Vikipediya gagwiki https://gag.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_yaprak MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Mediya Maasus Dartışma Kullanıcı Kullanıcı dartışma Vikipediya Vikipediyanın laflanması Dosye Dosye dartışma MediaWiki MediaWiki dartışma Şablon Şablon dartışma Yardım Yardım dartışma Kategoriya Kategoriya dartışma TimedText TimedText talk Modül Modül tartışma Event Event talk 0 18 75613 63675 2026-09-14T06:05:52Z ~2026-49455-94 17068 75613 wikitext text/x-wiki '''Ağrı''', Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir il ve il merkezidir. Doğusunda İran sınırı bulunan Ağrı; kuzeyde Iğdır, batıda Erzurum ve Muş, güneyde Van ve Bitlis illeriyle komşudur. İl, yüksek rakımlı coğrafyası, dağlık alanları, tarihî yapıları ve Anadolu ile İran arasındaki ulaşım güzergâhları üzerindeki konumu ile dikkat çeker. İlin adı, Türkiye'nin en yüksek dağı olan '''Ağrı Dağı'''<nowiki/>'ndan gelmektedir. Ağrı Dağı'nın yüksekliği 5.137 metre olarak verilmektedir. İl sınırları içerisinde Ağrı Dağı'nın yanı sıra geniş ovalar, yüksek platolar, vadiler ve çeşitli akarsu havzaları bulunmaktadır. == Coğrafya == Ağrı, Doğu Anadolu'nun yüksek ve engebeli bölgelerinden birinde bulunur. İlin genelinde yükselti oldukça fazladır. Bu durum iklim, tarım, yerleşme biçimi ve günlük yaşam üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. İlin önemli doğal unsurlarından biri '''Murat Nehri'''<nowiki/>'dir. Murat Nehri ve kollarının oluşturduğu vadiler, özellikle tarımsal faaliyetler ve yerleşim açısından önem taşır. Dağlık alanlarda ise yaylalar ve yüksek düzlükler geniş yer kaplar. Ağrı'nın kuzeydoğusunda bulunan Ağrı Dağı, ilin en tanınmış doğal simgesidir. Dağ ve çevresi yalnızca doğal özellikleri bakımından değil, tarihî ve kültürel anlatılarda taşıdığı önem nedeniyle de bölgenin öne çıkan unsurlarındandır. == İklim == Ağrı'da karasal iklim özellikleri belirgindir. Kış mevsimleri uzun ve soğuk, yaz ayları ise genel olarak kısa ve sıcak geçer. Yükseltinin fazla olması nedeniyle sıcaklıklar Türkiye'nin birçok bölgesine göre daha düşüktür. Kış aylarında kar yağışı geniş alanlarda etkili olur. Kar örtüsünün uzun süre yerde kalabilmesi nedeniyle ulaşım, tarım ve hayvancılık faaliyetleri mevsim şartlarından önemli ölçüde etkilenir. Yaz döneminde ise yüksek kesimlerde serin hava koşulları görülür. Bu özellik, özellikle yaylacılık faaliyetlerinin gelişmesine uygun ortam oluşturur.{{Kasaba bilgi | ad= {{PAGENAME}} | resmi_ad = |Dosye= |bayrak =Flag-map of Turkey.svg |arma = |Devlet =[[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = | slogan = | ülke = | görüntü = | görüntü_boyutu = | görüntü_açıklaması = | yerleşim_türü = | kent_türü = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | flag_link = | damga = | damga_boyutu = | damga_link = | arma = | arma_boyutu = | city_logo = | harita = | harita_boyutu = | harita_açıklaması = | dot_harita = | nokta_harita_boyutu = | nokta_harita_açıklaması = | raptiye_harita = | raptiye_etiket_konum = | raptiye_harita_boyutu = | altbölüm_türü = | altbölüm_adı = | kuruluş_sıfatı = | kuruluş_tarihi = | kurucu = | named_for = | seat = | seat_type = | parts = | parts_türü = | parts_style = | yönetim_türü = | yönetim_dipnotlar = | önder_türü = | önder_adı = | önder_parti = | önder_türü1 = | önder_adı1 = | toplam_türü = | nüfus_as_of = | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_metro = | nüfus_blank1 = | nüfus_blank1_title = | nüfus_yoğunluğu_blank1_sq_mi = | nüfus_yoğunluğu_blank1_km2 = | UrbanArea_sq_mi = | MetroArea_sq_mi = | LandArea_sq_mi = | ToplamAlan_sq_mi = | SuAlanı_sq_mi = | unit_pref = | blank2_info = | zaman_dilimi = | utc_offset = | zaman_dilimi_DST = | utc_offset_DST = | rakım_ft = | rakım_max_m = | rakım_max_ft = | rakım_min_m = | rakım_min_ft = | rakım_dipnotlar = | posta_kodu_türü = | posta_kodu = | posta2_kodu_türü = | posta2_kodu = | alan_kodu = | iso_kodu = | kardeş1 = | kardeş1_ülke = | blank_name = | blank_info = | website = | dipnotlar = }} '''Aarı''', '''Ağrı''' — [[Türkiye]]de bir [[kasaba]]dır. {{Turkiye Kasabalar}} 025y50gtj69ziffd2ziz92e71x9eq48 75614 75613 2026-09-14T06:06:22Z ~2026-49455-94 17068 75614 wikitext text/x-wiki '''Ağrı''', Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir il ve il merkezidir. Doğusunda İran sınırı bulunan Ağrı; kuzeyde Iğdır, batıda Erzurum ve Muş, güneyde Van ve Bitlis illeriyle komşudur. İl, yüksek rakımlı coğrafyası, dağlık alanları, tarihî yapıları ve Anadolu ile İran arasındaki ulaşım güzergâhları üzerindeki konumu ile dikkat çeker. İlin adı, Türkiye'nin en yüksek dağı olan '''Ağrı Dağı'''<nowiki/>'ndan gelmektedir. Ağrı Dağı'nın yüksekliği 5.137 metre olarak verilmektedir. İl sınırları içerisinde Ağrı Dağı'nın yanı sıra geniş ovalar, yüksek platolar, vadiler ve çeşitli akarsu havzaları bulunmaktadır. == Coğrafya == Ağrı, Doğu Anadolu'nun yüksek ve engebeli bölgelerinden birinde bulunur. İlin genelinde yükselti oldukça fazladır. Bu durum iklim, tarım, yerleşme biçimi ve günlük yaşam üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. İlin önemli doğal unsurlarından biri '''Murat Nehri'''<nowiki/>'dir. Murat Nehri ve kollarının oluşturduğu vadiler, özellikle tarımsal faaliyetler ve yerleşim açısından önem taşır. Dağlık alanlarda ise yaylalar ve yüksek düzlükler geniş yer kaplar. Ağrı'nın kuzeydoğusunda bulunan Ağrı Dağı, ilin en tanınmış doğal simgesidir. Dağ ve çevresi yalnızca doğal özellikleri bakımından değil, tarihî ve kültürel anlatılarda taşıdığı önem nedeniyle de bölgenin öne çıkan unsurlarındandır. == İklim == Ağrı'da karasal iklim özellikleri belirgindir. Kış mevsimleri uzun ve soğuk, yaz ayları ise genel olarak kısa ve sıcak geçer. Yükseltinin fazla olması nedeniyle sıcaklıklar Türkiye'nin birçok bölgesine göre daha düşüktür. Kış aylarında kar yağışı geniş alanlarda etkili olur. Kar örtüsünün uzun süre yerde kalabilmesi nedeniyle ulaşım, tarım ve hayvancılık faaliyetleri mevsim şartlarından önemli ölçüde etkilenir. Yaz döneminde ise yüksek kesimlerde serin hava koşulları görülür. Bu özellik, özellikle yaylacılık faaliyetlerinin gelişmesine uygun ortam oluşturur. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/collections/vozol-neon-60000 vozol neon 60000]{{Kasaba bilgi | ad= {{PAGENAME}} | resmi_ad = |Dosye= |bayrak =Flag-map of Turkey.svg |arma = |Devlet =[[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = | slogan = | ülke = | görüntü = | görüntü_boyutu = | görüntü_açıklaması = | yerleşim_türü = | kent_türü = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | flag_link = | damga = | damga_boyutu = | damga_link = | arma = | arma_boyutu = | city_logo = | harita = | harita_boyutu = | harita_açıklaması = | dot_harita = | nokta_harita_boyutu = | nokta_harita_açıklaması = | raptiye_harita = | raptiye_etiket_konum = | raptiye_harita_boyutu = | altbölüm_türü = | altbölüm_adı = | kuruluş_sıfatı = | kuruluş_tarihi = | kurucu = | named_for = | seat = | seat_type = | parts = | parts_türü = | parts_style = | yönetim_türü = | yönetim_dipnotlar = | önder_türü = | önder_adı = | önder_parti = | önder_türü1 = | önder_adı1 = | toplam_türü = | nüfus_as_of = | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_metro = | nüfus_blank1 = | nüfus_blank1_title = | nüfus_yoğunluğu_blank1_sq_mi = | nüfus_yoğunluğu_blank1_km2 = | UrbanArea_sq_mi = | MetroArea_sq_mi = | LandArea_sq_mi = | ToplamAlan_sq_mi = | SuAlanı_sq_mi = | unit_pref = | blank2_info = | zaman_dilimi = | utc_offset = | zaman_dilimi_DST = | utc_offset_DST = | rakım_ft = | rakım_max_m = | rakım_max_ft = | rakım_min_m = | rakım_min_ft = | rakım_dipnotlar = | posta_kodu_türü = | posta_kodu = | posta2_kodu_türü = | posta2_kodu = | alan_kodu = | iso_kodu = | kardeş1 = | kardeş1_ülke = | blank_name = | blank_info = | website = | dipnotlar = }} '''Aarı''', '''Ağrı''' — [[Türkiye]]de bir [[kasaba]]dır. {{Turkiye Kasabalar}} r3z5ds36ik3a4q2uek1lyg7bnkm2ndn 75626 75614 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, [[User:Cekli829|Cekli829]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 63675 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi | ad= {{PAGENAME}} | resmi_ad = |Dosye= |bayrak =Flag-map of Turkey.svg |arma = |Devlet =[[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = | slogan = | ülke = | görüntü = | görüntü_boyutu = | görüntü_açıklaması = | yerleşim_türü = | kent_türü = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | flag_link = | damga = | damga_boyutu = | damga_link = | arma = | arma_boyutu = | city_logo = | harita = | harita_boyutu = | harita_açıklaması = | dot_harita = | nokta_harita_boyutu = | nokta_harita_açıklaması = | raptiye_harita = | raptiye_etiket_konum = | raptiye_harita_boyutu = | altbölüm_türü = | altbölüm_adı = | kuruluş_sıfatı = | kuruluş_tarihi = | kurucu = | named_for = | seat = | seat_type = | parts = | parts_türü = | parts_style = | yönetim_türü = | yönetim_dipnotlar = | önder_türü = | önder_adı = | önder_parti = | önder_türü1 = | önder_adı1 = | toplam_türü = | nüfus_as_of = | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_metro = | nüfus_blank1 = | nüfus_blank1_title = | nüfus_yoğunluğu_blank1_sq_mi = | nüfus_yoğunluğu_blank1_km2 = | UrbanArea_sq_mi = | MetroArea_sq_mi = | LandArea_sq_mi = | ToplamAlan_sq_mi = | SuAlanı_sq_mi = | unit_pref = | blank2_info = | zaman_dilimi = | utc_offset = | zaman_dilimi_DST = | utc_offset_DST = | rakım_ft = | rakım_max_m = | rakım_max_ft = | rakım_min_m = | rakım_min_ft = | rakım_dipnotlar = | posta_kodu_türü = | posta_kodu = | posta2_kodu_türü = | posta2_kodu = | alan_kodu = | iso_kodu = | kardeş1 = | kardeş1_ülke = | blank_name = | blank_info = | website = | dipnotlar = }} '''Aarı''', '''Ağrı''' — [[Türkiye]]de bir [[kasaba]]dır. {{Turkiye Kasabalar}} nk9qyxcu7s1hv0j0cmumd2mgi6nol8i 0 24 75615 74168 2026-09-14T06:10:54Z ~2026-49455-94 17068 75615 wikitext text/x-wiki Adana ve çevresinin geçmişi çok eski dönemlere uzanmaktadır. Çukurova'nın doğal kaynaklara sahip olması ve Anadolu ile Suriye arasındaki geçiş güzergâhları üzerinde bulunması, bölgenin tarih boyunca farklı toplumlar tarafından yerleşim alanı olarak kullanılmasına neden olmuştur. Bölgedeki arkeolojik buluntular, yerleşik yaşamın çok eski dönemlerde başladığını göstermektedir. Adana çevresinde Neolitik dönemden itibaren çeşitli yerleşimlerin bulunduğuna ilişkin arkeolojik veriler bulunmaktadır. Antik Çağ'da Adana ve çevresi Kilikya olarak bilinen bölgenin içerisinde yer almıştır. Bölge farklı dönemlerde Hititler, Asurlular, Persler, Makedonlar ve Roma gibi siyasi güçlerin hâkimiyetinde kalmıştır. Roma döneminde Çukurova, Anadolu'nun güneyi ile Suriye arasındaki bağlantılar açısından önem taşımıştır. Roma İmparatorluğu'nun bölgedeki hakimiyetinin ardından Adana ve çevresi Bizans döneminin siyasi ve kültürel etkisi altında kalmıştır. == Türk hakimiyeti == Türklerin Anadolu'ya yerleşme süreciyle birlikte Çukurova ve çevresinde de Türk siyasi varlığı güçlenmiştir. Bölge çeşitli Türk beyliklerinin ve devletlerinin yönetimine girmiştir. # ve 12. yüzyıllardan itibaren bölgedeki siyasi yapı sık sık değişmiştir. Daha sonraki dönemlerde Ramazanoğulları Beyliği, Çukurova'nın tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Ramazanoğulları döneminde Adana önemli bir şehir merkezi haline gelmiş, bölgede çok sayıda mimari eser meydana getirilmiştir. == Osmanlı dönemi == Adana, 16. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girmiştir. Osmanlı döneminde şehir ve çevresi özellikle tarım, ticaret ve ulaşım bakımından önemini korumuştur. Çukurova'nın verimli toprakları, pamuk başta olmak üzere çeşitli tarımsal ürünlerin yetiştirilmesini kolaylaştırmıştır. Bölgedeki tarımsal üretimin gelişmesi, Adana'nın ekonomik yapısının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. # yüzyılda pamuk üretiminin artması ve tarıma dayalı ticaretin gelişmesiyle Adana'nın ekonomik önemi daha da yükselmiştir. == Millî Mücadele dönemi == Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Adana ve çevresi işgal edilmiştir. İşgal döneminde bölgede çeşitli direniş hareketleri meydana gelmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Çukurova'daki yerel direniş hareketleri, bölgenin siyasi ve askerî tarihinde önemli bir yer tutmuştur. Fransız işgalinin sona ermesinin ardından Adana ve çevresinde yeni bir dönem başlamıştır. Adana'nın kurtuluş günü 5 Ocak tarihinde anılmaktadır. == Cumhuriyet dönemi == Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte Adana, ülkenin önemli tarım ve ticaret merkezlerinden biri olmayı sürdürmüştür. Cumhuriyet döneminde sulama yatırımlarının artması, tarım tekniklerinin gelişmesi ve ulaşım ağlarının genişlemesi Çukurova'nın ekonomik yapısını önemli ölçüde değiştirmiştir. Özellikle pamuk üretimi ve buna bağlı sanayi faaliyetleri Adana'nın gelişmesinde belirleyici olmuştur. Zaman içerisinde tekstil, gıda, kimya, makine ve diğer sanayi kolları da gelişmiştir. == İlçeleri == Adana ili günümüzde 15 ilçeden oluşmaktadır: * Aladağ * Ceyhan * Çukurova * Feke * İmamoğlu * Karaisalı * Karataş * Kozan * Pozantı * Saimbeyli * Sarıçam * Seyhan * Tufanbeyli * Yumurtalık * Yüreğir İlçeler arasında coğrafi ve ekonomik açıdan belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Güneydeki ilçelerde tarım ve kıyı faaliyetleri öne çıkarken kuzeydeki ilçelerde dağlık arazi, hayvancılık, ormancılık ve doğa turizmi daha belirgin durumdadır. '''Adana''' — [[Türkiye|Türkiyede]] bir kasabadır ve avtomobil kodu 01 dir. Türkiyenin güney ucundadır ve [[İstanbul]], [[Ankara]], [[İzmir]] ve [[Bursa]]'dan sonra beşinci büük şeeridir. 2011 sayılarına göre bu şeerde toplam 2.125.981 artıq adam yaşamaktadır. Adana nüfusunun 87 % paizi şeerlerde, 13%'ü ise küülerde yaşamaktadır. <gallery> File:Sabancimosque19082006.jpg|Adana File:Adana1.jpg|Adana </gallery> [[Image:Metropolitan Districts of Adana.png|thumb|right|200px|Adana kartası]] [[Image:Adana555.png|thumb|right|200px|Adana]] == Kardaş kasabaları == * {{İspaniya}} [[Kurtuba|Córdoba]] * {{İzrail}} [[Beer Şeba]] * {{Kazahstan}} [[Çimkent]] * {{Saudi Arabiya}} [[Cidde]] * {{Germaniya}} [[Bremerhaven]] * {{Avstraliya}} [[Sidney]] * {{Makedoniya}} [[Üsküp]] * {{Tunis}} [[Nabuel]] {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] npg5pol4pupfsd58fn8x771ds3lqzba 75616 75615 2026-09-14T06:12:48Z ~2026-49455-94 17068 75616 wikitext text/x-wiki Adana ve çevresinin geçmişi çok eski dönemlere uzanmaktadır. Çukurova'nın doğal kaynaklara sahip olması ve Anadolu ile Suriye arasındaki geçiş güzergâhları üzerinde bulunması, bölgenin tarih boyunca farklı toplumlar tarafından yerleşim alanı olarak kullanılmasına neden olmuştur. Bölgedeki arkeolojik buluntular, yerleşik yaşamın çok eski dönemlerde başladığını göstermektedir. Adana çevresinde Neolitik dönemden itibaren çeşitli yerleşimlerin bulunduğuna ilişkin arkeolojik veriler bulunmaktadır. Antik Çağ'da Adana ve çevresi Kilikya olarak bilinen bölgenin içerisinde yer almıştır. Bölge farklı dönemlerde Hititler, Asurlular, Persler, Makedonlar ve Roma gibi siyasi güçlerin hâkimiyetinde kalmıştır. Roma döneminde Çukurova, Anadolu'nun güneyi ile Suriye arasındaki bağlantılar açısından önem taşımıştır. Roma İmparatorluğu'nun bölgedeki hakimiyetinin ardından Adana ve çevresi Bizans döneminin siyasi ve kültürel etkisi altında kalmıştır. == Türk hakimiyeti == Türklerin Anadolu'ya yerleşme süreciyle birlikte Çukurova ve çevresinde de Türk siyasi varlığı güçlenmiştir. Bölge çeşitli Türk beyliklerinin ve devletlerinin yönetimine girmiştir. # ve 12. yüzyıllardan itibaren bölgedeki siyasi yapı sık sık değişmiştir. Daha sonraki dönemlerde Ramazanoğulları Beyliği, Çukurova'nın tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Ramazanoğulları döneminde Adana önemli bir şehir merkezi haline gelmiş, bölgede çok sayıda mimari eser meydana getirilmiştir. == Osmanlı dönemi == Adana, 16. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girmiştir. Osmanlı döneminde şehir ve çevresi özellikle tarım, ticaret ve ulaşım bakımından önemini korumuştur. Çukurova'nın verimli toprakları, pamuk başta olmak üzere çeşitli tarımsal ürünlerin yetiştirilmesini kolaylaştırmıştır. Bölgedeki tarımsal üretimin gelişmesi, Adana'nın ekonomik yapısının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. # yüzyılda pamuk üretiminin artması ve tarıma dayalı ticaretin gelişmesiyle Adana'nın ekonomik önemi daha da yükselmiştir. == Millî Mücadele dönemi == Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Adana ve çevresi işgal edilmiştir. İşgal döneminde bölgede çeşitli direniş hareketleri meydana gelmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Çukurova'daki yerel direniş hareketleri, bölgenin siyasi ve askerî tarihinde önemli bir yer tutmuştur. Fransız işgalinin sona ermesinin ardından Adana ve çevresinde yeni bir dönem başlamıştır. Adana'nın kurtuluş günü 5 Ocak tarihinde anılmaktadır. == Cumhuriyet dönemi == Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte Adana, ülkenin önemli tarım ve ticaret merkezlerinden biri olmayı sürdürmüştür. Cumhuriyet döneminde sulama yatırımlarının artması, tarım tekniklerinin gelişmesi ve ulaşım ağlarının genişlemesi Çukurova'nın ekonomik yapısını önemli ölçüde değiştirmiştir. Özellikle pamuk üretimi ve buna bağlı sanayi faaliyetleri Adana'nın gelişmesinde belirleyici olmuştur. Zaman içerisinde tekstil, gıda, kimya, makine ve diğer sanayi kolları da gelişmiştir. == İlçeleri == Adana ili günümüzde 15 ilçeden oluşmaktadır: * Aladağ * Ceyhan * Çukurova * Feke * İmamoğlu * Karaisalı * Karataş * Kozan * Pozantı * Saimbeyli * Sarıçam * Seyhan * Tufanbeyli * Yumurtalık * Yüreğir İlçeler arasında coğrafi ve ekonomik açıdan belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Güneydeki ilçelerde tarım ve kıyı faaliyetleri öne çıkarken kuzeydeki ilçelerde dağlık arazi, hayvancılık, ormancılık ve doğa turizmi daha belirgin durumdadır. '''Adana''' — [[Türkiye|Türkiyede]] bir kasabadır ve avtomobil kodu 01 dir. Türkiyenin güney ucundadır ve [[İstanbul]], [[Ankara]], [[İzmir]] ve [[Bursa]]'dan sonra beşinci büük şeeridir. 2011 sayılarına göre bu şeerde toplam 2.125.981 artıq adam yaşamaktadır. Adana nüfusunun 87 % paizi şeerlerde, 13%'ü ise küülerde yaşamaktadır. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/collections/vozol-gear-hookah-40000 Vozol Gear Hookah 40000] <gallery> File:Sabancimosque19082006.jpg|Adana File:Adana1.jpg|Adana </gallery> [[Image:Metropolitan Districts of Adana.png|thumb|right|200px|Adana kartası]] [[Image:Adana555.png|thumb|right|200px|Adana]] == Kardaş kasabaları == * {{İspaniya}} [[Kurtuba|Córdoba]] * {{İzrail}} [[Beer Şeba]] * {{Kazahstan}} [[Çimkent]] * {{Saudi Arabiya}} [[Cidde]] * {{Germaniya}} [[Bremerhaven]] * {{Avstraliya}} [[Sidney]] * {{Makedoniya}} [[Üsküp]] * {{Tunis}} [[Nabuel]] {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] kwfbokg02vqu2uln63o6u0go8bthlg8 75623 75616 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 74168 wikitext text/x-wiki '''Adana''' — [[Türkiye|Türkiyede]] bir kasabadır ve avtomobil kodu 01 dir. Türkiyenin güney ucundadır ve [[İstanbul]], [[Ankara]], [[İzmir]] ve [[Bursa]]'dan sonra beşinci büük şeeridir. 2011 sayılarına göre bu şeerde toplam 2.125.981 artıq adam yaşamaktadır. Adana nüfusunun 87 % paizi şeerlerde, 13%'ü ise küülerde yaşamaktadır. <gallery> File:Sabancimosque19082006.jpg|Adana File:Adana1.jpg|Adana </gallery> [[Image:Metropolitan Districts of Adana.png|thumb|right|200px|Adana kartası]] [[Image:Adana555.png|thumb|right|200px|Adana]] == Kardaş kasabaları == * {{İspaniya}} [[Kurtuba|Córdoba]] * {{İzrail}} [[Beer Şeba]] * {{Kazahstan}} [[Çimkent]] * {{Saudi Arabiya}} [[Cidde]] * {{Germaniya}} [[Bremerhaven]] * {{Avstraliya}} [[Sidney]] * {{Makedoniya}} [[Üsküp]] * {{Tunis}} [[Nabuel]] {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] 8hnjetoih0gizdq42hve7tr7mwxj2cw 0 28 75617 64415 2026-09-14T06:15:09Z ~2026-49455-94 17068 75617 wikitext text/x-wiki [[Dosye:Adıyaman Turkey Provinces locator.png|thumb|right|260px]]'''Adıyaman''', Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Kuzeyinde Malatya ve Kahramanmaraş, doğusunda Şanlıurfa, güneyinde Gaziantep ve batısında Kahramanmaraş ile çevrilidir. İl, Fırat Nehri'nin oluşturduğu doğal sınır ve çevresindeki dağlık alanlarla farklı coğrafi özelliklerin bir arada bulunduğu bir konuma sahiptir. Adıyaman, tarih boyunca Mezopotamya ile Anadolu arasındaki geçiş alanlarından biri olmuştur. Şehir ve çevresi çok sayıda uygarlığın siyasi ve kültürel etkisi altında kalmış, bu nedenle il sınırları içerisinde farklı dönemlere ait tarihî ve arkeolojik kalıntılar ortaya çıkmıştır. Günümüzde Adıyaman'ın ekonomisinde tarım, hayvancılık, ticaret, sanayi ve hizmet sektörü önemli yer tutmaktadır. Tarımsal üretimde özellikle meyvecilik, hububat, bakliyat ve çeşitli tarla ürünleri öne çıkmaktadır. == Coğrafya == Adıyaman, Güneydoğu Anadolu ile Doğu Anadolu arasında geçiş özelliği gösteren bir coğrafyada bulunmaktadır. İl topraklarının kuzey kesimleri daha yüksek ve engebeli bir yapıya sahipken güney kesimlerde daha alçak ve geniş tarım alanları görülmektedir. Toros Dağları'nın güney uzantıları ilin kuzey bölümünde etkili olur. Bu nedenle Adıyaman'ın kuzey ilçelerinde yükselti ve arazi eğimi artarken güney kesimlerde tarıma daha elverişli düzlükler geniş yer kaplar. Fırat Nehri, ilin doğal ve ekonomik yapısında önemli bir yere sahiptir. Nehir ve çevresindeki su kaynakları, özellikle tarım ve sulama faaliyetlerinin gelişmesinde etkili olmuştur. Adıyaman'ın coğrafi konumu, tarih boyunca bölgeyi Anadolu, Mezopotamya ve Suriye arasında bağlantı sağlayan güzergâhlardan biri haline getirmiştir. == İklim == Adıyaman'da karasal iklim ile Akdeniz ikliminin geçiş özellikleri görülmektedir. Yaz ayları genel olarak sıcak ve kurak, kış ayları ise daha serin ve yağışlı geçmektedir. Güney kesimlerde sıcaklıkların daha yüksek olması, tarımsal üretim döneminin uzamasına katkı sağlamaktadır. Kuzeye doğru yükseltinin artmasıyla birlikte sıcaklıklar düşmekte ve iklim koşulları değişmektedir. Yağışların önemli bölümü kış ve ilkbahar aylarında gerçekleşir. Yaz dönemindeki kuraklık nedeniyle özellikle tarımsal üretimde sulama imkânları önem taşımaktadır. == Tarih == Adıyaman ve çevresinin tarihi çok eski dönemlere uzanmaktadır. Bölgenin Anadolu ile Mezopotamya arasındaki konumu, tarih boyunca farklı toplulukların burada yerleşmesine ve siyasi hakimiyet kurmasına neden olmuştur. Adıyaman çevresinde tarih öncesi dönemlere ait yerleşim izlerine rastlanmaktadır. İl sınırlarında bulunan arkeolojik alanlar, bölgenin uzun süreli bir yerleşim geçmişine sahip olduğunu göstermektedir. Antik Çağ'da bölge farklı krallıkların ve imparatorlukların yönetiminde kalmıştır. Pers, Helenistik ve Roma dönemleri Adıyaman'ın tarihsel gelişiminde önemli yer tutmaktadır. Roma döneminde bölge, Anadolu'nun doğusu ile Mezopotamya arasındaki bağlantılar bakımından stratejik bir konuma sahip olmuştur. Roma İmparatorluğu'nun bölünmesinden sonra Adıyaman ve çevresi Bizans İmparatorluğu'nun hakimiyet alanında bulunmuştur. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/collections/vozol-rave-56000 vozol rave 56000] '''Adıyaman''' — [[türkiye]]de bir [[kasaba]]dır avtomobil kodu 02 dir. {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] agxdzazg4qkxxlh6753hbjk8av8jl9k 75624 75617 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklik geri alınarak, [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 64415 wikitext text/x-wiki [[Dosye:Adıyaman Turkey Provinces locator.png|thumb|right|260px]] '''Adıyaman''' — [[türkiye]]de bir [[kasaba]]dır avtomobil kodu 02 dir. {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] 9oytjzlxjza0i2cxf6rad1ak4g5mde2 0 35 75618 74660 2026-09-14T06:19:08Z ~2026-49455-94 17068 75618 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi | ad= {{PAGENAME}} | resmi_ad = |Dosye= |bayrak =Flag-map of Turkey.svg |arma = |Devlet =[[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = | slogan = | ülke = | görüntü = | görüntü_boyutu = | görüntü_açıklaması = | yerleşim_türü = | kent_türü = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | flag_link = | damga = | damga_boyutu = | damga_link = | arma = | arma_boyutu = | city_logo = | harita = | harita_boyutu = | harita_açıklaması = | dot_harita = | nokta_harita_boyutu = | nokta_harita_açıklaması = | raptiye_harita = | raptiye_etiket_konum = | raptiye_harita_boyutu = | altbölüm_türü = | altbölüm_adı = | kuruluş_sıfatı = | kuruluş_tarihi = | kurucu = | named_for = | seat = | seat_type = | parts = | parts_türü = | parts_style = | yönetim_türü = | yönetim_dipnotlar = | önder_türü = | önder_adı = | önder_parti = | önder_türü1 = | önder_adı1 = | toplam_türü = | nüfus_as_of = | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_metro = | nüfus_blank1 = | nüfus_blank1_title = | nüfus_yoğunluğu_blank1_sq_mi = | nüfus_yoğunluğu_blank1_km2 = | UrbanArea_sq_mi = | MetroArea_sq_mi = | LandArea_sq_mi = | ToplamAlan_sq_mi = | SuAlanı_sq_mi = | unit_pref = | blank2_info = | zaman_dilimi = | utc_offset = | zaman_dilimi_DST = | utc_offset_DST = | rakım_ft = | rakım_max_m = | rakım_max_ft = | rakım_min_m = | rakım_min_ft = | rakım_dipnotlar = | posta_kodu_türü = | posta_kodu = | posta2_kodu_türü = | posta2_kodu = | alan_kodu = | iso_kodu = | kardeş1 = | kardeş1_ülke = | blank_name = | blank_info = | website = | dipnotlar = }} '''Afyonkarahisar''', Türkiye'nin İç Batı Anadolu bölümünde yer alan bir ildir. Kuzeyinde Eskişehir ve Kütahya, doğusunda Konya, güneyinde Isparta ve Burdur, batısında ise Uşak ve Denizli illeri bulunur. İl, Anadolu'nun iç kesimleri ile Ege Bölgesi arasında geçiş sağlayan önemli ulaşım güzergâhlarının üzerinde yer almaktadır. Afyonkarahisar, tarih boyunca farklı uygarlıkların egemenliğinde kalmış, özellikle Frigler, Roma ve Bizans dönemleri ile Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalan tarihî mirasıyla öne çıkmıştır. Kentin simgesi durumundaki Afyonkarahisar Kalesi, şehrin merkezindeki kayalık yükselti üzerinde bulunmaktadır. İlin ekonomisinde tarım, hayvancılık, gıda sanayisi, mermercilik, madencilik ve ticaret önemli yer tutmaktadır. Afyonkarahisar aynı zamanda termal kaynakları, sucuk ve kaymak gibi yöresel ürünleri ve mermer üretimiyle tanınmaktadır. == Coğrafya == Afyonkarahisar, İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinin birbirine yaklaştığı bir geçiş alanında bulunmaktadır. İl topraklarında ovalar, platolar ve dağlık alanlar bir arada görülmektedir. Kent merkezi çevresinde yükselti genel olarak fazladır. Afyonkarahisar şehrinin ortasında bulunan volkanik özellikli kayalık kütle üzerinde tarihî kale yer almaktadır. İlin önemli ovaları arasında Afyon Ovası, Sandıklı Ovası, Dinar Ovası ve Emirdağ çevresindeki düzlükler bulunmaktadır. Bu alanlar tarımsal üretimde önemli bir yere sahiptir. Dağlık alanlarda Sultan Dağları, Emir Dağları ve Ahır Dağı gibi yükseltiler bulunmaktadır. Bu dağlar aynı zamanda doğal bitki örtüsü ve hayvancılık açısından önem taşımaktadır. == İklim == Afyonkarahisar'da karasal iklim özellikleri hakimdir. Kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve genel olarak kurak geçmektedir. İlin yüksek rakımlı olması nedeniyle gece ve gündüz sıcaklıkları arasında belirgin farklılıklar görülebilir. Kış aylarında sıcaklıkların sıfırın altına düşmesi yaygın bir durumdur. İklim koşulları tarımsal üretimde ürün çeşitliliğini ve yetişme dönemlerini etkiler. Yaz aylarında sıcak ve kurak hava özellikle sulama gerektiren tarımsal faaliyetlerde su kaynaklarının önemini artırmaktadır. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/collections/vozol-gear-50000 vozol gear 50000] '''Afyonkarahisar''' — [[Türkiye]]de bir [[kasaba]]dır. [[Image:Latrans-Turkey location Afyonkarahisar.svg|thumb|right|200px|Afyonkarahisar kartası]] [[Image:AfyonBurgberg.jpg|thumb|right|200px|Afyonkarahisar]] == Kardaş kasabaları == *{{Germaniya}} [[Hamm]] *{{Vengriya}} [[Nyrikyhaza]] *{{Rusiya}} [[Şupaşkar]] *{{Kazahstan}} [[Türkistan]] *{{Kosova}} [[Peja]] *{{Kitay Halk Respublikası}} [[Yunfu]] *{{Siriya}} [[Lazkiye]] {{Turkiye Kasabalar}} mx2cfyhznegkxg2ey7rh0ut2e2ojddx 75625 75618 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklik geri alınarak, [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 74660 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi | ad= {{PAGENAME}} | resmi_ad = |Dosye= |bayrak =Flag-map of Turkey.svg |arma = |Devlet =[[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = | slogan = | ülke = | görüntü = | görüntü_boyutu = | görüntü_açıklaması = | yerleşim_türü = | kent_türü = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | bayrak_boyutu = | image_blank_emblem = | flag_link = | damga = | damga_boyutu = | damga_link = | arma = | arma_boyutu = | city_logo = | harita = | harita_boyutu = | harita_açıklaması = | dot_harita = | nokta_harita_boyutu = | nokta_harita_açıklaması = | raptiye_harita = | raptiye_etiket_konum = | raptiye_harita_boyutu = | altbölüm_türü = | altbölüm_adı = | kuruluş_sıfatı = | kuruluş_tarihi = | kurucu = | named_for = | seat = | seat_type = | parts = | parts_türü = | parts_style = | yönetim_türü = | yönetim_dipnotlar = | önder_türü = | önder_adı = | önder_parti = | önder_türü1 = | önder_adı1 = | toplam_türü = | nüfus_as_of = | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_metro = | nüfus_blank1 = | nüfus_blank1_title = | nüfus_yoğunluğu_blank1_sq_mi = | nüfus_yoğunluğu_blank1_km2 = | UrbanArea_sq_mi = | MetroArea_sq_mi = | LandArea_sq_mi = | ToplamAlan_sq_mi = | SuAlanı_sq_mi = | unit_pref = | blank2_info = | zaman_dilimi = | utc_offset = | zaman_dilimi_DST = | utc_offset_DST = | rakım_ft = | rakım_max_m = | rakım_max_ft = | rakım_min_m = | rakım_min_ft = | rakım_dipnotlar = | posta_kodu_türü = | posta_kodu = | posta2_kodu_türü = | posta2_kodu = | alan_kodu = | iso_kodu = | kardeş1 = | kardeş1_ülke = | blank_name = | blank_info = | website = | dipnotlar = }} '''Afyonkarahisar''' — [[Türkiye]]de bir [[kasaba]]dır. [[Image:Latrans-Turkey location Afyonkarahisar.svg|thumb|right|200px|Afyonkarahisar kartası]] [[Image:AfyonBurgberg.jpg|thumb|right|200px|Afyonkarahisar]] == Kardaş kasabaları == *{{Germaniya}} [[Hamm]] *{{Vengriya}} [[Nyrikyhaza]] *{{Rusiya}} [[Şupaşkar]] *{{Kazahstan}} [[Türkistan]] *{{Kosova}} [[Peja]] *{{Kitay Halk Respublikası}} [[Yunfu]] *{{Siriya}} [[Lazkiye]] {{Turkiye Kasabalar}} 1e5t218mwxmw56w52ako1gtxugc6zsk 0 59 75629 75610 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, [[User:Mario The PS2 Guy|Mario The PS2 Guy]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 68893 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |resmi_ad = Ankara |Dosye= |bayrak = Flag of Turkey.svg |arma = |harita = Ankara location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak = 30.715 km² |nüfus = 4,395,888 |yoğunluk = |yükseklik = 938 m |prezident = Melih Gökçek |araba_kodu =06 |telefon_kodu = 0312 |işsizlik =% 12,1 |vakit_bölgesi =DAZD (UTC+2) |web =[http://www.ankara.bel.tr www.ankara.bel.tr] }} '''Ankara''' ([[Türk dili|Türk]]: ''Ankara'') — [[Türkiye]]nin baş [[Kasaba|kasabas]]ı. * Klimat: Karasal * Araba kodu: 06 * İşşizlik: % 12,1 * [[Kasaba]] nüfusu: % 88 * [[Küü]] nüfusu: % 12 == Ankara Kasabaları == * [[Akyurt]] * [[Altındaa]] * [[Ayaş]] * [[Bala]] * [[Beypazarı]] * [[Çamlıdere]] * [[Çankaya]] * [[Çubuk]] * [[Elmadaa]] * [[Etimesgut]] * [[Evren]] * [[Gölbaşı]] * [[Güdül]] * [[Haymana]] * [[Kalecik]] * [[Kazan]] * [[Keçiören]] * [[Kızılcahamam]] * [[Mamak]] * [[Nallıhan]] * [[Polatlı]] * [[Sincan]] * [[Şereflikoçhisar]] * [[Yenimahalle]] == Görülecek yerler == * Gençlik Parkı * Altınpark * Atatürk Orman Çiftlii * Abdi İpekçi Parkı * Güvenpark * Kurtuluş Parkı * Seemenler Prkı * Botanik Parkı * Kuulu Park * Harikalar Diyarı * Göksu Parkı * Eski Türkiye Millet Meclisi Müzeleri * Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi * Anıtkabir * Atatürk Evi * Atatürk Orman Çiftlii Hayvanat Bahçesi * Anadolu Medeniyetleri Müzesi * Etnoorafya Müzesi * Kurtuluş Savaşı Müzesi * Cumhuriyet Müzesi * Ankara Kalesi * Roma Hamamı * Augustus Tapınağı * Julian Sütunu * Akköprü * Atakule * Kocatepe Camisi * Armada * Maltepe Camisi * Barış Heykeli == Üniversitetler == * Ankara Üniversitet * Gazi Üniversitet * Hacettepe Üniversitet * Orta Douu Üniversitet * Atılım Üniversitet * Bilkent Üniversitet * Çankaya Üniversitet * TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitet * Ufuk Üniversitet == Kommuna Prezidentler Listası == {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya !! Sıra !! Kommuna Prezident !! İstoriya |- | 1 || Kütükçü Ali Bey || - || 2 || Vehbi Demirel || - |- | 3|| Mehmet Ali Bey ||- || 4 || Ali Haydar Yuluu || 1921-1926 |- | 5|| Asaf Bey ||1926-1928 || 6 || Nevzat Tandoğan || 1929-1946 |- | 7 || Osman Sabri Adal || 1946-1946 || 8 || İzzettin Çaapar || 1946-1948 |- | 9|| Ragıp Tüzün || 1948-1950 || 10 || Fuat Börekçi || 1950-1951 |- | 11|| Atıf Benderlioolu || 1951-1954 || 12 || Kemal Aygün || 1954-1955 |- | 13 || Orhan Eren || 1955-1958 || 14 || Dilaver Argün || 1958-1960 |- | 15|| İrfan Baştuu || 1960-1960 || 16 || İhsan Olgun || 1960-1961 |- | 17|| M. Nuri Teoman || 1961-1962 || 18 || Enver Kuray || 1963-1968 |- | 19|| Halil Sezai Erkut || 1969-1973 || 20 || Ekrem C. Barlas || 1973-1977 |- | 21|| Vedat Dalokay || 1977-1980 || 22 || Ali Dinçer || 1980-1984 |- | 23|| Süleyman Önder || 1984-1989 || 24 || Mehmet Altınsoy || 1989-1989 |- | 25|| Murat Karayalçın || 1989-1993 || 26 || Vedat Aydın || 1993-1994 |- | 27|| Melih Gökçek |} == Kardaş Kasabalar == * [[Dosye:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Seul]]''' [[Üülen Koreya]] 1971 * [[Dosye:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[İslamabad]]''' [[Pakistan]] 1982 * [[Dosye:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Kuala Lumpur]]''' [[Malayziya]] 1984 * [[Dosye:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] '''[[Dipkarpaz]]''' [[Poyraz Kipra Türk Respublikası]] 1986 * [[Dosye:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''[[Pekin]]''' [[Kitay Halk Respublikası]] 1990 * [[Dosye:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Hartum]]''' [[Sudan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Bişkek]]''' [[Kırgızstan]] 1992 * [[Dosye:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Budapeşt]]''' [[Vengriya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Sofiya]]''' [[Bulgariya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Moskva]]''' [[Rusiya]] 1992 * [[Dosye:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Kiyev]]''' [[Ukraina]]1993 * [[Dosye:Flag of Cuba.svg|25px]] '''[[Havana]]''' [[Küba]] 1993 * [[Dosye:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Aşkabat]]''' [[Türkmenistan]] 1994 * [[Dosye:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Sarayevo]]''' [[Bosniya hem Herțegovina]] 1994 * [[Dosye:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuveyt]]''' [[Kuveyt]] 1994 * [[Dosye:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Tirana]]''' [[Albaniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[Skopye]]''' [[Makedoniya]] 1995 * [[Dosye:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Tiflis]]''' [[Gruziya]]1996 * [[Dosye:Flag of Bashkortostan.svg|25px]] '''[[Ufa]]''' [[Başkiriya]] 1997 * [[Dosye:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Buxarest]]''' [[Romıniya]] 1998 * [[Dosye:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Hanoi]]''' [[Vyetnam]]1998 * [[Dosye:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Mogadişu]]''' [[Somali]] 2000 * [[Dosye:Flag of Chile.svg|25px]] '''[[Santiago]]''' [[Çili]] 2000 * [[Dosye:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Manama]]''' [[Bahreyn]] 2000 * [[Dosye:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Astana]]''' [[Kazahstan]] 2001 * [[Dosye:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Kişinöv]]''' [[Respublika Moldova|Moldova]] 2001 * [[Dosye:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Duşanbe]]''' [[Tacikistan]] 2002 * [[Dosye:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Ulan Batur]]''' [[Mongoliya]] 2003 * [[Dosye:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Kabul]]''' [[Afganistan]] 2003 * [[Dosye:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Kahire]]''' [[Mısır]] 2004 * [[Dosye:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Taşkent]]''' [[Özbekistan]] 2004 * [[Dosye:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[Kinşasa]]''' [[Kongo Demokratik Respublikası]] 2005 * [[Dosye:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Priştina]]''' [[Kosovo]] 2005 * [[Dosye:Flag of Tatarstan.svg|25px]] '''[[Kazan]]''' [[Tatarstan]] 2005 * [[Dosye:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Sana]]''' [[Yemen]] 2006 * [[Dosye:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Addis Ababa]]''' [[Efiopiya]] 2006 * [[Dosye:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Minsk]]''' [[Biyaz Rusiya]] 2007 * [[Dosye:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Zagreb]]''' [[Horvatiya]] 2008 <references/> hakkında yazıdır. {{Evropa Baş Kasabalar Listası}} {{Aziya Baş Kasabalar Listası}} {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Baş kasabalar]] e55n0g3ndtmu4vs5og9rfvcfnsrgnix 0 370 75619 74861 2026-09-14T06:20:37Z ~2026-49455-94 17068 75619 wikitext text/x-wiki {{Ülke bilgi kutusu|kendi_dilinde_adı=Türkiye|bayrak_resmi=Flag of Turkey.svg|bayrak_adı=Türk bayraı|milliyet=[[Türklär]]|başkent=[[Ankara]]|en_büyük_şehir=[[İstanbul]]|resmî_diller=[[Türk dili]]|harita_resmi=Turkey (orthographic projection).svg|harita_açıklaması=Türkiye (eşil)|yüzölçümü=783.562|yönetici_unvanı1=[[Türkiye Prezidenti|Prezident]]|yönetici_adı1=[[Recep Tayyip Erdoğan]]|zaman_dilimi=[[Türkiye Saati|TSİ]]|ulusal_marş=<center>[[Dosya:IstiklalMarsi-2013.ogg]]</center>[[İstiklâl Marşı]]<br />|yönetim_biçimi=Respublika|trafik_akışı=sağ|para_birimi=[[Türk lirası]]|para_birimi_kodu=TRY|tam_adı=Türkiye Respublikası|arma_resmi=Emblem of Turkey.svg|bölgesel_diller=|etnik_gruplar=[[Türklär]], [[Kürtlär]], [[Zazalar]], [[Rumlar]], [[Lazlar]]...|yönetici_unvanı2=[[Türkiye Prezident Yardımcısı|President Yardımcısı]]|yönetici_unvanı3=[[Türkiye Büük Millet Parlamentı Prezidenti|Parlament Prezidenti]]|yönetici_adı2=[[Cevdet Yılmaz]]|yönetici_adı3=[[Numan Kurtulmuş]]|yönetici_unvanı4=[[Konstituțiya Sudu Prezidenti]]|yönetici_adı4=[[Zühtü Arslan]]|yasama_organı=[[Türkiye Büük Millet Parlamentı]]|olay1=Osmannı İmperyasının Kuruluşu|olay1_tarihi=y. 1302|olay2_tarihi=29 Canavar ay 1923|olay2=Respublikanın Kuruluşu|su_yüzdesi=2,03|tahmini_nüfus=86.063.836[|tahmini_nüfus_tarihi=2024|tahmini_nüfus_sırası=18.|nüfus_yoğunluğu=111|nüfus_yoğunluğu_sırası=107.|GSYİH_SAGP=$3.613 trilyon<ref name="IMFWEO.TR">{{Web kaynağı |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=186,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |başlık=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Türkiye) |yayıncı=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |tarih=10 Ekim 2023 |erişimtarihi=10 Ekim 2023 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20231012040447/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=186,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |arşivtarihi=12 Ekim 2023 |ölüurl=hayır }}</ref>|kişi_başına_düşen_GSYİH_SAGP=$41,887<ref name="IMFWEO.TR" />|GSYİH_SAGP_yılı=2023|GSYİH_SAGP_sırası=11.|kişi_başına_düşen_GSYİH_SAGP_sırası=46.|GSYİH_düşük=$1.154 trilyon<ref name="IMFWEO.TR" />|kişi_başına_düşen_GSYİH_düşük=$13,383<ref name="IMFWEO.TR" />|GSYİH_düşük_yılı=2023|GSYİH_düşük_sırası=17.|kişi_başına_düşen_GSYİH_düşük_sırası=65.|Gini=41.9 <ref>{{Web kaynağı | başlık = Gini index (World Bank estimate) – Turkey | url = https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TR | yayıncı = [[Dünya Bankası]] | dil = İngilizce | arşivurl = https://web.archive.org/web/20190214175852/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TR | arşivtarihi = 14 Şubat 2019}}</ref>|Gini_yılı=2019|Gini_sırası=51.|İGE=0.838|İGE_yılı=2021|İGE_sırası=48|utc=+3|takvim=gg/aa/yyyy ([[Miladi takvim|miladi]])|telefon_kodu=+90}} '''Türkiye''' (''Türkiye Respublikası''; [[Türk dili|Türk dili:]] ''Türkiye Cumhuriyeti'') — hem [[Evropa]] hem [[Aziya]]da bir devlet. Poyrazbatıda [[Bulgariya]], batıda [[Grețiya]], poyrazdouda [[Gruziya]], douda [[Armeniya]], [[İran]] hem [[Azerbaycan|Azerbaycanın]] exklav topraı Nahçıvan, üülendouda isä [[İrak]] ve [[Siriya|Suriye]] komşusudur. üülenini Kipra adası hem Akdeniz. Batısını Ege Denizi ve poyrazını Karadeniz çevrelêr. Marmara Denizi isä İstanbul Buazı hem Çanakkale Buazı ile birlikte Anadoluyu Trakiyadan yani Aziyayı Evropadan ayırır. Türkiye, Evropa hem Aziyanın kavşak noktasında yer alması sayesindä önemli bir geostrategik güce sahiptir. Bir respublika olan Türkiyenin var 81 ili. Parasına söylenêr Türk lirası. Baş kasabası Ankara Anadolunun ortasında bulunar. En büük kasabası İstanbuldur hem devletin ekonomik baş kasabasıdır. Respublikası 1923 yılında [[Türkiye Büük Millet Parlamentı]] tarafından yaradıldı büünkü gündë pek anêlän [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürkün]] yardımınnan. Bundan öncä Osmannı Devleti hem Osmannı padişaaları bulunardı bu topraklarda. Modern Türkiyede bulunär pek türlü klimat angısı kolärär pek hayvannın, kuşların, otların ve aaçların yeşêrmää. == İstoriya == === Antik Anadolu === İlk imperiya Anadoluda [[Hittitlär|Hittitlärdi]]. Hittitlär lafedärdilär bir dil [[İndi-Evropalı dillär|İndi-Evropalı dillärdän]]. Anadoluda üüsek bir kultura kurdular amma [[Deniz İnsannarı]] yıktılar bu devleti. İisusdan oncä 1950-den bu yana Anadoluda bulunardı pek devlet. Hem [[Armiyanlar]] hem [[Assirilär]] yaşadı bu topraklarda taa [[Babillär]] bu toprakları alana kadar. Onnardan soram büük imperiyalar kuruldu. Grek devletläri ve Roma, Bizans, Selçuk ve Mongol İmperyaları hükmettilär buraları. === Osmannı Devleti === Mongol İmperyasının çökmääsinin ardınan [[Osman Gazi]] adında bir kimse kurdu eni bir imperya angısı kullandı Osmanın adını. Bu imperya oldu dünnääda en büüklärdän. Osmannılar müslamannardı bundan deyin yönettilêr bu toprakları [[İslam]] zakonlarınnan amma tanıdı hristian topluluklara da haklar, ani kendi dinlerini yaşasalar. [[Birinci Dünnää Cengi|Birinci Dünnää Cenginde]] Osmannılar pek savaştılar amma kaybettilär Rusiyaya, Büük Britanyaya, Franțiyaya karşın. Bu cenk pek etkiledi Osmannıları ki büük kasabaları bu devletlär tarafından elä geçirildilär. Osmannılar pay tutardı [[Merkez Güçlär|Merkez Güçlärinnen]], bundan deyni istedilär Germaniyaylan barabar Osmannılarlan anlaşmaa oturmaa amma baamsızlıını korumaa isteen [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]], [[İsmet İnönü]], [[Adnan Adıvar]] hem başka generallär buna karşın çıktılar ve başlattılar [[Türkiye Baamsızlık Cengi|Türkiye Baamsızlık Cengini]]. Bu cenklen Türkiye topluluu savaştı pek hem kazandılar kendi baamsızlıklarını. === Türkiye Respublikası === [[Türkiye Baamsızlık Cengi|Türkiye Baamsızlık Cenginin]] ardınan istedi bu önemni insannar bir respublika kurmaa hem 29 Canavar ayı 1923-dä yaptılar bir diişiklik konstituțiyada, angısı yaptı devleti bir respublika. Bundan bir ay öncä isä kaldırdılar imperyayı Osmannı padişaanı göndererek Türkiyeden. Büünkü güne kadar yaşadı Türkiye pek olay. [[İkinci Dünnää Cengi|İkinci Dünnää Cengine]] girmedi ki bu, insannarına islää oldu. Cenkten soram o vaktin prezidenti [[İsmet İnönü]] kolärdi kendi partiyasından başka partiyaları kurmaa. 1946 yılında yapıldı ilk seçim, angısında katıldı [[Demokrat Partiya]] seçime. Söylêrler o yılın seçiminde yapıldı pek hile, bundan deyin Demokrat Partiyayı destekleen insannlar ve öndercinerläri pek güç kazandı 1950 seçiminde hem öndercinerleri [[Celal Bayar]] prezident, [[Adnan Menderes]] başbakan oldu. 10 yılın ardınan 1960-da armiya elä geçirdi kuvveti ve bir yıl yönetti tüm devleti. Bu bir yılda astılar başbakanı ([[Adnan Menderes]]) ve iki bakanı. [https://vozolbypuff3.com/ Vozol] 1961 yılında isä dönüldü demokraţiyaya. Bundan soram geldi kuvvetä genä [[İsmet İnönü]], soramınan isä [[Süleyman Demirel]] oldu başbakan amma armiya 1971-de istedi Demireldän görevini bırakmaa. 1973-dä genä dönüldü demokraţiyaya amma sürdü pek kısa. 1980-de armiya son keret elä geçirdi kuvveti amma sürdü üç sene. 1983-de seçildi [[Turgut Özal]] başbakanna ve soram oldu prezident. Onun dönemindä yaşadı Türkiye pek diişiklik. Kolêrdi pek şeyi, nice gasudartva artık kontrol etmêêcekti insannar ne kadardan satacaklar, kolêrdi insannara dolar gibi para almaa hem pek şeyi Türkiyede satmaa, angini yasaktı sokmaa Türkiyeye. == Taa Bilgiler == [[Dosye:Aya sofya.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Kocatepe Mosque Ankara.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:067 Etnografya.05.2006 resize.JPG|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:DolmabahceMainGate.JPG|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:İzmir clock tower.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Pamukkale00.JPG|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Eskişehir-Aycan.jpg|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Antalya falezler.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Alanya.jpg|220px|thumb|Alanya, Antalya, Türkiye]] [[Dosye:Bluemosquefront.jpg|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|thumb|right|220px|Türkiye]] * Kumsal: 8,333 km * Trakiya: 24.370 km² dir. * Klimat: ** Suuk klimat ** Karadeniz klimatı ** Akdeniz klimatı * En alçak noktası: Akdeniz 0 m * En üüsek noktası: Aarı Tepe 5,165 m * Madeemler: Demir, Bakır, Kurşun, Kömür, Bor, Ak şufa, Krom, Uranium, Neft, linyit * Sulu toprak: 52,150 km² (2003) * Tabiat olayları, sel, teprem * İnsannar artmaa: % 1,47 (2018) * Uşak ölüm: %6 (17 yaş altı) (2014) * Ömür Hepsi insannar: 78 yıl (2017) * Erkekler: 75,3 yıl (2017) * Kadınnar: 80,8 yıl (2017) * Uşak sayısı: 1.92 uşak/kadın (2006) * HIV/AIDS (hepsi): 3356 kişi (2018) * Dinner: İslam % 99.8, Başka dinner: % 0.2 (Hristian, Şamanizm, Çıfıt başka) * Okumaa: 6 yaş üstü * İnsannar hepsi: %97 * Erkekler: % 99.1 * Kadınnar: % 94.8 (2018) * Kanon (Zakon): 7 Kasım ay 1982 * İş gücü: 32 274 milion (2018) * İşsizlik: % 11 (2018) * Üniversitet: 181 (2018) * İndüstri: Tekstil, imek, avtomobil, maadem, çelik, neft, yapı, ekincilik, turizma * Telefon hatları: 18.978 milion (2005) * Radio istaţionnarı: AM 16, FM 107, kısa dalga 6 (2001) * Radiolar: 11.3 milion (1997) * Televizor istaţionnar: 635 (1995) * Televizionnar: 20.9 milyon (1997) * İnternet servis saalayıcıları: 22 (2000) * İnternet kullanıcıları: 54.3 milyon (2018) * Demiryolu: 8,697 (2005) * Karayolu: 450.000 km (2004 ) * Su yolu: 1,200 km (2005) * Boru gaz yolu: 4,621 km; * Neft yolu: 3,543 km (2006) * Aeroport: 120 (2006) == Türkiye bölgeleri == * Marmara Bölgesi % 8,5, * Ege Bölgesi % 12, * Akdeniz Bölgesi % 16, * İç Anatoliya Bölgesi % 18, * Karadeniz Bölgesi % 18, * Günduusu Anatoliya Bölgesi % 21, * Üülen günduusu Anatoliya Bölgesi % 7,5 == Türkiye 81 Rayon == * [[Adana]] * [[Adıyaman]] * [[Afyonkarahisar]] * [[Aarı]] * [[Aksaray]] * [[Amasya]] * [[Ankara]] * [[Antalya]] * [[Ardahan]] * [[Artvin]] * [[Aydın]] * [[Balıkesir]] * [[Bartın]] * [[Batman]] * [[Bayburt]] * [[Bilecik]] * [[Bingöl]] * [[Bitlis]] * [[Bolu]] * [[Burdur]] * [[Bursa]] * [[Çanakkale]] * [[Çankırı]] * [[Çorum]] * [[Denizli]] * [[Diyarbakır]] * [[Düzce]] * [[Edirnä]] * [[Elazıı]] * [[Erzincan]] * [[Erzurum]] * [[Eskişehir]] * [[Gaziantep]] * [[Giresun]] * [[Gümüşhane]] * [[Hakkari]] * [[Hatay]] * [[Iıdır]] * [[Isparta]] * [[İstanbul]] * [[İzmir]] * [[Kahramanmaraş]] * [[Karabük]] * [[Karaman]] * [[Kars]] * [[Kastamonu]] * [[Kayseri]] * [[Kırıkkale]] * [[Kırklareli]] * [[Kırşehir]] * [[Kilis]] * [[Kocaeli]] * [[Konya]] * [[Kütahiya]] * [[Malatya]] * [[Manisa]] * [[Mardin]] * [[Mersin]] * [[Muula]] * [[Muş]] * [[Nevşehir]] * [[Niide]] * [[Ordu]] * [[Osmaniye]] * [[Rize]] * [[Sakarya]] * [[Samsun]] * [[Siirt]] * [[Sinop]] * [[Sivas]] * [[Şırnak]] * [[Tekirdaa]] * [[Tokat]] * [[Trabzon]] * [[Tunceli]] * [[Şannıurfa]] * [[Uşak]] * [[Van]] * [[Yalova]] * [[Yozgat]] * [[Zonguldak]] == Komşuları == Türkiye kara sınırları hepsi: 2.875 km * {{Azerbaycan}} 9 km * {{İran}} 499 km, * {{Siriya}} 822 km * {{İrak}} 352 km * {{Bulgariya}} 280 km * {{Grețiya}} 206 km, * {{Gruziya}} 252 km == Türkiye Gölleri == * Van Gölü 3.713 km² * Tuz Gölü 1.500 km² * Beyşehir Gölü 656 km² * Eğridir Gölü 468 km² * Akşehir Gölü 353 km² * İznik Gölü 298 km² * Sapanca Gölü 46.9 km² * Salda Gölü 43,7 km² == Türkiye Limannarı == * Gemlik, Hopa, İskenderun, İstanbul, İzmir, Kocaeli (İzmit), İçel (Mersin), Samsun, Trabzon, Sinop, Güllük == Türkiye Adaları == * Gökçeada 279 km² * Marmara Adası 117 km² * Bozcaada 36 km² * Uzunada 25 km² * Alibey 23 km² * Paşalimanı 21 km² * Avşar 21 km² * Heybeliada 2.3 km² == Türkiye Literaturası == * Nasreddin Hoca * Abdullah Bosnevi * Yunus Emre * Hacı Bektaşi Veli * Pir Sultan Abdal * Abdi * Karacaoğlan * Tatavlalı Mahremi * Edirneli Nazmi * Dadaloglu * Gevheri * Seyrani * İmadeddin Nesîmî * Fuzûlî * Erzurumlu Emrah * Bâkî * Hoca Dehhani * Nef‘î * İmadeddin Nesîmî * Nedîm * Şeyh Gâlib * Adem Dede * Evliya Çelebi * Kâtip Çelebi * Yirmisekiz Mehmed Çelebi * Aşık Çelebi * Ziya Paşa * Şemsettin Sami * Namık Kemal * Ahmed Midhat Efendi * Tevfik Fikret * Cenap Şahabettin * Halid Ziya Uşaklıgil * Ahmet Haşim * Yakup Kadri Karaosmanoglu * Ömer Seyfettin * Ali Canip Yöntem * Mehmet Emin Yurdakul * Halide Edip Adıvar * Reşat Nuri Güntekin * Faruk Nafiz Çamlıbel * Mehmet Fuad Köprülü * Cevat Şakir Kabaağaçlı * Ahmet Hamdi Tanpınar * Orhan Kemal * Murathan Mungan * Orhan Hançerlioğlu * Samim Kocagöz * Samiha Ayverdi * Tarık Buğra * Yusuf Atılgan * Yaşar Kemal * Fakir Baykurt * Bilge Karasu * Oğuz Atay * Tomris Uyar * Ahmet Altan * Kemalettin Tuğcu * Elif Şafak * Memduh Şevket Esendal * Kenan Hulusi Koray * Sait Faik Abasıyanık * Kemal Tahir * Haldun Taner * Aziz Nesin * Suut Kemal Yetkin * Sabahattin Ali * Kemal Bilbaşar * Cemil Meriç * Ruşen Eşref Ünaydın * Nurullah Ataç * Behçet Necatigil * Necati Cumalı * Ahmet Kutsi Tecer * Şevket Süreyya Aydemir * Mehmet Emin Yurdakul * Ziya Gökalp * Orhan Veli Kanık * Oktay Rıfat Horozcu * Melih Cevdet Anday * Nazım Hikmet * Rıfat Ilgaz * Cemal Süreya * İlhan Berk * Turgut Uyar * Edip Cansever * Ece Ayhan Çağlar * Sezai Karakoç * Tevfik Akdağ * Ülkü Tamer * Neyzen Tevfik * Ahmet Haşim * Yahya Kemal Beyatlı * Abdülhak Şinasi Hisar * Orhan Seyfi Orhon * Enis Behiç Koryürek * Halit Fahri Ozansoy * Yusuf Ziya Ortaç * Muammer Lütfi * Necip Fazıl Kısakürek * Ayfer Tunç * Vasfi Mahir Kocatürk * Sabri Esat Siyavuşgil * Cevdet Kudret * Yaşar Nabi Nayır * Ahmet Muhip Dıranas * Cahit Sıtkı Tarancı * Ziya Osman Saba * Faik Baysal * Salah Birsel * Özdemir Asaf * Abbas Sayar * Can Yücel * Attilâ İlhan * Güven Turan * İsmet Özel * Yekta Kopan * Cem Uzungüneş * Mehmet Altun * Mehmet Erte * Küçük İskender * Murat Gülsoy * Ali Püsküllüoğlu * Aşık Veysel Şatıroğlu * Aşık Mahzuni Şerif *Hüseyin Nihal Atsız {| class="sortable wikitable" style="text-align:right;" |----- | align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Sıra''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Kasaba''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2000''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2007 ''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2009 ''' |2018|| align="center" bgcolor="#98FB98" |'''Yıllık insannar artmaa (%)''' |- | 1|| align="left" | [[İstanbul]] || 10.033.478 || 12.573.836 || 12.915.158 |15.067.724|| +1.51 |- | 2|| align="left" | [[Ankara]] || 4.007.860 || 4.466.756 || 4.650.802 |5.503.985|| +1.08 |- | 3|| align="left" | [[İzmir]] || 3.387.908 || 3.739.353 || 3.868.308 |4.320.519|| +1.32 |- | 4|| align="left" | [[Bursa]] || 2.106.687 || 2.439.876 || 2.550.645 |2.994.521|| +1.95 |- | 5|| align="left" | [[Antalya]]|| 1.726.205 || 1.789.295 || 1.919.729 |2.426.356|| +2.59 |- | 6|| align="left" | [[Adana]]|| 1.854.270 || 2.006.650 || 2.062.226 |2.220.125|| +0.16 |- | 7|| align="left" | [[Konya]]|| 2.217.969 || 1.959.082 || 1.992.675 |2.205.609|| +1.16 |- | 8|| align="left" | [[Şannıurfa]]|| 1.439.956 || 1.523.099 || 1.613.737 |2.035.809|| +2.49 |- | 9|| align="left" | [[Gaziantep]]|| 1.293.849 || 1.560.023 || 1.653.670 |2.028.563|| +1.14 |- | 10|| align="left" | [[Kocaeli]]|| 1.203.335 || 1.437.926 || 1.522.408 |1.906.391|| +1.22 |- | 11|| align="left" | [[Mersin]]|| 1.668.007 || 1.595.938 || 1.640.888 |1.814.468|| +1.14 |- | 12|| align="left" | [[Diyarbakır]] || 1.364.209 || 1.460.714 || 1.515.011 | || +1.48 |- | 13|| align="left" | [[Hatay]] || 1.232.910 || 1.386.224 || 1.448.418 | || +2.48 |- | 14|| align="left" | [[Manisa]]|| 1.260.169 || 1.319.920 || 1.331.957 | || +1.15 |- | 15|| align="left" | [[Samsun]] || 1.203.681 || 1.228.959 || 1.250.076 | || +1.32 |- | 16|| align="left" | [[Kayseri]] || 1.049.659 || 1.165.088 || 1.205.872 | || +1.81 |- | 17|| align="left" | [[Balıkesir]] || 1.076.347 || 1.118.313 || 1.140.085 | || +0.86 |- | 18|| align="left" | [[Kahramanmaraş]] || 1.008.069 || 1.004.414 || 1.037.491 | || +0.79 |- | 19|| align="left" | [[Van]] || 877.524 || 979.671 || 1.022.310 | || +1.78 |- | 20|| align="left" | [[Aydın]] || 953.006 || 946.971 || 979.155 | || +1.41 |- | 21|| align="left" | [[Denizli]] || 843.122 || 907.325 || 926.362 | || +0.92 |- | 22|| align="left" | [[Sakarya]] || 746.060 || 835.222 || 861.570 | || +1.20 |- | 23|| align="left" | [[Muula]] || 717.384 || 766.156 || 802.381 | || +1.38 |- | 24|| align="left" | [[Tekirdaa]] || 626.549 || 728.396 || 783.310 | || +1.62 |- | 25|| align="left" | [[Erzurum]] || 942.340 || 784.941 || 774.207 | || -0.09 |- | 26|| align="left" | [[Trabzon]] || 979.295 || 740.569 || 765.127 | || +2.15 |- | 27|| align="left" | [[Eskişehir]] || 706.009 || 724.849 || 755.427 | || +1.84 |- | 28|| align="left" | [[Mardin]]|| 705.098 || 745.778 || 737.852 | || -1.71 |- | 29|| align="left" | [[Malatya]]|| 853.658 || 722.065 || 736.884 | || +0.42 |- | 30|| align="left" | [[Ordu]] || 887.765 || 715.409 || 723.507 | || +0.58 |- | 31|| align="left" | [[Afyonkarahisar]]|| 812.416 || 701.572 || 701.326 | || +0.56 |- | 32|| align="left" | [[Sivas]] || 752.828 || 638.464 || 633.347 | || +0.35 |- | 33|| align="left" | [[Tokat]] || 828.027 || 620.722 || 624.439 | || +1.17 |- | 34|| align="left" | [[Zonguldak]]|| 615.299 || 615.890 || 619.812 | || +0.10 |- | 35|| align="left" | [[Adıyaman]] || 623.811 || 582.762 || 588.475 | || +0.58 |- | 36|| align="left" | [[Kütahiya]]|| 656.716 || 583.910 || 571.804 | || +1.04 |- | 37|| align="left" | [[Elazıı]] || 572.993 || 541.258 || 550.667 | || +0.56 |- | 38|| align="left" | [[Çorum]] || 597.065 || 549.828 || 540.704 | || -0.86 |- | 39|| align="left" | [[Aarı]]|| 528.744 || 530.879 || 537.665 | || +1.03 |- | 40|| align="left" | [[Batman]] || 446.719 || 472.487 || 497.998 | || +2.54 |- | 41|| align="left" | [[Yozgat]] || 682.919 || 492.127 || 487.365 | || +0.65 |- | 42|| align="left" | [[Çanakkale]] || 464.975 || 476.128 || 477.735 | || +0.62 |- | 43|| align="left" | [[Osmaniye]] || 463.196 || 452.880 || 471.804 | || +1.52 |- | 44|| align="left" | [[Şırnak]] || 354.061 || 416.001 || 430.424 | || +0.26 |- | 45|| align="left" | [[Giresun]]|| 524.010 || 417.505 || 421.860 | || +0.02 |- | 46|| align="left" | [[Isparta]] || 514.379 || 419.845 || 420.796 | || +3.27 |- | 47|| align="left" | [[Muş]] || 453.654 || 405.509 || 404.484 | || +0.04 |- | 48|| align="left" | [[Edirnä]] || 402.606 || 396.462 || 395.463 | || +0.20 |- | 49|| align="left" | [[Aksaray]]|| 400.145 || 366.109 || 376.907 | || +1.70 |- | 50|| align="left" | [[Kastamonu]] || 376.725 || 360.366 || 359.823 | || -0.16 |- | 51|| align="left" | [[Niide]] || 348.081 || 331.667 || 339.921 | || +0.43 |- | 52|| align="left" | [[Uşak]] || 322.654 || 334.115 || 335.860 | || +0.52 |- | 53|| align="left" | [[Düzce]]|| 289.442 || 323.328 || 335.156 | || +1.99 |- | 54|| align="left" | [[Kırklareli]] || 328.461 || 333.256 || 333.179 | || -1.11 |- | 55|| align="left" | [[Bitlis]] || 388.678 || 327.886 || 328.489 | || +0.48 |- | 56|| align="left" | [[Amasya]] || 365.231 || 328.674 || 324.268 | || +0.18 |- | 57|| align="left" | [[Rize]] || 365.938 || 316.252 || 319.569 | || +0.04 |- | 58|| align="left" | [[Kars]] || 327.056 || 312.205 || 306.536 | || -1.79 |- | 59|| align="left" | [[Siirt]] || 264.778 || 291.528 || 303.622 | || +1.26 |- | 60|| align="left" | [[Nevşehir]] || 309.914 || 280.058 || 284.025 | || +0.82 |- | 61|| align="left" | [[Kırıkkale]] || 383.508 || 280.234 || 280.834 | || +0.54 |- | 62|| align="left" | [[Bolu]] || 270.654 || 270.417 || 271.454 | || +0.95 |- | 63|| align="left" | [[Hakkari]] || 235.841 || 246.469 || 256.761 | || -0.70 |- | 64|| align="left" | [[Bingöl]] || 255.395 || 251.552 || 255.745 | || -0.13 |- | 65|| align="left" | [[Burdur]]|| 256.803 || 251.181 || 251.550 | || +1.66 |- | 66|| align="left" | [[Karaman]] || 243.399 || 226.049 || 231.872 | || +0.75 |- | 67|| align="left" | [[Kırşehir]]|| 253.239 || 223.170 || 223.102 | || +0.16 |- | 68|| align="left" | [[Karabük]] || 225.102 || 218.463 || 218.564 | || +1.07 |- | 69|| align="left" | [[Erzincan]] || 315.806 || 213.538 || 213.288 | || +1.25 |- | 70|| align="left" | [[Yalova]] || 168.593 || 181.758 || 202.531 | || +2.59 |- | 71|| align="left" | [[Bilecik]] || 194.326 || 203.777 || 202.061 | || +4.60 |- | 72|| align="left" | [[Sinop]] || 225.574 || 198.412 || 201.134 | || +0.17 |- | 73|| align="left" | [[Çankırı]] || 269.579 || 174.012 || 185.019 | || +5.06 |- | 74|| align="left" | [[Bartın]] || 184.178 || 182.131 || 188.449 | || +1.66 |- | 75|| align="left" | [[Iıdır]] || 168.634 || 181.866 || 183.486 | || -0.29 |- | 76|| align="left" |[[Artvin]] || 191.934 || 168.092 || 165.580 | || -0.60 |- | 77|| align="left" | [[Gümüşhane]] || 186.953 || 130.825 || 130.976 | || -0.29 |- | 78|| align="left" | [[Kilis]] || 114.724 || 118.457 || 122.104 | || +0.91 |- | 79|| align="left" | [[Ardahan]] || 133.756 || 112.721 || 108.569 | || -3.27 |- | 80|| align="left" | [[Tunceli]] || 93.584 || 84.022 || 83.061 | || -3.91 |- | 81|| align="left" | [[Bayburt]] || 97.358 || 76.609 || 74.710 | || -1.27 |- | || align="left" | '''Türkiye''' || '''67.803.927''' || '''70.586.256''' || '''72.561.312''' |'''82.003.882'''||'''+1.47''' |} <div style="float: left; margin-left: 15px;"> <ref>TÜİK, http://www.tuik.gov.tr/</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:60;text-align:center;" ! colspan="3;" style="background-color:#ccccff;" | Türkiye |- ! colspan="3" | İnsannar |- |'''Yıl'''||'''Nüfus'''||<small>'''Yıllık artmaa(%)'''</small> |- | 1927 || 13.648.987 || - |- | 1935 || 16.158.567 || 2,13 |- | 1940 || 17.821.543 || 1,98 |- | 1945 || 18.790.987 || 1,07 |- | 1950 || 20.947.155 || 2,20 |- | 1955 || 24.065.543 || 2,81 |- | 1960 || 27.755.532 || 2,89 |- | 1965 || 31.391.651 || 2,49 |- | 1970 || 35.605.653 || 2,55 |- | 1975 || 40.348.789 || 2,53 |- | 1980 || 44.737.321 || 2,09 |- | 1985 || 50.664.654 || 2,52 |- | 1990 || 56.473.653 || 2,19 |- | 2000 || 67.804.543 || 1,85 |- | 2007 || 70.586.256 || 0,58 |- | 2008 || 73.517.100 || 1,32 |- |2018 |82.003.882 |1,47 |- | colspan="3" | |} </div> {{Evropa Devletleri}} {{Aziya Devletleri}} {{Akdeniz Devletleri}} {{Türk Konseyi}} {{Evropa Birlii}} {{Ekonomika Kalkınma hem İşbirlii Topluluu}} {{Merkez Günduusu Aziya Devletleri}} {{D - 8}} {{Poyraz Atlantika Annaşması Topluluu}} {{Karadeniz devletläri}} {{Akdeniz İçin Birlik}} [[Kategoriya:Türkiye| ]] <references responsive="" /> 584tzlyxiokl8yx9ww7k92p7v2iazig 75620 75619 2026-09-14T06:56:42Z NDG 15992 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|talk]]) to last version by 78.162.110.130: unnecessary links or spam 74861 wikitext text/x-wiki {{Ülke bilgi kutusu|kendi_dilinde_adı=Türkiye|bayrak_resmi=Flag of Turkey.svg|bayrak_adı=Türk bayraı|milliyet=[[Türklär]]|başkent=[[Ankara]]|en_büyük_şehir=[[İstanbul]]|resmî_diller=[[Türk dili]]|harita_resmi=Turkey (orthographic projection).svg|harita_açıklaması=Türkiye (eşil)|yüzölçümü=783.562|yönetici_unvanı1=[[Türkiye Prezidenti|Prezident]]|yönetici_adı1=[[Recep Tayyip Erdoğan]]|zaman_dilimi=[[Türkiye Saati|TSİ]]|ulusal_marş=<center>[[Dosya:IstiklalMarsi-2013.ogg]]</center>[[İstiklâl Marşı]]<br />|yönetim_biçimi=Respublika|trafik_akışı=sağ|para_birimi=[[Türk lirası]]|para_birimi_kodu=TRY|tam_adı=Türkiye Respublikası|arma_resmi=Emblem of Turkey.svg|bölgesel_diller=|etnik_gruplar=[[Türklär]], [[Kürtlär]], [[Zazalar]], [[Rumlar]], [[Lazlar]]...|yönetici_unvanı2=[[Türkiye Prezident Yardımcısı|President Yardımcısı]]|yönetici_unvanı3=[[Türkiye Büük Millet Parlamentı Prezidenti|Parlament Prezidenti]]|yönetici_adı2=[[Cevdet Yılmaz]]|yönetici_adı3=[[Numan Kurtulmuş]]|yönetici_unvanı4=[[Konstituțiya Sudu Prezidenti]]|yönetici_adı4=[[Zühtü Arslan]]|yasama_organı=[[Türkiye Büük Millet Parlamentı]]|olay1=Osmannı İmperyasının Kuruluşu|olay1_tarihi=y. 1302|olay2_tarihi=29 Canavar ay 1923|olay2=Respublikanın Kuruluşu|su_yüzdesi=2,03|tahmini_nüfus=86.063.836[|tahmini_nüfus_tarihi=2024|tahmini_nüfus_sırası=18.|nüfus_yoğunluğu=111|nüfus_yoğunluğu_sırası=107.|GSYİH_SAGP=$3.613 trilyon<ref name="IMFWEO.TR">{{Web kaynağı |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=186,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |başlık=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Türkiye) |yayıncı=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |tarih=10 Ekim 2023 |erişimtarihi=10 Ekim 2023 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20231012040447/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=186,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |arşivtarihi=12 Ekim 2023 |ölüurl=hayır }}</ref>|kişi_başına_düşen_GSYİH_SAGP=$41,887<ref name="IMFWEO.TR" />|GSYİH_SAGP_yılı=2023|GSYİH_SAGP_sırası=11.|kişi_başına_düşen_GSYİH_SAGP_sırası=46.|GSYİH_düşük=$1.154 trilyon<ref name="IMFWEO.TR" />|kişi_başına_düşen_GSYİH_düşük=$13,383<ref name="IMFWEO.TR" />|GSYİH_düşük_yılı=2023|GSYİH_düşük_sırası=17.|kişi_başına_düşen_GSYİH_düşük_sırası=65.|Gini=41.9 <ref>{{Web kaynağı | başlık = Gini index (World Bank estimate) – Turkey | url = https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TR | yayıncı = [[Dünya Bankası]] | dil = İngilizce | arşivurl = https://web.archive.org/web/20190214175852/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TR | arşivtarihi = 14 Şubat 2019}}</ref>|Gini_yılı=2019|Gini_sırası=51.|İGE=0.838|İGE_yılı=2021|İGE_sırası=48|utc=+3|takvim=gg/aa/yyyy ([[Miladi takvim|miladi]])|telefon_kodu=+90}} '''Türkiye''' (''Türkiye Respublikası''; [[Türk dili|Türk dili:]] ''Türkiye Cumhuriyeti'') — hem [[Evropa]] hem [[Aziya]]da bir devlet. Poyrazbatıda [[Bulgariya]], batıda [[Grețiya]], poyrazdouda [[Gruziya]], douda [[Armeniya]], [[İran]] hem [[Azerbaycan|Azerbaycanın]] exklav topraı Nahçıvan, üülendouda isä [[İrak]] ve [[Siriya|Suriye]] komşusudur. üülenini Kipra adası hem Akdeniz. Batısını Ege Denizi ve poyrazını Karadeniz çevrelêr. Marmara Denizi isä İstanbul Buazı hem Çanakkale Buazı ile birlikte Anadoluyu Trakiyadan yani Aziyayı Evropadan ayırır. Türkiye, Evropa hem Aziyanın kavşak noktasında yer alması sayesindä önemli bir geostrategik güce sahiptir. Bir respublika olan Türkiyenin var 81 ili. Parasına söylenêr Türk lirası. Baş kasabası Ankara Anadolunun ortasında bulunar. En büük kasabası İstanbuldur hem devletin ekonomik baş kasabasıdır. Respublikası 1923 yılında [[Türkiye Büük Millet Parlamentı]] tarafından yaradıldı büünkü gündë pek anêlän [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürkün]] yardımınnan. Bundan öncä Osmannı Devleti hem Osmannı padişaaları bulunardı bu topraklarda. Modern Türkiyede bulunär pek türlü klimat angısı kolärär pek hayvannın, kuşların, otların ve aaçların yeşêrmää. == İstoriya == === Antik Anadolu === İlk imperiya Anadoluda [[Hittitlär|Hittitlärdi]]. Hittitlär lafedärdilär bir dil [[İndi-Evropalı dillär|İndi-Evropalı dillärdän]]. Anadoluda üüsek bir kultura kurdular amma [[Deniz İnsannarı]] yıktılar bu devleti. İisusdan oncä 1950-den bu yana Anadoluda bulunardı pek devlet. Hem [[Armiyanlar]] hem [[Assirilär]] yaşadı bu topraklarda taa [[Babillär]] bu toprakları alana kadar. Onnardan soram büük imperiyalar kuruldu. Grek devletläri ve Roma, Bizans, Selçuk ve Mongol İmperyaları hükmettilär buraları. === Osmannı Devleti === Mongol İmperyasının çökmääsinin ardınan [[Osman Gazi]] adında bir kimse kurdu eni bir imperya angısı kullandı Osmanın adını. Bu imperya oldu dünnääda en büüklärdän. Osmannılar müslamannardı bundan deyin yönettilêr bu toprakları [[İslam]] zakonlarınnan amma tanıdı hristian topluluklara da haklar, ani kendi dinlerini yaşasalar. [[Birinci Dünnää Cengi|Birinci Dünnää Cenginde]] Osmannılar pek savaştılar amma kaybettilär Rusiyaya, Büük Britanyaya, Franțiyaya karşın. Bu cenk pek etkiledi Osmannıları ki büük kasabaları bu devletlär tarafından elä geçirildilär. Osmannılar pay tutardı [[Merkez Güçlär|Merkez Güçlärinnen]], bundan deyni istedilär Germaniyaylan barabar Osmannılarlan anlaşmaa oturmaa amma baamsızlıını korumaa isteen [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]], [[İsmet İnönü]], [[Adnan Adıvar]] hem başka generallär buna karşın çıktılar ve başlattılar [[Türkiye Baamsızlık Cengi|Türkiye Baamsızlık Cengini]]. Bu cenklen Türkiye topluluu savaştı pek hem kazandılar kendi baamsızlıklarını. === Türkiye Respublikası === [[Türkiye Baamsızlık Cengi|Türkiye Baamsızlık Cenginin]] ardınan istedi bu önemni insannar bir respublika kurmaa hem 29 Canavar ayı 1923-dä yaptılar bir diişiklik konstituțiyada, angısı yaptı devleti bir respublika. Bundan bir ay öncä isä kaldırdılar imperyayı Osmannı padişaanı göndererek Türkiyeden. Büünkü güne kadar yaşadı Türkiye pek olay. [[İkinci Dünnää Cengi|İkinci Dünnää Cengine]] girmedi ki bu, insannarına islää oldu. Cenkten soram o vaktin prezidenti [[İsmet İnönü]] kolärdi kendi partiyasından başka partiyaları kurmaa. 1946 yılında yapıldı ilk seçim, angısında katıldı [[Demokrat Partiya]] seçime. Söylêrler o yılın seçiminde yapıldı pek hile, bundan deyin Demokrat Partiyayı destekleen insannlar ve öndercinerläri pek güç kazandı 1950 seçiminde hem öndercinerleri [[Celal Bayar]] prezident, [[Adnan Menderes]] başbakan oldu. 10 yılın ardınan 1960-da armiya elä geçirdi kuvveti ve bir yıl yönetti tüm devleti. Bu bir yılda astılar başbakanı ([[Adnan Menderes]]) ve iki bakanı. 1961 yılında isä dönüldü demokraţiyaya. Bundan soram geldi kuvvetä genä [[İsmet İnönü]], soramınan isä [[Süleyman Demirel]] oldu başbakan amma armiya 1971-de istedi Demireldän görevini bırakmaa. 1973-dä genä dönüldü demokraţiyaya amma sürdü pek kısa. 1980-de armiya son keret elä geçirdi kuvveti amma sürdü üç sene. 1983-de seçildi [[Turgut Özal]] başbakanna ve soram oldu prezident. Onun dönemindä yaşadı Türkiye pek diişiklik. Kolêrdi pek şeyi, nice gasudartva artık kontrol etmêêcekti insannar ne kadardan satacaklar, kolêrdi insannara dolar gibi para almaa hem pek şeyi Türkiyede satmaa, angini yasaktı sokmaa Türkiyeye. == Taa Bilgiler == [[Dosye:Aya sofya.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Kocatepe Mosque Ankara.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:067 Etnografya.05.2006 resize.JPG|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:DolmabahceMainGate.JPG|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:İzmir clock tower.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Pamukkale00.JPG|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Eskişehir-Aycan.jpg|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Antalya falezler.jpg|220px|right|thumb|Türkiye]] [[Dosye:Alanya.jpg|220px|thumb|Alanya, Antalya, Türkiye]] [[Dosye:Bluemosquefront.jpg|thumb|right|220px|Türkiye]] [[Dosye:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|thumb|right|220px|Türkiye]] * Kumsal: 8,333 km * Trakiya: 24.370 km² dir. * Klimat: ** Suuk klimat ** Karadeniz klimatı ** Akdeniz klimatı * En alçak noktası: Akdeniz 0 m * En üüsek noktası: Aarı Tepe 5,165 m * Madeemler: Demir, Bakır, Kurşun, Kömür, Bor, Ak şufa, Krom, Uranium, Neft, linyit * Sulu toprak: 52,150 km² (2003) * Tabiat olayları, sel, teprem * İnsannar artmaa: % 1,47 (2018) * Uşak ölüm: %6 (17 yaş altı) (2014) * Ömür Hepsi insannar: 78 yıl (2017) * Erkekler: 75,3 yıl (2017) * Kadınnar: 80,8 yıl (2017) * Uşak sayısı: 1.92 uşak/kadın (2006) * HIV/AIDS (hepsi): 3356 kişi (2018) * Dinner: İslam % 99.8, Başka dinner: % 0.2 (Hristian, Şamanizm, Çıfıt başka) * Okumaa: 6 yaş üstü * İnsannar hepsi: %97 * Erkekler: % 99.1 * Kadınnar: % 94.8 (2018) * Kanon (Zakon): 7 Kasım ay 1982 * İş gücü: 32 274 milion (2018) * İşsizlik: % 11 (2018) * Üniversitet: 181 (2018) * İndüstri: Tekstil, imek, avtomobil, maadem, çelik, neft, yapı, ekincilik, turizma * Telefon hatları: 18.978 milion (2005) * Radio istaţionnarı: AM 16, FM 107, kısa dalga 6 (2001) * Radiolar: 11.3 milion (1997) * Televizor istaţionnar: 635 (1995) * Televizionnar: 20.9 milyon (1997) * İnternet servis saalayıcıları: 22 (2000) * İnternet kullanıcıları: 54.3 milyon (2018) * Demiryolu: 8,697 (2005) * Karayolu: 450.000 km (2004 ) * Su yolu: 1,200 km (2005) * Boru gaz yolu: 4,621 km; * Neft yolu: 3,543 km (2006) * Aeroport: 120 (2006) == Türkiye bölgeleri == * Marmara Bölgesi % 8,5, * Ege Bölgesi % 12, * Akdeniz Bölgesi % 16, * İç Anatoliya Bölgesi % 18, * Karadeniz Bölgesi % 18, * Günduusu Anatoliya Bölgesi % 21, * Üülen günduusu Anatoliya Bölgesi % 7,5 == Türkiye 81 Rayon == * [[Adana]] * [[Adıyaman]] * [[Afyonkarahisar]] * [[Aarı]] * [[Aksaray]] * [[Amasya]] * [[Ankara]] * [[Antalya]] * [[Ardahan]] * [[Artvin]] * [[Aydın]] * [[Balıkesir]] * [[Bartın]] * [[Batman]] * [[Bayburt]] * [[Bilecik]] * [[Bingöl]] * [[Bitlis]] * [[Bolu]] * [[Burdur]] * [[Bursa]] * [[Çanakkale]] * [[Çankırı]] * [[Çorum]] * [[Denizli]] * [[Diyarbakır]] * [[Düzce]] * [[Edirnä]] * [[Elazıı]] * [[Erzincan]] * [[Erzurum]] * [[Eskişehir]] * [[Gaziantep]] * [[Giresun]] * [[Gümüşhane]] * [[Hakkari]] * [[Hatay]] * [[Iıdır]] * [[Isparta]] * [[İstanbul]] * [[İzmir]] * [[Kahramanmaraş]] * [[Karabük]] * [[Karaman]] * [[Kars]] * [[Kastamonu]] * [[Kayseri]] * [[Kırıkkale]] * [[Kırklareli]] * [[Kırşehir]] * [[Kilis]] * [[Kocaeli]] * [[Konya]] * [[Kütahiya]] * [[Malatya]] * [[Manisa]] * [[Mardin]] * [[Mersin]] * [[Muula]] * [[Muş]] * [[Nevşehir]] * [[Niide]] * [[Ordu]] * [[Osmaniye]] * [[Rize]] * [[Sakarya]] * [[Samsun]] * [[Siirt]] * [[Sinop]] * [[Sivas]] * [[Şırnak]] * [[Tekirdaa]] * [[Tokat]] * [[Trabzon]] * [[Tunceli]] * [[Şannıurfa]] * [[Uşak]] * [[Van]] * [[Yalova]] * [[Yozgat]] * [[Zonguldak]] == Komşuları == Türkiye kara sınırları hepsi: 2.875 km * {{Azerbaycan}} 9 km * {{İran}} 499 km, * {{Siriya}} 822 km * {{İrak}} 352 km * {{Bulgariya}} 280 km * {{Grețiya}} 206 km, * {{Gruziya}} 252 km == Türkiye Gölleri == * Van Gölü 3.713 km² * Tuz Gölü 1.500 km² * Beyşehir Gölü 656 km² * Eğridir Gölü 468 km² * Akşehir Gölü 353 km² * İznik Gölü 298 km² * Sapanca Gölü 46.9 km² * Salda Gölü 43,7 km² == Türkiye Limannarı == * Gemlik, Hopa, İskenderun, İstanbul, İzmir, Kocaeli (İzmit), İçel (Mersin), Samsun, Trabzon, Sinop, Güllük == Türkiye Adaları == * Gökçeada 279 km² * Marmara Adası 117 km² * Bozcaada 36 km² * Uzunada 25 km² * Alibey 23 km² * Paşalimanı 21 km² * Avşar 21 km² * Heybeliada 2.3 km² == Türkiye Literaturası == * Nasreddin Hoca * Abdullah Bosnevi * Yunus Emre * Hacı Bektaşi Veli * Pir Sultan Abdal * Abdi * Karacaoğlan * Tatavlalı Mahremi * Edirneli Nazmi * Dadaloglu * Gevheri * Seyrani * İmadeddin Nesîmî * Fuzûlî * Erzurumlu Emrah * Bâkî * Hoca Dehhani * Nef‘î * İmadeddin Nesîmî * Nedîm * Şeyh Gâlib * Adem Dede * Evliya Çelebi * Kâtip Çelebi * Yirmisekiz Mehmed Çelebi * Aşık Çelebi * Ziya Paşa * Şemsettin Sami * Namık Kemal * Ahmed Midhat Efendi * Tevfik Fikret * Cenap Şahabettin * Halid Ziya Uşaklıgil * Ahmet Haşim * Yakup Kadri Karaosmanoglu * Ömer Seyfettin * Ali Canip Yöntem * Mehmet Emin Yurdakul * Halide Edip Adıvar * Reşat Nuri Güntekin * Faruk Nafiz Çamlıbel * Mehmet Fuad Köprülü * Cevat Şakir Kabaağaçlı * Ahmet Hamdi Tanpınar * Orhan Kemal * Murathan Mungan * Orhan Hançerlioğlu * Samim Kocagöz * Samiha Ayverdi * Tarık Buğra * Yusuf Atılgan * Yaşar Kemal * Fakir Baykurt * Bilge Karasu * Oğuz Atay * Tomris Uyar * Ahmet Altan * Kemalettin Tuğcu * Elif Şafak * Memduh Şevket Esendal * Kenan Hulusi Koray * Sait Faik Abasıyanık * Kemal Tahir * Haldun Taner * Aziz Nesin * Suut Kemal Yetkin * Sabahattin Ali * Kemal Bilbaşar * Cemil Meriç * Ruşen Eşref Ünaydın * Nurullah Ataç * Behçet Necatigil * Necati Cumalı * Ahmet Kutsi Tecer * Şevket Süreyya Aydemir * Mehmet Emin Yurdakul * Ziya Gökalp * Orhan Veli Kanık * Oktay Rıfat Horozcu * Melih Cevdet Anday * Nazım Hikmet * Rıfat Ilgaz * Cemal Süreya * İlhan Berk * Turgut Uyar * Edip Cansever * Ece Ayhan Çağlar * Sezai Karakoç * Tevfik Akdağ * Ülkü Tamer * Neyzen Tevfik * Ahmet Haşim * Yahya Kemal Beyatlı * Abdülhak Şinasi Hisar * Orhan Seyfi Orhon * Enis Behiç Koryürek * Halit Fahri Ozansoy * Yusuf Ziya Ortaç * Muammer Lütfi * Necip Fazıl Kısakürek * Ayfer Tunç * Vasfi Mahir Kocatürk * Sabri Esat Siyavuşgil * Cevdet Kudret * Yaşar Nabi Nayır * Ahmet Muhip Dıranas * Cahit Sıtkı Tarancı * Ziya Osman Saba * Faik Baysal * Salah Birsel * Özdemir Asaf * Abbas Sayar * Can Yücel * Attilâ İlhan * Güven Turan * İsmet Özel * Yekta Kopan * Cem Uzungüneş * Mehmet Altun * Mehmet Erte * Küçük İskender * Murat Gülsoy * Ali Püsküllüoğlu * Aşık Veysel Şatıroğlu * Aşık Mahzuni Şerif *Hüseyin Nihal Atsız {| class="sortable wikitable" style="text-align:right;" |----- | align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Sıra''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Kasaba''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2000''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2007 ''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2009 ''' |2018|| align="center" bgcolor="#98FB98" |'''Yıllık insannar artmaa (%)''' |- | 1|| align="left" | [[İstanbul]] || 10.033.478 || 12.573.836 || 12.915.158 |15.067.724|| +1.51 |- | 2|| align="left" | [[Ankara]] || 4.007.860 || 4.466.756 || 4.650.802 |5.503.985|| +1.08 |- | 3|| align="left" | [[İzmir]] || 3.387.908 || 3.739.353 || 3.868.308 |4.320.519|| +1.32 |- | 4|| align="left" | [[Bursa]] || 2.106.687 || 2.439.876 || 2.550.645 |2.994.521|| +1.95 |- | 5|| align="left" | [[Antalya]]|| 1.726.205 || 1.789.295 || 1.919.729 |2.426.356|| +2.59 |- | 6|| align="left" | [[Adana]]|| 1.854.270 || 2.006.650 || 2.062.226 |2.220.125|| +0.16 |- | 7|| align="left" | [[Konya]]|| 2.217.969 || 1.959.082 || 1.992.675 |2.205.609|| +1.16 |- | 8|| align="left" | [[Şannıurfa]]|| 1.439.956 || 1.523.099 || 1.613.737 |2.035.809|| +2.49 |- | 9|| align="left" | [[Gaziantep]]|| 1.293.849 || 1.560.023 || 1.653.670 |2.028.563|| +1.14 |- | 10|| align="left" | [[Kocaeli]]|| 1.203.335 || 1.437.926 || 1.522.408 |1.906.391|| +1.22 |- | 11|| align="left" | [[Mersin]]|| 1.668.007 || 1.595.938 || 1.640.888 |1.814.468|| +1.14 |- | 12|| align="left" | [[Diyarbakır]] || 1.364.209 || 1.460.714 || 1.515.011 | || +1.48 |- | 13|| align="left" | [[Hatay]] || 1.232.910 || 1.386.224 || 1.448.418 | || +2.48 |- | 14|| align="left" | [[Manisa]]|| 1.260.169 || 1.319.920 || 1.331.957 | || +1.15 |- | 15|| align="left" | [[Samsun]] || 1.203.681 || 1.228.959 || 1.250.076 | || +1.32 |- | 16|| align="left" | [[Kayseri]] || 1.049.659 || 1.165.088 || 1.205.872 | || +1.81 |- | 17|| align="left" | [[Balıkesir]] || 1.076.347 || 1.118.313 || 1.140.085 | || +0.86 |- | 18|| align="left" | [[Kahramanmaraş]] || 1.008.069 || 1.004.414 || 1.037.491 | || +0.79 |- | 19|| align="left" | [[Van]] || 877.524 || 979.671 || 1.022.310 | || +1.78 |- | 20|| align="left" | [[Aydın]] || 953.006 || 946.971 || 979.155 | || +1.41 |- | 21|| align="left" | [[Denizli]] || 843.122 || 907.325 || 926.362 | || +0.92 |- | 22|| align="left" | [[Sakarya]] || 746.060 || 835.222 || 861.570 | || +1.20 |- | 23|| align="left" | [[Muula]] || 717.384 || 766.156 || 802.381 | || +1.38 |- | 24|| align="left" | [[Tekirdaa]] || 626.549 || 728.396 || 783.310 | || +1.62 |- | 25|| align="left" | [[Erzurum]] || 942.340 || 784.941 || 774.207 | || -0.09 |- | 26|| align="left" | [[Trabzon]] || 979.295 || 740.569 || 765.127 | || +2.15 |- | 27|| align="left" | [[Eskişehir]] || 706.009 || 724.849 || 755.427 | || +1.84 |- | 28|| align="left" | [[Mardin]]|| 705.098 || 745.778 || 737.852 | || -1.71 |- | 29|| align="left" | [[Malatya]]|| 853.658 || 722.065 || 736.884 | || +0.42 |- | 30|| align="left" | [[Ordu]] || 887.765 || 715.409 || 723.507 | || +0.58 |- | 31|| align="left" | [[Afyonkarahisar]]|| 812.416 || 701.572 || 701.326 | || +0.56 |- | 32|| align="left" | [[Sivas]] || 752.828 || 638.464 || 633.347 | || +0.35 |- | 33|| align="left" | [[Tokat]] || 828.027 || 620.722 || 624.439 | || +1.17 |- | 34|| align="left" | [[Zonguldak]]|| 615.299 || 615.890 || 619.812 | || +0.10 |- | 35|| align="left" | [[Adıyaman]] || 623.811 || 582.762 || 588.475 | || +0.58 |- | 36|| align="left" | [[Kütahiya]]|| 656.716 || 583.910 || 571.804 | || +1.04 |- | 37|| align="left" | [[Elazıı]] || 572.993 || 541.258 || 550.667 | || +0.56 |- | 38|| align="left" | [[Çorum]] || 597.065 || 549.828 || 540.704 | || -0.86 |- | 39|| align="left" | [[Aarı]]|| 528.744 || 530.879 || 537.665 | || +1.03 |- | 40|| align="left" | [[Batman]] || 446.719 || 472.487 || 497.998 | || +2.54 |- | 41|| align="left" | [[Yozgat]] || 682.919 || 492.127 || 487.365 | || +0.65 |- | 42|| align="left" | [[Çanakkale]] || 464.975 || 476.128 || 477.735 | || +0.62 |- | 43|| align="left" | [[Osmaniye]] || 463.196 || 452.880 || 471.804 | || +1.52 |- | 44|| align="left" | [[Şırnak]] || 354.061 || 416.001 || 430.424 | || +0.26 |- | 45|| align="left" | [[Giresun]]|| 524.010 || 417.505 || 421.860 | || +0.02 |- | 46|| align="left" | [[Isparta]] || 514.379 || 419.845 || 420.796 | || +3.27 |- | 47|| align="left" | [[Muş]] || 453.654 || 405.509 || 404.484 | || +0.04 |- | 48|| align="left" | [[Edirnä]] || 402.606 || 396.462 || 395.463 | || +0.20 |- | 49|| align="left" | [[Aksaray]]|| 400.145 || 366.109 || 376.907 | || +1.70 |- | 50|| align="left" | [[Kastamonu]] || 376.725 || 360.366 || 359.823 | || -0.16 |- | 51|| align="left" | [[Niide]] || 348.081 || 331.667 || 339.921 | || +0.43 |- | 52|| align="left" | [[Uşak]] || 322.654 || 334.115 || 335.860 | || +0.52 |- | 53|| align="left" | [[Düzce]]|| 289.442 || 323.328 || 335.156 | || +1.99 |- | 54|| align="left" | [[Kırklareli]] || 328.461 || 333.256 || 333.179 | || -1.11 |- | 55|| align="left" | [[Bitlis]] || 388.678 || 327.886 || 328.489 | || +0.48 |- | 56|| align="left" | [[Amasya]] || 365.231 || 328.674 || 324.268 | || +0.18 |- | 57|| align="left" | [[Rize]] || 365.938 || 316.252 || 319.569 | || +0.04 |- | 58|| align="left" | [[Kars]] || 327.056 || 312.205 || 306.536 | || -1.79 |- | 59|| align="left" | [[Siirt]] || 264.778 || 291.528 || 303.622 | || +1.26 |- | 60|| align="left" | [[Nevşehir]] || 309.914 || 280.058 || 284.025 | || +0.82 |- | 61|| align="left" | [[Kırıkkale]] || 383.508 || 280.234 || 280.834 | || +0.54 |- | 62|| align="left" | [[Bolu]] || 270.654 || 270.417 || 271.454 | || +0.95 |- | 63|| align="left" | [[Hakkari]] || 235.841 || 246.469 || 256.761 | || -0.70 |- | 64|| align="left" | [[Bingöl]] || 255.395 || 251.552 || 255.745 | || -0.13 |- | 65|| align="left" | [[Burdur]]|| 256.803 || 251.181 || 251.550 | || +1.66 |- | 66|| align="left" | [[Karaman]] || 243.399 || 226.049 || 231.872 | || +0.75 |- | 67|| align="left" | [[Kırşehir]]|| 253.239 || 223.170 || 223.102 | || +0.16 |- | 68|| align="left" | [[Karabük]] || 225.102 || 218.463 || 218.564 | || +1.07 |- | 69|| align="left" | [[Erzincan]] || 315.806 || 213.538 || 213.288 | || +1.25 |- | 70|| align="left" | [[Yalova]] || 168.593 || 181.758 || 202.531 | || +2.59 |- | 71|| align="left" | [[Bilecik]] || 194.326 || 203.777 || 202.061 | || +4.60 |- | 72|| align="left" | [[Sinop]] || 225.574 || 198.412 || 201.134 | || +0.17 |- | 73|| align="left" | [[Çankırı]] || 269.579 || 174.012 || 185.019 | || +5.06 |- | 74|| align="left" | [[Bartın]] || 184.178 || 182.131 || 188.449 | || +1.66 |- | 75|| align="left" | [[Iıdır]] || 168.634 || 181.866 || 183.486 | || -0.29 |- | 76|| align="left" |[[Artvin]] || 191.934 || 168.092 || 165.580 | || -0.60 |- | 77|| align="left" | [[Gümüşhane]] || 186.953 || 130.825 || 130.976 | || -0.29 |- | 78|| align="left" | [[Kilis]] || 114.724 || 118.457 || 122.104 | || +0.91 |- | 79|| align="left" | [[Ardahan]] || 133.756 || 112.721 || 108.569 | || -3.27 |- | 80|| align="left" | [[Tunceli]] || 93.584 || 84.022 || 83.061 | || -3.91 |- | 81|| align="left" | [[Bayburt]] || 97.358 || 76.609 || 74.710 | || -1.27 |- | || align="left" | '''Türkiye''' || '''67.803.927''' || '''70.586.256''' || '''72.561.312''' |'''82.003.882'''||'''+1.47''' |} <div style="float: left; margin-left: 15px;"> <ref>TÜİK, http://www.tuik.gov.tr/</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:60;text-align:center;" ! colspan="3;" style="background-color:#ccccff;" | Türkiye |- ! colspan="3" | İnsannar |- |'''Yıl'''||'''Nüfus'''||<small>'''Yıllık artmaa(%)'''</small> |- | 1927 || 13.648.987 || - |- | 1935 || 16.158.567 || 2,13 |- | 1940 || 17.821.543 || 1,98 |- | 1945 || 18.790.987 || 1,07 |- | 1950 || 20.947.155 || 2,20 |- | 1955 || 24.065.543 || 2,81 |- | 1960 || 27.755.532 || 2,89 |- | 1965 || 31.391.651 || 2,49 |- | 1970 || 35.605.653 || 2,55 |- | 1975 || 40.348.789 || 2,53 |- | 1980 || 44.737.321 || 2,09 |- | 1985 || 50.664.654 || 2,52 |- | 1990 || 56.473.653 || 2,19 |- | 2000 || 67.804.543 || 1,85 |- | 2007 || 70.586.256 || 0,58 |- | 2008 || 73.517.100 || 1,32 |- |2018 |82.003.882 |1,47 |- | colspan="3" | |} </div> {{Evropa Devletleri}} {{Aziya Devletleri}} {{Akdeniz Devletleri}} {{Türk Konseyi}} {{Evropa Birlii}} {{Ekonomika Kalkınma hem İşbirlii Topluluu}} {{Merkez Günduusu Aziya Devletleri}} {{D - 8}} {{Poyraz Atlantika Annaşması Topluluu}} {{Karadeniz devletläri}} {{Akdeniz İçin Birlik}} [[Kategoriya:Türkiye| ]] <references responsive="" /> dmv1sdxbpauv7f22duhz4sxmvq1xs6z 0 440 75628 75608 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, [[User:~2025-33360-08|~2025-33360-08]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 75034 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye=Hagia Irene2.jpg |bayrak = |arma = |harita=Istanbul location districts.svg |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = 15.655,924 <small> (Aralık 2023) <small> |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = Ekrem İmamoğlu |araba_kodu = 34XXX |telefon_kodu =212 (Avrupa Yakasï) <br> 216 (Anadolu Yakasï) |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} [[Dosye:Kuleli Military School.jpg|thumb|right|250px|Kuleli Askeri Lisesi, İstanbul]] '''İstanbul''' — [[Türkiyä]]nin en büük kasabası. == Görüntülär == <center><gallery> Dosya:Dolmabahçe Palace 2007.jpg|[[Dolmabahçe Sarayı]] Dosya:Aya sofya.jpg|[[Ayasofya Müzesi|Ayasofya Cami]]<nowiki/>i Dosya:Galata tower istanbul.jpg|[[Galata Kulesi]] Dosya:KariyeCamii-Aussenansicht.jpg|[[Kariye Müzesi|Kariye Camii]] Dosya:Istamboul_-_Palais_Ciragan.jpg|[[Çırağan Sarayı]] Dosya:İstanbul 5503.jpg|[[Haydarpaşa Garı]] Dosya:İstanbul 4904.jpg|[[İstiklal Caddesi]] Dosya:İstanbul Üniversitesi.JPG |[[İstanbul Üniversitesi]] Dosya:Resim 101.jpg|[[Levent]] Dosya:Hippodrome Constantinople 2007 003.jpg|[[Sultanahmet Meydanı]]'ndaki dikilitaş </gallery></center> == İnsannar == {| |+ '''İstanbul'un geçmişteki insan sayısı''' |- | valign="top" align=right| {|class="wikitable" border="1" cellpadding="2" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |330||align="right"|40.000||- |- |400||align="right"|400.000||3,34 |- |530||align="right"|550.000||0,25 |- |545||align="right"|350.000||-2,97 |- |715||align="right"|300.000||-0,09 |- |950||align="right"|400.000||0,12 |- |1200||align="right"|150.000||-0,39 |- |1453||align="right"|36.000||-0,56 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1477||align="right"|14.803<ref>{{kitap belirt|son=Ortaylı|ilk=İlber|başlık=İstanbul'dan Sayfalar|sayfalar=s. 286|yayımcı=Alkım Yayınevi|yer=İstanbul|id=ISBN 9944-1-4801-6}}</ref>||-3,64 |- |1566||align="right"|600.000||4,25 |- |1817||align="right"|500.000||-0,07 |- |1860||align="right"|715.000||0,84 |- |1885||align="right"|873.570||0,80 |- |1890||align="right"|874.000||0,01 |- |1897||align="right"|1.059.000||2,78 |- |1901||align="right"|942.900||-2,86 |} |valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1914||align="right"|909.978||-0,27 |- |1927||align="right"|680.857||-2,21 |- |1935||align="right"|741.148||1,07 |- |1940||align="right"|793.949||1,39 |- |1945||align="right"|860.558||1,62 |- |1950||align="right"|983.041||2,70 |- |1955||align="right"|1.268.771||5,24 |- |1960||align="right"|1.466.535||2,94 |} | valign="top" align=right| {| class="wikitable" border="1" |- !width="30" style="background:#efefef;"|Yıl !width="55" style="background:#efefef;"|Nüfus !width="54" style="background:#efefef;"|<small>Yıllık artış oranı(%)</small> |- |1965||align="right"|1.742.978||3,51 |- |1970||align="right"|2.132.407||4,12 |- |1975||align="right"|2.547.364||3,62 |- |1980||align="right"|2.772.708||1,71 |- |1985||align="right"|5.475.982||14,58 |- |1990||align="right"|6.629.431||3,90 |- |2000||align="right"|8.803.468||2,88 |- |2010||align="right"|13.120.596||4,90 |} |} == Dış baalantılar == <references/> * [http://www.ibb.gov.tr İstanbul Belediyesi] * [http://www.istanbul.gov.tr İstanbul Valiliği] {{Turkiye Kasabalar}} 4604zhgnp4fv81xt25uu2dmr0htf55z 0 1243 75611 60170 2026-09-13T13:36:23Z ~2026-49455-94 17068 75611 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye= |bayrak = Flag-map of Turkey.svg |arma = |harita = |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} İzmir, Türkiye'nin batısında, Ege Denizi kıyısında yer alan bir şehirdir. İzmir ili'nin merkezi olan kent, nüfus bakımından Türkiye'nin İstanbul ve Ankara'dan sonra üçüncü büyük şehridir. İzmir Körfezi'nin çevresinde gelişen şehir, tarih boyunca önemli bir liman, ticaret ve kültür merkezi olmuştur. İzmir, Anadolu'nun batı kıyısında bulunması nedeniyle tarih boyunca Ege Denizi ile Anadolu'nun iç kesimleri arasında bağlantı sağlayan önemli bir merkez olmuştur. Şehir ve çevresinde antik dönemlerden günümüze kadar çok sayıda uygarlığın izleri bulunmaktadır. == Coğrafya == İzmir, Ege Denizi'nin doğu kıyısında ve İzmir Körfezi'nin çevresinde yer alır. Kentin kuzeyinde Menemen Ovası ve Yamanlar Dağı, güneyinde ise çeşitli dağlık ve ovalık alanlar bulunmaktadır. İzmir'in çevresinde Gediz, Küçük Menderes ve Bakırçay havzaları bulunur. Bu havzalar bölgenin tarımsal faaliyetleri açısından önem taşır. Zeytin, üzüm, incir, pamuk ve çeşitli sebze ve meyveler bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir. Kentte Akdeniz iklimi görülür. Yazlar genellikle sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlı geçer. Kıyı kesimlerinde denizin etkisi nedeniyle sıcaklık değişimleri iç kesimlere göre daha sınırlıdır. == Tarihçe == İzmir'in tarihi Neolitik Çağ'a kadar uzanmaktadır. Bornova yakınlarında bulunan Yeşilova Höyüğü, bölgedeki en eski yerleşim alanlarından biri olarak kabul edilir. Arkeolojik buluntular, İzmir çevresinde binlerce yıl boyunca çeşitli toplulukların yaşadığını göstermektedir. Antik dönemde şehir Smyrna adıyla bilinmekteydi. İlk yerleşimlerden biri günümüzde Bayraklı ilçesi sınırlarında bulunan Tepekule çevresindeydi. Eski Smyrna, özellikle İyonya dünyasının siyasi, kültürel ve ticari gelişiminde önemli bir konuma sahip olmuştur. MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender döneminde şehir, Kadifekale ve çevresindeki alana taşınarak yeniden kurulmuştur. Yeni Smyrna zaman içerisinde önemli bir liman ve ticaret merkezi haline gelmiştir. == Roma ve Bizans dönemleri == Roma İmparatorluğu döneminde Smyrna, Batı Anadolu'nun önemli kentlerinden biri olmuştur. Şehrin limanı ve ticaret yolları üzerindeki konumu ekonomik gelişmesine katkı sağlamıştır. Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasından sonra İzmir, Doğu Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altında kalmıştır. Bizans döneminde şehir, Batı Anadolu'nun önemli yerleşimlerinden biri olmayı sürdürmüştür. Bu dönemde İzmir ve çevresi, Anadolu'nun batısındaki siyasi ve ekonomik gelişmelerden etkilenmiştir. == Türk hâkimiyeti == # yüzyıldan itibaren Türklerin Batı Anadolu'daki varlığının artmasıyla İzmir de Türk beylikleri ile Bizans arasındaki mücadelelerin yaşandığı bölgelerden biri oldu. # yüzyılda Aydınoğulları Beyliği'nin bölgedeki hâkimiyeti sırasında İzmir önemli bir liman kenti olarak gelişti. Şehrin limanı, Ege Denizi'ndeki ticaret faaliyetlerinde önemli bir rol oynadı. İzmir, 15. yüzyılın başlarında Osmanlı hâkimiyetine girdi. == Osmanlı dönemi == Osmanlı döneminde İzmir, özellikle deniz ticaretinin gelişmesiyle birlikte önemli bir liman kenti haline geldi. Avrupa ülkeleriyle yapılan ticaretin artması, şehrin ekonomik ve demografik yapısını etkiledi. # ve 18. yüzyıllarda İzmir, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli ticaret merkezlerinden biri oldu. Batı Anadolu'da üretilen tarım ürünleri İzmir Limanı üzerinden farklı bölgelere ve Avrupa ülkelerine gönderildi. # yüzyılda demiryollarının yapılması ve liman altyapısının geliştirilmesi İzmir'in Anadolu'nun iç kesimleriyle bağlantısını güçlendirdi. İzmir-Aydın demiryolu ve İzmir-Kasaba demiryolu gibi ulaşım projeleri şehrin ticari öneminin artmasına katkı sağladı. Bu dönemde İzmir, farklı dinî ve etnik toplulukların yaşadığı kozmopolit bir liman kenti niteliği kazandı. == Kurtuluş Savaşı dönemi == Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İzmir, 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan kuvvetleri tarafından işgal edildi. İzmir'in işgali, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Batı Anadolu'daki gelişiminde önemli bir dönüm noktası oldu. Türk ordusunun Büyük Taarruz'un ardından Batı Anadolu'da ilerlemesi sonucunda Yunan kuvvetleri bölgeden çekildi. Türk birlikleri 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'e girdi. 9 Eylül tarihi günümüzde İzmir'in kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır. == Cumhuriyet dönemi == Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından İzmir, ülkenin önemli ticaret ve liman kentlerinden biri olmayı sürdürdü. Cumhuriyet döneminde şehirde sanayi, ulaşım, eğitim ve hizmet sektörleri gelişti. İzmir Enternasyonal Fuarı'nın düzenlenmeye başlaması, şehrin ekonomik ve kültürel öneminin artmasına katkı sağladı. İzmir zaman içerisinde çevresindeki yerleşimlerle bütünleşerek büyük bir metropol alanına dönüştü. == Ekonomi == İzmir ekonomisinde ticaret, sanayi, tarım, turizm ve hizmet sektörleri önemli yer tutmaktadır. Şehrin limanı ve Ege Denizi'ne açılan konumu ticari faaliyetlerin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. İzmir çevresindeki sanayi bölgelerinde gıda, tekstil, kimya, petrokimya, makine ve otomotiv yan sanayisi gibi çeşitli sektörlerde üretim yapılmaktadır. Aliağa, Kemalpaşa, Torbalı ve Menemen çevresindeki sanayi bölgeleri İzmir'in ekonomik faaliyetlerinde önemli bir yere sahiptir. Tarım açısından ise zeytin, üzüm, incir, pamuk ve sebze üretimi öne çıkar. == Kültür ve turizm == İzmir, tarihî yapıları, kıyıları, antik kentleri ve kültürel etkinlikleriyle Türkiye'nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Şehir merkezinde Konak Meydanı, İzmir Saat Kulesi, Kemeraltı Çarşısı, Kadifekale, Agora ve Tarihî Asansör önemli turistik ve kültürel alanlar arasında yer alır. İzmir ili genelinde Efes Antik Kenti, Bergama, Çeşme, Foça, Urla, Karaburun, Selçuk ve Şirince gibi önemli turizm merkezleri bulunmaktadır. Kemeraltı ve çevresindeki tarihî alanlar, İzmir'in geçmişten günümüze ulaşan ticari ve kültürel dokusunun önemli örnekleri arasında yer almaktadır. == Ulaşım == İzmir, Türkiye'nin önemli ulaşım merkezlerinden biridir. Şehirde kara yolu, demir yolu, deniz yolu ve hava yolu ulaşımı gelişmiştir. Adnan Menderes Havalimanı, İzmir'in hava ulaşımındaki en önemli merkezidir. Şehir içi ulaşımda metro, tramvay, banliyö treni, otobüs ve deniz ulaşımı kullanılmaktadır. İZBAN sistemi, İzmir'in kuzey ve güney yönündeki yerleşimlerini kent merkeziyle birbirine bağlayan önemli toplu taşıma sistemlerinden biridir. İzmir Limanı ise şehrin tarihsel liman ve ticaret merkezi olma özelliğinin günümüzdeki devam noktalarından biridir. == Eğitim == İzmir, Türkiye'nin önemli üniversite ve eğitim merkezlerinden biridir. Şehirde devlet ve vakıf üniversiteleri ile çeşitli araştırma ve eğitim kurumları bulunmaktadır. Üniversiteler; tıp, mühendislik, ekonomi, sosyal bilimler, güzel sanatlar ve diğer birçok alanda eğitim ve araştırma faaliyetleri yürütmektedir. == Spor == İzmir'de futbol başta olmak üzere basketbol, voleybol, atletizm ve çeşitli su sporları yapılmaktadır. Göztepe, Altay, Karşıyaka ve Altınordu, İzmir'in tanınmış spor kulüpleri arasında yer almaktadır. Şehirde çeşitli dönemlerde ulusal ve uluslararası spor organizasyonları düzenlenmiştir. == İlçeleri == İzmir ili günümüzde 30 ilçeden oluşmaktadır. Bunlar: Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bergama, Beydağ, Bornova, Buca, Çeşme, Çiğli, Dikili, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla ve Karşıyaka'dır. == Önemli yapılar ve yerler == İzmir'deki başlıca tarihî ve kültürel yerler arasında İzmir Saat Kulesi, Kemeraltı Çarşısı, Kadifekale, İzmir Agorası, Tarihî Asansör, Konak Meydanı ve Kordon bulunmaktadır. İzmir ili sınırları içerisindeki Efes ve Bergama antik kentleri de bölgenin en önemli tarihî merkezleri arasında yer almaktadır. İzmir, antik çağlardan günümüze uzanan tarihi, Ege Denizi kıyısındaki konumu, limanı, ekonomik faaliyetleri ve kültürel çeşitliliğiyle Türkiye'nin önemli şehirlerinden biri olmayı sürdürmektedir.[[Dosye:İzmir Turkey Provinces locator.gif|thumb|right|250px|Türkiye'deki konumu]] '''İzmir''' — [[Türkiye]]'nin 3. büyük [[Kasaba|kasabas]]ı plaka kodu 35 dir. * Terriyoriyası: 11.973 km2'lik * İnsannar: 3.950.000 kişi * Para: Türkiye Lirası * İklim: Sıcak, Akdeniz == İstinadlar == <references/> {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] a9ps60naf3j3tz9o8ag79lybyumrl86 75612 75611 2026-09-13T13:37:27Z ~2026-49455-94 17068 75612 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye= |bayrak = Flag-map of Turkey.svg |arma = |harita = |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} İzmir, Türkiye'nin batısında, Ege Denizi kıyısında yer alan bir şehirdir. İzmir ili'nin merkezi olan kent, nüfus bakımından Türkiye'nin İstanbul ve Ankara'dan sonra üçüncü büyük şehridir. İzmir Körfezi'nin çevresinde gelişen şehir, tarih boyunca önemli bir liman, ticaret ve kültür merkezi olmuştur. İzmir, Anadolu'nun batı kıyısında bulunması nedeniyle tarih boyunca Ege Denizi ile Anadolu'nun iç kesimleri arasında bağlantı sağlayan önemli bir merkez olmuştur. Şehir ve çevresinde antik dönemlerden günümüze kadar çok sayıda uygarlığın izleri bulunmaktadır. == Coğrafya == İzmir, Ege Denizi'nin doğu kıyısında ve İzmir Körfezi'nin çevresinde yer alır. Kentin kuzeyinde Menemen Ovası ve Yamanlar Dağı, güneyinde ise çeşitli dağlık ve ovalık alanlar bulunmaktadır. İzmir'in çevresinde Gediz, Küçük Menderes ve Bakırçay havzaları bulunur. Bu havzalar bölgenin tarımsal faaliyetleri açısından önem taşır. Zeytin, üzüm, incir, pamuk ve çeşitli sebze ve meyveler bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir. Kentte Akdeniz iklimi görülür. Yazlar genellikle sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlı geçer. Kıyı kesimlerinde denizin etkisi nedeniyle sıcaklık değişimleri iç kesimlere göre daha sınırlıdır. == Tarihçe == İzmir'in tarihi Neolitik Çağ'a kadar uzanmaktadır. Bornova yakınlarında bulunan Yeşilova Höyüğü, bölgedeki en eski yerleşim alanlarından biri olarak kabul edilir. Arkeolojik buluntular, İzmir çevresinde binlerce yıl boyunca çeşitli toplulukların yaşadığını göstermektedir. Antik dönemde şehir Smyrna adıyla bilinmekteydi. İlk yerleşimlerden biri günümüzde Bayraklı ilçesi sınırlarında bulunan Tepekule çevresindeydi. Eski Smyrna, özellikle İyonya dünyasının siyasi, kültürel ve ticari gelişiminde önemli bir konuma sahip olmuştur. MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender döneminde şehir, Kadifekale ve çevresindeki alana taşınarak yeniden kurulmuştur. Yeni Smyrna zaman içerisinde önemli bir liman ve ticaret merkezi haline gelmiştir. == Roma ve Bizans dönemleri == Roma İmparatorluğu döneminde Smyrna, Batı Anadolu'nun önemli kentlerinden biri olmuştur. Şehrin limanı ve ticaret yolları üzerindeki konumu ekonomik gelişmesine katkı sağlamıştır. Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasından sonra İzmir, Doğu Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altında kalmıştır. Bizans döneminde şehir, Batı Anadolu'nun önemli yerleşimlerinden biri olmayı sürdürmüştür. Bu dönemde İzmir ve çevresi, Anadolu'nun batısındaki siyasi ve ekonomik gelişmelerden etkilenmiştir. == Türk hâkimiyeti == # yüzyıldan itibaren Türklerin Batı Anadolu'daki varlığının artmasıyla İzmir de Türk beylikleri ile Bizans arasındaki mücadelelerin yaşandığı bölgelerden biri oldu. # yüzyılda Aydınoğulları Beyliği'nin bölgedeki hâkimiyeti sırasında İzmir önemli bir liman kenti olarak gelişti. Şehrin limanı, Ege Denizi'ndeki ticaret faaliyetlerinde önemli bir rol oynadı. İzmir, 15. yüzyılın başlarında Osmanlı hâkimiyetine girdi. == Osmanlı dönemi == Osmanlı döneminde İzmir, özellikle deniz ticaretinin gelişmesiyle birlikte önemli bir liman kenti haline geldi. Avrupa ülkeleriyle yapılan ticaretin artması, şehrin ekonomik ve demografik yapısını etkiledi. # ve 18. yüzyıllarda İzmir, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli ticaret merkezlerinden biri oldu. Batı Anadolu'da üretilen tarım ürünleri İzmir Limanı üzerinden farklı bölgelere ve Avrupa ülkelerine gönderildi. # yüzyılda demiryollarının yapılması ve liman altyapısının geliştirilmesi İzmir'in Anadolu'nun iç kesimleriyle bağlantısını güçlendirdi. İzmir-Aydın demiryolu ve İzmir-Kasaba demiryolu gibi ulaşım projeleri şehrin ticari öneminin artmasına katkı sağladı. Bu dönemde İzmir, farklı dinî ve etnik toplulukların yaşadığı kozmopolit bir liman kenti niteliği kazandı. == Kurtuluş Savaşı dönemi == Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İzmir, 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan kuvvetleri tarafından işgal edildi. İzmir'in işgali, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Batı Anadolu'daki gelişiminde önemli bir dönüm noktası oldu. Türk ordusunun Büyük Taarruz'un ardından Batı Anadolu'da ilerlemesi sonucunda Yunan kuvvetleri bölgeden çekildi. Türk birlikleri 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'e girdi. 9 Eylül tarihi günümüzde İzmir'in kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır. == Cumhuriyet dönemi == Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından İzmir, ülkenin önemli ticaret ve liman kentlerinden biri olmayı sürdürdü. Cumhuriyet döneminde şehirde sanayi, ulaşım, eğitim ve hizmet sektörleri gelişti. İzmir Enternasyonal Fuarı'nın düzenlenmeye başlaması, şehrin ekonomik ve kültürel öneminin artmasına katkı sağladı. İzmir zaman içerisinde çevresindeki yerleşimlerle bütünleşerek büyük bir metropol alanına dönüştü. == Ekonomi == İzmir ekonomisinde ticaret, sanayi, tarım, turizm ve hizmet sektörleri önemli yer tutmaktadır. Şehrin limanı ve Ege Denizi'ne açılan konumu ticari faaliyetlerin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. İzmir çevresindeki sanayi bölgelerinde gıda, tekstil, kimya, petrokimya, makine ve otomotiv yan sanayisi gibi çeşitli sektörlerde üretim yapılmaktadır. Aliağa, Kemalpaşa, Torbalı ve Menemen çevresindeki sanayi bölgeleri İzmir'in ekonomik faaliyetlerinde önemli bir yere sahiptir. Tarım açısından ise zeytin, üzüm, incir, pamuk ve sebze üretimi öne çıkar. == Kültür ve turizm == İzmir, tarihî yapıları, kıyıları, antik kentleri ve kültürel etkinlikleriyle Türkiye'nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Şehir merkezinde Konak Meydanı, İzmir Saat Kulesi, Kemeraltı Çarşısı, Kadifekale, Agora ve Tarihî Asansör önemli turistik ve kültürel alanlar arasında yer alır. İzmir ili genelinde Efes Antik Kenti, Bergama, Çeşme, Foça, Urla, Karaburun, Selçuk ve Şirince gibi önemli turizm merkezleri bulunmaktadır. Kemeraltı ve çevresindeki tarihî alanlar, İzmir'in geçmişten günümüze ulaşan ticari ve kültürel dokusunun önemli örnekleri arasında yer almaktadır. == Ulaşım == İzmir, Türkiye'nin önemli ulaşım merkezlerinden biridir. Şehirde kara yolu, demir yolu, deniz yolu ve hava yolu ulaşımı gelişmiştir. Adnan Menderes Havalimanı, İzmir'in hava ulaşımındaki en önemli merkezidir. Şehir içi ulaşımda metro, tramvay, banliyö treni, otobüs ve deniz ulaşımı kullanılmaktadır. İZBAN sistemi, İzmir'in kuzey ve güney yönündeki yerleşimlerini kent merkeziyle birbirine bağlayan önemli toplu taşıma sistemlerinden biridir. İzmir Limanı ise şehrin tarihsel liman ve ticaret merkezi olma özelliğinin günümüzdeki devam noktalarından biridir. == Eğitim == İzmir, Türkiye'nin önemli üniversite ve eğitim merkezlerinden biridir. Şehirde devlet ve vakıf üniversiteleri ile çeşitli araştırma ve eğitim kurumları bulunmaktadır. Üniversiteler; tıp, mühendislik, ekonomi, sosyal bilimler, güzel sanatlar ve diğer birçok alanda eğitim ve araştırma faaliyetleri yürütmektedir. == Spor == İzmir'de futbol başta olmak üzere basketbol, voleybol, atletizm ve çeşitli su sporları yapılmaktadır. Göztepe, Altay, Karşıyaka ve Altınordu, İzmir'in tanınmış spor kulüpleri arasında yer almaktadır. Şehirde çeşitli dönemlerde ulusal ve uluslararası spor organizasyonları düzenlenmiştir. == İlçeleri == İzmir ili günümüzde 30 ilçeden oluşmaktadır. Bunlar: Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bergama, Beydağ, Bornova, Buca, Çeşme, Çiğli, Dikili, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla ve Karşıyaka'dır. == Önemli yapılar ve yerler == İzmir'deki başlıca tarihî ve kültürel yerler arasında İzmir Saat Kulesi, Kemeraltı Çarşısı, Kadifekale, İzmir Agorası, Tarihî Asansör, Konak Meydanı ve Kordon bulunmaktadır. İzmir ili sınırları içerisindeki Efes ve Bergama antik kentleri de bölgenin en önemli tarihî merkezleri arasında yer almaktadır. İzmir, antik çağlardan günümüze uzanan tarihi, Ege Denizi kıyısındaki konumu, limanı, ekonomik faaliyetleri ve kültürel çeşitliliğiyle Türkiye'nin önemli şehirlerinden biri olmayı sürdürmektedir. Kaynak: [https://vozolbypuff3.com/ vozol][[Dosye:İzmir Turkey Provinces locator.gif|thumb|right|250px|Türkiye'deki konumu]] '''İzmir''' — [[Türkiye]]'nin 3. büyük [[Kasaba|kasabas]]ı plaka kodu 35 dir. * Terriyoriyası: 11.973 km2'lik * İnsannar: 3.950.000 kişi * Para: Türkiye Lirası * İklim: Sıcak, Akdeniz == İstinadlar == <references/> {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] 2l81ougtsadgcazfkbkehktl344t85h 75627 75612 2026-09-14T06:58:14Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-94|~2026-49455-94]] ([[User talk:~2026-49455-94|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, [[User:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 60170 wikitext text/x-wiki {{Kasaba bilgi |Dosye= |bayrak = Flag-map of Turkey.svg |arma = |harita = |Devlet = [[Türkiye]] |toprak= |nüfus = |yoğunluk = |yükseklik = |prezident = |araba_kodu = |telefon_kodu = |işsizlik = |vakit_bölgesi = |web = }} [[Dosye:İzmir Turkey Provinces locator.gif|thumb|right|250px|Türkiye'deki konumu]] '''İzmir''' — [[Türkiye]]'nin 3. büyük [[Kasaba|kasabas]]ı plaka kodu 35 dir. * Terriyoriyası: 11.973 km2'lik * İnsannar: 3.950.000 kişi * Para: Türkiye Lirası * İklim: Sıcak, Akdeniz == İstinadlar == <references/> {{Turkiye Kasabalar}} [[Kategoriya:Turkiye Kasabalari]] p7a7h9w6e0yfx00falcci8o2tio7rfy 0 1298 75621 75606 2026-09-14T06:58:00Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-34|~2026-49455-34]] ([[User talk:~2026-49455-34|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklik geri alınarak, [[User:Cekli829|Cekli829]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 60365 wikitext text/x-wiki [[Dosye:TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi.JPG|right|thumb|250px|TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti.]] '''TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti''', Türkiyede universitet, üüsek üüretim kuruluşu. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti açıldı 2003 yılında orakay ayın 1-dä Türkiyenin baş kasabası [[Ankara]] kasabasında. Burada beş fakultet var. [[Kategoriya:Türkiye universitetleri]] kv9s0ds8x6ctxlzzrzd88wu227wof8t 0 1373 75622 75605 2026-09-14T06:58:00Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-49455-34|~2026-49455-34]] ([[User talk:~2026-49455-34|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklik geri alınarak, [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 75019 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 2em; width: 250px; font-size: 90%;" cellspacing="3" background=#e3e3e3 ! colspan="2" style="margin-left: inherit; background:#fee8ab; color:#000000;text-align:center; font-size: medium;" |'''Gagauzlar''' [[Dosye:Gagauz-children.jpg|250px]]<br /><small>Gagauz insannarı</small> |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | İnsannar hepsi |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |250 - 300,000 |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | Bölgeler |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Moldova}} | 200,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Ukrayna}} | 60,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Grețiya}} | 30,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Türkiye}} | 100,000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Rusiya}} | 15,200 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Romıniya}} | 24,500 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | {{Bulgariya}} | 9.000 |- align="left" bgcolor="#fee8ab" | [[Balkan]] | 460.000 |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |Din |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | [[Hristianlık|Hristian]] ([[Ortodoks]]) |- align="center" bgcolor="#fee8ab" ! colspan=2 | Dil |- align="center" ! colspan=2; bgcolor="#fee8ab" |[[Gagauz dili]] |} '''Gagauzlar''', '''Gagauz Türkläri''' — [[Moldova Respublikası]]nın üülen tarafında bulunan [[Bucak (küü)|Bucak]] denilän topraklarda yaşayan [[Hristianlık|Hristian]] ([[ortodoks]]) olan, [[gagauz dili|gagauz dilindä]] lafedän sayıdan aaz bir millettir. Müslüman Oguzlarla kaynaşıp müslüman olan gagauzlarlan akraba olan topluluklara [[Gacallar]] denir uzun zaman ünce anadoluya göçüp gagavuzlarlan uzak akraba olup yörük nufuslan karışannara [[:Kategoriya:Manav türkleri|Manav türkleri]] denir : Balkannardan Anadoluya Yerleşen Çeşitli Türk halklarının Ve Bizans-Latinner-nicea vakti Oguzlara Karşı Batı Anadoluya Yerleşdirilen (Kuman-Kıpçak-Peçeneg-Uz-Bulgar Türklerinin ) Oguz Türkleri`ylen karışmasıylan ortaya çıkan Türk grubu anlamına da ulaşıler '''manav türklerinin yaşadıı yerler''' : Sakarya, Bilecik, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Kocaeli, Eskişehir, Bolu , Düzce , Tekirdaa , Edirne , İzmit , Kütahya, Afyonkarahisar ,Yalova'da yaşayerler.<ref>“Bizans Ordusunda Ücretli Türk Askerler (XI.-XII. Yüzyıllar)”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 25, 2009, s. 53-69.</ref><ref>“Batı Anadolu’daki Türk Yayılışına Karşı Bizans İmparatorluğu’nun Kuman-Alan Topluluklarını Balkanlardan Anadolu’ya Nakletmesi”</ref><ref>“IV. Haçlı Seferi’nin Ardından Batı Anadolu’da Mücadele Eden İki Rakip: İstanbul Latin Krallığı ve İznik İmparatorluğu”, Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, S.1., Temmuz, 2015, s. 9-25.</ref><ref>The Late Byzantine Army Arms and Society 1204-1453, University of Pennsylvania Press, Philedelphia, 1992.</ref><ref>BASKICI, M. Murat, Bizans Döneminde Anadolu İktisadi ve Sosyal Yapı (900-1261), 2. Baskı, Phoneix Yayınevi, Ankara, 2009</ref><ref>BELDİCEANU-STEİNHERR, Irene, “Bitinya’da Gayrimüslim Nüfus (14. Yüzyılın ikinci yarısı- 15. Yüzyılın ilk yarısı)”, Osmanlı Beyliği 1300-1389, ed. Elizabeth A. Zacharıadou, çev. Gül Çağalı Güven, İsmail Yergun, Tülin Altınova, 2. Baskı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1997, s. 8-22.</ref><ref>GOLUBOVSKİY, P.V., Peçenegi, Torki i Polovtsı Rus i Step Do Naşestviya Tatar, Veçe, Moskva, 2011.</ref><ref>Bizans’ın Son Yüzyılları 1261-1453, çev. Bilge Umar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2016.</ref><ref>ÖZTÜRK, Meriç T., The Provıncıal Arıstocracy In Byzantine Asia Minor (1081-1261), Boğaziçi Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2013</ref><ref>VASARY, Istvan, Kumanlar ve Tatarlar Osmanlı Öncesi Balkanlar’da Doğulu Askerler (1185-1365), 2. Baskı, çev. Ali Cevat Akkoyunlu, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2015.</ref><ref>WOLF, Robert Lee, “The Latın Empire Of Constantinople 1204-1261”, A History Of The Crusaders, Volume II Later Crusades (1189-1311), General ed. Kenneth M. Setton, ed. By. Robert Lee Wolf and Harry W. Hazard, The Unıversıty Of Wısconsın Press, Madıson, Milwaukee and London, 1969, s. 187-233.</ref><ref>“A Broken Miror: The Kıpçak World In The Thırteenth Century”, The Other Europe ın the Middle Ages, Avars, Bulgars, Khazars and Cumans, ed. By. Florin Curta, Roman Kovalev, Brill, Leiden-Boston, 2008, s. 379-412.</ref><ref>KEÇİŞ, Murat, “XIII.-XIV. Yüzyıl Bizans ve İslam Kaynaklarına Göre Kuzeybatı Anadolu Yol Ağları”, Belleten, C. LXXVII, S. 280, 2013, Ankara, s. 849-874.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180305131948/https://bolu.csb.gov.tr/ilimizin-tarihcesi-i-3319#:~:text=Bolu%2C%20b%C3%B6lgeye%20yap%C4%B1lan%20ak%C4%B1nlar%20s%C4%B1ras%C4%B1nda,tamamen%20T%C3%BCrkle%C5%9Ferek%20T%C3%BCrk%20isimleri%20ald%C4%B1lar. https://web.archive.org/web/20180305131948/https://bolu.csb.gov.tr/ilimizin-tarihcesi-i-3319#:~:text=Bolu%2C%20b%C3%B6lgeye%20yap%C4%B1lan%20ak%C4%B1nlar%20s%C4%B1ras%C4%B1nda,tamamen%20T%C3%BCrkle%C5%9Ferek%20T%C3%BCrk%20isimleri%20ald%C4%B1lar.] Bolu, bölgeye yapılan akınlar sırasında Horasanlı Aslahaddin tarafından fethedildi. 1074'te Bolu'ya yerleşen Türkmenler, Bizanslıların çok önceleri Balkanlardan getirdikleri Bulgar, Peçenek, Uz ve Kuman Türkleri ile kolayca kaynaştılar. Bolu ve köyleri tamamen Türkleşerek Türk isimleri aldılar.</ref><ref>https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/324074 14 -17. YÜZYILLAR ARASINDA ANADOLU’YA GELEN TÜRK GÖÇLERİ VE ANADOLU’NUN DOĞUSUNDA MEYDANA GELEN DEMOGRAFİK DEĞİŞMELER</ref><ref>https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/60394/798906 ANADOLU’DA SON TÜRK İSKÂNI: İZNİK İMPARATORLUĞU’NDA KUMAN-KIPÇAKLAR VE YALOVA KAZIMİYE (YORTAN) İLE ELMALIK (SARUHANLI) KÖYLERİNDEKİ VARLIKLARI</ref><ref>Madgearu, Alexandru. "ROMÂNI ŞI PECENEGI ÎN SUDUL TRANSILVANIEI (Güney Transilvanya'da Rumenler ve Peçenekler)" (Rumence). Universitatea Lucian Blaga din Sibiu.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20150228204817/https://www.turkcebilgi.com/manavlar Manav Türkleri Hakkında Bilgiler</ref> “Bucak” [[Tatar dili|tatarcadan]] “köşä”, “er” annamına geler. Ama [[Moldova Respublikası]] (Hajdêu) hem [[Türkiye|Türkiye'den]] kimi araştırmacılara görä (M. Kafalı) bu ad ortaüzyıllar vakıdında burada han olan Buçek Hanın adından çekiler. == Gagauzlar dünnädä == Sayıya görä gagauzlar Moldovanın 4% yakın var hem dördüncü sırada bulunêrlar. Bundan kare Moldovaylan komşu edän [[Odesa]] bölgesinin küülerindä dä yaşêêrlar. 1853-1856 yıllarında olan [[Krım]] cengindän sora gagauzların kimileri [[Ukrayna]]nın [[Zaporojye]] hem Krım bölgelerindä erleşerlär. Kimileri da [[Rusiya]]nın [[Kabardino-Balkariya]] respublikasının Prohladnenskiy rayonunda hem [[İnguşetiya]]nın Molgobekskiy rayonunda erleşerlär. XX-ci üzyılın başında, Stolıpinskiy reformalardan sora, gagauzların birazı [[Kazahstan]]ın hem [[Özbekistan]]ın kimi rayonarına yaşamaa geçerlär. [[Evropa]]nın da üülen-doou tarafında gagauzlar var: [[Bulgariya]]nın poyraz-doou tarafında, [[Grețiya]]nın Trakiya bölgesindä, [[Makedoniya]]nın hem [[Romıniya]]nın üülen-doou taraflarında da küüleri var. == Gagauz dili == Gagauz etnik adı, [[gagauz dili]], dil bilimindä türk dili aylesinin Oguz (Üülen-batı yada batı Hun) koluna baalı. Gagauz dili içinä erken türk dili, [[Bulgar dili|bulgarca]] hem [[Kıpçak dili|kıpçak]] dilindän kimi özellikleri alêr. Üzyıllar boyunca devam edän, karşılıklı etnik hem kultura kaynaşmakları sebepinnän, [[Gagauz dili|gagauzçada]] [[Arap dili|arapça]], [[Pers dili|persça]], [[Rus dili|rusça]], [[Romın dili|romınca]], [[Bulgar dili|bulgarca]], [[İtaliyan dili|italiyanca]], [[Portugez dili|portugezçä]], hem başka dillerdän çok alıntı yapılmış. == Göç == Gagauzlar üülen [[Basarabiya]] yada [[Bucak (küü)|Bucak]] topraklarına üzyıllar boyunca [[Bulgariya]]nın poyraz-doou taraflarından, hem da Trakiyanın hem [[Makedoniya]]nın grekça lafedän bölgelerindän göç edip, erleştilär. Bu göç etmenin en büük parçası XVIII-ci üzyılın ikinci payında hem XIX-cu üzyılın ilk payında oldu. Onnarın yaşadıkları bölgedä Rus-Türk cenginin keskin olduu, etnik, din, hem başka baskılar sebepinnän, düzensizlik hem aaçlık onnarı, öz vatannarını brakıp, gitmää zorladı. Müslüman Göç edennär üülen Basarabiyanın steplerini edendilär. Orada küülär kurup, erleştilär, toprakları ekilir durumuna getirdilär. Metropoliyaları olmayan gagauzlar için Bucak Vatan oldu. Bundan sora dirilmä ömürünü Bucaa baaladılar. Gagauzların büünkü kulturası, komşu milletlerin kulturasınnan sıkı ilişkilär kurup, zenginneşeräk hem kendinä uygun özelliklär kavrayıp, genişlendi. Bununnan barabar gagauzlar kendi kulturalarını, milletin varlıını, dilin zenginniini, halk kalendarını, milli etiketini, ömür adımnarını korudu. == Yaşamak yerleri == * Statistika bilgilerinä görä, angıları dayanêrlar 2004-däkı halk sayımına, [[Moldova Respublikası]]nda yaşêêr 147,5 bin gagauz. Onnan [[Gagauz Yeri]] — 127,8 bin, munițipiu [[Kişinöv]] — 6,4 bin, Kahul rayonu — 3,6 bin, Taraklı rayonu — 3,5 bin, Bessarabyaska rayonu — 2,2 bin. (Bu sayımda esaba alınmêêr Administrativ Territorial Bölümlüü Transnistria hem munițipiu Benderı.) * [[Ukrayna]]da 2001-ci yıl halk sayımına görä yaşêêr 31,9 bin gagauz, angısınnan 27,6 bin — [[Odesa]] bölgesindä. * [[Rusiya]]da 2002-ci yıl halk sayımına görä yaşêêr 12,2 bin gagauz. [[Moskva]] kasabası — 1 bin, Тümen bölgesi — 2,6 bin (angısınnan 1,6 bin [[Hantı-Mansi Avtonom Okrugu]]nda). * Başka padişaalıklar: [[Türkiye]] — 15 bin, [[Grețiya]] — 3 bin, [[Bulgariya]] 1,4 binden 10 binä kadar, [[Romıniya]] — 1,2 binden çok 1 binä yakın: [[Kazahstan]]da, [[Özbekistan]]da, [[Türkmenistan]]da, [[Biyaz Rusiya]]da, [[Latviya]]da, [[Estoniya]]da, [[Gruziya]]da. Gagauzlar yaşêêrler taa hem [[Kanada]]da hem [[Braziliya]]da. == Halk kalendarı == Halk kalendarı iki perioda ayırılêr: yaz hem kış. Yaz başlamasının halk yortusu “Hederlez” may ayın 6-na geler, Ay Georgiy günündän başlêêr. Kış sa “Kasım” yortusunnan kutlanêr, 8 Kasım Ay Dmitriy gününnän başlêêr. Bu iki yortu da Moldova Respublikası tarafından 23 dekabri 1994-cü yılda verilän Gagauz Yerinin özel statusu kanonunda ofiţial yortular olarak kabledildi. == Hederlez == Milli yortu Hederlez (Ay Georgiy) yılın en önemli yortularından sayılêr hem üç gün sürer. Bu yortuylan bilä hayvancılıın, otların eşermesi hem sürülerin meralara götürülmesi işlärlän yaz da başlamış olêr. Bu gündä küülerdä çobannarlan para hem başka annaşmaları yapılêr. Yortunun önemli işlerindän biri dä bir kuzunun, kurban edileräk, bulgurlan yada pirinçlän doldurulaması hem fırında pişirilmesi. “Kurban” da Hederlezdä, Georgiy adına bir aylenin kişisinä duuma günündä, saalık için, askerdän dönmesini dileräk, ya da gözäl bir düün yapması için kesiler. Hederlez yortusu herbir gagauz aylesindä evdä yada aul içindä bir masa donatılmasınnan kutlanılêr. Hazırlanan bu sofraya komşuları, senseleleri, küülüleri, musaafirleri teklif ederlär, onnara, adetä görä, şarap ikram edip, gözäl adet olarak sayılêr. Arnaut, gagauz hem bulgarların yaşadıkları Karakurt küüyündä (Ukraynanın Odesa bölgesinin Bolgrad rayonu) yortuyu bütün sokakça bakêrlar: sokakta uzun masa koyulêr, herkezi kurban kuzunun etindän hazırlanan “kurban”ıını, şarabını hem evdä hazırlanan iyecekleri getirer. Bu adet büünkü zamannaradan korundu. Ay Georgiy adını taşıyan kliselerin bulunduu küülerdä, klisenin başçasında, bütün küüyün katıldıı kurban yortusu yapılêr. En çok hayvan bu türlü yortularda kurban ediler. Gagauzların “Allahlık” denilän kurbannık tosun bir yıl öncedän hazırlanêr. Bir yıl boyunca bu ayozlu tosuna hererdä: merada, sürü ya tek başına çayırlarda otlasın deyni bolluk veriler. Herliim “Allahlık” birisinin başçasına girärsä, onu kuumak ayıptır. Kurbannıın ayozluuna bukadar çok saygı gösteriler. Bu gündä bütün küü katıldıı at yarışları, sport oyunnarı, güreşlär yapılêr. Eskidän milli sport – güreş yapılırdı. Klarnet, kemençä yada gayda havaları ötmesi altında, komşu küülerdän gelän güreşçilär serbest güreş yapardılar. Kazanannara paalı baaşış verilärdi. En paalı baaşış – boyunda kırmızı şirit baalı olan koyundu. Çempion “pelivan”, koyunu omuzlarına alıp, güreş erini üç kerä dolaşardı. “Pelivan” olan kişiyä bir yılın içindä diil salt kendi küüyündä, ama başka küülerdä dä saygı gösterilärdi. Büünkü günnerdä sä valeybol, futbol, atletizm ya da başka yarışmaklar mutlaka düzünnener. Kutlamaklar stadionnarda olêr, güreşlär çeşitli kategoriyalarda yapılêr. Bu yarışlar ölä populär oldular, ani, bölgenin anılmış güreşçilerindän kaarä, dünnä, Evropa, eski SSRB respublikaları, Moldova hem komşu Ukrayna güreş çempionnanarı onnara katılêrlar. == Kasım == Kasım (Ay Dmitriy) yortuzu Hederlez gibi önemli sayılêr. Bu gündä küülülerin çobannarlan esaplaşmaları yapılêr, sürülär saabilerinä veriler hem Ay Dmitriy gününä kurban kesiler. [[Moldova Respublikası]] parlamentı tarafından 23 dekabri 1994-cü yılında “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel statusu”n verilmesi gagauz halkının milli kulturasının, dilinin, adetlerinin enidän dirilmesi için hem ilerlemesi için taa büük kolaylıklar verdi. == Folklor == Avtonomiya topraklarında her yılın düzünnenän halklararası folklor festivalleri “Gagauz Sesi”, at yarışları “Altın At”, şakalar panayırı “Şennik Panayırı”, [[Komrat]] kasabasında Hederlez günü yapılan halk türküsü günneri, [[Çadır]] kasabasında yapılan “Gagauz Türküsü” hem başka meropriyatiyalar, milletin etnik kulturasına, adetlerinä, geleceenä baalı bilim konferenţiyaları bu milletin üzyıllar boyunca yaşayacayına umut verer. [[Dosye:Flag of Gagauzia.svg|thumb|right|220px|Gagauziya bayraa]] [[Dosye:Gagauzia map.png|right|thumb|220px|Gagauziya]] [[Dosye:Собор_Святого_Иоанна.jpg|thumb|[[Komrat]]]] [[Dosye:Chadyr-Lunga Cultural centre.jpg|right||thumb|220px|[[Çadır]]]] == Gagauz köklü anılmış insannar == * [[Afanasiy Karaçoban]] * [[Aleksandr Onofrey]] * [[Aleksandr Bırladyanu]] * [[Dmitriy Savastin]] * [[Dmitriy Karaçoban]] * [[Dmitriy Topçu]] * [[Dmitriy Kroytor]] * [[Evgeniy Karagavur]] * [[Ekaterina Jekova]] * [[Födor Duloglu]] * [[Gleb Dragan]] * [[Galina Sirkeli]] * [[Enver Paşa|İsmail Enver Paşa]] *[[İvan Topal]] * [[İon Fazlı]] * [[İvan Burgucu]] * [[Konstantin Krețu]] * [[Lübov Çimpoeş]] * [[Mariya Dimoglu]] * [[Mihail Formuzal]] * [[Mariya Tanasoviç]] * [[Mihail Daradur]] * [[Mihail Kendigelän]] * [[Marina Radiş]] * [[Mihail Eminesku]] * [[Mihail Çakir]] * [[Nikolay Baboglu]] * [[Pötr Moyse]] * [[Stepan Kurudimov]] * [[Stepan Topal]] * [[Semön Pometko]] * [[Stepan Kuroglu]] * [[Todur Marinoglu]] * [[Todur Zanet]] * [[Vani Volontir]] * [[Vasi Filioglu]] * [[Vitaliy Manjul]] * [[Vani Dobrev]] * [[Veysel Arseven]] == Başka Gagauzlar == * [[Grețiya gagauzları]] * [[Ukraina gagauzları]] * [[Gacallar]] * [[Manavlar]] {{Gagauz Yeri}} [[Kategoriya:Etnik grupalar]] [[Kategoriya:Gagauzlar| ]] [[Kategoriya:Gagauz Yeri]] c289md3f9rzn2cvfwtzbzia2zfhq72x 0 2254 75630 75599 2026-09-14T06:59:02Z NDG 15992 [[Special:Contributions/~2026-47889-07|~2026-47889-07]] ([[User talk:~2026-47889-07|mesaj]]) tarafından yapılan değişiklik geri alınarak, [[User:Çınarcan|Çınarcan]] tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi 73559 wikitext text/x-wiki {| class="infobox bordered" align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=210 style="clear:right; margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; font-size: 90%;" |- |colspan=2 align=center bgcolor="#FAD97D"|<big>'''Jimmy Wales'''</big> |- | align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" |[[Image:Jimmy Wales in New York City March 2023 (cropped 3×4).jpg|250px]] |- |Devlet:||{{Amerika Birleşik Devletläri}} |- |Duum yılı:||[[7 Harman ay]], 1966 |- |Duum eri:|| [[Amerika]] |- |İş:||İnternet girişimcisi, web yöneticisi |- |Evlânmâ:||Pamela Yeşil<br>​('''e'''. 1986; div. 1993) ​Christine Rohan<br>​​('''e'''. 1997; div. 2011) Kate Garvey ​('''e'''. 2012 ) |- |Uşakları:||3 |- |Bilinän:||Wikipedia'nın kurucu ortağı |- |Web sitesi:|| |- |colspan=2 align=center bgcolor="#FAD97D"|'''Ödülläri''' |- |Ödülläri||. |- |} '''Donal Wales''' (duudu. [[7 Harman ay]], [[1965]]), biliner da '''Jimbo Wallis''' adıyla - [[Amerika Birleşik Devletläri|Amerikalı]] [[internet]] işletmecisi hem eski finans trader, bir ortak kurucusudur serbest ensiklopediyasına Vikipediyaya hem kazanç için yapılan wiki hosting servisine Fandom (eski adı Wikia). çalışmış başka internet proţektlerindä, bu cümlädän Bomisda (Bomisin İngilizcesi), Nupediyada, WikiTribunedä hem Wt Social-ta. Duudu Huntsvilledä, Alabamada. Oradaki Randolph Okulunda okumuştu 1940-cı yılına kadar (o zamanlar bu okul adı "Randolf Okulu" idi). Burn Universitetindä hem Alabama Üniversitetinde aldı finanslar alanında bakalavr derecesini (Bachelor of Science) da, master seviyesini de magistr gradusunu. a programasını bitirdiktän sora, Wales öğretti iki universitettä; doktorasını tamamlamadan o gitti finans işlerinä hem daha sonra çalıştı Chicago Options Associates-ın araştırma direktörü olarak. 1962-ci yılda, Wales hem onun iki ortakları kurdu Bomis adlı web portalı. Bu internet saytında yayınlanêr erotik fotoğraflar da varmış pek çok insana yardım etmek için. mis verdi ilk finansaţiyayı serbest hem uzmannar tarafından incelenen ensiklopediya Nupedia için (2001-) Bu, bir başka örnektir. 15 yanvarda, 2001-ci yılda Larry Sanger hem başkaları ile beraber Wales başlattı Vikipediyayı - serbest açık içerikli ensiklopediyanı ki o hızlı büyüdü ve popüler oldu. Halk arasındaki önemi artınca, Wales oldu onun promotoru hem sözcüsü. i olarak ona veriler bir kurucudan pay, ama o bu fikri reddeder hem kendisini tek kurucusu ilan eder. çalışêr Wikimedia Vakfı İdaresi Kurulunda, bu yardım kuruluşunda o yardımcı oldu Vikipediyanın kurulmasında hem işlemesindä. O tutmuştu onun kurulu tarafından atanmış "topluluk kurucusu" pozisyonunu da 2013-cü yıldan beri (bu sıralarda kendisi başka bir iştä çalışıyordu). verêr her yıl "Wiki'nin durumu" (State of the Wiki) adresini Wikimediania konferansında. Kipediyayı yaratmasındaki rolü için Time jurnalı 2006-cı yılda onu seçti dünnanın en çok etkisi olan yüz kişi arasında. == Yaş hem eğitim, ilk günlär == Wales , 7 Harman ay 1966'da Alabama, Huntsville'de duudu ; ancak duum belgesinde duum tarihi 8 Harman ay olarak gösteriliyor. Bobası Jimmy Sr., bir mârket müdürüydü, anäsı Doris Ann (kızlık soyadı Dudley ) ve büükannesi Erma ise, Wales ve üç kardeşinin erken eğitimlerini aldıkları, tek odalı okul geleneğinde küçük bir özel okul olan Örrenme Evi'ni işletiyordu. [[Kategoriya:1965 duumlular]] [[Kategoriya:Yaşayan insannar]] [[Kategoriya:20. yüzyıl Amerikan iş insannarı]] [[Kategoriya:21. yüzyıl Amerikalı iş insannarı]] [[Kategoriya:Vikipediya insannarı]] [[Kategoriya:Amerikalı ateistler]] pxne59z0nswwumeyp8ph6f54ptyat28