維基百科
ganwiki
https://gan.wikipedia.org/wiki/%E5%B0%81%E9%9D%A2
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
媒體
特別
談詑
用戶
用戶・談詑
Wikipedia
Wikipedia・談詑
檔案
檔案・談詑
MediaWiki
MediaWiki・談詑
模板
模板・談詑
幫助
幫助・談詑
分類
分類・談詑
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
活動
活動討論
Wikipedia:贛語本字
4
263
404164
404163
2026-10-10T14:11:08Z
Chalmers
8422
/* Chh */
404164
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根加後綴*-n/‑nɔŋ構成範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || ngàm/ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || || ngāu || 较劲、相持 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗ŋaol || ngáu || 执着 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮ŋại,''礙'':东汉《说文》收录 || ngài || 耽擱;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台*ɣam,泰glam;''滥'':《越人歌》字,''晏''本义天色晴朗 || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 戆 || || 泰语ngôː;''戇''东汉《说文》始见,本义愚钝刚直 || ngiên || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 非上古''饜''*ʔem‑规则演变 || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 侗语ŋak,''麻磕''吴语字 || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || ''巖''本义山崖 || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 盦 || 冚 || 侗水ŋam,非周代''覆、蓋''规则演变;''盦'':东汉《说文》收录,''冚'':南方字 || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 呕 || || 侗-台ŋieu/ŋiau,非周代''吐、噦''规则演变 || ngiêu || 吐 || 伢子呕嘚。
|-
| 燠 || || 侗水ŋiau || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 燠 || || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原侗水*ɣaːu,非上古''耳''*ȵɨ规则音变 || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
njgchdplfzyrsj7c8y0yfrzqp95h6qj
404165
404164
2026-10-10T14:34:57Z
Chalmers
8422
/* Ng */
404165
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台*ɣam,泰语glam;'' 滥 '':《越人歌》字,'' 晏 '' 本义天色晴朗<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area, 23(1).</ref> || ngàn || 晚、暮 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 戆 || || 泰语ngôː;''戇''东汉《说文》始见,本义愚钝刚直 || ngiên || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 非上古''饜''*ʔem‑规则演变 || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 侗语ŋak,''麻磕''吴语字 || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || ''巖''本义山崖 || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 盦 || 冚 || 侗水ŋam,非周代''覆、蓋''规则演变;''盦'':东汉《说文》收录,''冚'':南方字 || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 呕 || || 侗-台ŋieu/ŋiau,非周代''吐、噦''规则演变 || ngiêu || 吐 || 伢子呕嘚。
|-
| 燠 || || 侗水ŋiau || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 燠 || || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原侗水*ɣaːu,非上古''耳''*ȵɨ规则音变 || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
cf7sbu7784nt6uhfl9idq0xn1flfmc9
404166
404165
2026-10-11T02:43:16Z
Chalmers
8422
/* Ng */
404166
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 拉珈语ŋjeu⁴、村话(Be)ŋiau(呕吐),原始侗台*ŋ(j)aw;侗水支主流构拟*trwak⁷表呕吐,为‑k入声,与此词形不匹配<ref name="Li1965"/>;非周代表''吐''规则音变,「歐」:春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 吐 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原侗水*ɣaːu,非上古''耳''*ȵɨ规则音变 || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
bqhrgp3sjv1usm1cawcd4atbmu7gguc
404167
404166
2026-10-11T02:44:01Z
Chalmers
8422
/* Ng */
404167
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 拉珈语ŋjeu⁴、村话(Be)ŋiau(呕吐),原始侗台*ŋ(j)aw;侗水支主流构拟*trwak⁷表呕吐,为‑k入声,与此词形不匹配<ref name="Li1965"/>;非周初''吐''规则演变,「歐」:春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 吐 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原侗水*ɣaːu,非上古''耳''*ȵɨ规则音变 || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
p7x01xi30jlzzeg906128i6qxecygef
404168
404167
2026-10-11T02:48:37Z
Chalmers
8422
/* Ng */
404168
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 原始侗台*ŋ(j)aw→拉珈语ŋjeu⁴<ref name="Li1965"/>;非周初 '' 吐 '' 规则演变,「歐」: 春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 呕 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原侗水*ɣaːu,非上古''耳''*ȵɨ规则音变 || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
48cyio1w6jqb4uiyd4fdqj3mlpxqah7
404169
404168
2026-10-11T02:57:59Z
Chalmers
8422
/* H */
404169
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 原始侗台*ŋ(j)aw→拉珈语ŋjeu⁴<ref name="Li1965"/>;非周初 '' 吐 '' 规则演变,「歐」: 春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 呕 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原始侗水*ɣaːu→拉珈语ʔau¹<ref name="Li1965"/>;非上古「耳」*ȵɨ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 學 || || || hok || 述說、模仿 || 學到我聽。
|-
| 瘕 || || || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 瘕 || || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 颬 || || || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 謞 || || || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾);中古''鼾''*xan:本义打鼾 || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 曷 || || || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 寒螼 || || || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
8rr7fakza1ui3a05x55kq559f4shscg
404170
404169
2026-10-11T06:52:00Z
Chalmers
8422
/* H */
404170
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 原始侗台*ŋ(j)aw→拉珈语ŋjeu⁴<ref name="Li1965"/>;非周初 '' 吐 '' 规则演变,「歐」: 春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 呕 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原始侗水*ɣaːu→拉珈语ʔau¹<ref name="Li1965"/>;非上古「耳」*ȵɨ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 呵 || 學 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;西周「學」*ɡruːɡ本义学习、受教<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 述說、模仿 || 學把我聽。
|-
| 哈 || 瘕 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;《说文》收录「瘕」*kraː本义腹中结块的妇女病<ref name="Zhengzhang2003"/> || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 哈 || 瘕 || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 哈 || 颬 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;「颬」*hŋraː最早见于汉《西京赋》,本义为“颬颬”,描绘张口吐气之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 呵 || 謞 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「謞」*hŋraːk仅叠用「謞謞」,表助长谗恶的状态描写<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「嗃」*qʰaːwɡ仅叠用「嗃嗃」表严酷严厉之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || 原始侗台*ʔaw si<ref name="Li1965"/> || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾)<ref name="Li1965"/>;非古汉语「鼾」xan规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || 原始侗水*hɔːn(草率、马虎应付)<ref name="Li1965"/>;中古「憨」本义愚钝、痴呆 || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 呵 || 曷 || 原始侗台*hot(疑问代词,谁/哪)<ref name="Li1965"/>;西周「曷」*ɡat本义为何、什么,多用于询问原因<ref name="Zhengzhang2003"/> || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 喊噤 || 寒螼 || 原始侗台*hɔn-tɕin→壮honcin、临高hɔn sin<ref name="Li1965"/>;上古「螼」
*kʰin用于固定写法「螼蚓」表蚯蚓<ref name="Zhengzhang2003"/> || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼拱(''蠕动'')啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1隻 || || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 盈 || || || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 侗水:ʔiau;上古''要''*ʔew‑s本义为腰 || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 侗:ʔiau,非上古''若''*njak规则音变 || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變;西周金文字「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>,侗水形式ta‑ŋʷan;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)太阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 翼杆 || || || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
0386s8ggyzvy7pi1wqys6lz2vy2rctm
404171
404170
2026-10-11T07:30:37Z
Chalmers
8422
/* I */
404171
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始黎語*hlaː,現代黎方言laː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 原始侗台*ŋ(j)aw→拉珈语ŋjeu⁴<ref name="Li1965"/>;非周初 '' 吐 '' 规则演变,「歐」: 春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 呕 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原始侗水*ɣaːu→拉珈语ʔau¹<ref name="Li1965"/>;非上古「耳」*ȵɨ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 呵 || 學 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;西周「學」*ɡruːɡ本义学习、受教<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 述說、模仿 || 學把我聽。
|-
| 哈 || 瘕 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;《说文》收录「瘕」*kraː本义腹中结块的妇女病<ref name="Zhengzhang2003"/> || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 哈 || 瘕 || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 哈 || 颬 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;「颬」*hŋraː最早见于汉《西京赋》,本义为“颬颬”,描绘张口吐气之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 呵 || 謞 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「謞」*hŋraːk仅叠用「謞謞」,表助长谗恶的状态描写<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「嗃」*qʰaːwɡ仅叠用「嗃嗃」表严酷严厉之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || 原始侗台*ʔaw si<ref name="Li1965"/> || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾)<ref name="Li1965"/>;非古汉语「鼾」xan规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || 原始侗水*hɔːn(草率、马虎应付)<ref name="Li1965"/>;中古「憨」本义愚钝、痴呆 || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 呵 || 曷 || 原始侗台*hot(疑问代词,谁/哪)<ref name="Li1965"/>;西周「曷」*ɡat本义为何、什么,多用于询问原因<ref name="Zhengzhang2003"/> || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 喊噤 || 寒螼 || 原始侗台*hɔn-tɕin→壮honcin、临高hɔn sin<ref name="Li1965"/>;上古「螼」
*kʰin用于固定写法「螼蚓」表蚯蚓<ref name="Zhengzhang2003"/> || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼拱(''蠕动'')啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 翼吭 || 翼杆 || 原始侗台*ʔjet kaːŋ<ref name="Li1965"/>;西周「翼」*lək<ref name="Zhengzhang2003"/> || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || 原始侗台*ʔi<ref name="Li1965"/>;西周「衣」*ʔi本义上衣、衣物<ref name="Zhengzhang2003"/> || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || 原始侗台*ʔi<ref name="Li1965"/>;西周「依」*ʔi本义依靠、凭靠,侧重“倚靠、依托实体”<ref name="Zhengzhang2003"/> || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1咋 || 一者 || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 咉 || 盈 || 原始侗台*jaːŋ<ref name="Li1965"/>;西周「盈」*leŋ本义满、充盈<ref name="Zhengzhang2003"/> || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 原始侗水*ʔiau<ref name="Li1965"/>;上古「要」*ʔew‑s本义为腰<ref name="Zhengzhang2003"/> || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 原始侗台*ʔiau si;非上古「若」*njak规则音变<ref name="Li1965"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變,西周「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳)<ref name="Ostapirat2000"/>→傣tʰaj-vaŋ;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || 原始侗台*ʔwɛːn ʔwɔːŋ(冤屈、白费)<ref name="Li1965"/>;「冤枉」东汉《潜夫论》首见 || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
rq86ecegahbwnwciifd0wawbyytf97v
404172
404171
2026-10-11T07:36:51Z
Chalmers
8422
/* N */
404172
wikitext
text/x-wiki
[[贛語]]話係話有許莽嗰歷史,但係咁久以來,贛地書生寫字用得多嗰[[文言文]]。贛語用到嗰字詞,就光滴滴子會拕用到書寫。嘎咁久谬人寫,都谬什哩佬傒哈全記得什哩字原本當啷寫嗰嘍,更假有佬傒覺得贛語就冇字寫得。若係汝咁想,就錯傷囉!贛語[[維基百科]]嗰箇頁會跟汝總結到一滴子贛語嗰本字,咁汝編寫贛語維基百科嗰時間都能參考得正。
{|align="center" border=1 style="text-align: center;"
|-
|[[贛語拼音]] || [[#P|B]] || [[#Ph|P]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|D]] || [[#Th|T]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Z、J]] || [[#Chh|C、Q]] || [[#S|S、X]] || [[#N|Ngi]] || [[#K|G]] || [[#Kh|K]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|Y]] || [[#U|W]]
|-
|[[贛語白話字|贛語白話字]] || [[#P|P]] || [[#Ph|Ph]] || [[#M|M]] || [[#F|F]] || [[#T|T]] || [[#Th|Th]] || [[#L|L]] || [[#Ch|Ch]] || [[#Chh|Chh]] || [[#S|S]] || [[#N|Gn]] || [[#K|K]] || [[#Kh|Kh]] || [[#Ng|Ng]] || [[#H|H]] || [[#I|I]] || [[#U|U]]
|-
|[[國際音標|國際音標]] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ph}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ʦ}}]、[{{IPA|ʨ}}] || [{{IPA|ʦʰ}}]、[{{IPA|ʨʰ}}] || [{{IPA|s}}]、[{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɲ}}]、[{{IPA|ȵ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|kʰ}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|h}}] || Ø || Ø
|}
== P ==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字
! 假借字
! 字词来源线索
! 白話字
! 拼音
! 普通話
! 例句
|-
| 夫- || || 原始侗台*pʰa<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''夫''*pa<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>:商字,《越绝书》中人名词头<ref name="Yuejueshu">袁康. (东汉). 《越绝书》.</ref> || pah || bah || 男亲属前缀 || 夫差系倷嗰夫老爹吥嗦?
|-
| -吧 || 巴 || 临高pa<ref name="Ostapirat1998">Ostapirat, Weera. (1998). ''Bē (Lingao)''. Languages of the World/Materials 313. Lincom Europa.</ref>;暂未见周初语内源演变;''巴''*paː<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen1">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十四下》. 大徐本.</ref>:商字,本义大蛇,此处假借 || pā || bā || (男)人称后缀 || 白巴。
|-
| -婆子 || || 临高‑po<ref name="Ostapirat1998" />;''婆'':上古拟音*bʷaː<ref name="Zhengzhang2003" />,汉代《说文》收录,本义舞貌,汉代南方文献指女性<ref name="Shuowen9">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二下》. 大徐本;徐铉注:「今俗作婆,非是」,本字作「媻」,奢也(舞貌)。</ref> || poz/phoz || boz/poz || (女)人称后缀 || 㜣[niā]婆子。
|-
| 兵 || || ''兵''*praŋ<ref name="Zhengzhang2003" /><ref name="Shuowen3">许慎. (东汉). 《说文解字·卷三上》. 大徐本.</ref>:商字;古汉语同源 || pīn || bīn || 兵 || 挈兵马俑戏。
|-
| -吧 || 巴 || 水语pa¹<ref name="LiSui1968"/>,西马来‑波利尼西亚*palaj(手掌、脚底,旁参)<ref name="BlustACD1">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''. https://www.trussel2.com/ACD/.</ref> || pā || bā || 手掌 || 巴掌。
|-
| 吧 || 巴 || 原始侗台 *pa→侗水pa¹<ref name="LiSui1968"/> || pā || bā || 粘;抓附 || 蚂呢巴嘚壁上。
|-
| 吧 || 疤 || ba*词族延伸;''疤''<ref name="Guangyun1">陈彭年等. (宋). 《大宋重修广韵》;《集韵·麻韵》.</ref>,唐代字,本义疮疤 || pā || bā || 粘连质感物;粑 || 楈结疤上有泥巴。
|-
| 粑粑 || || ''粑'':南方记音字<ref name="Fangyan">《汉语方言大词典》. 中华书局, 1999.</ref><ref name="Zidian">汉典「粑」条目. https://zdic.net/hant/%E7%B2%91</ref> || pàpâ || bàbâ || (小孩说)屎 || 哦[ŋō]粑粑。
|-
| 吧 || 拍、巴 || 侗水pʰa⁶<ref name="LiSui1968" />,他加禄palakpak(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''拍''上古音*pʰak<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义击打<ref name="Shuowen4">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref> || pā || bā|| 重拍 || 巴兵乓球。
|-
| 吧 || 畀、把 || 侗水ba/pa<ref name="LiSui1968"/>;商字''畀''*pids<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,本义给,非规则音变 || pâ || bâ || 给;掌控 || 里隻奖系把倷个。
|-
| 把 || || 北壮ba¹;''把''上古音*paːʔ<ref name="Shuowen5">许慎. (东汉). 《说文解字·卷十二上》. 大徐本.</ref>,汉《说文》收录,本义握持 || pâ || bâ || (量词)满手;(量词)开心经历 || 1把白菜。
|-
| 吧 || 霸 || *pa词族延伸;西周字''霸''*praːɡs<ref name="Zhengzhang2003" />本义月始生(月相) || pà || bà || (张开手臂)占据 || 莫老霸到位子。
|-
| 吧 || 把 || 北壮ba¹ || pà || bà || (短)柄 || 搦把端洽茶。
|-
| -吥 || || 侗pʰa⁶完结词根(旁参)<ref name="LiSui1968" /> || pa̍(l) || ba̍(l) || (偏贬义)完成态 || 审吥2钵饭。
|-
| 𠯘 || 扳 || *pa词族延伸;''扳''上古音*praːn<ref name="Zhengzhang2003" />,汉《说文》收录,本义援引 || pān || bān || 用劲拗长条物 || 细伢子搦楈丫子扳断嘚。
|-
| 噃 || 𢲔 || 侗pan¹<ref name="LiSui1968" />;战国秦汉字''𢲔''*pʰraːn<ref name="Zhengzhang2003" />本义攀援扳扯 || pan || || 摔跤 || 𢲔得躂一跤。
|-
| 板 || || 原始侗台*paːn扁平词根<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,原始马来‑波利尼西亚 *papan(板子)、原始南岛*‑dapaN(脚掌,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pân || bân || 脚掌;板;变僵硬 || 脚板。
|-
| 板- || || ''板''*paːnʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:战国楚简始见,本义木板 || pán || bán || 厚重感的硬 || 泥巴板硬。
|-
| 孛相 || 伴 || 南侗pʰan²<ref name="LiSui1968" />;''孛相'':吴语字 || pàn || bàn || 玩、玩弄;饶舌 || 伴子=''口吃的人''。
|-
| 呗 || || 南侗pʰai⁵<ref name="LiSui1968" /> || pāi || bāi || 分手、合作终止 || 渠跟女朋友呗嘚。
|-
| 唄唄 || 拜拜 || 泰pai(离去)<ref name="Ostapirat2000" />,英文bye || pāipai˩ || bāibai˩ || 再见 || 细伢子跟萝卜头拜拜。
|-
| 啵- || || 水语pok⁸<ref name="LiSui1968" /> || pán/pok || bán/pok || 有弹性的硬 || 树皮啵硬嗰。
|-
| 啵 || 拨 || 壮、侗水方言pop/pɔp;''拨'':《说文》收录,本义治理<ref name="Shuowen7">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pop || bop || 用长条物轻翻;剔牙 || 搦锅铲拨吖菜。
|-
| 啵 || 拨 || 北壮bot⁷<ref name="Ostapirat2000"/> || pot || bot || 拨开关;剔牙 || 萝卜头拨开关戏。
|-
| 剥 || || 水语pok⁷<ref name="LiSui1968"/>;''剥''表剥、削义西周始见<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || pok || bok || 剥 || 剥皮。
|-
| 吧 || 巴 || 台‑壮pak⁷(掰开、分开)<ref name="Ostapirat2000" /> || pak || bak || (脚)张开角度 || <u>卓别林</u>吧到脚。
|-
| 布 || || 水puk⁷(非直接匹配,旁参)<ref name="LiSui1968" />;''布''*paːs<ref name="Zhengzhang2003" />:西周金文字 || pù || bù || 布 || 裁布对里位裁缝来话也就拌拌粑嘚(''易如反掌'')。
|-
| 补 || || 毛南puk⁵(旁参)<ref name="LiSui1968" />;''补''睡虎地(原楚地)秦简始见<ref name="Zhengzhang2003" /> || pû || bû || 补;修复、补偿 || 补钱。
|-
| 裱 || || ''裱'':宋代后起俗字<ref name="Guangyun1"/> || piáu || biáw || 用贴纸装饰墙面 || 裱墙。
|-
| 嘌 || 表 || || piáu || biáw || 叙述好事 || 嫑表小事。
|-
| 嘌 || 标 || 泰prîaw<ref name="Ostapirat2000"/>;「标(標)」*pˤew本义木杪标记 || piāu || biāw || 气质好 || 好嘌个演员。
|-
| 壁 || || 原始侗台 *pjaːk → 北壮 pjak⁷<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''垣''规则演变;''壁'':战国楚简字 || piak || biak || 牆 || 壁上有幅畫。
|-
| 卟 || 扑 || 侗pru¹<ref name="LiSui1968" />,毛利pūroto(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || p(r)ú(:) || b(r)ú(:) || 放屁;冒泡 || 甲烷冰扑泡。
|-
| 嚗 || 暴、冒 || 水语pau⁶<ref name="LiSui1968"/>;''暴''本义日晒 || pàu || bàw || 胀裂;剧烈冒出;呕吐 || 暴汗。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(包裹)<ref name="Ostapirat2000"/>;''包''*pɯːw<ref name="Zhengzhang2003" />:商字,本义母体中胎儿 || pāu || bāw || 包裹;把大块物放入口中 || 包咋包子。
|-
| 包 || || 北壮pau¹(隆‑凸)<ref name="Ostapirat2000" /> || pāu || bāw || 隆起;(偏陡)山丘;确信 || 山包。
|-
| 包然 || || 侗pau‑len<ref name="LiSui1968" /> || pāulen/pāunién || bāulen/bāunién || 总是 || 南极洲包然结冰。
|-
| 吧 || 宝 || ''宝'':西周金文字,本义珍宝 || pâu || bâw || 带来快乐的人 || Tom咋兀[ue̍t]宝硬糙侲呢。
|-
| 饱 || || 水语paːu⁵<ref name="LiSui1968" />;''饱''*pˤuʔ<ref name="Zhengzhang2003" />:西周晚期字 || pâu || bâw || 饱 || 饱伤嘚。
|-
| 嘌 || 滮 || 侗:pʰiu¹<ref name="LiSui1968" />;''滮'':《诗经》字,本义水流奔涌流动 || piāu || biāw || 噴气体 || 滮烟=''吸烟''。
|-
| 嘌 || 滮 || 水语piu¹<ref name="LiSui1968" /> || piàu || biàw || 噴液体 || 水都滮出來嘞。
|-
| 嘌 || 飙 || 侗pʰiu⁶<ref name="LiSui1968" />;''飙/飆''本义旋风、暴风 || piû || biû || 跑 || 去塑胶跑道飙。
|-
| 嘌 || 飙 || 北壮piu¹<ref name="Ostapirat2000" /> || piāo || biāo || 暴涨、骤升 || 温度飙到嘚35°C。
|-
| 陂、夫、番、不 || 坡 || 侗po¹<ref name="LiSui1968" />;《方言》陈楚荆扬曰陂;''夫、番、蒲'':百越地名字 || pō || bō || 隆起、(偏缓)山丘;水波 || <u>夫椒</u>[*pa‑tsiw]系只陂洲!
|-
| 啵 || 勃 || 侗pɔ⁶<ref name="LiSui1968" />,毛利pūpū(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pò || bò || 圆鼓鼓 || 河马嗰勃勃蛮勃嗰。
|-
| 啵啵 || 勃勃 || || pòpó || bòbó || 屁鼓 || 河马嗰勃勃。
|-
| 吥 || 铂 || 壮be<ref name="Ostapirat2000" />,原始南岛*bek(破裂‑形变,旁参)<ref name="BlustACD1" /> || pé || bé || 严重变形 || 车子铂嘚。
|-
| 钵 || || 侗pok⁷<ref name="LiSui1968" />,印尼bakul(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''钵''东汉字,梵源 || po̍k || bo̍k || (大)碗 || 2钵饭。
|-
| 啵 || 泊 || 水pot⁷<ref name="LiSui1968" />,邹语put(旁参)<ref name="BlustACD1" />;''泊'':楚简字,本义停船、停靠 || po̍t || bo̍t || 小水洼 || 水泊子。
|-
| 吥 || 不 || 侗水*pət<ref name="LiSui1968" />,賽夏pətʔ<ref name="BlustACD1" />非上古''不''*pə/*pəʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>规则音变 || pe̍t || be̍t || 不 || 伢子吥困呢。
|-
| 呗 || 被 || 侗pui⁶<ref name="LiSui1968" />,排湾pui<ref name="BlustACD1" /> || puì || bwì || 不会 || 被个。
|-
| 嫑 || || 侗台*p‑au 否定词根簇<ref name="Ostapirat2000" />;明清俗字 || piàu || biàu || 勿、不要;淘汰 || 嫑嘚嗰个电脑。
|-
| 哔 || 背 || 水:bi<ref name="LiSui1968"/>;非上古「背」*pˤək‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || pì || bì || 背;背对 || 牛背。
|-
| -啵 || || 侗:po¹<ref name="LiSui1968" /> || po̍h || bo̍h || (关切的)是否? || 伢子困嘚落神啵?
|-
| -啵 || || 水:po¹<ref name="LiSui1968" /> || pò || bò || (提醒的)是否? || 伢子困藏嘚啵?
|-
| -呗嘞 || || 仫佬ple<ref name="LiSui1968" /> || ple̍ || ble̍ || (中立的)是否? || 1+1=2呗嘞?
|-
| -啵囉 || || || plo̍ || blo̍ || (期待的)是否? || 来戏啵囉?
|-
| 啵囉嗉 || || || po˥lo˥sū || bōlōsu˩ || 名堂 || 里台仪器真多嗰啵囉嗉。
|-
| -吥嗦 || || 侗:psɔ<ref name="LiSui1968" /> || pso̍ || bso̍ || (句尾)难道? || 1+1=3吥嗦?
|-
| 百 || || 上古汉语*prak || pak || bak || 百 || 一百。
|-
| 𠳐 || 绷 || 布依paŋ<ref name="Ostapirat2000" />;''绷'':《说文》字,本义缠束<ref name="Shuowen8">许慎. (东汉). 《说文解字》. 大徐本.</ref> || pāng || bāng || (弹性的)紧 || 牛筋绷到嗰。
|-
| 𠳐 || 迸 || 侗pʰaŋ⁶<ref name="LiSui1968" />;''迸''本义奔散 || pàng || bàng || 開裂 || 褲頭子都迸吥嘍。
|-
| 𠳐 || 帮 || 侗paŋ¹<ref name="LiSui1968" />;''帮'':宋《集韵》收录,本义加工鞋边 || pōng || bōng || 帮、替 || 嫑帮您嘎做人生决定。
|-
| 绑 || || 侗pɔŋ⁶<ref name="LiSui1968" /> 印尼bungkus<ref name="BlustACD1" />;元明新造字 || pông || bông || 绑 || 绑带子。
|-
| 𠳐 || 绷 || 侗pun¹<ref name="LiSui1968" />;''繃''本义缠束 || pūng || būng || (弹性的)夹 || 绷针=''回形针''。
|-
| 蹦、抃 || || 壮bung<ref name="Ostapirat2000" />;''抃''《越人歌》字,''蹦''《金瓶梅》字 || pùng || bùng || 爆发性的跳起;狂欢 || 挈外[ngài]喽蹦。
|-
| 啵 || 波 || 水pok⁷<ref name="LiSui1968" /> || po̍k || bo̍k || 批|| 扤正许波事就有闲嘚。
|-
| 啵瞰(子) || 波坎 || 他加禄hakbang(旁参)<ref name="BlustACD1" /> || po̍k kha̍m->po̍knga̍nz || bo̍knga̍nz || 台阶 || 跨波坎子。
|-
| 玻璃 || || 汉魏西域借词 || pōli || bōli || 玻璃 || 伴玻璃。
|-
| 𠴇 || 冰 || 原始侗水*pʰin¹音义匹配<ref name="LiSui1968"/>;上古''冰''*pəŋ音义都不完全匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || pīn || bīn || 冰;刺骨寒冷 || 结冰。
|-
| (𠴇)𠳐 || || 水pʰaŋ¹<ref name="LiSui1968" /> || (pīn)pōng || (bīn)bōng || 硬物砸表面(声) || 冰块榷嘚𠴇拎𠳐朗。
|-
| 吡啵 || || 侗水*pit(脆裂‑爆裂拟声词干)<ref name="LiSui1968" /> || pitpoh || bitboh || 干脆 || 瓜子吡哩啵咯。
|-
| 吡卟 || || 侗水*pit‑词干<ref name="LiSui1968" /> || pitpuh || bitbuh || 嫩脆 || 黄瓜吡哩卟噜。
|-
| (哔)吧 || 哇 || || (pī)pā || (bī)bā || (发出)乐声 || 喇叭哔哩吧啦。
|-
| 嘣 || || 水pum¹<ref name="LiSui1968" /> || pûm || bûm || 吻 || 打嘣。
|}
==Ph==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 噼啪 || || 原始南島*pak(擬聲拍擊)<ref name="BlustTrussel2020"/> || phih phat || 连续拍击(声) || 噼哩啪喇。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak(扇、拍);''拍''(中古pʰɛk):东汉晚出字 || phat || (手)轻拍 || 拍板子。
|-
| 拍 || 巴 || 侗水pʰak/phak,原始南岛*pakpak;''拍''东汉晚出字 || phak || (手)重拍、拍死 || 拍板。
|-
| 啪 || 怕 || 原始侗台*pʰa;非周初''畏、恐、懼''规则演变;''怕''本義恬靜安和<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || phà || 怕 || 爆竹噼哩啪喇,舞嘚伢子怕。
|-
| 噗 || 潽 || 侗:pʰu¹;''潽''本义泛指水体 || phū || 溢出 || 水都潽出來嘍。
|-
| 噗 || 铺、番 || 壮:pʰuː;''铺''本义门上的铺首铜环 || phū || 扩展 || 俄罗斯铺嘚托泰嗰。
|-
| 噗 || 铺、埔 || 壮:pʰuː || phù || 平展的软台、卧榻 || 搭只铺。
|-
| 匍 || || 侗:pʰu;上古''匍''用法''匍匐'' || phú || 半趴 || 匍到搭铺。
|-
| 噗 || 匍 || 水:pʰut || phut || 趴 || 伢子嫑匍到困哈。
|-
| 噼泼 || || 水:pʰitpʰok || phitpoh || 液体溅落 || 宝宝搦钵子端嘚噼哩泼咯。
|-
| 泼 || || 侗水pok;''泼'':南朝《玉篇》收录 || phok || 液体溅落;薄 || 清汤皮子好泼。
|-
| 皮 || || 侗水pʰi;非上古''肤''*pja规则演变;周语''皮''*m-paj本义兽皮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phí || 皮 || 楈皮。
|-
| 啤 || 皮 || 泰bai(叶片)<ref name="Pittayaporn2009"/> || phí || 粗老的叶子 || 菜皮缪箬皮牢。
|-
| 啤 || 匹 || ''匹''本义长度单位 || phî || 薄片;(量词)1片叶子 || 泼下来嗰汤起匹嘚。
|-
| 啤子 || 皮子 || || phízi || 类皮物 || 清汤(馄饨)皮子。
|-
| 皮拱 || 鼻拱 || 原始侗水*ʔnaŋ,侗po-naŋ,泰ŋuːaŋ(象鼻);南岛PMP*ujuŋ(末端、突出体,旁参)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || phikgung || 鼻子 || 泰象嗰皮拱蟒。
|-
| 皮- || 鼻 || 原始侗水语*p(V)-身体名词前附音节;非上古''自''规则演变,非《切韵》''鼻''bjijH规则音变;''鼻''(上古拟音*blids):战国楚字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Zhengzhang2003"/><ref name="Ostapirat2018"/> || phit/phik || (前缀)鼻子 || 泰象嗰鼻眼泰。
|-
| 啤 || 𠜱 || 侗:pʰik⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;非''𠜱''pʰje(南朝《玉篇》收录)规则音变 || phit || 滑;削 || 𠜱甘蔗喫。
|-
| 啤 || 劈 || 水:pʰjak<ref name="Ostapirat2006"/>;劈:「破也」<ref name="BaxterSagart2014"/>;中古《广韵》普击切;非中古「劈」 pʰiek(东汉《说文解字》收录)规则音变 || phiak || 劈开(木头) || 劈材。
|-
| 咇- || 别 || 原始台语*pʰjet/*piet,原始侗水*pjet-,部分仡央*pjet<ref name="Ostapirat2000" />;非周''他、余''规则演变;西周''别''*prat本义割裂分离 || piet || 其他、别的 || 别侬。
|-
| 哌 || 派 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai<ref name="Ostapirat2000" />;''派''本义河水分流 || phài || 让人外出去某地 || 派Jerry挈寻cheese。
|-
| 哌 || 败 || 原始台语*pajᴬ-原始侗水*pai(去、派遣)<ref name="Ostapirat2000"/>→壮、仫佬pai引申义“花费、挥霍”;非「败」中古音baj‑s规则音变 || phài || 挥霍 || 嫑搦钱派吧嘚哈。
|-
| 哌 || 排 || 原始台语*pajᴬ,原始侗水*pai;''排''*brˤaj,战国晚期始见,本义推、推开 || phái || 使…远离、送出 || 排水。
|-
| 偏 || 边 || 部分北壮pien;''偏''*pʰen西周晚期已见,本义侧斜不中正 || phiēn || 远离中心、偏僻 || 复活节岛地方偏。
|-
| 噼 || 片 || 侗、仫佬 pʰjen,水语 pjen<ref name="Ostapirat2006"/>;上古「片」*pʰen‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义:劈开的半块、一半 || phièn || 布片;削片;量词片 || 劈材。
|-
| 噼 || 片 || || phiēn || 影片 || <u>卓别林</u>嗰片子好糙什。
|-
| 噼 || 批 || 侗水:pʰjal || phial || 将软物弄平 || 批实(''满满'')嗰一钵饭。
|-
| 呸(唱) || 排场 || 水:pʰai || phái(chhong) || 美 || 美国蛮排场个。
|-
| 啪 || 扒 || 侗:pʰa⁶;''扒''本义劈开 || phá || 搔痒;用长条物扒拉 || 搦树丫子扒吖背。
|-
| 纷 || 乓 || 侗:pʰaŋ¹;''纷'':《越绝书》字 || phāng || 骂,凶 || 老板乓店员。
|-
| 𢴒 || || 水:pʰaŋ⁶;''𢴒''粤语俗字 || phàng || 趨趕 || 乍西搦佢𢴒走。
|-
| 嗙 || 淜、滂 || 侗:pʰaŋ⁶;''淜''本义徒涉渡河 || phàng || (大水)冲出 || 水都𣂆出來嘍。
|-
| 嗙 || 𣂆 || 水:pʰaŋ¹;''𣂆''本义量器谷物满溢 || phāng || (水面)浮 || 水上喽𣂆嘚隻鸭子。
|-
| 嘭 || 蓬 || 侗:pʰuŋ⁶;''蓬''本义蓬蒿 || phúng || (靠气、毛等)撑大 || 羽绒服熢嘚托泰嗰。
|-
| 嘭 || 熢 || 侗:pʰuŋ⁶;''熢㶿''本义烟气郁结 || phùng || 火焰冒起 || 火熢得老高。
|-
| 噼 || 潎 || 水:pʰjet⁷;''潎''本义水波流动 || phiet || 弄去液體表面的東西 || 潎吥面上嗰腳腳子。
|-
| 噼 || 辟 || 水:pʰjak⁷;''辟''上古本义打开、开辟 || phiak || 迎 || 辟頭就係一巴。
|-
| 噼咙 || || 仫佬:pʰja-luŋ || phia̍lung || (精神打击的)突然 || 伢子噼咙等磕到嘚。
|-
| 噼 || 蹩 || 水语pʰjet⁷、仫佬pʰet⁷<ref name="Ostapirat2006"/>;''蹩''本义踉跄、跛行 || phiet || 扭傷腳 || 蹩到腳不係好戏嗰。
|-
| 嘌 || 僄 || 侗:pʰiu¹;''僄''本义敏捷、轻狂 || phieu || 輕 || 箇箱子僄輕的很。
|-
| 薸 || || 水语pjeu²;''薸'':《方言》南楚薸=浮萍 || phiâu || 浮萍 || 鸭子喫浮薸。
|-
| 啪 || || 侗:pʰat⁷ || pha̍t || (细)棍、叶柄 || 洋火[fó]啪子。
|-
| 嗥 || 𣶐 || 侗:pʰau¹ || phāu || 高估,激进;(空中)浮 || 氣球一吖就𣶐起來嘍。
|-
| 嗥啥 || 𣶐杀 || 水:pʰau-sat || phàu sa̍t || 蜘蛛 || 𣶐杀结网。
|-
| 嗥 || 泡 || 水:pʰau⁶ || phàu || 密度小 || 通泡。
|-
| 抱 || || 水:pʰau⁶;《方言》北燕、朝鲜洌水之间,谓伏鸡曰抱 || phàu || 孵;捧抱;领养 || 鸡婆抱籽。
|-
| 哠 || 拌 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拌''義為分開、割裂 || phòn || 相互混合 || 辣椒拌冷粉。
|-
| 哠 || 伴 || 原始侗台*pʰɔːnᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''伴''*bʰanʔ首見於《楚辭·九辯》,義為陪同,非规则音变 || phòn || 朋友 || 戲伴。
|-
| 啪(㗲) || 泼杰 || 侗:pʰok⁷ || pho̍k(qio̍k) || 强 || 泼辣。
|-
| 咆 || 跑 || 原始侗台*pʰaw;非周初''走''規則演變;''跑'':宋《廣韻》收录,本義刨土<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || phâu || 逃;跑 || 雕子跑嘚。
|-
| 噼 || 丕 || 侗:pʰi⁶;''丕''本义大 || phî || 顽劣 || 哪吒先兹丕丕嗰嘚(''有点儿'')。
|-
| 凭 || 憑 || 水:pʰən¹;''馮''本义马行疾速,''凭'':东汉《说文解字》收录 || phen || 靠 || 馮到扶欄上。
|-
|}
==M==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 姆妈 || || || m: ma || 妈妈 || 偶嗰姆妈!
|-
| 呣 || 母 || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「牝」、「雌」规则演变;周语「母」*mˤuʔ本义为人母 || mû || 母、动物雌性 || 鸡婆系母嗰鸡。
|-
| 嚒呢 || || 原始台语*mɛː(年轻女子);原始侗水*ni(指小/女性标记后缀)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mē:ne || 少女 || 排场(''美丽'')嚒呢。
|-
| 咪咪 || 妹妹 || 原始台语*miːᴮ(年幼弟妹),原始侗水*mi(指小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「妹」*mˤujs规则音变 || mìːmì || 妹妹 || 排场嗰妹妹。
|-
| 嘛嘛 || || 原始台语*maːᴮ,原始侗水*ma(年长女性称谓)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || māːma || 奶奶;(尊称)老年女性 || 居里嘛嘛得嘚Noble奖。
|-
| 吂(嘚) || || || màng(de) || 亲爱的,宝贝 || 倷只迪心吂仔暇子分嘚。
|-
| 命 || || 原始海洋语*manawa(呼吸、生命力,旁参);周''命''*mreŋs本义命令、天命 || miàng || 命;命运 || 命蟒。
|-
| -名,名- || || 少数壮土语m‑aŋ(旁参),原始南岛*ŋajan(旁参),中古''名''mjaŋ;上古''名''(主流构拟*meŋ)无直接语音证据 || miáng || (正式)名字、名称 || 名字就是正式嗰叫法。
|-
| 缦、望 || 旺 || 台语支maːn;原始南岛*Neŋ(凝视,旁参),布农语 mong/mung(等候观望);非周初表“看见”的核心词「見」和表“看”的核心词「視」的规则演变;上古「望」*maŋ‑s本义远望;「缦」:《越人歌》字 || mòng || 看 || 望书。
|-
| 哤 || 往、望 || 台语支maːn;非周「往」*ʔwaŋʔ规则音变 || mòng || 朝、向 || 望低喽挈。
|-
| 莽、芒 || 蟒 || 原始台语*maːŋ(高大、修长);''莽、芒'':百越地名字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mâng || 长、(身材)高 || 莽山、白芒岭、芒田、小芒洲岛都蟒。
|-
| 哤啾 || 莽楸 || 台语支maːŋ-tɕew(棍棒) || móngqiuh || 大棒 || 搦莽楸舂米。
|-
| 呡 || 燘 || 原始台语*minᴬ,原始侗水*min(噙、口中含物)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「燘」本义食物熟烂 || mîn || 把食物含在嘴里 || 燘糖籽。
|-
| 燘 || || 南朝《玉篇》字 || mīn || 熟爛 || 菜都燘吥嘍。
|-
| 咪 || 眯、睸 || 原始侗水*mi(合眼、眯眼)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;东汉《说文》收录「眯」,本义为尘草入目,北宋《集韵》收录「睸」mèi,释义“目合也”,非规则音变 || mī || (半)合眼;打盹 || 睸到眼吹眼毛。
|-
| 喵 || 猫 || 东亚多语系区域同源 || miāu || 猫 || Tom喵。
|-
| 喵 || || 原始台语*mewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || miāu || 偷偷看 || Tom喵到Jerry。
|-
| 咪 || 米 || 原始侗水*mi(小);原始西马来‑波利尼西亚*mi‑it(小)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || mī || 很小 || 北极就米米子日头。
|-
| 咪 || 燘 || 原始侗水*mit<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || mi̍t || 小喝 || 嫑紧个燘。
|-
| 哞 || 冒、暴 || 原始台语*mawᴬ(萌发、显现、长出);原始侗水*mau(冒出、长出)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(长出毛,旁参);「冒」*mˤawʔ,本义戴帽、覆盖 || màu || 逐渐出现 || 冒毛。
|-
| 毛 || || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau(茸毛,不含人发)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*bulu(旁参);周「毛」*mˤaw词义包含头发 || máu || 体毛、兽毛、羽毛、茸毛(不含头发) || 楈叶子上喽有毛。
|-
| 哞- || 毛 || 原始台语*mawᴬ,原始侗水*mau<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || máu || 小 || 村长系毛唧子官(芝麻官)。
|-
| 哞 || 茅 || 波利尼西亚局部 *ma’u(蕨类);''茅''本义白茅(一种植物) || máu || 成年蕨类、灌木 || 扒茅=''荆棘'',茅草=''蕨''。
|-
| 哞吩 || 毛雰 || 侗水*mən(濛濛细雾,旁参);原始台语*C̥.wɯnᴬ(雨),泰语fǒn(雨) || máufe̍n || 毛毛雨 || 毛雰细雨。
|-
| 杪 || 藐 || 现代侗台语*mew(嫩芽,旁参);原始大洋语*muqa(尖端,旁参);斐济语mua(尖端);「杪」*mewʔ:东汉《说文》收录,本义树梢 || miâu || 植物尖端、树梢;尖端 || 藐子=''精英''。
|-
| 苗 || || 侗水mjaːu(藤条、幼苗、细长纤弱);上古「苗」*mraw本义幼苗 || miáu || 细;细小植物 || 许棵楈蛮苗嗰。
|-
| 冇 || 無 || 原始台语*ɓawᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>→部分台语方言maːw/mau;「冇」为粤语俗字;非西周「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变,且句法功能不同,非甲骨文「未」*mət-s规则音变 || màu || (接动词)沒 || 我冇咁話過。
|-
| 冇有 || 谬、无 || 侗水mju变体<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非上古「無」*ma<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变;「无」本字「無」,字形见于西周,本义为舞蹈 || miú || (接名词)沒;不再存在、死 || 赣语本身谬么得贬义词。
|-
| 嘿 || 沫 || 侗台*mot类变体,上古''沫''*mˤat本义泡沫、唾沫 || mot || 粉状物 || 谗沫(''唾液星子'')。
|-
| 嘿 || 沫 || 原始台语*mɤcᴰ(蚂蚁,旁参) || mot || (泛指)小飞虫 || 许嘚有沫沫子。
|-
| 蚂呢 || || 原始台语*mɤcᴰ(旁参);非''蚁''*ŋajʔ规则音变 || mâni˥ || 蚂蚁 || 蚂呢哆哆[dō:do]走路。
|-
| 嚒嘚 || 么得 || 侗水支(仫佬‑毛南‑水语)ma‑tə<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>;原始南岛*ma-(疑问附缀)*-nu(不定疑问词根)<ref name="BlustTrussel2020"/>,密克罗尼西亚mee-ta;非周「何、孰」规则音变 || me˥ te˥ || 什么 || 《相对论》话嘚么得?
|-
| 摸 || 搲 || 原始侗台*mɯː(手)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>,部分侗水支mo/mɔk(抚摸);「摸」南朝《玉篇》收录 || mō || 摸;摸着搜寻;迷失 || 鱼巴佬进1嘚桃花源就打摸摸转。
|-
| 咪摸 || || || mī:mō || 磨蹭 || 鱼巴佬在桃花源咪咪摸摸。
|-
| 嚤 || || 现代侗台mɔ || mó || 折腾 || 宝宝伓磨您嘎。
|-
| 忙 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);非周初「遑」规则演变;中古后起字「忙」本义惶急 || móng || 忙 || 带宝宝好忙。
|-
| 忘 || || 壮、布依、侗水方言moŋ/mɔŋ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/>(旁参);西周「忘」*maŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || móng || 忘记 || Newton忘记嘚恰嘎噶籽。
|-
| 吗 || 码 || 壮maː(堆叠);''碼''本义玛瑙 || mâ || (整齐的)堆叠 || 卖家码书。
|-
| 嘿 || 摸 || 壮‑布依、侗水mu‑/mo‑(心智不清) || mú || 估算、估计;计划 || 摸摸似,“摸”係“懵”派生个。
|-
| 懵 || || 壮‑布依moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑;''懵''三国魏《广雅》收录 || mūng || 糊塗不清醒 || 一下拕佢話懵嘍。
|-
| 𡁏 || 猛 || 壮土语moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(心神激荡);''猛''本义健犬 || mûng || 冲动 || Romeo隻猛子喫嘚癆药。
|-
| 瞢 || || 壮moːŋ,(零星)西马来‑波利尼西亚moŋ‑moŋ‑(朦胧模糊);''瞢''东汉《说文》收录,本义眼睛看不清 || múng || (眼睛、天空)模糊 || 冇帶眼鏡什哩都係瞢嗰嘍。
|-
| 文 || 蛮 || 壮 man⁶,傣 man³;《越绝书》''高文'' || mán || 不怕痛的勇敢;很 || 勾践找高文子打仗。
|-
| 咩 || 搣 || 壮、侗mit(非规则音变,旁参);非中古''搣''mjet(本义手拔)规则音变 || miê || 掰断 || 搣筷子。
|-
| 唛吧 || || 壮‑布依ma‑ba(粗哑啼叫,旁参) || màibā || (难听的)唱歌 || 狐狸嗦乌鸦唛吧。
|-
| 骂 || 话 || 壮‑布依ma;''骂''东汉《说文》收录 || mà || 骂 || 乌鸦骂狐狸。
|-
| 哞 || 雮 || ''雮''本义鸟润羽毛 || mau || 倒楣 || 里幾日係真嗰雮啊。
|-
|}
==F==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嚯 || 火 || 原始台语*wɤj‑A(早期记作*faj)<ref name="Ostapirat2000"/>,北壮/fo˨˩/<ref name="Ostapirat2000"/>,南壮方言foː⁶(摩擦迸出的火花)<ref name="Ostapirat2000"/>;非商-周''火''*qʰʷaːlʔ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fô || 火 || 酒精灯起火嘚。
|-
| -嚯 || 火 || || fo˥ || 暖 || 搦暖火火(''暖宝宝'')熰被火(''被子'')。
|-
| 哗 || 发 || 水:fap<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t || 生火 || 发炉子。
|-
| 哗 || 发 || 侗:pʰat⁶<ref name="LiSui1968"/>,周''發''*p‑at本义射箭射出<ref name="Zhengzhang2003"/> || fa̍t/fa̍k || 迅速产生、勃发 || 栀子花发嘚托泰嗰。
|-
| 哗 || 花 || 南壮va¹‑地方土语fa(旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周''華''*ɢʷra规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fā || 花 || 伴花。
|-
| 坏 || || 台语支fai(火,旁参);''壞''*ɢʷrɛːs:春秋《左传》,本义崩塌损毁,非规则音变 || fài || 腐败;损毁;人心腐坏 || 香蕉坏嘚。
|-
| 啡- || 灰 || 侗水vi(火,旁参),南壮fei(火,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || fī || 火热 || 灰烫嗰窝子噶嘚灰滚嗰炉子上。
|-
| 灰 || || 侗水pha(灰烬,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''灰''*hmɯː-始见于战国末至秦代故楚地简牍;非周初''尘''规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fī || 灰烬;灰 || 炉子低喽有灰。
|-
| 烘 || || 台语支fɤŋ(烘烤/火热)<ref name="Ostapirat2000"/>;''烘''*qʰloːŋ《诗经》始见,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fūng || 火烤 || 烘红薯。
|-
| 红 || || 泰语fuŋ A¹(诗歌义:绯红),北壮foŋ/fuŋ(粉红‑淡红)<ref name="Ostapirat2000"/>;''红''*ɢʷoːŋ战国楚简始见,本义浅红丝帛,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || fúng || 红 || 火通红嗰。
|-
| 哗 || 攉 || 壮‑侗水fak‑/pak‑;''攉''中古本义反手掀扬 || fak || 丟 || 搦手機攉得軂遠。
|-
| 哗 || 攉 || || fiò || 挥洒 || 攉汗。
|-
| 哗 || 攉 || || fè || 喷射 || 攉谗(''唾液飞溅'')。
|-
| 呋 || 抚 || 壮‑布依地方土语fu;''抚''本义抚摸安慰 || fù || 平压推、推平 || 搦豆子抚平。
|-
| 呋 || 付 || ''付''本义付钱 || fù || 投入 || Einstein一心抚嘚物理学上。
|-
| 哗 || 攉 || || fâi || 摇 || 攉攉手。
|-
| 哗 || || || fā || 讨好,哄 || 哗女朋友。
|-
| 飞 || || 原侗台*pɨl,上古''飞''*pɯl || fī || 飞 || 飞机飞快嗰。
|-
| 呼噜 || || 大洋语*puli‑(翻滚‑旋转,旁参) || fu̍lu̍h || 旋转 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 呼 || 忽 || 局部水语:ful;''忽''本义忽略不经心 || fu̍l(u̍) || 快|| 打忽救。(''快速旋转'')
|-
| 呼 || || || fū/fù || 兴冲冲 || 呼个做工。
|-
| 呼 || || || fū || 呼气 || 呼气。
|-
| -纷纷 || || 《越绝书》亟怒纷纷,怒貌也 || fūfū || 生气的样子 || 亟[qì]纷纷。
|-
| 风 || || 原始南岛*haŋin-闽北hɔiŋ¹-闽南hong-闽中hɯŋ¹,上古''風''*plum || fūng || 风 || 风车呼噜噜嗰转。
|-
| 逢 || 缝 || 水语:fun²;商字 || fún || 缝合;见面 || 逢面。
|-
| 缝 || || 水语:fun⁵;望山楚简字 || fùn || 缝 || 门缝射风。
|-
| 㕫咞 || 仿线 || || fông sièn || 蛇;丝瓜 || 扇头风系仿线。
|-
| 吩 || 浑 || 原侗台*pʰuːn(乱、混杂,旁参);''浑''本义大水涌流之声 || fēn || 浑浊;头晕 || 水好分。
|-
| -吩嘚 || || || fēn t(e) || 非常 || 蟒蛇系种芒分嘚嗰仿线。
|-
| 噃 || 㽹 || 北部壯語fan(厭惡、反胃);《方言》:㽹,惡也,南楚殘罵謂之㽹;''㽹''本義惡罵<ref name="BaxterSagart2014"/> || fān || 噁心 || 我心哩做㽹。
|-
| 烦 || || || fán || 烦恼;使..烦恼;复杂 || 《量子场论》烦您噶分嘚。
|-
| 烦细 || || || fánsì || 啰嗦;仔细 || 达尔文烦烦细细嗰搦《进化论》舞正嘚。
|-
| 哗 || 𢝇 || || fok || 惊慌害怕 || 𢝇佢做什哩。
|-
| 嘩 || 洑、劃 || 仫佬fa(泅水);''洑''本義漩渦、地下伏流;fá非上古''洑''規則演變<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || (水面)游泳 || 去港下洑水斗!
|-
| 嘩子 || 筏子 || 原始台語*baː(竹木筏)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''筏''*bˤat規則音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || fá || 很小的船 || 去港下坐小筏子。
|-
| 浮 || || 原始台語*vɯwᴬ(漂浮)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>→北部壯語feu;非周初''汎''規則演變;''浮''*m.b(r)u<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || féu || 浮;不可靠 || 做事浮伓得。
|-
| 湖 || || 原始台語*huᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''澤''規則演變;段玉裁《說文解字注》:凡大澤蓄水,南方名曰湖;''湖''*[g]ˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>,字形戰國始見 || fú || 湖 || 湖上喽有小筏子。
|-
| 哗 || 花 || || fā || 方、面 || 呃2花嗰壁还冇结正。
|-
| 呒 || || || /f'/ || (中立的)同英语No || "陶瓷导电吥嘞?" "呒!"。
|}
==T==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 贛語白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 嗲嗲 || || || tiā:tiā || 爸爸 || 问吖嗲嗲。
|-
| 睇 || || 北壯、布依、水語、仫佬、毛南、拉基:diat/djaːt/tʃat/zət;原始仡央*tiᴄ<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;''睇'':《說文》記南楚詞;非周初''視''*ɡʷejʔ規則音變<ref name="Zhengzhang2003"/> || tia̍t || 觀察 || 睇呆[ngái]=''覺察''。
|-
| 瞪 || || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''瞪'':东汉始见 || teng || 睁大眼睛 || 佢老瞪到我做什哩哦。
|-
| 盯 || 听 || 北壮、部分侗水diaŋ(瞪眼、持续凝视)<ref name="LiSui1968">李方桂. (1968). ''A Handbook of the Sui Language''. University of Washington Press.</ref><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非周初''视、见''规则演变;''盯'':南朝《玉篇》收录 || tiāng || 持续观察 || 哈雷盯到彗星。
|-
| 啖 || 胆 || 原始台语*ʔdaaw(星星,旁参);上古「胆」*tˤaːmʔ本义胆囊<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tân || 闪、亮 || 星星胆啊[nga˥]胆。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''攫''規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiāu || 夹在鸟嘴中 || 雕子雕楈葉子。
|-
| 叼 || 雕 || 北壯tiːu²<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâu || 桀驁不順;有能力 || Newton蠻雕嗰。
|-
| 雕子 || 鳥 || 原始侗台*tiːw(猛禽),水語tiu(鳥)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000"/>;周初''鳥''*tˤiwʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiâuz(i) || 鳥 || 窘雕子。
|-
| 叼 || 吊 || 侗語tiu;原南島*tuhuR(串、銜掛,旁參);''弔(吊)'':商代字形,周語本義弔唁慰問<ref name="BaxterSagart2014"/> || tiàu || 吊 || 葉子弔嘚繩子上。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàp || 拉斷 || 弔線。
|-
| 叮叼 || 叮吊 || || tíntiàu || 衰微、勉强维持生命 || 渠100岁嘚,叮叮吊吊。
|-
| 叼 || 吊 || || tiàu || 濒死、勉强维持生命 || 渠还吊嘚1口气。
|-
| 嘚 || 扽 || 侗te¹,非《切韵》''扽''twonH规则音变 || tē || (重)拉 || 嘚吖嘚手(''拉环'')。
|-
| -㗝 || -得 || 壯‑侗*‑tet<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''能''規則演變 || te̍t || 能 || 咁倷寫維基嗰拉茲都參考㗝正。
|-
| 到 || || 原始台語*taw<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''至''規則演變;金文''到''僅作人名用字,"到達"義《詩經》始見 || tàu || 到達 ||到屋斗(''開心的到家了'')!
|-
| 草 || || 《越人歌》字;周語無對應同功能介詞 || tàu || 同英文to || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| -叨 || 到 || 原始台語*taw(抵達、留存,後語法化為後置助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯語taːu、仫佬語tau,可作後置助詞表持續狀態、命令留存;周語無對應同功能語法成分 || ta̍o || 持续式;命令态 || "存到!"
|-
| -叨 || 倒 || || tâo || 获得、成功态 || 东部赣语跟《越人歌》对倒嘚!
|-
| -嘚 || || 原始台語*tɛ(現實體/過去助詞)<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語te(現實助詞,表已實現事件、疑問中帶推測不確定態);周語無對應同功能語法成分 || t(e) || 過去式;不確定態 || "憨嘚嘍?"
|-
| -嘚- || || 原始台語*tɛ,可語法化作補語連接成分<ref name="Pittayaporn2009"/>;侗水語有平行te類成分,連接謂詞與程度/結果補語;周語無對應同功能補語連接詞 || te̍h || 補語連接詞 || Newton雕嘚很。
|-
| -嘚呵 || 的很 || ''很''本义执拗 || te̍h hên || 很 || Newton雕嘚很。
|-
| 澶 || 等 || 武鸣壮语ten¹/tɛːŋ¹<ref name="Lin2009"/>;''澶'':《越人歌》字;周語無對應同功能後置被動記號 || tên || 被 || 頭子等親斗!
|-
| -踰 || 斗 || 《越人歌》字 || tòu || 过去式+很开心 || 昭澶秦踰!
|-
| 惿 || 低喽 || 原始侗台*ʔdaw/ʔdawɣ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''惿'':《越人歌》字 || tīlēu/ti̍l || 里面 || 心低喽流嘚条河嗰。
|-
| (叮)咚 || || 侗台区域廣見*tɨŋ tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (tīn)tūng || 中物重撞击(声);可爱且沉重的走 || 叮玲咚珑。
|-
| (嘣)咚 || 懂 || || (bûm)tûng || 落水(声)、跳水;骤降 || 气温嘣咚到嘚0C。
|-
| 咚 || || 壮、水、毛南tuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tu̍ng || 漂洗 || 搦菜咚吖。
|-
| (嘣)咚 || || || (bùm)tùng || 坠地(声);心跳(声) || 咚期嘎/dùngtʃgà:/=''坠地爆炸''。
|-
| 嘡 || || || tuō(:)ng || 有弹性的撞击 || 伢子嘡到球上喽挈的。
|-
| 叮当 || || || (tîn)tâng || 悠闲走 || 当去家。
|-
| 啷 || || || tlāng || 奔腾;拨弦 || 骑兵啷嘚。
|-
| 嘟 || 笃 || || tu̍t || 棍子敲地声 || 棍子笃笃笃嗰响。
|-
| 嘟 || 笃 || 水:tuk || (轻)tu̍p/(重)tu̍k || 插;捅、刺 || 笃洞。
|-
| 嘟 || 堵 || 壮、侗水*tû<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''堵''*tˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義牆垣 || tû || 堵 || 堵洞。
|-
| -肚,肚- || || 原始台*dwuːŋꟲ弱匹配,非上古''腹''*pək规则音变;''肚''曹魏晚出字 || tû || 肚子 || 饭都堵嘚肚子哩。
|-
| 啖 || 掸 || 水:tan;''掸''本义提持 || tân || (拍)震、抖 || 掸床单。
|-
| 噔 || 蹬 || 原始侗台*ten<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''蹬''*tˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義踏、踩 || ten || 踹 || 佢蹬嘞我一腳。
|-
| 噔 || 踲 || ''踲''本义逃‑退 || tèn || 震;跺 || 急得緊踲腳。
|-
| 嗒 || 打 || 侗台全语支通用;非''打''(三国始见)*teŋ˧˩规则音变 || tâ || 打击;打猎;英文do || 打地铺。
|-
| 𢴈 || || 水:tat,西马来‑波利尼西亚*taktak(抖落‑抛下);''𢴈''南方晚起俗字 || tat || (轻)摔 || 𢴈到地上挈嘚。
|-
| 𢴈 || || 壮、侗水tap<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𢴈''為扌部俗字 || tap || 把液体甩到表面、涂抹 || 𢴈膏药。
|-
| 𢴈 || || || tak || (重)摔 || 往地上一𢴈。
|-
| 澾 || || || tat || 滑 || 地上盡係水好澾滑哦。
|-
| 溚 || || || tat/tiē || 濕 || 拖過地就會溚濕溚濕嗰。
|-
| 哆 || || 原始台语*tot(液体滴落)<ref name="Li1977">Li, Fang-Kuei. 1977. ''A Handbook of Comparative Tai''. University of Hawaii Press.</ref>
|| tot || 大液滴滴落 || 哆汗。
|-
| 嘟 || 踱 || 侗语tok<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「踱」*[d]ˤawk<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义慢步行走 || to̍k || (正步)走 || 迪迪仔踱来踱去。
|-
| 哆 || || 原始台语*tok(软物敲击、撞击)<ref name="Li1977"/> || tok || 有软物参与的敲;啄 || 到佢頭上哆嘍吖。
|-
| 哆 || || 原始台语*top(拍打、掴击)<ref name="Li1977"/> || top || 扇巴掌 || 到佢1巴掌。
|-
| 啲溚 || || || ti̍ta̍l || 到处宣传 || 啲里溚喇。
|-
| 啲溚 || || || ti̍tta̍t || 甘蔗 || 欣甜个啲溚。
|-
| 嗒 || 答 || ''荅''本义小豆 || ta̍p || 理 || 答吖老师。
|-
| 啲嘟 || || 水:tit-tol || ti̍to̍l/ti̍tu̍ || 可爱且轻快的走 || 啲里嘟咯。
|-
| 嘀 || 迪 || 原侗台*tit || ti̍t || 可爱 || 迪迪毛。(''可爱的婴儿'')
|-
| 滴 || || || tit/tik || 小液滴滴落;(量词)1滴 || 到佢頭上豛嘍吖。
|-
| 啲 || 1,滴 || 侗tiət,粤语di¹(旁参);{粤iat(一),海南闽ɗit̚⁵(一),水ʔjət⁷(一)}(旁参);''啲'':粤语字 || tia̍t || 少量 || 汝隻迪迪仔雅暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 独 || 蜀 || 侗台ʔdeːu¹(单独/一,旁参);''独/蜀''战国楚字 || (v.)thut/(adj.)thuk || 独一、独占 || 萝卜头独戏玩具啵嗦?
|-
| 嘟 || 都 || 原始侗台*tuːᴬ;''都''本义首都 || tū || 全 || 玩具都好戏。
|-
| 嘟 || || || tú || (平缓)凸起 || 1块泥巴嘟嘚呃嘚。
|-
| 秃 || 凸 || 侗水:tuk/tok(鼓起);''秃'':汉代字,''凸'':隋唐字 || thuk || (剧烈)凸出、秃 || 1块石头凸嘚呃嘚。
|-
| 啲 || 点 || 壮语ti¹(旁参);''点''(中古音*tiɛm˨˩˦):东汉字,本义黑点 || tiên || (尺寸)少量;少量的吃;点;点击 || 端子低喽漾嘚点茶。
|-
| 啖 || 单 || 仡央*tʂəmC(基数词1),壮、布依tān/taan;''单''*Cə.tˁar:甲骨文字,周代本义为猎战工具 || tān || 唯一、单一;(量词)一件生意 || 不单萝卜头(''萌娃'')戏玩具。
|-
| 啖 || 但 || ''但''本义袒露上身 || tàn || 一致、等同 || "千克"跟"公斤"1但。
|-
| 啖凭 || 单拼 || || tān phīn || 以为;(句前)难道 || 倷单拼1+1=3呐?
|-
| 啖 || 胆 || ''胆''本义器官名 || tân || 胆子 || 迪迪伢子胆太,单独过挈。
|-
| 儋 || || 战国楚字 || tàn || 单片竹子、扁担;挑扁担;(量词)担 || 担柴[sái]。
|-
| 儋 || || || tān || 承担责任 || 担责。
|-
| 嗒 || 搭 || || ta̍h || 稍等 || 搭吖困觉。
|-
| 嗒 || 搭 || || tà || 过会 || 搭子。
|-
| (啲)嘚 || || || (tī)tē || 叙述 || 嘚吖课文。
|-
| 嘚 || || || tê || 好论是非 || 真嘚个女个。
|-
| 汀 || || || tin || 清 || 水係汀清嗰。
|-
| 斲 || || || tok || 剁 || 斲吖肉就碎嘍。
|-
| 掟 || || || tiàng || 轻扔、抛 || 掟手捏子(''手帕'')。
|-
| 带 || || || tài || 关(门) || 带门。
|-
| 咚 || 冻 || 北部壮、侗水土语tun/tùn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tùn || 脂肪、肥肉;(肥肉、果冻等)颤动 || 东坡肉系冻冻子爝个。
|-
| 单 || 礅 || 原始侗台*daːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''单''為《越绝书》字,''礅''宋《集韵》收录 || tēn || 大石块 || 石头单子。
|-
| 噸 || 敦 || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''敦''*tˤun<ref name="BaxterSagart2014"/>本义礼器 || tên || (矮壮)胖;挺着 || 企鹅蛮墩个。
|-
| 噸 || || 水语tən、毛南tən、北部壮dən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tèn || (短粗物)竖起来 || 搦撮箕顿到。
|-
| 嘟 || 𢽴、豚 || 北部壮、侗水土语tuk/duk,义器物尾端、底部<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''豚''本义小猪,''𢽴''本义击打 || tuk || 尾端 || 碗豚下[duk hà→duk kà]有隻洞。
|-
| 头 || 蔸 || 原始台语*təw(植株,名词兼量词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「本」规则演变;「蔸」为南方后世新造字 || tēu || (整体)根;株 || 箇蔸菜刊將買來嗰。
|-
| 蔸子 || || || tēuch || 平庸的人 || 顽皮蔸子。
|-
| 𠱑 || 兜 || 水语、毛南、北部壮土语təu/teu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tēu || 戲弄、触犯;顽皮 || 莫老𠱑佢唦。
|-
| 嘀 || 对、兑 || 北部壮、侗水土语ti/ti⁶<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''兑''*lˤot本义喜悦,非周''對''*tˤuj-s<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || tì || 对准;匹配;正确;交换 || "自在"跟"liberal"对嘚正正嗰。
|-
| 蒂到 || || || tìtau || 频繁的 || 南极洲蒂到舞叫个。
|-
| 斣 || || || tèu || 安装;对准 || 斣積木。
|-
| 𥄕 || || || tèu || 错位;错 || 佢眼係𥄕嗰。
|-
| 唗 || 抖 || || te̍u || 骄傲、得瑟 || 佢得嘚Noble奖,故系起抖。
|-
| 嘟 || 忽 || || tu̍l(u)|| 瞬间 || 忽下。
|-
| 呔 || 戴 || || tèi|| 惊吓 || 伢子Halloween戴人要糖籽戏。
|-
| 鍴 || || || tuōn|| 杯子;(量词)杯 || 1鍴芬达。
|-
|}
==Th==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 头 || || 原始侗台*tʰəw,非周初''首''规则演变,''头'':可靠书证战国始见 || théu || 名词后缀;头;第一 || ''元旦''系一年嗰头日。
|-
| 头 || || 原始台语*tuːᴬ(通用动物类别词)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || théu || (量词)大型动物 || 1头牛。
|-
| 昭 || 头子 || 水:tʰeu⁶;《越人歌》字 || théuz(i) || 首领 || 昭澶秦踰!
|-
| 唞 || 敨、透 || 仫佬:teu,''透'':宋《说文新附》收录,本义跳跃,''敨'':宋《集韵》收录,本义展开 || thêu || 呼吸;使..接触空气 || 鲵[鱼:nié]搦鳃透气。
|-
| 唞 || 透 || 水:tʰeu || thèu || 流通 || 里咋坎子(''窗'')透风呢。
|-
| 敠- || || || thok || 大 || 拖把敠太嗰。
|-
| 拕 || 拖 || 原始台语*thwaːᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周代''曳、引''规则演变;''拖''本字为''拕'',东汉《说文》收录 || thō || 在地上拽 || 拖拖把。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thó || 聚集成团;(量词)大团 || 面粉拕到一块嘚。
|-
| 唾 || 拕 || 原始台语*thooᴬ(背负、承受)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周语「負」*pəʔ规则演变 || thó || 承受;背负;被 || 拕佢罵嘞餐。
|-
| 唾咆 || 拕炮 || || thópàu || 替罪 || 呃部片子哇嘚咋拕炮嗰故事。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*thooᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/> || thò || 重,下垂|| 行李敠到个。
|-
| 哣 || 拸 || 原始台语*thoːᴬ,原始侗水*tho<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || tho || 摞 || 莫搦碗都哣到一起。
|-
| 唾 || 敠 || 原始台语*tʰeːᴬ,原始侗水*tʰe<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「敠」本义拾取、掇取 || thè || 肥厚|| 板油敠个。
|-
| 唞 || 托/敠 || 原始台语*tʰotᴰ,原始侗水*tʰot<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周「托」*tʰʷˤak(BaxterSagart2014)本义依托,「敠」本义拾取 || thot || 掂量重量;托起来 || 敠吖就曉得有幾重。
|-
| 叨 || 讨 || 黎语ɬau¹¹(基数词"2",旁参),原始台语*ʔau¹(取‑获得‑嫁娶,旁参);''讨''本义征伐 || thâu || 嫁、娶、结婚 || 讨老公、讨老婆。
|-
| 咍 || 太、泰 || 原始台语*ʰlaːjᴬ(本义“多”,部分后代方言引申为“大、长大”;赣语存在t‑/l‑音变)→侗台土语thai(大),泰tò(大);上古''太''*tʰaːds本义:至高、至尊;上古''大''*tˤaːl语义契合但非规则音变<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || thài || 大;长大;年长 || 今朝嗰日头太。
|-
| 咍阳 || 太旺 || 傣tʰaj-vaŋ(旁参);''太阳''表"太阳"用法东汉‑魏晋出现 || thài ióng || 太阳 || 太阳就系日头。
|-
| 太方 || || || thàifōng || 慷慨、优雅 || 太太方方=''自信从容''。
|-
| 太气 || || || thàiqì || 包容、慷慨 || 里只院士太气。
|-
| 抬 || || 原始台语 *tʰaːjᴬ(抬起、举起);「抬」为唐代字<ref name="Pittayaporn2009"/> || thái || 提起重物;迁移重物;高平面 || 抬只泰石头。
|-
| 𠛪 || 鸟 || 侗tʰiu¹;''𠛪''宋《集韻》收录,本义剔 || thiāu || 用长条物提起、剔 || 細伢子莫老𠛪牙子。
|-
| 嘺 || 斢 || 北壮 tʰiːu;''斢''本义黄色 || thiâu || 換 || 斢個方向。
|-
| 嘺 || 调 || 侗tʰiu²;''调''《说文》本义和谐、调和 || thiáu || 调整 || 调吖方向。
|-
| 跳 || || 水tʰiu⁵;''跳''*[d]ˤew:先秦《左传》已见用例 || thiàu || 轻跳 || 雕子跳。
|-
| 啼 || 提 || 黎方言ɗia(提),原始仡央*ɗa(取拿)<ref name="Ostapirat2000"/>;非''提''(中古音dej)规则音变 || thiá || 提起来 || 提点(''恶作剧'')。
|-
| 天 || || 侗水*tʰiːn;非周初''苍穹''规则演变;商字''天''*l̥ˤi[n]本义头顶<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Thurgood1988">Thurgood, Graham. 1988. Notes on the reconstruction of Proto-Kam–Sui. In J. A. Edmondson & D. B. Solnit (eds.), ''Comparative Kadai: Linguistic studies beyond Tai'', 179–218. Dallas: SIL. Proto-Kam-Sui native reconstruction for ‘sky’ is *bən. The form *tʰiːn attested in some Kam-Sui varieties is widely treated as an old Chinese loanword, not the inherited Proto-Kam-Sui root.</ref> || thiēn || 天 || 再啷垫呀到伓了天。
|-
| 填 || || 侗tiːn²;战国楚字 || thién || 填充 || 填海。
|-
| 垫 || || 毛南tʰiːn;''垫''本义陷、坠 || thièn || 用东西撑上来 || 垫子=坐垫。
|-
| 啼 || 缔 || 原始台语 *takᴰ(钉、扣、卡紧)→壮、布依方言 tiak<ref name="Pittayaporn2009"/>;非中古''缔'' dijH规则音变 || thia̍k || 绑、系 || 缔鞋带。
|-
| 昌 || 停 || 毛南语tʰiaŋ<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''昌'':《越人歌》字 || thiáng || 停 || 昌枑泽予?
|-
| 听 || 盯 || 壮、部分侗水tiaŋ<ref name="LiSui1968"/><ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;原始马来‑波利尼西亚语*diŋeR/*dəŋəʀ(旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''闻''规则演变;上古''听''*l̥ˤiŋ:本义接受号令 || thiāng || 听 || 声音停进嘚耳刀叫"听"。
|-
| 定 || || || thiàng || 心安定;意见安定 || 定日子。
|-
| 吐 || 屯 || 水语tʰən²(留存、暂住、囤积)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「屯」本义草木初生艰难 || thén || 储存;驻留 || 细伢子要来倷屋哩屯脚哈。
|-
| 咜 || 塌 || 原始台语 *tʰap(覆压、擦过)<ref name="Pittayaporn2009"/> || tha̍p || 按压滑过;错过 || 塌嘞班车。
|-
| 咜𠜱 || || || tha̍phi̍ || 玩笑 || 打榻𠜱。
|-
| 汤 || || 原始台语 *tʰɔːŋ(热水、汤汁);西周「湯」*tʰaːŋ本义沸水<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || thōng || 汤,羹汁 || 1砸汤碗。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 水漥 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 氹、凼 || 塘 || 原始台语*tʰoːŋᴬ(水坑、塘洼)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;上古「塘」*dˤaŋ「塘」本义堤坝;「氹/凼」为记音俗字 || thóng || 池塘、小湖 || 將脚落吥雨,地上起嘞好多水氹。
|-
| 𠺘 || 浪 || 南壮方言tʰɔːŋ˧ || thòng || 冲洗 || 將浪个碗。
|-
| 趤 || || 泰语ท่อง|thɔ̀ɔng;''趤'':宋《集韻》收录 || thòng || 逛;(量词)次 || 一日到夜就到街上趤。
|-
| 叨 || 套 || 泰语เท่า thâw;''套''本义外套 || thàu || (量词)遍 || paper要polish2套。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˥ || thū || 注入 || 吐热水瓶。
|-
| 吐 || || 壮语tʰu˧˥<ref name="Li1977"/>;周''吐''*tʰˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || thû || (少量)吐出 || 吐水。
|-
| 涂 || || 壮语tʰu˨˦ || thú || 用(液体等)涂抹 || 涂口红。
|-
| 凸 || || 柳江壮语tʰut˥ || thut || 凸出 || 呃咋灯泡凸嘚屋子外喽。
|-
| 戥 || || || then || 平衡 || 做人做事要戥戥平。
|-
| 𢾊 || || || then || 撞 || 𢾊到壁上。
|-
| 捑 || || || thet || 打 || 捑佢一餐。
|-
| 𣮆 || || || thok || 掉毛 || 係時間狗𣮆毛嘍。
|-
|}
==L==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 余、历、蠡、夷- || 里、呢、那 || 水naːi⁶/ni,台语ni,原南岛*di→原马来-波利尼西亚*ri(方位‑指示标记,旁参);''余、历、蠡、夷'':百越地名字;''里'':金文字,本义聚落 || lî || (涉第二人称)这 || 百越地名嗰头咋字尽是像嗰、里、许嗰[é]!
|-
| 呢- || 哩 || ''呢'':粤语字 || lī: || 贬义的这 || 哩个佬傒在<u>历山</u>走失嘚。
|-
| -哩 || 里 || 原始仡央*t-luŋᴰ (内里)→侗水-li(内部方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/>;''里''本义聚落 || li˥ || 内部方位后缀 || 钵子哩写嗰系<u>余杭</u>。
|-
| -嘞 || || 原始仡央*d-laᶜ (近→方位后缀)<ref name="Ostapirat2000"/> || le˥ || 方位后缀 || 箇嘞。
|-
| -喽/头/嘚 || || 原始仡央*ljuᴬ(上面,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || leu˥/teu˥/te̍ || 方面后缀 || 上喽。
|-
| -俚 || 夷 || 原始仡央指人称词根 *li/*laj→多个侗台分支指小 / 指人后缀;''俚'':南方本土记写字<ref name="Ostapirat2000"/> || li̍ || (后缀)年轻人、小动物 || 仔俚子=''男孩''。
|-
| 来事 || || 侗水方言 lai(好,评价义)<ref name="Ostapirat2000"/> || láisì || (有期待的)好 || <u>溧阳</u>嗰经济来事。
|-
| -啦噶 || || 波利尼西亚*‑la(人称复数后缀)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || la̍ka̍|| 人称复数后缀|| Newton,Einstein啦噶硬𨐖火。
|-
| -啦兹 || || || la̍zi̍ || 时间复数后缀|| 箇啦兹=''近期''。
|-
| -啦嘚 || || || la̍te̍|| 方位复数后缀|| 許啦嘚。(''那边附近'')
|-
| -啦- || || 侗水 la- 中缀<ref name="Ostapirat2000"/> || la̍ || 复数中间缀、大约 || 许啦隻鍴子。
|-
| -侬 || || 原始侗水*nɔŋ(用法一致),原始台语*nuːŋᴬ(非后缀);南岛布农语bunun(人);「侬」南朝《玉篇》收录:“侬,吴人称我是也”;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lung˥ || (后缀)人,常用作人称复数/不定数 || 汝侬嫑紧誺别侬囉。
|-
| 啷 || 郎 || 泰语 lung(年长男性亲属,旁参);''郎''本义是官称 || lóng || 女婿;狼 || 公佬子对郎满意。
|-
| 栾 || 男 || 原侗台*ʰluəŋ男性尊称(旁参) || luón || 男 || Newton咋栾嗰(''男人'')硬恰噶。
|-
| -僚,僚- || 佬 || 拉珈‑ləu<ref name="WangJun1984">王均, 郑国乔. (1984). 《壮侗语族语言简志》. 民族出版社.</ref>;原始马来‑波利尼西亚*tau<ref name="BlustACD1"/>;《魏书》''獠者盖南蛮之别种'';''佬''本义宏大貌 || lâu || (黏着词缀)人 || 瑞典佬十啦八九黄头发。
|-
| 僚傒 || 佬唧 || 拉珈:-ləu;《广韵》''江右人曰傒'' || lâuji̍/lâuj || (偏日常)人 || 嗰隻佬傒吃价。
|-
| 佬俚 || 老弟 || || lâuli̍ || 弟弟 || 佬俚=佬佬。
|-
| 喇 || 辣 || 原始侗台 *laːk(能干、强劲)<ref name="Pittayaporn2009"/> || la̍k || 有能力、强悍 || CEO硬辣。
|-
| 捺 || || 侗水lat;南朝《玉篇》字 || la̍t || 按 || 捺开关。
|-
| 啦 || 搦 || 原始台语*laːᴬ词族;原始南岛*alap(拿取,旁参);非周初''引、持、取''规则演变;''搦''《说文》本义按压<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lā || (绳、线)拉;拿 || 搦钱。
|-
| 啦 || 搦 || 侗台多支存在*la类处置/前置宾语标记<ref name="Ostapirat2000"/> || lā || 宾语前标记、把 || 搦手指头捺开关。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ<ref name="Li1977"/> || lâ || 招惹;渗透吸收;嚼动、嚼烂;理解 || 香菇揦咸味。
|-
| 烂 || || 原始台语*laːn;非周初''腐、朽、败''规则演变;''烂'':战国晚期始见,本义烹煮熟软<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/><ref name="Shuowen"/> || làn || 烂;软烂 || 香菇好烂。
|-
| 蓝 || || 壮语laːn;非周初''青''规则演变;西周晚期''藍''*ɡ·raːm本义蓼蓝染草<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 蓝 || 香菇烂嘚就会转蓝。
|-
| 啦 || 揦 || 原始台语*laːᴬ;非周''貪''*tʰəm规则演变<ref name="Li1977"/> || lá || 贪、求取 || 么的都揦会好累。
|-
| 嘞 || 了 || || lé || 惹是生非 || 做您嫑了嘚好。
|-
| 唻 || 来 || 侗水语lai;非商字''来''*mə.rˤək(本义小麦)规则音变<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lái || 来;变成;执行 || 音乐彩排来过!
|-
| 𪢐 || 誺、賴 || 壮语la:i⁶;中古字''誺'',本义谬误;周''賴''*C.rˤaj-s本义倚靠<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lài || 拒绝离开;躺地上;转移责任 || 莫誺别侬嗰錯。
|-
| 軂- || || 壮土语‑lau,原始大洋语*lahud (远,旁参);''軂''宋《集韻》收录 || lāu || 长、远 || 里道牆軂莽个。
|-
| 捞 || || 原始台语*lawᴬ;非周''漉、摷''规则演变;''捞'':汉代始见<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lāu || 捞;贪婪 || 捞水草。
|-
| 唠 || 牢 || 原始侗台 *laːw;上古''牢''*ru本义畜圈<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 难拉断/坏 || 绳子好牢。
|-
| 老 || || 原始台语*laːuᴮ(大、年老、植物粗老);PWMP laun(陈老,旁参);周''老''*C.rˤuʔ本义指人年长<ref name="Li1977"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâu || (植物)质感老;老 || 菜皮好老。
|-
| -老子 || || || lâuchi || 人称尊称后缀 || 院士佬子发嘚《Science》paper。
|-
| 劳 || || 原始台语*laːuᴮ(辛劳、疲乏,可使役);周''勞''*rˤaw本义操劳、慰劳<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || láu || 令..疲惫 || 音乐彩排真劳您嘎。
|-
| 劳喴 || || || láu ui || (正式)请 || 劳喴倷做吖''宣传''。
|-
| 劳喴嘚 || || || láu ui t || 谢谢 || 劳喴嘚倷嗰''宣传''。
|-
| 唠 || 癆 || 原始台语*laːuᴮ词族→壮语lau⁶;''癆''本义虚劳病 <ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lào || 毒死 || 癆把隻甴巴子。
|-
| 囒 || 揽 || 原始侗台*raːn;''擥''*ɡ·raːmʔ(后俗写攬/揽)见于战国楚《离骚》,本义握持采摘<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lân || 把(好处)拉住;招揽 || 揽生意。
|-
| 栏 || || 原始侗台 *raːn;上古''闌''*raːn含义:围栏、阻隔<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lán || 栅栏;阻挡;畜圈;难 || 猪栏。
|-
| 咯 || 挪 || 原始台语*lɔːᴬ(滚动、地面旋移重物);非周''推、徙''规则演变;中古字''挪''《说文》本义揉搓、摩挲<ref name="Li1977"/> || ló || (在地上反复转动的)搬重物 || 挪墩子(''大石头'')。
|-
| 腡 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''腡''为本土记写字<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 圈形指纹 || 汝手上有幾隻腡哦?
|-
| 螺 || || 原始台语 *rɔː(螺旋、卷曲);''螺''为俗写记音<ref name="Pittayaporn2009"/> || ló || 发旋 || 汝头上有幾隻螺哦?
|-
| 啰 || || 原始台语 *rɔː || lō || 卷起 || 啰衫袖[qiu]。
|-
| 啰 || 圞 || 原始台语 *lɔː<ref name="Pittayaporn2009"/>;非''圞''规则音变 || lo || (长)圆 || 里隻橘子圞圓嗰。
|-
| 啰 || || 侗台*lɔ类谓词<ref name="Pittayaporn2009"/> || lō || 语言繁冗、不简洁 || 徐本书好啰嗦。
|-
| 啰 || 謱 || 「謱」本义谮言 || lô || 难说话、事多 || 佢拉噶啷咁謱謰啊?
|-
| 啰 || 罗 || 原始台语 *rɔː(铺展、铺开)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「罗」本义网罗 || ló || 细致展示、逐条铺陈 || 佢拉噶罗列菜单嘚呗嘞?
|-
| 咯 || 络 || || lò || 口齿不清 || 俄语蛮络嗰。
|-
| 糯 || || 原始台语 *nɔː(黏软)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lò || 粘软;个性软弱 || 玉米蛮糯嗰。
|-
| 唠 || 绕 || 原始台语、原始侗水*law(环绕、兜圈漫游);非战国晚期字''繞''*Nawʔ规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || làu || 绕;游走闲逛 || 挈博物馆打绕。
|-
| 噜 || 芦 || 原始台语 *rɔː(芽、蓓蕾)<ref name="Pittayaporn2009"/> || lû || 花苞 || 茉莉花结芦芦子嘚。
|-
| 噜 || 攎 || 原马来-波利尼西亚*luluN(卷起,旁参),''攎''本义張 || lu || 收攏 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 咙 || 窿 || 原始侗台 *luːŋ;''窿''本义穹窿<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lūng/lung˥ || 窄洞 || 窿眼。
|-
| 咙 || 拢 || 壮土语loŋ;''拢''最早唐诗见用,本义按弦、梳理 || lûng || 聚在一起 || 搦東西都攎攏滴句。
|-
| 𠼩 || 囵 || 原始侗台 *lən;''囵'':俗字,仅见于复合词''囫囵''<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lén || 整个、完整不分开 || 囵嗰仁子。
|-
| 唥 || 鲁、仁 || 侗水支*ʔlen/*len(幼体、细小生物,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/> || lên || 小鱼;''仁仁子''=肌肉 || 仁仁子=''肌肉''。
|-
| 笼 || || 壮土语loŋ,南岛 *kuruŋ(笼子、封闭,旁参);''笼''东汉《说文》收录,本义举土竹器 || lúng || 狭窄受限空间 || 被火(''被子'')笼。
|-
| 脓 || || 壮土语nuŋ(脓液);先秦医学字 || lúng/lung˥ || (长条状)粘液 || 鼻脓。
|-
| 咙 || 弄 || 原始侗台*luŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''弄''本义把玩 || lùng || 巷子 || 弄子。
|-
| 𠹹 || 揇 || 壮‑侗土语luŋ;''揇''唐宋韵书收录,本义握、捏 || luôn || 抱、擁抱 || 緊揇到我好難過。
|-
| 𠹹 || 栾 || 原始马来‑波利尼西亚*luluN(卷、环绕),西南侗台*nam || l(u)ón || 南 || 挈栾边戏。
|-
| 𠹹 || 煹 || 壮土语lung(烘暖,旁参) || luôn || 暖;弄暖 || 煹吖被火。
|-
| 簕 || || 原始侗水*laːk(刺)<ref name="LiSui1968"/>;''簕'':南方后起字 || la̍k || 弱小;刺 || 玫瑰都有簕嗰。
|-
| -予 || 咯 || 侗语laːs˥("吗",旁参),《越人歌》字 || lo˥ || 轻微请求语气、好吗 || 停吖脚咯?
|-
| -嘞 || || || lè || 轻微强调语气 || 偶酣嘚嘞。
|-
| -嘹,嘹 || 了 || 原始台语*lɛːw<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;''了''*reːwʔ:战国字,本义弯曲,完毕义汉代始见 || liâu || (偏褒义)完成
|| 事做了嘚。
|-
| 嘹 || 连 || 壮、侗水土语lien表递进强调even,一般分析为汉语借词(旁参)<ref name="LiSui1968" /><ref name="Ostapirat2000" /> || lién || (连词)甚至 || 连Einstein也间往子会出错。
|-
| 喇嘚 || || 原始侗台疑问词根*la-→水语nu¹,北侗noup;非周初''焉、安''规则演变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâte˥ || 哪儿 || 喇嘚有得戏?
|-
| 喇个 || || 疑问词根*la-→北侗nouc<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâkò || 谁 || 喇个放假嘚?
|-
| 喇兹 || || 台语支*laːj(询问数量/时间,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâzi˥ || 啥时候 || 喇兹放假?
|-
| 喇- || || 疑问词根*la-→布依laez,侗变体lo˥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lâ || 哪一个 || 今朝放喇隻假?
|-
| 捺亨 || 啷 || 原始南岛疑问不定词根*nu;原始南岛 *nema / *numa,泰雅语 nanu(什么),吴语nanen;非周初''何、如''规则演变;''捺亨'':吴语字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || lông/nóng/sông || 如何、(客观)为什么 || 放假嘚啷戏啊?
|-
| 啦 || 溂 || 原始侗台 *lat(湿润、沾湿)<ref name="Ostapirat2000"/> || lā/la̍t || 湿 || 手巾溂湿𠮶。
|-
| -啦 || 瀨、淶 || 水语 *lot(水流)<ref name="Ostapirat2000"/> || lo̍t || 水 || 籽花汤水水瀨瀨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古''陨、降、队''规则演变;上古''落''*rak本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍t || 降水 || 落雨。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔk(降下、坠落);非上古 ''陨、降、队''规则演变;''落''本义草木凋零<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || lo̍k || 掉落 || 落下去嘚。
|-
| 咯 || 落 || 原始侗台*lɔp(遗失、漏掉);非上古''失、遗''规则演变 || lo̍p || 丢失 || 落嘚2块钱。
|-
| 啷 || 浪 || 原始侗台 *lɔːŋ(松散、稀薄)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lōng || 稀薄、稀 || 肉汤浪稀𠮶。
|-
| 𤃀 || 釃 || 原始侗台 *li(液体渗流、滴沥);''𤃀''南朝《玉篇》收录,本义滴、漉沥;''釃''本义滤酒<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 液體流、滴下来 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 呖 || 累 || 原始台语*hnaiᴮ→部分侗水语li;非周''疲、倦''规则演变;西周''累(纍)''本义绳索、缠绕<ref name="Li1977"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lì || 累 || 走累嘚。
|-
| 泪 || 粒 || 原始侗台 *lit;非上古''涕、粟、屑''规则演变;''粒''本义谷物小颗粒;''淚/泪''*r̥i-s最早书证战国楚《楚辞》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lit || 颗粒状液体、泪;颗粒 || 搦菜𤃀乾。
|-
| 咧 || || 侗语liək⁸ || liek || 拧、纽(干) || 咧手巾。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始台语*lrew;''溜''最早书证《楚辞》,本义檐下滴水<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liū || 下滑的 || 许只女俚溜肩膀。
|-
| 随 || 流 || 原始台语*lweː→水语liu;南岛‑ili/hili(旁参);''随''见于《越人歌》;''流''*Cə‑ruw见于战国楚简<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || liú || 流 || 流水。
|-
| 柳 || 雨 || 原始侗台*ljuː;''柳''*m-ruʔ:西周字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liû || 柳 || 柳楈枝像水流。
|-
| 留 || || 原始侗台*ljuː;西周''留''*ru无''闲逛''义<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || liú || 闲逛;留下来 || 打留。
|-
| 留时嘚 || || || liú sí t || 经常 || 活火山留时嘚熢𧿵[pùngtʃgà]。
|-
| 嚠 || 溜 || 原始侗台*riw;''溜''本义滑淌<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liù || 熟练、流利 || 飙[biû]溜嗰。
|-
| 嚠 || 瘤 || 原始侗台*riw;''瘤''本義腫塊<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liu || 酸疼 || 走久嘍腳瘤得會死。
|-
| 嘹 || 撩 || 原始台语*law;''撩''本義挑撥<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || liàu || 随手放 || 搦包撩到沙發上。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*luk;''燶''本義燒焦<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lu̍k || 做菜 || 燶菜哈吥簡單啊。
|-
| 噜 || 燶 || 原始侗台*lun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lùn || 食物烂熟 || 仁子文的么燶𠮶。
|-
| 喽 || 𠞭 || 原始侗台*lew;''𠞭''本義掠奪<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lēu || 挖 || 到洞裡𠞭出來。
|-
| 漏 || || 原始侗台*lew;''漏''本字''屚'',見睡虎地秦簡(原楚故地),本義銅壺刻漏<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || lèu || 漏;错漏 || 篓子漏水。
|-
| 喽 || 搂 || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 踢 || 搂足球。
|-
| 篓 || || 原始侗台*lew;''簍'':西漢《方言》「南楚謂小籠為簍」<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || lêu || 中空容器 || 竹篓。
|-
| 喽 || || 原始侗台*lew<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || léu || 眼眶凹陷 || 西方佬喽眼睛[zung˥]。
|-
|}
==Ch==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 拼音 !! 普通話 !! 例句
|-
| 籽 || || 原始侗水语*tʰi;''籽'':清代字<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chî || chî || 颗粒;蛋、卵、种子 || 籽籽子[zîzi̍z]。
|-
| -嗞 || 子 || 原始侗水*-ti/*-tsi;周''子''*tsəʔ本义为子女<ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ch(i)/chh(i) || 名词后缀 || 滴子。
|-
| -嗞 || 兹 || 原始侗水*tɕi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周語''茲''*tsə<ref name="BaxterSagart2014"/>本義指示代詞「此」 || chi̍ || zi̍ || 时间后缀 || 许兹。
|-
| 崽 || 仔 || 侗台多支同源词根*tsai/sai/cai(子女);非周''子''*tsəʔ规则音变;''崽''首见于西汉《方言》,明确记录为湘沅古楚‑越词<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Fangyan"/> || châi || zâi || 兒子、小孩 || 佢崽好聽話。
|-
| -崽子 || 仔子 || 原始台语*ʔdajᴬ(幼、幼兽);周无此类词根+后缀固化的指小构形<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châich || zâiz || 幼、小(指幼兽/幼崽) || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋 || 只 || 侗台片区chat<ref name="Ostapirat2000" />;非周初''枚''规则演变;''只'':汉代始见,本义鸟 || chat || zat || (小物)万能量词 || 佩奇系只诺仔子。
|-
| 咋咋 || 只只 || 侗台语广泛使用量词重叠表"每一";原始南岛有同类策略<ref name="BlustACD1"/> || chatchah || zatzah || 每个 || 呃咋馆子店只只菜都盖的(''极好'')。
|-
| 咋 || 宰 || 侗台语域*tsai/cai(强否定词根);周语''宰''*tsˤəʔ本义为主宰、宰杀<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Pittayaporn2014"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châi || zâi || (强烈的)不,没 || 1+2宰=2。
|-
| -咋头 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tthéu || za̍ttéu || (反驳的) 不 || 11+9=19咋头。
|-
| -咋诡 || || 侗台语域*-tsat(否定词根)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2018"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || cha̍tkûi || za̍tgûi || (强烈反驳的)不 || 11+9=0咋诡!
|-
| 泽 || 脚 || 原始仡央*kokᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>,黎‑临高 kok/khok(足,根‑基部),泰、老挝kok(根,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''足''*tsɯɡ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''泽'':《越人歌》字,''脚''(上古*kaɡ,中古kjak):秦代原楚地字 || chio̍k || jio̍k || 下肢(足+腿);碎屑、沉淀;基部、(树)地表根 || 面包嗰脚脚子。
|-
| 脚板 || || || chio̍kpân || jio̍kbân || 足、foot || 脚板踏到地基。
|-
| 脚 || || || chio̍k || jio̍k || (量词)步、短距离;(量词)工作 || 做2脚事。
|-
| 尖 || || 原始台语*ʔjem / *jem,侗水*tsim / *jim<ref name="Li1977"/>;南岛PMP *tajam<ref name="BlustTrussel2020"/>;''尖''tsjem:晚唐‑五代字<ref name="BaxterSagart2014"/> || chiēn || jiēn || 尖端;尖锐;(山)顶;山峰 || 脚尖。
|-
| 㗳 || 践 || 原始台语*tɕɛːn(抬足、蹬踏);''踐''*dzanʔ本义踩踏<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chièn || jièn || 踮脚;踹 || 践到脚。
|-
| 咀(吧) || 嘴巴 || 原始侗台*paːk<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''口''*kʰuːʔ规则演变<ref name="Zhengzhang2003"/>;''咀'':东汉《说文》本义含味、细嚼,''觜''东汉收录 || chhî/chuî pa̍h || jî/zuî ba̍h || 嘴 || 喫起嘚饭要搅咀哈。
|-
| 㗱 || 啹 || 原始侗台*ɗɯət(旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''㗱''本义咀嚼,此处假借 || chṳt/chṳk || jit/jik || 吮吸 || 啷都莫㗱飯。
|-
| 叽 || 碁 || 拉珈ji,侗tsi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chī || jī || 磨碎 || 叽面粉。
|-
| 挤 || || 毛南ji⁶,木佬ʔi⁵<ref name="LiSui1968"/> || chî || jî || 挤、挤压 || 叽面粉。
|-
| 稽 || 企 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''稽'':《越绝书》会稽 || chhí || jí || 挺立 || 大象搦鼻宫企到嘚。
|-
| 企 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/> || chhì || jì || 凸起 || 金鱼嗰眼睛系企到嗰。
|-
| 朱 || 主 || 南侗tɕiu¹¹(主持);《越绝书》朱余,''主''本义灯芯 || chhû || jû || 持棍;主导;举 || 管事嗰叫主事,呃管盐嗰就叫朱余咯?
|-
| 唫 || 进 || 原始台语*kɯnᴬ(本义进食、摄入,引申义吸收、纳入体内)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''進'':本义前进、进献 || chìn || jìn || (吃)进入;使..进入 || 宝宝还吃得进糖籽啵?
|-
| 颈 || 梗 || 侗台*kjaːŋ/*jaːŋ(茎、主干)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''项''/''领''规则演变;''颈''*keŋʔ:首见于春秋金文 || chiâng || jiâng || 颈 || 颈连到头,树梗子连到树蔸。
|-
| 㖥 || 窘 || 原始台语*ɟɯəŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chiūng || jiūng || 养 || 窘雕子。
|-
| 忠 || || 侗台*cuŋ(真心、诚恳);西周''忠''*truŋ,本义尽心奉上<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng || zūng || 真诚 || 渠对倷好忠。
|-
| 喠 || 中 || 侗台*cuŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùngy || 满意 || Jerry看中嘚cheese。
|-
| 喠意 || 中意 || 侗台*cuŋ-ʔi<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chūng ì || zūngyì || 喜爱、吻合心意 || 中意系仅有得嗰喜欢。
|-
| 噌 || 僭 || 原始侗台*caŋ;''僭''本义越分、冒用上位名分<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chāng || zāng || 努力获得;辩论 || Einstein跟Bohr僭《量子纠缠》。
|-
| 噌 || 挣 || 原始侗台*caŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 使劲逼出体外 || 挣嗯(''大便'')。
|-
| 噌 || 整 || 原始侗台*caːŋ(处置、整治);''整''本义整齐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || châng || zâng || 治疗;修理 || 噌新冠肺炎。
|-
| -嗆 || 正 || 原始侗台*caŋ(妥当、良好);''正''本义端正<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàng || zàng || 好、well || 扤吖正。
|-
| 嗆 || 正 || 原始台语 *taŋ / *tʰaŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || chàng || zàng || 趁(着);正巧 || 正好挈戏1把。
|-
| 嗟嗟 || || || chi̍tchi̍h/chi̍etchi̍eh || ji̍tji̍h/ji̍etji̍eh || 老鼠 || Jerry系咋嗟嗟。
|-
| 傒 || 姬 || 侗水*ci/tɕi<ref name="Ostapirat2006"/> || chi̍ || ji̍ || 名词后缀 || 灶姬子。
|-
| 真 || 善 || 原始侗台*cin;亦對應布農語ken;非周初''孚、允、實''規則演變;''真''*[t]siŋ為戰國楚簡字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chēn || zēn || 真;确实 || Einstein真行。
|-
| 精卫 || || 侗水支:仫佬cin⁶ ʔwi⁶、水语cin⁶ ʔwəi⁶、毛南tɕin⁶ ʔvui⁶<ref name="Ostapirat2006"/>;''精卫''出自《山海经·北山经》 || chìn ùi || jìn wùi || 故意,特意 || 精卫扤郁金香过生日。
|-
| 㗙 || 紧 || 壮、侗水cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''緊''本義繩索緊束 || chîn || jîn || 任意,任由 || 精个=久。
|-
| 㗙 || 金、经 || 壮、侗水cin,义耐久、经久耐用<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''經''本義織物經線 || chīn || jīn || 耐久 || Teflon塑料真金似。
|-
| 结棍 || || 侗水*tɕek kun<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''结棍''是吴语字 || chhie̍k kùn || jie̍k gùn || (身体)厉害 || 结棍个变形精钢。
|-
| 叽 || 黠 || 原始侗台*klakᴰ(聪慧、机敏);战国楚简字''黠''*kʰraːd本义狡黠、狡诈,带贬义<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chia̍k || jia̍k || 敏锐、洞察 || 佢佬傒硬黠。
|-
| 㗙 || 精 || 仫佬cəŋ¹、水语tɕiŋ¹;战国楚简字''精''*tsˤeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义细米 || chīn || jīn || (情商)聪明 || 精博=''智慧''。
|-
| 啌 || 惊 || 壮、侗水*cjaŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiāng || jiāng || 精明 || 惊怪=''心理敏感''。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiēn || jiēn || 感官敏锐 || 六耳猕猴嗰耳刀尖。
|-
| 唫 || 劲 || 原始台*cinᴬ、侗水*cin<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''勁''*kˤeŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義剛強 || chìn || jìn || 力气;体能 || 起劲=''兴奋''。
|-
| 嘫 || 歁 || 原始台語*tɕiɛn、侗水*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''歁''本義食不滿、貪求 || chhiēn || jiēn || 羡慕,忌妒 || 別侬嗰東西莫去歁。
|-
| 啭 || 转 || 原始台*twənᴬ、侗水*tɕwən(迴轉)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>最早出土見於戰國三晉文字,本義車輪迴轉 || chuòn || zuòn || 吝啬;钻孔 || 葛朗台系隻啭子头。
|-
| 啛 || 膌 || 原始台語*ɕik、侗水*sik<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''膌''*kˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>本義瘦弱、土地瘠薄 || chik || jik || 食物敗壞 || 餅乾膌口喫吥得嘍。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chuèn || juèn || 动脑、思考;运转 || Einstein硬得转(''聪明'')。
|-
| 啭 || 转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''轉''*tronʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juèn || 旋转 || 打啭。
|-
| 啳 || 卷、转 || 原始台語*twənᴬ、侗水*tɕwən,義迴旋翻轉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国楚简字''卷''上古*kʷarʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>規則音變 || chuèn || juên || 改变朝向;(连续性的)变;卷 || 花[fā]转色嘚。
|-
| 越 || 撅 || 原始侗台*klətᴰ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''撅''*kʷat<ref name="BaxterSagart2014"/>,《說文》本義以手抓取;''越''取自''百越''稱號 || chṳet || jṳet || 使劲掐、擰 || 撅得我好痛。
|-
| 啛 || 𡲗 || 原始侗台*kləː(肢體拘攣、動作遲鈍)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''𡲗''古籍本義短尾犬 || chṳē || jṳē || 手脚不灵便 || 佢係隻𡲗子。
|-
| 腃 || || 原始侗台*klon(彎折、蜷曲)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''腃''北宋《集韻》收录,載身曲貌 || chṳon || || 彎曲身體 || 腃到腰。
|-
| 啾 || 纠 || 原始侗台*ʔɟiw(環、圓圈)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiū || jiū || 圆形 || 纠古打圆。
|-
| 噍 || 灸 || 原始侗台*ʔɟuʔ(旋轉、扭轉、揉搓)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灸''《說文》本義灼燒、艾灸 || chiû || jiû || 旋(开/紧);揉;Q弹 || 灸螺丝。
|-
| 啾 || 縐 || 原始侗台*ʔɟew(纏繞、皺縮、蜷蔫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''縐''《說文》本義細葛布 || chiú || jiú || 缠绕;卷起来,蔫 || 头绳打縐縐子。
|-
| 噍 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(扭轉、旋轉、筋肉攣抽)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù || jiù || 旋转;抽筋 || 打救=''旋转''。
|-
| 噍咀 || || || chiûchhî || jiû jî || 自豪 || 噍咀个论文。
|-
| 啾 || 救 || 原始侗台*ʔɟuwᴮ(騰起、躍升、衝上)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiù(:) || jiù(:) || 急速上升(声) || 火箭救上嘚天。
|-
| 噍㗙 || 灸精 || || chiûchīn || jiû jīn || (男)疯子 || 发灸精。
|-
| 㗙咻 || 精秀 || || chīnsiù || jīn xiù || 女疯子 || 祥林嫂系金秀。
|-
| 嘇㗙 || 攒进 || || chân chìn || zân jìn || 努力;加油! || 伢子攒进嗰戏。
|-
| (呜)嗻 || 庶 || 原始侗台*ce<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || (ú)chê || (wú) zê || 假装高深说 || 主持人光会嗻。
|-
| 叽咕 || || || chīkū || jīgū || 小声说话吵闹 || 雕子叽叽咕咕。
|-
| 叽话 || 叽呱 || || chīkuā || jīguā || 大声说话吵闹 || 几咋细伢子叽哩呱啦。
|-
| 叫 || || 侗‑水土语ɕau/cau(呼喊),壮方言cau/ɕau(鸟兽啼叫),原始南岛*kiaw(鸟鸣)、*qiaw(动物叫)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustACD1"/>;非周初''呼、号、召、鳴、喚''规则演变;''叫'':战国《莊子》首见,先秦罕见 || chiàu || jiàu || 发出声音;称呼、命名;召唤 || 演员呱叫嗰唱戏。
|-
| 叫㗶 || 叫法 || 侗水jaau(名字),水語、毛南語‑fa‑(稱呼、名號、稱謂)<ref name="Ostapirat2000"/>,原始台語*ɟɯᴮ(名字)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周代''灋''金文用作「廢」,本義為廢除 || chiàufa̍h || jiàufa̍h || 名稱、名字、叫法 || 里道菜嗰叫法系么的?
|-
| (叽)喳 || || 水语tsa¹ || (chī)chā || (jī)zā || 吵闹 || 鸡仔子叽叽喳喳。
|-
| 喳连子 || || 原始侗水*liːn || chāliēnz || zāliēnz || 蝉 || 喳连子7月份就喳叫嗰来嘚。
|-
| 咋 || 炙 || 原始台语*ʔdaːtᴰ(侗水支有同源反映)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''炙''本义火上烤肉 || cha̍t || za̍t || 烤、取暖 || 冬天有火炙幾有勁啊。
|-
| 咂 || 灒 || 原始侗台*cap(沖洗、搓擦、洗浴)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''灒''《說文》本義污水潑灑、濺水 || cha̍p || za̍p || 擦洗 || 咂澡。
|-
| 焦 || 燋 || 原始侗台*ɟaːu<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;戰國燕地金文字''焦''*tsˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>本義火灼燒枯 || chiāu || jiāu || 脆 || cookie焦嘚很。
|-
| 噍 || 娇 || 原始侗台*ɟaːu(細嫩易損、挑剔、縱容)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''娇''《說文》本義女子姿容柔美 || chiāu || jiāu || 脆弱;挑剔;纵容 || 许咋美食家嗰咀好娇。
|-
| 嘙唧 || || || chiāngchi || jiāngji || 低劣 || 百越语吥嘙唧。
|-
| 嘫 || 尖 || 原始侗台*ciɛn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chiēn || jiēn || 动弹不得 || 饿尖嘚。
|-
| 喠 || 僵 || 原始侗台*ɟoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''僵''*kjaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義仆倒 || chiōng || jiōng || 硬且动弹不得 || 冻僵嘚。
|-
| 喠 || 誩 || 原始侗台*ɟoːŋ(頑執、抗辯、不順從)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''誩''*ɡraŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>(《說文》本義競言、口角爭辯)规则音变 || chiòng || jiòng || 不服从、強辯 || 缪理哈緊到誩啊誩。
|-
| 招 || || 原始台语*kauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''招''*tjew<ref name="Zhengzhang2003"/>:春秋首见 || chāu || zāu || 挥手(示意) || 招手。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''抓''*ʔsruː<ref name="Zhengzhang2003"/>,语料出自西汉 || châu || zâu || (重)抓、挠 || 搦抓子抓。
|-
| 爪子 || || 黎kau³³,仡央krai<ref name="OuyangZheng1983">欧阳觉亚. (1983). 黎语调查研究. 中国社会科学出版社.</ref><ref name="OstapiratProtoKra">Ostapirat, W. (2000). ''Proto-Kra''. Linguistics of the Tibeto-Burman Area 23(1).</ref>; 属ku‑/kau‑弯曲钩状词族;''爪''上古拟音*tsrawʔ || châuch || zâuz || 爪子 || 老虎嗰抓子。
|-
| 𠺾 || 找 || 原始台语*kraᴬ(搜寻、索回;部分北台语音转为tɕau/tsau)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''求、觅、索''规则演变;''找'':《集韵》收录,本义拨船 || châu || zâu || (从集合中)寻找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 叫 || 搅 || 原始台语*kɣaːuᴮ(搅动、摩擦;可引申为擦拭、抹擦)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''搅''本义扰乱 || chiâu || jiâu || 擦拭 || 搦抹布巾搅鍴子。
|-
| 𠺾 || 燥 || 侗台多支土語zau/ʑau(灼刺般的熱感);''燥''本義乾燥<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàu || zàu || (皮膚灼刺感的)熱;容易發火 || 里件頭繩褂好燥人家。
|-
| 𠺾 || 罩 || 原始台语*kauᴬ(扣盖、笼罩;包覆)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''罩''*krawʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>:本义捕鱼竹笼 || chàu || zàu || 有间隙的覆盖;保护 || 鸡搦爪子罩到菜叶子。
|-
| 啫 || 遮 || 原始台语*caᴬ(遮蔽、遮挡)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''遮''*tja<ref name="Zhengzhang2003"/>:战国楚简字,本义拦阻、遏止 || chā || zā || 无间隙的覆盖、遮挡 || 遮日头。
|-
| 啁嘎 || 招概 || || chēukai || zēu gai || 呵护;小心 || 招概火车。
|-
| 啁 || 走 || 原始台语*kawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''步、行''规则演变;上古''走''*tsuʔ<ref name="Zhengzhang2003"/>本义为跑 || chéu || zéu || 走 || 鸡搦爪子走路。
|-
| 抓 || || 原始台语*kauᴬ(搔、抓挠;抓取)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuā || zuā || (轻)搔、抓挠;抓取 || 抓痒。
|-
| 做 || 作 || 原始黎语*tʂuː(制作)<ref name="Norquest2015">Norquest, Peter K. 2015. ''A Phonological Reconstruction of Proto-Hlai''. Brill.</ref>;非西周''作''*tsˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''做'':口语宋代已见萌芽,俗字收录于明《字汇》<ref name="Zihui1615">梅膺祚《字汇》1615:做,宋代口语萌芽,明代收录俗字。</ref> || chù || zù || 制作;工作 || 做事。
|-
| 唑 || 作 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(构思、编造;部分北台语反映为zot;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「造、伪、谋」规则演变;''作''本义做<ref name="BaxterSagart2014"/> || (v.)chot/(adj.)chok || (v.)zot/(adj.)zok || 心理造作 || 细伢子作嗲。
|-
| 唑 || 捉 || 原始台语*ʔdɔtᴰ(侗水支有同源形式);「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chot/chok || zot/zok || 捉 || 捉您戏。
|-
| 捉 || || 原始台语*tɕɔpᴰ(侗水支有同源形式);非上古「执、握」规则音变;「捉」*tsˤok:汉《说文》收录,本义握持<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chop || zop || (用手)抓住 || 捉笔。
|-
| 稽 || 戳 || 原始台语*tɔːtᴰ(旁参);《越绝书》「稽繇」(古越语,义为刺击兵器;郑张尚芳解读);非上古「戳」*tʰawk规则音变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="ZhengzhangPaper">郑张尚芳. 句践"维甲"令中之古越语的解读. 《民族语文》. Interprets 《越绝书》“稽繇” as Old Yue language term for stabbing weapon, used here as historical side evidence for Ancient Yue lexical layer.</ref> || chō || zō || 啄;戳、刺 || 搦䂂子拙西餐。
|-
| 唑子 || || || chōch || zōz || 叉 || 搦唑子喫西餐。
|-
| 支、枝 || || 原始台语*kʰiwᴬ(枝)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周語''支/枝''*kje<ref name="BaxterSagart2014"/> || chī || zī || 树枝;用细棍撑开 || 楈枝。
|-
| 吱 || || || chî || zî || (量词)束 || 1吱葱。
|-
| 指 || || 原始台语*ci(指向、寄望)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''指''*kijʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為名詞「手指」 || chî || zî || 指向 || 作指望(''期待'')。
|-
| 吱-头 || 指头 || 原始台语*kʰiwᴬ + *taw(枝/伸展 + 末端,肢端)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''又''规则演变,zit-非西周晚期''指''*kijʔ和周初''止''*təʔ(本义脚)<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || chit teu || zit teu || 手指、脚趾 || 脚指头。
|-
| 喅 || 擳 || 原始台语*cip<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''擳''是粤语字 || chit/chep || zit/zep || 轻塞;堵塞 || 搦信擳进荷包。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*cuk(填塞、用力堵實)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''篫''首見宋《集韻》,本義夯實捶物 || chuk || zuk || 重塞 || 搦里隻洞𡎺到。
|-
| 喅 || 篫 || 原始台语*kuk(折、扭挫,肢體扭傷)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chuk || zuk || 扭傷 || 篫到嘍腳。
|-
| 篫 || 斀 || 原始台语*tʂuk(擊打、捶打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''斀''本義宮刑,''篫''本義夯實捶物 || chuk || zuk || 打 || 斀佢一餐。
|-
| 唨 || 阻 || 原始台语*cu(阻礙、封堵)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''阻''*tsˤaʔ《說文》本義險要山地 || chû || zû || 阻塞 || 阻路。
|-
| 嘃 || 舂 || 原始台语*cuŋ(捶擊、搗打)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''舂''*sthjuŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為臼中搗穀 || chhūng || zūng || 打、揍、捶 || 舂沙包。
|-
| 蹱 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''重''*tʰoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「蹱」南朝《玉篇》收錄,古籍僅作「躘蹱」,義為行步不正 || chhūng || zūng || (沉重的)下垂;跛 || 走路一蹱一蹱嗰。
|-
| 肿 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''腫''*tʰoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,東漢《說文》收錄,本義特指痈疮脓肿 || chhûng || zûng || 肿 || 等蹱嘚就会肿。
|-
| 种子 || || 原始台语*cuŋ(膨脹、鼓脹的籽粒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>實物字形首見戰國,單字「種」表籽粒見於東周《詩經》 || chùngch || zùngz || 种子 || 搦种子胀吖再种。
|-
| 种 || || 原始台语*cuŋ(使籽粒入土萌發)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''穜''*tʂoŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chùng || zùng || 种植 || 搦种子种楈。
|-
| 喠 || 纵 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''縱''*tsˤoŋ-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為釋放 || chùng || zùng || (长)跳 || 袋鼠一纵一纵嗰。
|-
| 喠 || 皴 || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非魏晉字「皴」tsʰjuen規則音變 || chùng || zùng || (偏规则条纹)起皱 || 皮都打皴嘍。
|-
| 张 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''張''*traŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為施弓弦 || chhōng || zōng || 伸展开 || 张咀。
|-
| 长 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''長''*Cə-tʕaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 生长 || 长楈。
|-
| 掌 || || 原始台语*ɕaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;西周''掌''*tʕaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhóng || zóng || 掌 || 胥[siû]掌(''hand'')。
|-
| 嘡 || 踵 || 原始台语*taːŋᴬ(後端、足跟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非周''踵''*tʕoŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本義為追)規則音變 || chhāng || zāng || 脚后跟 || 脚蹚。
|-
| 胀 || || 原始台语*cuŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;南朝《玉篇》收录字「脹」為''張''後起分化字 || chhòng || zòng || 泡水(以发胀);膨胀 || 胀海带。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展蹲坐、俯身着地);非周初「踞」*kjaʔ规则演变<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chān || zān || 舒展的蹲 || 跕地上。
|-
| 唓 || 站 || 原始台语*tsaːŋᴬ;非上古「立」*k.rjəp规则演变;''站'':中古原义驿站<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chàn || zàn || 站 || 站地上。
|-
| 灒 || || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''灒''*tsˤa[n]s<ref name="BaxterSagart2014"/>東漢《說文》始收,本義即水濺到人 || chàn || zàn || 濺 || 灒得我一身都係。
|-
| 斩 || 劗 || 原始台语*tsaːnᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''斬''*tsˤa[n]ʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>;「劗」西漢《淮南子》始見,本義為剪剃毛髮 || chân || zân || 剁(开) || 箇把刀劗肉快。
|-
| 輾 || || 原始台语*tsaːnᴬ(滾壓、碾轉)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''輾''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《詩經》已見 || chên || zên || 滾壓 || 莫到地上輾。
|-
| 展 || 輾 || 原始台语*tsaːnᴬ(舒展攤開)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''展''*tʕanʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》收录 || chên || zên || 展开 || 搦画卷輾开来。
|-
| 猪猡 || || 原始侗水*k‑hmu⁵(家豬)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>→侗水語支方言jū⁵;吳語詞''猪猡''[tsɿ lo];非周初「彘」*s-təks规则演变,戰國晚期字''豬''*tra<ref name="BaxterSagart2014"/>本義為小豬 || chiū || jū || 猪 || 猪公、猪婆、猪仔子。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chāi || zāi || 重扔、砸 || 栽铅球。
|-
| 啋 || 栽 || 原始台语*caːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''栽''*tsˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>《說文》本義築牆立板 || chāi || zāi || 头向下的摔;移栽 || 栽花。
|-
|}
==Chh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !!白話字 !! 拼音 !!普通話 !! 例句
|-
| 𠳔 || 渠、佢 || 台‑侗水方言t͡ɕʰie,壮方言kɛ(第三人称敬称变体),壮方言kje/tɕe("那",旁参)<ref name="WangJun1984"/>;''渠‑佢''第三人称用法首见于东吴《三国志·吴书·赵达传》、六朝南方文献<ref name="Zhao2014">赵长才. (2014). 关于第三人称代词“渠”的几个问题. 渭南师范学院学报.</ref>,非周"其"*ɡə(本义:他的)规则演变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || t͡ɕʰié || qié|| 他、她 || 渠哇英语''he/she''系''其''嗰音变。
|-
| 呲在 || 自在 || ''自''本义鼻子 || chhìchhài || cìcài || liberal || 世俗汉语就缪只蒂得上"自在"嗰词!
|-
| 呲-(咁) || 自干 || 仡央:si‑/tsi‑反身前缀<ref name="Ostapirat2000"/>,壮、布依方言gan/kan(身体);原始南岛*si‑<ref name="BlustTrussel2020">Blust, Robert & Stephen Trussel. 2020. ''Austronesian Comparative Dictionary''. Online. PAN *si‑ is a derivational prefix capable of reflexive/reciprocal marking. No widely accepted PAN reconstruction *gan meaning “body”; the *gan/kan body noun here comes from Tai-Kadai evidence. This compound pattern is an areal typological parallel.</ref>;''自''本义鼻子<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhìkân || cìgân || 自己;"呲-":反身前缀 || 自干自在。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhiàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 翘 || || 原始台语*cʰaːw(抬、撬起、举)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「翹」:宋代字书首见 || chhiàu || qiàu || 翘 || 杠杆翘起来嘚。
|-
| 桥 || || 原始台语*cʰaːw(杆件弯曲上拱)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「橋」字形首见于秦代原楚地(睡虎地) || chhiáu || qiàu || (杆件)变形;桥 || 杠杆桥嘚。
|-
| 𤙴、撬 || || 原始台语*cʰaːw(戳、撬动、捅破)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「撬」:宋《集韻》收录;「𤙴」:南方生造字 || chhàu || qiàu || 用杠杆戳破 || 拕牛𤙴嘞下个。
|-
| 嚓 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chha̍k/chha̍p || ca̍k/ca̍p || 缝隙 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 插 || || 原始台语*cʔaːp(塞入、嵌进、缝隙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''刺''、先秦''扱''规则演变;「插」*tsʰˤap<ref name="BaxterSagart2014"/>:东汉《说文》收录 || chha̍p || ca̍p || 插入 || 坎子嗰玻璃发插的。
|-
| 嚓 || 置 || 原始台语*ɕaːjᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「置」*təks<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义安放、设立 || chhâ || câ || 引入;买 || 置部iphone。
|-
| 嚓 || 采 || 原始侗台*tʰaj/cʰaj(抽取、偶遇、凭运气获取;→原始泰语抽取、抽签义)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || /tsʰɪ³/ || || 碰运气,赌 || 采到个有奖。
|-
| 踩 || 采 || 侗水支*caj,台支同源对应;非周语''践''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/>;「踩」:宋代《集韵》收录 || chhâi || câi || 踩;踩的动作 || 学伐水就要学踩水。
|-
| 在 || || 侗水支*caj,台支同源对应;周语''在''*dzˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 在、at || 毛伢子在摇罗里。
|-
| 啋- || 在 || 侗水支*caj的语法化形式;周语''在''无此类用法<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || chhài || chhài || 进行态标记 || 毛伢子在恰奶。
|-
| 噍 || 嚼 || 水语ɕok⁷(絮说、闲谈)<ref name="LiSui1968"/>;上古''嚼''*dzew无“说话、闲谈”义,非规则音变 || chhiok || qiok || 说 || 嚼期=''聊天''。
|-
| 噍 || || 原始仡佬*kʔak<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''嚼''*dzew规则音变 || chhiok || qiok || 咀嚼 || 佢日日噍牙膏。
|-
| 喫 || || 原始仡佬*kʔak(咬、咀嚼)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;非上古''食、饮''规则演变;中古书面语''喫''kʰek || chhiak || qiak || 吃+喝+吸=摄入;消耗 || 喫水喫饭喫空气!
|-
| 吃价 || || || chhiákkà || qiák gà || (地位等)厉害 || Bill Gates吃价。
|-
| 唼 || 去、挈 || 台语支*kʰjaːj(带走、耗费)<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;非周初''往、適、之''规则演变;上古''去''*kʰaʔ本义离开,明确“前往某地”用法东汉南方口语首见<ref name="WangLi1980">王力. (1980). 《汉语史稿》. 中华书局.</ref><ref name="HuChirui2006">胡敕瑞. (2006). ‘去’之‘往/至’义的产生过程. 《语言学论丛》.</ref> || chiè || qiè || 去;耗费 || 箇部iPad挈吥偶2000块钱。
|-
| 唼 || 出 || 壮、侗水、黎tshut/khut<ref name="WangJun1984"/>;''出''*tʰut:商周字,本义出 || chiut || qut || 提供、付出 || 出钱。
|-
| 出 || || ''出''*tʰut:商周字 || chiup || qiup || 出去 || 出门。
|-
| 唼 || 吹 || 台语支*ʰjuː<ref name="Pittayaporn2009">Pittayaporn, P. (2009). ''Proto‑Tai Phonology''. University of California, Berkeley.</ref>;侗水语ʔju/ɕju;非上古''吹''*pʰuj规则音变 || chiū || qū || 吹 || 吹出去。
|-
| 㖉 || 企 || 毛南ji⁶(挺立、凸起,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;非上古''立''*rək规则演变;商''企''*kʰeʔ:本义踮起脚尖 || chhī || qī || 站 || 企地上。
|-
| 起 || || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''*kʰəʔ:战国始见,本义起身 || chhî || qî || 挺立、竖起 || 起身。
|-
| -㖉 || 起 || 毛南ji⁶<ref name="LiSui1968"/>;''起''本义起身 || chhî || qî || 先 || 喫饭起哈?
|-
| -㖉嘚 || 讫 || 先秦''讫''*kɯd:本义终止、完毕,但非规则音变,且语法结构不匹配 || chhîte || qîde || 完成 || 饭喫㖉嘚。
|-
| ‑喳 || || 仫佬tʃa<ref name="Ostapirat2006"/> || /tʃgà:/ || qgà: || 爆炸 || 额只明星烫嘚只嘭喳头。
|-
| 秦 || 心、亲 || 原始侗台*tʰin(贴近、亲密);''秦'':《越人歌》字;上古''亲''*[s]i[n],本义:抵达、贴近<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhīn || qīn || 亲近;吻 || 秦胥胥嗰[连读:g]望咯,呵?
|-
| 嗪 || 寻 || 原始侗台*cin;非上古''求、索''规则演变;上古''寻''*s-lim,本义臂展长度<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhín || qín || 追随;(没有集合的)找 || 找咋侦探寻喵。
|-
| 近 || 尽 || 侗水*tʰin;上古「近」*N‑kərʔ‑s<ref name="BaxterSagart2014"/>无“概率大”原生语义 || chhìn || qìn || 近;概率大 || 额咋宠物店低喽尽是喵。
|-
| 勤 || || 仫佬kʰin、水语kʰən<ref name="Ostapirat2006"/>;「勤」*[ɡ]ər<ref name="BaxterSagart2014"/>西周金文始见,《说文》:勞也<ref name="Shuowen7"/> || chhín || qín || 频繁;勤快 || 侦探嗰调查做嘚好勤。
|-
| 嗛 || 嵌 || 水语、仫佬tɕhen;「嵌」本义山深、岩洞 || chhièn || qièn || 关联、纠缠 || Romeo跟Juliet嗪嗪嵌嵌。
|-
| 牵 || || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;西周「牵」*kʰin<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiēn || qiēn || 牵 || 牵牛。
|-
| 嗛 || 扦 || 侗水*tʰjen<ref name="Ostapirat2006"/>;「扦」本义插入 || chhiēn || qiēn || 整理床铺 || 一早就扦床。
|-
| 唊 || 斜、笡 || 原始侗台*cʰia<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''欹、傾、陂''規則演變,中古''笡''本義為斜撐支木,非戰國楚簡字''斜''*sɢʷja(本義側邊)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || chhiá || qiá || 斜 || 笡角係家店舖。
|-
| 褯 || || 原始侗台*cʰia(歪斜)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非南朝《玉篇》字''褯''dzjaH(本義嬰兒襁褓衣被)規則音變 || chhià || qià || (斜)穿、披 || 褯到毯子。
|-
| 褯片 || || || chhiàphien || qiàpien || 尿布、裹腰布 || 毛丫子嗰褯片。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiak<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiak || qiak || 编、缝 || 褯线。
|-
| 唊 || 褯 || 原始侗台*cʰiat<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || chhiat || qiat || 席子 || 褯褯子(''编草席'')。
|-
| 菜青 || 虫 || 原始西馬來-波利尼西亞*caciŋ(蠕蟲)<ref name="BaxterSagart2014"/>;''虫''本義蝮蛇,''蟲''本義為有足動物 || chhúng || cúng || 無脊椎小動物 || 菜青虫。
|-
| 恘 || || 原始台語*kʰjuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''戾''*rˤət<ref name="Ostapirat2000"/>規則演變;宋《廣韻》收录''恘''kʰiəu平聲,聲調不匹配 || chhiù || qiù || 壞脾氣 || 脾氣啷咁恘。
|-
| 喫 || 跐 || 原始台語*cʰikᴰ(滑、打滑跌倒)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''跐''中古音*tsʰiᴮ規則音變 || chhik || || 滑 || 跐得躂一跤。
|-
| 搴 || 钳 || 原始台語*cʰjenᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;上古''搴''*kʰranʔ首見《說文》,明記為南楚語,本義拔取;''鉗''本義束頸刑具 || chhién || qién || (捏住)拔、拉 || 搴眉毛。
|-
| 鋥 || || 原始台語*cʰaŋᴬ(光亮、反光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''鋥''dʐaŋH宋《廣韻》收录,本義打磨金屬使發光 || chhang || || 亮 || 洗過嗰碗鋥亮嗰。
|-
| 嚵 || || 原始台语 *ɟaːnᴬ‑侗水支同源平行<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhán || cán || 唾液 || 沃谗 ('' 流口水 '')。
|-
| 茶 || || 原始台语 *ɟaːᴬ(茶;部分土语可泛指冲泡类饮料)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 茶 '':唐字 || chhá || cá || 饮料 (不仅茶) || 吃茶。
|-
| 唓 || 扯 || 原始台语*saːᴬ(说、讲;部分北台*s‑转为tɕʰ‑,可引申为闲谈;侗水支存在同源形式)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;'' 扯 '':《集韵》收录,本义牵拉 || chhâ || câ || 聊 || 唓油盐 ('' 趣味聊天 '')。
|-
| 嚵 || || 原始台语*ʔɟaːnᴮ(污浊、污秽;部分北台*ʔɟ‑转为tɕʰ‑;可引申指秽语;侗水支有语义平行词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/> || chhàn || càn || 话色情、话脏 || 呃部片子有滴子嚵。
|-
| 唱 || 揨 || 原始台语*khaːŋᴮ(抵挡、对抗;部分北台语*kh‑转为tɕʰ‑;可引申为言语顶撞;侗水支有同源词根)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;「揨」,本义撞击 || chhàng || càng || 言语頂撞 || 細伢子莫揨大人。
|-
| 撑 || 睈 || 原始台語*cʰaŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''張''*C.traŋ規則演變;''撐(撐)''源出《說文》''樘''本義支柱,''睈''首見《玉篇》本義照視 || chhāng || cāng || 往外撑、支撑;睜 || 撑開眼就望到佢。
|-
| 啺 || 撑 || 原始台語*cʰaŋᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;和''撐''聲調不匹配 || chhàng || càng || (名词)支撑 || 跟树打咋啺。
|-
| 唂 || 拙 || 原始台語*cʰotᴰ(欺騙、哄騙)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''拙''本義笨拙 || chhot || || 矇騙 || 一下拕佢拙到嘍。
|-
| 唂 || 着 || 原始台語*cʰotᴰ(點燃、啟動、開啟)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''燃''*njan規則演變;''着(著)''源於''箸''本義附著 || chhot || cot || 燃起、开启 || 舞着机子。
|-
| 亟 || 气 || 原始台語*cʰiᴮ(心性、脾氣;氣息;惱怒;匯聚)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怒''*nˤəʔ規則演變,甲骨文''气''*C.qʰəp-s本義雲氣;《越絕書》以''亟''*kʰi记录:「亟怒紛紛,怒貌也,怒至」 || chhì || qì || 个性、原则;气;生气;激怒;聚集 || 依到偶只气,偶宴子要伴手机!
|-
| 唌 || 健 || 原始台語*cʰjenᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非''健''中古音(ɡjæn去聲)规则音变 || chhièn || qièn || 生命力顽强 || 仙人掌硬健。
|-
| 啷 || 强 || 原始台語*cʰjaŋᴮ(強硬、剛勁)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''勁''*kˤeŋ規則演變;金文''強''本義米蟲 || chhióng || qióng || 强硬 || 许只律师强分嘚。
|-
| 唕 || 糙、抓 || 原始台語*cʰawᴮ(翻攪、搗毀、傾覆、製作)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''糙''本義粗米 || chhàu || càu || 用爪子翻乱;毁、推翻;造 || 明朝等李自成糙把嘚。
|-
| 唕哂 || 糙侲 || || chhàusén || càusén || 搞笑 || 《喵跟老鼠》蛮糙侲嗰。
|-
| 触 || || || chhu̍k || cu̍k || 呛 || 触水。
|-
| 坐 || || 原始侗台*cʰo(沉降、下沉、滑落、落座);上古''坐''*sˤojʔ本义跪坐<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || chhò || cò || (缓慢)下滑、跌倒;坐 || 山坐下来嘚。
|-
| 趠 || || || chhok || || 跑 || 汝趠到哪去嘍?
|-
| 齰 || || || chho || co ||磨牙 || 睏著嘍就齰牙。
|-
| 𠭴 || || || chho || || 短 || 佢就一𠭴子短。
|-
| 劖 || || || chhân || cân || 挖、削、除去;扫堂腿 || 劖吥滴子雪。
|-
|}
==S==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 啥 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ(勇猛、强悍)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''殺''*sˤat<ref name="BaxterSagart2014"/>本义屠戮 || sa̍k || 有魄力 || 𨐖棍=''勇猛''。
|-
| 𨐖 || 殺 || 原始侗水*saːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>''𨐖'':僻字 || sa̍k || 辛辣 || 味道咁𨐖啊。
|-
| 石-頭 || 𨐖頭 || 原始台語 *saːk(岩石),原始台語*tʰawᴬ「頭」→部分侗台語-teu後綴<ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始南島*batux「石頭」、*tuq表頭頂末端<ref name="BlustTrussel2020"/>;和上古單根名詞「石」*l̥Ak形態框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍kteu || 石頭 || 石頭泰。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''哉''*tsˤaj规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍ || 自信语气 || 家长:"写作业撒!" 伢子:"嗯喏!"。
|-
| ‑啑 || 撒 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;和上古''奢''*ɕa语法框架不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 傲慢 || 许隻毛唧子官太吥拉撒。
|-
| ‑胥胥 || || 原始侗台*sa(神采、英气);非上古''赫''*qʰˤak规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''胥胥'':《越人歌》用字 || sà || 神气 || 齐天大圣雄光胥胥。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''怂''*sʊŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sō || 怂恿 || 仿线嗦Eve喫禁果。
|-
| 嗦 || || 原始侗水*so<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''疏''*sra规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || só || 差 || 里只货蛮嗦嗰。
|-
| 唆𣶐 || || || sōphào || 吹牛 || 佢佬唧捺捺似,吥唆𣶐。
|-
| 哅咣 || 雄光 || || siúnkua̍ng || 威风 || 雄光个峨眉山。
|-
| 唦- || 𣤢 || || se̍k/sē || 咧嘴笑 || 喫嘍贏手就𣤢笑个。
|-
| ‑唦 || 飒 || 原始侗水*sa(放达、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''灑''*sʰraːlʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''飒''本义风声 || sè || 轻狂、社牛 || 伢子太嗒飒飒个表演。
|-
| 哂 || 侲 || 原始侗水*ʔsen(昏昧、神志不清)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''侲''*tsiŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义童子 || sén || 白痴 || 佢拉噶侲得若未其。
|-
| ‑哂嘚 || || 原始侗水*ʔsen‑ɗaːk;非上古''甚''*ɕim规则音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sén t || 超级 || Einstein行侲嘚。
|-
| 嗓 || 妗 || 原始侗水*saːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''妗''*kəm本义舅母<ref name="BaxterSagart2014"/> || sàng || 自大、狂妄 || 日日妗得會死。
|-
| 山 || || 原始台语*saːn(隆堆),台湾赛德克sang;上古''山''*s‑raːn;''山''也为(《越绝书》等)百越地名用字<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || sān || 山 || 上<u>会稽山</u>戏。
|-
| 㧐 || 耸 || 原始侗水*suːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''耸''*sloŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义劝勉、激励、惊惧;''㧐'':《唐韵》收录,本义推、挺身 || sûng/chhûng || 推;堆积 || 㧐车子。
|-
| 伤 || || 原始侗水*soːŋ(耗损、过度损耗);水语、毛南语soːŋ表用坏、耗损<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''伤''*sjaŋ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;非周初''疾''规则演变;''伤''*sjaŋ:战国楚简字 || sōng || 使用过度、伤 || 萝卜头戏伤嘚。
|-
| ‑𠳼囉 || 傷囉 || 原始侗水*soːŋ‑laː<ref name="Ostapirat2000"/> || sōng t(e) || 非常 || 若係汝咁想,就錯傷囉!
|-
| 𠳼 || 爽 || 马来-印尼 senang(舒心、满足、解脱);''爽''本义明亮<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/> || sông || 满足、舒服 || 今朝戏嘚爽分嘚。
|-
| 𠳼 || 牀、床 || 原始台语*soːŋ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''牀''*zraŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || sóng || 床 || 上床爽挈。
|-
| 上 || || 水语 sɔŋ¹(上涨升高)<ref name="Zhang1980">张均如. 《水语简志》. 民族出版社, 1980.</ref>;原始南岛*saŋ(上升,有争议,仅澳泰假说构拟采纳)<ref name="Benedict1975">Benedict, P. K. (1975). ''Austro-Thai Language and Culture''. HRAF Press.</ref><ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, Weera. 2005. Kra‑Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary. Discusses Austro‑Thai comparisons and contested reconstructions such as *saŋ “rise”.</ref>;周''上''*djaŋʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sòng || 上;上涨升高;往上移动 || 上山。
|-
| 双 || || 原始台语*sɔːŋᴬ(基数词2)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周''双''*sroːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sōng || 双 || 1双。
|-
| 𠳼哞 || 索懵 || 原始侗台*sɔːŋ‑moŋ(径直、全然)<ref name="Ostapirat2000"/> || sóngmong˥ || 干脆、索性 || 孙悟空索懵搦人参果树耸吥嘚。
|-
| 嗺 || 歆 || 原始侗台*saːj(夸耀、张扬)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''歆''*qʰrəm<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义神灵飨食香气,引申为羡慕 || sâi || 炫耀 || 佢日日到我面前歆。
|-
| 吓 || 暇 || 原始侗台*ʃaːkᴰ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''暇''*ɡˤraʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义空闲 || sia̍k || 睬 || 喵不暇糖子。
|-
| 㗴 || || 原始侗台*sekᴰ<ref name="Ostapirat2000"/> || sie̍k || 欣赏 || <u>康有为</u>㗴嘚<u>梁启超</u>隻眼。
|-
| 吸 || || || si̍k || 崇拜 || <u>杨振宁</u>吸到吸到Einstein。
|-
| 吸 || 暇 || || si̍t/si̍l || 帅、张扬的美 || 汝隻仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| 吷 || 削 || || siue̍t || 时尚、酷 || 里隻模特儿作削耶。
|-
| 噋 || 兴 || 原始侗台*simᴬ(推崇、风行)<ref name="Ostapirat2000"/>;周''兴''*qəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义起、兴起 || si̍m || 尊敬、重视;崇尚、流行 || 西餐作兴架(''放'')cheese。
|-
| 心、渗 || || 水语səm¹(心、心思)<ref name="Zhang1980"/>;临高 sim¹(心)<ref name="LiangZhang1997">梁敏、张均如. 《临高语研究》. 上海远东出版社,1997.</ref>;台湾布农simum(心)<ref name="Zeitoun2000">Zeitoun, E. ''Bunun Reference Grammar''. Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2000.</ref>;周''心''*səm<ref name="BaxterSagart2014"/>;''渗'':《越人歌》字 || sīn || 心;心思;深爱的;内核;甜 || 倷只心仔硬暇分的。
|-
| -心 || || || sīn/sin˥ || 心理倾向 || 伢子戏心重。
|-
| 哂 || 形 || 原始侗台*siŋᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;周''形''*ɡeŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义形象、形体 || sín || 能够;可以吗 || Newton硬形。
|-
| 呻 || 善 || 水语、侗语方言、仫佬语:sən<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼senang(喜乐、良善<ref name="WN2020">Wolff, J. U. (2020). ''Indonesian Etymological Dictionary''. Cornell University Press.</ref>;非周''善''*ɡjenʔ(本义:好)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''呻''、''善''均为记音假借字 || sèn || 善、大爱 || 细伢子蛮善嗰。
|-
| 相、嬉 || 戏 || 侗水支si<ref name="LiangZhang1997"/>;他加禄sayá(喜乐、嬉玩,旁参)<ref name="WN2013">Wiktionary. 2013. Tagalog sayá, gloss joyful, merry, play. Cited only as side reference; it is a modern Austronesian language form and not a PAN reconstruction.</ref>;周初''戲''*sʰeːʔ,本义角力、戏谑;''嬉''本字''娭'',战国楚字;''相''取自吴语''孛相''<ref name="BaxterSagart2014"/> || sì || 玩 || 细伢子到怪(''到处'')戏。
|-
| 喜 || || 拉珈语si<ref name="LiangZhang1997"/>;邹语si<ref name="Zeitoun2000"/>;上古''喜''*qʰlɯʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || sî || 大乐 || 细伢子喜欢戏。
|-
| 嘻哈 || || || sīhā || 放纵、欢笑 || 细伢子嘻哩哈啦。
|-
| 笑 || || 拉珈siau<ref name="LiangZhang1997"/>;赛夏siaw<ref name="Zeitoun2000"/>;周''笑''*[s-l]aw-s,见于《诗经》《左传》,但字最早出土见于战国楚简<ref name="BaxterSagart2014"/> || siàu || 笑 || 宝宝一戏就笑。
|-
| 想 || || 水语、仫佬语sjoŋ,布依语sioŋ<ref name="LiangZhang1997"/>;印尼语sangka(认为、料想,旁参)<ref name="WN2020"/>;非周初''思''*səŋ规则演变;''想''*sjaŋʔ:词义用例战国楚文献首见<ref name="BaxterSagart2014"/> || siông || 思索;念想 || 细伢子想戏。
|-
| 㕬 || 向 || 原始侗水*qaŋ(趋向);上古''向''*qaŋʔ本义朝北的窗户<ref name="BaxterSagart2014"/> || siòng || 偏爱;心中选定;趋向 || Tom向到Jerry。
|-
| 㕬 || 香 || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''芳、馨''规则演变;上古''香''*qʰaŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为黍稷谷物馨香 || siōng || 香 || 嗅得喷香。
|-
| 嗅 || || 原始台语*hɔmᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''臭''*kʰwəʔ规则演变;''嗅'':南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || siùng || 聞 || 嗅得呵臭。
|-
| 嗅 || || || siúng|| 产生兴趣、搭理 || Einstein伓嗅《量子概率诠释》。
|-
| 脅 || || || sit || 腋下 || 脅胛冇毛。
|-
| 啥 || 刹 || 侗水sap<ref name="LiangZhang1997"/>;非周初''載''*tsˤəʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sa̍t/sa̍p || 行;运 || 刹斤白菜。
|-
| 縮 || || || sok || 躲藏 || 日日縮到屋裡。
|-
| 嗦 || 遡 || || sòl || 飞快的跑、飞奔 || 遡得老遠。
|-
| 嗖 || 抓、𢯱 || 原始台语*sauᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''捜''*sˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''𢯱''为后起俗字 || sāu || 乱摸的找 || 我去𢯱佢。
|-
| 嗖 || 擞 || 原始台语*sawᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''振、震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sôu || (用手)圆形摇晃 || 边擞端子边擞粉(''揉面'')。
|-
| 揌 || || 原始台语*sajᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''震''*təŋʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''揌'':南朝《玉篇》收录 || sāi || 颤抖 || 细伢子脚打揌。
|-
| 揌咯 || 筛糠 || || sāi khōng || 寒颤 || 细伢子筛糠。
|-
| 嗦 || 损 || 原始马来‑波利尼西亚*sepsep/*sopsop(舔舐、啜食,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''舐''*l̥əʔ规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || suên || 舔食大固体 || 损icecream。
|-
| 嗉 || 疏 || 原始台语*suᴬ(疏、散开)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周晚期''疏''*sˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义开通、疏通 || sū || 稀疏 || 树叶疏疏啦啦。
|-
| 漱 || || 侗台su(沖洗、流動沖刷);原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流)<ref name="BlustACD1"/>;非周初''盪、浣''规则演变;''漱''*sˤuh<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国《礼记·内则》首见 || sù || 吃流固掺杂食物;冲洗 || 漱麦片粥。
|-
| 嗦 || 述 || || sù || 叙述坏事 || 述𠮶苦。
|-
| 嗦 || 抒 || 原始马来‑波利尼西亚*sulsul₁(水下流) || su̍p || 吃半流半固食物 || 抒pasta。
|-
| 嘘 || 虚 || 原始台语*ʔjuᴬ(空、不实)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''虚''*kʰa本义大土丘<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǖ || 水分大、不实在;输 || ''水煮鱼''蛮虚嗰。
|-
| 水、溪 || || 水语sui(水、雨水)<ref>蒙耀远. 水族自称sui³³音义考. 《贵州大学学报(社会科学版)》,2018.</ref>,原始侗水*kruːi(流水、溪)、*ha(小溪水道)<ref name="LiangZhang1997"/>;鲁凯su,原始南岛*siu(液体相关词根),原始大洋语*suRuq(汁液)<ref name="BlustACD1"/>;/ɕy³/非周「水」*sʰljʷiʔ/*s.turʔ規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/><ref>鄭張尚芳.《上古音系》.上海教育出版社,2003.</ref> || /ɕy³/,sûi || 水;汁 || 橘子水。
|-
| 噱 || 血 || 原始台*lɯətᴰ(赣内部有l>s),邹语siyat<ref name="BlustACD1"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''血''*qʰʷiːɡ/*m̥ˤik<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || siuet || 血 || 血系㵻筑嗰。
|-
| 随 || || 原始台语*lɔiᴬ-原始侗水*lɔi(跟随);原始大洋语*suRi(跟随、顺沿)<ref name="BlustACD1"/>;''随''*ljol,秦代原楚地字<ref name="BaxterSagart2014"/> || siǘ/sí || 随他人意愿 || 随倷。
|-
| 噓 || 溺 || 部分侗台方言sui;非上古''溺''*nˤik規則演變<ref name="LiangZhang1997"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || suī || 尿 || 屙噓。
|-
| (吸)啥 || 稀撒 || 原始东大洋语*suqi(浇、泼),原始大洋语*sosop(液体渗透滴落) || (sī)sā || 水如大雨般降落;撒尿 || 外[ngài]喽稀哩撒啦嘚耶。
|-
| 泄 || || 原始大洋语*sabu(倾泻、瀑布);''泄''秦代原楚地字 || sià || 液体喷涌出 || 泄水。
|-
| 洒 || || 壮、布依sat/ɕaːt,原始东大洋语*suqi(浇、泼) || sat || 洒 || 洒水。
|-
| 嘻 || 稀 || 侗水si;''稀''秦代原楚地字,本义禾苗稀疏 || sī || 稀 || 稀浪嗰汤。
|-
| 洗 || || 布依sois,原始东大洋语*salu(搓洗、擦洗),原始马来‑波利尼西亚*sau(淋);''洗''秦代原楚地字 || sÎ || (费劲的)洗 || 洗褂子。
|-
| 嘻 || 细 || 原始侗水*siᴮ(细小)-水语si⁵(细、幼小)<ref name="LiangZhang1997"/>;''细''*[s]ˤe(k)-s<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字,秦代原楚地简多见 || sì || 碎;细碎;细;幼小 || 莫扎特细嗰拉兹就谱嘚正曲。
|-
| 吸 || 须 || 侗台个别语言si(纤维/须根);原始西马来-波利尼西亚*sabut(粗纤维、须毛,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非西周''须''*[s]o<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义面毛胡须)规则音变 || sī || 须;须根 || 大蒜须。
|-
| 嘻 || || 南壮sit⁷,布央sət<ref name="Ostapirat2000"/> || si̍t || (须毛触发的)痒 || 里只喵嗰毛好嘻人嘎。
|-
| 虱 || || 部分仡央语:set/sət<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;周''虱、蝨''*srik<ref name="BaxterSagart2014"/>:战国字 || set || 虱子 || 喵生嘚虱。
|-
| -嘻 || 稀 || || /ʃi˥/ || 液态质感的屎 || 鼻稀。
|-
| 呞 || 屎 || 原始侗水*ke⁴;原始馬來‑波利尼西亞*taqi(糞便,旁參);非周''矢''*[qʰ]ijʔ規則音變<ref name="Thurgood1988"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || s(r)ê || 屎 || 1埵呞。
|-
| -呞 || || || /sɿ˨˩˦/ || 固体质感的屎 || 老鼠呞。
|-
| 嗋 || 屑 || ''㞕''本义忙碌 || sie̍l || 细碎物 || 木头屑屑子。
|-
| 嗋咿 || 屑哩 || || sie̍l i̍z→sie̍lli̍z || 垃圾 || 掟屑翳子。
|-
| 小 || || 原始台語*siwᴬ,侗語ɕeu¹、毛南語sieu¹,原始黎語*ʂiwᴬ,原始仡央語*s-ewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;印尼語siw;甲骨文''小''*sʰewʔ || siâu || 小;年幼 || 小鬼=仔妮。
|-
| 星星 || || 原始台語*sɛŋᴬ;侗語singsing;原始黎語*ʂeŋᴬ;原始仡央語*seŋᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/>;原始南島*siNaR(光芒,旁參);甲骨文''星''*s-tsʰˤeŋ || sī:nsīn || 星星 || 惺惺胆啊胆。
|-
| -嗆 || 星 || 原始台語*sjaŋᴬ(殘餘、零星、剩留微光)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Norquest2015"/> || si̍āng || 细微存留 || 炉子低喽哈有滚星。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴬ(數量不多)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''少''*sʰewʔ || sêu || 少 || 汤少很嘚。
|-
| 少 || || 原始台語*siwᴮ(年少、青年)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''少''*sʰewʔ-s || sàu || 年轻 || 出少。
|-
| 燒 || || 原始台語*ʔsewᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''焚''規則演變;''燒''*s-ɢew<ref name="BaxterSagart2014"/>:戰國包山楚簡始見 || sēu || 燒 || 燒湯。
|-
| 馊 || || 原始台語*sewᴬ(酸腐、食物變味)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''朽''*qʰuʔ規則演變,''馊''為宋元後晚出俗字 || sēu || 食物败坏 || 汤馊嘚。
|-
| 嗾 || 溞 || 原始台語*sawᴮ(殘湯、泔漿、豬飼殘液)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非''泔''規則演變,''溞''古籍本義為淘米象聲詞 || sàu || 泔水;很差的食物 || 猪溞。
|-
| 唶 || || 原始台語*setᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || set || 不足 || 米唶唶个嘚。
|-
| 湿 || || 侗水*set(湿舔词根),原始南岛*baseq(浸湿) || set || 湿 || 地上喋湿嗰。
|-
| 唼 || 摄 || 原始侗水*set<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''舐''*l̥eʔ规则演变 || sè || 舔 || 摄吖糖子。
|-
| 唼头 || 舌头 || 水语set-teu,仫佬语set-tu,毛南语set-tu;派生自侗水*set(舔)<ref name="Ostapirat2000"/>;"set"非周初''舌''*mə.lat规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || set teu || 舌头 || 伸舌头摄糖子。
|-
| 唼 || 踅 || 侗水*set(伸入);水语-毛南语表将肢体纳入器物<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''入''*nəp规则演变;''踅'':本义旋折、转身 || se̍t || 伸入;穿鞋 || 踅到球鞋。
|-
| 靸 || || 侗水*sat<ref name="Ostapirat2000"/>;''靸'':西汉《急就篇》首见;本义无后跟小儿拖鞋 || sat || 穿拖鞋 || 靸到拖鞋。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛm<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则演变 || sén || 大吃猛吃 || 喼菜。
|-
| 喼 || || 侗水*sɛn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''佐''*tsˤajʔ规则演变 || sèn || 就着...吃 || cheese喼pizza。
|-
| 唼 || || 侗水*se<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''肥''*puj规则演变 || sé || (身材)肥 || 海豹蛮唼嗰。
|-
| (吸)唆 || || 侗水*sok<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''食''*mə-lək规则音变 || si̍l so̍k || (小)吃 || 唆饭。
|-
| 嗦 || || 侗水*sop<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''啜''*tʰot规则音变 || so̍p || 吸溜小食物 || 嗦豆子。
|-
| 伸 || || 原始侗水*sɛn(伸展、探出)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''展''*tanʔ规则演变;''伸'':汉《说文》收录,本义舒展、拉长 || sēn || 吐舌;深入、伸出;深 || 虵伸舌头。
|-
| 閯 || || 原始侗台*saᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始马来-波利尼西亚*sabwag(铺展、散开,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;非周''展''*tanʔ规则演变;''閯'':北宋《集韵》收录 || sā || (上下肢等)伸展、张开 || 风神翼龙閯翼杆。
|-
| 杉 || || 原始侗台*sam<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*samal(常绿乔木,旁参)<ref name="BlustACD1"/> || sā || 亚热带南方特有树种杉木 || 杉树。
|-
| 柴 || || 原始侗台*saːjᴬ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;原始南岛*kaSiw(樹、柴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非周初''薪''規則演變;上古''柴''*[C.dz]ˤre(j)<ref name="BaxterSagart2014"/>:特指祭祀用的焚木 || sái || 柴、薪柴 || 柴火。
|-
| 楈 || 树 || 黎*tʰuː<ref name="Norquest2015"/>,原始仡央*tiᴬ<ref name="Ostapirat2000"/>;西南台/仡央*su/*sɯ(枝干、木茎,旁参)、侗水*sju(树干、枝,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始南岛*kaSiw<ref name="BlustTrussel2020"/>;《广韵》楈:南夷木也;上古''树''*dʑoʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义种植;非周初''木''规则音变 || siǜ || 乔木、树 || 楈梗子、楈丫子、楈枝、楈皮、楈藐。
|-
| 楈丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(树杈)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref> || siǜ ngāz || 树(主)枝 || 2根楈丫子。
|-
| 楈、手 || || 原始台語*kʰiwᴬ(枝、四肢)→水語sju;賽夏sju(樹枝、四肢)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;非周''又''規則演變,上古金文''手''*n̥uʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || siû(/ɕiu˨˩˦/) || 上肢(手+臂) || 手梗子、手丫子、手指頭、手皮、手藐。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变;''散'':商字,原本用于国族名 || sân || 分散的、零碎的 || 散钱。
|-
| 𠾎 || 散 || 原始侗水*saːn<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''分''*pən规则音变 || sàn || 分散、分发 || 慈善家散钱。
|-
| 沙 || 砂 || 原始侗水*sa(沙)<ref name="Ostapirat2000"/>;周初''沙''*sˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/> || sā || 砂;颗粒质感 || 砂子散嘚到怪都是。
|-
| 啥 || 射 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非商字''射''*m-lak<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义放箭)规则音变 || sà || 射水;射;单眼看 || 喷泉射水。
|-
| 啥子 || || || sàz || 独眼龙 || 射子等整好嘚。
|-
| 啥 || 挲 || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''戒''*kˤajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''挲'':《广韵》收录,本义抚摸 || sá || 提防 || 挲贼。
|-
| 虵 || 蛇 || 侗水*sa;原始南岛*SulaR→印尼莫里巴瓦saa;非上古''它''*l̥ʰaːl规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || sá || 蛇 || 虵就系仿线。
|-
| 赊 || || 原始侗水*sa<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''貰''*mˤak规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''赊':东汉三国始见 || sā || 赊欠 || 赊账。
|-
| 须虑 || 舷 || 《越绝书》''须虑''*sju-lɨo→缩合*sjuo;吴语zø ,侗语suiən;非上古''船''*ɦljon规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''船'':战国楚地用字 || siuén || 船 || 伐舷。
|-
| 悬 || || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''县''*ɡʷen规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''悬、县'':西周金文字,本义吊挂 || siuén || 有支撑的悬空 || 悬崖。
|-
| 喧 || || 原始侗水*swiən(表皮鼓起、将脱未脱)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''谖''*hʷan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siuên || 尚未掉落的脱皮 || 起喧。
|-
| 喧 || 舷 || 原始侗水*swiən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''楥''*wʔan规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''舷'':汉代始见,本义船侧边 || sién || 竖立片状边 || 碗舷。
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛*si-(并入疑问形式的格标记),原始南岛*‑nu不定疑问词根,Bisayan语sinu(谁,旁参)、福州闽siénó̤h;非周''何''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || si̍hlî || (西部赣语)什么 || 有什哩连到个首?
|-
| 吸哩 || 什哩 || 原始南岛限定前缀*si(定指/话题标记);非周''物''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || sīlī(:) || 东西 || 《相对论》话嘚么的什哩?
|-
| 嗜 || 事 || 原始侗水*si<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''事''*dzrəs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义职事、供职、履职 || [sì] || 事情、事务 || 《相对论》话嘚么的事?
|-
| 嗜 || 系、是 || 原始侗水*si(表判斷確認)<ref name="Ostapirat2000"/>;''系''本義綁、縛;上古''是''*dʑeʔ本義正確<ref name="BaxterSagart2014"/> || [sì]/sì || 判斷確認;是;確實 || Newton系研究麼的嗰?
|-
| ‑嗜 || 似 || 原始侗水*si(如同、依…样)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古''似''*səʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义相像、如同 || [sì] || 以..方式 || Newton做研究蛮呐呐似。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''诖''*kʷˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siā || 欺騙 || 莫噏我。
|-
| 噏 || 斜 || 原始侗水*ɕa(胡乱摆弄、搅扰)<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古''攞''*rˤaːʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || siá || 乱弄 || 斜港。
|-
| 索 || || 原始台語*sokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文''索''中古音sak,本義搓捻草木製成的繩 || sok || 繩子 || 索跌嘚井裡頭。
|-
|}
==N==
{| border="1" align="center"
|-
! 推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 倷 || 汝 || 多个侗水语 ɲa/ɲɛ,仡央*ŋa/na<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>,侗水nai‑台语ni(这,旁参)<ref name="LiSui1968"/>;''汝'':上古*naʔ,中古nyo‑X<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, William H. & Sagart, Laurent. (2014). ''Old Chinese: A New Reconstruction''. Oxford University Press.</ref>,''倷'':吴语俗字<ref name="ZhonghuaZidian">《中华字海》.</ref> || n³ || 你 || 箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 倷侬/倷啦嘎 || || 侗水*ɲa‑luŋ / *ɲa‑la<ref name="LiSui1968"/>;上古「汝」可兼表“你/你们”,周语不存在该复合人称构式<ref name="BaxterSagart2014"/> || n³lung/n³la̍ ka̍ || 你们 || 倷侬晓得呃个啵?
|-
| 5 || 五 || 原始黎语*hmaː, 四邑‑莞片粤语m̩,海陆客家ŋ̍²⁴,梅县客家n̩³;中古''五''ŋuɔ˧˩ || n³ || 5 || 5条捏。
|-
| 嗱 || 捺 || 原始台語*natᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''捺''古籍本義按壓、按止 || na̍t || 谦虚、低调、抑制 || 捺捺似=''谦虚''。
|-
| 2 || 二 || 侗水ɲa,临高lo<ref name="WangJun1984"/>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (旧音)nà;(主流)ò || 2 || 12345,上山打老虎。
|-
| 嗯呐 || || 泰語ná;非上古''唯、諾''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || n⁴nè || 同英語Yes || 嗯呐,确实。
|-
| 嗯诺 || || 泰語nò;非上古''否、無''規則演變<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nː˧no̍ || (抗拒的)同英語No || 嗯诺,嫑。
|-
| 嗯呀 || || 汤加ŋāŋā(表幼童哭叫) || n⁴ngá || (婴儿)啼哭 || 毛伢子嗯呀嘚。
|-
| 嗲 || 㜣 || 侗語ɲa¹,原始南島*nina(女、母親,旁參)<ref name="BlustACD1"/> || niā || 小孩发出的表娇弱声;柔弱、女性化 || 嗲婆子(''嬌娘、美女'')≠嗲巴子(''娘娘腔'')。
|-
| 嬭、奶 || || 原始侗台可擬 *nai→水語nai¹;非上古''乳''規則演變;''奶''本字''嬭'':《廣雅》《廣韻》載「楚人呼母曰嬭」,三國始錄<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nāi || 乳房;乳汁 || 带奶就系招概毛伢子。
|-
| 奶 || || 壮:nai² || nâi || 乳汁 || 奶水。
|-
| 奶 || || 拉珈:nai⁶ || nài || 哺乳(人);奶(粉) || 奶娘。
|-
| 妮 || 女 || 侗語ɲa¹(女性),台‑侗水方言ɲɛ/ɲe(女孩、女儿);水語nix(母亲,旁参);原始南岛*nina(女、母亲,旁参)<ref name="BlustACD1"/>;上古''女''*nraʔ与本词元音无规则音变对应 || niê || 女;女儿 || 贛語燦話(''粗俗语'')嗰"妮嗰(''女人'')"就係<u>水語</u>嗰"妮嗰"。
|-
| 鲵 || 鱼 || 原始侗水*ɲe,原始黎語*hlaː(旁參)<ref name="Norquest2015"/>;非上古''魚''*ŋaː規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || nié || 魚 || 塘低嘍有鲵。
|-
| 娘 || || 水ɲaːŋ(亲属称谓),水nix(母亲,旁参),阿美ŋŋa(构词片段);''娘''用例:南朝南方 || nióng || 亲属称谓,母亲 || 倷涯娘(''父母'')结棍。
|-
| 侬、人 || || 侗水*ɲin;布农语bunun;上古「人」拟音*njin的声母缺少谐声词族佐证,其语音对应无法确认<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nín || (偏正式)人 || 做您要恁。
|-
| -咛 || 您 || 侗水支人称复数后缀*-n /‑nɔŋ;周语无对应语法范畴,不存在此类后置人称复数/不定数后缀<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || nin˥/lung˥ || 人称复数/不定数后缀 || 倷您嘎子么的哈斯?
|-
| -咛嘎 || || || nín˥ga || 令人.. || 里咋课题劳咛嘎。
|-
| 捏 || || 侗水*ɲet⁷;布农ŋetəs(旁参);「捏」:唐代《唐韵》收录;早期周语近义「籋」*nˤep<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/> || nie̍t || 轻捏 || 手捏子=''手帕''。
|-
| 嗫 || 蹑、躡 || 原始侗水*ɲjək,原始台语*ɲək<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「躡」*nˤep最早见于战国,《说文》释为「蹈也」<ref name="BaxterSagart2014"/> || nie̍k || 收紧手脚、偷偷的 || 许只贼蹑手蹑脚。
|-
| 捻 || || 原始侗水*ɲjen,原始台语*ɲaːn<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「捻」*nˤi[n]ʔ首见于东汉《说文》<ref name="BaxterSagart2014"/> || niên || 重捏、捏变形 || 捻橡皮泥。
|-
| 焉、黏 || || 原始侗水*ɲɛn¹;周语「黏」*njem;「焉」:《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niēn || 靠紧、缠人;黏 || 停舟舟,悬就黏(到)呵?
|-
| (呢)呢 || || 原始侗水*ɲeː;非周语「緩」*ɦˤwanʔ规则音变<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (ní)nê || 慢、拖沓 || 莫呢。
|-
| 吜 || 扭 || 原始侗水*ɲjuː;原始台语*ɲjuᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「扭」首见于《后汉书》作刑具名词<ref name="BaxterSagart2014"/> || niū || 纠正 || 扭吖错别字。
|-
| 呢 || 泥 || 原始侗水*ɲi²<ref name="Ostapirat2006"/> || ní || 研磨;揉、按摩;(前缀)泥 || 泥吖肩。
|-
| 泥吧 || 泥巴 || 原始侗水*ɲi² + *paː;原始台语*ɲi paː<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「泥」*nˤij,无「泥巴」复合词<ref name="BaxterSagart2014"/> || níba˥ || 泥巴 || 碗系泥巴做嗰。
|-
| 呢 || 逆 || 原始侗水*ɲik;原始台语*ɲikᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「逆」*ŋˤik规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍k || 肌腱损伤;抵触;逆向、背向(光) || 细把式逆到嘚筋。
|-
| 日 || 昵 || 台‑侗水方言ɲit,上古''日''*njit || ni̍t || (时间)天 || 日间=''白天''。
|-
| 日头 || || 南侗nit-təu,西马来‑波利尼西亚*qinit(热、热量,词根主干‑nit;伊洛卡诺语、汉诺诺语、宿务语等后裔语指太阳) || ni̍t-teu˥ || 太阳;太阳光热 || 日头刹料。
|-
| 渃 || 月 || 水ʔɲwet⁸,非上古''月''*ŋod/*ŋʷat规则音变 || niuet || 月份;月亮 || 今朝嗰月亮泰。
|-
| 捏 || 熱 || 侗水ɲet⁷;西馬來‑波利尼西亞*qinit(詞根主幹‑nit,旁參);非上古''暑、熇、炎''規則演變;''熱''*ŋjet,戰國楚字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BlustACD1"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ni̍e̍t || (感覺)熱;加熱 || 今朝好捏。
|-
| 呢 || 疑 || 原始侗水*ɲi;原始台语*ɲiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非甲骨文「疑」*ŋ(r)ə规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ní || 怀疑 || 许只总统嗰疑心重。
|-
| 呢 || 拟 || 原始侗水*ɲiˀ;原始台语*ɲiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非战国「拟」*ŋəʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nî || 提议 || 拟份菜单哈?
|-
| 呢 || 议 || 原始侗水*ɲiː;原始台语*ɲiːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非西周「议」*ŋʷajʔ规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || nì || 商量 || 偶您议吖菜单咯?
|-
| 忍 || 恁 || 原始侗水*ɲən;原始台语*ɲənᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「忍」*nəjʔ,该词见于《诗经》<ref name="BaxterSagart2014"/> || nîn || 忍、包容 || 做您要恁。
|-
| 韧 || || 原始侗水*ɲin;原始台语*ɲiːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「韧」*nˤiŋ:战国楚简始见,本义材质坚韧<ref name="BaxterSagart2014"/> || nìn || 柔韧;食物受潮 || cookie回嘚宁。
|-
| 囔 || 让 || 原始侗水*ɲaːŋ;原始台语*ɲaːŋᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「让」*N.aŋs<ref name="BaxterSagart2014"/>古汉语本义责让、谴责 || niòng || 许可;退让、呵护;避开 || 佬泰让到佬小。
|-
| 𠷀 || 软 || 原始侗水*ɲwɛn;原始台语*ɲwɛnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「柔」*nˤu规则演变;「耎(輭/软)」*nˤorʔ,睡虎地(原楚地)秦简始见,《说文》本义“稍前大也”<ref name="BaxterSagart2014"/> || niuên || 软;虚弱乏力 || cookie软嘚。
|-
| 弱 || 箬 || 原始侗水*ɲjok;原始台语*ɲokᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「弱」*newk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nio̍k || 弱 || 瑞典嗰农业箬箬嗰嘚。
|-
| 嗯 || || 部分侗水語ʔɲe / ɲi表糞便<ref name="Thurgood1988"/> || ń || 屎 || 1埵嗯。
|-
| 尿 || || 多支侗台語niəw/ɲiw;非上古''溺''*nʰiw規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || niàu || 尿 || 屙尿。
|-
| 猡 || 诺 || 拉珈语nɔ,卑南语ŋo<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="BlustTrussel2020"/>;「猡」通行于吴语“猪猡” || nō || 猪 || 佩奇系只迪迪诺。
|-
| 喏喏 || || 侗‑水语naːn⁴ || nōnō || (偏随意)肉 || 兰州拉面低喽架嘚牛喏喏。
|-
| 肉 || 玉 || 原始侗水*ɲok;原始台语*noːkᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「肉」*nuk<ref name="BaxterSagart2014"/> || niu̍k || (偏严肃)肉 || 箇条捏缪么的玉。
|-
|}
==K==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 字词来源线索 !! 正字依据 !!白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 句、姑、居、勾 || 箇、个 || 侗水ko/kɔ(這、定指標記)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;北部壯、布依、黑傣kɔ;原始仡央*ku/*ko(這)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始黎*kuː/*kɔ(這),部分侗台*kuː(我,旁參);原始南島*ku(第一人稱屬格後綴,旁參)<ref name="BlustTrussel2020"/>;百越地名字;''箇'':西漢始見,本義竹枚 || kó || (涉第一人稱)這、定指標記 || 句仔俚習子。
|-
| 咁- || || 由kó和‑n後綴合音;侗水支木佬、南侗有此‑n後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的鼻音指示小品詞;''咁''為粤语字 || kó+n→kón || (接動詞)這麼 || 姑苏嗰旅游业咁扤也行。
|-
| 嗰嚒- || 箇们 || 由kó加-men後綴派生,侗水支毛南、木佬有此‑mən後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依‑mən(程度/集合小品詞,旁參) || kó men || (接形容詞)這麼 || 句容箇们泰啊。
|-
| 嗰喠嗞 || 箇中子 || 侗水支仫佬、毛南有此*-cuŋ後綴<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,台語支壯、布依有功能平行的樣式標記(旁參) || kóchungz || 這样子 || 哦,箇中子嘎!
|-
| 嘎 || || 侗水ko-/ka-(句首連接詞)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ká || (句首連接詞)如此、這樣;(時段)現在 || 嘎嗞=里嗞。
|-
| 孤 || || 部分侗台支*kuː(我,旁參);西周晚期''孤''上古*kʷaː本義無父幼童<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/>;上古''孤''無法規則演變為kū || kū || 只有自己 || 孤单。
|-
| 咕 || 顾 || ''顾''本义回头看 || kù || 视为自己、关爱 || 仔顾到姆妈。
|-
| 咕,-咕 || 盖 || 原始侗水*kʰwa(守望、警戒) || kài/-kai || 监守、看护 || 护士罩盖毛毛。
|-
| 嗑 || 哥 || 侗台goː /koː,原始马来‑波利尼西亚语*kaka₂,非上古''兄''规则演变;''哥''本义歌唱 || kō || 哥哥 || 哥哥就系会顾您嗰您。
|-
| 咕 || 归 || ''归''本义返回 || kuī || 属于 || 箇份工资归倷。
|-
| 哐 || 管 || 侗kwaːn || kuôn || 关爱、约束 || 哥哥管到佬俚。
|-
| -哐 || 倌 || 泰khon(人);''倌''本义差役 || kuon˥ || 男长辈后缀 || 老倌管嘚后生1餐饭。
|-
| -嗰 || || 壮ka:i,布依kɯ⁵⁵,原始南岛*ku(黏附于名词尾的第一人称属格后缀,旁参) || ko̍h || 的 || 好喫嗰面。
|-
| -噶 || || 原始台语*kəːᴬ(北壮分支:量词→人)<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.</ref><ref>Li, F. K. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press.</ref> || ko̍h/ka̍h || 人称后缀 || 别噶。
|-
| -嗰 || || || kò: || 强调 || 里碗面就是伢子嗰。
|-
| -嗰嘚 || || || kò t || 略微 || 面好喫嗰嘚。
|-
| -湖 || 嗰 || 若干福摩沙南島語*ka‑(過去時/近完成體、已然狀態標記,旁參);''湖'':《越人歌》字<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="BlustTrussel2020"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kò || 已经 || 渗惿随河湖。
|-
| 过 || || 原始台語*kʷaː(本義跨越通行);西周金文字''過''*kʷaj,本義跨越<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuò || 跨越通行 || 过江。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò(輕聲) || 曾經 || 偶喫过里只面。
|-
| -㗥 || 过 || || kuò || 重新 || 倷要搦面录过呗嘞?
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai.</ref<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系</ref> || kuò || 超出 || 过劲(''过分'')。
|-
| 㗥 || 过 || 原始台语*kwaːᴮ<ref>Pittayaporn, P. (2009). The Phonology of Proto-Tai. Cornell University PhD dissertation.<ref>李阿亮. (2018). 泰语的超过型差比结构——兼论与古汉语的关系. 民族语文.</ref> || kuò || 差比标记(超/比…更) || 非洲象㗥亚洲象。
|-
| 过 || || || kuò || 人死 || 秦始皇早过嘚。
|-
| 过身 || || || kuòsēn || 死;消逝 || 过嘚身嗰事就让[niòng]渠咯。
|-
| 鬼 || || || kuî || 鬼;心机多 || 军师好鬼嗰。
|-
| 嘎嘎 || || 原始台語*kʰajᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kàká || 蛋 || 嘎嘎籽=嘎嘎。
|-
| 嘎嘎 || || || kâkâ || 鸭子 || 嘎嘎飞[fī]嘚。
|-
| 㗥- || 硌 || 菲律宾诸语kok‑/tok(硬物撞击、闷响),侗台kɔk/kok(拟声‑坚硬词簇) || ko̍k || 弹珠撞击声;坚硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 角 || || 水語kok⁷表獸角;上古''角''*k‑rˁok<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ko̍k || 角 || 牛角。
|-
| 㗥咯 || || || ko̍klo̍h || 三维角落 || 墙㗥咯。
|-
| 角子 || || || ko̍kch || 硬币 || 先子嗰公交车要掟角子。
|-
| -咕 || || 侗水变体kuk(小石头) || ku̍k || 石头 || 鹅卵咕。
|-
| 咕- || 骨 || 原始仡傣*Kudɤːk,侗水、黎kut<ref name="Ostapirat2018">Ostapirat, Weera. (2018). Reconstructing Proto-Kra-Dai. ''Language and Linguistics''.</ref>;甲骨文字''骨'':上古*kuːd<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>,中古kwot || kue̍l || (前缀)骨头 || 骨躿子=骨头。
|-
| 割 || || 水語kɔt⁷;上古''割''*kˤat非嚴格規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || (輕)ko̍t/(重)ko̍k || (不完全)切割 || 樹皮等割破嘚。
|-
| 鉸 || || || kau || 剪刀 || 箇把鉸剪好快。
|-
| 㗪 || 較 || 北壯、布依kaw/kàw;''較''本義比量、對比<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kào || 試 || 㗪吖將寫個程序。
|-
| 㗥 || 杠 || 部分北壯、布依kɔŋ;非上古''礊''規則演变;''杠''本義橫木<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kòng || 硌、被硬壓痛 || 裡只磚頭㗥人嘎。
|-
| 各嘚 || 觉得 || || ko̍t de || 认为 || 偶各嘚许只嘎嘎迪迪嗰。
|-
| 搁 || || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「搁」:元明白话小说字;非周「置」*tək、「措」*tsʰak规则演变 || (通常)kot/(偶尔)kop || (随意的)放置 || 暇子巴搁脚(''翘二郎腿'')。
|-
| 噶 || 架 || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;汉代隶书「架」*kˤraːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为棚架、构架 || kà || (认真的)放置 || 搦钱架到。
|-
| 加 || || 原始侗水*kaː,原始台语*kaːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「加」*kˤraː<ref name="BaxterSagart2014"/> || kā || 添 || 天冷嘚要加衣裳。
|-
| 改 || || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「改」*kˤəjʔ<ref name="BaxterSagart2014"/> || kâi || 调整、修正 || 改衣裳。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「盖」*kˤap-s<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为覆盖 || kài || 极好 || 里丫改版嘚嗰pizza盖嘚。
|-
| 吤 || 弆、给 || 原始侗水*kiə,原始台语*kiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语「藏」*dzˤaŋ、「守」*sʔuʔ规则演变;非「弆」(唐《广韵》收录)规则音变 || kiê || (未必隐秘的)藏、保管 || 皇冠给嘚防弹玻璃龛低喽。
|-
| 嘅 || 盖 || 原始侗水*qaiʔ,原始台语*kajᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kài || 付钱 || 搦alipay盖帐硬爽脱(方便)耶。
|-
| 嘅 || 该 || 原始侗水*qai,原始台语*kajᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「该」*kˤaj<ref name="BaxterSagart2014"/>本义完备 || kāi || 欠钱 || 该个钱要还嗰嘚。
|-
| 嘎喇 || || || ka̍kla̍h || 二、一维角落 || 手[xiû:''上肢'']㗥咯。
|-
| 夹 || || 原始台语*ɡakᴰ(弯折、收拢角、尖角;夹紧)<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古「夾」*kˤep本义从两侧夹持 || ka̍k || 弯折、收拢角;夹紧;夹在中间;憋(屎、尿) || 夹眼。
|-
| 嘎 || 隔 || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 不同 || 俄语跟英语隔伤得。
|-
| 咯 || 阁 || 原始侗水*kɔt,原始台语*kotᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || ko̍t || 友好;习惯 || 酸同碱吥阁。
|-
| -间 || || 原始侗水*kaːn;原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>本义缝隙、间隔 || kān/kan˥ || 时空区间 || 日间做事夜间戏。
|-
| 吭 || 杠 || 原始侗水*kaːŋ,原始台语*kaːŋᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kàng || 挤 || 黄泥往泥巴低喽吭。
|-
| 减 || || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「减」*kˤamʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>无“挑选”义 || kân || 挑选;减少 || 明星减正嘚衣裳。
|-
| 咁 || 奸 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「奸」*kˤar<ref name="BaxterSagart2014"/>先秦本义私通、奸邪 || kān || 狡猾 || 狐狸好奸。
|-
| 唊 || || 原始侗水*kət,原始台语*kətᴰ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kat || 多事 || 佢人唊轉哩身。
|-
| 咁 || 间 || 原始侗水*kaːn,原始台语*kaːnᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语「间」*kˤen<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义缝隙、间隔 || kàn || (轻)夹杂;擦屁股 || 日语低喽间嘚汉语词。
|-
| 间花子 || || || kànfāz || 常常 || 伢子间花子蹦叉叉(''跳舞'')。
|-
| 间往子 || || || kànmôngz || 偶尔 || 伢子间往子唛吧。
|-
| 根 || || 原始台语*kən(根、根系)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「本」规则演变;「根」*[k]ˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>,为战国楚字,韵母*əŋ与kēn的-n尾不匹配 || kēn || (单根)根;(量词)根 || 楈根。
|-
| 哽 || 跟 || 南侗kʲən<ref name="Ostapirat2000"/>;非上古「跟」*kˤəŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义脚后跟)规则音变 || kiēn || 跟随;和;帮 || 楈根跟楈梗子连到。
|-
| 哽 || || 部分北壯、布依kiɛn/kiên;非上古''整''規則音變<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 整、大 || 100塊嗰㗹錢。
|-
| 哽 || || 侗水支kiɛn;''哽''(上古擬音*kˤeŋʔ):東漢《說文》收錄,本義言語喉間受阻<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kiên || 吞;噎住 || <u>巴蛇</u>哽吧頭大象。
|-
| 哽 || 梗、頸 || 侗水方言kwaŋ(長條狀主幹);''梗''戰國始見,本義為阻礙<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kuâng || 樹幹;臂、腿 || 腳梗子跟腳丫子。
|-
| 江、杭 || || 侗台-南亞語域*krong/*kroŋ;百越地名字<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kōng || 大河 || 裡條江過<u>餘杭[*la-ɡaːŋ]</u>。
|-
| 江叽 || || || kōngchit/kōngchiel || 蜻蜓 || 江叽子像江上喽嗰叽叽(''老鼠'')。
|-
| 吭 || 坑 || 部分北壯、布依kʰaŋ<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kāng || 沼澤 || 泥巴吭。
|-
| 㗝 || 溝 || 北壯、布依kəw/kew;非上古''谿''規則演變;''溝''*kˤo戰國簡帛始見本義人工挖掘的水道<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || kēu || 小河、溪 || 挈㗝裡伴水啵?
|-
| 啉 || || || klīn || 铃响 || 铃啉嘚吖。
|-
| 钩 || || 原始侗水*kiːu,原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周「钩」*kˤu<ref name="BaxterSagart2014"/>无“随机”义 || kiēu || 钩;用钩取物;随机 || 抽钩。
|-
| 噭 || 钩 || 原始侗水*kiːu;原始台语*kiːwᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kiēu || (向下)弯曲身体 || 钩到头。
|-
| 咕 || 箍 || 原始侗水*kuː;原始台语*kuːᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kū || (单手)擁抱 || 汝箍得我好緊。
|-
| 咕 || 鼓 || 原始台语*kuːᴬ;原始侗水*ku<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;甲骨文「鼓」*kˤaʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义打击乐器 || kû || 鼓起;生闷气 || 发么的鼓咯?
|-
| 咕噜 || || 原始马来‑波利尼西亚*guliŋ<ref name="BlustACD1"/> || ku̍hlu̍h || 滚动、旋转 || 呃只箍咕噜咕噜滚下来嘚。
|-
| 拐 || || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 拐弯;瘸 || 车子拐过来嘚。
|-
| -拐 || || 原始仡央*C‑kuᴮ(膝盖,旁参)<ref name="Ostapirat2000">Ostapirat, Weera. (2000). ''Proto‑Kra‑Dai''. Linguistic Society of the Philippines.</ref>;''拐''kwaj:唐代《唐韵》收录 || kuâi || 折角、关节 || 手拐=''肘'',脚拐=''膝''。
|-
| 哙 || 怪 || 原始侗水*kwaːi;原始台语*kwaːiᴮ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || kua̍i/kuâi || 地方、处 || 許軂怪个园林爽人噶。
|-
| 咕 || 滚 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>,原始仡央*k‑lunᴬ(转动,旁参)<ref name="Ostapirat2000"/>;上古「滚」*kluːnʔ本义大水奔涌 || kuên || 滚动 || 管子打滚。
|-
| 𪡓 || 棍 || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>,原始侗水*kuːn<ref name="Ostapirat2006"/>;非周初''杖''規則演變;''棍'':漢代始見,本義捆束<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuên || (圓)棍子 || 棍子打滾。
|-
| 管 || || 原始台语*kuːnᴬ<ref name="Pittayaporn2009"/>→壮kuan,排湾kuŋ(旁参);「管」西周已见,本义竹制吹管乐器<ref name="BaxterSagart2014"/> || kuôn || 管 || 管子。
|-
| 唝 || 弓 || 原始侗台*kuːŋ(彎曲、弓起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''弓''*kʷəŋ本義射箭的弓 || kūng || 彎曲(身體) || 虾子弓到嗰。
|-
| 公,-公 || || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''牡''*mˤuʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变,''公''*kʷoːŋ本義為貴族長者、先祖尊稱 || kūng || (通常动物)雄性 || 鸡公。
|-
| 唝 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''拱''*kʷoːŋ本義拱手 || kûng || 向上弯曲 || 书拱到嗰。
|-
| 蛄蛹 || 拱 || 原始侗台*kuːŋ(蠕動、拱起)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;字源:宣州吴语 || kúng || 蠕动 || 寒螼(''蚯蚓'')拱啊拱。
|-
| 呱 || || 取自"叽呱" || kuê || 惊声尖叫 || 许只妮嗰呱叫嗰。
|-
| 呱呱 || || || kuākuā || 好棒 || 演员嗰戏唱嘚呱呱叫。
|-
| 呱 || || || kua̍l || 讽刺 || Chaplin演戏呱您。
|-
| 啒嘟 || || || kūtu || 大口喝水(声) || 细伢子啒嘟啒嘟1端水下嘚肚。
|-
| 啒 || || || kuk || 漱口 || 搦咀啒吖。
|-
| 啒 || || || kut || (大)喝 || 啒吧一海碗雪碧。
|-
|}
==Kh==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 叮𠻞 || || || khìnkhàng || 大物撞击(声) || 齿轮叮呤𠻞啷。
|-
| 𠻞 || 伉 || 侗台詞族*khaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/> || khàng || 擁擠;多 || 贛語低褒義詞打伉。
|-
| 呵 || 磕 || 侗台語支*kʰjɛ;非周初''磕''*kʰˤʌp規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khiè || 摩擦;粗糙;挫 || 磕子=''銼刀''。
|-
| 㨟 || 揩 || 原始台語*kʰaːjᴬ(摩擦、蹭拭)→北壯、侗語kʰaːi<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;「揩」:東漢《西京賦》首見,本義摩擦;「㨟」:南朝《玉篇》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāi || 蹭、(用干物)擦干净 || 莫到我身上㨟唦。
|-
| 搅 || || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;和西周晚期字''攪''*kʰrawʔ音调不匹配;非周初''擾''*nʷuʔ規則演变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 打擾、擾亂 || 音樂會等打𡂀嘚。
|-
| 𡂀 || 靠 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周初''依''*ʔij規則演变;'' 靠 ''*kʰawʔ:東漢《說文》收錄,本義為兩物相背、互相違離<ref name="BaxterSagart2014"/> || khào || 接近;倚靠;依靠;附會 || 書架靠到牆。
|-
| 𡂀 || 搅 || 原始台語*kʰaːw<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;周''攪''*kʰrawʔ本義擾亂<ref name="BaxterSagart2014"/> || khāo || 攪拌 || 搦隻𡂀子𡂀粥。
|-
| 叮搉 || || || khi̍kho̍ || 中物轻撞击(声) || 木鱼叮哩搉咯。
|-
| 搉 || || 原始台語*kʰokᴰ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''擊''*kˤik規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''搉'':中古音kʰɔk,東漢《說文解字》收錄,本義敲擊,此義項在古文獻罕見 || kho̍k || 敲擊 || 莫搉佢嗰頭咧。
|-
| 叮咔 || || || khi̍kha̍ || 小物撞击(声) || 指甲叮哩咔喇。
|-
| 掐 || || 侗台語支*kʰak<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;''掐''*kʰrap:東漢《通俗文》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khak || 掐 || 揢得我好痛。
|-
| 䬵 || 嗝 || 侗台語支*kʰjek<ref name="Pittayaporn2009" /><ref name="LiSui1968"/>;非周初''噫''*ʔi規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;''䬵''漢代《方言》收錄,其「飽嗝」義在古文獻中罕見 || khie̍t || 飽嗝 || 將將喫吥飯就打䬵。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「搤」*ʔˤak、「限」*ʔrənʔ規則音變;「掐」本義爪刺;<ref name="BaxterSagart2014"/> || khā || 掐脖子;限制 || 掐正考試嗰日子。
|-
| 咔 || 跨 || 原始台語*kʰaː(腿、胯,旁參)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」*kʰʷraːs(本義邁越、騎乘)音调不匹配<ref name="BaxterSagart2014"/> || khá || 跨越、跨跳 || 跨步。
|-
| 咯 || 胯 || 原始台語*kʰaː<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非「胯」*kʰʷraːs:(東漢《說文》收录)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || khà || 裆部 || 胯里。
|-
| 咯 || 掐 || 原始台語*kʰa<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/> || kha || 測量 || 掐吖幾莽。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「計」*kˤeːs規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t/kha̍l || 計算;節省 || 掐到=「節省」。
|-
| 咔 || 掐 || 原始台語*kʰat<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="LiSui1968"/>;非周「合」*ɡap規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || kha̍t || 嚙合、咬合 || 地滑,要掐到走。
|-
| 啃 || || 原始台语*kenᴬ <ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || khên || 咬硬物、啃 || 啃馍馍。
|-
| 啒 || 窟 || 原始台语*kʰuᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''窟'':南朝《玉篇》收录,本义坑洞 || khū || 环;环绕束缚 || 跟提桶打只窟。
|-
| 跪 || || 原始侗水*kʰui,原始台语*kʰuiᴬ<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语表正式跪姿词为「跽」*kəjʔ,「跪」*kʷajʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>本义为膝盖 || khuî || 跪 || 跪久的会累。
|-
| 跍 || || 原始台语*kuᴮ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Ostapirat2000"/>;''跍'':宋《广韵》收录 || khú || (收紧的)蹲 || 跍到。
|-
| 咵 || 跨 || 原始台語*kʰaː(肢體彎曲、分岔)<ref name="Pittayaporn2009"/>;「跨」首見春秋早期《詩經》,本義騎跨、騎乘<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuá || 手臂、腿外彎(從而不便) || 跨腳子。
|-
| 夸 || 呱 || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː本義為奢大、誇張,本字見戰國簡帛、《莊子》<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuā || 誇大;稱讚 || Plank夸Einstein"呱呱叫"。
|-
| 夸 || || 原始台語*kʰwaː<ref name="Pittayaporn2009"/>;''夸''*kʰʷraː見戰國至西漢《山海經》「夸父」<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuâ || 巨 || 夸父隻夸佬紧尋到日頭。
|-
| 龕 || || 侗台語支*kʰaːn;非周初''函''*ɡˤam規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/>;汉《方言》:揚越用「龕」表盛受、容納 || khān || 盒子 || 洋鐵龕。
|-
| 喀 || 坎 || 原始台語*kʰaːn<ref name="Pittayaporn2009"/> || khân || 窗 || 坎子嗰玻璃發插的。
|-
| 坑 || || 原始台語*kʰaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''坎''*kʰˤamʔ规则音变;''坑''*kʰˤaːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khâng || 坑;小盆地 || 嫑跌進坑哈。
|-
| 坑 || || || khēn || 祸根 || 体罚教育系咋坑。
|-
| 哐 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非周''環''*ɢʷeːn規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuàng || 環;(手臂)挽著;扣住 || 門等框到嘚。
|-
| 匡 || 框 || 原始台語*kʰwaːŋ<ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''匡''*kʰʷraːŋʔ;''框'':南朝《玉篇》收錄<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuāng || 方形環;框子 || 門上嘍有咋框。
|-
| 𪡓 || 困 || 侗水語支kun(躺、入睡)<ref name="Ostapirat2000"/>;''困''本义旧房屋,''梱''本义门槛、受阻 || khùn || 躺;睡 || 困到酣。
|-
| 看 || || 原始台*henᴬ(弱匹配)<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>,原始南岛*kita₂(看见,旁参)/*kita‑en(被动形态)<ref>Blust, R. A., & Trussel, S. (2020). ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非周初''视、见''规则演变<ref name="BaxterSagart2014"/>;''看'':战国晚期字,本义探望 || khòn || 看;判断 || 看问题。
|-
| 宽 || || 原始台語*kʷaːŋ(寬闊、敞亮);原始馬來‑波利尼西亞*‑waŋ(開闊空間,旁參)<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''廣''*kʷaŋʔ規則音變;''寬''*kʷʰ-aːŋ首見戰國文獻<ref name="BaxterSagart2014"/> || khuōn || 寬 || 看寬。
|-
| 空 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;非周初''虚''规则演变;''空''*kʰˤoːŋ:春秋《诗经》首見<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 空 || 框子空嘚。
|-
| -孔 || || 原始台語*kʰoːŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''孔''*kʰˤoːŋ:西周金文字<ref name="BaxterSagart2014"/> || khûng || 孔洞 || 鼻孔。
|-
| 空子 || || || khùng || 規則漏洞 || 鑽空子。
|-
| 囥 || 囥 || 北壮土语kong(孔洞→藏)<ref name="Ostapirat2000" />;''囥'':北宋《集韵》收录 || khòng || 藏 || 囥钱。
|-
| 棵 || 个 || 台語支*kʰo<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;量詞「窠、科」見於唐宋南方口語 || khō || 植物類量詞 || 栽棵樹。
|-
| 棵楈 || 棵樹 || 原始南島*kaSiw(树)<ref name="BlustTrussel2020"/> || khōsiǜ || 棵樹 || 栽棵樹。
|-
| 窠 || || 侗水ko,''窠''汉《说文》收录 || khō || 窩 || 佢屋裡就係豬窠。
|-
| 瞘 || || || khieu || 眼睛下凹 || 佢嗰眼都瞘下去嘍。
|-
| 啃 || || || khièn || 立刻、马上 || 巴士肯就到。
|-
| 啃子 || || 侗水kien,原始南岛*k-ini(当下) || khiènch || (点)现在;立刻 || 肯子系1:00pm。
|-
| 开 || || 原始台語*kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''启''規則演变;''開'':睡虎地(原楚地)秦简字 || khāi || 打開 || 開門。
|-
| 嘅 || 开 || PT *kaiᴬ<ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初「予、授」规则演变;''开''本义开启 || khāi || 提供 || Princeton跟Einstein开的顶好嗰工资跟条件。
|-
| 刊 || || || khān || 刚才 || 刊脚=刊将=将脚。
|-
| 鬝 || || || kha̍t || 禿;剪头发 || 人滴滴子大頭就鬝嘍。
|-
|}
==Ng==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 哦 || 箇、偶 || 侗水支*ŋɔ<ref name="LiSui1968"/>,拉珈、標話、部分南壯土語ŋɔ;原始大洋語*ŋau₂(旁參);非西周主要單數第一人稱''余/予''*la規則演變<ref name="Zhengzhang2003"/>;''哦''為記音借字 || ngô || 我 || 偶挈戏斗!
|-
| 哦侬 || 偶人 || 侗水支單數人稱詞根+後綴*-n/‑nɔŋ=範圍確定的「我們」→水語、仫佬、拉珈、標話ŋɔ-nɔŋ<ref name="LiSui1968"/>;商周''我''*ŋˤajʔ本義斧鉞兵器<ref name="Zhengzhang2003">鄭張尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngô nin/ngô lu̍ng || (確定範圍)我們 || 偶人閣(''友好'')。
|-
| 哦啦噶 || || 侗水支多语言ŋo‑la(开放的伴随式「我们」)<ref name="LiSui1968" />;波利尼西亞*‑la群體關聯助詞<ref name="BlustTrussel2020"/>;商‑西周''我''*ŋˤajʔ通常指"我們",被认为偶尔可兼用单数,但缺乏无歧义确凿用例 || ngô la̍h ka̍h || (不定范围)我们 || 偶啦噶挈春游哈。
|-
| 伢 || 丫 || 水語ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;湯加語ŋāŋā(幼童哭叫,旁參);南方字 || ngá || 孩子 || 迪迪伢子。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngá || 少量 || 一伢伢子饃饃。
|-
| 伢 || || 侗水支ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;南方字 || ngà || 瓣、片 || 一伢pizza。
|-
| 丫、啊 || 𠰌 || 壮、布依ŋa(叉开),原始南岛 *ŋaŋa₂;''丫'':北宋《广韵》收录 || ngā || 张开 || 丫到箱子。
|-
| 丫子 || || 原始马来-波利尼西亚*saŋa₁(分叉、树杈) || ngāz || 枝;手指、脚指 || 树梗(''树干'')上喽生嘚丫子。
|-
| 丫喊 || 丫鼾 || || ngā:hong || 哈欠 || 打吖子丫鼾。
|-
| 丫 || || || ngā || 困、想睡觉 || 吖倒嘚瞌困。
|-
| -牙,牙- || || 原始台語*ŋaːᴬ(長牙、象牙、獸類獠牙)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;非周初''齒''*tʰək‑s規則演變;上古''牙''*ŋˤra本義臼齒 || ngá || 牙齒 || 象牙像樹丫子。
|-
| 眼 || || 原始台語*ŋaːnᴬ(孔洞、凹陷、眼穴)<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="Li1977"/>;''眼''東漢《說文》收錄,本義眼球 || ngân || 小洞;(量詞)口|| 打眼井。
|-
| 眼-中 || 眼睛 || 水語ʔnaːnzuŋ<ref name="LiSui1968"/>;非上古''目''規則演變 || ngânzung/ngânjiang || 眼睛 || 瑞典佬藍眼中。
|-
| 掗 || || 侗水語支*ŋaː<ref name="LiSui1968"/>;宋代《集韻》收錄的南方字<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngà || 填縫;強加意願,灌輸 || 掗飯。
|-
| 呀 || 捱 || 侗水语支*ŋaː;非周语''礙''*ŋˤaːs规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngá || 执着、(言语上)坚持 || 仅渠,莫捱到!(''放下,不要执着'')
|-
| 呀 || 捱 || || ngâ || 不通情理 || 先子个佬姬要捱点子。
|-
| 呀 || 押 || 侗水语支*ŋaːk<ref name="BaxterSagart2014"/> || nga̍k || 逼迫 || 押[nga̍k]>掗[ngà]>捱[ngâ]。
|-
| 咬 || || 侗水语支*ŋaːu<ref name="BaxterSagart2014"/> || ngâu || 勉强 || 咬蛮吥困觉。
|-
| 㗾 || 硬 || || (一般)ngàm/(强)ngàng || 真是、非要 || Ramanujan硬得转侲嘚(''超级聪明'')。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗水支ŋaw类词形<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngāu || 较劲、对抗 || 印度同巴基斯坦捱到。
|-
| 嗷 || 捱 || 侗语ŋaol<ref name="LiSui1968"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngáu || 执着、执拗 || 做您嫑捱嘚好。
|-
| 碍 || || 壮语ŋại;“碍(礙)”见于东汉《说文》<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="LiangZhang1996"/> || ngài || 耽搁;拖沓 || 又碍吧隻機會。
|-
| 滥 || 晏 || 原始台语*ɣam→古泰语*glam→现代泰语kʰam<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref>;「滥」(郑张上古拟音*g·raːms)为《越人歌》记音借字,上古「晏」*ʔˤa[n]-s本义天色晴朗<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngàn || 晚 || 滥兮!抃草滥予?
|-
| 滥嗞 || 晏子 || || ngànz || 以后 || 晏子挈蹦咯?
|-
| 哎 || 碍 || 壮语ŋại || ngái || 呆 || 嫑发碍。
|-
| 哎 || 碍 || || ngiê || 犹豫 || 望到车子,嫑碍嘚。
|-
| 嗯 || 戆 || 原始侗台*ˀŋaːŋh<ref name="Norquest2015">Norquest, P. K. (2015). A Reconstruction of Proto-Hlai.</ref>;「戇」*ŋaːŋs东汉《说文》始见,本义愚钝刚直,非规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngién || 迟钝 || 一隻戆子。
|-
| 呃 || 饜 || 原始侗水语*ɲəː(饱足)→水语ɲiə³<ref name="LiSui1968">Li, Fang-Kuei. (1968). The Proto-Kam-Sui Language.</ref>;非上古''饜''*ʔ<r>em-s规则演变<ref name="BaxterSagart2014">Baxter, W. H., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A New Reconstruction.</ref> || ngié || 很饱 || 喫咁多都喫饜嘍。
|-
| 哎 || 挨 || 壯語ŋaːi;非''觸''(春秋始見)規則演变;''挨''本義為擊打<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 碰觸 || 挨到[da̍u]=''頻繁地''。
|-
| 㗛 || 外 || 原始台語*ŋʷaːj;非上古''外''*ŋʷat規則音變<ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngāi || 外面;母方家屬 || 细把式在外嘍。
|-
| 屙 || || 侗台多支語言ʔok/ok;非上古''矢、惡''規則演变;''屙'':南朝《玉篇》收录<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngō || 拉屎拉尿 || 雕子屙嗯。
|-
| 呕 || 钩 || 泰ŋɔ̌,壮ŋeu‑(弓身) || ngēu || 驼背 || 骆驼呕到背。
|-
| 𢳆 || || 壮语ŋauz;''𢳆'':古壮字 || ngáu || 轉 || 佢𢳆過頭來。
|-
| 咬 || || 原始侗水*ŋaːu、原始台语*ŋaːw(咬,可引申为侵蚀腐蚀);ngâu非周初''齕噬齧啮''规则演变;''咬'':东汉《说文》收录<ref name="Li1977"/><ref name="LiangZhang1997"/> || ngâu || 咬;腐蚀性反应 || 搦洗涤剂咬衣服。
|-
| 麻磕 || 殴 || 壮语ŋau²<ref name="LiSui1965"/>;「麻磕」为吴语字;非上古「毆」*ʔo规则音变<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngēu || 打人 || 打罗嗰殴人。
|-
| 唵 || 巖 || 壮语ŋaŋ;「巖」*ŋraːm本义山崖<ref name="Zhengzhang2003">郑张尚芳. (2003). 《上古音系》. 上海教育出版社.</ref> || ngan || 頂住 || 鞋子巖腳。
|-
| 硬 || 杠 || 壯、侗等多支侗台語廣泛見ŋaːŋ;非上古''堅、剛''規則音變;''硬''本字為''鞕'',東漢見<ref name="LiangZhang1996"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ngàng || 硬 || 箇只咯箩(''硬竹筐'')咯硬嗰。
|-
| 㗾挣 || 硬挣 || || ngàngzang || 正直;内心坚定 || 硬挣个细伢子。
|-
| 㗾气 || 硬气 || || ngàng chhì(弱去声) || 坚守原则底线 || 许只律师硬气。
|-
| 冚 || 盦 || 侗水语ŋam<ref name="Li1965"/>;非上古「盦」*qɯːm规则音变,「冚」为粤语字<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngān || 覆蓋 || 盦到莫拕佢眵到。
|-
| 唵 || 罨 || 侗水ŋot;''罨'':《说文》本义网罩覆盖 || ngot || 醃漬 || 搦菜罨吖再燶。
|-
| 歐 || 呕 || 原始侗台*ŋ(j)aw→拉珈语ŋjeu⁴<ref name="Li1965"/>;非周初 '' 吐 '' 规则演变,「歐」: 春秋晚期《左传》始见,《说文》释「歐,吐也」<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngiêu || 呕 || 伢子呕嘚。
|-
| 呕 || 燠 || 侗水语ŋiau<ref name="Li1965"/>;非西周「燠」*qʷuɡ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ngièu || 闷热;郁闷 || 今朝嗰天好燠。
|-
| 呕 || 燠 || || ngok/ngièu || 加熱、捂热 || 飯冷吥嘍要燠吖喫。
|}
==H==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索源 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 于、乌、於 || 許 || 侗、水ʔe,仫佬ʔɛ,黎hja,ʔa,壮方言kɛ/kje,部分南吴语ha;原始南岛*a(指示/冠词,旁参)<ref name="WangJun1984"/>;非''许''规则演变;''于、乌、於''多用于百越地名音译 || é/he || 那、那麼 || 里嗰许嗰=''事儿真多''。
|-
| 呃 || || || ē || (语气词)嗯、那个、well || 呃~,箇、里、许跟偶、倷、渠1对1嗰像。
|-
| 啊- || 阿 || 黎语a‑,侗台a‑类亲昵称谓<ref name="WangJun1984"/>;''阿''作亲昵前缀始见于汉代 || ā || (亲昵)人名前缀 || <u>乌程</u>卖嗰《牛顿力学》系啊ton出嗰。
|-
| 啊 || || || ā: || 张嘴 || 倷啊吖咯?
|-
| 哦- || 耳 || 原始侗水*ɣaːu→拉珈语ʔau¹<ref name="Li1965"/>;非上古「耳」*ȵɨ规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || ô || 耳朵 || 大象嗰哦头[dau˥]泰。
|-
| 2 || 二 || 黎ɬau¹¹,漳州闽南语nō͘,临高lo;侗水ɲa;原始南岛*duSa,图瓦卢lua,纽埃ua(旁参)<ref name="BlustACD">Blust, Robert; Trussel, Stephen. ''The Austronesian Comparative Dictionary''.</ref>;非上古''二''*ni‑s规则音变 || (主流)ò,(旧音)nà || 2 || 2嗰手势像耳刀。
|-
| 2 || || || ó || 扑克里的2 || 2子太过尖子(''A''),尖子太过3子。
|-
| 乎 || 呵 || 壮、侗水语:句末征询助词 hɔ/ho;'' 乎 '':《越人歌》字 || hò || 是否赞同? || 昌州州甚州焉乎?
|-
| 呵 || || 侗台多语言ho/hɔ(欢呼叫好)<ref name="Pittayaporn2009"/> || hō || 欢呼叫好声 || 林肯话"人权",下头就呵叫个。
|-
| 嚎 || 好 || 原始台语*hauᴮ<ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古「善」规则演变;上古「好」*qʰuːʔ<ref name="BaxterSagart2014"/>,本义貌美 || hâu || 美好 || 嗰面好喫嘚很。
|-
| 嚎 || 好 || 南壮haːu<ref name="Li1977"/> || hâu || 容易;很 || 嗰题目好做嘚很。
|-
| 好佬 || || || hâulau || 尊贵的人 || Einstein只好佬真行呐。
|-
| 䞀 || 睺 || 壮语həu(贪慕、渴求);上古「睺」*ɡoːs<ref name="BaxterSagart2014"/>本义半盲;「䞀」:南朝《玉篇》收录,古籍仅作“贪财貌” || héu || 引誘;渴望、羡慕 || 汝老䞀佢做什哩。
|-
| -很嘚 || || 原始侗水*hən(高量程度)+ *te(强调附缀);周语''甚''*səmʔ无此类语法结构<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || hên t || 太 || 倷隻望[màng]仔雅暇子很嘚滴子啵囉!
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍h || (句尾)提醒语气 || 明朝缪么的日头哈。
|-
| -哈 || || 侗水支*haʔ,台支有同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || ha̍˥ || (句尾)请 || 去鼾哈。
|-
| -枑 || 吖 || 侗水语支*ha;''枑'':《越人歌》字<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || 尝试语气 || 停吖脚咯?
|-
| -哈子 || || || hà ch || 一会儿 || 伴哈子MacBook。
|-
| 哈嗜 || 下事 || 侗水语支*ha-si<ref name="Ostapirat2006"/> || hàs(ì) || 情况、概况、态势 || 倷嘎子么的哈事?(''日常问候语'')
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || há: || (句头)什么?不会吧? || 哈?倷话嘚么哒?
|-
| 哈 || 还 || 侗水语支*ha;非周语''还''*mˤəj(本义返回)规则音变<ref name="BaxterSagart2014"/><ref name="Ostapirat2006"/> || há || 仍然 || 倷哈冒话起啊?
|-
| 哈- || || 侗水语支*ha,台支同源对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hâ: || (句头)不会吧! || 哈!倷哇10+9=90啊?
|-
| 哈 || 下 || 壮语土语haː(向下),波利尼西亚*hifo(向下,旁参),非周''下''*ɡraːʔ规则音变 || hà || 向下;下去 || 1端饮料下肚。
|-
| -哈 || || 壮土语ha‑(经得起),侗水支存在同源形式;周语无对应<ref name="Ostapirat2006"/> || hà || (容量)可以承受 || 细伢子恰吥1端饮料。
|-
| -哈嘎 || || || hàkà || (身体)可以承受 || 细伢子恰吥朝天椒。
|-
| 哈 || || 侗水语支*haː || hā(:) || 挠 || 哈嘻嘻[ji̍ji](挠痒痒)。
|-
| 呵啤 || || || hōphi|| 体型 || 夸佬隻呵啤。
|-
| 呵 || 學 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;西周「學」*ɡruːɡ本义学习、受教<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 述說、模仿 || 學把我聽。
|-
| 哈 || 瘕 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;《说文》收录「瘕」*kraː本义腹中结块的妇女病<ref name="Zhengzhang2003"/> || ha || 沙啞 || 喉嚨瘕掉嘍。
|-
| 嚎 || 豪 || 侗水语支*haːw<ref name="Ostapirat2006"/> || háo || 霉 || 发豪。
|-
| 哈 || 瘕 || 侗水语支*haː<ref name="Ostapirat2006"/> || há || 烂,坏|| 油瘕嘚。
|-
| 嗨- || || 侗水语支*haj<ref name="Ostapirat2006"/> || hái || (句头)哎呀,糟糕 || 嗨,嘎子又礼拜一。
|-
| 害 || || 侗水语支*haj引申义,原始台语*kʰaj→*hɐi<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/> || hài || 顽皮、害人 || Tom跟Jerry雅蛮害嗰。
|-
| 呵 || || || hn- || 鼻子喷气|| 鲸鱼呵鼻公。
|-
| 哈 || 颬 || 原始侗台*ha<ref name="Li1965"/>;「颬」*hŋraː最早见于汉《西京赋》,本义为“颬颬”,描绘张口吐气之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hā || 吐氣 || 對手颬口氣。
|-
| 呵 || 謞 || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「謞」*hŋraːk仅叠用「謞謞」,表助长谗恶的状态描写<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 挑撥 || 謞是非。
|-
| 嗃 || || 原始侗台*hok<ref name="Li1965"/>;上古「嗃」*qʰaːwɡ仅叠用「嗃嗃」表严酷严厉之貌<ref name="Zhengzhang2003"/> || hok || 訓斥 || 佢喝起人來凶得很。
|-
| 哦嘻 || || 原始侗台*ʔaw si<ref name="Li1965"/> || /(h)òʃ/ || 走开! || (雕子)哦嘻!许嘚寻喫嗰哈!
|-
| 喊 || 鼾 || 原始侗水*hɔːŋ(打鼾)<ref name="Li1965"/>;非古汉语「鼾」xan规则音变<ref name="Zhengzhang2003"/> || hōng || 睡 || 鼾呢。
|-
| 喊 || 憨 || 原始侗水*hɔːn(草率、马虎应付)<ref name="Li1965"/>;中古「憨」本义愚钝、痴呆 || hōn || 敷衍 || 憨生。
|-
| 喊 || 憨 || || hān || 童真、顽皮 || 老顽童好憨。
|-
| 喊 || || || hân || 不觉察、愣 || 佢被(''不会'')嚼英语,故系喊个。
|-
| 虾唝 || 虾弓 || 原始台语*haːᴬ(水域/溪流)+*kuːŋᴬ(虾);原始侗水*ha( 溪流)+*kuŋ(虾)<ref name="Ostapirat2006"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;「鰕」*ɡˤraː战国始见 || hākung || 虾子 || 港哈有虾弓。
|-
| 呵 || 曷 || 原始侗台*hot(疑问代词,谁/哪)<ref name="Li1965"/>;西周「曷」*ɡat本义为何、什么,多用于询问原因<ref name="Zhengzhang2003"/> || hot || 誰 || 曷個話嗰?
|-
| 哦呵 || || || ōho̍h || 哎呀、对不起 || 哦呵!写错嘚。
|-
| 哦呵 || || || o̍hhò || 糟糕、哎呀 || 哦呵!作业还冒做讫。
|-
| 呵呵 || || || ho̍k hò || 幸灾乐祸语气 || 呵呵!头子心低喽色笑嗰。
|-
| 喊噤 || 寒螼 || 原始侗台*hɔn-tɕin→壮honcin、临高hɔn sin<ref name="Li1965"/>;上古「螼」
*kʰin用于固定写法「螼蚓」表蚯蚓<ref name="Zhengzhang2003"/> || hónchin˥ || 蚯蚓 || 寒螼拱(''蠕动'')啊拱。
|-
|}
==I==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 㗼 || 捏 || 侗台語支*ʔi̯et詞根;非周初''癟''規則音變 || ie̍t || (球、泡等)變扁;沙啞 || 瓶子㗼嘚。
|-
| 㗼 || || || ie̍p || 沙哑 || 㗼喉咙。
|-
| 叶子 || || 原始侗台*jet/*ʔjet<ref name="Pittayaporn2009"/>;上古''葉''*l‑ap/*ɢ‑ap<ref name="BaxterSagart2014"/>,二者無規則音變對應 || ie̍tz || 葉 || 楈叶子。
|-
| 翼吭 || 翼杆 || 原始侗台*ʔjet kaːŋ<ref name="Li1965"/>;西周「翼」*lək<ref name="Zhengzhang2003"/> || i̍et kang || (骨肉)翅膀 || 雕子嗰翼杆太过蝴蝶嗰翅膀。
|-
| 箬 || || 《说文解字》楚謂竹皮曰箬 || iok/niok || 粽叶 || 汝許裡還有粽箬句盈啵。
|-
| 㗼 || 掖 || 侗台多个语言*ʔjɛ/*jɛ;非上古''掖''*laːk(本義挾持、扶臂)規則音變<ref name="BaxterSagart2014"/> || iè || (衣服)凌亂褶皺 || 掖屑=''邋遢''。
|-
| 衣 || || 原始侗台*ʔi<ref name="Li1965"/>;西周「衣」*ʔi本义上衣、衣物<ref name="Zhengzhang2003"/> || ī || (贴合的)薄片 || 衣子。
|-
| 依 || || 原始侗台*ʔi<ref name="Li1965"/>;西周「依」*ʔi本义依靠、凭靠,侧重“倚靠、依托实体”<ref name="Zhengzhang2003"/> || ī || 按照、依据 || 依到偶隻气,偶要休歇。
|-
| 依话 || || || ī uà || (推测)应该 || 外星人伊话系有嗰。
|-
| 1,啲 || 一 || 海南闽ɗit̚⁵,闽南tsi̍t,粤iat,水ʔjət⁷,中古''一''ʔjit;非上古''壹''*qlid常规音变,上古''一''无直接古音证据;''啲'':粤语字,本义少量 || (一般)i̍t/(喊口号)i̍p || 1 || 周汉语低喽''贰叁肆伍陆柒捌玖拾''跟''二三四五六七八九十''嗰发音1:1嗰像。
|-
| 1 || || || i̍k || 一...就 || 天1晴就热。
|-
| 1咋 || 一者 || || i̍t chat || 首先 || 1隻,a>b;2隻,b>c;故系a>c。
|-
| 咉 || 盈 || 原始侗台*jaːŋ<ref name="Li1965"/>;西周「盈」*leŋ本义满、充盈<ref name="Zhengzhang2003"/> || iàng || 剩 || 哈有什哩盈下來哦?
|-
| 咬 || 要 || 原始侗水*ʔiau<ref name="Li1965"/>;上古「要」*ʔew‑s本义为腰<ref name="Zhengzhang2003"/> || iào || 想要、需求;索取 || 里隻职位倷要伓嘞?
|-
| 咬(嗜) || 若、要 || 原始侗台*ʔiau si;非上古「若」*njak规则音变<ref name="Li1965"/><ref name="Zhengzhang2003"/> || iào sì || 如果 || 倷要伓反对个哇,就领[lîn]舞咯。
|-
| 咬嘚 || 要得 || || iào te̍h || (主观)好 || 里隻职位要得吔。
|-
| 噎呵 || || 壮族:iet ha || ie̍t he̍l || (赞叹)好厉害 || 噎呵,杀火。
|-
| -兮 || 耶 || 《越人歌》字 || iè || 略微惊喜语气 || 晏嘚耶!蹦到晏咯?
|-
| 呀 || 也 || 原始台語*iɐ;周語句末判斷助詞''也''*laj成分功能體系不同<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || (略微驚詫的)是 || 倷只太仔也暇子很嘚啲子啵囉!
|-
| 呀 || 也、亦 || 全侗台四大分支*ja<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周初''亦''*ɢʷek規則音變,西周「也」*laj本義僅作句末判斷助詞<ref name="BaxterSagart2014"/> || iâ || 也、同樣 || 倷只小仔也暇子。
|-
| 阳 || 旺 || 原始台语*ŋwan‑A(太阳)<ref name="Ostapirat2000"/>→傣tʰaj-vaŋ;''陽''*laŋ:商字,本义向阳坡面、日光<ref name="Zhengzhang2003"/> || (thài)ióng || (太)阳 || 冰块等太阳晒阳嘚。
|-
| 阳 || 旺 || || ióng || 消融、融化 || 冰块等昵头晒阳嘚。
|-
| 咉 || 諹 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'';''炀''本义曝晒熔化 || iòng || 繁华 || 今朝店里生意咁諹。
|-
| 咉 || 絴 || ''絴''本义高 || ióng || 織物老化 || 衣裳都絴掉嘍。
|-
| 咉 || 殃 || ''殃''本义灾祸 || iōng || 生(小)病 || 蔡桓公殃嘚还伓肯整。
|-
| 影 || 䁐 || || iâng || 依稀感觉到;影子 || 迪迪伢子影倒嘚橱子低喽嗰玩具。
|-
| 咉 || 怏 || ''怏''本义不满意 || iàng || 看护、看守(有价值的东西) || 咉细伢子。
|-
| 冤枉 || || 原始侗台*ʔwɛːn ʔwɔːŋ(冤屈、白费)<ref name="Li1965"/>;「冤枉」东汉《潜夫论》首见 || iuēn uong || 冤枉;不值得的 || <u>窦娥</u>等冤枉嘚。
|-
| 冤枉 || || || iuēn uông || 浪费 || 店老板冤枉挈吧1万块装修费。
|-
| 唫 || 洇 || 侗水支in/ʔin,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''洇''《说文》本义为水名<ref name="BaxterSagart2014"/> || ìn || 不见水的湿 || 褂子洇洇嗰嘚。
|-
| 阴 || || 侗水支ʔin/in,壮方言in<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;周语''阴''*ʔəm<ref name="BaxterSagart2014"/>本义幽暗 || īn || 阳光不到;偷偷害人 || 搦褂子阴干。
|-
| 瀴 || || 吴语字 || ìn || 凉快 || New Zealand瀴瀴嗰嘚。
|-
|}
==U==
{| border="1" align="center"
|-
!推斷正字 !! 假借字 !! 字词来源线索 !! 白話字 !! 普通話 !! 例句
|-
| 搲 || || 侗、仫佬、毛南:ʔwa(抓取)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始馬來‑波利尼西亞*lima(手)、西婆羅洲伊班語limá(以手操作)<ref name="BlustTrussel2020"/>;'' 搲 '': 宋代《集韵》南方字 || uâ || 抓、握 || 搲到纸条。
|-
| 呜 || 扤 || 侗水支高频基础动词ʔu¹<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''扤''本义摇动 || û || 获得;萬能動詞 || 扤得正啵?
|-
| 呜嘚 || 扤的 || || û te || 导致、使得 || 落雨嘚,扤嘚路劈滑嗰。
|-
| 喂 || 会 || 原始台語*ʔwɯj;非上古''會''*kʷˤat(本義聚合、會合)規則音变<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || ùi || 能、擅长;将会 || 会扤啵?
|-
| 哇 || 搲 || 西部侗土语ʔwat⁷,北壮土语vaːt⁷<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參他加祿語limás(舀)<ref name="BlustTrussel2020"/> || ua̍t || 舀固体 || 搲绿豆。
|-
| 挖 || || 壮语va,水语、仫佬va<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''掘''上古*[ɡ]ʷut<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变;''挖'':明代赣语区《牡丹亭》首见 || uā || 挖 || 挖泥巴。
|-
| 无、芜 || 洼 || 壮、侗土语va/ʔwa;''无、芜'':百越地名字 || uā || 下凹 || 无锡啦的洼洼嗰嘚。
|-
| 岙、洼 || || 壮方言va/wa<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;旁參原始東馬來‑波利尼西亞*mawa(石間空隙)<ref name="BlustTrussel2020"/>;''岙、洼'':百越地名字 || uà || (山间)浅盆地 || 句无咋山岙蛮好戏嗰。
|-
| 挖 || || 北部壮、侗土语waːk/ʔwaːk<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非周语''搔''*sˤaw<ref name="BaxterSagart2014"/>规则演变 || ua̍k || 抓伤 || 伢子等挖到嘚。
|-
| 唍 || 挽 || 侗水支ʔwaːn/waːn<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;西周''挽''*mˤon<ref name="BaxterSagart2014"/>本义牽引、拉 || uân || 舀液体 || 挽水。
|-
| 弯 || 湾 || 水語ʔwaːn;''彎''戰國南方用字<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uān || 弯;绕弯路;弯地 || 挈大亚湾戏斗。
|-
| 唍 || 挽 || 水語ʔwaːn;西周''挽''*mˤon本義牽引、拉<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uân || (弯曲手臂)搀扶 || 后生挽到老人家。
|-
| 腕 || || 水語ʔwaːn;非周初''掔''規則演變;''腕''本字''捥'',戰國傳世文獻始見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uàn || 手腕 || 手腕。
|-
| 宛、盌 || 碗 || 壮‑布依方言vaːn/ʔwaːn;''盌'':''碗''的本字,东汉《说文》收录,''宛'':百越地名字 || uôn || 碗 || 宛委山跟宛陵都像碗。
|-
| 喔 || 鑊 || 侗:ʔwak(非规则音变,旁参);非中古''鑊''*ɣwak(汉《说文》收录)规则音变 || uō || 鍋;窝 || 翻吖鑊子加把鹽。
|-
| 喔 || 禾 || 原始台語*kʰaw→水語ʔau;非上古''稻''规则演变;甲骨文''禾''*ɡˤaj本義粟(小米)<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uó || 水稻 || 雕子搦禾杆做窝。
|-
| 乌泱 || 嗡 || 字取自宣州吴语''乌泱泱'' || ʊng˧ || 聚集、群体行为 || 1000隻鸟[diâu]子嗡嘚树上。
|-
| 坞 || || 壮‑侗方言wa/ʔwa(沿江聚落‑洼地地名线索,旁参);''坞'':《越绝书》防坞、杭坞 || ū || 居民区 || <u>杭[*ɡaːŋ]坞</u>在江边上。
|-
| 屋 || || 水語ʔut;非周初''室''規則演變;''屋''*ʔok戰國楚地文獻首見<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || u̍t/(在-z後綴前)u̍k || 房屋、住宅 || 到屋斗!
|-
| 哇 || || || uā || 大声 || 哇叫嗰呜。
|-
| 哇 || || 侗台擬音*ʔwa(驚歎嘆詞);''哇''《說文》本義諂聲、靡樂之音<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà: || (句前)好棒! || 哇!来事。
|-
| 哇 || 话、呱 || 原始侗台*wa;非周初''曰、言、云、告''規則演變;上古''話''[g]ʷˁrat‑s,本義告誡辭令,僅出現在複合詞''話言''中<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/><ref name="BaxterSagart2014"/> || uà || 说;谈判;轻责备 || 话得正啵?
|-
| 话话 || || || uàua || (勉强)可以接受 || 里篇paper哈话话。
|-
| 呜 || || 壮‑侗方言ʔwe || uē/ū ē || 哭 || <u>孟姜女</u>搦长城呜吥嘚。
|-
| 喔 || 沃 || 原始侗水*ʔwe、原始台语*ʔwɛ<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Li1977"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;''沃''本义主动浇灌 || uè || (小规模)流出 || 沃汗。
|-
| 沕 || || || ùen || 淹死 || 佢到河裡沕死嘍。
|-
| 喂 || || || uèi || 英语hello || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 喂 || || || uêi || 打电话时的"喂" || 喂,倷英语话得正啵?
|-
| 吷,吷- || 活 || 水:ʔut;上古''活''*ɡʷaːɡ语音弱匹配 || ue̍t/ue̍k- || 活;活跃;社交活跃 || 呃只总统吷伐。
|-
| 喂 || 萎 || 水语ʔwi¹、仫佬ʔwəi¹<ref name="Ostapirat2006"/>;''萎''上古*ʔwij<ref name="BaxterSagart2014"/>本义草木枯萎 || uī: || 虚弱 || 许只躿将(''瘦子'')威嘚床上。
|-
| 呜 || || 水语、仫佬ʔu<ref name="Ostapirat2006"/>(拟声谓词,大风呼啸轰鸣) || û || 刮(大)风(声) || 南极洲蒂到(''频繁的'')呜叫个。
|-
| 呜 || 乌 || 水语ʔu¹、仫佬ʔu¹<ref name="Ostapirat2006"/>;上古''乌''*ʔˤa<ref name="BaxterSagart2014"/>本义乌鸦,无动词熄灭、关闭用法 || ū || 熄灭、关闭;黑 || 电脑将乌嗒?
|-
| 呜 || 糊 || 水语、仫佬hu²<ref name="Ostapirat2006"/>;''糊''为唐代南方字,本义浆糊、黏合涂抹 || ú || (变)模糊 || <u>埃及</u>古文糊嘚。
|-
| 雾 || || 原始侗水*muk⁸<ref name="Ostapirat2006"/>(-k韵尾不匹配,旁参),壮方言mo³(同词族);''雾''*mˤuks本字霚,先秦《尔雅》收录<ref name="BaxterSagart2014"/> || ù || 雾 || <u>埃及</u>古文糊嘚跟雾样嗰。
|-
| 喻 || || 水语j、仫佬、武鸣壮ju⁶<ref name="Ostapirat2006"/> || ǜ || 磨损、磨光 || 鞋𢽴等磕喻嘚。
|-
| 娲 || || || uā || 亲属 || 姑娲早间好。
|-
| 望 || 晃、旺 || 原始侗台*ŋwan(白昼‑日光)-泰wan(白昼,太阳复合构素),''晃''(中古ɦwaŋˣ/xʷaŋᴴ)东汉始见 || uòng || 耀眼;旺 || 日头旺眼睛。
|-
| 黄 || || 原始侗水*ɲaːŋ³,原始台语*hen³<ref name="Ostapirat2000"/><ref name="Pittayaporn2009"/>;非上古''黄''*ɢʷaːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>(本义佩玉)规则音变 || uóng || 黄 || 桔黄嗰橙子。
|-
| 衁 || || 侗语ʔuɔŋ<ref name="Ostapirat2000"/>;''衁''先秦古字,中古音xʷɑŋ || uong || 血 || 喫碗豬血衁。
|-
| 𠴝 || 橫 || 侗水waːŋ/ʔwaːŋ(横向)<ref name="Ostapirat2000"/>;原始马来‑波利尼西亚*waŋ(开阔空间)<ref name="BlustTrussel2020"/>;非上古''橫''*ɡʷraːŋ<ref name="BaxterSagart2014"/>规则音变 || uáng || 橫着;不讲理 || 佢侬好橫嗰。
|-
| 哗嚓 || || || (h)ua̍l chha̍h || 好棒!厉害! || 哗嚓嚓嗰魔术。
|-
| 歪(栽) || || || uāi(zāi) || 高兴 || "自在"就系被兜到别侬嗰歪歪子哟。
|-
|}
==參考資料==
*《安徽嶽西方言的同音字彙》
*《安義方言同音字彙》
*《高安老屋周家方言辭彙》
*《黎川話辭典》
*《臨川音系》
*《南昌方言的難字》
*《南昌方言的同音字彙》
*《南昌縣詞彙舉例》
*《餘幹方言同音字彙》
*《南昌話辭典》
*《南昌音系》
*《漢語方言大詞典》
[[Category:贛語]]
[[Category:維基百科]]
[[en:Wikipedia:Please clarify]]
[[ja:Wikipedia:避けたい言葉]]
[[sr:Википедија:Избјегавајте нејасне реченице]]
71dr0ejkfq5wyz4t911oq61qtg7b6xu