Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3838 1324312 1276406 2026-08-12T09:42:13Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1324312 wikitext text/x-wiki {{Lúnasa}} Is é an '''12 Lúnasa''' an 224ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 225ú lá i mbliain bhisigh. Tá 141 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[Náisiúin Aontaithe]] - ''Lá Idirnáisiúnta na hÓige'' == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1762]] — [[Seoirse IV na Ríochta Aontaithe|Seoirse IV]], rí na Ríochta Aontaithe (b. [[1830]]) * [[1846]] — [[Ludwig Christian Stern]], leabharlannaí agus seandálaí Gearmánach (b. [[1911]]) * [[1865]] — [[Patrick McGoldrick]], polaiteoir Éireannach (b. [[1939]]) * [[1866]] — [[Jacinto Benavente]], scríbhneoir Spáinneach (b. [[1954]]) * [[1887]] — [[Erwin Schrödinger]], fisiceoir ón Ostair (b. [[1961]]) * [[1911]] — [[Cantinflas]], aisteoir Meicsiceach (b. [[1993]]) * [[1916]] — [[Joseph McLoughlin]], polaiteoir Éireannach (b. [[1991]]) * [[1935]] — [[John Cazale]], aisteoir Meiriceánach (b. [[1978]]) * [[1936]] — [[Gabriel Matzneff]], scríbhneoir Francach * [[1950]] — [[Medbh McGuckian]], file Éireannach * [[1954]] — [[François Hollande]], 24ú Uachtarán na Fraince * [[1965]] — [[Peter Krause]], aisteoir Meiriceánach * [[1970]] — [[Alan Brown]], polaiteoir Albanach * [[1971]] — [[Pete Sampras]], Iar-imreoir leadóige * [[1972]] — [[Dimitri Reinderman]], imreoir fichille Ísiltíreach * [[1974]] — [[Richard Reid]], sceimhlitheoir Sasanach * [[1975]] — [[Casey Affleck]], aisteoir Meiriceánach * [[1988]] — [[Tyson Fury]], Dornálaí Sasanach * [[1989]] — [[Mariana Duque Mariño|Mariana Duque]], imreoir leadóige Colómach * [[1992]] — [[Odhrán Mac Niallais]], imreoir peil Ghaelach * [[1998]] — [[Stefanos Tsitsipas]], imreoir leadóige Gréagach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1484]] — [[Pápa Sixtus IV]] (r. [[1414]]) * [[1689]] — [[Pápa Innocentius XI]] (r. [[1611]]) * [[1822]] — [[Robert Stewart, Bíocunta an Chaisleáin Riabhaigh]], polaiteoir Briotanach (r. [[1769]]) * [[1848]] — [[George Stephenson]], innealtóir Sasanach (r. [[1781]]) * [[1861]] — [[Eliphalet Remington]], dearthóir arm tine Meiriceánach (r. [[1793]]) * [[1901]] — [[Nils Adolf Eric Nordenskjöld]], loingseoir Fionlannach (r. [[1832]]) * [[1914]] — [[Seán Pilib Ó Maolchalann]], innealtóir Éireannach (r. [[1840]]) * [[1918]] — [[Nioclás II na Rúise|Nioclás II]], Sár deireanach na Rúise (r. [[1868]]) * [[1922]] — [[Art Ó Gríofa]], 50, bunaitheoir Sinn Féin (r. [[1871]]) * [[1955]] — [[Thomas Mann]], scríbhneoir Gearmánach (r. [[1875]]) * [[1964]] — [[Ian Fleming]], iriseoir agus údar (r. [[1908]]) * [[1966]] — [[Mike McTigue]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1892]]) * [[1970]] — [[Joseph Blowick]], polaiteoir Éireannach (r. [[1903]]) * [[1973]] — [[Karl Ziegler]], ceimiceoir Gearmánach (r. [[1898]]) * [[1974]] — [[Liam Ó Briain]], saineolaí Gaeilge agus gníomhaí Éireannach (r. [[1888]]) * [[1979]] — [[Ernst Boris Chain]], eolaí Gearmánach (r. [[1906]]) * [[1982]] — [[Henry Fonda]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1905]]) * [[1984]] — [[Christine Hargreaves]], ban-aisteoir Sasanach (r. [[1939]]) * [[1989]] — [[William Shockley|William Bradford Shockley]], fisiceoir Sasanach (r. [[1910]]) * [[2000]] — [[Loretta Young]], ban-aisteoir Meiriceánach (r. [[1913]]) * [[2006]] — [[Seán Ó Siadhail]], scríbhneoir Éireannach (r. [[1950]]) * [[2007]] — [[Ralph Asher Alpher]], fisiceoir Meiriceánach (r. [[1921]]) * [[2009]] — [[Les Paul]], Ceoltóir, ceapadóir agus ceannródaí giotáir (r. [[1915]]) * [[2019]] — [[John Coffey (iománaí)|Seán Ó Cofaigh]], iománaí Éireannach (r. [[1918]]) == Tarluithe eile == * [[1492]] - Tháinig [[Críostóir Colambas]] ar [[Na hOileáin Chanáracha]] ar a chéád aistear go dtí [[an Domhan Nua]] * [[1851]] - Fuair [[Isaac Singer]] a [[paitinn|phaitinn]] don inneall fuála * [[1865]] - Rinne [[Joseph Lister]] an chéad obráid antaiseipteach * [[1883]] - Fuair an [[Cuaga]] deireanach bás í zú in [[Amstardam]] * [[1898]] - Aistríodh an ceannas [[Haváí|Haváíoch]] chuig [[na Stát Aontaithe]] * [[1908]] - D'eisigh [[Henry Ford]] an chéad ''[[Model T]]'' * [[1914]] - [[An Chéad Chogadh Domhanda]]: d'fhógair [[An Fhrainc]], [[An Ríocht Aontaithe]] agus [[Impireacht na Breataine]] cogadh ar [[An Ostair-Ungáir]] * [[1964]] - Bhí cosc ar [[an Afraic Theas]] ar [[na Cluichí Oilimpeacha]] mar [[Apartheid|polasaithe ciníocha sa tír]] * [[1969]] - [[Cath Thaobh an Bhogaigh]]: tosaíodh foréigean i n[[Doire]] i ndiaidh paráide de chuid [[Printísigh Dhoire|Phrintísigh Dhoire]]. Mhair an chíréib idirphobail 3 lá * [[1981]] - Eisíodh [[ríomhaire pearsanta]] de chuid [[IBM]] * [[1985]] - Maraíodh na céadta daoine i dtimpiste eitleáin a tharla sna sléibhte iargúlta suite 70 míle amach ó [[Tóiceo]] na [[An tSeapáin|Seapáine]] * [[2017]] - Tharla slógadh faisisteach i g[[Charlottesville, Virginia]]. Maraíodh tríur agus gortaíodh 50 daoine. [[Catagóir:Dátaí|0812]] [[Catagóir:Míonna|Lúnasa, 12]] 0cp7l1bsxxsa2zdt2mx5q00p3ilxhe3 4 3983 1324126 1323337 2026-08-11T12:42:45Z Amy Uí Ríordáin 57269 /* Grúpa nua straitéise + post nua don fhoireann */ mír nua 1324126 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ Tá gá ag [[Vicipéid]] LEATSA! Is amhlaidh atáimid uile ag tógáil ollchiclipéide agus pobail as Gaeilge. Tugann seo deis do dhaoine a gcuid Gaeilge a chleachtadh agus rudaí nua a fhoghlaim. Thig leat alt nua a chumadh nó alt reatha a chur in eagar ach an cnaipe "Cuir in eagar" a bhrú. Is féidir leat cleachtadh a dhéanamh ar an g[[Vicipéid:clár dubh|clár dubh]] freisin. Is féidir leat rud a scríobh sa '''[[Vicipéid:Halla baile|Halla Baile]]''' má tá rud le rá agat. Cruthaigh cuntas mura ndearna tú cheana é: níl le déanamh agat ach an nasc "logáil isteach" a bhrú ar bharr an leathanaigh agus an fhoirm a líonadh. Is féidir leat rud a bhreacadh ar leathanach plé an tsuímh seo, más maith leat. '''Comhoibriú Vicimheán na Seachtaine''' [[Image:Wikimedia-cotw-notext.png|right|150px]] Is iarracht é '''[[m:Wikimedia COTW|Comhoibriú Vicimhéan na Seachtaine]]''' ar an gcomhluadar [[m:Wikimedia|Vicimhéain]] uile a thabhairt le chéile chun fadhbanna atá acu i gcoitinne a fhuascailt. Is éard is cuspóir don CVnS reatha lámhleabhar ilteangach a chruthú do bhogearra na [[m:MediaWiki|MeáVicí]]. Ba chóir na leathanaigh chabhracha a nascadh ó [[Meta:Help:Contents|Help:Contents]] ar [[Meta:Main Page|Meitea]], ár vici comheagar fud-Vicimheáin. '''Féach ar [[m:Wikimedia COTW/Help|treoracha an CVnS seo]]''' (as Béarla)''', le do thoil, agus cabhraigh lena dhéanamh!''' '''Irish learners''' Is féidir ceisteanna a chur ar Vicipéideoirí i mBéarla (nó i dteangacha eile) más gá. Más rud é go bhfuil leagan Gaeilge ar fhocal nó ar théarma ag teastáil uait, bain triail as na foclóirí agus na bainc théarmaíochta atá ar fáil ar líne. Mar shampla, [http://www.teanglann.ie teanglann.ie], [http://www.focloir.ie foclóir.ie] [http://www.acmhainn.ie achmhainn.ie], [http://www.tearma.ie téarma.ie], [http://www.irishdictionary.ie/dictionary irishdictionary.ie], [http://iate.europa.eu/ IATE], [http://www.potafocal.com/ Pota Focal] agus [https://www.gaois.ie/en/corpora/monolingual/ gaois.ie]. :You can always ask questions of other users in English (or another language) if necessary. There are lots of dictionaries and language libraries online to help you with your writing and editing. Check out the following links for more information: [http://www.teanglann.ie teanglann.ie], [http://www.focloir.ie foclóir.ie] [http://www.acmhainn.ie achmhainn.ie], [http://www.tearma.ie téarma.ie], [http://www.irishdictionary.ie/dictionary irishdictionary.ie], [http://iate.europa.eu/ IATE], [http://www.potafocal.com/ potafocal.com], [https://www.gaois.ie/en/corpora/monolingual/ gaois.ie]. == 10.000 pages == Congratulations from Lmo!!! --[[Úsáideoir:Aldedogn|Aldedogn]] 23:34, 25 Feabhra 2010 (UTC) == Aonach Eagarthóireachta in Ollscoil na hÉireann Gaillimh, 07/11/14 == Tá an tAonach Eagarthóireachta ar siúl faoi láthair. Slua mór d'úsáideoirí nua bailithe le chéile faoi stiúr baill de Chomhphobal Wikimedia na hÉireann. [[Úsáideoir:Nmacu|Nmacu]] ([[Plé úsáideora:Nmacu|talk]]) 09:28, 7 Samhain 2014 (UTC) [[eu:Wikipedia:WikiMediari buruz gaurkotasun-albisteak]] == List of Welsh people == Hi all. I wonder if you could correct the title of this new page: [[Liosta de na daoine na Breataine Bige]]. It uses two templates, which also need checking (just a couple of sentences!): <nowiki>Teimpléad:Wikidata list</nowiki> and <nowiki>Teimpléad:Wikidata list end</nowiki>. Please leave me a message on my [https://cy.wikipedia.org/wiki/Sgwrs_Defnyddiwr:Llywelyn2000 Welsh language Wiki] if I can help further. Thanks! [[Úsáideoir:Llywelyn2000|Llywelyn2000]] ([[Plé úsáideora:Llywelyn2000|talk]]) 12:50, 12 Feabhra 2016 (UTC) == wgCategoryCollation == Dia dhaoibh! Níl ach beagán eagarthóireachta déanta agam ar Vicipéid na Gaeilge, ach tá cuid mhór déanta agam ar Vicipéid Ghàidhlig na hAlban. I mí Feabhra na bliana seo chuireamar [https://gd.wikipedia.org/wiki/Uicipeid:Doras_na_coimhearsnachd#wgCategoryCollation_agus_.C3.B2rdugh_na_h-aibidile_sna_roinnean-se.C3.B2rsa athrú] simplí fóinteach i bhfeidhm ar Vicipéid na Gàidhlig, athrú a mholainn go mór do Vicipéid na Gaeilge ionas go mbeidh na litreacha le síneadh fada i gcónaí in ord ceart aibítre sna catagóirí. Féach mar atá cúrsaí faoi láthair. I g[[:Catagóir:Fréamh an Eolais]] mar shampla, ní bhfaighfear ''Éin chreiche'' in aice le ''[https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=Catag%C3%B3ir:Fr%C3%A9amh_an_Eolais&oldid=737385&pagefrom=Ein Einceifilíteas]'' mar a bheadh dúil leis, ach ag deireadh na haibítre i ndiaidh ‘[https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=Catag%C3%B3ir:Fr%C3%A9amh_an_Eolais&oldid=737385&pagefrom=z z]’. Agus tá [https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=Catag%C3%B3ir:Fr%C3%A9amh_an_Eolais&oldid=737385&pagefrom=Bu ''bás'' ag teacht i ndiaidh ''bun'']. Tchífear anseo an rud is cúis leis an trioblóid, faoin cheann “wgCategoryCollation” i gcomhad na socruithe do na Vicipéideanna éagsúla: :https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=InitialiseSettings.php Tá an t-Seicis (cs), Breatnais (cy), Fraincis (fr), Ungáiris (hu), Polainnis (pl), Portaingéilis (pt), Rúisis (ru), Gàidhlig (gd), agus an-chuid teangacha eile anois ag obair leis an Unicode Collation Algorithm (“uca”), algartam a chuireas litreacha le síneadh fada no diacritic eile san ord cheart. Ach tá Gaeilge na hÉireann ag obair gu fóill leis an algartam ''default'' éalangach éagumasach “uppercase”. Ní dhéanann “uppercase” ach ionannas idir na litreacha móra agus na litreacha beaga. Ní thuigeann sé go bhfuil baint idir ‘á’ agus ‘a’, mar shampla, agus cuireann sé go deireadh na haibítre litir ar bith ar a bhfuil síneadh fada. Is leor “uppercase” don Bhéarla, ach ní leor é don Ghaeilge. Bheadh sé an-shímplidh an Vicipéid a thiontú don algartam “uca”. Ní gá ach: (1) plé agus vótáil a chur ar dóigh anseo; agus, má tá aontú ann, (2) iarratas a chur iseach ag phabricator.wikimedia.org. Tá sé sin déanta againn ar Vicipéid na Gàidhlig agus ni raibh deacracht ar bith againn. Rudaí beaga eile. Is féidir &#123;&#123;DEFAULTSORT:Ein chreiche}} a úsáid chun “Éin chreiche”, mar shampla, a chur san ord cheart. Ach (1) is minic nach gcuimhnionn daoine ar DEFAULTSORT, agus (2) san lá atá inniu ann ba cheart don ríomhaire a bheith ag déanamh na hoibre sin. Nuair a bhéas wgCategoryCollation ag obair le “uca” in áit “uppercase”, ní bheidh gá tuilleadh ar DEFAULTSORT fá choinne na síntí fada a chur san ord cheart. Bhéadh “uca” socraithe acu do na vicipéideanna gu léir ach amháin gur éirigh deacracht. Ar na vicipéideanna mór mór (chomh mór leis an Fhraincis nó níos mó), glacann an ath-innéacsú an-chuid ama. Níl deacracht ar bith den t-saghas sin le na vicipéideanna beaga. Ar aghaidh linn, mar sin! Tá leaganacha éagsúla de “uca” ann, ina bhfuil miondifríochtaí. Oireann an leagan simplí, “uca-default”, don Ghàidhlig agus don Ghaeilge. --[[Úsáideoir:Caoimhin|Caoimhin]] ([[Plé úsáideora:Caoimhin|talk]]) 13:41, 3 Iúil 2016 (UTC) :Go raibh maith agat as an eolas seo, a Chaoimhín. Cuirim a lán ama amú ag ceartú DEFAULTSORT nó á chur isteach. Feicim go mbíonn ainmneacha daoine rangaithe ar an Uicipeid de réir chéad ainm na ndaoine: Tá Ernest Rutherford i gcatagóirí faoi 'E', mar shampla, agus Akira Suzuki faoi 'A'. Faoi 'R' agus 'S' atá siad anseo. Níl fadhb agamsa leis sin ach bheadh sé orainn is dócha éirí as nósanna fuadracha áirithe anseo: Akira Suzuki a scríobh mar Suzuki Akira, an ord sa tSeapáinis (agus mar sin de le hainmneacha in Íoslainnis, Sínis agus (b'fhéidir) Ungáiris. Sampla eile: Kim Il-sung. Ní thuigim cad é an cur chuige le hainmneacha tíortha agus a léithéid. Conas a chuirtear 'an Tuirc' faoi 't'? An bhfuil sibh ag baint úsáide as DEFAULTSORT leo go fóill? [[Úsáideoir:SeoMac|SeoMac]] ([[Plé úsáideora:SeoMac|talk]]) 04:35, 4 Iúil 2016 (UTC) Bheadh DEFAULTSORT úsáideach go fóill, chun ‘an Tuirc’ a chur faoi ‘t’ mar a dúirt tú, agus baineamaid úsáid as go fóill sa Uicipeid. Ach ní bheadh gá le DEFAULTSORT chun ‘Óman’ a chur faoi ‘o’, in áit é a bheith ag deireadh na h-aibítre mar atá faoi láithair i [[:Catagóir:Ballstáit_na_Náisiún_Aontaithe]]. Sa mhórchuid de na h-altanna ní bheadh DEFAULTSORT de dhíth. Ceist eile fá leith is ea ceist ord na n-ainmneacha pearsanta. Creidim féin go n-oireann ord na n-ainmeacha baiste i bhfad níos fear do na h-ainmneacha Gaelacha. Seachnaíonn sé na deacrachtaí le na sloinnte leithéid: ar chóir ‘Colm Mac Confhaola’ a bheith faoi ‘Mac’ no faoi ‘Confhaola’? ar chóir ‘Donach de Róiste’ a bheith faoi ‘de’ nó faoi ‘Róiste’? ar chóir ‘Éilís Ní Dhuibhne’ a bheith faoi ‘Ní’ nó faoi ‘Dhuibhne’ nó faoi ‘Duibhne’? ar chóir ‘Dómhnall Ruadh Mac an tSaoir’ (Dòmhnall Ruadh Phàislig) a bheith faoi ‘Ruadh’ nó ‘Mac’ nó ‘Saor’ nó ‘Saoir’? ar chóir ‘Màiri Mhór nan Òran’ (Màiri Nic a’ Phearsain) a bheith faoi ‘Mór’ nó ‘Mhór’ nó ‘Nic’ nó ‘Pearsan’ nó ‘Phearsain’? Ach tá mé sásta glacadh le ord na sloinntí sna catagóirí ina bhfuil na h-ainmneacha Gaelacha ina mionlach. Ní gá an t-ord céanna a bheith i réim i ngach catagóir. Is féidir gan bacadh le DEFAULTSORT agus an t-ordainm a sgríobh i ndiaidh an chatagóir mar seo: <pre> [[Catagóir:Filí|Mac an tSaor, Dómhnall]] [[Catagóir:Filíocht na Gaeilge]] </pre> agus san dóigh sin beidh an t-alt faoi ‘Mac’ sa chatagóir ‘Filí’ agus beidh sé faoi ‘Dómhnall’ sa chatagóir ‘Filíocht na Gaeilge’. Níl an cheist seo fá ord na n-ainmneacha pearsanta réitithe againn sa Uicipeid - tá praiseach againn go fóill. Agus tá sé níos fearr, creidim, gan an cheist beagáinín achrannach seo fá na h-ainmneacha pearsanta a meascú leis an cheist fá wgCategoryCollation, atá iontach simplí creidim. Ceisteanna fá leith is ea iad. --[[Úsáideoir:Caoimhin|Caoimhin]] ([[Plé úsáideora:Caoimhin|talk]]) 09:49, 4 Iúil 2016 (UTC) == Catagóir nua ag teastáil == An féidir catagóir nua a chur ar fáil: “Bundúchasaigh na hAstráile”? Bheadh fáilte roimpi. [[Úsáideoir:Colin Ryan|Colin Ryan]] ([[Plé úsáideora:Colin Ryan|plé]]) 00:08, 19 Samhain 2016 (UTC) :{{déanta}} [[Úsáideoir:SeoMac|SeoMac]] ([[Plé úsáideora:SeoMac|plé]]) 05:44, 19 Samhain 2016 (UTC) == Leathanaigh nua ag teastáil (Mí an Mheitheamh '18) == Tá easpa leathanaigh faoi ábhair áirithe a bhaineann le cur chuige na Gaeilge ar an suíomh seo. Bhí iontas orm nach raibh leathanach le haghaidh an [[Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010-2030]] so thosaigh mé stumpa dó. An mhiste le aon duine nó daoine anseo leathanaigh nó stumpaí a thosú faoi [[Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003]], [[Acht na Gaeltachta 2012]] agus na [[Bailte Seirbhíse Gaeltachta]] agus na [[Líonraí Gaeilge]]? Tá sé ar intinn agam leathanaigh nó stumpaí a thosú dóibh ach táim ag braith ar m'mháthair chun aistriúchán a dhéanamh orthu agus níl a fhios agam cathain a mbeidh sí in ann é seo a dhéanamh. Thosaigh mé leathanaigh Béarla thuas ar [[Vicipéid Bhéarla]] dóibh siúd le cúpla mí anuas más féidir le éinne aistriú a dhéanamh orthu. Bheinn sásta sa gearrthéarma má raibh fiú stumpaí déanta dóibh. [[Úsáideoir:Darren J. Prior|Darren J. Prior]] ([[Plé úsáideora:Darren J. Prior|plé]]) 05:59, 5 Meitheamh 2018 (UTC)Darren J. Prior[[Úsáideoir:Darren J. Prior|Darren J. Prior]] ([[Plé úsáideora:Darren J. Prior|plé]]) 05:59, 5 Meitheamh 2018 (UTC) :{{déanta}} [[Úsáideoir:Darren J. Prior|Darren J. Prior]] ([[Plé úsáideora:Darren J. Prior|plé]]) 05:59, 7 Lúnsaa 2018 (UTC) ==Celtic Knot Wikimedia Language Conference 2019== <small>Please translate to your own language! Apology for writing in English!</small> [[File:Celtic Knot 2019 ph.png|center|230px]] The third Celtic Knot Language Conference will be held this year at Penryn Campus, Cornwall on the 4th & 5th of July 2019. More information can be found [https://meta.wikimedia.org/wiki/Celtic_Knot_Conference_2019 here]. See you there! [[Úsáideoir:Llywelyn2000|Llywelyn2000]] ([[Plé úsáideora:Llywelyn2000|plé]]) 08:47, 6 Meitheamh 2019 (UTC) == German broadcast video availble to translate into Gaelic and other languages == Hi there, apologies for not posting in Gaelic. These videos are availble for translation and reuse from German documentaries at ZDF, and are in use on German Wikipedia: * [https://www.zdf.de/dokumentation/terra-x/terra-x-creative-commons-cc-100.html On ZDF] * [[commons:Category:Videos by Terra X|at Wicimedia Commons]] I've made the same suggestion of translation to the Latin, Welsh, Cornish, Scots Gaelic and Breton Wikipedias. If there is interest I will perhaps try to organise getting transcripts in German / English for translation and addition of target language audio. [[Cleachdaiche:JimKillock|JimKillock]] ([[Deasbaireachd a' chleachdaiche:JimKillock|an deasbaireachd]]) 10:05, 20 dhen Ògmhios 2020 (UTC) :Proof of concept, video of Roman roads with German and English subtitles. From here, Gaelic subtitles could easily be added, and then a second version of the video with Gaelic audio added. Then, the same can be done with any of the other videos, there are around 100. :[[File:Das Straßennetz im antiken Rom (CC BY 4.0).webm|thumb|Das Straßennetz im antiken Rom (CC BY 4.0)]] ::Ping in case anyone wants to help with this - we have 10 videos redubbed in Welsh and various other languages such as Esperanto, Dutch and Lati; here is the Welsh redub for instance. [[File:Das Straßennetz im antiken Rom (CC BY 4.0) cy.webmhd.webm|thumb|Roman roads redubbed into Welsh]] --[[Úsáideoir:JimKillock|JimKillock]] ([[Plé úsáideora:JimKillock|plé]]) 09:35, 16 Deireadh Fómhair 2021 (UTC) ==Fóir orm ldt.== Níl mé in ann ''Anasimyia'' a chur i gcló iodálach, mar cheannteideal an ailt seo; [[Anasimyia]]! (Tá an leagan ceart anseo sa Bhéarla: https://en.wikipedia.org/wiki/Anasimyia. [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 12:59, 28 Iúil 2020 (UTC) == Improving the translation support for the Irish Wikipedia == ''Sorry about not being able to write in Irish. I hope someone can translate this!'' [[:mw:Content translation|Content translation]] has been successful in supporting the translation process on many Wikipedia communities, and we want to help additional wikis with potential to grow using translation as part of [[:mw:Content translation/Boost|a new initiative]]. Content translation facilitates the creation of Wikipedia articles by translating content from other languages. It has been used already to create more than half a million articles. In addition, the tool provides [[:mw:Help:Content translation/Translating/Translation quality|mechanisms to encourage the creation of good quality content]], preventing the publication of lightly edited machine translations. In general, our analysis shows that the translations produced are [[:mw:Content_translation/Deletion_statistics_comparison|less likely to be deleted than the articles started from scratch]]. Irish Wikipedia editors have used Content translation to create [[Special:CXStats|more than nine hundred articles]]. Given the size of the editing community, we think that there is potential to use translation to create more articles, expand existing ones, and attract new editors that learn how to make productive edits. Translation can help the community to reduce the language gap with other languages and grow the number of editors in a sustainable way. In order to achieve this goal, we want to collaborate with you to make Content translation more visible in the Irish Wikipedia and support new ways to translate. As a first step, during the next weeks we plan to enable Content translation by default on the Irish Wikipedia. That will make it easy for users to discover the tool [[:mw:Help:Content_translation/Starting|through several entry points]]. However, users not interested in translation will still be able to disable it from their preferences. Please feel free to share any comment in this conversation thread. Thanks! --[[Úsáideoir:Aaharoni-WMF|Amir E. Aharoni (WMF)]] ([[Plé úsáideora:Aaharoni-WMF|plé]]) 20:35, 14 Deireadh Fómhair 2020 (UTC) : Hi Aaharoni! Míle buíochas (thanks)! I've been using the translation tool a bit, and find it very good overall. It is definitely what we need to grow/improve Irish Wikipedia. The only feedback I have for for future development: Sometimes I publish something through the tool, and then someone else changes it by 'Edit' or 'Edit source' (not using the translation tool). Then what? If I continue to edit my translation, I will overwrite changes made through other edits. It would be nice to be able to add new paragraphs from machine translation, while leaving existing paragraphs intact. Thanks for your work! [[Úsáideoir:Samalou|Samalou]] ([[Plé úsáideora:Samalou|plé]]) 22:39, 14 Deireadh Fómhair 2020 (UTC) ::Hi [[Úsáideoir:Samalou|Samalou]]! Thanks a lot for the response! ::Yes, after the first version of the article is published, it becomes just a usual article, and can be edited using the wiki syntax editor or the Visual editor. ::A feature that will allow adding sections to existing articles by translating them from other languages is in active development and will be released in the coming months. See the [[:mw:Content translation/Section translation]] for more information. --[[Úsáideoir:Aaharoni-WMF|Amir E. Aharoni (WMF)]] ([[Plé úsáideora:Aaharoni-WMF|plé]]) 21:18, 15 Deireadh Fómhair 2020 (UTC) :::Nice, yeah that's all I'm looking for is the ability to add sections by translation without overwriting anything else. [[Úsáideoir:Samalou|Samalou]] ([[Plé úsáideora:Samalou|plé]]) 22:00, 15 Deireadh Fómhair 2020 (UTC) ::: The machine translation engine currently supports Google Translate and Yandex. Could we look into please ading support for the EU's translation engine? It requires permission to access, but I feel certain they'd be willing to help the Wikimedia Foundation if someone asks nicely. It is trained on a gigantic corpus of parallel texts, as all EU texts must be translated into Irish. [https://ec.europa.eu/info/resources-partners/machine-translation-public-administrations-etranslation_en Info]. [https://webgate.ec.europa.eu/etranslation/public/welcome.html Request access]. [[Úsáideoir:Samalou|Samalou]] ([[Plé úsáideora:Samalou|plé]]) 00:46, 27 Deireadh Fómhair 2020 (UTC) == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): #Nmacu (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks,--[[Úsáideoir:علاء|علاء]] ([[Plé úsáideora:علاء|plé]]) 19:31, 25 Eanáir 2021 (UTC) == Board elections of WMF - without Gaeilge? == (Please excuse me for posting in English, unfortunately I don't know Gaeilge. I would be glad about a translation!) Dear all, These are the last days of the elections for the Wikimedia Foundation Board, the governing body of the Wikimedia Foundation. In the meantime, the first figures on the election process so far are available, and it also shows which communities have not participated at all so far. One of these is Gaeilge Wikipedia. In these elections four of the sixteen board seats will be filled, another four will follow in 2022. By voting, the communities have the opportunity to directly influence the work of the Foundation. Neither the Foundation nor the Board is always without controversy. But whether you think the current course is right and worth supporting or whether you think there should be fundamental changes: your votes count. All the more so as the representation of Wikiprojects outside the big Wikipedias is in urgent need of improvement - the needs of these communities are often significantly different from those of the big ships in the Wikiverse. I would be very happy to see soon that Gaeilge Wikipedia has also taken the opportunity to have its say. Elections close on Tuesday at 23:59 UTC. * An overview of the 19 candidates can be found here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates. * To vote, please click here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/381 Thank you very much and best regards, [[Úsáideoir:DBarthel (WMF)|DBarthel (WMF)]] ([[Plé úsáideora:DBarthel (WMF)|plé]]) 10:18, 29 Lúnasa 2021 (UTC) == Celtic Knot 2022 update and scholarships == Celtic Knot Conference update: the call for program contributions is now open! If you’re involved in activities related to minority languages and Wikimedia projects, you can send your contribution to the “News from the Language Communities” '''lightning talks''' until May 31. We also have updates on the format of the conference and '''scholarships''' for participation in the online conference and for organizing an onsite satellite event. Check the full announcement on the event’s talk page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Celtic_Knot_Conference_2022#Celtic_Knot_Conference%3A_program_contributions_and_onsite_events If you have any questions, feel free to contact the organizers: Daria Cybulska, Richard Nevell or Léa Lacroix. Looking forward to seeing you involved at the Celtic Knot! [[Úsáideoir:Richard Nevell (WMUK)|Richard Nevell]] ([[Plé úsáideora:Richard Nevell (WMUK)|plé]]) 16:46, 6 Bealtaine 2022 (UTC) ===Lightning talks=== Hi folks, the upcoming deadline for lighting talks is '''31 May'''. We're after 5-minute pre-recorded videos with news from the project, or what you've been up to. We'll be showcasing the videos on the first day of the conference. You can record the video yourself and send it to the organisers, or I'd be happy to have a Zoom call and record it for you. Feel free to get in touch via richard.nevell@wikimedia.org.uk. [[Úsáideoir:Richard Nevell (WMUK)|Richard Nevell]] ([[Plé úsáideora:Richard Nevell (WMUK)|plé]]) 16:56, 27 Bealtaine 2022 (UTC) ==Celtic Knot Conference 1–2 July 2022: registration is now open== Hello everyone, This year's Celtic Knot Conference is fast approaching. We've got workshops, updates from the community, and opportunities to connect with fellow Wikimedians working on language diversity. Registration is open, and we hope to see you there: https://www.eventbrite.com/e/337125239667 [[Úsáideoir:Richard Nevell (WMUK)|Richard Nevell]] ([[Plé úsáideora:Richard Nevell (WMUK)|plé]]) 13:46, 14 Meitheamh 2022 (UTC) == [[:Stáisiún Bhaile an Mhóta]]? == Is cosúil go bhfuil ainm an ''[[:Stáisiún Bhaile an Mhóta]]'' mícheart, b'fhéidir gur chóir go mbeadh ''Stáisiún Baile an Mhóta'' ann? -- [[Úsáideoir:Deirge Ó Dhaoinebeaga|Deirge Ó Dhaoinebeaga]] ([[Plé úsáideora:Deirge Ó Dhaoinebeaga|plé]]) 22:47, 16 Lúnasa 2022 (UTC) :Níor chóir — ceart mar atá! Is é seo an fáth a bhfuil séimhiú ar "iníon fhear an tí" freisin... an riail chéanna. Uaireanta tugtar "ginideach dúbailte" air. [[Úsáideoir:Kevin Scannell|kscanne]] ([[Plé úsáideora:Kevin Scannell|plé]]) 23:21, 16 Lúnasa 2022 (UTC) == Teimpléad:Photo montage == an féidir le duine éigin [[:en:Template:Photo montage]] agus [[:en:Module:Photo montage]] a chur ar Vicipéid le do thoil? -- [[Úsáideoir:Deirge Ó Dhaoinebeaga|Deirge Ó Dhaoinebeaga]] ([[Plé úsáideora:Deirge Ó Dhaoinebeaga|plé]]) 20:17, 19 Lúnasa 2022 (UTC) * {{Déanta}} - seo dhuit! {{Fótamontáis | photo1a = Alicante, Spain.jpg{{!}}Puerto de Alicante desde el Castillo de Santa Bárbara | photo2a = Explanada de España.jpg{{!}}Explanada de España | photo2b = Alacant 021.jpg{{!}}Edificio Gran Sol Alicante | photo2c = Alacant 043.jpg{{!}}Concatedral de San Nicolás de Bari | photo3a = Alacant 231.jpg{{!}}Casa Carbonell | photo3b = Alicante Stadhuis.JPG{{!}}Casa Consistorial de Alicante | photo4a = Playa del Postiguet, Alicante, España, 2014-07-04, DD 47.JPG{{!}}Playa del Postiguet | spacing = 2 | size = 300 | caption = Alicante | border = 0 | color = transparent | border_color = transparent }} - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 01:43, 20 Lúnasa 2022 (UTC) == The English Wikipedia this tool is limited to extended confirmed editors, and the machine translation component is disabled for all users (see WP:CXT). == D'aistrigh mé an chéad mhír den leathanach seo a leanas 'Federal government of the United States' go Gaeilge (Rialtas Feidearálach Stát Aontaithe Mheiriceá) (Tagairt:https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&from=en&to=ga&page=Federal%20government%20of%20the%20United%20States, )agus fuair mé an teachtaireacht thuas luaite.. Cén fáth?[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 12:34, 7 Meán Fómhair 2023 (UTC) == Enabling Section Translation: a new mobile translation experience == {{int:Hello}} Irish Wikipedians! Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] is pleased to let you know that we will like to enable the [[mw:Content_translation/Section_translation|Section translation]] tool in Irish Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test it so you can: * Give us your feedback * Ask us questions * Tell us how to improve it. Below is background information about Section translation, why we have chosen your community, and how to test it. Background information [[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. The Wikimedia Foundation Language team has improved the translation experience further with the Section Translation. The WMF Language team enabled the early version of the tool in February 2021 in Bengali Wikipedia. Through their feedback, the tool was improved and ready for your community to test and provide feedback to make it better. [https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will: * Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones. * Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device. Irish Wikipedia seems an ideal candidate to enjoy this new tool since it has Content Translation tool enabled by default. We plan to enable the tool in the coming weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tool and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have in any of the following formats: * As a reply to this message * On [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]. Try the tool Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&from=en&to=ga&sx=true#/sx our testing instance]. Once it is enabled on Irish Wikipedia, you’ll have access to https://ga.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve. Provide feedback Please provide feedback about Section translation in any of the formats you are most comfortable with. We want to hear about your impressions on: * The tool * What you think about our plans to enable it * Your ideas for improving the tool. Thanks, and we look forward to your feedback. [[Úsáideoir:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Plé úsáideora:UOzurumba (WMF)|plé]]) 03:11, 21 Márta 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language Team. * {{i gcoinne}} - as it happens, the community here is debating the merits of content translation for non-established editors here, as the current state of machine translation is not of sufficient quality to deploy here, and folks are putting in a lot of effort in cleaning up well-meaning editors who have little to no experience in the language. So - I'd rather this wasn't enabled here at this time. As least not until the machine translation function is not open to all - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 03:23, 21 Márta 2023 (UTC) ::Thank you, [[Úsáideoir:Alison|'''Alison''']]''',''' for your feedback about the problems your community is having with the automatic machine translation quality. The automatic machine translation support is meant to aid translators in translating efficiently; it is to be reviewed and edited before publishing. ::Based on the problem you are having with the quality of translation, we should first try increasing the threshold of [[mw:Help:Content_translation/Translating/Translation_quality|the machine translation limit]] (make the machine translation limit more strict). It means there is a mechanism in content translation that measures the level of modification a user makes to the machine translation provided before it is published. The above encourages translators to review the machine translation more to improve it before publishing. ::If increasing the machine translation threshold is something your community would like to try, then you can inform us how strict you want us to make the machine translation limit in percentage (e.g. make the Machine Translation 20% stricter; that is, allow only the publication of translations containing 80% or less of the initial Machine). ::To determine the percentage that is ideal for your Wiki, you would have to collect samples (like three or more) of automatic machine translation of articles you want to translate, review it, note the changes you made to improve them in percentage and let us know how strict we need to make the machine translation in your Wiki. Other Wikipedia communities (like the Indonesian Wikipedia) have experienced a reduction in low-quality translation through this approach. So, it can work for you. ::In the meantime, we will hold on enabling Content and Section translation in your Wiki to see if your community would like to consider the approach suggested above towards resolving the translation quality issue in your Wiki. ::Please let us know your community's decision on the above suggestion. Thank you! ::[[Úsáideoir:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Plé úsáideora:UOzurumba (WMF)|plé]]) 21:12, 6 Aibreán 2023 (UTC) ==Gearrthóg fuaime== Cé go bhfuil an ghearrthóg fuaime 'Hashim Thaçi.ogg' ar fáil sa Wikidata faoi Hashim Thaçi (Q57634) https://www.wikidata.org/wiki/Q57634 níl sé ar fáíl sa 'WD Bosca Sonraí Duine'![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 16:09, 10 Aibreán 2023 (UTC) * Bhuel, baineann sé seo le fuaimniú an ainm, agus mar sin tá orainn é a chur sa téacs, i ndiaidh an ainm. Tá an fadhb ceangailte freisin le fuaimniú na teanga sin - Albáinis sa chás seo - agus teastaíonn teimpléad faoi leith - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 17:10, 10 Aibreán 2023 (UTC) *:Alison, a chara, *:GRMA! [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 17:36, 10 Aibreán 2023 (UTC) == Botúin sa suíomh féin == Conas is féidir na botúin seo a cheartú? ''(seo a bhí an t-inneachar: 'xxxxx' (agus ba é 'yyy' an t-aon dhréachtóir))'' Táimse sásta breathnú ar liosta de na leaganacha atá in úsáid don suíomh agus iad a leasú. Tá cnaipí go leor nár aistríodh fós - ~''See old version'' [[Úsáideoir:Eomurchadha|Eomurchadha]] ([[Plé úsáideora:Eomurchadha|plé]]) 17:32, 10 Aibreán 2023 (UTC) * Actually, yes - is féidir :) Féach ar [[Speisialta:AllMessages]] chun gach teachtaireacht comhéadan suímh a léamh agus a chur in eagar ar [[Translatewiki]] - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 17:37, 10 Aibreán 2023 (UTC) == Gaeilge shimplí== Deir an 'Simple English' Wikipedia an méid seo a leanas ; "''Baineann ailt i Vicipéid an Bhéarla Shimplí úsáid as níos lú focal agus gramadach níos éasca ná mar a bhaineann an gnáth English Wikipedia. Tá sé beartaithe do dhaltaí, leanaí agus daoine atá ag foghlaim Béarla, ach úsáideann daoine é freisin a mheasann go gcabhraíonn an ghramadach bhunúsach agus an stór focal bunúsach leo ábhair neamhchoitianta nó smaointe casta a thuiscint'' ". B'fhéidir gur cheart dúinn rud éigin cosúil le ''''Simple English'''' a chur ar bun i nGaeilge... ''''Gaeilge Shimplí''''? Ní gá dúinn a bheith chomh buartha céanna faoin leibhéal líofachta nó cruinnis atá ag rannpháirtithe nua ar an suíomh nua seo? [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 09:59, 15 Aibreán 2023 (UTC) :B'fhéidir gur smaoite é seo don straitéis atá idir lámha againn? [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 12:46, 13 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) ==ModernMT a chur i gcomparáid le Google Translate== *An leagan Béarla; "He was the one who drew the world's attention to the "archipelago of concentration camps" in the Soviet Union. He was awarded the Nobel Prize for Literature in 1970. He was expelled from his home country for political reasons, four years later. He settled in Vermont in the United States, but when Communism ended in Russia, he returned home." *An leagan aistrithe ag ‘ModernMT’ "Ba eisean a tharraing aird an domhain ar "oileánra na gcampaí comhchruinnithe" san Aontas Sóivéadach. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1970. Díbríodh as a thír dhúchais é ar chúiseanna polaitiúla, ceithre bliana ina dhiaidh sin. Shocraigh sé síos i Vermont sna Stáit Aontaithe, ach nuair a tháinig deireadh leis an gCumannachas sa Rúis, d'fhill sé abhaile." *An leagan aistrithe ag ‘Google Translate’ "Ba é an té a tharraing aird an domhain ar "oileánra na gcampaí comhchruinnithe" san Aontas Sóivéadach. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air i 1970. Díbríodh as a thír dhúchais é ar chúiseanna polaitíochta, ceithre bliana ina dhiaidh sin. Shocraigh sé i Vermont sna Stáit Aontaithe, ach nuair a tháinig deireadh leis an gCumannachas sa Rúis, d'fhill sé abhaile." Trácht; Aistríodh '''concentration camps''' go '''campaí comhchruinnithe''' in ionad '''campaí géibhinn''' nó '''sluachampa géibhinn''' [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 10:51, 15 Aibreán 2023 (UTC) == MinT Machine Translation added to Irish Wikipedia == {{Int:Hello}} Irish Wikipedians! Apologies as this message is not in your language, {{Int:Please help translate}} to your language. The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [[Speisialta:ContentTranslation|Content Translation]] in your Wikipedia called MinT; you can use [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|MinT machine translation]] when translating Wikipedia articles using the Content Translation tool. The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [[:en:Neural_machine_translation|neural machine translation]] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200] and [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT] and will replace those as separate options.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting "Start with empty paragraph" from the "Initial Translation" dropdown menu. Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|this page]]. Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to: * use it to improve the quality of the Machine Translation service * [[mw:Talk:Content_translation|provide feedback]] about the service and its quality, and ask questions about this addition. We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool. Thank you! [[Úsáideoir:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Plé úsáideora:UOzurumba (WMF)|plé]]) 20:20, 13 Meitheamh 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team. == Celtic Knot Meán Fómhair 2024 i bPort Láirge == Dia Duit! We are very happy to announce that the Celtic Knot Conference will be back for its 7th edition in the new year! We are delighted that it will be hosted in '''Waterford City, Ireland, in September 2024'''. The exact date will be announced as soon as possible. The Celtic Knot is a conference dedicated to minoritized languages on the Wikimedia projects, including Irish. Getting back to its roots, in the Celtic languages and nations, the event gathers people from communities and '''languages that are underrepresented on the Wikimedia projects'''. It is a place where people working on growing and maintaining their communities can meet, learn from each other, and support each other on topics like community growth, technical tools, or collaboration with partners. [[metawiki:Celtic_Knot_Conference_2024|Celtic Knot 2024]], will be an in-person event, held in Waterford, Ireland's oldest city which has an abundance of cultural heritage and history. We are currently exploring options to make conference resources (talks, panels, etc.) available to those who are unable to attend in person. We are currently gathering input from the community to build a conference tailored to your needs: whether you attended a previous edition of the Celtic Knot or not, if you are involved in underrepresented languages on the Wikimedia Projects, please '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_erCHFhEJyzrO46i take a few minutes to fill in the community survey]''', and make sure to share the information with your local group. The survey is open until January 21st. Many thanks in advance! As we are starting to build the concept and the program, we will regularly improve the existing event pages on Meta and post updates on the [[metawiki:Talk:Celtic_Knot_Conference_2024|talk page of the event]]. The core organizing team is composed of Amy O’Riordan (WCI), Sophie Fitzpatrick (WCI), Daria Cybulska (WMUK), Richard Nevell (WMUK), supported by Léa Lacroix (community engagement consultant). If you have ideas or suggestions, if you would like to get involved in the conference, feel free to contact any of us. We’re looking forward to seeing you at the Celtic Knot! Le dea-ghuí, [[:en:User:Cailínréalta|Sophie Fitzpatrick (Wikimedia Community Ireland)]] [[Úsáideoir:Cailínréalta|Cailínréalta]] ([[Plé úsáideora:Cailínréalta|plé]]) 12:04, 15 Nollaig 2023 (UTC) == Celtic Knot 2024 Survey Reminder == Táimid ag ullmhú An Chomhdháil Celtic Knot 2024, beidh do chuid tuairimí an-tábhachtach dúinn chun tuiscint a fháil ar cad atá uait agus ó Mhuintir na Gaeilge agus na Gaeltachta ón gcomhdháil seo, m.sh. na hábhair a bhfuil suim agat iad a fheiceáil ag an gcomhdháil, agus conas is féidir linn cabhrú le do thionscadal a thabhairt duit/daoibh chun fás agus forbairt a dhéanamh air. Is imeacht Comhdháil Celtic Knot 2024 a gcuireann béim ar theangacha a bhfuil faoi ghannionadaíocht i gcúrsaí Wikimedia agus seans maith do dhaoine a bhfuil ag obair ar na tionscadail a bhualadh le chéile chun eolas agus scileanna a roinnt. Is iad Pobal Wikimedia na hÉireann agus Pobal Wikimedia na Ríochta Aontaithe lucht eagraithe na comhdhála, agus beidh Éireann mar thír óstach i mí Mean Fómhair 2024. Interested in coming to the Celtic Knot Conference in Waterford Ireland this September? Have your say! Tell us what you'd like to see on the programme, by completeing the our survey. We are currently gathering input from the community to build a conference tailored to your needs: whether you attended a previous edition of the Celtic Knot or not, if you are involved in underrepresented languages on the Wikimedia Projects, please '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_erCHFhEJyzrO46i take a few minutes to fill in the community survey]''', and make sure to share the information with your local group. The survey is open until January 21st. Many thanks in advance! [[Úsáideoir:Cailínréalta|Cailínréalta]] ([[Plé úsáideora:Cailínréalta|plé]]) 15:15, 11 Eanáir 2024 (UTC) == Celtic Knot 2024 Líon amach an suirbhé! == ☘️ Interested in coming to the Celtic Knot Conference 2024? Let us know what you would like to see by filling out the Community Survey by January 21st: https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_erCHFhEJyzrO46i ☘️ Líon amach an suirbhé! Táimid ag ullmhú An Chomhdháil Celtic Knot 2024, beidh do chuid tuairimí an-tábhachtach dúinn chun tuiscint a fháil ar cad atá uait agus ó Mhuintir na Gaeilge agus na Gaeltachta ón gcomhdháil seo. Is imeacht Comhdháil Celtic Knot 2024 a gcuireann béim ar theangacha a bhfuil faoi ghannionadaíocht i gcúrsaí Wikimedia Beidh Éireann mar thír óstach i mí Mean Fómhair 2024. [[Úsáideoir:Cailínréalta|Cailínréalta]] ([[Plé úsáideora:Cailínréalta|plé]]) 12:40, 19 Eanáir 2024 (UTC) == Comórtas Scríbhneoireachta - Is Breá le Vicí an Eolaíocht! 🧬 == A chairde Vicí, Tá áthas orainn fógairt go bhfuil '''[https://wikimedia.ie/2024/11/07/wiki-science-writing-contest-starts-november-10th/https://wikimedia.ie/2024/11/07/wiki-science-writing-contest-starts-november-10th/ Comórtas Scríbhneoireachta Is Breá le Vicí an Eolaíocht]''' ar siul go dtí 15ú Nollaig mar chuid de cheiliúradh '''Is Breá le Vicí an Eolaíocht''' 2024! 🌍✨ Is é an sprioc atá againn leis an gcomórtas ná cabhrú leis an '''mBearna Inscne i ETIM''' a fheabhsú agus aitheantas níos mó a thabhairt do Mhná san Eolaíocht ar an Vicipéid. Tá fáilte roimh ranníocaíochtaí as Gaeilge, nó i mBéarla ar Wikipedia📝 '''Conas is féidir libh páirt a ghlacadh:''' # Roghnaigh bean-eolaí nó ábhar eolaíochta is fiú alt nua a chruthú faoi nó alt atá ann cheana a fheabhsú. # Déan cinnte go bhfuil foinsí iontaofa á n-úsáid agat agus go bhfuil na hailt ag cloí le treoirlínte Vicipéid. # Cláraigh d’alt ar an liosta oifigiúil ar an leathanach comórtais anseo: [Nasc le leathanach an chomórtais] # Roinn do chuid athruithe agus cuir leis an eolas ar an Vicipéid! '''Duaiseanna''' Bronnfar duaiseanna ar na trí alt is fearr 🏆 Táimid ag súil go mór le bhur rannpháirtíocht! Má tá ceisteanna agaibh, ná bíodh drogall oraibh teagmháil a dhéanamh linn ag oifigeach.gaeilge@wikimedia.ie. Míle buíochas as bhur gcuid tacaíochta, agus ádh mór ar gach duine a ghlacfaidh páirt! 🎉 [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 12:28, 22 Samhain 2024 (UTC) == Glac páirt i gComórtas Scríbhneoireachta Eolaíochta Wiki! == Dia duit a chairde! I mí na Samhna seo tá comórtas scríbhneoireachta á reáchtáil againn chun ábhar faoi Mhná san Eolaíocht a fheabhsú ar Vicipéid agus ar Vicipéid. Táimid ag iarraidh ar eagarthóirí cabhrú le hailt faoi Mhná i STEM a fheabhsú, a chruthú agus cur leo. Tá an-áthas orm cuireadh a thabhairt duit a bheith páirteach agus seans a bheith agat duaiseanna a bhuachan! Chun tuilleadh eolais a fháil agus chun d’iontráil a chur leis an tábla cliceáil [[:en:Wikipedia:Wiki_Science_Ireland_Writing_Contest_2024|anseo.]] Míle buíochas, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Cailínréalta|Cailínréalta]] ([[Plé úsáideora:Cailínréalta|plé]]) 14:38, 26 Samhain 2024 (UTC) ==Mohammed Deif== Deirtear; "Is éifeachtaí pictiúr amháin ná na mílte focal"!(Tagairt:https://tuairisc.ie/is-eifeachtai-pictiur-amhain/ .) Cén fáth go bhfuil an cead ag leagan Eabhraise agus Araibise den Vicipéid an íomhá de 'Mohammed Deif' a thaispeáint (Tagairt:URL; https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%95%D7%97%D7%9E%D7%93_%D7%93%D7%A3, agus URL; https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B6%D9%8A%D9%81 ) ach tá cosc orainn? [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 11:18, 2 Feabhra 2025 (UTC) == Maidir le: Leathanach do Chomhairle Contae Fhine Gall (Márta '25) == An féidir le héinne anseo na dathanna tríd an leathanach seo a gceartú le bhur dtoil? [[Comhairle Contae Fhine Gall]] - Vicipéid [[Úsáideoir:Darren J. Prior|Darren J. Prior]] ([[Plé úsáideora:Darren J. Prior|plé]]) 03:39, 5 Márta 2025 (UTC) :Ok - ba chóir iad sin socraithe anois - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 07:09, 5 Márta 2025 (UTC) ::Ok. Grma! ::Tá siad ceartaithe ar na leathanaigh do na 3 comhairlí i mBaile Átha Cliath ach amháin an ceann do Comhairle Contae Bhaile Átha Cliath Theas anois. [[Úsáideoir:Darren J. Prior|Darren J. Prior]] ([[Plé úsáideora:Darren J. Prior|plé]]) 17:50, 9 Márta 2025 (UTC) == An improved dashboard for the Content Translation tool == {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. Below is a breakdown of important information about the improvement. '''What are the improvements?'''<br> The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users can now access the capabilities shown in the image below. [[Íomhá:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|lár|mion|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[Íomhá:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|lár|mion|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] '''Does this improvement change the current accessibility of this tool in this Wikipedia?'''<br> The Language and Product Localization team acknowledges your concern with exposing the Content translation tool. So, be rest assured that it will remain in beta, ensuring that only logged-in users who activated the tool from the [[:en:Wikipedia:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] will continue to have access to the content translation tool. Also, if the tool is only available to a specific [[:en:Wikipedia:User_access_levels|user group]], it will remain that way. '''When do we plan to implement this improvement?'''<br> We will implement it on your Wikipedia and others by 24th, March 2025. '''What happens to the former dashboard after we implement the improvement?'''<br> You can still access it in the tool for some time. We will remove it from all Wikipedias by May 2025, as maintaining it will no longer be productive. '''Where can I test this improvement and report any issues before it is implemented in this Wiki?'''<br> You can try the improved capabilities in the test wiki using this link:https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/. If you notice an issue related to the improved dashboard in the test wiki, please let us know in this thread and ping me, or report it in Phabricator, adding these tags:<code>BUG REPORT</code> and <code>ContentTranslation</code>. Please ask us any questions regarding [[mediawikiwiki:Content translation#Improved_translation_experience|this improvement]]. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. [[Úsáideoir:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Plé úsáideora:UOzurumba (WMF)|plé]]) 19:02, 14 Márta 2025 (UTC) == An féidir le duine cabhrú liom, le do thoil? == Dia duit gach duine, is bean léinn mé agus Pamela is ainm dom. Ní scríobhaim go maith i nGaeilge go fóill agus ní féidir liom an téacs Vicipéid seo a cheartú: https://ga.wikipedia.org/wiki/Andrea_Benetti An bhféadfá cabhrú liom? Go raibh maith agat as an gcabhair. [[Úsáideoir:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] ([[Plé úsáideora:PamelaBertaccini|plé]]) 09:48, 8 Meitheamh 2025 (UTC) == Hiruwiki == Hello everyone, (Sorry for this message being in English)<br> I’d like to ask if there is any interest in using Hiruwiki on the Irish Wikipedia. Hiruwiki is a collection of interactive, multilingual mathematical and geometric widgets designed for Wikimedia projects. It allows editors to embed dynamic visualisations, interactive proofs, and educational tools directly into wiki pages, helping make complex topics more accessible and engaging. I am asking this here since I noticed that the gadget has been translated into Irish (Gaeilge) on Translatewiki. The project was originally developed by the Basque Wikimedia community and has since been adapted for broader international use. Do you think this could be useful for educational content on this wiki? You can see an example [[mw:Hiruwiki|here]] Yours sincerely,<br> [[Úsáideoir:ItsNyoty|ItsNyoty]] ([[Plé úsáideora:ItsNyoty|plé]]) 08:17, 6 Bealtaine 2026 (UTC) : Ping to @[[Úsáideoir:Alison|Alison]], since you are the interface admin here [[Úsáideoir:ItsNyoty|ItsNyoty]] ([[Plé úsáideora:ItsNyoty|plé]]) 18:43, 10 Bealtaine 2026 (UTC) == Grúpa nua straitéise + post nua don fhoireann == == Grúpa nua straitéise + post nua don fhoireann == A Vicipéideoirí, Cúpla nuashonrú tar éis ár gcruinniú pobail ag deireadh mhí Iúil: '''1. Grúpa Google nua don straitéis''' Tá grúpa Google curtha ar bun againn le go bhféadfaimid plé agus obair a dhéanamh ar straitéis Vicipéide le chéile, mar chuid d'obair Phobal Éireann Wikimedia. Tá fáilte roimh chách, is cuma cén leibhéal taithí atá agat. Táimid ag cur snas ar fhormáid na n-ábhar oiliúna agus ar an bplean straitéiseach, agus is é aidhm an ghrúpa seo ná straitéis chomhtháite a fhorbairt a chuideoidh linn oibriú níos fearr le chéile mar phobal. Ní neart go cur le chéile, mar a deirtear. Le bhur dtoil, téigh i dteagmháil liomsa le r-phoist anseo <nowiki>''</nowiki>bainisteoir.pobail@wikimedia.ie<nowiki>''</nowiki> nó [[Speisialta:EmailUser/Amy Uí Ríordáin|tríd Vicipéid.]] '''2. Post nua: Oifigeach Gaeilge''' Táimid ag earcú d'Oifigeach Gaeilge nua san fhoireann. Tuilleadh eolais anseo: https://wikimedia.ie/2026/08/10/taimid-ag-earcu-oifigeach-gaeilge/ Go raibh maith agaibh as bhur dtacaíocht leanúnach a chairde. Le gach dea-ghuí [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:39, 11 Lúnasa 2026 (UTC) 5p2sibd3qffdgid66kzbqdsvg4qnsv3 0 6741 1324208 1181290 2026-08-11T19:09:58Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324208 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} Stát sa [[an Bhrasaíl|Bhrasaíl]] is ea '''Santa Catarina'''. Is í [[Florianópolis]] a phríomhchathair atá suite ar [[Oileán Santa Catarina]] ar an gcósta. Is í [[Joinville]] an chathair is mó. Is iad [[Rio Grande do Sul]] agus [[Paraná]] na stáit in aice láimhe. Tá 7 mhilliún duine ina gcónaí ann ([[2017]]). == Tíreolaíocht == Tá a lán tránna, oileáin, bánna agus góilíní ar an gcósta [[an tAigéan Atlantach|Atlantach]]. == Stair == Dhátaigh an stát ó [[1542]] nuair a raibh lonnaíocht Spáinneach ar Oileán Santa Catarina. Bhí an stát faoi cheannas [[an Phortaingéil|na Portaingéile]] ó [[1675]]. Tháinig a lán inimircigh ón [[Eoraip]], go háirithe ón [[an Ghearmáin|Ghearmáin]] sa [[19ú haois]], tháinaig inimircigh ón [[an Iodáil|Iodáil]], [[an Pholainn|Pholainn]] agus [[an Rúis|Rúis]] níos déanaí. == Geilleagar == Tá caighdeán ard maireachtála, i gcomhthéacs na Brasaíle, ag an stát. Is ionad talmhaíochta agus tionsclaíoch é. Is í an [[turasóireacht]] earnáil tábhachtach den gheilleagar. Tá féile damhsa i Joinville gach [[Iúil]] [http://www.festivaldedanca.com.br]{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} agus ceiliúrtar ''[[Oktoberfest]]'' i [[Blumenau]]. == Cathracha == * [[Araranguá]] * [[Blumenau]] * [[Brusque]] * [[Chapecó]] * [[Criciúma]] * [[Florianópolis]] * [[Gaspar]] * [[Imbituba]] * [[Itajaí]] * [[Itapoá]] * [[Jaraguá do Sul]] * [[Joinville]] * [[Lages]] * [[Laguna (Santa Catarina)|Laguna]] * [[São José]] * [[São Francisco do Sul]] * [[São Bento do Sul]] * [[Palhoça]] == Naisc sheachtracha == * [http://www.sc.gov.br Láithreán oifigiúil] (as Portaingéilis) {{Stáit agus réigiúin na Brasaíle}} {{Síol-tír-br}} [[Catagóir:Stáit na Brasaíle]] 9jhy33au5w49cs59eetz93bmx3mfld5 0 7823 1324192 1306224 2026-08-11T15:30:15Z Martin Macha 2111 44114 /* Tíreolaíocht */ 1324192 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} [[Tír]] bheag i lár na h[[an Eoraip|Eorpa]], in oirthear na n[[Alpach|Alp]] is ea '''an tSlóivéin''' ([[Slóivéinis]]: ''Slovenija''), go hoifigiúil '''Poblacht na Slóivéine''' ([[Slóivéinis]]: ''Republika Slovenija''), le teorannacha leis [[an Ostair]], [[an Iodáil]], [[an Ungáir]] agus [[an Chróit]]. Gach seans go bhfuil an tSlóivéin ar an gceann is forbartha agus is iartharaí de na tíortha a bhíodh ar an taobh thoir den chuirtín iarainn tráth ([[an Eastóin]] as an áireamh, b’fhéidir).<ref name=":02">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairisc-on-eoraip-fuath-is-scein-i-mbudaipeist-gimme-hope-joanna-i-ljubljana/|teideal=TUAIRISC ÓN EORAIP: Fuath is scéin i mBúdaipeist, ‘Gimme Hope Jo’Anna’ i Ljubljana|údar=Alex Hijmans|dáta=1 Aibreán 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-04-02}}</ref> [[Íomhá:Slovenia - 2017.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: na radhairc faoin tuath]] [[Íomhá:Fly Golte, fly Slovenia - paragliding tandem Slovenia 6.webm|clé|mion|220x220px|[[Parafaoileoireacht]] ''sa'' tSlóivéin]] [[Íomhá:Ljubljana Time-lapse - Castle view, New Square, Ljubljanica.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Cathair [[Liúibleána|Ljubljana]], [[imeacht ama]]]] == Tíreolaíocht == * Achar iomlán 20,272 [[ciliméadar]] cearnach. [[Cósta]]: 46.6 km. * Aeráid mheánmhuirí ar an gcósta, aeráid Alpach sa réigiún [[Sliabh|sléibh]]<nowiki/>tiúil in aice na hIodáile agus na hOstaire. * [[Daonra]] (2026): 2,136,385 ag titim go mall. == Stair == Bhí tailte na Slóivéine mar chuid den [[Impireacht Naofa Rómhánach]] agus d'[[Impireacht na hOstaire agus na hUngáire|Impireacht na hOstaire]] go dtí [[1918]]. Ag an am sin, chuaigh na Slóivéanaigh i bpáirt leis na Seirbiaigh agus na Cróátaigh chun stát nua ilnáisiúnta, [[an Iúgslaiv]] a bhunú. D'fhan an tSlóivéin ina cuid den Iúgslaiv tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]], faoi [[rialtas]] [[Cumannachas|Cumannach]] I [[1991]] d'éirigh leis an tSlóivéin a [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]]<nowiki/>as a bhaint amach tar éis [[Cogadh|chogadh]] deich lá; bhí an tSlóivéin ar an gcéad cheann de bhallstáit na hIúgslaive a d’fhógair neamhspleáchas ón tír sin in 1991. [[Íomhá:Prisega vojakov.jpg|clé|mion|Prisega vojakov, 2 Meitheamh 1991|220x220px]] Ar an [[28 Meitheamh]] [[1991]], rinne trúpaí na hIúgslaive ionradh ar an tSlóivéin 48 uair an chloig tar éis a neamhspleáchas a fhógairt. Mar gheall ar na naisc [[stair]]<nowiki/>iúla le tíortha ar nós na h[[Iodáil]]e agus na hOstaire, ní raibh sé deacair don tSlóivéin dul i bpáirt arís leo. Glacadh an tSlóivéin isteach san [[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]] agus in [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh|ECAT]] sa bhliain 2004. [[Íomhá:Robert Golob - (2024) (cropped).jpg|clé|mion|293x293px|Robert Golob in 2024]] == Polaitíocht == Reáchtáladh olltoghchán sa tSlóivéin i mí an Mhárta 2026. D’éirigh le hiarrthóir na heite clé, Robert Golob, a bhí ina chéad-aire ó bhí 2022 ann, an ceann is fearr a fháil, ach ar éigean, ar an bpobalóir Janez Janša, a raibh trí thréimhsa cheana aige i gceannas ar an tír, ó bhain an tSlóivéin neamhspleáchas amach i 1991. Ní raibh ach suíochán amháin idir páirtithe na beirte, agus ní raibh tromlach ag aon pháirtí sa pharlaimint.<ref name=":02" /> == Tagairtí == {{Reflist}} {{AE}} {{DEFAULTSORT:Slóivéin, An t}} [[Catagóir:An tSlóivéin| ]] [[Catagóir:Ballstáit den Aontas Eorpach|Slóvéin, An]] [[Catagóir:Ballstáit na Náisiún Aontaithe|S]] 2chrfgs19ouwi19wzc9yb11qyn2zb2i 0 9791 1324265 1257157 2026-08-11T23:04:53Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324265 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin |image = [[Íomhá:The Wind That Shakes the Barley poster.jpg|220px]] }} Is scannán de chuid an stiúrthóra [[Ken Loach]] é '''''The Wind that Shakes the Barley''''' ("An Ghaoth i nGort na hEornan"), "saothar cumasach ón stiúrthóir iomráiteach".<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-he-star-wars-an-chead-scannan-a-chuir-tirdhreach-na-heireann-agus-na-gaeltachta-os-comhair-an-tsaoil/|teideal=Ní hé ‘Star Wars’ an chéad scannán a chuir tírdhreach na hÉireann agus na Gaeltachta os comhair an tsaoil…|údar=Breandán M Mac Gearailt|dáta=10 Lúnasa 2016|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-11-08}}</ref> Is tagairt d'amhrán a chastar ag tús an scannáin é teideal an tsaothair seo. B'é [[Robert Dwyer Joyce]] a scríobh an t-amhrán sa [[19ú haois]]. Rinneadh an scannán in iarthar Chorcaí sa bhliain 2005, [[Gaeltacht Mhúscraí]] san áireamh. Cé go bhfuil an t-ábhar gruama, brúidiúil, corraitheach, tá seatanna iontacha don tírdhreach fiáin, neamhthruaillithe. É sin ar fad agus an úsáid chuí a baineadh as an nGaeilge: ‘Is Micheál Ó Súilleabháin fós é.’<ref name=":0" /> Thabhaigh an scannán an ''Palme d'Or'' do Loach ag [[Féile Scannánaíochta Cannes]] na bliana [[2006]]. == Achoimre == Insítear scéal bheirt dheartháir i gCorcaigh le linn [[Cogadh na Saoirse (Éire)|Chogadh na Saoirse]] in Éirinn, duine amháin acu, Damien, ina ábhar dochtúra ar tí Corcaigh a fhágáil le dul go Londain agus an duine eile, Teddy, ina bhall den [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] áitiúil. Léiríonn an scannán an scoilt a tharla idir na deartháireacha nuair a bhris [[Cogadh Cathartha na hÉireann]] amach idir na Poblachtánaigh agus lucht leanúna an tSaorstáit. [[Íomhá:Ken Loach.jpg|clé|mion|Ken Loach, 2007]] == Imeachtaí an scannáin == I dtús an scannáin, feicimid muintir an tsráidbhaile in áit éigin faoin tuath i gContae Chorcaí ag bualadh liathróide - cluiche [[iománaíocht]]a atá idir lámhaibh acu. I ndiaidh an chluiche, tá fir na háite ag caitheamh toitíní agus ag cardáil a gcuid cúrsaí le chéile, agus tagann sé chun solais go bhfuil fear óg acu, Damien Ó Donnabháin, díreach ag imeacht go [[Londain]] le [[leigheas|leigheaseolaíocht]] a staidéar in ospidéal mór ansin. Go tobann, tagann na [[Dúchrónaigh]] leis an gcorpchuardach a dhéanamh ar na fir agus a gcuid ainmneacha a scríobh síos. Níl duine acu, fear óg darb ainm Mícheál Ó Súilleabháin, sásta a ainm a thabhairt ach as [[Gaeilge]], rud nach bhfuil ceannaire na nDúchrónach sásta leis. Maraíonn na Gaill Mícheál as fuil fhuar, agus i ndiaidh an ainghnímh, tá a chuid cairde ag áitiú ar Damien fanacht sa bhaile agus cabhrú leis na hÓglaigh cath a chur ar na Gaill. Tá deartháir Damien, Teddy, i gceannas ar bhriogáid na háite. Ní chreideann Damien, áfach, go bhfuil sé indéanta na Sasanaigh a ruaigeadh as an tír le lámh láidir. Go gairid ina dhiaidh sin, tá Damien ag fanacht leis an traein i g[[Corcaigh]], agus anois, tagann na Gaill go stáisiún na traenach. Tá siad ag iarraidh dul ar an [[traein]], ach ansin, deir foireann na traenach leo go bhfuil sé coiscthe ag an gceardchumann saighdiúirí Gallda a ligean ar bhord. Tugann na Sasanaigh drochíde don triúr acu, idir stiúrthóir, thiománaí, agus stócálaí, ach sa deireadh, bailíonn siad leo de shiúl cos. I ndiaidh na himeachtaí seo a fheiceáil dó, tagann athrú comhairle ar Damien, agus é dírithe anois dul sna hÓglaigh. Tugann sé na móideanna agus abhae leis ag troid na nGall. Le díoltas a agairt ar na Sasanaigh as Mícheál Ó Súilleabháin a mharú, ionsaíonn Damien agus a chuid Óglach beairic áitiúil na [[Constáblacht Ríoga Uladh|saighdiúirí dubha]] le raidhfilí a fháil. Baineann siad úsáid as na raidhfilí le scuad de Dhúchrónaigh a mharú. Ina dhiaidh sin, áfach, áitíonn an tiarna talún John Hamilton ar Chríostóir Ó Rathaille, searbhónta dá chuid atá sna hÓglaigh, sceitheadh ar na hÓglaigh eile. Sin é an rud a dhéanann Críostóir, agus go gairid ina dhiaidh sin, tá an bhriogáid go léir faoi ghlas ag na Gaill. Sa phríosún dóibh, castar Dan, tiománaí na traenach, ar Damien arís, agus iompaíonn sé amach gur Sóisialaí agus fear mór ceardchumannaíochta é. Tugann na Dúchrónaigh Teddy leo as an gcillín le hé a chéasadh. Agus na Gaill ag baint na n-iongan dá lámha, tosaíonn a chuid cairde ar ''Amhrán na bhFiann'' le misneach a chur ar Teddy. Sa deireadh, cabhraíonn duine de na Dúchrónaigh, arb [[Éireannach]] é, leis na príosúnaigh éalú, ach caithfidh siad triúr fear a fhágáil ina ndiaidh. Faigheann na hÓglaigh amach go bhfuil Críostóir ina bhrathadóir, agus é ag comhoibriú leis an tiarna talún. Níl ach aon phionós amháin ag dul don bhrathadóir - pionós an bháis. Tá Teddy fágtha an-lag i ndiaidh na híde a thug na Gaill dó sa phríosún, agus caithfidh Damien an fhreagracht a ghlacadh as bású na mbrathadóirí. Cuirtear an tiarna talún chun báis chomh maith le Críostóir, ach tá Damien agus Críostóir cairdiúil ó laethanta an chéad óige, agus i ndiaidh na breitheanna báis a chur i bhfeidhm dó, tá eagla air dul i bhfianaise mháthair Chríostóra. Deir sé lena chailín Sinéad Ní Shúilleabháin, atá ina ball de [[Cumann na mBan|Chumann na mBan]], go bhfuil an mothú imithe as a chorp go hiomlán i ndiaidh dó a sheanchara a bhású. Ina dhiaidh sin, cuireann Damien, Teddy agus na hÓglaigh eile luíochán roimh na Dúchrónaigh. Téann na Dúchrónaigh sa ghaiste ceart go leor, ach díreach faoin am céanna, ionsaíonn na Sasanaigh feirm mhuintir Shinéad leis na hÉireannaigh a imeaglú. Cuireann siad an fheirm trí thine agus baineann siad folt a gruaige de Shinéad le deimheas caorach. Ní féidir le Damien a dhath a dhéanamh leis an gcailín a chosaint, ó nach bhfuil lón cogaidh fágtha aige i ndiaidh an luíocháin. Go gairid ina dhiaidh seo, áfach, tagann teachtaire go dtí an sráidbhaile leis an scéala a insint go bhfuil sos cogaidh i bhfeidhm idir na hÓglaigh agus na Gaill, agus comhchainteanna síochána le tosú. Nuair atá muintir na háite ag ceiliúradh na hócáide, seangaíonn Sinéad agus Damien leo le tamall a chaitheamh i gcuideachta a chéile sa leaba. Ansin, tagann an nuacht go bhfuil an [[Conradh Angla-Éireannach]] sínithe, agus tá na hÓglaigh scoilte faoi. Tá Teddy sásta glacadh leis an gConradh mar atá sé, agus é ag áitiú gur sheansáil [[David Lloyd George]], [[Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe]], a thodhchaí pholaitiúil go léir leis an gConradh seo féin. Tá Damien barúlach nár chóir leor a ghabháil ach le neamhspleáchas iomlán i bPoblacht, in áit stádas an tiarnais i [[Saorstát Éireann|Saorstát]]. Maidir le Dan, arís, tá dearcadh Sóisialach aige, agus is é a thuairim nach n-athróidh an Conradh ach blas cainte an lucht rialtais agus dathanna na brataí náisiúnta, - is é sin, nach dtiocfaidh feabhas ar bith ar shaol na ndaoine bochta. De réir mar atá an Saorstát ag dul chun cumhachta, tá coimhthíos ag teacht ar Damien agus ar na Poblachtánaigh áitiúla eile roimh an stát nua. Tagann Teddy go dtí an áit agus é ag caitheamh shainéide nua Arm an tSaorstáit, agus is é an fháilte a fhaigheann sé ná go dtugann duine de lucht leanúna Damien "fear gaimbín" air. Níos déanaí, feicimid Damien san eaglais, agus an sagart ag caitheamh anuas ar na frith-Shaorstátairí ina sheanmóir. Cuireann Damien isteach ar an sagart, agus é ag lochtú an Chonartha os comhair an phobail. Sa deireadh, tréigeann sé an teach pobail, agus leath na muintire sna sálaí aige. Téann sé sa chuid de na hÓglaigh a dhiúltaíonn don Chonradh, agus iad ag druileáil in araicis an chogaidh chathartha. Téann Teddy i dteagmháil lena dheartháir, agus é ag iarraidh a mhíniú dó go bhfuil na feirmeoirí saibhre agus an lucht gnó scanraithe ag an reitric Shóisialach sna paimfléid Phoblachtánacha a bhíonn á scaipeadh ag Damien agus a chuid cairde. Is é an freagra a thugann Damien ná go bhfuil na bochtáin i ndrocháit agus nach féidir stop a chur leis an imirce gan dul i dtuilleamaí an tSóisialachais. Áitíonn Teddy ar Damien go gcuirfear an Conradh Angla-Éireannach ar ceal a thúisce is a thiocfaidh sracadh sa tír. Deir Damien go bhfuil Teddy tar éis móid dílseachta a mhionnú do rí Shasana agus "naprún an bhuistéara" (an ''Union Jack'') a chur air féin. Go gairid ina dhiaidh sin, briseann an cogadh cathartha amach. Cromann Damien agus a chuid Óglach ar threallchogaíocht, agus iad ag ionsaí is ag marú saighdiúirí de chuid Arm an tSaorstáit. Go gairid ina dhiaidh sin, beireann na Saorstátairí ar Damien, agus pionós an bhás ag bagairt air. Tá sé go díreach ag fanacht leis an mbás sa chillín céanna ina raibh sé nuair a ghabh na Gaill é an chéad uair, ach ansin, tagann Teddy ar cuairt chuige. Deir Teddy leis nach bhfuil de dhíth air ach síocháin a chur ar bun in Éirinn arís, ionas go mbeidh seisean agus Damien in ann pósadh agus clann a thógáil faoi shuaimhneas. Anois, má nochtann Damien dó an áit a bhfuil airm an IRA i bhfolach, ní chuirfear chun báis é, agus gheobhaidh sé pardún iomlán. Níl Damien sásta sceitheadh ar a chuid comrádaithe - nár chuir sé féin Críostóir Ó Rathaille chun báis toisc go raibh sé ina bhrathadóir? Imíonn Teddy leis, agus scríobhann Damien an litir dheireanach chuig Sinéad, agus é ag rá go bhfuil a fhios aige céard atá i ndán dó agus go bhfuil sé breá sásta a anam a chailleadh ar son na cúise. Le bodhránacht an lae, tugtar Damien go dtí áit a bhásaithe. Tugann Teddy an t-ordú, agus maraíonn an scuad a dheartháir. Briseann a ghol ar Teddy, agus é ag baint na gceangal de Damien. Ina dhiaidh sin, tugann Teddy litir dheireanach a dhearthára chuig Sinéad. Is fuar an fháilte a fhaigheann sé ansin. Ordaíonn Sinéad dó bailiú leis chomh luath in Éirinn agus is féidir. Agus é imithe, titeann Sinéad as a seasamh le teann bróin, agus í ag scairteadh ar Damien ina ainm. === Léiriú an scannáin === Tá imeachtaí an scannáin suite in Éirinn, agus Éireannaigh ab ea an chuid ba mhó de na haisteoirí. Mar sin féin, comhléiriú idirnáisiúnta a bhí ann, agus comhlachtaí ó Éirinn, ón [[Ríocht Aontaithe]], ón n[[Gearmáin]], ón [[Spáinn]], ón [[An Fhrainc|bhFrainc]] agus ón [[Iodáil]] páirteach ann. Maidir leis an stiúrthóir Ken Loach, is Sasanach é, agus gairmréim fhada curtha isteach aige ag déanamh scannáin pholaitiúla a bhfuil blas na [[Eite Chlé|heite clé]] orthu. == Bua an Palme d'Or == Bhuaigh an scannán an gradam 'Palme d'Or' sa bhliain [[2006]]<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/4336504.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2010-01-02 |archivedate=2012-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309000546/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/4336504.html }}</ref>. Is comórtas é a dhéanann ceiliúradh ar scannáin na linne, agus tá sé ar siúl le 60 bliain anuas. Dúirt lucht an ghiúiré go raibh an scannán lán de mhothúcháin<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.festival-cannes.com/en/article/43478.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2010-01-02 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305084734/http://www.festival-cannes.com/en/article/43478.html }}</ref>. Fuair ''The Wind that Shakes the Barley'' an ceann ní b'fhearr ar scannáin ar nós "Babel", "Fast Food Nation" agus "BABEL"<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/2006/inCompetition.html |teideal=Liosta iarrthóirí an comórtas(as &#91;&#91;Béarla&#93;&#93;) |dátarochtana=2010-01-02 |archivedate=2016-03-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316141411/http://www.festival-cannes.com/en/archives/2006/inCompetition.html }}</ref>. == Conspóid == Bhí alt ag an "Daily Mail" ([[Sasana]]) leis an teideal "Why does Ken Loach loath his country so much?"<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-388256/Why-does-Ken-Loach-loathe-country-much.html Alt "Why does Ken Loach loath his country so much"]</ref>. Tháinig Ken Loach amach, agus dúirt sé "If we tell the truth about the past, maybe we'll tell the truth about the present". Ach bhí tuilleadh gearán le cloisteáil faoin scannán, "Tuilleadh nimhe ón súmaire Loach" ("More poison from Loach the leech" as [[Béarla]])<ref>[http://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3625404/Bribe-your-own-voters-first-young-George.html#5| Alt ón Telegraph faoin scannán]</ref>. == Naisc sheachtracha == * [http://thewindthatshakesthebarley.co.uk/ Suíomh oifigiúil (Ríocht Aontaithe)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111061757/http://thewindthatshakesthebarley.co.uk/ |date=2009-01-11 }} * [http://www.ifcfilms.com/page/twtstb/ Suíomh oifigiúil (Stáit Aontaithe)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070823064947/http://www.ifcfilms.com/page/twtstb/ |date=2007-08-23 }} * [http://www.imdb.com/title/tt0460989/ Eolas faoin scannán ar an IMDB)] * [http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=8973 Agallamh le Ken Loach faoin scannán] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930015439/http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=8973 |date=2007-09-30 }} == Tagairtí == {{Reflist}} {{Gradam Ciorcal Léirmheastóirí Scannán Bhaile Átha Cliath don Scannán Éireannach is Fearr}} {{DEFAULTSORT:Wind that Shakes the Barley, The}} [[Catagóir:Scannáin Béarla]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin 2006]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] [[Catagóir:Palme d'Or]] 3ascubfb0tmvdtkwrwahsnpfh0mnzku 0 12798 1324247 1314263 2026-08-11T22:46:38Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1324247 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Saothar Ceoil}} Is é '''God Save the King''' ({{lang-ga|Go sabhála Dia an Rí}}) [[amhrán náisiúnta]] na [[Ríocht Aontaithe|Ríochta Aontaithe]]. Seo an téacs i nGaeilge na hAlban: {{lang|gd| Dhia, thoir d ar n-uachdran gaoil<br> Sonas is sìneadh saoghl;<br> Dhia, dìon an Rìgh;<br> Deònaich dha buaidh sa chòir,<br> Ard-ghreadhnachas is glòir,<br> Fad-riaghladh aoibhinn, mòr;<br> Dhia, dìon an Rìgh !<br> Do mhaitheas caoin, neo-ghann,<br> Bi dortadh air a cheann,<br> Gun sgur, gun dìth ;<br> Ceart-reachdan biodh ra linn,<br> Á sìor thoirt aobhair dhuinn,<br> Le guth s le cridh bhith seinn<br> Dhia, dion an Rìgh !<br> }} {{Síol-au}} {{Síol-ceanada}} {{Síol-nz}} {{Síol-en}} {{Síol-cy}} {{Síol-gd}} {{Síol-ni}} {{Síol-om}} {{síolta ceol}} [[Catagóir:Amhráin Náisiúnta]] [[Catagóir:An Astráil]] [[Catagóir:An Bheilís]] [[Catagóir:An Nua-Shéalainn]] [[Catagóir:Ceanada]] [[Catagóir:Impireacht na Breataine]] [[Catagóir:Nua-Ghuine Phapua]] [[Catagóir:Oileán Mhanann]] [[Catagóir:Oileáin Mhuir nIocht]] [[Catagóir:Ríocht Aontaithe]] [[Catagóir:San Uinseann agus na Greanáidíní]] 158gge283cqsrlmaqrpx6bgadocsfbj 0 14271 1324174 1166182 2026-08-11T13:27:05Z An Sionnach Rua 29036 1324174 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Fine mhór [[Passeriformes|éan pasaireach]] a fhaightear ar gach mór-roinn ar domhan, an Antartaice san áireamh. Tá 19 géineas agus thart ar 90 speiceas san fhine. Tugtar '''fáinleoga''' agus '''gabhláin''' ar an chuid is mó de na speicis. Is imircigh fad-achair iad roinnt speiceas san Eoraip agus i Meiriceá Thuaidh; i gcodarsnacht leis sin, ní théann fáinleoga ó Iarthar agus Deisceart na hAfraice ar imirce. == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Hirundinidae]] 9tp5xieftcs6d7uwn0p4tl2ijnt8jrx 0 18868 1324338 1228255 2026-08-12T10:29:26Z An Sionnach Rua 29036 1324338 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Tá an t-[[éan]], an '''Fhuiseog''', ina chomhpháirt den [[Ord (bitheolaíocht)|ord]] [[Passeriformes]], san fhine [[Alaudidae]] agus bíonn na fáinleoga ar fáil sa [[Sean-Domhan]], maille le tuaisceart agus deisceart na h[[Astráil]]e; spréigh ceann amháin, an Fhuiseog Adharcach, go dtí [[Meiriceá Thuaidh]]. == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Alaudidae]] jgb1wnk5884riemar06bg6uve5is9dv 3 19276 1324185 1322337 2026-08-11T13:44:08Z An Sionnach Rua 29036 /* Teimpléad:Féach freisin */ Freagra 1324185 wikitext text/x-wiki {{Cartlainne}} {{Úsáideoir:Alison/todo}} == Fadhb le "Teimpléad:Bosca Sonraí Ainmhí Bheo/Caomhnú" == A Alison, a chara, tá súil agam go bhfuil ag éirí go maith leat! Má tá an t-am agat, tá mé théis mo dhícheall a dhéanamh dul i ngleic leis an fhadhb seo liom féin ach is ar éigean gurbh fhéidir liom á thuiscint. Tá an íomhá sna boscaí sonraí ainmhí bheo dóibh siúd atá "i mbaol" briste. D'fhéach mé trí an leathanach foinse ar fad ag iarraidh é a réiteach, ach níl a fhios agam fós cén fáth nach bhfuil sé ag obair. Tá na híomhánna do LC, NT, VU agus CE ag obair fós, ní dóigh liom gur aistrigh éinne aon leathanach d'ainmhí atá díothaithe sa dúlra go fóill nó níor aimsigh mé féin é ar a laghad agus mar sin, níl a fhios agam má tá an íomhá sin ag obair. Dá mb'fhéidir leat an fáth nach bhfuil sé ag obair a mhíniú dom, chabhródh sé liom fadhbanna mar sin a réiteach sa todhchaí. N.B. d'eagraigh mé an giorrúchán a bhí á léiriú sna boscaí ó UICN na Fraincise go AICD na Gaeilge, ach ní bhaineann an fhadhb leis sin, tá mé cinnte de. [[Úsáideoir:An Sionnach Rua|An Sionnach Rua]] ([[Plé úsáideora:An Sionnach Rua|plé]]) 09:50, 26 Samhain 2025 (UTC) : {{Ping|An Sionnach Rua}} - {{Deisithe}} anois - féach ar [[Spioróg mhór ruadhonn]] mar shampla. Bhí fadhbanna leis na híomhánna luaite ar [[Wikidata]]. Is féidir liom iad a cheartú [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q96377276&diff=2434197809&oldid=2431683478 anseo] trí thagairt a dhéanamh do na híomhánna cuí :) - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 13:48, 26 Samhain 2025 (UTC) == Aonaid in úsáid in Teimpléad:Citation == A @[[Úsáideoir:Alison|Alison]], a chara, Míle buíochas as an chabhair a thug tú liom le déanaí agus tá brón orm as a bheith ag teacht ar ais chugat chomh tapaidh seo i ndiaidh na faidhbe leis an íomhá sin arís ach nílim cumasach go leor in eagar na dteimpléad chun an fhadhb seo a réiteach. Má théann tú go dtí bun an leathanaigh ar [[Tíogar]] feicfidh tú gur bhain mé úsáid as an teimpléad nua Citation chun na téacsanna sin a lua. An fhadhb atá agam anois leo ná go bhfuil aonaid an Bhéarla in úsáid amhail p., pp., vol., ed., eds., srl. seachas lch., lgh., iml., eag., srl. An bhfuil bealach ann lena réiteach? Cheap mé ar dtús gur le wikidata a bhainfeadh na haonaid sin ach níor tharla aon athruithe nuair a chuir mé luachanna Gaeilge leis na haonaid a d'aimsigh mé agus bhí cinn ann fosta nár aimsigh mé leathanach wikidata dóibh. [[Úsáideoir:An Sionnach Rua|An Sionnach Rua]] ([[Plé úsáideora:An Sionnach Rua|plé]]) 12:30, 30 Samhain 2025 (UTC) == [[Nina Krajnik]] == Hey Allison, sorry for reaching out in English. To perhaps explain a bit more context, which is often lacking in such short deletion reasons. Nina likely has some PR running around, consider checking [[:d:Q112265440]] and its history. While notability isn't a question here the way article is currently written is horrendous for a Wikipedia article. It lacks serious reliable sources (which exist) and current are somewhat spammy. It also fails to mention certain controversies she's been a party to hence it'd be actually better to delete the article (IMHO). Wish you all the best in the new year and stay safe, [[Úsáideoir:A09|A09]] ([[Plé úsáideora:A09|plé]]) 01:03, 8 Eanáir 2026 (UTC) == Boscaí Eolais == Haigh, a Alison. An bhfuil aon chomhairle agat maidir le conas na boscaí eolais a úsáid (chuir tú ceann leis an leathanach "Steam" le déanaí. Ní raibh mé in ann a oibriú amach conas iad a úsád, ach bheinn buíoch as do chomhairle! Ba mhaith liom iad a chur isteach amach anseo. [[Úsáideoir:Caoluisce|Caoluisce]] ([[Plé úsáideora:Caoluisce|plé]]) 21:22, 12 Feabhra 2026 (UTC) :Tá lánliosta na boscaí sonraí Wikidata le fáil [[VP:BS|anseo]] - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 17:55, 14 Feabhra 2026 (UTC) == Irisí agus Nuachtáin Gaeilge == Alison , a chara, Maidir le 'Irisí agus Nuachtáin Gaeilge' Dé hAoine seo chaite, bhuail mé le Rossa Ó Snodaigh ag an Ard-Fheis i mBéal Feirste thaispeáin sé an leathanach 'Irisí agus Nuachtáin Gaeilge' domhleabhar agus Nuachtán na hÉireann taispeánta aige dom. (Tagairt; https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=Iris%C3%AD_agus_Nuacht%C3%A1in_Gaeilge&veaction=edit&section=5). Ba mhaith leis na na colúin 5. Eagarthóirí agus 6. Eolas breise níos caoile (tá siad ró-leathan!). Ar an drochuair ní raibh mé in ann cabhrú leis...b'fhéidir go bhféadfá é a chur in eagar dó? ̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:37, 26 Feabhra 2026 (UTC) * {{Ping|Ériugena}} - {{Deisithe}} anois, a chara. Phew - an-dheachair! - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 20:49, 27 Feabhra 2026 (UTC) == Díreach le cur in iúl duit... == D'athraigh mé go dtí aistriúchán de láimh tamall ó shin. Déanfaidh mé na mion-ailt beagán níos faide, ach bhí sé i gceist agam i gcónaí iad a leathnú. [[Speisialta:Contributions/&#126;2026-14619-60|&#126;2026-14619-60]] ([[Plé úsáideora:&#126;2026-14619-60|talk]]) 14:28, 12 Márta 2026 (UTC) == Do ghníomhartha le déanaí / scriosadh neamhréasúnach == Maidir leis '''''Spider-Gwen: Gwen-Verse''''' agus '''''King in Black: Gwenom vs. Carnage''''': Gabh mo leithscéal? Níl sin "thar shábháil": chuir mé go leor oibre isteach san aistriúchán sin inné. Déanta na fírinne, ba é an t-aon rud a rinne mé inné é. Anois, inis dom láithreach cad is gá a shocrú, agus déanfaidh mé é a shocrú. Seol ar ais é sin mar dhréacht nó go díreach mar leathanach, le do thoil. Táim sásta an obair a dhéanamh. Maidir leis '''Spider-Man (Miles Morales)''' agus naisc atreoraithe eile: is é cuspóir na nasc sin tagairt a dhéanamh d'ainmneacha malartacha agus d'ainmneacha cosúla ar leathanaigh eile, chun mearbhall a sheachaint. Tá an leathanach seo riachtanach chun mearbhall le [[Spider-Man]] a sheachaint, agus bhí na cinn eile ceaptha chun mearbhall a sheachaint leis na Spider-Girls eile. Tá súil agam ó chroí go bhfaighidh mé freagra uait go luath. [[Speisialta:Contributions/&#126;2026-15963-42|&#126;2026-15963-42]] ([[Plé úsáideora:&#126;2026-15963-42|talk]]) 17:32, 14 Márta 2026 (UTC) * Níl tú ag éisteacht le éinne - ar bith - anseo ar an vicí. Tóg sos. Dírigh ar cheann amháin nó dhó ailt, b'fhéidir. Díscriosfaidh mé na leathanaigh eile i gceann cúpla nóiméid agus cuirfidh mé i do spás "draft" iad - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 17:37, 14 Márta 2026 (UTC) == Sórtáil == Haigh a chara, chonaic mé [https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=S%C3%ADomha_Hennessy&curid=123930&diff=1301574&oldid=1301511 trácht] a d'fhág tú tamaill ó shoin le rá gur féidir an síneadh fada a úsáid i DEFAULTSORT. Feicim go moltar ar Uicithe eile (m.sh. [https://de.wikipedia.org/wiki/Hilfe:Kategorien#3._Regel:_26_Grundbuchstaben anseo]) gan ach ASCII a úsáid leis ionas nach dtarlaíonn rudaí mar "Ábhar" a bheith chun cúl ar "Albain". An amhlaidh go bhfeidhmíonn DEFAULTSORT ar bhealach eile i Uicí na Gaeilge? [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 21:02, 16 Márta 2026 (UTC) == [[Róisín O'Donovan]] == Hi Alison, how are you? Me I'm fine!!! I saw you accessed this page: please, can you add some news in the biography? I'll be pleased to help you in Italian and Portuguese. Thanks a lot for your aid, and see you soon. [[Úsáideoir:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Plé úsáideora:Rei Momo|plé]]) 11:26, 20 Márta 2026 (UTC) :Sure - I'll try do something over the weekend. I'm just doing some drive-by cleaning here :) - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 11:29, 20 Márta 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:33, 28 Aibreán 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471754 --> == Athsheoladh agus dátaí == Alison, má athraíonn tú na teidil le dátaí <br> mar shampla, "Luíochán Loch gCál 1987" => "Luíochán Loch gCál"<br> an féidir leat "Athsheoladh" a fhágáil ann, ar a laghad.<br> Tá postálacha agam sna mheáin shóisialta (X) "ar an lá seo", <br> Cuir i gcás tá nasc agam ar X atá ag díriú ar "Luíochán Loch gCál (1987)". <br> Scrios tú é GAN ATHSHEOLADH, agus briseadh mo phostáil. Ó bhó !<br> Agus ar aon nós, ceapaim go bhfuil na blianta sna teidil áisiúil.<br> Agus feictear é i dteangacha eile ó amh go ham mar sh.<br> https://de.wikipedia.org/wiki/Anschlag_von_Loughgall_1987 nó Anschlag von Loughgall 1987<br> GRMA [[Úsáideoir:TGcoa|TGcoa]] ([[Plé úsáideora:TGcoa|plé]]) 22:28, 4 Bealtaine 2026 (UTC) == Gaeilge == Hello. I'm looking for Irish translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Úsáideoir:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Plé úsáideora:Eurohunter|plé]]) 19:42, 7 Bealtaine 2026 (UTC) == Naisc Idirtheangacha == A Alison, a chara. Tá súil agam go bhfuil tú ag éirí go maith! Tá deacracht agam maidir le halt a chruthaíos cúpla lá ó shin faoin ''[[Euskaltzaindia]]'' (Acadamh na Bascaise). Nílimse in ann nasc idirtheangach a chur leis an alt, faighim fógra nach bhfuil an cead agam é sin a dhéanamh. Bhíos ábalta naisc a chur le hailt eile a chruthaíos áfach, agus níl mé cinnte gur dhein mise féin rud éigin sular fhoilsíos an t-alt nó go bhfuil sé de bharr an topaic go bhfuil cosc ann? Bheinn an-bhuíoch as do chuid chabhrach. Le meas, [[Úsáideoir:An RíomhGael|An RíomhGael]] ([[Plé úsáideora:An RíomhGael|plé]]) 22:12, 23 Iúil 2026 (UTC) :{{déanta}} - táim ar sos beag faoi láthair [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] ^{[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]} 22:48, 23 Iúil 2026 (UTC) == Teimpléad:Féach freisin == A Alison, a chara, Tá súil agam go bhfuil tú ag baint sult as an tsos atá ar bun agat. Nuair a bheidh tú ar ais, beidh tú in ann a fheiceáil gur ar ais i mbun aistriúcháin [[Tíogar]] atáim ach tá fadhb bheag agam ann le teimpléad faoi leith. Thug mé faoi deara gurb ann don [[Teimpléad:Féach freisin]] ach nár cuireadh aon pharaiméadair, srl. leis agus mar sin, chinn mé iad a chur leis ó Wikipedia. Cé gurb amhlaidh a rinne mé, áfach, is cosúil nach bhfuil sé ag feidhmiú ar chor ar bith agus níl's agam cad chuige nach bhfuil. Cheap mé ar dtús gur bhain sé le [[Teimpléad:hatnote]] a bheith gan paraiméadair fosta, ach mar a fheicfidh tú, níor chabhraigh sé sin liom ach oiread. An bhfuil buille fá thuairim agat céard atá cearr ann? Bail ó Dhia ar an obair! [[Úsáideoir:An Sionnach Rua|An Sionnach Rua]] ([[Plé úsáideora:An Sionnach Rua|plé]]) 14:40, 1 Lúnasa 2026 (UTC) :A Alison, a chara, :Ar chaoi éicínt, tá an teimpléad ag feidhmiú i gceart anois agus ní dhearna mise ná éinne eile aon rud leis... b'fhéidir go raibh foighne de dhíth orm agus mé ag obair air ar ball. [[Úsáideoir:An Sionnach Rua|An Sionnach Rua]] ([[Plé úsáideora:An Sionnach Rua|plé]]) 13:44, 11 Lúnasa 2026 (UTC) 0yc4fo4oe775natbgnixjabsa26vwra 0 20129 1324293 1175391 2026-08-12T07:02:00Z TGcoa 21229 1324293 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} Is sráidbhaile í '''Cill Charthaigh'''<ref name="Logainm">{{Cite web-en|url=https://www.logainm.ie/ga/1416588|title=Cill Charthaigh/Kilcar {{!}} logainm.ie|publisher=[[An Coimisiún Logainmneacha]]|access-date=2023-06-22|language=ga|work=[[Logainm.ie|Bunachar Logainmneacha na hÉireann]] (Logainm.ie)}}</ref> (Béarla: ''Kilcar'') atá suite i n[[Gaeltacht]] [[Contae Dhún na nGall|Dhún na nGall]], [[Poblacht na hÉireann]]. Tá sé an-chóngarach le [[Sliabh Liag]], ceann de na haillte mara is airde san [[An Eoraip|Eoraip]]. Sa bhliain 2016, bhí 258 nduine ina gcónaí sa bhaile. Déantar cur síos ar athruithe ins an daonra sa tábla thíos:<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cso.ie/px/pxeirestat/Statire/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=E2016&Planguage=1|teideal=Fíor Athrú agus Athrú Céatadáin sa Daonra ó 2011 go 2016 de réir Liosta Bailte in Ord Aibítre, Bliain Daonáirimh agus Staitistic - StatBank - sonraí agus staitisticí|work=www.cso.ie|dátarochtana=2019-01-31}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=An Phríomh-Oifig Staidrimh|date=2012|url=https://cso.ie/en/media/csoie/census/documents/census2011vol1andprofile1/Census_2011_-_Population_Classified_by_Area.pdf|title=Census 2011 - Population Classified by Area|language=Béarla|journal=|volume=|issue=}}</ref> {| class="wikitable" |+ !Bliain !Daonra !Athrú !Athrú, % |- |2006 |232 | - | - |- |2011 |248 | +16 | +6.9% |- |2016 |258 | +10 | +4.0% |} == Daoine == * [[James McHugh]], Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026 in eachtra bóthair), ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí James agus a mhac Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana). Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i g[[Cill na Martra]]. == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Bailte i gContae Dhún na nGall]] a07fzovtt4thqxbxzindniv049nav6d 0 23486 1324244 1287626 2026-08-11T22:27:07Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324244 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is imreoir [[leadóg|leadóige]] ó [[SAM|Mheiriceá]] í '''Venus Ebony Starr Williams''' (rangú domhanda i measc na mban: uimhir a 9). Rugadh í ar [[17 Meitheamh]] [[1980]]. Is deirfiúr í le [[Serena Williams]]. Tá 23 craobh Grand Slam buaite aici. Tá cúig craobh Grand Slam buaite aici i Wimbledon (ina aonair). Tá sí rangaithe faoi láthair ag uimhir 21. == Saol pearsanta == Sa bhliain 2003, maraíodh Yetunde Price, déirfiúr Venus agus Serena Williams, i [[Compton|gCompton, California]], in aice leis na cúirte leadóige a thosaigh an bheirt ag imirt.<ref>{{Lua idirlín|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1355/is_14_104/ai_109568996/|teideal=Williams sisters 'shocked' by shooting death of oldest sister|dáta=2003|language=en|work=findarticles.com|dátarochtana=2025-11-15|archivedate=2006-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060207021328/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1355/is_14_104/ai_109568996}}</ref> Sa bhliain 2007, bhain Williams céim chomhlach amach i ndearadh faiseanta in Institiúid na hEalaíona, [[Fort Lauderdale]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1355/is_14_104/ai_109568996/|teideal=Venus Williams Aces Fashion Degree From Arts Institute of Fort Lauderdale|údar=Artinstitutes.edu|dáta=Curtha i gcartlann ar 5 Meitheamh, 2008|dátarochtana=2025-11-15|archivedate=2009-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090805050231/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1355/is_14_104/ai_109568996/}}</ref> Rugadh Williams mar [[Finnéithe Iáivé|Fhinné Iehova]].<ref>{{Cite news|url=https://www.huffpost.com/entry/serena-williams-secret-weapon-jehovah-god_n_55a06ed9e4b0ecec71bc445b|teideal=Serena Williams' Secret Weapon: 'Jehovah God'|dáta=2015-07-11|language=en-US|work=HuffPost|dátarochtana=2025-11-15}}</ref>{{DEFAULTSORT:Williams, Venus}} == Craobhchluichí Grand Slam == {| class="sortable wikitable" |- ! Toradh !! Bliain !! Craobh Grand Slam !! Dromchla !! Céile Imeartha !! Scór |-bgcolor=CCCCFF |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 1997 || US Open || Crua || [[Martina Hingis]] || 0-6, 4-6 |-bgcolor=CCFFCC |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2000 || Wimbledon || Féir || [[Lindsay Davenport]] || 6-3, 7-6 <sup>(7-3) |-bgcolor=CCCCFF |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2000 || US Open || Crua || Lindsay Davenport || 6-4, 7-5 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2001 || Wimbledon || Féir || [[Justine Henin]] || 6-1, 3-6, 6-0 |-bgcolor=CCCCFF |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2001 || US Open || Crua || [[Serena Williams]] || 6-2, 6-4 |-bgcolor=EBC2AF |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2002 || Roland Garros || Cré || Serena Williams || 5-7, 3-6 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2002 || Wimbledon || Féir || Serena Williams || 6-7 ^(4-7), 3-6 |-bgcolor=CCCCFF |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2002 || US Open || Crua || Serena Williams || 4-6, 3-6 |-bgcolor=FFFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2003 || Australian Open || Crua || Serena Williams || 6-7 ^(4-7), 6-3, 4-6 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2003 || Wimbledon || Féir || Serena Williams || 4-6, 6-4, 6-2 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2005 || Wimbledon || Féir || Lindsay Davenport || 4-6, 7-6 ^(7-4), 9-7 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2007 || Wimbledon || Féir || [[Marion Bartoli]] || 6-4, 6-1 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=98FB98| Buaiteoir || 2008 || Wimbledon || Féir || Serena Williams || 7-5, 6-4 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2009 || Wimbledon || Féir || Serena Williams || 6-7 ^(3-7), 2-6 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2017 || Australian Open || Crua || Serena Williams || 4-6, 4-6 |--bgcolor=CCFFCC |bgcolor=FFA07A| Cailliúnaí || 2017 || Wimbledon || Féir || [[Garbiñe Muguruza]] || 5-7, 0-6 |--bgcolor=CCFFCC {{síol}} [[Catagóir:Imreoirí leadóige Mná|Williams, Venus]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1980]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Lucht spóirt na Stát Aontaithe]] 58gkpulw1igugvx7qciou6s4g2v9l99 0 25467 1324248 1311948 2026-08-11T22:47:49Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1324248 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[File:Wales 844-78 (Rhodri the Great).svg|thumb|right|220px|Léarscáil ag tabhairt le fios fairsinge na ngabhálacha a bhain an Rí Rhodri Mawr amach.{{legend|#87de87|Gwynedd, prionsacht Rhodri Mawr}} {{legend|#ffb380|Comhcheangail chun Morgannwg a chruthú.}}]] B'é [[Rhodri Mawr]] (nó '''Rhodri ap Merfyn''') an chéad rialtóir sa [[An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag]] a bhain an gradam ''Mawr'' ('Mór') amach dó féin, agus an chéad duine a bhain forlámhas amach ar an Bhreatain Bheag, beagnach ina hiomláine. Tugtar [['Rí na mBreatnach']] air in [[Annála Uladh]]. Níos déanaí, ghlaoigh staraithe éagsúla 'Rí na Breataine Bige' air, cé nach raibh sé riamh in ann an Bhreatain Bheag uile a smachtú agus níor thug daoine comhaimseartha leis an teideal seo dó. Fear "cumasach ábalta" ab ea Rhodri Rí agus rud úr-nua ab ea é an chuid ba mhó den Bhreatain Bheag a bheith faoi aon shliocht ríoga amháin.<ref name=":0">[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lch 14</ref> == Ginealach agus oidhreacht == Mac [[Merfyn Frych|Mherfyn Frych]], Rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] agus [[Nest ferch Cadell]] ó ríshliocht [[Powys]] ab ea é, agus fuair sé [[Ríocht Gwynedd]] ó oidhreacht tar éis dá athair bás a fháil sa bhliain [[844]]. Chaith [[Sedulius Scottus]] seal ina chúirt thart faoin mbliain [[848]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/sedulius-scottus-irishman-a7969|teideal=Sedulius Scottus (‘the Irishman’)|údar=[[Aidan Breen|Breen, Aidan]]|language=en|dátarochtana=03 Bealtaine 2025}}</ref> <blockquote> ''"Horm, toesech na n-Dubgennti, ''iugulatus est'' la Ruadhraigh m. Meirminn righ m-Bretan."'' : ―[[Annála Uladh]], s.a. [[856]].6<ref name="aistrithe">{{Lua idirlín|url=https://celt.ucc.ie/published/G100001A.html|teideal=The Annals of Ulster|work=celt.ucc.ie|dátarochtana=2025-05-02}}</ref> Tá Horm, taoiseach na n[[Lochlannaigh|Dubhghintlithe]] maraithe ag Rhodri mac Merfyn rí na mBreatnach.<ref name="aistrithe" group="nóta">Arna aistriú ag an Uicipéid. Fáilte roimh cheartúcháin.</ref> </blockquote> Nuair a bhásaigh a uncail, deartháir a mháthar, [[Cyngen ap Cadell]] rialtóir [[Teyrnas Powys|Powys]], ar oilithreacht go dtí an [[An Róimh|Róimhe]] sa bhliain [[855]], fuair sé Powys le hoidhreacht freisin. Sa bhliain [[872]], tré thaisme, bádh Gwgon, rialtóir [[Seisyllwg]] i ndeisceart na Breataine Bige, chuir Rhodri Ríocht Seisyll leis a fhearainn de bhua a pósadh le [[Angharad ferch Meurig|Angharad]], deirfiúr Gwgon. Seo déanta b'é Rhodri an rialtóir is mó sa Bhreatain Bheag. <blockquote> ''"Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum, du tuidhecht docum n-Erenn for teiched re Dubghallaibh."'' : ―[[Annála Uladh]], s.a. [[877]].3<ref name="aistrithe" /> Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach, do thigheacht chun na hÉireann ar teitheadh roimh Dhubhghallaibh.<ref name="aistrithe" group="nóta" /> </blockquote> Ar bhás Rhodri Fawr, roinneadh a ghabháltas ar a bheirt mhac [[Anarawd ap Rhodri|Anarawd]] agus [[Cadell ap Rhodri|Cadell]], agus "ba dhóbair d'aontacht na tíre dul ar neamhní arís", ach leathchéad bliain tar éis bhás Rhodri Fawr bhí níos mó den Bhreatain Bheag faoi smacht mhic Chadell, [[Hywel Dda]], ná mar a bhí ag a sheanathair roimhe.<ref name=":0" /> <blockquote> ''"Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum a Saxonibus interemptus."'' : ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].1<ref name="aistrithe" /> Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach maraithe ag Sacsanaigh.<ref name="aistrithe" group="nóta" /> </blockquote> Níor tháinig aon fhilíocht mholta faoi Rhodri Mawr féin aníos chugainn i m[[An Bhreatnais|Breatnais]], cé go mbeifí ag súil leis. Mar sin féin, is thart faoin mbliain 850 a cumadh sraith ''englynion''<ref group="nóta">uatha: ''englyn'' .i. véarsa de thrí nó ceithre líne</ref> atá ar caomhnú i lámhscríbhinn i [[Llyfr Coch Hergest]] dar le hIfor Williams, bunaithe ar an ábhar, ar an bhfriotal, ar an meadaracht, agus ar na háiteanna a luaitear iontu. Baineann siad seo le Powys, atá in iarthar agus lár na Breataine Bige, agus le coimhlint idir na Breatnaigh agus fir Mhercia, "go mór mór ag áit darbh ainm [[Pengwern]] a bhí suite gairid do [[Shrewsbury]] an lae inniu."<ref name=":1">[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lgh 37–38</ref> Tá an dán gairid seo le fáil in Annála Uladh ar bhásanna Rhodri agus uaisle eile:<ref name="básanna" group="nóta">.i. ''"Aedh m. Cinadan, rex Pictorum"'' agus ''"Garfith m. Mael Brigte, rex Conaille"'', maille le ''"Donnchad m. Aedhaccain m. Concobuir"?''</ref> <blockquote> :''"Ruaidri Manann, minn n-aine'' :''Aed a crichaib Cinn Tire'' :''Donnchad, domna finn flatha,'' :''Garbsith, minn Macha mine.'' :''O do-ralaim ar m'aire'' :''fu-geir cricha mo cridhe,'' :''lecca h-uara iar n-aire,'' :''baile for Barrfhinn Bile."'' :: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].3<ref name="aistrithe" /> :Rhodri [[Oileán Mhanann|Mhanann]], mionn áine :Aed ó chríochaibh [[Cinn Tìre|Chinn Tíre]] :Donnchad, damhna fionn flatha, :Garbsith, mionn Macha mine. :Ó bheirim ar m'aire :faghraíonn críocha mo chroí, :leaca fuara iar n-aire, :buile ar Bharrfhinn Bile.<ref name="aistrithe" group="nóta" /> </blockquote> ==Clann== * [[Anarawd ap Rhodri]] * [[Cadell ap Rhodri]] * Meurig ap Rhodri * Merfyn ap Rhodri * Gwriad ap Rhodri * Tudwal ap Rhodri * Gwyddelig ap Rhodri ==Foinsí== * [[Máirín Ní Mhuiríosa|Mhuiríosa, Máirín Ní]] (1972). ''Gaeil agus Breatnaigh Anallód''. [[BÁC]]: [[Clódhanna Teoranta|Clódhanna Teo.]] ==Tagairtí== {{reflist}} ==Nótaí== {{reflist|group=nóta}} {{Monarcaí Powys}} {{Síol-beath}} {{Síol-cy}} {{Síol-om}} [[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]] [[Catagóir:9ú haois in Éirinn]] [[Catagóir:Breatnaigh in Éirinn sna Meánaoiseanna]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine as Oileán Mhanann]] [[Catagóir:Daoine na Meánaoise]] [[Catagóir:Fir Eorpacha]] [[Catagóir:Gwynedd]] [[Catagóir:Monarcacht na Breataine]] [[Catagóir:Monarcaí Powys]] [[Catagóir:Ríthe Eorpacha]] 33bnkv81d2fuj5e5sgj3vuk18tu5aq4 0 26390 1324358 1293049 2026-08-12T11:53:16Z An Sionnach Rua 29036 1324358 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] beag ceol é an '''gealbhan''' atá dúchasach * don Seandomhan. Is baill d'fhine na ''Passeridae'' iad. Tá cuid acu tugtha isteach don Domhan Úr is [[an Astraláise]]. nó * an Domhan úr. Is baill d'fhine na ''Passerellidae (Passerella srl) iad'' == Tréithe == * Suas le 37 cineál ann sa Seandomhan. An clúmh donn/liath de ghnáth. * Áitríonn sé talamh oscailte is foirgnimh.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Gealbhán|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=309}}</ref> == Féach freisin == * ''[[:Catagóir:Passerellidae|Passerellidae]] ([[:Catagóir:Passerella|Passerella]]) :'' Domhan úr; mar shampla, an [[gealbhan ceoil]] * ''[[:Catagóir:Passeridae|Passeridae]]'' : Seandomhan; mar shampla, an [[gealbhan binne]] * [[Giolcadh an ghealbhain]] ([[ceiliúr na camhaoire]]) == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Passeridae]] [[Catagóir:Gealbhain]] ekw8mptd3abwrytnrio3uoqjx6986mq 0 26444 1324254 1321759 2026-08-11T23:00:01Z Taghdtaighde 60452 Beagán curtha leis 1324254 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Is úrscéal le [[Séamas Mac Annaidh]] é '''Cuaifeach mo Londubh Buí'''. An chéad leabhar de [[Tríológ|thríológ]] atá ann (is iad ''[[Mo dhá Mhicí]]'' agus ''[[Rubble na Mickies]]'' na leabhair eile.) agus tugadh ardmholadh dó nuair a foilsíodh é: thuill sé clú agus cáil do Mhac Annaidh.<ref>http://www.udar.ie/product/Cuaifeach_mo_Londubh_Bu%C3%AD_Coisc-im-222{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Níor léir don léitheoir an raibh tríológ beartaithe i ndáiríre nó an amhlaidh go raibh Mac Annaidh ag magadh faoina chuid léitheoirí mar bhí féith an ghrinn (agus an fhéin-chomhfheasa) le brath go láidir san úrscéal, dar le roinnt léirmheastóirí. == An scéal == Tá stíl dá chuid féin aige ag an údar agus atmaisféar [[Osréalachas|osréalaíoch]] dá réir. Tá na príomhcharachtair sna déaga nó sna fichidí luatha agus léiríonn an t-údar tuiscint orthu agus macántacht. Is í féiniúlacht an duine aonair an príomhthéama sa leabhar. Díol suntais do go leor daoine lán daoine ba ea an méid Béarla atá curtha isteach ach an údar, ach úsáidtear an dá theanga chun fíricí áirithe sochtheangeolaíocha a chur abhaile ar na léitheoirí, rud a bhaineann go dlúth le téamaí an úrscéil. Sa gcuid lárnach den leabhar is féidir a áiteamh gur [[Bildungsroman|''bildungsroman'']] é (agus an dá leabhar eile sa tríológ), nó léiriú ar aigne ann féin - ar nós an leabhair Bhéarla ''Tristam Shandy'' le [[Laurence Sterne]]. Tá ceangal idir canadh na [[Lon dubh|lonta]] agus coincheap an ghaisce san úrscéal seo dar leis an [[Pádraig de Paor|nDr Pádraig de Paor]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Peter Weakliam]]|title=Cíoradh agus ceiliúradh ar an lon dubh|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 13|date=26 Bealtaine 2026|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2026/05/26/cioradh-agus-ceiliuradh-ar-an-lon-dubh/}}</ref> == Léirmheastóireacht == Tá go leor léirmheastóireachta déanta ar ''Cuaifeach mo londubh buí''. Sampla is ea ''Séamas Mac Annaidh agus macallaí sa scáthán'' (BÁC: Cois Life, 2001) le Maolmhaodhog Ó Ruairc. == Naisc sheachtracha == * [http://aonghus.blogspot.com/2008/05/fuighle-loin-na-hinise.html ''Cuaifeach Mo Lon Dubh Buí'': léirmheas] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-leabhar}} {{Rialú údaráis}} [[Catagóir:Úrscéalta Éireannacha]] [[Catagóir:Fantaisíocht i nGaeilge]] [[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]] [[Catagóir:Tríológa leabhar]] [[Catagóir:Tríológa Gaeilge]] [[Catagóir:Tríológa]] [[Catagóir:Sraitheanna na Gaeilge]] [[Catagóir:Sraitheanna leabhar Gaeilge]] [[Catagóir:Sraitheanna leabhar]] [[Catagóir:Sraitheanna litríochta]] [[Catagóir:Sraitheanna]] [[Catagóir:Leabhair Ghaeilge]] [[Catagóir:Leabhair Éireannacha]] [[Catagóir:Leabhair]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1983]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 1980idí]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1986]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1990]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 1990idí]] bygsx70y35v36lzq8a7tc6g29hbro3j 0 27692 1324316 1162981 2026-08-12T10:06:27Z An Sionnach Rua 29036 1324316 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is ord [[éan]] é ''Coraciiformes''. Tá níos mó ná 100 speiceas ann, leis an líon is mó daoibh seo scaipthe i measc tropaicí an [[Sean-Domhan|tSean-Domhain]] agus san [[Astráil]]. Déanann siad neadacha i dtolláin ar bhruacha abhann agus d’fhéadfadh obair ‘fheabhsaithe’ abhann nó talmhaíochta iad a mhilleadh. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Coraciiformes]] oo4ipqsiok7oqm9naw7wmtn5oi9d6ds 0 27983 1324143 1163012 2026-08-11T13:00:04Z An Sionnach Rua 29036 1324143 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''gabha dubh'''. Is baill d'fhine na Cinclidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Cinclus]] 4vfimvxpmbfx4lhbynprgq54o1csz55 0 28583 1324122 1163025 2026-08-11T12:37:32Z An Sionnach Rua 29036 1324122 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is géineas [[éan]] é '''''Recurvirostra''''', na habhóiséid. Is baill d'fhine na Recurvirostridae iad na lapairí seo agus ceithre speiceas ar an saol. Tá siad le fáil san Eoraip, san Áise agus san Afraic. De ghnáth bíonn an t-éan fásta 43-45 orlach ar airde agus 290-400 g ar meáchan. == Na speicis == Tá ceithre speiceas sa ghéineas ''Recurvirostra'': * ''Recurvirostra avosetta'' — [[abhóiséad]] * ''Recurvirostra americana'' — [[abhóiséad Meiriceánach]] * ''Recurvirostra novaehollandiae'' — [[abhóiséad píbrua]] * ''Recurvirostra andina'' — [[abhóiséad Aindéach]] == Naisc == * [http://www.wildlifesnaps.com/species.php?bird_species=Avocet&bird_date=February%2026th&bird_id=69 Abhóiséad i gContae Loch Garman]{{Dead link|date=Nollaig 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Recurvirostra]] oy0eu4kqalkawec8jhv1b9ebtpfzuua 0 28589 1324317 1322877 2026-08-12T10:08:44Z An Sionnach Rua 29036 1324317 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''beachadóir'''. Is baill d'fhine na Meropidae iad. Tá trí ghéineas agus 26 speiceas ann. Tá siad le fáil sa [[Sean-Domhan]]. Tá siad 16 - 35 cm. Bíonn an gob fada. Itheann siad feithidí.<ref>Forshaw, J. & Kemp, A. 1991. Encyclopaedia of Animals: Birds. Merehurst Press, Londan. lgh 144–145. isbn= 1-85391-186-0</ref> == Na géinis == * ''[[Meropogon]]'' Bonaparte, 1850 <small>(1 speiceas)</small> * ''[[Merops]]'' Linnaeus, 1758 <small>(23 speiceas)</small> * ''[[Nyctyornis]]'' Jardine & Selby, 1830 <small>(2 speiceas)</small> == Na speicis == * ''[[Nyctyornis amictus]]'' * ''[[Nyctyornis athertoni]]'' * ''[[Meropogon forsteni]]'' * ''[[Merops breweri]]'' * ''[[Merops muelleri]]'' * ''[[Merops gularis]]'' * ''[[Merops hirundineus]]'' * ''[[Merops pusillus]]'' * ''[[Merops variegatus]]'' * ''[[Merops oreobates]]'' * ''[[Merops bulocki]]'' * ''[[Merops bullockoides]]'' * ''[[Merops revoilii]]'' * ''[[Merops albicollis]]'' * ''[[Merops boehmi]]'' * ''[[Merops orientalis]]'' * [[Beachadóir Peirseach]] * ''[[Merops superciliosus]]'' * ''[[Merops philippinus]]'' * ''[[Merops ornatus]]'' * ''[[Merops viridis]]'' * ''[[Merops leschenaulti]]'' * [[Beachadóir Eorpach]] * ''[[Merops malimbicus]]'' * ''[[Merops nubicus]]'' * ''[[Merops nubicoides]]'' == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc == == Naisc sheachtracha == {{commonscat|Meropidae}} * [http://www.camacdonald.com/birding/Sampler2a-Bee-eaters.htm Camacdonald Gallery of each species] * [http://ibc.lynxeds.com/family/bee-eaters-meropidae Bee-eater videos] on the Internet Bird Collection * [http://montereybay.com/creagrus/bee-eaters.html Meropidae, Bird families of the World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204114732/http://montereybay.com/creagrus/bee-eaters.html |date=2009-02-04 }} [[Catagóir:Meropidae]] e78v6oj52s5ncuxsytdbvjfzqpepl50 0 28590 1324328 1322876 2026-08-12T10:17:54Z An Sionnach Rua 29036 1324328 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''bonnán'''. Is iad na bonnáin na speicis éin atá ina mbaill den fhine úd Ardeidae. Aithnítear roinnt speiceas. Is éin [[riasc|réisc]] iad. Itheann siad reiptílí, feithidí, éisc, crústaigh, froganna, torbáin, agus mamaigh bheaga. Tá siad le fail i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Áise, san Afraic, san Astráil, sa Nua-Shéalainn agus san Eoraip. Is éin imircigh iad an chuid is mó díobh. Beireann siad 1-7 ubh. == Na speicis == * Géineas ''Botaurus'' ** ''Botaurus pinnatus'' ** ''Botaurus lentiginosus'' ** ''Botaurus stellaris'' ** ''Botaurus poiciloptilus'' * Géineas ''Ixobrychus'' ** ''Ixobrychus involucris'' ** ''Ixobrychus exilis'' ** ''Ixobrychus minutus'' ** ''Ixobrychus sinensis'' ** ''Ixobrychus eurhythmus'' ** ''Ixobrychus cinnamomeus'' ** ''Ixobrychus sturmii'' ** ''Ixobrychus flavicollis'' ** † ''Ixobrychus novaezelandiae'' * Géineas ''Zebrilus'' ** ''Zebrilus undulatus'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Botaurinae]] qw0d8740h1hws4p68ohk7nflj1swk7v 0 28595 1324251 1323275 2026-08-11T22:58:19Z Taghdtaighde 60452 Cuid mhaith curtha leis 1324251 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo |image=A male blackbird at Legerwood - geograph.org.uk - 6008664.jpg |peu=Lon dubh (fireann) |image2=A female blackbird feeding on rowan berries - geograph.org.uk - 5980854.jpg |peu2=Céirseach (baineann) }} [[File:Turdus merula merula MHNT.ZOO.2010.11.186.11.jpg|thumb|Uibheacha an speicis]] Is [[éan]] é an '''lon dubh''' (''Turdus merula'', an lon dubh [[An Eoráise|Eoráiseach]]).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|author=[[Peter Weakliam]]|title=Cíoradh agus ceiliúradh ar an lon dubh|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 13|date=26 Bealtaine 2026|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2026/05/26/cioradh-agus-ceiliuradh-ar-an-lon-dubh/}}</ref> Tugtar '''céirseach''' ar an éan baineann.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Turdus%20merula/|title=“Turdus merula” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na ''Turdidae'' iad. Póraíonn sé san [[An Eoraip|Eoraip]], san [[An Afraic|Afraic]] Thuas, agus san [[An Áise|Áise]] Theas ó dhúchas. Tugadh iad isteach fosta san [[An Astráil|Astráil]] agus sa [[An Nua-Shéalainn|Nua-Shéalainn]], ina bhfuil anois freisin daonraí a phóraíonns.<ref>Long, John L. (1981). ''Introduced Birds of the World''. Agricultural Protection Board of Western Australia. l. 21–493</ref> Tá seacht bhfo[[Speiceas|speicis]] den lon dubh Eoráiseach ann.<ref name=":1" /> Itheann an lon dubh [[Feithid|feithidí]], [[Péist|péistí]], [[Sméar dhubh|sméara]] agus torthaí eile.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|journal=[[Wings]]|title=Ainmneacha Éanlaith Éireann: Lon dubh|author=[[Fearghas Mac Lochlainn|Mac Lochlainn, Fearghas]]|year=2021}}</ref> I roinnt codanna dá réimse, is éan cónaitheach atá ann, fad is i gcodanna eile bíonn sé ag [[Imirce (bitheolaíocht)|imirce]], nó fiú bíonn éin chónaithigh agus éin imircigh san áit céanna.{{Foinse}} Bíonn siad le feiceáil in Éirinn ar fud na bliana.<ref name=":1" /> Bíonn cuma éagsúil ar an gcéirseach agus ar an lon dubh fireann. Is é an fireannach amháin a thugann canadh uaidh, dar leis an [[Éiceolaíocht|éiceolaí]] [[Timothy McCarthy]], ar mhaithe lena leathéan a mhealladh.<ref name=":1" /> == Tábhacht chultúrtha == === Litríocht agus béaloideas na Gaeilge === Níl tagairtí don lon dubh ró-fhlúirseach i litríocht na [[An tSean-Ghaeilge|Sean-]] agus na [[An Mheán-Ghaeilge|Meán-Ghaeilge]] dar leis an n[[Emma Nic Cárthaigh|Dr Emma Nic Cárthaigh]] agus an [[Christina Cleary|Dr Christina Cleary]], ach tá siad le fáil sna dánta ''[[Int én bec]]'' agus ''[[Ach, a luin is buide duit]]'', agus i dtéacsanna nach iad.<ref name=":1" /> Bhíodh an lon dubh ina fhíoghar ag [[File|filí]] na [[Gaeilge Chlasaiceach|Nua-Ghaeilge Moiche]], dar leis an n[[Eoin Mac Cárthaigh|Dr Eoin Mac Cárthaigh]], a bhainidís leas as chun argóint a chur abhaile faoi ábhair eile ar nós údarás na d[[Tiarna|tiarnaí]] a bhí i réim. Tá ról lárnach ag lon dubh sa [[laoi]] [[Fiannaíocht|Fiannaíochta]] ''[[Binn sin, a luin Doire an Chairn]]'' dar leis an n[[Síle Ní Mhurchú|Dr Síle Ní Mhurchú]].<ref name=":1" /> Tá ceangal idir lon dubh geal agus bás teaghlaigh i m[[béaloideas na hÉireann]], agus idir é agus roinnt cineálacha aimsire freisin, dar leis an n[[Dr Ailbhe Nic Giolla Chomhaill]], agus tá nósanna ag baint leis freisin.<ref name=":1" /> Sa naoú haois déag chreid daoine gurb é an lon dubh a bhí ag coinneáil [[Anam|anamacha]] na marbh i b[[Purgadóir]] go Lá an Bhreithiúnais. Nuair a chloistí glór uaigneach an loin dhuibh sa dorchadas, ba iad na hanamacha bochta a bhí ag glaoch agus iad ag iarraidh faoisimh ón bhfulaingt, ón teas, ón tart. Thagadh an bháisteach i gcónaí gan teip ina dhiaidh sin! Itheann an lon dubh feithidí, péistí, sméara agus torthaí eile.<ref name=":0" /> D'imir canadh na lonta tionchar ar [[Ceol traidisiúnta na hÉireann|cheol traidisiúnta na hÉireann]] ar feadh breis agus da chéad bliain dar le [[Nicholas Carolan]], agus sa rince freisin.<ref name=":1" /> Ar na saothair [[Nua-Ghaeilge]] is iomráití dá bhfuil tagairt don lon dubh iontu tá an t-úrscéal ''[[Cuaifeach mo Londubh Buí]]'' le [[Séamas Mac Annaidh]] agus cuid de dhánta [[Máire Dinny Wren|Mháire Dinny Wren]]. Dar leis an nDr Pádraig de Paor, tugann saothair dá leithéid seo léargais dúinn ar an g[[comhshaol]] nach bhféadfaí a fháil go díreach uaidh.<ref name=":1" /> === Litríocht agus béaloideas na Breatnaise === Tá tagairtí suntasacha don lon dubh i gcuid de mhórshaothair litríochta na [[An Bhreatnais|Breatnaise]] dar leis an [[Barry Lewis|Ollamh Barry Lewis]], ina measc an téacs próis ''{{Interlanguage link|Culhwch ac Olwen|cy|Culhwch ac Olwen}}'' agus dánta leis an bhfile mór {{Interlanguage link|Dafydd ap Gwilym|cy|Dafydd ap Gwilym}}.<ref name=":1" /> == Léann == Reáchtáil comhdháil acadúil idirdhisciplíneach dátheangach ar an lon dubh in g[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] ar an 15 Bealtaine 2026. Thug saineolaithe óráidí ar rólanna an éinín chéanna i litríocht na [[An tSean-Ghaeilge|Sean-Ghaeilge]], litríocht luath na [[An Bhreatnais#Luath-Bhreatnais|Breatnaise]], san [[Fiannaíocht|Fhiannaíocht]], sa cheol, sa [[Béaloideas na hÉireann|bhéaloideas]], agus i nualitríocht na Gaeilge, mar aon le ceann ar chúrsaí [[Éiceolaíocht|éiceolaíocha]].<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tcd.ie/Irish/gaeilge/nuacht/comhdhala/Comhdhail-2026-Lon.php|teideal=Conference: An Lon Dubh - The Blackbird :: 15 May 2026|language=as Béarla ⁊ Gaeilge|work=www.tcd.ie|dátarochtana=2026-03-29}}</ref> == Féach freisin == * [[Peadar Ó Doirnín]] * ''[[Cuaifeach mo Londubh Buí]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-éan}} [[Catagóir:Éin na hEorpa]] [[Catagóir:Éin na hAfraice]] [[Catagóir:Timpeallacht na hÉireann]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 4oi044ay5mwvcnny6lqdx1orrukpm4s 1324253 1324251 2026-08-11T22:59:32Z Taghdtaighde 60452 1324253 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo |image=A male blackbird at Legerwood - geograph.org.uk - 6008664.jpg |peu=Lon dubh (fireann) |image2=A female blackbird feeding on rowan berries - geograph.org.uk - 5980854.jpg |peu2=Céirseach (baineann) }} [[File:Turdus merula merula MHNT.ZOO.2010.11.186.11.jpg|thumb|Uibheacha an speicis]] Is [[éan]] é an '''lon dubh''' (''Turdus merula'', an lon dubh [[An Eoráise|Eoráiseach]]).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|author=[[Peter Weakliam]]|title=Cíoradh agus ceiliúradh ar an lon dubh|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 13|date=26 Bealtaine 2026|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2026/05/26/cioradh-agus-ceiliuradh-ar-an-lon-dubh/}}</ref> Tugtar '''céirseach''' ar an éan baineann.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Turdus%20merula/|title=“Turdus merula” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na ''Turdidae'' iad. Póraíonn sé san [[An Eoraip|Eoraip]], san [[An Afraic|Afraic]] Thuas, agus san [[An Áise|Áise]] Theas ó dhúchas. Tugadh iad isteach fosta san [[An Astráil|Astráil]] agus sa [[An Nua-Shéalainn|Nua-Shéalainn]], ina bhfuil anois freisin daonraí a phóraíonns.<ref>Long, John L. (1981). ''Introduced Birds of the World''. Agricultural Protection Board of Western Australia. l. 21–493</ref> Tá seacht bhfo[[Speiceas|speicis]] den lon dubh Eoráiseach ann.<ref name=":1" /> Itheann an lon dubh [[Feithid|feithidí]], [[Péist|péistí]], [[Sméar dhubh|sméara]] agus torthaí eile.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|journal=[[Wings]]|title=Ainmneacha Éanlaith Éireann: Lon dubh|author=[[Fearghas Mac Lochlainn|Mac Lochlainn, Fearghas]]|year=2021}}</ref> I roinnt codanna dá réimse, is éan cónaitheach atá ann, fad is i gcodanna eile bíonn sé ag [[Imirce (bitheolaíocht)|imirce]], nó fiú bíonn éin chónaithigh agus éin imircigh san áit céanna.{{Foinse}} Bíonn siad le feiceáil in Éirinn ar fud na bliana.<ref name=":1" /> Bíonn cuma éagsúil ar an gcéirseach agus ar an lon dubh fireann. Is é an fireannach amháin a thugann canadh uaidh, dar leis an [[Éiceolaíocht|éiceolaí]] [[Timothy McCarthy]], ar mhaithe lena leathéan a mhealladh.<ref name=":1" /> == Tábhacht chultúrtha == === Litríocht agus béaloideas na Gaeilge === Níl tagairtí don lon dubh ró-fhlúirseach i litríocht na [[An tSean-Ghaeilge|Sean-]] agus na [[An Mheán-Ghaeilge|Meán-Ghaeilge]] dar leis an n[[Emma Nic Cárthaigh|Dr Emma Nic Cárthaigh]] agus an [[Christina Cleary|Dr Christina Cleary]], ach tá siad le fáil sna dánta ''[[Int én bec]]'' agus ''[[Ach, a luin is buide duit]]'', agus i dtéacsanna nach iad.<ref name=":1" /> Bhíodh an lon dubh ina fhíoghar ag [[File|filí]] na [[Gaeilge Chlasaiceach|Nua-Ghaeilge Moiche]], dar leis an n[[Eoin Mac Cárthaigh|Dr Eoin Mac Cárthaigh]], a bhainidís leas as chun argóint a chur abhaile faoi ábhair eile ar nós údarás na d[[Tiarna|tiarnaí]] a bhí i réim. Tá ról lárnach ag lon dubh sa [[laoi]] [[Fiannaíocht|Fiannaíochta]] ''[[Binn sin, a luin Doire an Chairn]]'' dar leis an n[[Síle Ní Mhurchú|Dr Síle Ní Mhurchú]].<ref name=":1" /> Tá ceangal idir lon dubh geal agus bás teaghlaigh i m[[béaloideas na hÉireann]], agus idir é agus roinnt cineálacha aimsire freisin, dar leis an n[[Dr Ailbhe Nic Giolla Chomhaill]], agus tá nósanna ag baint leis freisin.<ref name=":1" /> Sa naoú haois déag chreid daoine gurb é an lon dubh a bhí ag coinneáil [[Anam|anamacha]] na marbh i b[[Purgadóir]] go Lá an Bhreithiúnais. Nuair a chloistí glór uaigneach an loin dhuibh sa dorchadas, ba iad na hanamacha bochta a bhí ag glaoch agus iad ag iarraidh faoisimh ón bhfulaingt, ón teas, ón tart. Thagadh an bháisteach i gcónaí gan teip ina dhiaidh sin! Itheann an lon dubh feithidí, péistí, sméara agus torthaí eile.<ref name=":0" /> D'imir canadh na lonta tionchar ar [[Ceol traidisiúnta na hÉireann|cheol traidisiúnta na hÉireann]] ar feadh breis agus da chéad bliain dar le [[Nicholas Carolan]], agus sa rince freisin.<ref name=":1" /> Ar na saothair [[Nua-Ghaeilge]] is iomráití dá bhfuil tagairt don lon dubh iontu tá an t-úrscéal ''[[Cuaifeach mo Londubh Buí]]'' le [[Séamas Mac Annaidh]] agus cuid de dhánta [[Máire Dinny Wren|Mháire Dinny Wren]]. Dar leis an n[[Pádraig de Paor|Dr Pádraig de Paor]], tugann saothair dá leithéid seo léargais dúinn ar an g[[comhshaol]] nach bhféadfaí a fháil go díreach uaidh.<ref name=":1" /> === Litríocht agus béaloideas na Breatnaise === Tá tagairtí suntasacha don lon dubh i gcuid de mhórshaothair litríochta na [[An Bhreatnais|Breatnaise]] dar leis an [[Barry Lewis|Ollamh Barry Lewis]], ina measc an téacs próis ''{{Interlanguage link|Culhwch ac Olwen|cy|Culhwch ac Olwen}}'' agus dánta leis an bhfile mór {{Interlanguage link|Dafydd ap Gwilym|cy|Dafydd ap Gwilym}}.<ref name=":1" /> == Léann == Reáchtáil comhdháil acadúil idirdhisciplíneach dátheangach ar an lon dubh in g[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] ar an 15 Bealtaine 2026. Thug saineolaithe óráidí ar rólanna an éinín chéanna i litríocht na [[An tSean-Ghaeilge|Sean-Ghaeilge]], litríocht luath na [[An Bhreatnais#Luath-Bhreatnais|Breatnaise]], san [[Fiannaíocht|Fhiannaíocht]], sa cheol, sa [[Béaloideas na hÉireann|bhéaloideas]], agus i nualitríocht na Gaeilge, mar aon le ceann ar chúrsaí [[Éiceolaíocht|éiceolaíocha]].<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tcd.ie/Irish/gaeilge/nuacht/comhdhala/Comhdhail-2026-Lon.php|teideal=Conference: An Lon Dubh - The Blackbird :: 15 May 2026|language=as Béarla ⁊ Gaeilge|work=www.tcd.ie|dátarochtana=2026-03-29}}</ref> == Féach freisin == * [[Peadar Ó Doirnín]] * ''[[Cuaifeach mo Londubh Buí]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-éan}} [[Catagóir:Éin na hEorpa]] [[Catagóir:Éin na hAfraice]] [[Catagóir:Timpeallacht na hÉireann]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] iywdwkxbyfve3hxcyv6zocagtkjsdaz 0 28605 1324347 1322874 2026-08-12T10:41:54Z An Sionnach Rua 29036 1324347 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''bobóilinc'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Dolichonyx%20oryzivorus/|title=“Dolichonyx oryzivorus” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Icteridae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Dolichonyx]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 0ebhoyn3woyemq70gim97huyvcj6f46 0 28946 1324361 1164451 2026-08-12T11:57:48Z An Sionnach Rua 29036 1324361 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] í an '''Glasán'''. Is baill d'fhine na Fringillidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Fringilldae]] puv5cypdtvah8qqe9076h53cjkb0ouf 0 29100 1324211 1246823 2026-08-11T19:41:01Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1324211 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba [[aisteoir]] [[Albain|Albanach]] [[Pobal Éireannach na Breataine|de phór na hÉireann]] é '''Sean Connery''' a rugadh ar an [[25 Lúnasa]] [[1930]], a cailleadh ar an 31 Deireadh Fómhair 2020. == Luathshaol == Rugadh Thomas Sean Connery, darb ainm Thomas i ndiaidh a sheanathar, i Fountainbridge, [[Dún Éideann]], [[Albain]], an 25 Lúnasa 1930. Bean ghlantacháin ab ea a mháthair, Euphemia "Effie" McBain McLean. Rugadh iníon Neil McLean agus Helen Forbes Ross di, agus ainmníodh í i ndiaidh mháthair a hathar, Euphemia McBain, bean chéile John McLean agus iníon le William McBain as Siaras i bh[[Fìobha]]. Oibrí monarchan agus tiománaí leoraí ab ea athair Connery, Joseph Connery. {{DEFAULTSORT:Connery, Sean}} {{Síol-aisteoir}} {{Síol-beath-gd}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1930]] [[Catagóir:Básanna in 2020]] [[Catagóir:Aisteoirí Albanacha]] [[Catagóir:Buaiteoirí gradaim Golden Globe]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Corpfhorbróirí]] [[Catagóir:Daoine as Dún Éideann]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Ealaíontóirí comhraic]] [[Catagóir:Fir Eorpacha]] [[Catagóir:Imreoirí sacair na hAlban]] [[Catagóir:Léiritheoirí scannán]] [[Catagóir:Mairnéalaigh]] [[Catagóir:Náisiúnaithe]] [[Catagóir:Pearsanra míleata na Breataine]] [[Catagóir:Ridirí]] jjx24utwkrrrc4sxgapjnq316tclltg 0 29540 1324144 1222504 2026-08-11T13:01:28Z An Sionnach Rua 29036 1324144 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[File:Charadrius vociferus MHNT.ZOO.2010.11.147.5.jpg|thumb| ''Charadrius vociferus'']] Feadóg mhór a fhaightear i gCríocha Mheiriceá is ea '''an fheadóg ghlórach''' ('''''Charadrius vociferus'''''). Faigheann sí a ainm óna ghlao caol, dhá shiolla, a chloistear go minic. Chuir [[Carl von Linné|Carl Von Linné]] síos air agus thug sé a ainm eolaíoch reatha uirthi sa 10ú eagrán dá ''Systema Naturae''. Déantar cur síos ar thrí fhospeiceas. Bíonn droim agus sciatháin an éin fhásta donn. Bíonn an bolg ban. Brollach bán a bhfuil dhá bhanda dubh air. Dath flannbhuí ar an tóin. Bíonn an aghaidh donn ach dath bán a bíonn ar an an gclár éadain. Is féidir fáinne flannbhuí-rua a fheiscint timpeall na súilí. Póraíonn an fospeiceas (a ndearnadh cur síos air ar dtús) ó oirdheisceart [[Alasca]] agus ó dheisceart [[Ceanada|Cheanada]] go Meicsiceo. Feictear í ar feadh na bliana sa leath theas dá raon póraithe; tá an fospeiceas ''C. v. ternominatus'' ina chónaí sna h[[Na hIndiacha Thiar|Indiacha Thiar]], agus tá ''C. v. peruvianus'' ina chónaí i b[[Peiriú]] agus i dtíortha [[Meiriceá Theas|Mheiriceá Thea]]s máguaird ar feadh na bliana. Geimhríonn póraitheoirí [[Meiriceá Thuaidh|Mheiriceá Thuaidh]] óna raon cónaitheach ó dheas go Meiriceá Láir, na h[[Na hIndiacha Thiar|Indiacha Thiar]], agus na codanna is faide ó thuaidh de Mheiriceá Theas. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Charadrius]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] [[Catagóir:Éin Mheiriceá Thuaidh]] [[Catagóir:Éin an Mhuir Chairib]] [[Catagóir:Airteagail ina bhfuil gearrthóga físe]] [[Catagóir:Tacsainh ainmnithe ag Carl Von Linné]] 8xox6x44b1q76mgos2cqvw25s90bw3k 0 29900 1324148 1165381 2026-08-11T13:03:06Z An Sionnach Rua 29036 1324148 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[Íomhá:Delichon urbicum MHNT.jpg |thumb|'' Delichon urbicum '']] [[File:Huiszwaluw zittend op schapenhek-4961660.webm|thumb|left |Delichon urbicum]] Is [[éan]] é an '''gabhlán binne'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Delichon%20urbicum/|title=“Delichon urbicum” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is ball d'fhine na Hirundinidae é. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Delichon]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] ovkvbnewaqlv7eukjxeito0q180owbr 0 29925 1324150 1165938 2026-08-11T13:04:10Z An Sionnach Rua 29036 1324150 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''gabhlán earrspíonach'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Hirundapus%20caudacutus/|title=“Hirundapus caudacutus” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Apodidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Hirundapus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1802]] s3yqy7r57wxbe5l8uf07g0nhxh5mod2 0 30402 1324322 1322873 2026-08-12T10:13:07Z An Sionnach Rua 29036 1324322 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[File:Anas acuta MHNT.ZOO.2010.11.20.6.jpg|thumb| ''Anas acuta'']] [[File:Pijlstaart mannetje en vrouwtje-4961953.webm| thumb |left|Anas acuta]] Is [[éan]] é an '''biorearrach'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Anas%20acuta/|title=“Anas acuta” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Anatidae iad. Tugtar '''biorearrach tuaisceartach''' nó '''lacha stiúrach''' air freisin == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Anas]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] au00s7h3je0xichluuhqtolq7wxpm2l 0 31355 1324152 1166481 2026-08-11T13:04:55Z An Sionnach Rua 29036 1324152 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[File:Apus apus MHNT ZOO 2011 11 159 Le Louvres Paris.jpg|thumb|'' Apus apus '']] Is [[éan]] é an '''gabhlán gaoithe'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Apus%20apus/|title=“Apus apus” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Apodidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol}} [[Catagóir:Apus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] gcsz5nxaalsevz2ag2u23gn0kxqnh66 0 31790 1324272 1305386 2026-08-11T23:14:51Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324272 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar |image=Cré_na_Cille.jpg }} Úrscéal [[Gaeilge]] leis an scríbhneoir [[Éireannach]] [[Máirtín Ó Cadhain]] é '''Cré na Cille''' (nó '''''Cré na Cille: aithris i ndeich n-eadarlúid''''' uaireanta). Foilsíodh an t-úrscéal mír de réir a chéile sa nuachtán [[Scéala Éireann]] idir [[15 Feabhra]] agus [[17 Meán Fómhair]] na bliana [[1949]] agus foilsíodh i bhfoirm leabhair ag [[Sáirséal agus Dill]] sa bhliain chéanna é. Tá an t-úrscéal lonnaithe i reilig i g[[Conamara]]. Caitríona Pháidín an príomhcharachtar ann, í díreach tar éis báis, is caitheann sí a cuid ama ag comhrá le muintir na reilige. De réir mar a bhásaíonn tuilleadh daoine, tógtar scéalta faoin saol beo thuas síos go muintir na reilige is tagann sé chun solais gurb é an chloch is mó ar pháidrín Chaitríona Pháidín an ceann is fearr a fháil ar a deirfiúr Neil. Tugann an t-úrscéal spléachadh ar ghné mhíthaitneamhach de shaol na tuaithe in [[Éirinn]], gné na cúlchainte is an bhéadáin. Sa chaint dhíreach is mó atá téacs an leabhair. Tá an leabhar roinnte ina dheich n-eadarlúid. Bíonn ''Stoc na Cille'' ag caint idir gach eadarlúid. Tá de cháil ag an leabhar a bheith casta, agus áitítear scaití nár thuig muintir Chonamara é.<ref> Dictionary of Irish Writers, Writers in the Irish Language, curtha i dtoll a chéile ag Brain Cleeve, Cló Mercier, 1971. </ref> Tá an téis sin bréagnaithe ag Ó Béarra (Ó Béarra, Feargal, “Gaeilge Uí Chadhain”, in: [[Máire Ní Annracháin]], [eagarthóir], ''Saothar Mháirtín Uí Chadhain'', Léachtaí Cholm Cille 37, Má Nuad: [[An Sagart]], 2007. 103–130). Bronnadh [[Duais an Oireachtais]] ar an úrscéal sa bhliain [[1947]] agus roghnaigh [[UNESCO]] go n-aistreofaí an leabhar go mórtheangacha eile na hEorpa, mar aon le sárshaothair eile a scríobhadh i dteangacha neamhfhorleathana. Aithníodh beagnach láithreach gur mórleabhar de chuid na Gaeilge a bhí ann. Cé gur bhuaigh sé duais [[Oireachtas na Gaeilge|Oireachtais]], dhiúltaigh [[An Gúm]] glacadh leis mura mbainfí míreanna áirithe as. Nuair nach raibh An Gúm sásta déileáil leis, ghlac comhlacht Uí Éigeartaigh, [[Sáirséal agus Dill]], leis agus d’fhoilsigh é ar an [[10 Márta]] [[1950]]. [[Íomhá:WhatsApp Image 2024-10-02 at 17.22.06.jpeg|mion|220px|Moladh a scríobhadh faoin leabhar ''Cré na Cille'' i siopa leabhar Hodges Figgis i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2024]] ==Stair a Fhoilsithe== "Glacadh chomh dona le Cré na Cille nach bhfuil ach diomalú ama domsa a bheith ag gabháil don scríbhneoireacht. Dúirt gach léirmheas nach raibh mé in ann scríobh."<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ginmhilleadh|url=https://doi.org/10.2307/25572560|journal=Comhar|date=1995|issn=0010-2369|pages=12|volume=54|issue=1|doi=10.2307/25572560|author=Aindrias Ó Cathasaigh}}</ref> Luaitear é seo i dtagairt do dhréachtlitir Mháirtín chuig [[Seán Ó hÉigeartaigh]] in 1952 [[Ag Samhlú Troda]]. Is féidir gur bhris an [[imtheorannú|t-imtheorannú]] sláinte Mháirtín agus go raibh lagmhisneach air dá bharr. Anuas air sin, bronnadh duais ar ''Cré na Cille'' ag Oireachtas na bliana 1947. Is beag foilsitheoir a bhí ann ag an am a d'fhoilsíodh ábhar Gaeilge seachas [[An Gúm]]; agus ní raibh siad sásta é a fhoilsiú. Thairg sé é don [[Irish Independent]] agus dhiúltaigh siadsan, leis, é a fhoilsiú. Tháinig sé amach ar Scéala Éireann ina dhiaidh sin. Ina dhiaidh sin arís a d'fhoilsigh Seán Ó hÉigeartaigh é mar leabhar. == Plota an Leabhair == De réir leathanaigh thosaigh an leabhair tá an leabhar lonnaithe mar seo a leanas; ''Am, De shíor'' agus ''Láthair, An Chill''. == Na hEadarlúidí == * Eadarlúid I: An Chré Dhubh * Eadarlúid II: An Chré á Srathrú * Eadarlúid III: An Chré á Slámadh * Eadarlúid IV: An Chré á Meilt * Eadarlúid V: An Chré á Cnáimhleasú * Eadarlúid VI: An Chré á Suaitheadh * Eadarlúid VII: An Chré á Cumadh * Eadarlúid VIII: An Chré á Cruaghoradh * Eadarlúid IX: An Chré á Líomhadh * Eadarlúid X: An Chré Gheal == Inspioráid don Leabhar == Cuireadh i leith an Chadhnaigh gur thug [[Dostoevsky]] inspioráid don scéal, agus cé gur ghéill sé go mb'fhéidir gur imir saothar Dostoevsky tionchar air féin mhaígh sé, in [[Páipéir Bhána agus Páipéir Bhreaca]], go raibh ''Cré na Cille'' bunaithe ar ráiteas a chuala sé nuair a bhí uaigh á tochailt do sheanfhondúir de chuid an [[An Cnocán Glas|Chnocáin Ghlais]] i ngeimhreadhadh na bliana [[1944]] nó [[1945]]. ''Chart muid dhá uaigh ach níorbh iad na cónraí cearta a fuair muid iontu. Cuireadh fios ar mhapa na n-uaigheannaí ach bhí an mapa cosúil le gasúr ag déanamh suimeannaí leis an tlú i luaith an teallaigh. Bhí sé siar sa lá agus ba ghearr go mbeadh an tsochraide ar fáil. Dúirt muid go gcartfadh muid uaigh eile agus gurb shin é an méid. Ag dul abhaile dhúinn dúirt duine de mo chomharsanaí: 'an bhfuil a fhios agaibh cár fhága muid téaltaithe sa deire í, anuas', adúirt se, 'ach ar dhuine a dtiúrfa mise Micil Rua air'. 'Ó', adúirt ceann eile, 'ó bhó go deo nach ann a bheas an "grammar".'' Labhair sé san óráid chéanna ar roinnt leabhar eile a luaitear a bheith cosúil le Cré na Cille, scéal ag [[Fyodor Dostoevsky]] dar teideal ''Babok'' a bhfuil cosúlachtaí idir é agus Cré na Cille, agus [[Spoon River Anthology]] le [[Edgar Lee Masters]]. ''Más fíor rudaí áirid adúradh fúm is mar seo a d'fhan siad i ngan fhios i m'intinn. Dúradh faoi Chré na Cille gur scéal le Dostoevski a mheabhraigh dhom í. Níl mé cinnte ar léigh mé scéal sin Dostoevski ná gearrscéal ar bith leis roimh Chré na Cille a scríobh. Léigh mé an ceann áirid sin, nuair a cuireadh an rud seo i mo leith. Is beag cosúlacht dháiríre atá ag Cré na Cille le scéal an Rúisigh, an oiread céanna b'fhéidir is atá ag téama an ghrá, an grá tur féin, ó úrscéal go húrscéal den méid úrscéalta a bhfuil an grá iontu. Chloisinn mo chomharsanaí ag caint: an bhfuil a fhios agaibh anois céard déarfas Willy Beag thiar sa reilig nuair a chuirfeas siad fód ar Mhaidhc thiar len a ais?' Nó: `go sábhála Dia sinn má tá féith bheo ar bith i gCite Fhada thiar san uaigh gheobha an cailín seo siar an teanga'. Chonaic mé an rud a mheabharaigh na cainteannaí seo ar fad dhom as an nua. Tá roinnt reiligeachaí i gCois Fharraige agus thiocfadh dhó tarlú i gcuid acu. San am ar ligeadh as an gcampa géibhinn mé bhí mé sa mbaile an geimhreadh sin. Fuair bean chomharsan liom bás amach ar ghearrógaí dubha na Nollag. Bhí díle bháistí ann agus breac-shneachta thríthí, sa gcaoi {{sic|nárbh bh|féidir|hide=y}} an uaigh a dhéanamh go dtí an lá a raibh sí dhá cur. Chua cúigear nó seisear againn dhá déanamh le deifriú léi. Chart muid dhá uaigh ach níorbh iad na conraí cearta a fuair muid iontu. Cuireadh fios ar mhapa na n-uaigheannaí ach bhí an mapa cosúil le gasúr ag déanamh suimeannaí leis an tlú i luaith an teallaigh. Bhí sé siar sa lá agus ba ghearr go mbeadh an tsochraide ar fáil. Dúirt muid go gcartfadh muid uaigh eile agus gurb shin é an méid. Ag dul abhaile dhúinn dúirt duine de mo chomharsanaí: 'an bhfuil a fhios agaibh cár fhága muid teáltaithe sa deire í, anuas', adúirt sé ar dhuine a dtiúrfa mise Micil Rua air. 'Ó'. adúirt ceann eile, 'ó bhó go deo nach ann a bheas an ‘grammar".' Má tá i ndán's go raibh scéal Dostoevski cuisnithe in áit eicínt i m'intinn, b'fhéidir gur mhúscail rudaí mar sin chun beatha é. Dúradh rudaí eile a bhí gan tóin gan cheann. San am ar tháinig Cré na Cille amach an chéad uair agus aríst le goirid dúradh gurb as an Spoon River Anthology a fuair mé í. Ní fhaca mé an Spoon River Anthology ní áirím í a léamh. De bharr an rud sin a bheith athphléite i gComhar le goirid tuigim anois go bhfuil {{sic|tuam|baí|hide=y}} sa duanaire sin agus tuairiscí faoi shaol na ndaoine atá fúthu sin scríofa ar na {{sic|tuam|baí|hide=y}}. Dúradh freisin gurb ag aithris ar bheirt Mheireacánach eile a bhí mé, [[John Dos Passos]] agus [[Thomas Woulfe]]. Níor léigh mé smid le ceachtar acu ariamh.'' Ceapann roinnt go mb'fhéidir gur a thréimhse sa champa géibhinn ar an gCurrach a thug bunsmaoineamh don leabhar Cré na Cille dó; na príosúnaigh nua ag breith scéalta isteach sa champa faoina raibh ag tarlú taobh amuigh.<ref>Ó hÉallaithe, Donnacha, 'Máirtín Ó Cadhain i nGéibheann (1940 - 1944)', Gaelscéal, 7 Deireadh Fómhair, 2011.</ref> ==Forbairt an Leabhair== Dar le roinnt feictear réamhleagan den úrscéal á fhorbairt in ''An Marbh agus an Beo'' a foilsíodh in [[Aiséirighe]] timpeall na bliana [[1940]], an chéad saothar cruthaitheach a foilsíodh leis an gCadhnach tar éis dó blianta an ghéibhinn a chur de. Tuairim is 2,000 focal atá ann. Dar leis an Dr Mícheál Briody tá tús an scéil fabhtach agus tá codanna d'abairtí ar lár. Micil Pheadair Mac Confhaola fear inste an scéil agus tá macallaí de Chré na Cille le haithint ar an scéal sa chaoi is go bhfuil cur síos ar dhaoine nua-adhlactha ann. == Leaganacha Bunaithe ar an Leabhar == Rinneadh dhá dhráma raidió ([[RnaG]] agus [[RTÉ]]), dráma ardáin, agus scannán lánfhada bunaithe ar an leabhar. ''Cré na Cille'' is ainm dóibh ar fad. == Léirmheastóireacht == Deir [[Alan Titley]] in ''An tÚrsceal Gaeilge'' ([[1991]]): ‘Úrscéal gan síol gan sliocht is ea Cré na Cille mar is é an focal deireanach é mar gheall ar chomhthionól cúng na tuaithe agus flosc deireanach chaint na ndaoine sa chiall a thuigtí leis sin ó thús na hathbheochana i leith.’ Is é suíomh an úrscéil ná go gcloistear gutha na marbh ag labhairt ón uaigh, agus iad ag caitheamh anuas ar a chéile agus ag déanamh a mionghearáin díreach chomh suarach le daoine beo. Áitíonn roinnt leirmheastóirí go gcuireann an leabhar réadúlacht dhraíochtúil na scríbhneoirí móra ó [[Meiriceá Theas|Mheiriceá Theas]] i gcuimhne. Tá greann íorónta ann, dar leo, agus an scríbhneoir ag léiriú an-tuiscint do na difríochtaí stádais idir aicmí éagsúla na sochaí a bhí i bhfeidhm nuair a d'fhás seisean aníos. Go háirithe, is gnách a rá gurbh é an t-úrscéal seo a mhúin do na daoine sa [[Galltacht|Ghalltacht]] go raibh aicmeachas i sochaí na Gaeltachta chomh maith leis an gcuid eile d'Éirinn. "Mórán chuile fhocal dá bhfuil ó Bhearna na Gaillimhe go Carna pacáilte i mbéil ochtair nó naonúir." [[Ar Aghaidh]] "Gach aon duine a bhfuil dúil aige sa Ghaeilge bheo, bhríomhar, urranta a scríobhann Máirtín Ó Cadhain, gheobhaidh sé a sheacht sá scéal seo." [[Irish Independent]] [[Sáirséal agus Dill]] "Is mó an ráchairt a bhí ar an gcéad eagrán de Chré na Cille ná mar a bhi ar aon leabhar eile dár fhoilsíomar, roimhe nó ina dhiaidh. Dúramar gur saothar réabhlóideach liteartha a bhí ann agus go mbeadh mórán cainte faoi." "With the publication of Cré na Cille Irish literature, has come of age. No superlatives can exaggerate its importance. It not only puts Irish literature on the map, but may well establish the standard language, of both literature and speech." [[An tIolar]] "Ní as an Ghaeltacht dom, ach aithním gach duine (beagnach) atá ag gluaiseacht tríd an scéal seo: aithním gach cor ina n-intinn, gach féith ina gcroí, gach leid agus gach nod agus leathfhocal dá scaoileann siad uathu. Rud is ionann agus a rá nach iad muintir na Gaeltachta atá anseo ach muintir na hÉireann... Maithim gach locht don údar nuair a bhraithim an teanga ann: ag gluaiseacht ina tonnta, ag scairdeadh ina srutha, ag coipeadh ina guairneáin, ag li na gcarraigeacha mar thaoille tuile. An bhoirbe shaibhir, rábach, gharbh, thorthach a dhein clú do Phantagruel, do Shancho Panza, do Ghil Blas, do Fhalstaff. An té a léifeadh an leabhar seo déarfadh sé láithreach gur teanga í seo nach baol di an bás ach gur dual di borradh ó bhuinne i mbláth agus ó bhláth i dtoradh. Is í teanga na mbeo a labhraítear i gCré na Cille - [[Flann Mac an tSaoir]] in [[Comhar]] "As an leabhar seo, a bhfuil a chuma ag freagairt dá thábhacht, cluintear Stoc na Cille á fhógairt go bhfuil ré nua litríochta i nGaeilge buailte linn. Caithfear éisteacht..." - [[Stiúrthóirí an Chlub Leabhar]] "A strange arresting book Máirtín Ó Cadhain shows in this book that he has in him the makings of a really great writer, the first serious challenge to the supremacy of those in Ireland who write in English." [[Raidió Éireann]] "Tá moladh déanta ag daoine ar an nuacht atá i gCré na Cille agus tá sé tuillte. Ach ní hé sin an rud is mó ar chuir mise suim ann ach sa ghreann. Sin an bua thar bhuanna eile atá insonraithe i gCré na Cille." - [[Ciarán ó Nualláin]] in [[Inniu]] "Leabhar tábhachtach Cré na Cille... scríbhneoir ó thalamh a údar... tá píosa de theanga na Gaeltachta againn ná déanfar é a shárú go ceann i bhfad." [[Dónall Ó Corcora]] i bh[[Feasta]] "Seo an saothar Gaeilge is tábhachtaí a foilsíodh le fiche bliain anuas" (aistrithe ón mBéarla) Radio Review (This is the most important Gaelic work published over the past twenty years.') "Más úrscéal saothar ealaíonta íomháineachta faoi smaointe agus imeachtaí daoine, ansin is féidir a rá gur úrscéal é Cré na Cille agus úrscéal mór le rá freisin... éagsúil ar fad le haon rud dá raibh sa Ghaeilge go nuige seo" - [[Earnán de Blaghd]] sa [[Sunday Independent]] "D'athraigh Cré na Cille le Máirtín Ó Cadhain an dearcadh a bhí againn ar nualitríocht na Gaeilge. Maidir le toirt, fuinneamh, carachtaracht agus luadar comhrá rug sé bua ar a dtáinig roimhe de leabhair Ghaeilge. Thug sé amach as ceapóga na mionscéalaíochta sinn, isteach i machaire na mórchumadóireachta." - [[Cló]] "Tá scríob nua treafa ag an údar leis an saothar seo, a fhanfaidh ina chloch sprice ag scríbhneoirí a thiocfaidh ina dhiaidh." - [[Iris an Gharda]] "Leabhar neamhghnách, cumasach é, an charachtaracht ar fheabhas ann, agus léargas grinnsúileach ann ar mhórán gnéithe de shaol na tuaithe." [[An tUltach]] "Gach aon duine a bhfuil dúil aige sa Ghaeilge bheo, bhríomhar, urranta a scríobhann Máirtín ó Cadhain, gheobhaidh sé a sheacht sá sa scéal seo - Irish Independent "Máirtín Ó Cadhain an t-údar: molaim agus tréaslaím dó a shaothar" - [[Envoy]] "Tá sé ar cheann de na hiarrachtaí is fearr a rinneadh fós ar litríocht a chur ar fáil do dhaoine fásta" - [[Scéala Éireann]] "Have you read Cré na Cille?" - [[Seán Ó Maoláin]] i n[[Dáil Éireann]] == Meas ar an gCadhnach i ngeall ar an leabhar == Bhí clú ar Mháirtín mar gheall ar a chnuasach gearrscéalta [[An Braon Broghach]], [[1948]] agus chinntigh an t-úrscéal seo aitheantas forleathan dó. ''<nowiki/>'There goes Cré na Cille''' a dúradh faoi agus é ag siúl timpeall ar Bhaile Átha Cliath. == Carachtair == * Caitríona Pháidín ''Úradhlactha.'' * Pádraig Chaitríona ''A hAonmhac.'' * Iníon Nóra Sheáinín ''Bean Phádraig Chaitríona. In aontíos le Caitríona.'' * Máirín ''Girseach le Pádraig Chaitríona agus Iníon Nóra Sheáinín.'' * Nóra Sheáinín ''Máthair bhean Phádraig Chaitríona.'' * Baba Pháidín ''Deirfiúr do Chaitríona agus do Neil. I Meiriceá di. Súil le huacht uaithi. '' * Neil Pháidín ''Deifiúr Chaitríona agus Bhaba'' * Jeaic na Scolóige ''Fear Neil'' * Peadar Neil ''Mac le Neil agus Jeaic'' * Meaig Bhriain Mhóir ''Bean Pheadar Neil '' * Brian Óg ''Mac le Peadar Neil agus Meaig Bhriain Mhóir. Ag dul ina shagart. '' * Brian Mór ''Athair Mheaig.'' * Tomás Taobh Istigh ''Gaol do Chaitríona agus do Neil. An bheirt ag iomaíocht'' * Muraed Phroinsiais ''Comharsa bhéal dorais agus uchtchara do Chaitríona riamh.'' * Comharsa agus Lucht Aitheantais Eile. == Ealaíon == [[Charles Lamb]] RHA a dhear an clúdach agus a rinne na léaráidí de na carachtair don bhunleabhar mar atá thíos. * Caitríona Pháidín * Tomás Taobh Istigh * An Máistir Mór * Deirfiúr an tSagairt * Brian Mór * Neil Pháidín == Eagráin == * An Chéad Chló [[1949]] * An Dara hEagrán [[1996]] * An Tríú hEagrán [[2007]], an Dr. [[Cathal Ó hÁinle]] a chuir in eagar. == Aistriúcháin == * ''Kirkegårdsjord: gjenfortellinger i ti mellomspill '' (''Cré na Cille''), aistriúchán [[An Ioruais|Ioruaise]] le [[Jan Erik Rekdal]], [[1995]]. * ''Churchyard Clay'' (''Cré na Cille''), aistriúchán Béarla le Joan Trodden Keeffe, U.M.I. Dissertation Information Service, [[SAM]] [[1988]]. * ''Cré na Cille/Churchyard Clay'' (1949) – an extract, aistriúchán go [[Béarla]] de chuid [[Eibhlín Ní Allúrain]] agus [[Maitín Ó Néill]], in: [[Krino]] 11 (Samhradh na bliana [[1991]]), S. 13–25. * Chuir [[Alan Titley]] aistriúchán amach faoin teideal ''The Dirty Dust''. Aistriúchán scaoilte go maith atá ann agus Titley ag féachtaint chuige beocht theanga Uí Chadhain a chur in iúl trí Bhéarla saibhir dhomhan an lae inniu a tharraint chuige féin. * Seoladh aistriúchán iomlán Béarla ar an 8ú Aibreáin 2016, [[Tim Robinson]] agus [[Liam Mac Con Iomaire]] a d'aistrigh. ''Graveyard Clay'' is teideal dó agus is aistriúchán é a fhanann dílis go maith don bhunleabhar. * Táthar ag súil go mbeidh leaganacha i dtrí cinn de theangacha eile i gcló roimh thús na bliana 2017 - [[Ollainnis]], [[Seicis]], agus [[Gearmáinis]]<ref>http://tuairisc.ie/la-mor-do-cre-na-cille-agus-dha-leagan-nua-le-seoladh-inniu/</ref>. * Aistríodh é go dtí na teangacha seo freisin: An Ioruais, An Danmhairgis, An Ghearmáinis, An Turcais, An Ísiltíris, An Iodáilis, an Ungáiris agus An tSeicis ina measc. == Féach freisin == * [[Shehan Karunatilaka]], agus ''The Seven Moons of Maali Almeida'' == Naisc Sheachtracha == * [http://www.gaelport.com/nuacht?NewsItemID=5317 Alt faoin scannán]{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.rte.ie/drama/radio/plays/classic/2012/0329/647023-genres-classic-crenacille/ Dráma Raidió RTÉ] * [https://tuairisc.ie/duais-idirnaisiunta-taighde-buaite-ag-leabhar-faoi-cre-na-cille/ Tuairisc 2024-07-10: Duais idirnáisiúnta taighde buaite ag leabhar faoi Cré na Cille] == Tagairtí == {{reflist}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:Cre na Cille}} [[Catagóir:Leabhair le Máirtín Ó Cadhain|*]] [[Catagóir:Úrscéalta le Máirtín Ó Cadhain|*]] [[Catagóir:Úrscéalta Gaeilge]] [[Catagóir:Leabhair Ghaeilge]] [[Catagóir:Leabhair Éireannacha]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean uafáis]] [[Catagóir:Aistriúcháin]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1949]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 1940idí]] a8ityzobgitcwh9gur1w5ncyduowacf 0 32752 1324261 1319485 2026-08-11T23:02:28Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324261 wikitext text/x-wiki {{glanadh}} {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Sraith Teilifíse |image=Lógó Na Cloigne.gif }} Is scéinscéal osnádúrtha é '''''[[Na Cloigne]]''''', a craoladh ar [[TG4]]. Is léiriúchán Gaeilge de chuid [[ROSG]] é. Tá trí chlár sa tsraith, le gach clár timpeall 50 nóiméad ar fhad. Léiríodh leagan speisialta mar scannán freisin. Rinneadh '''''Na Cloigne''''' a chraoladh don chéad uair ar an tríú lá déag d'[[Eanáir]] [[2010]]. == Cláir sa tSraith: == [[Íomhá:Na Cloigne Taibhse.jpg|thumb]] ==== 1: An Bradán: ==== An chéad chlár sa tsraith, agus tús foréigneach atá ann. Go luath is léir nach bhfuil caidreamh Seán agus Nuala chomh sona sin. Imíonn Nuala i lár na hoíche san charr tar éis argóint le Seán. An maidin dár gcionn tá reathaí ag rith tríd an coill, feiceann sí corp leis an ceann bainte de. Níl fios ag na Gardaí cé hí an corp... agus níl trácht ar Nuala. ==== 2: Corp Gan Cheann: ==== Tá na Gardaí ag fiosrú eolas, fós níl fios acu cé hí an corp. Tagann an Garda Colm Ó Cadhain ar gluaisteáin Nuala bun ós cionn. Chuaigh sí as an bóthair, agus tá sí thámhach don clár. ==== 3: An Taobh Eile: ==== An clár deireanach san srath. == Daoine ar ''Na Cloigne'': == * Stiúrthóir: [[Robert Quinn]]<ref name="IFB_1">http://www.filmboard.ie/news/Sraith_nua_Gaeilge_Na_Cloigne_d_thaifeadadh_faoi_lthair_i_nGaillimh/937</ref> * Léiritheoir: [[Ciarán Ó Cofaigh]]<ref name="IFB_1"/> * Scríbhneoirí: [[Lauren MacKenzie]] agus [[Darach Ó Scolaí]]<ref name="IFB_1"/> ==== Carachtair:<ref>http://www.rosg.ie/ie/productions/Na_Cloigne_11/characters</ref> ==== * Seán Ó Dónaill ([[Dara Devaney]]) * Ceannfort Ó Sé ([[Barry McGovern]]) * Nuala Ní Dhireáin ([[Siobhán O'Kelly|Siobhán O’Kelly]]) * Bleachtaire Ó Giollagáin ([[Mike P Ó Conaola]]) * Garda Colm Ó Cadhain ([[Seán T. Ó Meallaigh]]) * Áine Seoige ([[Áine Ní Dhroighneáin]]) * Diarmaid Ó Máille ([[Joe Steve Ó Neachtain]]) * Jacko Ó Murchú ([[Micheál Ó Dubhghaill]]) == Naisc Sheachtracha: == * [http://tg4.ie/clar/cloigne/index.asp Leathanach TG4 faoin gclár] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123010100/http://www.tg4.ie/clar/cloigne/index.asp |date=2010-01-23 }}<ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=http://www.tg4.ie/clar/cloigne/index.asp |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2025-07-05 |archivedate=2010-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123010100/http://www.tg4.ie/clar/cloigne/index.asp }}</ref> * [http://www.rosg.ie/ie/productions/Na_Cloigne_11| Leathanach ROSG faoin gclár] == Tagairtí: == {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} {{DEFAULTSORT:Cloigne, Na}} [[Catagóir:Cláir TG4]] [[Catagóir:Cláir ficsean uafáis]] [[Catagóir:Cláir dráma]] [[Catagóir:Cláir theilifíse i nGaeilge]] [[Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha]] [[Catagóir:Cláir theilifíse]] [[Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin uafáis Éireannacha]] [[Catagóir:Scannáin uafáis]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis]] [[Catagóir:An t-osnádúr]] [[Catagóir:Scéinséirí]] ernzmgtc14sr8v9jr6em6rw4bzenbzc 0 34702 1324240 1305385 2026-08-11T21:51:40Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324240 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar |image=Íomhá:Astronár.jpg }} [[Leabhar]] i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]] le [[Piaras Béaslaí]] is ea '''''Astronár''''', a foilsíodh an chéad uair sa bhliain [[1928]]. Is [[úrscéal]] fáthchiallach é, atá suite i d[[tír]] shamhailteach in [[Oirthear na hEorpa]], ‘Amora’, tír faoi dhaorsmacht ag muintir ‘Kratónia’. == Cúlra == Dar le Béaslaí féin: ''“Ní rabhas ach sé bliadhna deug d’aois'' [.i. 1897] ''nuair do chuireas romham an sgeul so cheapadh agus nuair do thuas fén gceud agus an dara caibidil… Do chríochnuigheas “Astronár” san bhliadhain 1912.”''<ref>Piaras Béaslaí, ‘Astronár’, Baile Átha Cliath, 1928, l. III ('Rémh-rádh').</ref> Ag an am seo, bhí sé ina bhall de chuid [[Bráithreachas na Poblachta|Bhráithreachas na Poblachta]], cumann ag troid ar son shaoirse na hÉireann. Sa chaoi céanna, tá fonn ar phríomhlaoch an leabhair (Astronár) Amora a shaoradh ón Kratónaigh. Creidtear go raibh an chéad lámhscríbhinn den leabhar seo scríofa i m[[Béarla]] ag an mBéaslaíoch, agus aistríodh í chun Gaeilge ina dhiaidh sin. == Stair an úrscéil == Ar dtús báire, cuireadh i gcló ''Astronár'' mar sraithscéal sa ''[[The Weekly Freeman|Weekly Freeman]]'' ó mhí an Mhárta, [[1921]], le linn [[Cogadh na Saoirse|Chogadh na Saoirse]].<ref>Piaras Béaslaí, ‘Astronár’, Baile Átha Cliath, 1928, l. III ('Rémh-rádh').</ref> Níos déanaí, sa bhliain [[1928]], d'fhoilsigh [[Muinntir C.S. Ó Fallamhain]] an t-úrscéal i m[[Baile Átha Cliath]]. Dar le tuairisc ó rúnaí de chuid [[An Roinn Oideachais agus Scileanna|Roinn Oideachais]] chuig choiste na [[Dáil|Dála]], cuireadh 3,000 cóip i gcló ag an am sin, agus díoladh 1,700 cóip idir 1928 agus 1955.<ref>T. Ó Raifeartaigh, ‘Books in Irish sold as waste paper and books remaining on hands’, Coiste um Chuntais Phoiblí (Dáil Éireann), 8 Eanáir, 1958. '''(Béarla)'''</ref> Scaoileadh an dara heagrán ag an n[[An Gúm|Gúm]] sa bhliain [[1991]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.litriocht.com/táirge/astronar/|teideal=Astronár|údar=Béaslaí|dáta=2004-04-27|language=ga|work=Litríocht|dátarochtana=2020-07-10}}</ref> == Féach freisin == * [[Piaras Béaslaí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Astronar}} [[Catagóir:Leabhair Ghaeilge]] [[Catagóir:Leabhair Éireannacha]] [[Catagóir:Úrscéalta Gaeilge]] [[Catagóir:Úrscéalta Éireannacha]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1921]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 1928]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 1920idí]] j1awc5zq6v5faaq3oxqwhl5lnpn82pd 0 50483 1324309 1261481 2026-08-12T08:51:49Z TGcoa 21229 1324309 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Teens sharing a song.jpg|mion|220x220px|Sceitimíní na hógántachta ?]] [[Íomhá:Kazik 152.jpg|mion|220x220px|Déagóirí sa Pholainn]] Tréimhse forbartha pearsanta, a chuimsíonn teacht in inmhe agus na déaga luatha, is ea an '''ógántacht'''.<ref name="NEID">{{Cite web-en|url=https://www.focloir.ie/ga/dictionary/ei/adolescence|title=adolescence / teenage years — Aistriúchán Gaeilge ar adolescence (An Foclóir Nua Béarla-Gaeilge)|editor=[[Pádraig Ó Mianáin]], eag.|year=2020|publisher=[[An Gúm]]|location=[[Baile Átha Cliath]]|isbn=978-0320034510|access-date=2023-07-07|language=ga}}</ref> Nuair a thagann páistí in inmhe, fásann siad agus aibíonn siad ina nduine fásta go mothúchánach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/inmhe|teideal=inmhe - Definition in Irish Gaelic with audio pronunciation for inmhe by Foras na Gaeilge|work=www.focloir.ie|dátarochtana=2026-08-12}}</ref> Is tréimhse ama í an ógántacht ina dtarlaíonn fás agus forbairt go han-tapa. Baineann sí le próiseas aibithe fhisiciúil, níos luaithe i g[[cailín]]í ná [[Buachaill|buachaillí]] de ghnáth, ach athraíonn na raonta aoise is na patrúin iompair ó shochaí go sochaí.<ref> Aistear na nÓg. [https://www.sexualwellbeing.ie/for-parents/busy-bodies-irish-language.pdf]</ref> I dtíortha bochta is féidir go mbeidh na hógánaigh ag obair sna goirt is ag iompar dualgais throma ó aois 9-10 mbliain; ní hionann is déagóirí i dtíortha forbartha a bhíonn ag freastal ar [[scoil]]. Ach i ngach cás bíonn siad ag iarraidh a bheith neamhspleách ar a dtuismitheoirí, rud a chuireann tús le coimhlint a thuairiscítear go minic mar "bhearna na nglún" (nó [[bearna idirghlúine]]).<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Ógántacht|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=492}}</ref> Tugtar "sceitimíní na hógántachta" ar an tréimhse seo go huaireanta. == Féach freisin == *Cás [[Alexander McCartney]] *[[Adolescence (sraith Netflix)|''Adolescence'' (sraith Netflix)]] * [[Bulaíocht]], [[ciapadh]], [[cibearbhulaíocht]], [[stalcaireacht]], [[claonmhealltóireacht ar líne]] * [[Teacht in aois]] == Tagairtí == {{reflist}} {{síol}}{{DEFAULTSORT:Ogantacht}} [[Catagóir:Leanaí]] [[Catagóir:Duine]] [[Catagóir:Ógántacht]] [[Catagóir:Teaghlach]] f8pul04wienznxeovxcts8tug0irxf5 0 50592 1324200 1323728 2026-08-11T17:01:51Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324200 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Foras de chuid na [[Náisiúin Aontaithe|Náisiún Aontaithe]] is ea an '''Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide''' (PIRAA nó an IPCC, Intergovernmental Panel on Climate Change i mBéarla). Coiste saineolaithe agus eagraíocht is ea é chun [[measúnú]] údarásach a dhéanamh ar an eolas eolaíoch ar an [[Téamh domhanda|bhforthéamh domhanda]] aus an t-[[athrú aeráide]] domhanda de bharr astaíochtaí gáis cheaptha teasa san [[Atmaisféar an Domhain|atmaisféar]]. [[Íomhá:20211107 Projected extremes for different degrees of global warming - 3x10yr area chart - IPCC AR6 WG1 SPM.svg|mion|PIRAA - Sixth Assessment Report (AR6): Lúnasa 2021<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf|teideal=AR6 Climate Change 2021: The Physical Science Basis — Summary for Policy Makers [pdf]|údar=PIRAA (IPCC)|dáta=Lúnasa 2021|work=www.ipcc.ch|dátarochtana=2022-06-01}}</ref>]] Bhunaigh Clár Comhshaoil na [[Náisiúin Aontaithe|Náisiún Aontaithe]] is Eagraíocht Dhomhanda na Meitéareolaíochta an PIRAA sa bhliain [[1988]]. [[Íomhá:John Houghton High Wycombe 20050226.jpg|mion|John Houghton de chuid PIRAA sa bhliain 2005 agus an 'maide haca']] Déanann PIRAA measúnú freisin ar na hiarmhairtí ar an [[Comhshaol|gcomhshaol]], an [[eacnamaíocht]] is an tsochaí, agus molann freagairtí straitéiseacha don ghábh seo. Rinne an painéal (a raibh 400 eolaí ó 25 tír mar bhaill de ag an am) a chéad tuarascáil i [[1990]], ag tuar go n-éireódh meánteocht [[An Domhan|an Domhain]] 0.3&nbsp;°C gach 10 mbliain den chéad seo. Rinne sé a thuarascáil chuimsitheach is déanaí i [[2007]], ag léiriú go bhfuil an t-athrú aeráide is a iarmhair ag tarlú ar a laghad chomh trom is a tuaradh i 1990. '''Tuarascáil sa bhliain 2022:''' {{Main|6ú Tuarascáil de chuid an Phainéil Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide}} [[Íomhá:2000+ year global temperature including Medieval Warm Period and Little Ice Age - Ed Hawkins.svg|mion|An 'maide haca' bunairhe ar obair a rinne PIRAA sna 1990idí agus níos déanaí]] ==Oibriú an Phainéil== Ní dhéanann PIRAA bun[[taighde]] ná monatóireacht ar athrú aeráide. Déanann sé atbhreithniú córasach ar an litríocht a bhaineann leis an scéal chun an t-eolas is déanaí a thabhairt ar an athrú aeráide, ar a thorthaí agus ar a bhféadfaí a dhéanamh i ngeall air.<ref name="Principles">IPCC. {{cite web|teideal=Principles Governing IPCC Work|url=https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/09/ipcc-principles.pdf}}. Ceadaithe 1–3 Deireadh Fómhair 1998, athcheartaithe 14–18 Deireadh Fómhair 2013. Athrochtain 22 February 2019.</ref><ref name="Appendix A to the Principles Governing IPCC Work"> [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/09/ipcc-principles-appendix-a-final.pdf] Appendix A to the Principles Governing IPCC Work </ref> Tairgeann na mílte eolaí agus saineolaí athbhreithniú agus achoimriú a dhéanamh ar na sonraí sna mílte staidéar agus tiomsaíonn siad príomhthorthaí an taighde i dTuarascálacha Meastacháin.<ref name="Structure">{{cite web |teideal = Structure of the IPCC | url =https://www.ipcc.ch/about/structure/|publisher = Intergovernmental Panel on Climate Change | access-date=22 February 2019}}</ref> Cuireann an t-athbhreithniú béim ar shoiléire agus ar chruinneas agus bíonn an t-ábhar á scagadh i gcónaí;<ref>{{Cite web|teideal=234 scientists read 14,000+ research papers to write the IPCC climate report – here’s what you need to know and why it’s a big deal|url=https://allianceforscience.cornell.edu/blog/2021/08/234-scientists-read-14000-research-papers-to-write-the-ipcc-climate-report-heres-what-you-need-to-know-and-why-its-a-big-deal/|access-date=2021-08-09|website=Alliance for Science|dátarochtana=2021-08-24|archivedate=2021-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817200136/https://allianceforscience.cornell.edu/blog/2021/08/234-scientists-read-14000-research-papers-to-write-the-ipcc-climate-report-heres-what-you-need-to-know-and-why-its-a-big-deal/}}</ref> maíodh gurb é an piarmheasúnú is mó ag an bpobal eolaíochta é.<ref name=":0">{{Cite web|teideal=IPCC, the world's unrivalled authority on climate science|url=https://www.msn.com/en-us/news/technology/ipcc-the-worlds-unrivalled-authority-on-climate-science/ar-AAN5RsR|access-date=2021-08-11|website=www.msn.com}}</ref> Bíonn "Achoimre do Lucht Déanta Beartas" sna tuarascálacha agus gach líne di scrúdaithe ag toscairí ó na rialtais atá páirteach sa ghnó, sin os cionn 120 tír go minic.<ref name="understanding ipcc">{{cite web |url=https://archive.ipcc.ch/pdf/press/ipcc_leaflets_2010/ipcc-brochure_understanding.pdf |teideal=Understanding Climate Change: 22 years of IPCC assessment |date=November 2010 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) |access-date=2 November 2011 |dátarochtana=24 Lúnasa 2021 |archivedate=8 Lúnasa 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210808000435/https://archive.ipcc.ch/pdf/press/ipcc_leaflets_2010/ipcc-brochure_understanding.pdf }}</ref> Údarás idirnáisiúnta ar an athrú aeráide is ea an PIRAA.<ref>{{cite news | teideal=Scientists offered cash to dispute climate study | date=2 February 2007 | access-date=24 July 2007 | newspaper=Guardian | first=Ian | last=Sample | url=https://www.theguardian.com/frontpage/story/0,,2004399,00.html | quote=[[Lord Rees of Ludlow]], the president of the [[Royal Society]], Britain's most prestigious scientific institute, said: "The IPCC is the world's leading authority on climate change..." | location=London}} </ref><ref name=":0" /> Tugann sé eolas do rialtais agus don phobal, agus tá an-tábhacht lena chuid tuarascálacha i gCoinbhinsiún Creatlaí na Naisiún Aontaithe um Athrú Aeráide (CCNAAA), an príomhchonradh idirnáisiúnta chun dul i ngleic leis an athrú aeráide.<ref name="unfccc intro"> {{citation|title=Introduction to the Convention|url=http://unfccc.int/essential_background/convention/items/6036.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20140108192827/http://unfccc.int/essential_background/convention/items/6036.php|publisher=UNFCCC|access-date=27 January 2014|archive-date=8 January 2014|url-status=bot: unknown}}.</ref><ref name="Principles" /> Déanann toscairí de chuid na mballstát an PIRAA a reáchtáil. Cuireann siad lánchruinnithe ar bun gach bliain ar a laghad.<ref name="Structure — IPCC">{{Cite web|teideal=Structure — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/about/structure/|access-date=2021-08-10}}</ref> Toghann an painéal seo biúró eolaithe a bhíonn ann ar feadh timthriall meastacháin (sé nó seacht mbliana de ghnáth), agus a roghnaíonn saineolaithe atá molta ag rialtais agus ag eagraíochtaí breathnóireachta chun go scríobhfaidís tuarascálacha. Tá rúnaíocht ag an PIRAA, in éineacht le hAonaid Tacaíochta Teicniúla.<ref name="Structure — IPCC"/> Tar éis gur toghadh an biúró nua in 2015, thosaigh an PIRAA an séú timthriall meastacháin agus é le críochnú in 2022. Tá roinnt tuarascálacha speisialta foilsithe idir an dá am, agus orthu sin tá an Tuarascáil Speisialta ar Théamh Domhanda 1.5 °C, an Tuarascáil Speisialta ar an Athrú Aeráide agus an Tír, agus an Tuarascáil Speisialta ar an Aigéan agus ar an gCriósféar in Aeráid atá ag Athrú. Dá bhrí sin, maítear gurb é an séú timthriall meastacháin an ceann is uaillmhianaí i stair an PIRAA.<ref>{{cite web |teideal=Decisions adopted by the 43rd Session of the Panel |url=https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/05/p43_decisions.pdf |page= 11 decision 6}}</ref> ==Tuarascáil Mheastacháin an ghrúpa Eolaíochta Fisiciúla== I Mí Lúnasa 2021, d’fhógair an grúpa Eolaíochta Fisiciúla a shéú Tuarascáil Mheastacháin.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.ipcc.ch/report/sixth-assessment-report-working-group-i/|teideal=AR6 Climate Change 2021: The Physical Science Basis — IPCC|work=www.ipcc.ch|dátarochtana=2022-06-01}}</ref> Deir an tuarascáil mar a leanas: *Rinne bearta daonna an t-atmaisféar, an t-aigéan agus an tír a théamh, rud is cúis le athruithe forleathana meara ar an atmaisféar, ar an aigéan, an criósféar (an chuid reoite den aigéan) agus an bithsféar (áit ar bith a bhfuil beatha le fáil). *Na hathruithe a rinneadh le déanaí ar an gcóras aeráide ní raibh a leithéidí le fáil cheana leis na céadta nó na mílte bliain. Tá a lán athruithe ann nach féidir iad a leigheas go ceann na gcéadta nó na mílte bliain, go háirithe i dtaca leis an aigéan, na hoighearchlúideacha agus leibhéal na farraige. *Téann an t-athrú aeráide a chuir daoine ar siúl i bhfeidhm ar gach réigiún. Tá níos mó fianaise ann ná riamh go bhfuil baint aige le tonnta teasa, báisteach throm, triomach agus anfaí trópaiceacha. *Méadóidh an teocht dhomhanda dhromchla go dtí lár na haoise seo ar a laghad. Mura ndéanfar laghdú mór luath ar astúcháin ceaptha teasa, beidh téamh os cionn 1.5 céim Celsius ann agus drochthoradh níos géire fós ann. *Déanfaidh téamh leanúnach domhanda an trimthriall domhanda uisce a ghéarú i dtreo go mbeidh sé níos luainí, ag athrú na monsún agus ag géarú triomaigh agus tuilte. *De réir mar a mhéadóidh astúcháin dé-ocsaíde carbóin, ní bheidh an tír agus an t-aigéan chomh maith sin ag sú isteach dé-ocsaíd charbóin ón atmaisféar. *B’fhéidir go leáfadh na hoighearchlúideacha, go n-athródh sruthanna aigéin go tobann agus go méadódh an téamh thar mar atá súil leis. *Chun srian a chur leis an téamh a chuir daoine ar bun, is gá astúcháin charnacha dé-ocsaíd charbóin a laghdú go náid ghlan. Is gá astúcháin ceaptha teasa eile leithéidí meiteáin a laghdú chomh maith. *Dá mbeadh astúcháin an-ísle ann bheadh a rian sin le haithint i gceann roinnt blianta ar charnadh aerasól agus gás ceaptha teasa agus ar chaighdeán an aeir. D’aithneofaí laghdú ar an teocht dhromchla i gceann timpeall fiche bliain.<ref name=":1" /> == Féach freisin == * [[6ú Tuarascáil de chuid an Phainéil Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Éiceolaíocht]] [[Catagóir:Aimsir]] [[Catagóir:Téamh domhanda]] [[Catagóir:Athrú aeráide]] [[Catagóir:Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] 3qmvdktk4lb1n50f1xmah4dk6upsp6y 0 56591 1324264 1323178 2026-08-11T23:03:19Z Taghdtaighde 60452 Roinnt athruithe 1324264 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Galar}} Is éard is '''Neamhord Easnaimh Airde'''<ref name='Tearma'>{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Neamhord%20Easnaimh%20Airde/|title=“Neamhord Easnaimh Airde” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2024-09-21}}</ref> ('''NEA''') nó '''Neamhord an Easnaimh Airde agus na Hipirghníomhaíochta'''<ref name='Tearma2'>{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Neamhord%20Hipirghn%C3%ADomha%C3%ADochta%20an%20Easnaimh%20Airde/|title=“Neamhord Hipirghníomhaíochta an Easnaimh Airde” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2024-09-21}}</ref> ('''NEAH''')<ref>Béarla: Attention deficit hyperactivity disorder nó ADHD</ref> ann ná [[Neamhord meabhrach|neamhord]] ina mbíonn fadhbanna le h[[aird]], [[hipirghníomhaíocht]] agus iompar taghdach a thosaíonn idir 6 agus 12 bliana, a mhaireann 6 mhí ar a laghad. Ina measc siúd atá ar scoil is féidir go mbeadh drochiompar nó droch-chaighdeán foghlamtha ar scoil i gceist. I bpáistí ach go háirithe, cuirtear raon neamhord san áireamh agus diagnóis idir lámha ag síceolaí, ina measc laige i ndianmhachnamh, hipirghníomhaíocht, agus deacrachtaí foghlama. [[Íomhá:6 Signs and Symptoms Of ADHD.webm|clé|mion|Físeán i mBéarla: siomptóim |220x220px]] [[Íomhá:5 Signs You Have ADHD, Not Laziness.webm|clé|mion|Físeán i mBéarla: comharthaí |220x220px]] == Cúiseanna == Is féidir go bhfuil cúiseanna go leor ann, an togracht [[Géineolaíocht|ghéiniteach]] go háirithe. Léiríodh i staidéar amháin in 2019 go bhfuil a dhá oiread seans ann go mbeidh déagóirí hipirghníomhach má bhí imní ar a máithreacha le linn toirchis agus a luath-óige. Cé go mbíonn roinnt airíonna de NEAH ar thart ar 5% d’ógánaigh faoi am a mbíonn siad 16 bliana d’aois, b'é 11% an figiúr i measc daoine a raibh neamhord imní ar a máithreacha.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/science/2019/09/08/children-anxious-mothers-twice-likely-hyperactive-teens/|teideal=Children of anxious mothers twice as likely to be hyperactive in teens|údar=Sarah Knapton|dáta=2019-09-09|language=en-GB|work=The Telegraph|dátarochtana=2024-04-14}}</ref>^{[''foinsí níos fearr ag teastáil'']} Cé go mbíonn imní éigin nádúrtha le linn [[Toircheas|toirchis]] agus i mblianta luatha an mháithreachais, thomhais na taighdeoirí airíonna diana amhail a bheith ar crith, easuan, meadhrán agus cur allais. Sa staidéar, léirigh thart ar an gceathrú cuid de na mná a tástáladh imní ag meánleibhéal nó ag leibhéal ard.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Dúirt na taighdeoirí nach féidir leo a bheith cinnte go bhfuil nasc cúisíoch ann, ach thuairimigh siad go bhféadfadh leibhéil arda hormón struis tionchar a imirt ar fhorbairt na hinchinne.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.acadamh.ie/media/acadamh/docs/Caibidil_5_T%C3%A1st%C3%A1il_R%C3%A9as%C3%BAna%C3%ADochta_Briathartha.pdf|teideal=Tástáil Réasúnaíochta Briathartha|údar=[[Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge]]|dáta=2020|dátarochtana=2024|work=[[acadamh.ie]]}}</ref><ref name=":1" /> == Cóireáil == Uaireanta úsáidtear [[amfataimín]] chun páistí a bhfuil neamhord easnamh airde orthu a chóireáil, ach is gá an chóireáil a bheith gearrthéarmach chun neamhoird mheabhracha cosúil le [[paranóia]] nó [[Síocóis|síocóisí]] eile a sheachaint. == Gaeilge == Tá seirbhísí ar fáil do pháistí a bhfuil Gaeilge ina céad teanga acu agus a bhfuil tástálacha NEAH nó [[Uathachas|uathachais]] de dhíth orthu. Tá cur chuige “ildisciplíneach” de dhíth le freastal mar is cóir ar pháistí sa chóras oideachais ag a bhfuil riachtanais speisialta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-paiste-nach-bhfuil-cead-aige-e-fein-a-chur-in-iul-ina-chead-teanga-ta-se-faoi-mhibhuntaiste-breise-seirbhisi-do-phaisti-le-gaeilge-pleite-o-thuaidh/|teideal=‘An páiste nach bhfuil cead aige é féin a chur in iúl ina chéad teanga, tá sé faoi mhíbhuntáiste breise’|údar=[[Méabh Ní Thuathaláin]]|dáta=11 Aibreán 2024|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2024-04-14}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.citizensinformation.ie/ga/education/third-level-education/fees-and-supports-for-third-level-education/financial-supports-for-students/|teideal=Tacaíochtaí airgeadais do mhic léinn|údar=Citizensinformation.ie|language=ga|work=www.citizensinformation.ie|dátarochtana=2024-04-14}}</ref> Tá [[Fuirseoir|fuirseoirí]] amhail [[Louisa Ní Éideáin]] agus [[Síomha Hennessy]] tar éis plé a dhéanamh ar an an NEA/NEAH ina gcuid oibre.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/culture/2023/1219/1422875-dopa-mean-girl-louisa-ni-eideains-life-as-an-artist-with-adhd/|teideal=Dopa-Mean Girl: Louisa Ní Eideáin's life as an artist with ADHD|údar=[[Louisa Ní Éideáin]]|dáta=30 Aibreán 2024|language=as Béarla|work=[[RTÉ]]|dátarochtana=15 Deireadh Fómhair 2025}}</ref><ref name="echo">{{Lua idirlín|url=https://www.echo.ie/siomha-latest-single-ritalin-song-inspired-by-her-experience-living-with-adhd/|teideal=Síomha: 'Ritalin' – Song inspired by her experience living with ADHD|dáta=2025-02-14|work=[[Echo.ie]]|dátarochtana=2025}}</ref> In 2026, rinne Conall Mac Corraidh cur síos ar a aistear féin ó bhuachaill óg a deirtí go raibh sé 'hipirghníomhach' go healaíontóir. Ag an am, nuair a bhí sé óg, bhí tuiscint iomlán eile ag daoine ar NEAH. Cheap siad gur breoiteacht a bhí ann a bhain le buachaillí óga a bhí dána nó deacair a smachtú, agus gurbh é an tuairim go n-imeodh sé leo nuair a bhainfidís ocht mbliana déag d'aois amach.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Aistear ADHD: Scéal fhear amháin ag tabhairt aghaidhe air|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2026/0722/1584592-aistear-adhd-sceal-fhear-amhain-ag-tabhairt-aghaidhe-air/|date=2026-07-22|language=ga|author=[[RnaG]]}}</ref> == Féach Freisin == * [[Aird]] * [[Hipirghníomhaíocht]] * [[Amfataimín]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Neamhoird]] [[Catagóir:Neamhoird iompair]] [[Catagóir:Iompraíocht an duine]] tpkbbyrlf9vwu0mqp0gw4foglh6pryn 0 66591 1324286 1238659 2026-08-12T06:53:48Z TGcoa 21229 1324286 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Tharla Ceannairc an Churraigh ar an [[20 Márta]] [[1914]] i g[[Campa an Churraigh]], príomh-bhunáit Airm na Breataine in [[Éirinn]] ag an am. Bhagair go leor oifigeach i mBialann Ceannt na nOifigeach, sa champa, éirí as seachas déanamh de réir orduithe dul i mbun gnímh mhíleata in aghaidh [[Óglaigh Uladh]]. Réitíodh an ghéarchéim nuair a ghéill [[Rialtas na Ríochta Aontaithe]], a mhaígh gur míthuiscint a bhí ann agus nach raibh sé i gceist riamh forneart armtha a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar fhrithbheartaíocht Aontachtaithe [[Uladh]] i gcoinne Rialtais Dúchais. ==Léiriú== Ag croílár na géarchéime bhí an tslí le déileáil leis na h[[Aontachtóirí na hÉireann|Aontachtaithe]] a bhí in aghaidh an Bhille [[Rialtas Dúchais|Rialtais Dúchais]] a bhí le rith ina dhlí go luath. Pointe ama lárnach i [[stair na hÉireann]] agus na Breataine a bhí ann<ref>[http://www.tcd.ie/news_events/articles/colaiste-na-trionoide-le-comhdhail-ollmhor-a-thionol-chun-comoradh-cead-bliain-a-dheanamh-ar-cheannairc-an-churraigh/4589#.Vu6Pl-IrKmw Coláiste na Tríonóide]</ref>, nuair a bhagair na fórsaí armtha gan déanamh de réir thoil na [[parlaimint|parlaiminte]] agus [[rialtas|rialtais]] an lae. Bhí baint lárnach ag [[Henry Wilson]], an [[Marascal machaire (Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann)|Marascail Machaire]] níos déanaí, le géarchéim an Churraigh, nuair a mhol sé d'oifigigh éirí as seachas gníomhú in aghaidh [[Óglaigh Uladh]]. == Féach freisin == * [[Henry Wilson]] ==Tagairtí== {{reflist}} [[Catagóir:Rialtas Dúchais in Éirinn| ]] [[Catagóir:Aontachtas in Éirinn]] [[Catagóir:1914 in Éirinn]] eznbr8o3n7m5omfhwddum1et6vpvhrs 0 67792 1324190 1276162 2026-08-11T15:06:52Z Djdolphin 76315 /* Cairt Scórála */ 1324190 wikitext text/x-wiki {{Bosca comórtas ceoil |ainm_cláir = [[Strictly Come Dancing]] |sraith = 14 |tír = [[An Ríocht Aontaithe]] |céad_chraoladh = 3 Meán Fómhair 2016 |craoladh_deireanach = 18 Nollaig 2016 |breithiúna = [[Craig Revel Horwood]]<br>[[Darcey Bussell]]<br>[[Len Goodman]]<br>[[Bruno Tonioli]] |óstaigh = [[Tess Daly]]<br>[[Claudia Winkleman]] |craoltóir = [[BBC One]] |buaiteoir = [[Ore Oduba]]<br>[[Joanne Clifton]] |as = |amhrán = |seánra = |seo_caite = Strictly Come Dancing (sraith 13) |seo_chugainn = Strictly Come Dancing (sraith 15) |bliain = 2016 }} Is comórtas damhsa teilifíse é '''''[[Strictly Come Dancing]]''''', a tosaíodh sa [[An Ríocht Aontaithe|Ríocht Aontaithe]] sa bhliain 2004. Tá sé ar [[BBC One]]. Thosaigh an ceathrú sraith déag ar an 3 Meán Fómhair 2016 agus chríochnaigh sé ar an 18 Nollaig 2016. B'iad [[Len Goodman]], [[Bruno Tonioli]], [[Craig Revel Horwood]] agus [[Darcey Bussell]] na breithiúna don sraith seo. Bhí an tsraith seo sraith deireanach Len Goodman. ==Cúplaí== {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; font-size:95%;" |- ! Duine cáiliúil ! Gairmí ! Toradh |- | [[Melvin Odoom]] | [[Janette Manrara]] | style="background:pink;" |Seachtain 2<br>{{small|2 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Tameka Empson]] | [[Gorka Márquez]] | style="background:pink;" |Seachtain 3<br>{{small|9 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Will Young]] | [[Karen Clifton]] | style=background:lightgreen|Tharraing siar<br>{{small|11 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Naga Munchetty]] | [[Pasha Kovalev]] | style="background:pink;" |Seachtain 4<br>{{small|16 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Lesley Joseph]] | [[Anton du Beke]] | style="background:pink;" |Seachtain 5<br>{{small|23 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Anastacia]] | [[Brendan Cole]]<br>{{small|[[Gorka Márquez]] (Seachtain 5)}} | style="background:pink;" |Seachtain 6<br>{{small|30 Deireadh Fómhair 2016}} |- | [[Laura Whitmore]] | [[Giovanni Pernice]] | style="background:pink;" |Seachtain 7<br>{{small|6 Samhain 2016}} |- | [[Daisy Lowe]] | [[Aljaž Skorjanec]] | style="background:pink;" |Seachtain 8<br>{{small|13 Samhain 2016}} |- | [[Greg Rutherford]] | [[Natalie Lowe]] | style="background:pink;" |Seachtain 9<br>{{small|20 Samhain 2016}} |- | [[Ed Balls]] | [[Katya Jones]] | style="background:pink;" |Seachtain 10<br>{{small|27 Samhain 2016}} |- | [[Robert Rinder]] | [[Oksana Platero]] | style="background:pink;" |Seachtain 11<br>{{small|4 Nollaig 2016}} |- | [[Claudia Fragapane]] | [[AJ Pritchard]] | style="background:pink;" |Seachtain 12<br>{{small|11 Nollaig 2016}} |- | [[Louise Redknapp]] | [[Kevin Clifton]] | style=background:silver rowspan=2 |Dara<br>{{small|18 Nollaig 2016}} |- | [[Danny Mac]] | [[Oti Mabuse]] |- | '''[[Ore Oduba]]''' | '''[[Joanne Clifton]]''' | style=background:gold|'''Buaiteoir<br>{{small|18 Nollaig 2016}}''' |} ==Cairt Scórála== {| class="wikitable sortable" style="margin: auto; text-align: center;" |- !|Cúpla !|Áit !| 1 !| 2 !| 1+2 !| 3 !| 4 !| 5 !| 6 !| 7 !| 8 !| 9 !| 10 !| 11 !| 12 !| 13 |- |<div style="float:left;">Ore & Joanne</div> | 1 |27 |27 |54 |35 |<span style="color:green;">'''39'''</span> |<span style="color:green;">'''36'''</span> |33 |style="background:lightblue;"|34 |35 |38 |36+4=40 |style="background:lightblue;"|36 |<span style="color:green;">'''38'''</span>+<span style="color:green;">'''39'''</span>=<span style="color:green;">'''77'''</span> |style="background:gold;"|<span style="color:green;">'''39'''</span>+39+<span style="color:green;">'''40'''</span>=<span style="color:green;">'''118'''</span> |- |<div style="float:left;">Danny & Oti</div> | rowspan="2"|2 |31 |<span style="color:green;">'''32'''</span> |<span style="color:green;">'''63'''</span> |<span style="color:green;">'''36'''</span> |36 |35 |style="background:lightgreen"|30 |38 |<span style="color:green;">'''38'''</span> |<span style="color:green;">'''40'''</span> |<span style="color:green;">'''40'''</span>+5=<span style="color:green;">'''45'''</span> |style="background:lightgreen"|<span style="color:green;">'''38'''</span> |style="background:lightblue;"|37+<span style="color:green;">'''39'''</span>=76 |style="background:silver;"|<span style="color:red;">''36''</span>+<span style="color:green;">'''40'''</span>+<span style="color:green;">'''40'''</span>=<span style="color:red;">''116''</span> |- |<div style="float:left;">Louise & Kevin</div> |31 |<span style="color:green;">'''32'''</span> |<span style="color:green;">'''63'''</span> |31 |33 |33 |35 |<span style="color:green;">'''39'''</span> |37 |38 |39+<span style="color:green;">'''6'''</span>=<span style="color:green;">'''45'''</span> |37 |style="background:lightgreen"|37+<span style="color:red;">''36''</span>=<span style="color:red;">''73''</span> |style="background:silver;"|38+<span style="color:red;">''38''</span>+<span style="color:green;">'''40'''</span>=<span style="color:red;">''116''</span> |- |<div style="float:left;">Claudia & AJ</div> |4 |26 |30 |56 |<span style="color:green;">'''36'''</span> |30 |32 |<span style="color:green;">'''36'''</span> |style="background:lightgreen"|33 |36 |style="background:lightblue;"|36 |style="background:lightgreen"|36+3=39 |37 |style="background:orange;"|<span style="color:red;">''35''</span>+38=<span style="color:red;">''73''</span> |style="background:darkgrey;" colspan="2"| |- |<div style="float:left;">Judge Rinder & Oksana</div> |5 |25 |27 |52 |27 |27 |29 |32 |33 |style="background:lightgreen"|33 |33 |style="background:lightblue;"|29+2=31 |style="background:orange;"|<span style="color:red;">''31''</span> |style="background:darkgrey;" colspan="3"| |- |<div style="float:left;">Ed & Katya</div> |6 |<span style="color:red;">''21''</span> |23 |<span style="color:red;">''44''</span> |<span style="color:red;">''24''</span> |style="background:lightgreen"|<span style="color:red;">''16''</span> |<span style="color:red;">''18''</span> |26 |<span style="color:red;">''27''</span> |<span style="color:red;">''25''</span> |style="background:lightgreen"|<span style="color:red;">''23''</span> |style="background:orange;"|<span style="color:red;">''23''</span>+<span style="color:red;">''1''</span>=<span style="color:red;">''24''</span> |style="background:darkgrey;" colspan="4"| |- |<div style="float:left;">Greg & Natalie</div> |7 |27 |26 |53 |32 |28 |style="background:lightgreen"|24 |26 |32 |style="background:lightblue;"|31 |style="background:orange;"|32 |style="background:darkgrey;" colspan="5"| |- |<div style="float:left;">Daisy & Aljaž</div> |8 |<span style="color:green;">'''32'''</span> |30 |62 |31 |31 |style="background:lightblue;"|32 |style="background:lightblue;"|33 |34 |style="background:orange;"|31 |style="background:darkgrey;" colspan="6"| |- |<div style="float:left;">Laura & Giovanni</div> |9 |25 |<span style="color:green;">'''32'''</span> |57 |style="background:lightblue;"|30 |33 |— |<span style="color:green;">'''36'''</span> |style="background:orange;"|32 |style="background:darkgrey;" colspan="7"| |- |<div style="float:left;">Anastacia & Brendan</div> |10 |28 |<span style="color:red;">''22''</span> |style="background:lightblue;"|50 |27 |style="background:lightblue;"|27 |30 |style="background:orange;"|<span style="color:red;">''25''</span> |style="background:darkgrey;" colspan="8"| |- |<div style="float:left;">Lesley & Anton</div> |11 |23 |26 |49 |style="background:lightgreen"|27 |31 |style="background:orange;"|24 |style="background:darkgrey;" colspan="9"| |- |<div style="float:left;">Naga & Pasha</div> |12 |23 |23 |style="background:lightgreen"|46 |25 |style="background:orange;"|24 |style="background:darkgrey;" colspan="10"| |- |<div style="float:left;">Will & Karen</div> |13 |30 |27 |57 |31 |style="background: lightpink"| — |style="background:darkgrey;" colspan="10"| |- |<div style="float:left;">Tameka & Gorka</div> |14 |26 |29 |55 |style="background:orange;"|28 |style="background:darkgrey;" colspan="10"| |- |<div style="float:left;">Melvin & Janette</div> |15 |22 |23 |style="background:orange;"|45 |style="background:darkgrey;" colspan="11"| |} == Tagairtí == {{reflist}} {{Strictly Come Dancing}} [[Catagóir:Strictly Come Dancing]] [[Catagóir:2016 séasúir teilifíse]] 50avpbiys1mnaxk8jkq56r5skh6z9ox 0 70964 1324230 1323437 2026-08-11T21:38:55Z ~2026-44225-47 76321 Removed redirect to [[280 (uimhir)#289]] 1324230 wikitext text/x-wiki [[288 (uimhir)|288]] '''289''' [[290 (uimhir)|290]] [[Catagóir:Slánuimhreacha]] drmoq641u2r229f179tvuk4a60x9tpg 1324243 1324230 2026-08-11T22:26:48Z ~2026-44225-47 76321 Ag athdhíriú go [[280 (uimhir)#289]] 1324243 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[280 (uimhir)#289]] [[Catagóir:Slánuimhreacha]] hiuj01mlulqwmhkqf2aa3e15c8m5h8o 2 75722 1324315 1323302 2026-08-12T10:05:18Z An Sionnach Rua 29036 1324315 wikitext text/x-wiki '''Leathanach Úsáideora An Sionnach Rua''' Is as Tamhlacht Mhaolruain dhom ó dhúchas. Níor tógadh leis an Ghaeilig mé ach is mór an chabhair a bhí inti dhom im shaol ó thosaigh mé á foghlaim. D'fhoghlaim mé mo chuid Gaeilge ar an scoil agus bhain mé bunchéim amach sa Nua-Ghaeilge agus sna Léinn Ghearmáinise is Máistreacht Ghairmiúil san Oideachas ina diaidh sin. Tá canúint mheasctha agam, a bhfuil rianta de Ghaeilge Chonamara agus de Ghaeilge Uladh le brath inti chomh maith le rianta beaga bídeacha den eolas a bhí le fáil faoin chanúint thréigthe a labhraíodh i mo cheantar dúchais. Bainim úsáid as an chaighdeán oifigiúil agus mé i mbun eagarthóireachta ar an tsuíomh seo agus nuair a bhím ag cruthú ábhar di chomh maith. Tá suim ar leith agam sa teangeolaíocht, sa dúlra, sna healaíona comhraic agus sa tíreolaíocht agus is ar leathanaigh a bhaineann leis na téamaí seo a fheicfidh tú mo lorg as seo amach. == Teimpléid == [[Teimpléad:Harvnb]] [[Teimpléad:Fráma íomhá]] [[Teimpléad:WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo/Tréimhse]] [[Teimpléad:Liosta fillte coinníollach|Teimpleád:Liosta fillte coinníollach]] [[Teimpléad:Tuilleadh Eolais]] [[Teimpléad:Féach freisin]] [[Teimpléad:Hatnote]] [[Teimpléad:Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain]] *[[Module:Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain]] *[[Module:Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain/config]] == Catagóirí == Táim ag tabhairt faoi na hailt éan uilig agus na catagóirí a bhaineann leo a chur in eagar sa mhéid is go mbeidh níos lú catagóirí ag na hailt uilig agus go mbeidh na catagóirí sin ní ba chruinne fosta. Féachaigí Catagóir:Aves = https://ga.wikipedia.org/wiki/Catag%C3%B3ir:Aves Catagóir:Tacsanomaíocht éin = https://ga.wikipedia.org/wiki/Catag%C3%B3ir:Tacsanoma%C3%ADocht_%C3%A9in chun tuiscint a fháil ar an chuma a bheidh ar na catagóirí sin as seo amach. An fhís atá agam don tionscadal seo ná go mbeidh gach speiceas éan agus na hailt a bhaineann leo sortáilte de réir bhliain/chéad/tacsanomaíocht srl. == Teangeolaíocht == == Dúlra == {{Liosta fillte coinníollach|1=[[Cruidín ceiriúlach]] [[Cruidín crainn]] *[[Cruidín crúcghobach]] *[[Actenoides]] *#[[Cruidín droimghlas]] * [[Cúcabarra]] *#[[Cúcabarra breac]] *#[[Cúcabarra sluasaidghobach]] *#[[Cúcabarra tarr-ruadhonn]] *#[[Cúcabarra gáiriteach]] *#[[Cúcabarra gormeiteach]] [[Spioróg mhór ruadhonn]]|title=Éin}} [[Tíogar]] [[Ainmhí clapsholais]] == Ealaíon Comhraic == == Tíreolaíocht == [[Leasríocht na n-Oileán Arú]] {{Babel-4|ga-3|en-3|de-3|gd-1|}} == Le déanamh sa todhchaí == Chun tacú le Teimpléad:Fráma íomhá * Teimpléad:Superimpose * Teimpléad:Magnify icon == Scriosta == {{Liosta fillte coinníollach|1=Tá meánfhaid is mó na mblaoscanna 335.4 ± 2.26 mm (13.205 ± 0.089 or) agus 282.9 ± 1.86 mm (11.138 ± 0.073 or) d'fhireannaigh (n = 81) agus bhaineannaigh fhásta fhiáine (n = 61), agus 325.9 ± 4.83 mm (12.831 ± 0.190 or) agus 281.5 ± 3.56 mm (11.083 ± 0.140 or) d'fhireannaigh (n = 17) agus bhaineannaigh fhásta ghafa (n = 16), a chiallaíonn go bhfuil meánfhaid iomlán de 333.3 ± 1.99 mm (13.132 ± 0.078 or) agus 283.6 ± 1.47 mm (11.165 ± 0.058 or) ag fireannaigh (n = 103) agus baineannaigh (n = 90) faoi seach. Tá meánfhaid na mblaoscanna d'fho-aosaigh fhireanna (n = 23) agus bhaineanna (n = 9) 3.13.3 ± 3.88 mm (12.335 ± 0.153 or) agus 275.9 ± 4.29 mm (10.862 ± 0.169 or) faoi seach; fágann na suimeanna seo go bhfuil meánfhaid iomlán de 309.1 ± 2.12 mm (12.169 ± 0.083 or) ag an speiceas seo.[1] Bhí fad uasta de 400.0 mm (15.75 or) agus leithead siogamatach de 280.0 mm (11.02 or) ag blaosc chaomhnaithe thíogair Amúraigh in Harbin (Baikov et al., 1925).[2]|title=Scriosta ó 'Tíogar'}} ssr7vaa4dx6ge5zc13dmwwmmnyoltm1 0 79352 1324151 1165077 2026-08-11T13:04:32Z An Sionnach Rua 29036 1324151 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''gabhlán gainimh'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Riparia%20riparia/|title=“Riparia riparia” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is ball d'fhine na ''Hirundinidae'' é. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlán gainimh}} [[Catagóir:Riparia]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] eba3tex0g9gxvbwpwnphrkrhf6dqedx 0 82877 1324277 1235876 2026-08-11T23:23:31Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324277 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Is scannán staire [[Éire]]annach-[[An Afraic Theas|Afraiceach Deisceartach]] ón mbliain 2016 é '''''The Siege of Jadotville''''' arna dhíriú ag Richie Smyth.<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt3922798/ | teideal= The Siege of Jadotville (2016)| website= IMDb | accessdate= 11 September 2016}}</ref> Kevin Brodbin a scríobh an script.<ref name="The Siege of Jadotville">{{cite book|title=The Siege of Jadotville|publisher=Rotten Tomatoes|date=2016|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_siege_of_jadotville/|accessdate=October 9, 2016}}</ref> Tá an scannán bunaithe ar leabhar le [[Declan Power]] dar theideal ''The Siege at Jadotville: The Irish Army's Forgotten Battle'' (2005), faoin bpáirt a bhí ag aonad d'[[Óglaigh na hÉireann (Fórsaí Cosanta na hÉireann)|Óglaigh na hÉireann]] i misean coimeádta na [[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiún Aontaithe]] i b[[Poblacht Dhaonlathach an Chongó]] i mí Meán Fómhair na bliana 1961.<ref name="fleadh">{{cite web |url= http://www.galwayfilmfleadh.com/index.php/project/the-siege-of-jadotville/ |website= Galwayfilmfleadh.com |accessdate= 11 September 2016 |teideal= 28th Galway Film Fleadh - July 2016 - The Siege of Jadotville |dátarochtana= 24 Eanáir 2018 |archivedate= 23 Samhain 2017 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20171123180253/http://www.galwayfilmfleadh.com/index.php/project/the-siege-of-jadotville/ }}</ref> == Féach freisin == * [[Cath Jadotville]] ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Seige of Jadotville, The}} [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Africeach Deisceartacha]] [[Catagóir:Scannáin 2016]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] tgrzamis43etpw3imerkmxl4rivctkq 0 85532 1324270 1245405 2026-08-11T23:11:24Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324270 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Tháinig an scannán '''''The Field''''' amach sa bhliain 1990, bunaithe ar an dráma a scríobh [[John B. Keane]] i 1965, agus stiúrtha ag [[Jim Sheridan]], le [[Richard Harris]], [[John Hurt]], [[Sean Bean]], [[Brenda Fricker]] agus [[Tom Berenger]] páirteach ann mar aisteoirí. Rinneadh é i g[[Contae na Gaillimhe|Contae na Gaillimhe,]] óir bhí sé bunaithe ar dhráma le John B. Keane, faoi dhúnmharú a tharla sa [[Contae Chiarraí|Ríocht]]. Cé gurbh é taispeántas Richard Harris (a ghnóthaigh [[Gradaim an Acadaimh|duais Oscar]]) is mó a mheall aird, bhí tírdhreach cuidsúlach cheantar an [[An Líonán|Líonáin]] i lár an aonaigh, seatannna den ghort úd san áireamh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-he-star-wars-an-chead-scannan-a-chuir-tirdhreach-na-heireann-agus-na-gaeltachta-os-comhair-an-tsaoil/|teideal=Ní hé ‘Star Wars’ an chéad scannán a chuir tírdhreach na hÉireann agus na Gaeltachta os comhair an tsaoil…|údar=Breandán M Mac Gearailt|dáta=10 Lúnasa 2016|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-11-08}}</ref> {{glanadh-mar|drochlitriú, gramadach}} [[Íomhá:John B. Keane, Irish playwright, cropped.jpg|clé|mion|[[John B. Keane]], 1983]] ==Plota== [[Íomhá:Jim Sheridan.jpg|clé|mion|[[Jim Sheridan]], 2007]] Is feirmeoir é Bull McCabe agus chuireann sé asal marbh i loch a bhfuil in aice láimhe.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Field (film)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Field_(film)&oldid=1002232185|journal=Wikipedia|date=2021-01-23|language=en}}</ref> Ach mharaigh a mhac Tadhg an t-asal. Dúirt Tadhg go raibh an asal ar dtalamh na McCabes agus go raibh sé ag cur isteach ar. Bhí an úinéir den asal an míshásta faoin bás agus dúirt se le Bull McCabe go chosnódh an bás seo ‘airgead fola’. Is scannán an difriúil é ‘The Field’. Tá sé bunaithe ar saol Bull McCabe agus an talamh a bhfuil aige agus a bhí sé ag tabhairt aire do ar feadh blianta. Baineann an talamh go dtí baintreach agus ar tar éis a fear céile a bheith marbh ar feadh 10 mbliana chuireann sí an talamh suas ar an mhargadh le díol go dtí an poiblí gan é a tabhairt díreach go dtí na McCabes. Tar éis é seo a cloisteáil bíonn buile ar Bull McCabe. Nuair a faigheann sé amach go bhfuil duine Meiriceánach ag iarraidh an talamh, déanann Bull McCabe gach uile rud a bhfuil sé in ann a dhéanamh gan an talamh a thabhairt go dtí Peter, an Meiriceánach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1548977665/weekend/|teideal=The Field|work=Box Office Mojo|dátarochtana=2021-02-15}}</ref> Gan eolais ar bith ag Bull McCabe, bhí a mhac Tadhg ag tabhairt am uafásach don baintreach agus shíl sí go raibh an athar taobh thiar de. Cheap sí go raibh sé ag tabhairt an am uafásach dí chun an talamh a díol go dtí an chlann. Nuair a chuala Bull McCabe go raibh an talamh ag dul suas ar an margadh ar díol, téann sé síos go dtí an teach tábhairne ag rá nach raibh aon duine chun tairiscint a dhéanamh ar mar ba é a talamh agus bhí sé chun é a cheannach. Bíonn amhras leanúnach ag Bull McCabe faoi cumas Tadhg a bheith in ann aire a thabhairt don réimse nuair atá am Bull suas. Fuair a mac níos sine (Seamie) bás nuair a bhí sé 13, thóg sé a shaol féin. Cuireann McCabe an milleán ar féin faoi bhás Seamie, toisc gur dúirt sé leis nach bhféadfadh an réimse tacú ach le teaghlach amháin agus go mbeadh ar Tadhg dul ar imirce nuair atá sé níos sine. Ní bíonn McCabe agus a bean chéile ag caint anois agus níor caint siad ón 18 mbliana a bhfuil tar éis imithe thart ó bhás Seamie. Tagann Peadar go dtí an sráidbhaile, áit ina bhfuil sinsearach aige. Tá plean aige chun gléasra nua agus bóithre nua a thógáil in san ceantar agus lárnach chun an plean sin a chur i gcrích. Ag an margadh, cuireann Peadar tairiscint de 80 punt ar an réimse, 30 punt níos mó ná an méid airgead a bhfuil ag Bull. Tá an baintreach ag féachaint ar an troid faoin réimse agus de réir sin, deireann sí leis an mbeirt acu go mbeadh margadh nua amárach leis an praghas ag tosú ag 100 punt. Bhí a fhios ag Bull nach raibh sé in ann níos mó airgead a tabhairt go dtí an baintreach ná Peadar. De réir seo, d’imigh Bull McCabe síos chun caint le Peadar faoin réimse. Faigheann Bull McCabe amach faoi na rudaí a raibh Tadhg ag déanamh go dtí an baintreach, go díreach faigheann sé réidh leis ón gcruinniú. Tar éis le Tadhg an cruinniú a fhágáil thosaíonn Bull McCabe ag insint faoi an grá a bhfuil aige don réimse. Tá go leor rudaí a tharla ar an réimse a fanann leis, mar shampla bás a mháthair a tharla nuair a bhí sí ag iarraidh sábháil roinnt bannaí féir. Ach níl Peadar sásta a phleananna a thabhairt suas. Tógann Bull McCabe agus Tadhg sean amháin eile chun caint le Peter in aice leis an eas a cheannaigh sé, oíche roimh an dara margadh. Bíonn troid mór ag Tadhg agus Peter faoin réimse agus nuair nach féidir le Tadhg an bhuachaint a fháil, déanann McCabe idirghabháil agus buaileann sé an bheirt acu. Chuireann sé Peter chun bás agus de bharr é seo bíonn briseadh síos meabhrach aige. Tosaíonn sé ag smaoineamh faoi a mhac Seamie. Go tobann ritheann Tadhg as go dtí an cailín a bhfuil sé i ngrá le. Is taistealaí í. Deireann sé léi gur mharaigh sé Peadar. Níl Bull McCabe in ann é féin a thabhairt go dtí an dara margadh, ach téann a chara Bird O’Donnell dó agus faigheann sé an réimse ar feadh 101 punt, gan freasúra. Tar éis é seo go léir, feiceann buachaill an t-asal marbh sa loch. Tugtar craein isteach chun é a aisghabháil. Ag an am céanna tagann Tadhg abhaile chun an scéal a insint dó, go raibh sé ag ag imeacht le hiníon an taistealaí agus níor theastaigh an réimse uaidh riamh. Tagann an sagart chun ceisteanna a chur ar Bull faoi chorp Pheadair. De réir a mhac a bheith imithe thar lear agus chorp Peadar faighte, téann McCabe as a mheabhair agus seolann sé a eallach i dtreo na haille. Cuireann Bird O’Donnell eolais chuig Tadhg go bhfuil a athair tar éis dul as a meabhair. Tagann Tadhg ar ais chun stop a chuir leis ach chuireann an tread eallach é thar imeall na haille agus faigheann sé bás. Níos measa fós le brón, déanann McCabe iarracht na dtonnta a thiomáint ar ais óna mhac a bhfuil marbh. Tá máthair Tadhg agus iníon an taistealaí ag suí ar bharr na haille ag caoineadh. ==Aisteoirí== * [[Richard Harris]] mar ‘Bull’ McCabe <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0001321/bio|teideal=Richard Harris|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Richard Harris ar an gcéad lá de mí Deireadh Fómhair i Luimneach. Teaghlach feirmeoireachta ab ea a theaghlach agus bhí ocht deartháireacha agus deirfiúracha aige. D'fhreastail sé ar Coláiste an Chorráin, scoil Jesuit, agus d'imir sé rugbaí go leibhéal ard. Nuair a gortaíodh é féin agus ní raibh sé in ann imirt arís, thit sé i ngrá leis an aisteoireacht. Fuair sé bás ar an 25 Deireadh Fómhair 2002 i Londain, bhí sé 72 bliana d'aois. * Tom Berenger mar Peadar – An Meiriceánach ‘Yank’ <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0000297/bio|teideal=Tom Berenger|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Tom Berenger i Chicago, Meiriceá ar an 31 Bealtaine 1949. ainmní Oscar agus buaiteoir Ghradam Golden Globe agus Gradam Emmy, ardaíodh é i dteaghlach Caitliceach de shliocht na hÉireann. D’fhreastail Tom ar Ollscoil Missouri chun staidéar a dhéanamh ar iriseoireacht. * [[Sean Bean]] mar Tadhg McCabe <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0000293/bio|teideal=Sean Bean|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Bhí Sean Bean mar chuid den raidió, amharclann, teilifís agus scannáin ó na ochtóidí. D’oibrigh sé dá athair sular shocraigh sé a bheith ina aisteoir. Tá sé ina chónaí i Londain anois lena chlann, tá trí iníonacha aige Lorna, Molly agus Evie. Chomh maith leis sin tá grá ollmhór aige ar feadh an fhoireann sacar Sheffield United FC, an áit ina rugadh é. * Frances Tomelty mar Baintreach <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0866626/bio|teideal=Frances Tomelty|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Frances Tomelty ar an 6 Deireadh Fómhair 1948 i mBéal Feirste, i dTuaisceart na hÉireann. Bhí sí pósta le Sting agus bhí dhá pháiste acu. * [[Brenda Fricker]] mar Maggie McCabe <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0002084/bio|teideal=Brenda Fricker|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Is aisteoir as Baile Átha Cliath í Brenda Fricker. Fuair sí taithí iontach nuair a raibh sí ag an Amharclann Náisiúnta, an Royal Shakespeare Company, agus an Court Theatre Company sa Bhreatain Mhór. * [[John Hurt]] mar ‘The Bird’ O’Donnell <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0000457/bio|teideal=John Hurt|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Juhn Hurt ar an 25 Eanáir 1940, i Shirebrook, Sasana. Ba é sráidbhaile mianadóireacht guail Shirebrook. Thosaigh John le ealaín ar scoil sular aistrigh sé a ghrá chuig aisteoireachta. Fuair John bás trí lá ina dhiaidh a 77 breithlá ar an 25 Eanáir 2017 de bharr ailse. * Ruth McCabe mar Thinker Woman * Joan Sheehy mar an dara Thinker Woman * Jenny Conroy mar Katie – Thinker Girl * Jer O’Leary mar Athair an Thinker Girl <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0641596/bio|teideal=Jer O'Leary|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Jer O'Leary in Éirinn. Bhí sé pósta le Eithne O'Brien agus bhí triúr páistí acu. Fuair sé bás ar an 26 Nollaig 2018. * Sean McGinley mar Athair Chris Doran <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0569336/bio|teideal=Sean McGinley|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Sean McGinley i 1956 i Gaoth Dobhair, Dún na nGall. Is aisteoir agus scríbhneoir é. Tá sé pósta le Marie Mullen ó 1990 agus tá dhá pháistí acu. * Malachy McCourt mar Sáirsint <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0566663/|teideal=Malachy McCourt|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Malachy McCourt ar an 20 Meán Fómhair 1931 i Brooklyn, Nua-Eabhrac ach tógadh é i Luimneach. Theip sé ar gach uile ábhar ar scoil seachas Béarla. D'fhill sé ar Meiriceá i 1952 agus thosaigh sé ag obair láithreach. Tar éis tamall thosaigh sé ag aisteoireacht agus fuair sé post sa raidió. Bhí a thaispeántas an 'tumultous' agus dúirt daoine go raibh náire ar mhuintir na hÉireann faoi. * Frank McDonald agus [[Brendan Gleeson]] mar Quarrymen <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.imdb.com/name/nm0322407/bio|teideal=Brendan Gleeson|work=IMDb|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Rugadh Brendan Gleeson i mBaile Átha Cliath 1955. Bhí gra mór aige ar feadh an staidéir in san seomra ranga agus taobh amuigh den seomra ranga chomh maith. Tar éis scoil, glac sé páirt i 'Dublin Shakespere Festival' agus tar éis a bheith páirteach ansin, dúirt an stiúrthóir leis dul chuig Londain go dtí na scoileanna drámaíochta. * Agus bhí Tommy Walsh ann mar aisteoir breise ==An Dráma== <ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Field (play)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Field_(play)&oldid=988197826|journal=Wikipedia|date=2020-11-11|language=en}}</ref>Taispeánadh an dráma don chéad uair i 1965 san Olympia Theatre i mBaile Átha Cliath. D'imir Ray McAnaly mar Bull McCabe in san dráma agus Eamon Keane mar 'The Bird' O'Donnell. D’fhoilsigh Mercier Press an dráma don chéad uair i 1966. Cúpla bliain ina dhiaidh sin i 1987 bhí athrúcháin bheaga déanta ar an snáithe scéil. <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/irish-news/the-murder-that-inspired-keanes-the-field-37914918.html|teideal=The murder that inspired Keane's 'The Field'|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-02-15}}</ref>Bhí an dráma bunaithe faoi Moss Moore, feirmeoir i Co. Ciarraí. Bhí tríd beag faoi fál teorann le Dan Foley. Ba é comharsa agus cara Moss é Dan ach de réir an tríd beag seo bhí siad ag dul chuig ná cúirte. Nuair a maraíodh Moore roimh an triail bhí Foley amhras uimhir a haon. Bhí go leor faoin dúnmharú seo in san mbaile mar is annamh a bhí dúnmharuithe ann. Bhí corp Moss Moore ar iarraidh ar feadh 10 lá sula bhfuarthas é. Fuarthas é in aice le sruthchúrsa beag i lár na háite. D’éirigh Foley as an dúnmharú agus fós go dtí an lá seo níl a fhios ag aon duine cé a rinne é. ==Athbhreithnithe== Bhí go leor athbhreithnithe déanta faoin scannán seo. Tá go leor dóibh iontach maith ach ag an am céanna tá cúpla dóibh go dona. Tá dhá shampla thíos, ceann amháin dóibh go maith agus an céanna eile go dona. ===Rotten Tomatoes=== Thug ''Rotten Tomatoes'' 43% don scannán seo ó 14 léirmheas. Chun an fhírinne a rá athbhreithnithe míchothrom I mo thuairim féin ach sin mar a tá ar ''Rotten Tomatoes.'' Tugann daoine éagsúla a smaointe faoin scannán agus de bhar ná smaointe go léir sin faigheann an scannán athbhreithniú. Thug Chuck Rudolph ó Matinee Magazine scór 2/5 don scannán i 2002. Dúirt sé go raibh loiceadh ag Jim Sheridan leis an scannán agus go raibh ionad ar nach raibh Richard Harris in ann cloím an scéal.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Field (1990)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/1034131-field|language=en}}</ref> ===IMDb=== Bhí ná athbhreithnithe ar IMDb an difriúil ó ''Rotten Tomatoes''. Tá 55 athbhreithniú ar an suíomh seo agus go leor dóibh dearfach ach ag an am céanna tá roinnt diúltach ann chomh maith. Scríobh Raymond Chandler faoi cé chomh iontach is a raibh Richard Harris sa scannán agus thug sé scór 9/10 go dtí an scannán. An chéad líne in san athbhreithniú dúirt Chandler ‘dá mbeadh suim agat san aisteoireacht, féach ar an scannán seo. Bá é taispeántas Richard Harris sa scannán seo chomh maith is a fhaigheann sé.’ <ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Field (1990) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt0099566/reviews}}</ref> ==Damhachtainí== Fuair Richard Harris ainmniúcháin ó Academy Award agus Golden Globe ar feadh a taispeántais sa scannán. I 1996, thug An Post aitheantas go dtí an scannán nuair a chuir siad pictiúr ón scannán ar an 32p stampa leis na aisteoirí Harris, Bean agus Hurt air. Thuill an scannán £1,168,613 ón Ríocht Aontaithe féin. Níl aon eolais faoin méid airgead a fuair siad ó Éirinn agus gach tír eile. ==Tagairtí== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Field, The}} [[Catagóir:Scannáin 1990]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] 6vngrbkpqgsejp4tpb5y4v1gdzmt48u 0 92577 1324332 1322885 2026-08-12T10:23:02Z An Sionnach Rua 29036 1324332 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''bonnán'''<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Botaurus%20stellaris/|title=“Botaurus stellaris” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref>, '''bonnán buí''', nó '''bonnán léana'''. Is baill d'fhine na Ardeidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Bonnan bui}} [[Catagóir:Botaurus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] hiwbef5b5jj04vljr5uitjc0k00mrbk 0 92919 1324135 1263740 2026-08-11T12:52:28Z An Sionnach Rua 29036 1324135 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Ord [[Éan|éin]] is ea '''Anseriformes''' a chuimsíonn thart ar 180 [[speiceas]] beo i dtrí fhine: Anhimidae (na 3 screadóg), Anseranatidae (an ghé leathphalmatach), agus Anatidae, an fhine is mó, a chuimsíonn níos mó ná 170 speiceas éan uisce, na [[Lacha|lachain]] ina measc, [[Gé|géanna]], agus [[eala]]í. Tá an chuid is mó de na speicis nua-aimseartha san ord an-oiriúnaithe do mhaireachtáil uisceach ag dromchla an uisce. Cé is moite de na screadóga, tá [[Bod|boid]] ag gach duine acu, tréith a cailleadh sna Neoaves. Mar gheall ar a nádúr uisceach, tá cosa scamallacha ag an chuid is mó de na speicis. == Éabhlóid == == Tacsón == {{clade|style=font-size:107% |label1=[[Odontoanserae]] |1={{Clade |1=†[[Pelagornithidae]] (éin bréag-fiaclach) [[File:Osteodontornis BW.jpg|70 px]] |label2=[[Odontoanserae|Anserimorphae]] |2={{clade |1=†[[Gastornithidae]] [[File:Gastornis giganteus restoration.jpeg|70 px]] |2={{clade |1=†[[Dromornithidae]] (mihirungs) [[File:Dromornis BW.jpg|70 px]] |2={{clade |1=†[[Vegaviidae]] |2='''Anseriformes''' (screamers agus éin uisce) [[File:Palamedra cornuta white background.png|70 px]] [[File:Cayley Anseranas semipalmata white background.jpg|70 px]][[File:Greylag flipped.JPG|70 px]]}}}}}}}}}} {{Síol ainmhí}} [[Catagóir:Anseriformes]] 3ddasq6to9fjxx3ytz7btwl5cvg99u5 0 92920 1324136 1074630 2026-08-11T12:53:00Z An Sionnach Rua 29036 1324136 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[Fine (bitheolaíocht)|fine bhitheolaíoch]] de chuid na [[Éanlaith uisce|n-éan uisce]] a chuimsíonn [[Lacha|lachain]], [[Gé|géanna]] agus [[Eala|ealaí]] iad na h'''Anatidae'''. Tá [[dáileadh iltíreach]] ag an fhine, agus faightear iad ar mhór-ranna uile an domhain. Cuirtear na [[Éan|héin]] seo in oiriúint le haghaidh [[Gluaiseacht uisceach|snámha]], snámha ar dhromchla an uisce, agus i roinnt cásanna tumadóireachta in uisce éadomhain ar a laghad. Tá timpeall 174 speiceas san fhine i 43 [[géineas]]. (Ní mheastar a thuilleadh go bhfuil an [[Gé leathphalmatach|ghé leathphalmatach]] mar chuid de na hAnatidae, agus tá sé curtha anois ina fhine féin, sé sin na hAnseranatidae. ) De ghnáth bíonn siad luibhiteach, agus is póraitheoirí [[Monagamas|monagamacha]] iad. Tugann roinnt speiceas faoi [[Imirce éan|imirce bliantúla]]. Tá cúpla speiceas ceansaithe don talmhaíocht, agus déantar go leor eile a fhiach le haghaidh bia agus áineasa. Tá cúig speiceas [[Díobhadh (speiceas)|díofa]] ón bhliain 1600, agus tá go leor eile [[Speicis faoi bhagairt|beagnach díothaithe]]. [[Íomhá:Mallard_drake_in_flight.1.jpg|mion| Mallard fireann ag tuirlingt ]] == Tuairisc agus éiceolaíocht == Is éin ar mhéideanna éagsúla iad na lachain, na géanna agus na healaí le plean ginearálta colainne a bhíonn leathan agus fadaithe. Ní hionann na speicis thumthacha áfach, bíonn siad níos cruinne. Tá raon na speiceas atá ar marthain i dtomhais éagsúla ó ''Nettapus coromandelianus'', chomh beag le 26.5 cm agus 164 g, go dtí ''Cygnus buccinator'', a oiread agus 183 cm agus 17.2 kg. Tá na sciatháin gearr agus biorach, agus tacaíonn matáin láidre sciatháin leo a ghineann buillí gasta agus iad ar [[Eitilt na n-éan|eitilt]]. De ghnáth, bíonn píoba fada orthu, cé go n-athraíonn sé seo a bheag nó a mhór idir speicis. Tá na crúba gearr, láidir, agus suite i bhfad ar chúl an choirp (níos mó mar sin, sna speicis níos uiscí), agus tá mothú sách righin orthu le huigeacht charrach. Toisc cruth na colainne, bíonn roinnt speiceas amscaí ar thalamh, ach is siúlóirí níos láidre iad ná héin mhara agus uisce eile, amhail na [[Foitheach|foithigh]] nó [[peadairín]]í. Is gnách go mbíonn [[Cos scamallach|cosa camallacha]] orthu, cé gur chaill cúpla speiceas, ar nós an [[Gé Haváíoch|néné]] (Branta sandvicensis), a gcuid uigí. Bíonn na goba déanta as ceiritin bhog, le sraith thanaí agus íogair craiceann ar a bharr (a bhfuil mothú righin uirthi má dhéantar teagmháil léi). I gcás fhormhór na speiceas, is gnách go mbíonn cruth an ghoib níos leacaithe go pointe áirithe. Tá [[Lannóg (anatamaíocht dhromcla )|lannóga]] déadacha iontu seo atá sainmhínithe go maith sna speicis scagbheathaitheacha.<ref> Carboneras, Carles (1992): Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans). In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): Handbook of Birds of the World (Volume 1: Ostrich to Ducks): 536–629. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5 </ref> ==Tagairtí== {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Anatidae}} <references /> [[Catagóir:Anatidae]] boomp8l27f1jtwobgzxn84hlc3oqtpq 0 92927 1324123 1322884 2026-08-11T12:37:51Z An Sionnach Rua 29036 1324123 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} ''Baineann an t-alt seo leis an speiceas Recurvirostra avosetta. Má tá spéis agat sna héin eile a dtugtar “abhóiséad” orthu, féach [[Recurvirostra]]''. Speiceas éan san fhine Recurvirostridae atá dúchasach don Eoráise agus don Afraic is ea '''an t-abhóiséad alabhreac''' ('''''Recurvirostra avosetta''''' )<ref name='Tearma'>{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Recurvirostra%20avosetta/|title=“Recurvirostra avosetta” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-05-30}}</ref>. Is lapaire é le cleití dubha agus bána, arb é is sainairíonna dó go bhfuil a ghob cuartha aníoscleiteach dubh agus bán é go bhfuil arb iad is sainairíonna a bhfuil a gob cuartha suas. ==Cur síos== Is lapaire é an t-abhóiséad alabhreac, le clúmh bán agus spotaí dubha ar na sciatháin agus ar chuid uachtarach an chinn agus an mhuineál, agus fad coirp idir 41.9–45.1 cm aige. Is sainairíonna iad go bhfuil gob fada dubh cuartha aníos acu, idir 7.5–8.5 cm ar fhad. Tá cosa fada gorma acu atá 7.6–10.2 cm ar fhad, agus réise sciathán 76–80 cm.[3] Ar a sciatháin, tá na cleití príomhacha dubha agus dhá stríoc dhubh, ceann sa gualainn agus ceann eile ag trasnú na gcleití tánaisteacha. Ina theannta sin, tá spota dubh acu a chlúdaíonn cuid uachtarach an chinn agus an mhuineál, a shíneann os cionn airde na súl. Tá cuma den chineál céanna ar an dá ghnéas, ach bíonn na hóganaigh donn san áit a bhfuil dubh ar na haosaigh, agus bíonn a mbán go minic breac le dathanna liathghlasa agus svaeid. == Tagairtí == {{reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Abhoisead}} [[Catagóir:Recurvirostra]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 4mz5e6z7w1v37v5cf1uy5kj6jxsod9e 0 93174 1324145 1164565 2026-08-11T13:01:52Z An Sionnach Rua 29036 1324145 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é '''gabhlán Alpach'''. Is baill d'fhine na Apodidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlan Alpach}} [[Catagóir:Tachymarptis]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 1wmv5q0ebmsnq7xa7bcu0gb56ch03s9 0 93175 1324147 1165126 2026-08-11T13:02:41Z An Sionnach Rua 29036 1324147 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é '''gabhlán beag'''<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Apus%20affinis/|title=“Apus affinis” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> (''Apus affinis''). Is baill d'fhine na Apodidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlan beag}} [[Catagóir:Apus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1830]] 0fr0fr7966yefqj3jgmnm12rziyifbl 0 93241 1324319 1322871 2026-08-12T10:10:06Z An Sionnach Rua 29036 1324319 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é '''beachadóir Peirseach'''. Is baill d'fhine na Meropidae iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Beachadoir Peirseach}} [[Catagóir:Merops]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1773]] blyy2ejcgvzwcrp8dqcdnnlhwca8omc 0 93242 1324320 1322870 2026-08-12T10:10:24Z An Sionnach Rua 29036 1324320 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''beachadóir'''<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Merops%20apiaster/|title=“Merops apiaster” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> nó an '''beachadóir Eorpach''' (''Merops apiaster''). Is baill d'fhine na Meropidae iad. [[File:CloseUp of a female European bee-eater.webm |thumb|left |''Merops apiaster'']] == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Beachadóir Eorpach}} [[Catagóir:Merops]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 1pkeos51yy3sv2jngp9k8hl1bmm3bhw 0 93341 1324337 1322882 2026-08-12T10:28:42Z An Sionnach Rua 29036 1324337 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is speiceas [[éan]] é '''''Alauda arvensis'''''. Úsáidtear an t-ainm coitianta '''fuiseog''' nó '''circín starraiceach''' ar éin sa speiceas seo.<ref name='Tearma'>{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Alauda%20arvensis/|title=“Alauda arvensis” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-05-14}}</ref> == Tagairtí == {{reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Alauda arvensis}} [[Catagóir:Alauda]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 78zxpi8qtg6ijujs97aqbqdluehg2x9 0 93372 1324149 1164381 2026-08-11T13:03:39Z An Sionnach Rua 29036 1324149 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é an '''gabhlán creige Eoráiseach'''. Is baill d'fhine na Hirundinidae (fáinleoga) iad. == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlan creige}} [[Catagóir:Ptyonoprogne]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 51qxgjhbggqe0g3sxyoxf96yqp8rhwd 0 93491 1324345 1324071 2026-08-12T10:39:55Z An Sionnach Rua 29036 1324345 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[File:Cuculus canorus canorus MHNT.ZOO.2010.11.150.28.jpg|thumb|''Cuculus canorus canorus'' + ''Sylvia nisoria'']] Is [[éan]] é an '''ceolaire barrach (''Curruca nisoria'')'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Sylvia%20nisoria/|title=“Sylvia nisoria” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Sylviidae iad. === In Éirinn === Chonacthas an ceolaire barrach in [[Inis Bó Finne, Contae na Gaillimhe|Inis Bó Finne]] i nGaillimh sa bhliain 2025. Mheas lucht faire éan gur thug an Stoirm Amy roinnt éan go hÉirinn i bhfómhar na bliana 2025 nach bhfeictear anseo go hiondúil – an ceolaire barrach ina measc. <ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ein-neamhchoitianta-feicthe-sa-ghaeltacht/|teideal=Éin neamhchoitianta feicthe sa Ghaeltacht|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=6 Eanáir 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-01-07}}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Ceolaire barrach}} [[Catagóir:Curruca]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1792]] [[Catagóir:Éin Mheiriceá Thuaidh]] dmgljlabkbj5lkhyvq492pylc3wiezd 0 94033 1324153 1165906 2026-08-11T13:05:19Z An Sionnach Rua 29036 1324153 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é '''gabhlán simléir'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Chaetura%20pelagica/|title=“Chaetura pelagica” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Apodidae é. .<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/Chaetura%20pelagica/|teideal=An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|work=Téarma.ie|dátarochtana=2020-05-12}}</ref> == Tagairtí == {{reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlan simleir}} [[Catagóir:Chaetura]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1758]] 7toqxbwshtdnzfrm1ra08jti4gprg0l 0 94037 1324146 1165466 2026-08-11T13:02:18Z An Sionnach Rua 29036 1324146 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[éan]] é '''gabhlán bánlíoch'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Apus%20pallidus/|title=“Apus pallidus” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Is baill d'fhine na Apodidae é. .<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/Apus%20pallidus/|teideal=An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|work=Téarma.ie|dátarochtana=2020-05-12}}</ref> == Tagairtí == {{reflist}} {{síol ainmhí}} {{DEFAULTSORT:Gabhlan banlioch}} [[Catagóir:Apus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1870]] h9mpxi5nnuwrn3rmb43m50fxmlqt5ft 4 95192 1324310 1323568 2026-08-12T09:17:35Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1324310 wikitext text/x-wiki Seo a leanas liosta mná Éireannacha gan leathanach ar Vicipéid: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P27|wdt:P17|wdt:P495|wdt:P1532 wd:Q27 . FILTER NOT EXISTS { # has no en.wikipedia sitelink ?wen schema:about ?item . ?wen schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> . } ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks } limit 1000 |sort=P569 |columns=label:name,P18,description,P106,P569,P570,P19,P20,item:nasc wikidata,?linkcount:méid naisc |thumb=40 |autolist=fallback |links=red |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! name ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! dáta báis ! áit bhreithe ! áit bháis ! nasc wikidata ! méid naisc |- | [[Juliana FitzGerald, Lady of Thomond]] | | uasal Éireannach | | data-sort-value="1263" | 1263 | data-sort-value="1300" | 1300-09-24 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3811097|Q3811097]] | 3 |- | [[Margaret FitzGerald, Cuntaois Urumhan]] | [[Íomhá:Unknown early 15th century lady on palimpsest chest tomb of Piers Butler, 8th Earl of Ormond (1467-1539), St Canice's Cathedral, Kilkenny, supposed to represent his wife Margaret Fitzgerald.jpg|center|40px]] | | | data-sort-value="1401" | 15th century | data-sort-value="1542" | 1542-08-09 | | [[Cill Chainnigh]] | [[:d:Q208901|Q208901]] | 4 |- | [[Elizabeth Stanhope]] | [[Íomhá:Elizabeth Countess of Chesterfield.png|center|40px]] | | | data-sort-value="1640" | 1640-06-29 | data-sort-value="1665" | 1665-07 | [[Caisleán Chill Chainnigh]] | | [[:d:Q245681|Q245681]] | 3 |- | [[Grizel Steevens]] | [[Íomhá:Grizell Steevens.png|center|40px]] | | [[benefactor]] | data-sort-value="1653" | 1653 | data-sort-value="1746" | 1746 | [[Sasana]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1124291|Q1124291]] | 3 |- | [[Elizabeth Aldworth]] | [[Íomhá:MrsAldworth.jpg|center|40px]] | | [[uasal]] | data-sort-value="1692" | 1692<br/>1695 | data-sort-value="1773" | 1773<br/>1772-05-11 | [[Dún ar Aill]] | [[Contae Chorcaí]] | [[:d:Q1773537|Q1773537]] | 11 |- | [[Elizabeth Griffith]] | [[Íomhá:Elizabeth griffith.jpg|center|40px]] | | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir aistí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1727" | 1727-10-11 | data-sort-value="1793" | 1793-01-05 | [[Sir Forgannwg]] | [[Cill Dara]] | [[:d:Q1331217|Q1331217]] | 7 |- | [[Nano Nagle]] | [[Íomhá:Nano Nagle.jpg|center|40px]] | | [[bean rialta Chríostaí]] | data-sort-value="1728" | 1728 | data-sort-value="1784" | 1784-04-20 | [[Contae Chorcaí]] | [[Corcaigh]] | [[:d:Q596669|Q596669]] | 11 |- | [[Amelia Curran]] | | péintéir Éireannach (1775–1847) | [[péintéir]] | data-sort-value="1775" | 1775 | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Baile Átha Cliath]] | [[an Róimh]] | [[:d:Q2842660|Q2842660]] | 10 |- | [[Catherine McAuley]] | [[Íomhá:Photo mcauley.jpg|center|40px]] | | [[duine rialta]]<br/>[[bean rialta]]<br/>[[altra]] | data-sort-value="1778" | 1778-09-29 | data-sort-value="1841" | 1841-11-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q2736460|Q2736460]] | 15 |- | [[Anna Maria Hall]] | [[Íomhá:Forlorn-hope-amhall.png|center|40px]] | úrscéalaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[eagarthóir]]<br/>[[daonchara]] | data-sort-value="1800" | 1800-01-06 | data-sort-value="1881" | 1881-01-30 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Molesey]] | [[:d:Q562000|Q562000]] | 16 |- | [[Ismania Nugent]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean choimhdeachta, Lady of the Bedchamber (1838–1918) ♀; child of Walter Nugent, 1st Baron Nugent agus Georgiana Elizabeth Jenkinson; spouse of Charles FitzRoy, 3rd Baron Southampton | [[bean choimhdeachta]] | data-sort-value="1838" | 1838-09-23 | data-sort-value="1918" | 1918-08-18 | [[Éire]] | | [[:d:Q3802599|Q3802599]] | 2 |- | [[Joanna Hiffernan]] | [[Íomhá:Courbe Portrait de Jo.jpg|center|40px]] | mainicín Éireannach | [[mainicín ealaíne]]<br/>[[péintéir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1843" | 1843 | data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1903 | [[Luimneach]] | [[Holborn]] | [[:d:Q457483|Q457483]] | 15 |- | [[Ellen (Nellie) Cashman]] | [[Íomhá:Ellen Cashman.gif|center|40px]] | | [[taiscéalaí]]<br/>[[bialannaí]]<br/>[[prospector]] | data-sort-value="1845" | 1845-08-25 | data-sort-value="1925" | 1925-01-04 | [[An Cóbh]] | [[Victoria, an Cholóim Bhriotanach|Victoria]] | [[:d:Q602294|Q602294]] | 8 |- | [[Fanny Parnell]] | [[Íomhá:Miss Fanny Parnell 1882.jpg|center|40px]] | file Éireannach (1848 – 1882) | [[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | data-sort-value="1848" | 1848-09-04 | data-sort-value="1882" | 1882-07-20 | | | [[:d:Q3066476|Q3066476]] | 5 |- | [[George Egerton]] | [[Íomhá:George Egerton in the 1930s.jpg|center|40px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[aistritheoir]] | data-sort-value="1859" | 1859-12-14<br/>1860 | data-sort-value="1945" | 1945-08-12 | [[an Astráil]] | [[Londain]] | [[:d:Q273207|Q273207]] | 10 |- | [[May Langrishe]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1864" | 1864-12-31 | data-sort-value="1939" | 1939-01-24 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | [[Charmouth]] | [[:d:Q1727762|Q1727762]] | 4 |- | [[Louisa Martin]] | [[Íomhá:Mollie martin.jpg|center|40px]] | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1865" | 1865-09-03 | data-sort-value="1941" | 1941-10-24 | [[An Dúcharraig]] | [[Port Rois]] | [[:d:Q1395948|Q1395948]] | 12 |- | [[Lena Rice]] | [[Íomhá:Lena rice.jpg|center|40px]] | | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1866" | 1866-06-21 | data-sort-value="1907" | 1907-06-21 | [[Loch Ceann]] | [[Loch Ceann]] | [[:d:Q267303|Q267303]] | 22 |- | [[M. Obré]] | [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1870" | 1870s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739841|Q55739841]] | 1 |- | [[Annie Moore]] | [[Íomhá:Annie Moore.png|center|40px]] | | | data-sort-value="1874" | 1874-04-24 | data-sort-value="1924" | 1924-12-06 | [[Corcaigh]] | [[Manhattan]] | [[:d:Q529195|Q529195]] | 6 |- | [[Hilda Chater]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1874" | 1874-08-28 | data-sort-value="1968" | 1968-11-27 | | | [[:d:Q105722375|Q105722375]] | 4 |- | [[Bickford]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739807|Q55739807]] | 0 |- | [[T. D. Good-Carroll]] | [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1879" | 1879-11-01 | data-sort-value="1958" | 1958-02-21 | [[An Charraig Dhubh]] | [[Droichead na Dothra]] | [[:d:Q27044123|Q27044123]] | 3 |- | [[Sara Allgood]] | [[Íomhá:Sara Allgood 1939.JPG|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1880" | 1880-10-30<br/>1883 | data-sort-value="1950" | 1950-09-13 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Woodland Hills]] | [[:d:Q238070|Q238070]] | 30 |- | [[Mary Dickenson-Auner]] | | cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[veidhleadóir]] | data-sort-value="1880" | 1880-10-24 | data-sort-value="1965" | 1965-05-25 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Vín]] | [[:d:Q1719083|Q1719083]] | 4 |- | [[Irene Hamilton]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739833|Q55739833]] | 0 |- | [[Manders]] | [[Íomhá:Mrs Manders.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739843|Q55739843]] | 1 |- | [[Hazlett]] | [[Íomhá:Irish International Badminton team 1909.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q84044654|Q84044654]] | 1 |- | [[Louisa Plews]] | [[Íomhá:Irish International Badminton team 1912.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1881" | 1881 | data-sort-value="1969" | 1969-12-10 | | [[Baile na Lobhar]] | [[:d:Q55739855|Q55739855]] | 1 |- | [[Storey]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739860|Q55739860]] | 0 |- | [[H. Pigot]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554314|Q65554314]] | 0 |- | [[C. Johnstone]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q27574560|Q27574560]] | 0 |- | [[Nora Lambert]] | [[Íomhá:Miss Lambert.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554502|Q65554502]] | 1 |- | [[F. O. D. Trench]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q27574551|Q27574551]] | 0 |- | [[E. F. Stewart]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1890" | 1890s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739822|Q55739822]] | 0 |- | [[Bridget Dowling]] | [[Íomhá:Bridget Dowling Hitler NYWTS.jpg|center|40px]] | céilí Alois Hitler | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-03 | data-sort-value="1969" | 1969-11-18 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Long Island]] | [[:d:Q454576|Q454576]] | 16 |- | [[Patricia Collinge]] | [[Íomhá:Patricia-collinge-trailer.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-20 | data-sort-value="1974" | 1974-04-10 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q177208|Q177208]] | 20 |- | [[Dorothy Colpoys]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1894" | 1894-11-26 | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Surrey]] | [[Devon]] | [[:d:Q27783241|Q27783241]] | 2 |- | [[A. M. Head]] | [[Íomhá:Mrs A.M. Head.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1895" | 1895 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q15290937|Q15290937]] | 4 |- | [[Enid Starkie]] | | léirmheastóir liteartha Éireannach | [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[focleolaí]] | data-sort-value="1897" | 1897-08-18 | data-sort-value="1970" | 1970-04-21 | [[Cill Iníon Léinín]] | | [[:d:Q1343100|Q1343100]] | 3 |- | [[Ninette de Valois]] | [[Íomhá:Ninette de Valois (1974).jpg|center|40px]] | | [[damhsóir bailé]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[máistir bailé]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir bailé]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1898" | 1898-06-06 | data-sort-value="2001" | 2001-03-08 | [[Baile Coimín]] | [[Londain]] | [[:d:Q234436|Q234436]] | 34 |- | [[Elizabeth Bowen]] | [[Íomhá:Elizabeth Bowen (cropped).png|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[gearrscéalaí]] | data-sort-value="1899" | 1899-06-07 | data-sort-value="1973" | 1973-02-22 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Londain]] | [[:d:Q235308|Q235308]] | 43 |- | [[Eileen Percy]] | [[Íomhá:Eileen Percy - Aug 14 1920 EH.jpg|center|40px]] | aisteoir Gael-Mheiriceánach (1900-1973) | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-21 | data-sort-value="1973" | 1973-07-29 | [[Béal Feirste]] | [[Los Angeles, California|Los Angeles]] | [[:d:Q2070491|Q2070491]] | 12 |- | [[D. Anderson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739817|Q55739817]] | 0 |- | [[D. Pilkington]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739819|Q55739819]] | 0 |- | [[Muriel Homan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739840|Q55739840]] | 0 |- | [[Iris Origo]] | [[Íomhá:Iris Origo Donata.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Briotanach | [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[feirmeoir]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[dialannaí]] | data-sort-value="1902" | 1902-08-15 | data-sort-value="1988" | 1988-06-28 | [[Gloucestershire]] | [[Siena]] | [[:d:Q518613|Q518613]] | 8 |- | [[Derreen Good]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-15 | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q55739818|Q55739818]] | 1 |- | [[Norma Stoker]] | [[Íomhá:Norma Stoker.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir leadóige]]<br/>[[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-26 | data-sort-value="1962" | 1962-08-21 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[:d:Q1999289|Q1999289]] | 5 |- | [[Olive Wilson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Doire]] | | [[:d:Q2019968|Q2019968]] | 2 |- | [[Edel Quinn]] | [[Íomhá:Edel Quinn.png|center|40px]] | | [[misinéir]] | data-sort-value="1907" | 1907-09-14 | data-sort-value="1944" | 1944-05-12 | [[Ceann Toirc]] | [[Nairobi]] | [[:d:Q443996|Q443996]] | 14 |- | [[G. Good]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1908" | 1908 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554295|Q65554295]] | 0 |- | [[Christabel Bielenberg]] | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[trodaí frithbheartaíochta]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-18 | data-sort-value="2003" | 2003-11-02 | [[Londain]] | [[An Tulach]] | [[:d:Q97287|Q97287]] | 7 |- | [[Margaret Kelly]] | [[Íomhá:MargaretKellyYoung.JPG|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[bainisteoir]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1910" | 1910-06-24 | data-sort-value="2004" | 2004-09-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Páras]] | [[:d:Q1747577|Q1747577]] | 8 |- | [[Eileen Goulding]] | [[Íomhá:Irish Leinster Interprovincial Badminton team 1936.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1910" | 1910s | | | | [[:d:Q84044350|Q84044350]] | 1 |- | [[Billy Kelly]] | [[Íomhá:Billie Kelly.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1910" | 1910s | | | | [[:d:Q84044367|Q84044367]] | 1 |- | [[Mavis Macnaughton]] | [[Íomhá:Mavis Hamilton.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-14 | data-sort-value="1958" | 1958-11 | [[Ráth Domhnaigh]] | | [[:d:Q1647577|Q1647577]] | 5 |- | [[G. Carty]] | [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1911" | 1911 | | | | [[:d:Q65554294|Q65554294]] | 1 |- | [[Marguerite Dockrell]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-10 | data-sort-value="1983" | 1983-09 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Northampton]] | [[:d:Q23936583|Q23936583]] | 4 |- | [[Geraldine Fitzgerald]] | [[Íomhá:Geraldine-Fitzgerald-August-1944.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir drámaíochta]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-24 | data-sort-value="2005" | 2005-07-17 | [[Na Clocha Liatha]] | [[Upper East Side]] | [[:d:Q236396|Q236396]] | 38 |- | [[Joyce Redman]] | | aisteoir Angla-Éireannach | [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amharclannóir]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-09 | data-sort-value="2012" | 2012-05-10 | [[Gosforth]] | [[Pembury]] | [[:d:Q442956|Q442956]] | 17 |- | [[Dorothy Donaldson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[imreoir haca]] | data-sort-value="1915" | 1915 | data-sort-value="2011" | 2011-09-04 | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q1250293|Q1250293]] | 4 |- | [[E. Hall]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1915" | 1915 | | | | [[:d:Q134423755|Q134423755]] | 0 |- | [[Bridie O'Flaherty]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-27 | data-sort-value="2006" | 2006-01-12 | | [[Gaillimh]] | [[:d:Q914007|Q914007]] | 2 |- | [[Maeve Brennan]] | | scríbhneoir Éireannach | [[iriseoir]]<br/>[[léirmheastóir liteartha]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[colúnaí]] | data-sort-value="1917" | 1917-01-06 | data-sort-value="1993" | 1993-11-01 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q1883652|Q1883652]] | 9 |- | [[Margaret Barry]] | | ceoltóir Éireannach | [[bainseóí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1917" | 1917 | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Corcaigh]] | [[Baile Labhráis]] | [[:d:Q2073268|Q2073268]] | 4 |- | [[Darina Laracy]] | | iriseoir agus scríbhneoir Éireannach | [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aistritheoir]] | data-sort-value="1917" | 1917-03-30 | data-sort-value="2003" | 2003-07-25 | [[Baile Átha Cliath]] | [[an Róimh]] | [[:d:Q3702544|Q3702544]] | 4 |- | [[Josie MacAvin]] | | dearthóir seit | [[dearthóir léiriúchán]] | data-sort-value="1919" | 1919-04-23 | data-sort-value="2005" | 2005-01-26 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile na Manach]] | [[:d:Q178716|Q178716]] | 8 |- | [[Barbara Good]] | [[Íomhá:Barbara J. Good.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920 | | | | [[:d:Q807442|Q807442]] | 3 |- | [[Elizabeth Shaw]] | [[Íomhá:Elizabeth Shaw (1989) by Guenter Prust.jpg|center|40px]] | | [[scigealaíontóir]]<br/>[[maisitheoir]]<br/>[[cartúnaí]]<br/>[[ealaíontóir grafach]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-04 | data-sort-value="1992" | 1992-06-27 | [[Béal Feirste]] | [[Beirlín]] | [[:d:Q1331314|Q1331314]] | 3 |- | [[Eilís Dillon]] | | scríbhneoir Éireannach | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1920" | 1920-03-07 | data-sort-value="1994" | 1994-07-19 | [[Gaillimh]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1567235|Q1567235]] | 9 |- | [[Nora Conway]] | [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920s | data-sort-value="2010" | 2010s | | | [[:d:Q6457791|Q6457791]] | 3 |- | [[B. Potter]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920s | | | | [[:d:Q55739806|Q55739806]] | 0 |- | [[Leland Bardwell]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>[[drámadóir]] | data-sort-value="1922" | 1922-02-25 | data-sort-value="2016" | 2016-06-28 | [[Chennai]] | [[Sligeach]] | [[:d:Q1816611|Q1816611]] | 4 |- | [[Kathleen Ryan]] | [[Íomhá:Kathleen Ryan (in "Odd Man Out").png|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-08 | data-sort-value="1985" | 1985-12-11<br/>1985-11-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q3194084|Q3194084]] | 7 |- | [[V. H. Gillespie]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1923" | 1923 | | | | [[:d:Q65554623|Q65554623]] | 0 |- | [[Mary Catherine Tinney]] | | taidhleoir Éireannach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1924" | 1924-02-15 | data-sort-value="2006" | 2006-11-22 | [[Albain]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1410325|Q1410325]] | 3 |- | [[Sheila Manahan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1924" | 1924-01-01 | data-sort-value="1988" | 1988-03-29 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Londain]] | [[:d:Q1414336|Q1414336]] | 4 |- | [[Anna Manahan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1924" | 1924-10-18 | data-sort-value="2009" | 2009-03-08 | [[Contae Phort Láirge]] | [[Port Láirge]] | [[:d:Q2358194|Q2358194]] | 7 |- | [[Peggy Cummins]] | [[Íomhá:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach a rugadh sa Bhreatain Bheag | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1925" | 1925-12-18 | data-sort-value="2017" | 2017-12-29 | [[Prestatyn]] | [[Londain]] | [[:d:Q441467|Q441467]] | 20 |- | [[Doreen Keogh]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-02<br/>1924-04-10 | data-sort-value="2017" | 2017-12-31 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Mhic Andáin]] | [[:d:Q2018740|Q2018740]] | 5 |- | [[B. Curran]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1925" | 1925 | | | | [[:d:Q65554200|Q65554200]] | 0 |- | [[W. Swann]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1925" | 1925 | | | | [[:d:Q134573262|Q134573262]] | 0 |- | [[Anne McCaffrey]] | [[Íomhá:Anne McCaffrey 2005.JPG|center|40px]] | úrscéalaí Gael-Mheiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1926" | 1926-04-01 | data-sort-value="2011" | 2011-11-21 | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | [[An Caisleán Nua, Contae Chill Mhantáin|An Caisleán Nua]] | [[:d:Q233046|Q233046]] | 40 |- | [[Alice Glenn]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-17 | data-sort-value="2011" | 2011-12-16 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Deilginis]] | [[:d:Q2646906|Q2646906]] | 2 |- | [[Jean Kennedy Smith]] | [[Íomhá:Jean Kennedy c1953.jpg|center|40px]] | taidhleoir Gael-Mheiriceánach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-20 | data-sort-value="2020" | 2020-06-17 | [[Bostún, Massachusetts|Bostún]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q272401|Q272401]] | 30 |- | [[Mona Baptiste]] | | | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1928" | 1928-06-21 | data-sort-value="1993" | 1993-06-25 | [[Oileán na Tríonóide]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1662382|Q1662382]] | 6 |- | [[Kitty Hayes]] | | | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2008" | 2008-05-17 | | | [[:d:Q1949254|Q1949254]] | 3 |- | [[Maeve Kyle]] | | | [[imreoir haca]]<br/>[[rábálaí]]<br/>[[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-06 | data-sort-value="2025" | 2025-07-23 | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q6729406|Q6729406]] | 6 |- | [[Sheila Smyth]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1928" | 1928 | | | | [[:d:Q27793294|Q27793294]] | 0 |- | [[Catherine Gaskin]] | | úrscéalaí Gael-Astráileach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-02 | data-sort-value="2009" | 2009-09-06 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]<br/>[[Dundalk Bay]] | [[Sydney]] | [[:d:Q513055|Q513055]] | 7 |- | [[Esme Mercer]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1929" | 1929 | | | | [[:d:Q27672134|Q27672134]] | 0 |- | [[R. Gibson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1929" | 1929 | | | | [[:d:Q65554544|Q65554544]] | 0 |- | [[Jennifer Johnston]] | [[Íomhá:Jennifer Johnston (novelist).png|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-12 | data-sort-value="2025" | 2025-02-25 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Dún Laoghaire]] | [[:d:Q526219|Q526219]] | 15 |- | [[Yvonne Kelly]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1930" | 1930s | | | | [[:d:Q1547285|Q1547285]] | 2 |- | [[Susan Devlin]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1931" | 1931 | | [[Winnipeg]] | | [[:d:Q2363393|Q2363393]] | 3 |- | [[Yvonne Barr]] | | víreolaí Éireannach | [[vireolaí]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-11 | data-sort-value="2016" | 2016-02-13 | [[Ceatharlach]] | [[Melbourne]] | [[:d:Q456705|Q456705]] | 13 |- | [[Anne Donnelly]] | | péintéir Éireannach | [[péintéir]] | data-sort-value="1932" | 1932 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q1117247|Q1117247]] | 3 |- | [[J. Duncan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1932" | 1932 | | | | [[:d:Q65554344|Q65554344]] | 0 |- | [[Jean Lawless]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1933" | 1933 | | | | [[:d:Q13481865|Q13481865]] | 2 |- | [[Audrey Dalton]] | [[Íomhá:Audrey Dalton Wagon Train 1959.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q439915|Q439915]] | 19 |- | [[Ann Ormonde]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-20 | | [[Coill Mhic Thomáisín]] | | [[:d:Q263468|Q263468]] | 2 |- | [[Nuala Fennell]] | [[Íomhá:Nuala Fennell, April 1983 (cropped).jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-25 | data-sort-value="2009" | 2009-08-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Bóthar Mhuirfean]] | [[:d:Q526634|Q526634]] | 5 |- | [[Mary Bryan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1936" | 1936 | data-sort-value="2017" | 2017-10-26 | [[Trá Lí]] | | [[:d:Q1906224|Q1906224]] | 2 |- | [[Morgan Llywelyn]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-03 | | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | | [[:d:Q3862976|Q3862976]] | 5 |- | [[Elizabeth Shaughnessy]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | | | [[:d:Q5363498|Q5363498]] | 2 |- | [[Carmencita Hederman]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-23 | data-sort-value="2025" | 2025-05-31 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1043753|Q1043753]] | 4 |- | [[Deirdre O'Connell]] | | ban-aisteoir agus amhránaí Gael-Mheiriceánach | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-16 | data-sort-value="2001" | 2001-06-09 | [[South Bronx]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q2916434|Q2916434]] | 5 |- | [[Gemma O'Connor]] | | scríbhneoir Éireannach | [[athchóiritheoir]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1501154|Q1501154]] | 4 |- | [[Lena Rea]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | | | [[:d:Q1817335|Q1817335]] | 2 |- | [[Bernadette Greevy]] | | amhránaí | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1940" | 1940-07-03 | data-sort-value="2008" | 2008-09-26 | | | [[:d:Q4892795|Q4892795]] | 1 |- | [[Joan McCloy]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | | | [[:d:Q6519433|Q6519433]] | 2 |- | [[Fidelma Macken]] | | breitheamh Éireannach | [[breitheamh]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]<br/>[[abhcóide]]<br/>[[saineolaí dlí]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1411301|Q1411301]] | 4 |- | [[Maureen Mockford]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-27 | data-sort-value="2008" | 2008-01-12 | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q13481867|Q13481867]] | 3 |- | [[Claire Walsh]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-27 | | | | [[:d:Q42294660|Q42294660]] | 2 |- | [[Jane Leslie]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | | | [[:d:Q65554348|Q65554348]] | 0 |- | [[Mary Dinan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1943" | 1943 | data-sort-value="2024" | 2024-11-02 | | | [[:d:Q6780729|Q6780729]] | 1 |- | [[Mary White]] | | polaiteoir Éireannach (Fianna Fáil) | [[polaiteoir]]<br/>[[duine den lucht gnó]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-07 | data-sort-value="2026" | 2026-01-04 | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q530899|Q530899]] | 5 |- | [[Margaret Murphy]] | | | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-21 | | | | [[:d:Q41446936|Q41446936]] | 1 |- | [[Mary Upton]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-30 | | [[Cill Rois]] | | [[:d:Q540353|Q540353]] | 4 |- | [[Mary Freehill]] | [[Íomhá:Mary Freehill PES Group meeting 2019.jpg|center|40px]] | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-22 | | | | [[:d:Q1906258|Q1906258]] | 3 |- | [[Kate Walsh]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-01 | data-sort-value="2007" | 2007-04-24 | [[Cill Droichid]] | | [[:d:Q2463581|Q2463581]] | 3 |- | [[Kay McCarthy]] | | amhránaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="1947" | 1947 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3814074|Q3814074]] | 1 |- | [[Sinéad Cusack]] | [[Íomhá:Sinead cusack 2021 1.jpg|center|40px]] | aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-18 | | [[Deilginis]] | | [[:d:Q224782|Q224782]] | 18 |- | [[Bernie Malone]] | [[Íomhá:Bernie Malone, 1994.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-26 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4894441|Q4894441]] | 7 |- | [[Ann Murray]] | [[Íomhá:Curtain Call (6766562451).jpg|center|40px]] | amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q462570|Q462570]] | 10 |- | [[Mary Bergin]] | | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-13 | | [[Seanchill]] | | [[:d:Q1627129|Q1627129]] | 5 |- | [[Sorcha Cusack]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3491160|Q3491160]] | 20 |- | [[Mary Tracey-Purcell]] | | | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-22 | | | | [[:d:Q42293853|Q42293853]] | 4 |- | [[Maxi]] | | DJ, aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q510649|Q510649]] | 10 |- | [[Wendy Donnelly]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950s | | | | [[:d:Q2559274|Q2559274]] | 1 |- | [[Pádraigín Ní Uallacháin]] | [[Íomhá:Pádraigín Ní Uallacháin.jpg|center|40px]] | amhránaí agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[acadóir]]<br/>[[múinteoir]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-23 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q2729382|Q2729382]] | 4 |- | [[Gemma Craven]] | | amhránaí agus aisteoir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4943576|Q4943576]] | 8 |- | [[Dorothy Cunningham]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q26955634|Q26955634]] | 1 |- | [[F. Cunningham]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q65554280|Q65554280]] | 0 |- | [[Aileen Noonan]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q110160815|Q110160815]] | 2 |- | [[Sarah Ludford, Baroness Ludford]] | [[Íomhá:Official portrait of Baroness Ludford crop 2, 2024.jpg|center|40px]] | polaiteoir Briotanach (rugadh 1951) | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-14 | | [[Halesworth]] | | [[:d:Q336425|Q336425]] | 11 |- | [[Anne Anderson]] | [[Íomhá:Anne Anderson (cropped).jpg|center|40px]] | taidhleoir Éireannach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1952" | 1952-07 | | [[Cluain Meala]] | | [[:d:Q564938|Q564938]] | 6 |- | [[Barbara Beckett]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1952" | 1952-03 | | [[Tuaisceart Éireann]] | | [[:d:Q807346|Q807346]] | 3 |- | [[Diane Underwood]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | | | [[:d:Q26958541|Q26958541]] | 1 |- | [[Ann O'Connor]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1952" | 1952-06-03 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27881115|Q27881115]] | 2 |- | [[Vivienne Smith]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27886476|Q27886476]] | 2 |- | [[Nollaig Casey]] | | ceoltóir Éireannach | [[fidléir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q2469858|Q2469858]] | 3 |- | [[Bairbre Dowling]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-27 | data-sort-value="2016" | 2016-01-20 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Manhattan]] | [[:d:Q2879967|Q2879967]] | 3 |- | [[Cornelia Hayes O'Herlihy]] | | | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q2997473|Q2997473]] | 1 |- | [[Áine Brady]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-08 | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q249955|Q249955]] | 3 |- | [[Síle de Valera]] | [[Íomhá:Síle de Valera 1981 01.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q436181|Q436181]] | 8 |- | [[Bairbre de Brún]] | [[Íomhá:Bairbre de Brún 2008-10-19 Strasbourg (cropped).jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q450673|Q450673]] | 10 |- | [[Geraldine Brannigan]] | | iomaitheoir Eurovision 1975 | [[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Cluain Tarbh]] | | [[:d:Q451689|Q451689]] | 8 |- | [[Catherine Dunne]] | | | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3663581|Q3663581]] | 4 |- | [[Mary Geaney]] | | | [[imreoir haca]]<br/>[[camogie player]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-06 | | [[Oileán Ciarraí]] | | [[:d:Q6779624|Q6779624]] | 1 |- | [[Christine Fulcher]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-20 | | | | [[:d:Q27922118|Q27922118]] | 2 |- | [[Bríd Brennan]] | [[Íomhá:Brid Brennan - Day 3 diff 2025.png|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q913526|Q913526]] | 9 |- | [[Alexandra Colen]] | [[Íomhá:AlexandraColen1996.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach-Beilgeach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2833256|Q2833256]] | 4 |- | [[Mary Coughlan]] | [[Íomhá:Marycoughlan.JPG|center|40px]] | | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[ceoltóir snagcheoil]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-05 | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q369823|Q369823]] | 9 |- | [[Máire Ní Chathasaigh]] | | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[craoltóir]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[Droichead na Bandan]] | | [[:d:Q975053|Q975053]] | 2 |- | [[Kathleen O'Beirne]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1736283|Q1736283]] | 2 |- | [[Biddy Phillips]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1956" | 1956 | data-sort-value="2010" | 2010-07-07 | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] | | [[:d:Q4904090|Q4904090]] | 1 |- | [[Linda Andrews]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | | | [[:d:Q27036227|Q27036227]] | 1 |- | [[Brenda McGrory]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-29 | | | | [[:d:Q27927243|Q27927243]] | 2 |- | [[Lynn McCrave]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | | | [[:d:Q65554433|Q65554433]] | 0 |- | [[Geraldine Feeney]] | | | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-09 | | [[Contae Uíbh Fhailí]] | | [[:d:Q304576|Q304576]] | 2 |- | [[Siobhán McCarthy]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q969376|Q969376]] | 2 |- | [[Alison Browner]] | | amhránaí agus amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1490059|Q1490059]] | 4 |- | [[Regina Joyce]] | | cianreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-07 | | | | [[:d:Q7308488|Q7308488]] | 3 |- | [[Ann Crossan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | | | [[:d:Q26958736|Q26958736]] | 0 |- | [[Aisling O'Leary]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-07 | | | | [[:d:Q27922111|Q27922111]] | 2 |- | [[Deirdre Sheehan]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-25 | | | | [[:d:Q27995560|Q27995560]] | 2 |- | [[Louise Richardson]] | [[Íomhá:Louise Richardson.jpg|center|40px]] | eolaí polaitíochta Éireannach | [[ollamh]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Trá Mhór]] | | [[:d:Q440934|Q440934]] | 12 |- | [[Maura O'Connell]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-16 | | [[Inis (baile)|Inis]] | | [[:d:Q2285213|Q2285213]] | 5 |- | [[Aisling Walsh]] | [[Íomhá:Aisling Walsh.jpg|center|40px]] | scríbhneoir agus stiúrthóir scannán Éireannach | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir]] | data-sort-value="1958" | 1958-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2443145|Q2443145]] | 12 |- | [[Niamh Parsons]] | [[Íomhá:Niamh-Parsons-08.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2502492|Q2502492]] | 4 |- | [[Olivia Musgrave]] | | dealbhóir Éireannach | [[dealbhóir]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3881841|Q3881841]] | 2 |- | [[Ailish Smyth]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-18 | | | | [[:d:Q29997026|Q29997026]] | 1 |- | [[Michèle Burke]] | | | [[smideoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1959" | 1959 | data-sort-value="2025" | 2025-09-26 | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q518417|Q518417]] | 9 |- | [[Kate Thompson]] | | | [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q960202|Q960202]] | 4 |- | [[Carey May Edge]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-19 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1035934|Q1035934]] | 5 |- | [[Margaret M. Murnane]] | | fisiceoir Éireannach | [[fisiceoir]]<br/>[[múinteoir ollscoile]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-23 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q1894870|Q1894870]] | 10 |- | [[Marie Murphy-Rollins]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-23 | | | | [[:d:Q29996726|Q29996726]] | 1 |- | [[Debbie Freeman]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | | | [[:d:Q65554233|Q65554233]] | 0 |- | [[Roma Downey]] | [[Íomhá:Roma Downey 2015.jpg|center|40px]] | | [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-06 | | [[Doire]] | | [[:d:Q258989|Q258989]] | 23 |- | [[Bernie Nolan]] | | aisteoir, ceoltóir agus pearsa theilifíse Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[dírbheathaisnéisí]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-17 | data-sort-value="2013" | 2013-07-04 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Weybridge]] | [[:d:Q4892803|Q4892803]] | 11 |- | [[Patricia Walsh]] | | caiteoir teisce Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1960" | 1960-03-16 | | | | [[:d:Q16224342|Q16224342]] | 4 |- | [[Caroline O'Shea]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-30 | | | | [[:d:Q21936525|Q21936525]] | 2 |- | [[Miriam Hopkins]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-28 | | | | [[:d:Q28037353|Q28037353]] | 3 |- | [[Ann O'Sullivan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q55739805|Q55739805]] | 0 |- | [[Nikki Lane]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q55739848|Q55739848]] | 0 |- | [[Ann Hawkshaw]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q65554176|Q65554176]] | 0 |- | [[Michelle Rocca]] | [[Íomhá:Michelle Rocca in Belfast (cropped).jpg|center|40px]] | péiceallán Éireannach | [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[péiceallán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q372148|Q372148]] | 8 |- | [[Orla Brady]] | [[Íomhá:Orla Brady 2020 1 cropped.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q444292|Q444292]] | 20 |- | [[Ali Hewson]] | [[Íomhá:Alison Hewson portrait.jpg|center|40px]] | gníomhaí agus bean ghnó Éireannach | [[duine den lucht gnó]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q777287|Q777287]] | 12 |- | [[Anne Heraty]] | | | [[baincéir]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | | | [[:d:Q2651939|Q2651939]] | 2 |- | [[Mary-Pat Moore]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6778731|Q6778731]] | 4 |- | [[Mary Parr]] | | | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-01 | | | | [[:d:Q21936533|Q21936533]] | 3 |- | [[Janice Walsh]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-12-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27562837|Q27562837]] | 4 |- | [[Elaine Doyle]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | | | [[:d:Q65554263|Q65554263]] | 0 |- | [[Emer Costello]] | [[Íomhá:Costello, Emer-2148.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-03 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q525437|Q525437]] | 8 |- | [[Hilary Mooney]] | | | [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[diagaire Caitliceach]]<br/>[[diagaire]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1618120|Q1618120]] | 1 |- | [[Fionnuala Sherry]] | [[Íomhá:Fionnuala Sherry.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-20 | | [[An Nás]] | | [[:d:Q1868188|Q1868188]] | 17 |- | [[Sian Doody]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[badminton coach]] | data-sort-value="1962" | 1962-05-05 | | | | [[:d:Q2280741|Q2280741]] | 1 |- | [[Lucy Riall]] | | staraí | [[staraí]]<br/>[[docent]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-04 | | | | [[:d:Q3839052|Q3839052]] | 5 |- | [[Caitríona Ruane]] | [[Íomhá:Caitríona Ruane 2014 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir leadóige, an Ríocht Aontaithe | [[imreoir leadóige]]<br/>[[polaiteoir]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-19 | | [[Béal Átha na Muice]] | | [[:d:Q5017940|Q5017940]] | 2 |- | [[Anne Keenan-Buckley]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-07 | | | | [[:d:Q11851668|Q11851668]] | 2 |- | [[Sonia Reamsbottom]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-28 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q24007862|Q24007862]] | 4 |- | [[Barbara Johnson]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-05<br/>1962-12-23 | | | | [[:d:Q42287970|Q42287970]] | 1 |- | [[Ita Marron]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | | | [[:d:Q65554342|Q65554342]] | 0 |- | [[Pamela Peard]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-02 | | | | [[:d:Q65965095|Q65965095]] | 0 |- | [[Kathy Ann Kelly]] | [[Íomhá:Kathy Kelly 2707.jpg|center|40px]] | ceoltóir | [[amhránaí]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-06 | | [[Leominster]] | | [[:d:Q1736556|Q1736556]] | 5 |- | [[Roisin Smyth]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-26 | | | | [[:d:Q21936554|Q21936554]] | 3 |- | [[Catherine Walsh]] | | file Éireannach | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q338265|Q338265]] | 3 |- | [[Maeve Quinlan]] | [[Íomhá:Maeve Quinlan at Camp As Sayliyah, Qatar.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach | [[aisteoir]]<br/>[[imreoir leadóige]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | data-sort-value="1964" | 1964-11-16 | | [[Chicago, Illinois|Chicago]] | | [[:d:Q433284|Q433284]] | 16 |- | [[Carrie Crowley]] | [[Íomhá:Carrie Crowley - Day 3 diff 2025.png|center|40px]] | aisteoir agus craoltóir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[láithreoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[pearsa raidió]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-23 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q1045015|Q1045015]] | 11 |- | [[Susan Ronan]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-21 | | [[Éire]] | | [[:d:Q7648333|Q7648333]] | 4 |- | [[Aisling Molloy]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-12 | | | | [[:d:Q23043629|Q23043629]] | 2 |- | [[Ciara Doheny]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1964" | 1964-08-04 | | | | [[:d:Q27893278|Q27893278]] | 0 |- | [[Catherine Bohan]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1964" | 1964-04-18 | | | | [[:d:Q28822774|Q28822774]] | 2 |- | [[Rebecca Best]] | | imreoir scuaise Éireannach | [[imreoir scuaise]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-18 | | [[Sheffield]] | | [[:d:Q50839606|Q50839606]] | 4 |- | [[Gearoidin Ui Laighleis]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | | | [[:d:Q105358147|Q105358147]] | 0 |- | [[Kim Jackson]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-08-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q286695|Q286695]] | 11 |- | [[Maria Christian]] | [[Íomhá:Maria Doyle-Cuche 2019-08-28.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-06 | | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q1895757|Q1895757]] | 9 |- | [[Anne Cleary]] | | | | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q2851037|Q2851037]] | 3 |- | [[Barbara Griffin]] | | aisteoir | [[aisteoir]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2883953|Q2883953]] | 3 |- | [[Miriam Grealey]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-27 | | [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]] | | [[:d:Q6873329|Q6873329]] | 4 |- | [[Holly Lane]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q27043986|Q27043986]] | 1 |- | [[Ann Stephens]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q27043991|Q27043991]] | 1 |- | [[Julie Parkes]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-17 | | | | [[:d:Q28911826|Q28911826]] | 2 |- | [[Maeve Moynihan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q65554435|Q65554435]] | 0 |- | [[Ursula Noctor]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-21 | data-sort-value="1993" | 1993-04-04 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q106527955|Q106527955]] | 1 |- | [[Marguerite Donlon]] | | damhsóir agus cóiréagrafaí Éireannach | [[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir bailé]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-31 | | [[An Longfort]] | | [[:d:Q524761|Q524761]] | 5 |- | [[Beverley Flynn]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-09 | | [[Contae Mhaigh Eo]] | | [[:d:Q4899405|Q4899405]] | 2 |- | [[Perri Williams]] | | | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-21 | | | | [[:d:Q44503461|Q44503461]] | 1 |- | [[Siobhán Nicholson]] | | | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-11 | | [[Wimbledon, Londain|Wimbledon]] | | [[:d:Q97918916|Q97918916]] | 2 |- | [[Geraldine Somerville]] | | aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-19 | | [[Contae na Mí]] | | [[:d:Q235572|Q235572]] | 23 |- | [[Eleanor McEvoy]] | [[Íomhá:Eleanor McEvoy1 (cropped).jpg|center|40px]] | amhránaí agus cumadóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3752918|Q3752918]] | 8 |- | [[Carol Munster]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | | | [[:d:Q27503288|Q27503288]] | 1 |- | [[Aisling Byrne-Bowman]] | | | [[mairnéalach]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-26 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q96484359|Q96484359]] | 1 |- | [[Aisling O'Sullivan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1968" | 1968 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q174315|Q174315]] | 6 |- | [[Sharon Shannon]] | [[Íomhá:Sharon Shannon smiling.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[fidléir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cairdíneoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-12 | | [[Cora Finne]] | | [[:d:Q457684|Q457684]] | 16 |- | [[Cecilia Keaveney]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-27 | | [[Doire]] | | [[:d:Q540369|Q540369]] | 4 |- | [[Emer Martin]] | [[Íomhá:Emerfinalbook copy.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[péintéir]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1258694|Q1258694]] | 4 |- | [[Fiona O'Malley]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-19 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q1418534|Q1418534]] | 2 |- | [[Karole McDowell]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-07-04 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3193549|Q3193549]] | 0 |- | [[Regina Grennan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-10 | | | | [[:d:Q135385324|Q135385324]] | 0 |- | [[Emma Donoghue]] | [[Íomhá:Irish-Canadian author Emma Donoghue.JPG|center|40px]] | úrscéali, staraí, scríbhneoir agus drámadóir Éireannach | [[staraí liteartha]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte scannáin]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q52255|Q52255]] | 30 |- | [[Karan Casey]] | [[Íomhá:Karan Casey.JPG|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Cill Mhíodáin]] | | [[:d:Q274052|Q274052]] | 9 |- | [[Catherina McKiernan]] | | cianreathaí Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-30 | | [[Contae an Chabháin]] | | [[:d:Q274541|Q274541]] | 6 |- | [[Angeline Ball]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q530292|Q530292]] | 7 |- | [[Patricia Kelly]] | [[Íomhá:Patricia-Kelly-(MS1411200026).jpg|center|40px]] | ceoltóir Gael-Mheiriceánach | [[cumadóir amhrán]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[údar]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-22 | | [[Gamonal]] | | [[:d:Q1544206|Q1544206]] | 7 |- | [[Naomi Geraghty]] | | | [[eagarthóir scannán]]<br/>[[eagarthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]] | data-sort-value="1969" | 1969-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1964826|Q1964826]] | 2 |- | [[Pauline Curley]] | [[Íomhá:Pauline Curley - Rotterdam Marathon 2008 (2411527348) (cropped).jpg|center|40px]] | reathaí maratóin Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1969" | 1969-03-10 | | [[Biorra]] | | [[:d:Q7155002|Q7155002]] | 2 |- | [[Aileen Convery]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-10 | | | | [[:d:Q29059727|Q29059727]] | 2 |- | [[Maria Coleman]] | | | [[mairnéalach]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-21 | | [[Birmingham]] | | [[:d:Q56065668|Q56065668]] | 1 |- | [[Teresa Duffy]] | | | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-16 | | | | [[:d:Q97670856|Q97670856]] | 1 |- | [[Catherine Walsh]] | | | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q1051060|Q1051060]] | 2 |- | [[Deirdre Shannon]] | | ceoltóir Ghaeilge Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-19 | | [[Contae na Mí]] | | [[:d:Q2554305|Q2554305]] | 8 |- | [[Siobhán Hoey]] | | bean spóirt Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-17 | | | | [[:d:Q7525309|Q7525309]] | 2 |- | [[Keelin Fox]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q15729982|Q15729982]] | 2 |- | [[Tanya Cooke]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q27503287|Q27503287]] | 1 |- | [[Claire Russell]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q27503304|Q27503304]] | 0 |- | [[Katy McCandless]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-22 | | | | [[:d:Q42954570|Q42954570]] | 2 |- | [[Breda Dennehy-Willis]] | | | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q43016830|Q43016830]] | 1 |- | [[Elaine Kiely]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65027970|Q65027970]] | 0 |- | [[Angela Carr]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65554172|Q65554172]] | 0 |- | [[Annette Taylor]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65554187|Q65554187]] | 0 |- | [[Amy Mallon]] | | | [[cóitseálaí cispheile]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-21 | | | | [[:d:Q104093537|Q104093537]] | 1 |- | [[Michelle Amanda Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1970) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-30 | | | | [[:d:Q135387113|Q135387113]] | 0 |- | [[Amira Casar]] | [[Íomhá:Amira Casar Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Francach | [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-01 | | [[Londain]] | | [[:d:Q271553|Q271553]] | 28 |- | [[Claire Henderson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-08 | | | | [[:d:Q1094805|Q1094805]] | 2 |- | [[Jayne Plunkett]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-10 | | | | [[:d:Q1636158|Q1636158]] | 2 |- | [[Susan Smith-Walsh]] | [[Íomhá:Susan Smith-Walsh in 1996.jpg|center|40px]] | cliathreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-14 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q7648401|Q7648401]] | 2 |- | [[Sinéad Delahunty]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-12 | | [[Contae Chill Chainnigh]] | | [[:d:Q16209027|Q16209027]] | 2 |- | [[Anna McPartlin]] | | úrscéalaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q562441|Q562441]] | 4 |- | [[Alexandria Sharpe]] | [[Íomhá:Alex Sharpe.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1972" | 1972-05-04 | | | | [[:d:Q636386|Q636386]] | 11 |- | [[Bronagh Gallagher]] | [[Íomhá:Bronagh Gallagher.jpg|center|40px]] | aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-26 | | [[Doire]] | | [[:d:Q2926038|Q2926038]] | 12 |- | [[Sharon Foley]] | | léimneoir ard Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1972" | 1972-05-20 | | | | [[:d:Q7490056|Q7490056]] | 2 |- | [[Christine Kiely]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-15 | | | | [[:d:Q135386316|Q135386316]] | 0 |- | [[Jillian Hayes]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-10-30 | | | | [[:d:Q135387112|Q135387112]] | 0 |- | [[Sonya McGinn]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-17 | | [[Binn Éadair]] | | [[:d:Q1603815|Q1603815]] | 5 |- | [[Catherine Walsh]] | | | [[rothaí spóirt]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-23 | | | | [[:d:Q16224339|Q16224339]] | 1 |- | [[Sarah Reilly]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-03 | | | | [[:d:Q32375569|Q32375569]] | 3 |- | [[Carmel Kissane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-09 | | | | [[:d:Q135382829|Q135382829]] | 0 |- | [[Kelly Fitzpatrick]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-06 | | | | [[:d:Q135385380|Q135385380]] | 0 |- | [[Olivia O'Reilly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-09 | | | | [[:d:Q135386317|Q135386317]] | 0 |- | [[Victoria Smurfit]] | [[Íomhá:Victoria Smurfit 2016.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-31 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q127333|Q127333]] | 19 |- | [[Lorraine Pilkington]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q467567|Q467567]] | 11 |- | [[Alex Barclay]] | [[Íomhá:Alex Barclay 2010.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[údar]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q517660|Q517660]] | 10 |- | [[Lisa McDonald]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-09 | | [[Contae Loch Garman]] | | [[:d:Q1827764|Q1827764]] | 2 |- | [[Jennifer Walshe]] | [[Íomhá:Jennifer Walshe MX IL.jpg|center|40px]] | cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2313131|Q2313131]] | 10 |- | [[Órlagh Fallon]] | | amhránaí agus cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-24 | | [[Cnoc an Eanaigh]] | | [[:d:Q2447901|Q2447901]] | 12 |- | [[Camille O'Sullivan]] | | aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[péintéir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ailtire]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-30 | | [[Londain]] | | [[:d:Q2935027|Q2935027]] | 6 |- | [[Eva Birthistle]] | [[Íomhá:Eva Birthistle in 2007.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[Bré]] | | [[:d:Q3061229|Q3061229]] | 17 |- | [[Elisabeth Dermot Walsh]] | [[Íomhá:Elisabeth Dermot Walsh 2023.jpg|center|40px]] | | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1974" | 1974-09-15 | | [[Londain]] | | [[:d:Q3723180|Q3723180]] | 9 |- | [[Deirdre Gallagher]] | | lúthchleasaí | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-13 | | | | [[:d:Q5252565|Q5252565]] | 2 |- | [[Jenny McCauley]] | | | [[mountain biker]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q17104427|Q17104427]] | 3 |- | [[Sarah Gillian Aherne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-10-25 | | | | [[:d:Q135385323|Q135385323]] | 0 |- | [[Emeir Howard]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-23 | | | | [[:d:Q135387108|Q135387108]] | 0 |- | [[Caitriona White]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | | | | [[:d:Q135387109|Q135387109]] | 0 |- | [[Caroline Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-22 | | | | [[:d:Q135387111|Q135387111]] | 0 |- | [[Tara Blaise]] | | ban-aisteoir agus amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-01 | | [[Londain]] | | [[:d:Q2091210|Q2091210]] | 5 |- | [[Gráinne Hambly]] | | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | [[Contae Mhaigh Eo]] | | [[:d:Q3774226|Q3774226]] | 2 |- | [[Marie Davenport]] | | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-24 | | [[Inis Díomáin]] | | [[:d:Q6762820|Q6762820]] | 1 |- | [[Maria McCambridge]] | [[Íomhá:Maria McCambridge Berlin 2015.jpg|center|40px]] | cianreathaí Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16210935|Q16210935]] | 2 |- | [[Rosemary Ryan]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1975" | 1975-11-08 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q22415175|Q22415175]] | 2 |- | [[Catherine O'Neill]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-04 | | [[Ros Mhic Thriúin]] | | [[:d:Q27464978|Q27464978]] | 1 |- | [[Sarah Ennis]] | [[Íomhá:2025 European Eventing Championships 20250920 114320.jpg|center|40px]] | | [[marcach]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-13 | | | | [[:d:Q56697421|Q56697421]] | 4 |- | [[Edel Mary O'Gorman]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-22 | | | | [[:d:Q135387107|Q135387107]] | 0 |- | [[Michelle Aspell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-02 | | | | [[:d:Q135387110|Q135387110]] | 0 |- | [[Olive Loughnane]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-14 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q270214|Q270214]] | 17 |- | [[Gillian O'Sullivan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-21 | | [[Cill Airne]] | | [[:d:Q447794|Q447794]] | 14 |- | [[Natalia O'Shea]] | [[Íomhá:Helavisa5.jpg|center|40px]] | ceoltóir agus teangeolaí Rúiseach | [[teangeolaí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cláirseoir]]<br/>[[cóiritheoir ceoil]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-03 | | [[Moscó]] | | [[:d:Q2378234|Q2378234]] | 10 |- | [[Sinéad Lynch]] | | iomróir Éireannach | [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-30 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q7522382|Q7522382]] | 6 |- | [[Karen Shinkins]] | | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-15 | | | | [[:d:Q11735683|Q11735683]] | 4 |- | [[Claire McCarthy]] | | reathaí fadraoin Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-29 | | | | [[:d:Q39073573|Q39073573]] | 1 |- | [[Giada Gray]] | [[Íomhá:Moritz A. Sachs und Giada Gray (1997).jpg|center|40px]] | aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[déantóir scannán]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1977" | 1977-06-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q62318|Q62318]] | 2 |- | [[Gemma Hayes]] | [[Íomhá:Gemma Hayes.png|center|40px]] | amhránaí agus cumadóir Éireannach | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-11 | | [[Béal Átha Póirín]] | | [[:d:Q273220|Q273220]] | 12 |- | [[Genevieve O'Reilly]] | [[Íomhá:Genevieve O'Reilly at a panel at the 2025 Star Wars Celebration in Japan (cropped).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q438161|Q438161]] | 22 |- | [[Eileen Walsh]] | [[Íomhá:Eileen Walsh at Berlinale 2024-1.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-16 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q517868|Q517868]] | 14 |- | [[Lisa Dwan]] | [[Íomhá:Lisa dwan 2022 1.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1977" | 1977-11-25 | | [[Coosan]] | | [[:d:Q1827725|Q1827725]] | 5 |- | [[Melanie Clark Pullen]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-02 | data-sort-value="2022" | 2022-03-29 | [[Bré]] | | [[:d:Q1918954|Q1918954]] | 7 |- | [[Laoise Ní Cheallaigh]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-07 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2619994|Q2619994]] | 11 |- | [[Sinead Keenan]] | [[Íomhá:SineadKeenanMem2011.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3484904|Q3484904]] | 10 |- | [[Caitriona Beggs]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-15 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q5017933|Q5017933]] | 3 |- | [[Tarja Owens]] | | | [[mountain biker]]<br/>[[oistéapat]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-25 | | [[Cill Mhantáin]]<br/>[[Deilgne]] | | [[:d:Q17106405|Q17106405]] | 4 |- | [[Lindsay Armaou]] | [[Íomhá:Lindsay Armaou in Manchester.jpg|center|40px]] | | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-12-18 | | [[an Aithin]] | | [[:d:Q2096443|Q2096443]] | 6 |- | [[Cathy Davey]] | [[Íomhá:Cathy Davey.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[giotáraí]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2942190|Q2942190]] | 4 |- | [[Gillian Norris]] | [[Íomhá:Gillian Norris.jpg|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[damhsóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-12-29 | | [[Coill Mhic Thomáisín]] | | [[:d:Q3106618|Q3106618]] | 6 |- | [[Grainne Kierans]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-20 | | [[Droichead Átha]] | | [[:d:Q5593528|Q5593528]] | 3 |- | [[Stephanie Reilly]] | | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-23 | | | | [[:d:Q7608378|Q7608378]] | 4 |- | [[Breege Connelly]] | [[Íomhá:Breege Connolly Rio2016.jpg|center|40px]] | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-01 | | | | [[:d:Q26218407|Q26218407]] | 3 |- | [[Fiona Glennon]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | | [[:d:Q65554285|Q65554285]] | 0 |- | [[Pauline Glennon]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | | [[:d:Q65554524|Q65554524]] | 0 |- | [[Maureen Garvey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-01-24 | | | | [[:d:Q135384932|Q135384932]] | 0 |- | [[Bernadette Flynn]] | [[Íomhá:Bernadette Flynn.jpg|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[damhsóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-01 | | [[An tAonach]] | | [[:d:Q445819|Q445819]] | 8 |- | [[Caroline Ryan]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 58.JPG|center|40px]] | rothaí Éireannach | [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-10 | | [[Baile Mhic Andáin]] | | [[:d:Q511066|Q511066]] | 10 |- | [[Emma Byrne]] | [[Íomhá:Emma Byrne 2014 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-14 | | [[Léim an Bhradáin]] | | [[:d:Q533443|Q533443]] | 13 |- | [[Maite Kelly]] | [[Íomhá:Zimmer frei - der Abschied-2099.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir ceolamharclannaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[oideoir]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-04 | | [[Beirlín Thiar]]<br/>[[Beirlín]] | | [[:d:Q1885940|Q1885940]] | 6 |- | [[Kelly Liggan]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-05 | | [[an Spáinn]] | | [[:d:Q3194905|Q3194905]] | 10 |- | [[Ciara McCormack]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-29 | | [[North Vancouver]] | | [[:d:Q5119123|Q5119123]] | 5 |- | [[Denise Thomas]] | | peileadóir | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-22 | | | | [[:d:Q5257778|Q5257778]] | 2 |- | [[Ruth Kilkenny]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | | | [[:d:Q65554558|Q65554558]] | 0 |- | [[Joanne Riordan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-23 | | | | [[:d:Q135386914|Q135386914]] | 0 |- | [[Emma Jane Brady]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-01 | | | | [[:d:Q135386915|Q135386915]] | 0 |- | [[Clare Flood]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1980" | 1980s | | | | [[:d:Q518775|Q518775]] | 1 |- | [[Roisin McGettigan]] | | lúthchleasaí | [[reathaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-23 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q4966678|Q4966678]] | 5 |- | [[Ronnie Gibbons]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-16 | | [[Wandsworth]] | | [[:d:Q7365872|Q7365872]] | 4 |- | [[Ciara Sheehy]] | | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-12 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q22002462|Q22002462]] | 1 |- | [[Lizzie Lee]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-22 | | | | [[:d:Q26267482|Q26267482]] | 3 |- | [[Caitriona Farrell]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q27763839|Q27763839]] | 0 |- | [[Jean Carroll]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-19 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q28233007|Q28233007]] | 4 |- | [[Lindsay Peat]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[imreoir sacair]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q42666501|Q42666501]] | 1 |- | [[Ann Marie McGlynn]] | | | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-22 | | | | [[:d:Q102401300|Q102401300]] | 1 |- | [[Siobhan Kilkenny]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-17 | | | | [[:d:Q119539359|Q119539359]] | 0 |- | [[Susan Moran]] | | | [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-17 | | | | [[:d:Q119548345|Q119548345]] | 1 |- | [[Vanessa Julia Burke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-02 | | | | [[:d:Q135387264|Q135387264]] | 0 |- | [[Sinead Frances Groarke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-08 | | | | [[:d:Q135387266|Q135387266]] | 0 |- | [[Michelle Brigid Cahalane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-02 | | | | [[:d:Q135387268|Q135387268]] | 0 |- | [[Orla Mary Forde]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-01 | | | | [[:d:Q135387269|Q135387269]] | 0 |- | [[Orla Dempsey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-23 | | | | [[:d:Q135387270|Q135387270]] | 0 |- | [[Laura Ellen Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-06 | | | | [[:d:Q135387271|Q135387271]] | 0 |- | [[Paula Mary O'Neill]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-30 | | | | [[:d:Q135387273|Q135387273]] | 0 |- | [[Claire Anne McLoughlin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-09 | | | | [[:d:Q135387274|Q135387274]] | 0 |- | [[Denise Philippe Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-19 | | | | [[:d:Q135387275|Q135387275]] | 0 |- | [[Juliet Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-06 | | | | [[:d:Q135387278|Q135387278]] | 0 |- | [[Derval O'Rourke]] | [[Íomhá:Derval O'Rourke Barcelona2010.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-28 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q269905|Q269905]] | 20 |- | [[Roberta Howett]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-26 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1249563|Q1249563]] | 3 |- | [[Bing Huang]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Shenyang]] | | [[:d:Q1408084|Q1408084]] | 2 |- | [[Rebecca Codd]] | [[Íomhá:Rebecca Codd.JPG|center|40px]] | galfaire Éireannach | [[galfaire]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-25 | | [[Adelaide]] | | [[:d:Q1871491|Q1871491]] | 3 |- | [[Eileen O'Keeffe]] | | caiteoir oird Éireannach | [[caiteoir oird]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-31 | | | | [[:d:Q2741358|Q2741358]] | 5 |- | [[Yvonne Tracy]] | [[Íomhá:Yvonne Tracy at the Emirates Stadium, London - 20090524.jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-27 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q3574236|Q3574236]] | 8 |- | [[Ailis McSweeney]] | | rábálaí | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981<br/>1983-10-04 | | | | [[:d:Q4697077|Q4697077]] | 1 |- | [[Beverley O'Sullivan]] | | aisteoir agus amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-16 | data-sort-value="2009" | 2009-11-02 | [[Domhnach Míde]] | [[Bharatpur]] | [[:d:Q4899424|Q4899424]] | 3 |- | [[Jenny McDonough]] | [[Íomhá:Jenny McDonough.JPG|center|40px]] | imreoir haca Éireannach | [[imreoir haca]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-23 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q6179391|Q6179391]] | 2 |- | [[Michelle Carey]] | [[Íomhá:Michelle Carey (athlete) (cropped).jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-20<br/>1981-02-20 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6836951|Q6836951]] | 6 |- | [[Jennifer O'Sullivan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-09 | | | | [[:d:Q11724189|Q11724189]] | 1 |- | [[Judy Reynolds]] | [[Íomhá:Judy Reynolds, 2014 (cropped).JPG|center|40px]] | marcach eachraíochta | [[dressage rider]] | data-sort-value="1981" | 1981-06-11 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q19518281|Q19518281]] | 4 |- | [[Kerry O'Flaherty]] | [[Íomhá:10068 Kerry O'Flaherty.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-15 | | [[Baile Nua na hArda]] | | [[:d:Q20967858|Q20967858]] | 7 |- | [[Melanie Späth]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 60.JPG|center|40px]] | rothaí | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1981" | 1981-06-16 | | [[Flensburg]] | | [[:d:Q21197651|Q21197651]] | 5 |- | [[Emily Maher]] | | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-02 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q22002445|Q22002445]] | 2 |- | [[Lisa Lynas]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-03 | | | | [[:d:Q27267562|Q27267562]] | 1 |- | [[Martina McCarthy]] | | | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-27 | | | | [[:d:Q39270831|Q39270831]] | 1 |- | [[Suzanne Kenealy]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q43289629|Q43289629]] | 3 |- | [[Emma Louise Griffin]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-23 | | | | [[:d:Q135386149|Q135386149]] | 0 |- | [[Emma Angela Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1981) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-26 | | | | [[:d:Q135387267|Q135387267]] | 0 |- | [[Wallis Bird]] | [[Íomhá:Wallisbird2007.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-29 | | [[Loch Garman]] | | [[:d:Q444966|Q444966]] | 10 |- | [[Deirdre Ryan]] | [[Íomhá:RyanDeirdre 2012.jpg|center|40px]] | léimneoir ard Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-01 | | [[Dún Droma]] | | [[:d:Q518463|Q518463]] | 7 |- | [[Eimear Mullan]] | [[Íomhá:Eimear Mullan Ironman 70.3 Austria 2012.jpg|center|40px]] | trí-atlanaí Éireannach | [[trí-atlanaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-21 | | [[Port Stíobhaird]] | | [[:d:Q1279348|Q1279348]] | 5 |- | [[Rachel Neylan]] | [[Íomhá:Women's road race - Rio 2016 (28783792620).jpg|center|40px]] | rothaí Astrálach | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-09 | | [[Sydney]] | | [[:d:Q2125227|Q2125227]] | 14 |- | [[Lynn Hilary]] | | amhránaí agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2420865|Q2420865]] | 12 |- | [[Sarah Flannery]] | | matamaiticeoir Éireannach | [[matamaiticeoir]] | data-sort-value="1982" | 1982 | | [[Contae Chorcaí]] | | [[:d:Q3672830|Q3672830]] | 8 |- | [[Mary Cullen]] | | reathaí meánraoin agus fadraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-17 | | | | [[:d:Q4943747|Q4943747]] | 6 |- | [[Marian Heffernan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-16 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q6761898|Q6761898]] | 5 |- | [[Michelle Walsh]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-02 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6837287|Q6837287]] | 3 |- | [[Deirdre Byrne]] | | cianreathaí Éireannach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-21 | | | | [[:d:Q25936076|Q25936076]] | 2 |- | [[Michelle Fahy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-26 | | | | [[:d:Q119544512|Q119544512]] | 0 |- | [[Niamh Dwyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-08 | | | | [[:d:Q119547098|Q119547098]] | 0 |- | [[Kate Maher]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-21 | | | | [[:d:Q119553910|Q119553910]] | 0 |- | [[Amanda Mary O'Regan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-26 | | | | [[:d:Q135382828|Q135382828]] | 0 |- | [[Caroline Jane Nixon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-24 | | | | [[:d:Q135383846|Q135383846]] | 0 |- | [[Jennifer Coady]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-07 | | | | [[:d:Q135385145|Q135385145]] | 0 |- | [[Niamh Marie Furey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-10 | | | | [[:d:Q135386143|Q135386143]] | 0 |- | [[Muirissa Ann Galway]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-10 | | | | [[:d:Q135386145|Q135386145]] | 0 |- | [[Michelle Deirdre Canavan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-22 | | | | [[:d:Q135386146|Q135386146]] | 0 |- | [[Neasa O'Keeffe]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-30 | | | | [[:d:Q135386147|Q135386147]] | 0 |- | [[April Maria Cahalane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-20 | | | | [[:d:Q135386148|Q135386148]] | 0 |- | [[Katie McGrath]] | [[Íomhá:Heroes Assemble IMG 9226 (42762338021).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-03 | | [[Áth na Fuinseoige]] | | [[:d:Q253440|Q253440]] | 44 |- | [[Carly Smithson]] | [[Íomhá:Carly Smithson in parade.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-12 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q292301|Q292301]] | 16 |- | [[Joanne King]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-20 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3179676|Q3179676]] | 7 |- | [[Ava Hutchinson]] | [[Íomhá:Ava Hutchinson - 2012 Olympics marathon.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-30 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4827385|Q4827385]] | 4 |- | [[Hannah Craig]] | [[Íomhá:Slalom canoeing 2012 Olympics W K1 IRL Hannah Craig.jpg|center|40px]] | | [[canúálaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-10 | | | | [[:d:Q5648813|Q5648813]] | 2 |- | [[Stef Curtis]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-05 | | [[Briostó]] | | [[:d:Q7605993|Q7605993]] | 4 |- | [[Aoife Hoey]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[bobshleamhnóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-06 | | [[Cúil an tSúdaire]] | | [[:d:Q7905573|Q7905573]] | 5 |- | [[Zoë Brown]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-15 | | | | [[:d:Q9392042|Q9392042]] | 1 |- | [[Cecelia Joyce]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-07-25 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q12978229|Q12978229]] | 7 |- | [[Kim Fitzpatrick]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-24 | | | | [[:d:Q119537533|Q119537533]] | 0 |- | [[Mary Fox]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-08 | | [[Fairview Park]] | | [[:d:Q119562828|Q119562828]] | 0 |- | [[Mellissa Prunty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-25 | | | | [[:d:Q135385143|Q135385143]] | 0 |- | [[Miriam Liston]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-04 | | | | [[:d:Q135385144|Q135385144]] | 0 |- | [[Selina Martina McMahon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-02 | | | | [[:d:Q135386554|Q135386554]] | 0 |- | [[Helena Catherine Kenny]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-12 | | | | [[:d:Q135386555|Q135386555]] | 0 |- | [[Orla Maria Kavanagh]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-19 | | | | [[:d:Q135386556|Q135386556]] | 0 |- | [[Annmarie Martina Healy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-03 | | | | [[:d:Q135386557|Q135386557]] | 0 |- | [[Faye Hartigan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-22 | | | | [[:d:Q135386558|Q135386558]] | 0 |- | [[Maire Bernadette Guiney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-30 | | | | [[:d:Q135386559|Q135386559]] | 0 |- | [[Carol Anne Fennell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-08 | | | | [[:d:Q135386561|Q135386561]] | 0 |- | [[Karen Marie Egan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-17 | | | | [[:d:Q135386562|Q135386562]] | 0 |- | [[Sandra Marie Duggan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-31 | | | | [[:d:Q135386563|Q135386563]] | 0 |- | [[Edel Rose Cadam]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-18 | | | | [[:d:Q135386564|Q135386564]] | 0 |- | [[Edel Brennan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-22 | | | | [[:d:Q135386565|Q135386565]] | 0 |- | [[Dearbhla Breen]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-05 | | | | [[:d:Q135386566|Q135386566]] | 0 |- | [[Nora-Jane Noone]] | [[Íomhá:Nora-Jane Noone at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-08 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q292107|Q292107]] | 14 |- | [[Joanne Cuddihy]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-11 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q458353|Q458353]] | 7 |- | [[Leanne Moore]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-24 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q945587|Q945587]] | 4 |- | [[Ruth Kearney]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-11 | | [[Lambeth]] | | [[:d:Q1535775|Q1535775]] | 10 |- | [[Charlene McKenna]] | [[Íomhá:Charlene McKenna (2008).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-26 | | [[Glasloch]] | | [[:d:Q2957880|Q2957880]] | 12 |- | [[Fionnuala McCormack]] | [[Íomhá:Fionnuala Britton Velenje 2011.jpg|center|40px]] | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3072729|Q3072729]] | 11 |- | [[Shannon McDonnell]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-28 | | [[Orland Park]] | | [[:d:Q7488908|Q7488908]] | 3 |- | [[Siobhan Byrne]] | | pionsóir Oilimpeach | [[pionsóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-13 | | [[Ostfildern]] | | [[:d:Q7525288|Q7525288]] | 2 |- | [[Gillian Búrc]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-28 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q17859745|Q17859745]] | 1 |- | [[Lydia Gurley]] | [[Íomhá:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 226.jpg|center|40px]] | | [[raonrothaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-09 | | [[Baile Átha an Rí]] | | [[:d:Q27517415|Q27517415]] | 9 |- | [[Monika Gedvilaite]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-16 | | | | [[:d:Q28479153|Q28479153]] | 0 |- | [[Sandra Lynch]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | | [[:d:Q65554564|Q65554564]] | 0 |- | [[Donna Marie Buckley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-10 | | | | [[:d:Q135384128|Q135384128]] | 0 |- | [[Jennifer Anne Maher]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-15 | | | | [[:d:Q135385017|Q135385017]] | 0 |- | [[Jennifer Ann Kelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-26 | | | | [[:d:Q135385018|Q135385018]] | 0 |- | [[Margaret Bourke]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-30 | | | | [[:d:Q135385019|Q135385019]] | 0 |- | [[Grainne Dwyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-19 | | | | [[:d:Q135385020|Q135385020]] | 0 |- | [[Mairead Finnegan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-25 | | | | [[:d:Q135385021|Q135385021]] | 0 |- | [[Lynn Jones]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-20 | | | | [[:d:Q135385022|Q135385022]] | 0 |- | [[Niamh Mullally]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-04 | | | | [[:d:Q135385023|Q135385023]] | 0 |- | [[Rachel Wyse]] | | | [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[marcach]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-22 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q1568896|Q1568896]] | 3 |- | [[Natalie Britton]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2165668|Q2165668]] | 0 |- | [[Georgia Salpa]] | [[Íomhá:Georgia salpa.jpg|center|40px]] | mainicín Gréagach-Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-14 | | [[an Aithin]] | | [[:d:Q2586982|Q2586982]] | 16 |- | [[Gemma-Leah Devereux]] | | ban-aisteoir | [[aisteoir]] | data-sort-value="1985" | 1985<br/>1990-08-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2688973|Q2688973]] | 6 |- | [[Kirsten McGarry]] | | sciálaí Alpach Éireannach | [[sciálaí Alpach]]<br/>[[sciálaí saorstíle]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-25 | | [[Deilginis]] | | [[:d:Q2780652|Q2780652]] | 6 |- | [[Bernie Murray]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1985" | 1985 | | | | [[:d:Q4894459|Q4894459]] | 1 |- | [[Claire Bergin]] | | bobshleamhnóir Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q5125145|Q5125145]] | 5 |- | [[Marie Curtin]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-07 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q6762814|Q6762814]] | 3 |- | [[Caroline O'Sullivan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | | | [[:d:Q65554212|Q65554212]] | 0 |- | [[Emer Foley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-12-14 | | | | [[:d:Q119567267|Q119567267]] | 0 |- | [[Eavan Judith Morrissey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-10 | | | | [[:d:Q135385420|Q135385420]] | 0 |- | [[Aine Mary O'Dwyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-12 | | | | [[:d:Q135385421|Q135385421]] | 0 |- | [[Carol Anne O'Donovan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-13 | | | | [[:d:Q135385425|Q135385425]] | 0 |- | [[Vivienne Hilary Shaw]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-12 | | | | [[:d:Q135385426|Q135385426]] | 0 |- | [[Saragh Jane O'Connell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-05 | | | | [[:d:Q135385427|Q135385427]] | 0 |- | [[Mary Ellen Scanlon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-12 | | | | [[:d:Q135385428|Q135385428]] | 0 |- | [[Marie Antoinette Breen]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-13 | | | | [[:d:Q135385429|Q135385429]] | 0 |- | [[Aoife Elizabeth Roche]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-22 | | | | [[:d:Q135385430|Q135385430]] | 0 |- | [[Bridget Tara Brosnan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-10-21 | | | | [[:d:Q135385431|Q135385431]] | 0 |- | [[Sarah Mary Healy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-12 | | | | [[:d:Q135385432|Q135385432]] | 0 |- | [[Mischa Barton]] | [[Íomhá:Mischa Barton 2017.png|center|40px]] | aisteoir Briotanach-Meireacánach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir linbh]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-24 | | [[Hammersmith]] | | [[:d:Q207458|Q207458]] | 52 |- | [[Dominique McElligott]] | [[Íomhá:Dominique McElligott - Cannes.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q456651|Q456651]] | 29 |- | [[Bláthnaid McKenna]] | [[Íomhá:Miss Ireland 07 Blathnaid McKenna.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir i gcomórtas áilleachta agus [[Mainicín faisin|mainicín]] (*1986) ♀ | [[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-11 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q4930907|Q4930907]] | 2 |- | [[Fiona O'Sullivan]] | [[Íomhá:Fiona O'Sullivan in San Jose.jpg|center|40px]] | imreoir sacair gairmiúil | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-17 | | [[San Geronimo]] | | [[:d:Q4970710|Q4970710]] | 12 |- | [[Catriona Cuddihy]] | | lúthchleasaí | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-05 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q5053959|Q5053959]] | 2 |- | [[Sophie Perry]] | [[Íomhá:Sophie Perry.jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-11 | | [[Brighton]] | | [[:d:Q7563050|Q7563050]] | 7 |- | [[Linda Byrne]] | [[Íomhá:Linda Byrne.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q11756918|Q11756918]] | 7 |- | [[Rebecca Rolfe]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16225377|Q16225377]] | 3 |- | [[Jennie King]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q26804583|Q26804583]] | 3 |- | [[Jill Whelan]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27567873|Q27567873]] | 3 |- | [[Sarah McCormack]] | [[Íomhá:20120310-UK-Inter-County-Cross-Country-03555 (6826896314).jpg|center|40px]] | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-19 | | [[Michigan]] | | [[:d:Q70926851|Q70926851]] | 2 |- | [[Sinead Kavanagh]] | | | [[ealaíontóir comhraic measctha]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-01 | | | | [[:d:Q86340580|Q86340580]] | 3 |- | [[Stephanie Teresa O'Reilly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-01 | | | | [[:d:Q135382401|Q135382401]] | 0 |- | [[Janet Elisabeth Byrne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-22 | | | | [[:d:Q135382413|Q135382413]] | 0 |- | [[Patricia McCarthy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-11 | | | | [[:d:Q135384028|Q135384028]] | 0 |- | [[Rebecca O'Mahony]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-07 | | | | [[:d:Q135384029|Q135384029]] | 0 |- | [[Kate Mullins]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-17 | | | | [[:d:Q135384032|Q135384032]] | 0 |- | [[Kellie Cahalane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-30 | | | | [[:d:Q135384033|Q135384033]] | 0 |- | [[Alison Murray]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-21 | | | | [[:d:Q135384036|Q135384036]] | 0 |- | [[Brenda Lavelle]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-26 | | | | [[:d:Q135384040|Q135384040]] | 0 |- | [[Mairead Kirby]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-31 | | | | [[:d:Q135384041|Q135384041]] | 0 |- | [[Almha O'Keeffe]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-06 | | | | [[:d:Q135384042|Q135384042]] | 0 |- | [[Joanne Mahon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-02 | | | | [[:d:Q135384043|Q135384043]] | 0 |- | [[Nichola O'Toole]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-09 | | | | [[:d:Q135384044|Q135384044]] | 0 |- | [[Edel Kelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-28 | | | | [[:d:Q135384045|Q135384045]] | 0 |- | [[Patricia O'Sullivan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-27 | | | | [[:d:Q135384129|Q135384129]] | 0 |- | [[Lisa Colette Palmer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-04-28 | | | | [[:d:Q135384131|Q135384131]] | 0 |- | [[Jayne Wisener]] | [[Íomhá:Jayne Wisener.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-19 | | [[Baile Monaidh]] | | [[:d:Q387132|Q387132]] | 15 |- | [[Laura Izibor]] | [[Íomhá:Laura Izibor, 2008 (cropped).jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q437622|Q437622]] | 7 |- | [[Jenna O'Hea]] | [[Íomhá:Jenna O'Hea at day three of the Opals camp.jpg|center|40px]] | cispheileadóir Astrálach | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-06 | | [[Melbourne]] | | [[:d:Q622730|Q622730]] | 17 |- | [[Claire Brady]] | | cianreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-20<br/>1987-01-29 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q1094778|Q1094778]] | 3 |- | [[Danielle Fox-Clarke]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3014994|Q3014994]] | 2 |- | [[Tori Pena]] | [[Íomhá:Tori Pena.jpg|center|40px]] | léimneoir cuaille Meiriceánach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-30 | | [[Los Alamitos]] | | [[:d:Q7825761|Q7825761]] | 7 |- | [[Nicola Twohig]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-28 | | [[Manchain]] | | [[:d:Q10484148|Q10484148]] | 1 |- | [[Roseanne Galligan]] | [[Íomhá:Roseanne Galligan 2013.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-09 | | [[Droichead Nua]] | | [[:d:Q16209460|Q16209460]] | 2 |- | [[Nicola Sinnott]] | [[Íomhá:Nicola Sinnott.jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-08 | | | | [[:d:Q22280384|Q22280384]] | 2 |- | [[Emma Beckett]] | [[Íomhá:Lewes FC Women 1 Watford Women 2 07 11 2021-526 (51661727617).jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-29 | | [[Northampton]] | | [[:d:Q61827370|Q61827370]] | 4 |- | [[Louise Galvin]] | | | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]<br/>[[fisiteiripeoir]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-03 | | [[Fionnúig]] | | [[:d:Q78056158|Q78056158]] | 0 |- | [[Elaine O'Dwyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-04 | | | | [[:d:Q135379955|Q135379955]] | 0 |- | [[Fiona Scally]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-26 | | | | [[:d:Q135384536|Q135384536]] | 0 |- | [[Anne Marie Butler]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-18 | | | | [[:d:Q135384537|Q135384537]] | 0 |- | [[Eileen O'Connor]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-24 | | | | [[:d:Q135384538|Q135384538]] | 0 |- | [[Lorraine Dolan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-27 | | | | [[:d:Q135384539|Q135384539]] | 0 |- | [[Julie Wilkins]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-04 | | | | [[:d:Q135384542|Q135384542]] | 0 |- | [[Ailish O'Donoghue]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-18 | | | | [[:d:Q135384543|Q135384543]] | 0 |- | [[Emma Brady]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-16 | | | | [[:d:Q135384544|Q135384544]] | 0 |- | [[Genna Kenny]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-06 | | | | [[:d:Q135384545|Q135384545]] | 0 |- | [[Fiona Ward]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-19 | | | | [[:d:Q135384548|Q135384548]] | 0 |- | [[Sinéad Mulvey]] | [[Íomhá:Sinéad Mulvay.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aeróstach]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q255095|Q255095]] | 20 |- | [[Chloe Magee]] | [[Íomhá:Chloe Magee Irish Open Mixed Double Champions 2018 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-29 | | [[Ráth Bhoth]] | | [[:d:Q468589|Q468589]] | 13 |- | [[Méabh de Búrca]] | [[Íomhá:Meabh De Burca.jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-11 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q509493|Q509493]] | 5 |- | [[Erin Keery]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-16 | | | | [[:d:Q1354600|Q1354600]] | 2 |- | [[Lynn Styles]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2708041|Q2708041]] | 7 |- | [[Julia Moriarty]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-03 | | [[Adelaide]] | | [[:d:Q6306589|Q6306589]] | 4 |- | [[Melanie Nocher]] | | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-18 | | [[Contae an Dúin]] | | [[:d:Q6811327|Q6811327]] | 5 |- | [[Kelly Proper]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | | | | [[:d:Q11738678|Q11738678]] | 3 |- | [[Claire Tarplee]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-22 | | | | [[:d:Q15925883|Q15925883]] | 1 |- | [[Amy Kenealy]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16224552|Q16224552]] | 4 |- | [[Amy Foster]] | | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-02 | | | | [[:d:Q19560506|Q19560506]] | 2 |- | [[Hannah Lowry-O'Reilly]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-19 | | | | [[:d:Q28479756|Q28479756]] | 0 |- | [[Rachel Clancy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-23 | | | | [[:d:Q119554958|Q119554958]] | 0 |- | [[Mairead Mcnally]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-19 | | | | [[:d:Q119554997|Q119554997]] | 0 |- | [[Leah Westbrooks]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-19 | | | | [[:d:Q119557456|Q119557456]] | 0 |- | [[Elaine Ann Stone]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-18 | | | | [[:d:Q135383157|Q135383157]] | 0 |- | [[Eimear Naughton]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-28 | | | | [[:d:Q135383158|Q135383158]] | 0 |- | [[Aishling Ann Sullivan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-01 | | | | [[:d:Q135383161|Q135383161]] | 0 |- | [[Sarah Woods]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-27 | | | | [[:d:Q135383162|Q135383162]] | 0 |- | [[Rebecca Therese Woods]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-27 | | | | [[:d:Q135383163|Q135383163]] | 0 |- | [[Louise Gray]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-27 | | | | [[:d:Q135383165|Q135383165]] | 0 |- | [[Naoise Feena Doran]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-19 | | | | [[:d:Q135383166|Q135383166]] | 0 |- | [[Brenda Christina Riordan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-31 | | | | [[:d:Q135383169|Q135383169]] | 0 |- | [[Ciara Elizabeth Fitzpatrick]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-22 | | | | [[:d:Q135383174|Q135383174]] | 0 |- | [[Lynn Ferrari]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-24 | | | | [[:d:Q135384540|Q135384540]] | 0 |- | [[Fiona Marie Carrick]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-28 | | | | [[:d:Q135384546|Q135384546]] | 0 |- | [[Shauna Marie O'Connor]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-20 | | | | [[:d:Q135384547|Q135384547]] | 0 |- | [[Chloë Agnew]] | [[Íomhá:Chloë Agnew at Macquarie Shopping Centre, Sydney.jpg|center|40px]] | ceoltóir agus amhránaí Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2228268|Q2228268]] | 17 |- | [[Lisa Kearney]] | [[Íomhá:Lisa Kearney on WIMPS TV.jpg|center|40px]] | cleachtóir júdó Éireannach | [[cleachtóir júdó]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-27 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q2260724|Q2260724]] | 5 |- | [[Emma Britt Waldron]] | | | [[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q3724627|Q3724627]] | 1 |- | [[Ciara Horne]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 333.JPG|center|40px]] | rothaí | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-07 | | [[Harrow, Londain|Harrow]] | | [[:d:Q5119121|Q5119121]] | 16 |- | [[Jessie Barr]] | | lúthchleasaí | [[rábálaí]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-24 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q6187612|Q6187612]] | 5 |- | [[Laura Reynolds]] | | lúthchleasaí | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-21<br/>1989-01-20 | | | | [[:d:Q6499354|Q6499354]] | 3 |- | [[Orla Barry]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-21 | | [[Droichead na Scuab]] | | [[:d:Q7102982|Q7102982]] | 2 |- | [[Kate McKenna]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16224853|Q16224853]] | 3 |- | [[Jenny Murphy]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[rugby sevens player]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-30 | | | | [[:d:Q18126994|Q18126994]] | 2 |- | [[Michelle Finn]] | [[Íomhá:2019-09-01 ISTAF 2019 2000 m steeplechase (Martin Rulsch) 43 (cropped).jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-16<br/>1989-12-16 | | | | [[:d:Q20967861|Q20967861]] | 6 |- | [[Sara Louise Treacy]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-22 | | | | [[:d:Q20967862|Q20967862]] | 5 |- | [[Kelly Murphy]] | [[Íomhá:2024 UEC Track Elite European Championships 130.jpg|center|40px]] | rothaí Éireannach | [[rothaí spóirt]]<br/>[[eolaí néarchórais]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-03 | | [[Birmingham]] | | [[:d:Q33083846|Q33083846]] | 7 |- | [[Lauren Delany]] | | | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q78081373|Q78081373]] | 2 |- | [[Jessica Scannell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-26 | | | | [[:d:Q119567488|Q119567488]] | 0 |- | [[Megan Tice]] | | | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-06 | | | | [[:d:Q120221286|Q120221286]] | 0 |- | [[Ellevyn Winifred Irwin]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-06 | | | | [[:d:Q135383170|Q135383170]] | 0 |- | [[Deirbhile Blanaid O'Keeffe]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-16 | | | | [[:d:Q135383171|Q135383171]] | 0 |- | [[Emma Kathleen Dyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-29 | | | | [[:d:Q135383173|Q135383173]] | 0 |- | [[Rozanna Purcell]] | | mainicín Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-03 | | [[Cluain Meala]] | | [[:d:Q1046271|Q1046271]] | 6 |- | [[Aisling Cooney]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-27 | | [[Dumhach Thrá]] | | [[:d:Q4699199|Q4699199]] | 3 |- | [[Ruesha Littlejohn]] | [[Íomhá:Ruesha Littlejohn in San Jose.jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-03 | | [[Glaschú]] | | [[:d:Q7377860|Q7377860]] | 11 |- | [[Ciara Everard]] | [[Íomhá:09277 Ciara Everard.jpg|center|40px]] | | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-10 | | | | [[:d:Q9192214|Q9192214]] | 6 |- | [[Claire Lambe]] | | iomróir Éireannach | [[iomróir]] | data-sort-value="1990" | 1990-05-16 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q11690739|Q11690739]] | 5 |- | [[Melissa Scott-Hayward]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16225439|Q16225439]] | 2 |- | [[Robyn Stewart]] | [[Íomhá:2017 UEC Track Elite European Championships 412.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-10 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q27517186|Q27517186]] | 4 |- | [[Niamh Whelan]] | | | [[rábálaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | | | | [[:d:Q39814817|Q39814817]] | 1 |- | [[Fionnuala Ross]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-05 | | | | [[:d:Q69863936|Q69863936]] | 0 |- | [[Orla O'Reilly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-28 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q74239854|Q74239854]] | 1 |- | [[Laura Shaughnessy]] | | | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-19 | | | | [[:d:Q98550189|Q98550189]] | 1 |- | [[Sinead O'Reilly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-28 | | | | [[:d:Q119553438|Q119553438]] | 0 |- | [[Alexandra Troy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-23 | | | | [[:d:Q119568422|Q119568422]] | 0 |- | [[Claire Rockall]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-07 | | | | [[:d:Q119568822|Q119568822]] | 0 |- | [[Danielle O'Leary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-26 | | | | [[:d:Q135367014|Q135367014]] | 0 |- | [[Rhiannon Bernadette McNulty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-16 | | | | [[:d:Q135378320|Q135378320]] | 0 |- | [[Emma Marron]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-21 | | | | [[:d:Q135378321|Q135378321]] | 0 |- | [[Méabh Malone]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-01 | | | | [[:d:Q135378322|Q135378322]] | 0 |- | [[Ciara Louise Flaherty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-28 | | | | [[:d:Q135378323|Q135378323]] | 0 |- | [[Shelly Behan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-27 | | | | [[:d:Q135378324|Q135378324]] | 0 |- | [[Clara Peters]] | [[Íomhá:European 2011 Clara PETERS.jpg|center|40px]] | scátálaí fíorach Éireannach | [[scátálaí fíorach]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-19 | | [[Essen]] | | [[:d:Q4360258|Q4360258]] | 5 |- | [[Lynsey McCullough]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-01 | | [[Aontroim (baile)]] | | [[:d:Q6709499|Q6709499]] | 1 |- | [[Emma Flanagan]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-07 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16211337|Q16211337]] | 4 |- | [[Cherelle Khassal]] | [[Íomhá:Cherelle Khassal (23697437213).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-09 | | [[Sasana]] | | [[:d:Q22087349|Q22087349]] | 4 |- | [[Alice Kunek]] | [[Íomhá:Alice Kunek - Perth Lynx.jpg|center|40px]] | cispheileadóir Astrálach (1991-) | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-06 | | [[Box Hill]] | | [[:d:Q24452204|Q24452204]] | 10 |- | [[Laura Boylan]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1991" | 1991-12-16 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q29981448|Q29981448]] | 3 |- | [[Sinéad Denny]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-05 | | | | [[:d:Q69863080|Q69863080]] | 0 |- | [[Aoife McDermott]] | | | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-04 | | [[Sligeach]] | | [[:d:Q78047998|Q78047998]] | 1 |- | [[Hannah Thornton]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-29 | | | | [[:d:Q119564024|Q119564024]] | 0 |- | [[Aine O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-28 | | | | [[:d:Q135367015|Q135367015]] | 0 |- | [[Fiona O'Dwyer]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-06-27 | | | | [[:d:Q135370906|Q135370906]] | 0 |- | [[Sophie Vavasseur]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2628135|Q2628135]] | 15 |- | [[Aoife Hannon]] | | mainicín Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[fisiteiripeoir]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q3620544|Q3620544]] | 2 |- | [[Sinead Chambers]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-01 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q15712412|Q15712412]] | 4 |- | [[Christine McMahon]] | | | [[cliathreathaí]]<br/>[[rábálaí]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-06 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q25939025|Q25939025]] | 2 |- | [[Poornima Menon Jayadev]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | | | [[:d:Q28479758|Q28479758]] | 0 |- | [[Naomi Carroll]] | | | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir haca]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[camogie player]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-13 | | [[Contae an Chláir]] | | [[:d:Q57313561|Q57313561]] | 3 |- | [[Claire Mooney]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-21 | | | | [[:d:Q69812429|Q69812429]] | 0 |- | [[Joan Healy]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-30 | | | | [[:d:Q69814488|Q69814488]] | 1 |- | [[Catherine McManus]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-09 | | | | [[:d:Q69819917|Q69819917]] | 0 |- | [[Casey Grace]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-14 | | | | [[:d:Q119554596|Q119554596]] | 0 |- | [[Tessa Josephine Solan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-19 | | | | [[:d:Q135378015|Q135378015]] | 0 |- | [[Lorraine Scanlon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-11-24 | | | | [[:d:Q135378016|Q135378016]] | 0 |- | [[Nichola Rafferty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-04 | | | | [[:d:Q135378017|Q135378017]] | 0 |- | [[Louise Mary O'Connor]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-24 | | | | [[:d:Q135378019|Q135378019]] | 0 |- | [[Rebecca Teresa Nagle]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-04 | | | | [[:d:Q135378020|Q135378020]] | 0 |- | [[Kate Mary McDaid]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-18 | | | | [[:d:Q135378021|Q135378021]] | 0 |- | [[Amy Bowtell]] | | imreoir leadóige | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-16 | | [[Na Clocha Liatha]] | | [[:d:Q4749116|Q4749116]] | 7 |- | [[Katie Kirk]] | | | [[rábálaí]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-05 | | | | [[:d:Q11737414|Q11737414]] | 1 |- | [[Ciara Grant]] | [[Íomhá:Ciara Grant WUG.jpg|center|40px]] | peileadóir | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir futsal]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-11 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q15960851|Q15960851]] | 8 |- | [[Michaela Walsh]] | | dornálaí as Béal Feirste | [[dornálaí]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-05 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q18218166|Q18218166]] | 8 |- | [[Siobhán Killeen]] | | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[imreoir futsal]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-15 | | | | [[:d:Q22278600|Q22278600]] | 1 |- | [[Lois Roche]] | [[Íomhá:Lois Roche Lewes FC Women 2 Charlton Ath Women 0 17 10 2021-82 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-18 | | [[Londain]] | | [[:d:Q24150945|Q24150945]] | 5 |- | [[Clare Cryan]] | [[Íomhá:Clare Cryan Kyiv 2019.jpg|center|40px]] | | [[tumadóir iomaíoachta]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-03 | | | | [[:d:Q65553526|Q65553526]] | 3 |- | [[Emma Mitchell]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-02 | | | | [[:d:Q69812822|Q69812822]] | 0 |- | [[Mary Mulhare]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-14 | | | | [[:d:Q115739743|Q115739743]] | 1 |- | [[Clodagh Scannell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-06 | | | | [[:d:Q119542677|Q119542677]] | 0 |- | [[Éabhnait Deborah Scanlon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-08 | | | | [[:d:Q135376728|Q135376728]] | 0 |- | [[Rheanne Marie O'Shea]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-24 | | | | [[:d:Q135376730|Q135376730]] | 0 |- | [[Ciara Patricia Newell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-17 | | | | [[:d:Q135376733|Q135376733]] | 0 |- | [[Lauren Marie Murray]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-06 | | | | [[:d:Q135376734|Q135376734]] | 0 |- | [[Laoise Maria Murphy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-19 | | | | [[:d:Q135376735|Q135376735]] | 0 |- | [[Laura Catriona Moloney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-24 | | | | [[:d:Q135376736|Q135376736]] | 0 |- | [[Karen Meany]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-23 | | | | [[:d:Q135376737|Q135376737]] | 0 |- | [[Méabh Barry]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-16 | | | | [[:d:Q135376739|Q135376739]] | 0 |- | [[Marrianna Patricia C. Troy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-09 | | | | [[:d:Q135378014|Q135378014]] | 0 |- | [[Erika Emma O'Keeffe]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-06 | | | | [[:d:Q135378018|Q135378018]] | 0 |- | [[Chelsea Jones]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | | | [[:d:Q2377423|Q2377423]] | 0 |- | [[Kate Veale]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-05 | | [[Tulach Mhór]] | | [[:d:Q11737264|Q11737264]] | 2 |- | [[Caroline Black]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-04 | | [[Lios na gCearrbhach]] | | [[:d:Q15971927|Q15971927]] | 5 |- | [[Phil Healy]] | [[Íomhá:Womens 400m (46526965474) (cropped).jpg|center|40px]] | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-19 | | [[Béal Átha Fhínín]] | | [[:d:Q25999744|Q25999744]] | 7 |- | [[Niamh McCarthy]] | | | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-04 | | [[Contae Chorcaí]] | | [[:d:Q26905471|Q26905471]] | 2 |- | [[Karina Campbell]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-19 | | | | [[:d:Q28470777|Q28470777]] | 0 |- | [[Victoria Bell]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-22 | | [[Sutton Coldfield]] | | [[:d:Q48618566|Q48618566]] | 4 |- | [[Alice Sharpe]] | [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 132.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-03 | | | | [[:d:Q55361867|Q55361867]] | 9 |- | [[Alli Palisch]] | [[Íomhá:Alli Murphy Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-528 (50943521133) (cropped).jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-13 | | [[Plano, Texas|Plano]] | | [[:d:Q56285209|Q56285209]] | 4 |- | [[Shona Heaslip]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-18 | | | | [[:d:Q69820877|Q69820877]] | 0 |- | [[Philippa Rogan]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-04 | | | | [[:d:Q69861835|Q69861835]] | 0 |- | [[Leah Lyons]] | | | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-27 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q78051289|Q78051289]] | 1 |- | [[Eimear Twomey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-05 | | | | [[:d:Q135375110|Q135375110]] | 0 |- | [[Amy Louise Russell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-02 | | | | [[:d:Q135375111|Q135375111]] | 0 |- | [[Ciara Milroy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-18 | | | | [[:d:Q135375114|Q135375114]] | 0 |- | [[Sorcha Maire McNulty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-04 | | | | [[:d:Q135375115|Q135375115]] | 0 |- | [[Leanne McDonnell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-29 | | | | [[:d:Q135375116|Q135375116]] | 0 |- | [[Laura Hoffman]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-29 | | | | [[:d:Q135375118|Q135375118]] | 0 |- | [[Deirdre Ann Geaney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-16 | | | | [[:d:Q135375120|Q135375120]] | 0 |- | [[Michelle Clarke]] | | | [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-03 | | | | [[:d:Q135375123|Q135375123]] | 0 |- | [[Rebecca Barker]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-08-02 | | | | [[:d:Q135375124|Q135375124]] | 0 |- | [[Ailish O'Reilly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-01 | | | | [[:d:Q135376732|Q135376732]] | 0 |- | [[Cliona Niamh Máirtín]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-26 | | | | [[:d:Q135376738|Q135376738]] | 0 |- | [[Sycerika McMahon]] | | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-11 | | [[Contae an Dúin]] | | [[:d:Q3979013|Q3979013]] | 7 |- | [[Carolane Soucisse]] | [[Íomhá:2018 Autumn Classic International - Soucisse & Firus (cropped) - Soucisse.jpg|center|40px]] | damhsóir oighir Ceanadach | [[ice dancer]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-10 | | [[Châteauguay]] | | [[:d:Q24860514|Q24860514]] | 5 |- | [[Aoife Mannion]] | [[Íomhá:Aoife Mannion BCLFC 2015 (22147891741) (cropped).jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-24 | | [[Solihull]] | | [[:d:Q25714012|Q25714012]] | 12 |- | [[Ellen Keane]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q26899011|Q26899011]] | 3 |- | [[Síofra Cléirigh Büttner]] | [[Íomhá:Síofra Cléirigh Büttner 2017.jpg|center|40px]] | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q35349110|Q35349110]] | 5 |- | [[Gráinne Walsh]] | | dornálaí Éireannach | [[dornálaí]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-13 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q65091953|Q65091953]] | 4 |- | [[Greta Streimikyte]] | | | [[lúthchleasaí parailimpeach]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-24 | | [[Vilnias]] | | [[:d:Q89343978|Q89343978]] | 3 |- | [[Sarah Jane Hearne]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | | | [[:d:Q104843000|Q104843000]] | 0 |- | [[Fiona Murtagh]] | [[Íomhá:Rowing at the 2020 Summer Olympics (Ireland).jpeg|center|40px]] | | [[iomróir]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-11 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q105925700|Q105925700]] | 11 |- | [[Ioana Gelip]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-16 | | | | [[:d:Q109418259|Q109418259]] | 0 |- | [[Rachel Boyle]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-27 | | | | [[:d:Q110991850|Q110991850]] | 0 |- | [[Cliodhna Manning]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-26 | | | | [[:d:Q117007428|Q117007428]] | 1 |- | [[Emily Haggard-Kearney]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[reathaí maratóin]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-10 | | | | [[:d:Q126883212|Q126883212]] | 0 |- | [[Jennifer Sheehan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-10 | | | | [[:d:Q135373959|Q135373959]] | 0 |- | [[Jessica Blue O Sullivan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-11 | | | | [[:d:Q135373960|Q135373960]] | 0 |- | [[Aedin O Donnell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-27 | | | | [[:d:Q135373961|Q135373961]] | 0 |- | [[Lorna McNamee]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-01 | | | | [[:d:Q135373963|Q135373963]] | 0 |- | [[Orla Keoghegan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-21 | | | | [[:d:Q135373964|Q135373964]] | 0 |- | [[Shannon Farrell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-09 | | | | [[:d:Q135373965|Q135373965]] | 0 |- | [[Erin Leigh Bracken]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-30 | | | | [[:d:Q135373966|Q135373966]] | 0 |- | [[Aileen Verona Crowley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-04 | | | | [[:d:Q135373968|Q135373968]] | 0 |- | [[Katie Ann Moloney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-14 | | | | [[:d:Q135375112|Q135375112]] | 0 |- | [[Samantha Massey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-28 | | | | [[:d:Q135375117|Q135375117]] | 0 |- | [[Lauren Kelly Falvey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-27 | | | | [[:d:Q135375122|Q135375122]] | 0 |- | [[Emma Bolger]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q520262|Q520262]] | 11 |- | [[Laoise Murray]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1996" | 1996-08-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3826973|Q3826973]] | 3 |- | [[Mary C. Cain]] | | reathaí meánraoin Meiriceánach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-03 | | [[Bronxville]] | | [[:d:Q6779145|Q6779145]] | 10 |- | [[Florence Bell]] | | sciálaí Éireannach | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-05 | | [[Sutton Coldfield]] | | [[:d:Q15910753|Q15910753]] | 4 |- | [[Alannah Stephenson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-04 | | [[Lios na gCearrbhach]] | | [[:d:Q17457943|Q17457943]] | 3 |- | [[Tham Nguyen]] | [[Íomhá:Tham Nguyen at the 2023 World Weightlifting Championships training hall.webp|center|40px]] | | [[tógálaí meáchain]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-15 | | | | [[:d:Q26132016|Q26132016]] | 4 |- | [[Alanna Lally]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-30 | | | | [[:d:Q69860533|Q69860533]] | 1 |- | [[Fiona Mangan]] | [[Íomhá:Fiona Mangan - Présentation TCFIA 2025.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-16 | | | | [[:d:Q106575388|Q106575388]] | 5 |- | [[Megan Armitage]] | [[Íomhá:Grand Prix de Chambéry (Megan Armitage - Montagne).JPG|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1996" | 1996-08-12 | | | | [[:d:Q108532712|Q108532712]] | 6 |- | [[Linda Djougang]] | [[Íomhá:Linda Djougang 15Apr2023.jpg|center|40px]] | | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-17 | | [[Camarún]] | | [[:d:Q108540653|Q108540653]] | 3 |- | [[Georgie Hartigan]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-01 | | | | [[:d:Q115674773|Q115674773]] | 1 |- | [[Allison McGrath]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-10 | | | | [[:d:Q119547267|Q119547267]] | 0 |- | [[Edel Thornton]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-22 | | | | [[:d:Q119560495|Q119560495]] | 0 |- | [[Kelly McGrory]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-24 | | | | [[:d:Q121879328|Q121879328]] | 3 |- | [[Róisín Harrison]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-10 | | | | [[:d:Q121879839|Q121879839]] | 2 |- | [[Susie Berry]] | | | [[marcach]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-01 | | | | [[:d:Q130313509|Q130313509]] | 2 |- | [[Megan Connolly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-06 | | | | [[:d:Q135366913|Q135366913]] | 0 |- | [[Ciara Mary McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-02 | | | | [[:d:Q135366914|Q135366914]] | 0 |- | [[Caoimhe Rita Moore]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-23 | | | | [[:d:Q135366915|Q135366915]] | 0 |- | [[Nadine Cheryl Rice]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-07-29 | | | | [[:d:Q135366916|Q135366916]] | 0 |- | [[Holli Anna Dunne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-02 | | | | [[:d:Q135366917|Q135366917]] | 0 |- | [[Meadhbh Helen Campbell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-26 | | | | [[:d:Q135370468|Q135370468]] | 0 |- | [[Ruth Mary Leavey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-25 | | | | [[:d:Q135370469|Q135370469]] | 0 |- | [[Aoibheann Ann Byrne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-24 | | | | [[:d:Q135370470|Q135370470]] | 0 |- | [[Hannah Eileen McCarthy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-02 | | | | [[:d:Q135370471|Q135370471]] | 0 |- | [[Lauren Jane Flynn]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-12 | | | | [[:d:Q135370472|Q135370472]] | 0 |- | [[Kate Emma O'Flaherty]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-08 | | | | [[:d:Q135370473|Q135370473]] | 0 |- | [[Aoife Catherine Whelan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-04 | | | | [[:d:Q135370474|Q135370474]] | 0 |- | [[Eve Ellen M. O'Mahoney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-29 | | | | [[:d:Q135370475|Q135370475]] | 0 |- | [[Lesley Ann Wilkinson]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-16 | | | | [[:d:Q135370476|Q135370476]] | 0 |- | [[Lisa Teresa Mullins]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-22 | | | | [[:d:Q135373962|Q135373962]] | 0 |- | [[Megan Connolly]] | [[Íomhá:Megan Connolly 2015 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-07 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q21708017|Q21708017]] | 12 |- | [[Rachael Darragh]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-24 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q26786740|Q26786740]] | 6 |- | [[Sophie MacMahon]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29947005|Q29947005]] | 8 |- | [[Sara Boyle]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-31 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q30230598|Q30230598]] | 1 |- | [[Amy Broadhurst]] | | | [[dornálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-17 | | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q60182060|Q60182060]] | 3 |- | [[Aoife O'Rourke]] | | | [[dornálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-02 | | [[An Caisleán Riabhach]] | | [[:d:Q66934867|Q66934867]] | 8 |- | [[Marissa Sheva]] | [[Íomhá:Marissa Sheva.jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-22 | | [[Sellersville]] | | [[:d:Q98093517|Q98093517]] | 8 |- | [[Elsa Desmond]] | [[Íomhá:2018-11-21 Rennrodel-Weltcup Innsbruck-Igls StP 5311 LR10 by Stepro.jpg|center|40px]] | | [[luger]]<br/>[[medical student]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-06 | | [[Buckingham]] | | [[:d:Q103259948|Q103259948]] | 5 |- | [[Sophie Becker]] | [[Íomhá:Womens 400m (47247595181).jpg|center|40px]] | | [[rábálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-16 | | [[Loch Garman]] | | [[:d:Q105782960|Q105782960]] | 7 |- | [[Kate Doherty]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-27 | | | | [[:d:Q106712794|Q106712794]] | 1 |- | [[Eilish Flanagan]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | | | [[:d:Q107472430|Q107472430]] | 5 |- | [[Roisin Flanagan]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-02 | | | | [[:d:Q115739741|Q115739741]] | 2 |- | [[Bridget Herlihy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-31 | | | | [[:d:Q119539970|Q119539970]] | 0 |- | [[Maura Fitzpatrick]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-27 | | | | [[:d:Q119541214|Q119541214]] | 0 |- | [[Anna Kelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-18 | | | | [[:d:Q119551659|Q119551659]] | 0 |- | [[Aoife Anne O'Halloran]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-05 | | | | [[:d:Q135365106|Q135365106]] | 0 |- | [[Tia Kelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-02 | | | | [[:d:Q135368530|Q135368530]] | 0 |- | [[Hayley Nicole Lenihan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-19 | | | | [[:d:Q135368531|Q135368531]] | 0 |- | [[Julie Milroy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-10 | | | | [[:d:Q135368532|Q135368532]] | 0 |- | [[Liadan Tobin-Schnittger]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-10 | | | | [[:d:Q135371775|Q135371775]] | 0 |- | [[Courtney Anne Ryan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-16 | | | | [[:d:Q135371776|Q135371776]] | 0 |- | [[Aoife Mary Tiernan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-30 | | | | [[:d:Q135371777|Q135371777]] | 0 |- | [[Sarah Marie Phelan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-10-02 | | | | [[:d:Q135371778|Q135371778]] | 0 |- | [[Aislinn Finola O'Connell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-10-24 | | | | [[:d:Q135371779|Q135371779]] | 0 |- | [[Aisling Catriona McCann]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-01 | | | | [[:d:Q135371780|Q135371780]] | 0 |- | [[Sarah Kenny]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-24 | | | | [[:d:Q135371781|Q135371781]] | 0 |- | [[Hollie Herlihy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-30 | | | | [[:d:Q135371782|Q135371782]] | 0 |- | [[Shannen Sandra Holbrook]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-24 | | | | [[:d:Q135371783|Q135371783]] | 0 |- | [[Olivia Margaret Dupuy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-27 | | | | [[:d:Q135371784|Q135371784]] | 0 |- | [[Kelly Sarah Diggin]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-05 | | | | [[:d:Q135371785|Q135371785]] | 0 |- | [[Caoimhe Ann Blennerhassett]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-15 | | | | [[:d:Q135371786|Q135371786]] | 0 |- | [[Ellis O'Reilly]] | | | [[gleacaí ealaíonta]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-23 | | [[Kent]] | | [[:d:Q23887651|Q23887651]] | 3 |- | [[Michaela Walsh]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-17 | | | | [[:d:Q51098390|Q51098390]] | 2 |- | [[Anna Kerrison]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-10 | | [[Sasana]] | | [[:d:Q64148448|Q64148448]] | 3 |- | [[Elizabeth Morland]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-03 | | | | [[:d:Q69815287|Q69815287]] | 0 |- | [[Mia Griffin]] | [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 135.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-30 | | [[An Gleann Mór]] | | [[:d:Q86458131|Q86458131]] | 8 |- | [[Nadia Power]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-11 | | | | [[:d:Q92433328|Q92433328]] | 4 |- | [[Eleanor Ryan-Doyle]] | | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-14 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q97654611|Q97654611]] | 1 |- | [[Sarah Quinn]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-08 | | | | [[:d:Q106712933|Q106712933]] | 1 |- | [[Anna Maguire]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-21 | | | | [[:d:Q119543104|Q119543104]] | 0 |- | [[Saoirse Power-Cassidy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-30 | | | | [[:d:Q119553574|Q119553574]] | 0 |- | [[Fiona Everard]] | | | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | | | [[:d:Q123502237|Q123502237]] | 2 |- | [[Jennifer Lehane]] | | | [[dornálaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-19 | | | | [[:d:Q126487392|Q126487392]] | 2 |- | [[Kathy Baker]] | | | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-23 | | | | [[:d:Q128765068|Q128765068]] | 3 |- | [[Alison Jane Cleary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-13 | | | | [[:d:Q135365098|Q135365098]] | 0 |- | [[Laura Anne Fortune]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-23 | | | | [[:d:Q135365099|Q135365099]] | 0 |- | [[Katie Joanna Whelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-02 | | | | [[:d:Q135365102|Q135365102]] | 0 |- | [[Ciara Catherine Wheeler]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-19 | | | | [[:d:Q135365103|Q135365103]] | 0 |- | [[Chloe Gina Mullins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-21 | | | | [[:d:Q135365105|Q135365105]] | 0 |- | [[Anna Marie Brennan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-06 | | | | [[:d:Q135365107|Q135365107]] | 0 |- | [[Aleksandra Joanna Macheta]] | | [[An Pholainn|Polannach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-13 | | | | [[:d:Q135366449|Q135366449]] | 0 |- | [[Verity Jade Gunn O'Connor]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-07 | | | | [[:d:Q135370232|Q135370232]] | 0 |- | [[Rachel Alexandra Leavy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-13 | | | | [[:d:Q135370235|Q135370235]] | 0 |- | [[Olivia Ann Reid]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-27 | | | | [[:d:Q135370236|Q135370236]] | 0 |- | [[Jenny Rachael Morrison]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-12 | | | | [[:d:Q135370238|Q135370238]] | 0 |- | [[Annie Fanning]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-16 | | | | [[:d:Q135370239|Q135370239]] | 0 |- | [[Billie Jean Byrne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-23 | | | | [[:d:Q135370241|Q135370241]] | 0 |- | [[Catherine Maria Connaire]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-30 | | | | [[:d:Q135370242|Q135370242]] | 0 |- | [[Áine McDonagh]] | | | [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-28 | | | | [[:d:Q135370247|Q135370247]] | 1 |- | [[Elizabeth Mary McGonnell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-12 | | | | [[:d:Q135370249|Q135370249]] | 0 |- | [[Aoife Maguire]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-10 | | | | [[:d:Q135370251|Q135370251]] | 0 |- | [[Aisling Kindle]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-09 | | | | [[:d:Q135370252|Q135370252]] | 0 |- | [[Aoife Beggs]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29841599|Q29841599]] | 5 |- | [[Gina Akpe-Moses]] | [[Íomhá:Gina Akpe-Moses at the 2018 European Athletics Championships.jpg|center|40px]] | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-02-25 | | [[Lagos]] | | [[:d:Q33133524|Q33133524]] | 7 |- | [[Ciara Neville]] | [[Íomhá:Ciara Neville 2016.jpg|center|40px]] | | [[rábálaí]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-14 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q50295760|Q50295760]] | 4 |- | [[Molly Scott]] | | | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-30 | | [[Ceatharlach]] | | [[:d:Q55587528|Q55587528]] | 2 |- | [[Niamh Fogarty]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-16 | | | | [[:d:Q94578252|Q94578252]] | 2 |- | [[Aoife Lynch]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-14 | | | | [[:d:Q106712793|Q106712793]] | 1 |- | [[Michelle Carey]] | | | [[imreoir haca]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-05 | | | | [[:d:Q108106507|Q108106507]] | 3 |- | [[Stephanie Cotter]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q108143260|Q108143260]] | 2 |- | [[Grace Casey]] | | | [[caiteoir sleá]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-16 | | | | [[:d:Q109932829|Q109932829]] | 0 |- | [[Cathal Crosbie]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-12-09 | | | | [[:d:Q112131519|Q112131519]] | 1 |- | [[Sarah Leahy]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-01 | | | | [[:d:Q113864305|Q113864305]] | 2 |- | [[Claire Melia]] | [[Íomhá:Baxi Ferrol - LDLC ASVEL Féminin 59.jpg|center|40px]] | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-07-12 | | [[Mainistir Eimhín]] | | [[:d:Q119564054|Q119564054]] | 0 |- | [[Erin Riordan]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-02 | | | | [[:d:Q128803241|Q128803241]] | 2 |- | [[Rachel Huijsdens]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-23 | | | | [[:d:Q135367962|Q135367962]] | 0 |- | [[Maggie Byrne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-10 | | | | [[:d:Q135367963|Q135367963]] | 0 |- | [[Mae-Therese Creane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-29 | | | | [[:d:Q135367964|Q135367964]] | 0 |- | [[Sorcha Tiernan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-18 | | | | [[:d:Q135367966|Q135367966]] | 0 |- | [[Amy Dooley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-09 | | | | [[:d:Q135367967|Q135367967]] | 0 |- | [[Louise Scannell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-10 | | | | [[:d:Q135367968|Q135367968]] | 0 |- | [[Amy Murphy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-03 | | | | [[:d:Q135367970|Q135367970]] | 0 |- | [[Anne Condon]] | | | [[eolaí ríomhaireachta]]<br/>[[múinteoir ollscoile]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q11489|Q11489]] | 3 |- | [[Tina Reynolds]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Na Clocha Liatha]] | | [[:d:Q514752|Q514752]] | 9 |- | [[Bernadette Ní Ghallchóir]] | [[Íomhá:Bernadette Ní Ghallchóir PBS 1971.jpg|center|40px]] | láithreoir teilifíse Éireannach | [[láithreoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Muineachán]] | | [[:d:Q822164|Q822164]] | 6 |- | [[Eibhlin Byrne]] | | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1301175|Q1301175]] | 3 |- | [[Sophie Merry]] | | | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[beochantóir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1348496|Q1348496]] | 3 |- | [[Janet Grogan]] | [[Íomhá:Janet Grogan (cropped).jpg|center|40px]] | | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1424238|Q1424238]] | 4 |- | [[Maria Corrigan]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q1669568|Q1669568]] | 3 |- | [[Lisa Lambe]] | [[Íomhá:Lisa Lambe.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1704246|Q1704246]] | 13 |- | [[Terry O'Flaherty]] | | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1720409|Q1720409]] | 2 |- | [[Lise Hearns]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1827914|Q1827914]] | 1 |- | [[Liz Weir]] | | údar Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q1866600|Q1866600]] | 4 |- | [[Rebecca Stokell]] | | cruicéadaí Éireannach | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29891153|Q29891153]] | 6 |- | [[Mona McSharry]] | [[Íomhá:Mona McSharry (IRL) 2018.jpg|center|40px]] | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-08-21 | | [[An Ghráinseach, Contae Shligigh|An Ghráinseach]] | | [[:d:Q33319799|Q33319799]] | 19 |- | [[Cara Murray]] | | | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-11-01 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q54861582|Q54861582]] | 6 |- | [[Sommer Lecky]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-14 | | | | [[:d:Q69813606|Q69813606]] | 2 |- | [[Davicia Patterson]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-12-15 | | | | [[:d:Q69820489|Q69820489]] | 0 |- | [[Diana Mirza]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-16 | | | | [[:d:Q109383024|Q109383024]] | 1 |- | [[Lauren Roy]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-25 | | | | [[:d:Q113864274|Q113864274]] | 2 |- | [[Bronagh Power-Cassidy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-15 | | | | [[:d:Q119543792|Q119543792]] | 0 |- | [[Enya Maguire]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-08-31 | | | | [[:d:Q119550072|Q119550072]] | 0 |- | [[Eibhia Ni Mhuireagain]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2000" | 2000 | | | | [[:d:Q124424504|Q124424504]] | 0 |- | [[Lauren Cadden]] | | | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-07 | | | | [[:d:Q126173619|Q126173619]] | 2 |- | [[Jodie McCann]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-03 | | | | [[:d:Q126685911|Q126685911]] | 4 |- | [[Lynn Tunnah]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-14 | | | | [[:d:Q135363157|Q135363157]] | 0 |- | [[Annaliese Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-08 | | | | [[:d:Q135366286|Q135366286]] | 0 |- | [[Maeve Aine O'Seaghdha]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-26 | | | | [[:d:Q135366287|Q135366287]] | 0 |- | [[Alison Blaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-22 | | | | [[:d:Q135366288|Q135366288]] | 0 |- | [[Ella McCloskey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-20 | | | | [[:d:Q135366289|Q135366289]] | 0 |- | [[Maeve Patricia Cannon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-15 | | | | [[:d:Q135366291|Q135366291]] | 0 |- | [[Nicole Patrice Clancy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-13 | | | | [[:d:Q135366294|Q135366294]] | 0 |- | [[Niamh Christine Masterson]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-26 | | | | [[:d:Q135367965|Q135367965]] | 0 |- | [[Maeve Phelan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-05-05 | | | | [[:d:Q135367969|Q135367969]] | 0 |- | [[Dayna Finn]] | | | [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-09 | | | | [[:d:Q135367973|Q135367973]] | 1 |- | [[Tyler Toland]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2001" | 2001-08-08 | | [[Baile Suingean]] | | [[:d:Q42666544|Q42666544]] | 6 |- | [[Lara Gillespie]] | [[Íomhá:2019 UCI Juniors Track World Championships 007.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-21 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q52153640|Q52153640]] | 13 |- | [[Sophie O'Sullivan]] | [[Íomhá:Sophie O'Sullivan.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-23 | | | | [[:d:Q55425594|Q55425594]] | 5 |- | [[Alex Chan-Taylor]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2001" | 2001-02-21 | | | | [[:d:Q55739862|Q55739862]] | 0 |- | [[Tanya Watson]] | [[Íomhá:2018-10-13 Jump 3 (Diving Girls 10m platform) at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–039.jpg|center|40px]] | | [[tumadóir iomaíoachta]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-24 | | [[Southampton]] | | [[:d:Q65675690|Q65675690]] | 5 |- | [[Niamh Coyne]] | [[Íomhá:2018-10-10 Swimming Girls' 100m Breaststroke Final at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–034.jpg|center|40px]] | | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-22 | | | | [[:d:Q65952719|Q65952719]] | 4 |- | [[Ciara Bracken]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-20 | | | | [[:d:Q119554443|Q119554443]] | 0 |- | [[Deborah Ogayemi]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-10-12 | | | | [[:d:Q119561035|Q119561035]] | 0 |- | [[Daina Moorehouse]] | [[Íomhá:2025 World Boxing Championships 20250906 102037 Daina Moorehouse (IRL).jpg|center|40px]] | | [[dornálaí]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-16 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q126709567|Q126709567]] | 3 |- | [[Rachel McCann]] | | | [[rábálaí]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-26 | | | | [[:d:Q127785359|Q127785359]] | 2 |- | [[Ciara McGing]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-03 | | | | [[:d:Q128693679|Q128693679]] | 2 |- | [[Victoria Catterson]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-25 | | | | [[:d:Q128803156|Q128803156]] | 2 |- | [[Erin Healy]] | | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-05 | | | | [[:d:Q135106443|Q135106443]] | 2 |- | [[Ciara Tolan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-11-30 | | | | [[:d:Q135360972|Q135360972]] | 0 |- | [[Eve Nealon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-25 | | | | [[:d:Q135363158|Q135363158]] | 0 |- | [[Katie Williamson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-05-11 | | | | [[:d:Q135364030|Q135364030]] | 0 |- | [[Alexandra Mary Mulligan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-14 | | | | [[:d:Q135364031|Q135364031]] | 0 |- | [[Katie Niamh Walshe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-19 | | | | [[:d:Q135364032|Q135364032]] | 0 |- | [[Lainey Nolan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-19 | | | | [[:d:Q135364033|Q135364033]] | 0 |- | [[Mia Furlong]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-21 | | | | [[:d:Q135364034|Q135364034]] | 0 |- | [[Niamh Kenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-28 | | | | [[:d:Q135364035|Q135364035]] | 0 |- | [[Ciara Veronica White]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-15 | | | | [[:d:Q135364036|Q135364036]] | 0 |- | [[Anna Lynch]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-10 | | | | [[:d:Q135364037|Q135364037]] | 0 |- | [[Lauren Darcy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | | | [[:d:Q135364038|Q135364038]] | 0 |- | [[Abby Flynn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-05 | | | | [[:d:Q135366295|Q135366295]] | 0 |- | [[Mavie Österreicher]] | | | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="2002" | 2002-04-05 | | [[an Ostair]] | | [[:d:Q57242668|Q57242668]] | 4 |- | [[Emily Kraft]] | [[Íomhá:Emily Kraft Lewes FC Women (52384339143).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach (2002-) | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-18 | | [[Frankfurt]] | | [[:d:Q60713591|Q60713591]] | 6 |- | [[Alexandra Troy]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2002" | 2002-03-07 | | | | [[:d:Q65554597|Q65554597]] | 0 |- | [[Emma Austin]] | [[Íomhá:2020-01-14 Alpine skiing at the 2020 Winter Youth Olympics – Women's Slalom (Martin Rulsch) 335.jpg|center|40px]] | | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-31 | | | | [[:d:Q81901202|Q81901202]] | 2 |- | [[Melisa Filis]] | [[Íomhá:Melisa Filis 2019.jpg|center|40px]] | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-30 | | [[Essex]] | | [[:d:Q83196933|Q83196933]] | 7 |- | [[Michaela Corcoran]] | | | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-07 | | [[Houston, Texas|Houston]] | | [[:d:Q90898291|Q90898291]] | 3 |- | [[Adeyemi Talabi]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-25 | | | | [[:d:Q113864217|Q113864217]] | 1 |- | [[Sabhbh Edwards Murphy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-17 | | | | [[:d:Q119549084|Q119549084]] | 0 |- | [[Erin Maguire]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-16 | | | | [[:d:Q119550959|Q119550959]] | 0 |- | [[Maria Godden]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-31 | | | | [[:d:Q124671917|Q124671917]] | 1 |- | [[Laura Mooney]] | [[Íomhá:Laura Mooney 01.jpg|center|40px]] | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | | | [[:d:Q126623596|Q126623596]] | 2 |- | [[Madison Corcoran]] | [[Íomhá:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Madison Corcoran - Ireland - by 2eight - 9SC6114.jpg|center|40px]] | | [[canúálaí]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-07 | | | | [[:d:Q127784722|Q127784722]] | 5 |- | [[Lauryn Homan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-20 | | | | [[:d:Q135356265|Q135356265]] | 0 |- | [[Sarah Flemming]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-06 | | | | [[:d:Q135358786|Q135358786]] | 0 |- | [[Jasmine Burke]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-03-02 | | | | [[:d:Q135358788|Q135358788]] | 0 |- | [[Fatimah Akorede]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-03 | | | | [[:d:Q135362059|Q135362059]] | 0 |- | [[Gillian Wheeler]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-05 | | | | [[:d:Q135362060|Q135362060]] | 0 |- | [[Sinead Boyle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-06-01 | | | | [[:d:Q135362061|Q135362061]] | 0 |- | [[Siofra O'Shea]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-10 | | | | [[:d:Q135362062|Q135362062]] | 0 |- | [[Abigail Rafferty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-28 | | | | [[:d:Q135362063|Q135362063]] | 0 |- | [[Kate Hickey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-10-15 | | | | [[:d:Q135362064|Q135362064]] | 0 |- | [[Lisa Blaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-02 | | | | [[:d:Q135362170|Q135362170]] | 0 |- | [[Ciara Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-26 | | | | [[:d:Q135362171|Q135362171]] | 0 |- | [[Shauna Dooley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-17 | | | | [[:d:Q135362172|Q135362172]] | 0 |- | [[Fiona McAdams]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-12 | | | | [[:d:Q65554282|Q65554282]] | 0 |- | [[Nicola Tuthill]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[caiteoir oird]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-22 | | | | [[:d:Q115651644|Q115651644]] | 6 |- | [[Molly Moffitt]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-03-02 | | | | [[:d:Q119536967|Q119536967]] | 0 |- | [[Ella O'Donnell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-09-29 | | | | [[:d:Q119554886|Q119554886]] | 0 |- | [[Paris McCarthy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-13 | | | | [[:d:Q119564680|Q119564680]] | 0 |- | [[Ellie Glavin]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-30 | | | | [[:d:Q135358579|Q135358579]] | 0 |- | [[Shannon Cunningham]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-06-19 | | | | [[:d:Q135359457|Q135359457]] | 0 |- | [[Rebecca Anne Hynes]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-08-21 | | | | [[:d:Q135359458|Q135359458]] | 0 |- | [[Emma Glavin]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-30 | | | | [[:d:Q135359460|Q135359460]] | 0 |- | [[Casey Mulvey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-04-06 | | | | [[:d:Q135360144|Q135360144]] | 0 |- | [[Miah Ryan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-04-19 | | | | [[:d:Q135360147|Q135360147]] | 0 |- | [[Kara McCleane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-05-23 | | | | [[:d:Q135360148|Q135360148]] | 0 |- | [[Kate Kelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-07-09 | | | | [[:d:Q135360149|Q135360149]] | 0 |- | [[Sinead Keane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-05-13 | | | | [[:d:Q135360151|Q135360151]] | 0 |- | [[Sophie Moore]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-03-25 | | | | [[:d:Q135360152|Q135360152]] | 0 |- | [[Hazel Finn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-05-22 | | | | [[:d:Q135362040|Q135362040]] | 0 |- | [[Elizabeth Golding]] | | | [[scátálaí fíorach]] | data-sort-value="2004" | 2004-09-28 | | [[Moscó]] | | [[:d:Q56395775|Q56395775]] | 0 |- | [[Jenna Slattery]] | | | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-17 | | | | [[:d:Q98090913|Q98090913]] | 1 |- | [[Emma Jeffers]] | [[Íomhá:Emma Jeffers - Présentation TCFIA 2024.jpg|center|40px]] | | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="2004" | 2004-11-11 | | [[Eccleston]] | | [[:d:Q119104466|Q119104466]] | 1 |- | [[Amy Duggan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-16 | | | | [[:d:Q119540104|Q119540104]] | 0 |- | [[Maeve O'Neill]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-09 | | | | [[:d:Q122806335|Q122806335]] | 2 |- | [[Kate O'Connell]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-11 | | | | [[:d:Q122808599|Q122808599]] | 1 |- | [[Orla Dullaghan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-16 | | | | [[:d:Q135352415|Q135352415]] | 0 |- | [[Leilani Turner]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-11-11 | | | | [[:d:Q135352416|Q135352416]] | 0 |- | [[Katie Flanagan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-28 | | | | [[:d:Q135353433|Q135353433]] | 0 |- | [[Emily Smyth]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-05-01 | | | | [[:d:Q135353434|Q135353434]] | 0 |- | [[Rachel Callery]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-02-04 | | | | [[:d:Q135356074|Q135356074]] | 0 |- | [[Niamh Tolan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-04 | | | | [[:d:Q135356077|Q135356077]] | 0 |- | [[Niamh O'Leary]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-02-05 | | | | [[:d:Q135356078|Q135356078]] | 0 |- | [[Erica Egan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-01-09 | | | | [[:d:Q135356079|Q135356079]] | 0 |- | [[Micaiah Fubara]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-10-10 | | | | [[:d:Q135356080|Q135356080]] | 0 |- | [[Lucy Coogan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-04-12 | | | | [[:d:Q135358581|Q135358581]] | 0 |- | [[Maria Kealy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-07-02 | | | | [[:d:Q135359459|Q135359459]] | 0 |- | [[Tania Salvado-McCormack]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-18 | | | | [[:d:Q135360141|Q135360141]] | 0 |- | [[Michelle Ugwah]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-07 | | | | [[:d:Q135360142|Q135360142]] | 0 |- | [[Sarah Hickey]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-04-12 | | | | [[:d:Q135360150|Q135360150]] | 0 |- | [[Trisha Kanyamarala]] | [[Íomhá:TrishaKanyamarala23.jpg|center|40px]] | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2005" | 2005 | | | | [[:d:Q81826781|Q81826781]] | 4 |- | [[Ava Rochford]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-31 | | | | [[:d:Q113302787|Q113302787]] | 1 |- | [[Elizabeth Ndudi]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2005" | 2005-03-21 | | | | [[:d:Q121338851|Q121338851]] | 4 |- | [[Gandy Malou-Mamel]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-31 | | | | [[:d:Q135352417|Q135352417]] | 1 |- | [[Emer Dunne]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-29 | | | | [[:d:Q135354136|Q135354136]] | 0 |- | [[Katie O'Sullivan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-11-26 | | | | [[:d:Q135354521|Q135354521]] | 0 |- | [[Rachel Lynch]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-21 | | | | [[:d:Q135358213|Q135358213]] | 0 |- | [[Alannah O'Connell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-07-17 | | | | [[:d:Q135358214|Q135358214]] | 0 |- | [[Priya Doyle]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-28 | | | | [[:d:Q135358215|Q135358215]] | 0 |- | [[Bree Shelley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-06-18 | | | | [[:d:Q135358239|Q135358239]] | 0 |- | [[Rebecca Sexton]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-08-17 | | | | [[:d:Q135358240|Q135358240]] | 0 |- | [[Isabelle McSweeney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-07-18 | | | | [[:d:Q135358245|Q135358245]] | 0 |- | [[Emma Gribben]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-04-08 | | | | [[:d:Q135358246|Q135358246]] | 0 |- | [[Caitlin Gloeckner]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-03 | | | | [[:d:Q135358247|Q135358247]] | 0 |- | [[Lucy Devoy]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2005" | 2005-03-09 | | | | [[:d:Q135358248|Q135358248]] | 0 |- | [[Sarah Courtney]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-12-18 | | | | [[:d:Q135351864|Q135351864]] | 0 |- | [[Laura McFarland]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-05-31 | | | | [[:d:Q135351865|Q135351865]] | 0 |- | [[Karolina Gierszal]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-04-24 | | | | [[:d:Q135355491|Q135355491]] | 0 |- | [[Ava Walshe]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-07-21 | | | | [[:d:Q135355954|Q135355954]] | 0 |- | [[Clara Boyce]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-03 | | | | [[:d:Q135355996|Q135355996]] | 0 |- | [[Shannon Quigley]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-10-25 | | | | [[:d:Q135356011|Q135356011]] | 0 |- | [[Kelly Bracken]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-31 | | | | [[:d:Q135356012|Q135356012]] | 0 |- | [[Grace Prenter]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-12-05 | | | | [[:d:Q135356014|Q135356014]] | 0 |- | [[Emma Tolan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-23 | | | | [[:d:Q135356015|Q135356015]] | 0 |- | [[Caoimhe Gilligan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-10-07 | | | | [[:d:Q135356017|Q135356017]] | 0 |- | [[Leah McMahon]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-06-02 | | | | [[:d:Q135358238|Q135358238]] | 0 |- | [[Aisling Moran]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-11-23 | | | | [[:d:Q135358244|Q135358244]] | 0 |- | [[Shauna Curran]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-02 | | | | [[:d:Q135358249|Q135358249]] | 0 |- | [[Rachel Bowdren]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-01 | | | | [[:d:Q135358250|Q135358250]] | 0 |- | [[Grace Davison]] | | | [[snámhóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-08-26 | | | | [[:d:Q130220494|Q130220494]] | 2 |- | [[Lara Putar]] | | | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2007" | 2007-02-12 | | | | [[:d:Q131767687|Q131767687]] | 0 |- | [[Una O'Brien]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-05 | | | | [[:d:Q135353330|Q135353330]] | 0 |- | [[Sophie Staunton]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-02-03 | | | | [[:d:Q135353331|Q135353331]] | 0 |- | [[Riodhna McGrath]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-03-11 | | | | [[:d:Q135353332|Q135353332]] | 0 |- | [[Kira Lynch]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-21 | | | | [[:d:Q135353333|Q135353333]] | 0 |- | [[Sidney Quinn]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-04-16 | | | | [[:d:Q135353335|Q135353335]] | 0 |- | [[Faye McDonnell]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-05-08 | | | | [[:d:Q135353337|Q135353337]] | 0 |- | [[Andrea Jude]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-02-19 | | | | [[:d:Q135353338|Q135353338]] | 0 |- | [[Helena Keane]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-18 | | | | [[:d:Q135356013|Q135356013]] | 0 |- | [[Ciara Brogan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-16 | | | | [[:d:Q135356016|Q135356016]] | 0 |- | [[Amber Buchanan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2008" | 2008-05-21 | | | | [[:d:Q62393479|Q62393479]] | 0 |- | [[Naomi Farrington]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-04-23 | | | | [[:d:Q135352455|Q135352455]] | 0 |- | [[Muireann Teahan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-24 | | | | [[:d:Q135352456|Q135352456]] | 0 |- | [[Maebh Purtill]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-06-10 | | | | [[:d:Q135352459|Q135352459]] | 0 |- | [[Lucy Walsh]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-12-19 | | | | [[:d:Q135352460|Q135352460]] | 0 |- | [[Katie Behan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-05-25 | | | | [[:d:Q135352464|Q135352464]] | 0 |- | [[Eabha Booth]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-05 | | | | [[:d:Q135352465|Q135352465]] | 0 |- | [[Caoimhe Timmons]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-14 | | | | [[:d:Q135352518|Q135352518]] | 0 |- | [[Abbie Lyons]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-23 | | | | [[:d:Q135352519|Q135352519]] | 0 |- | [[Kaitlyn Summers]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-18 | | | | [[:d:Q135353334|Q135353334]] | 0 |- | [[Francesca Kyamagero]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-11 | | | | [[:d:Q135353336|Q135353336]] | 0 |- | [[Aoibheann Donnelly]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-01 | | | | [[:d:Q135353339|Q135353339]] | 0 |- | [[Madelyn Hartigan]] | | | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2009" | 2009-08-18 | | | | [[:d:Q135352457|Q135352457]] | 0 |- | [[Carmel Gunning]] | | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[fliúiteadóir]] | | | [[An Ghaobhach]] | | [[:d:Q951887|Q951887]] | 2 |- | [[Rita Connolly]] | | amhránaí | [[amhránaí]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q956109|Q956109]] | 4 |- | [[Samthann]] | | | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]] | | data-sort-value="739" | 739-12-19 | | | [[:d:Q1278739|Q1278739]] | 4 |- | [[Juanita Wilson]] | | stiúrthóir scannán | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1710722|Q1710722]] | 7 |- | [[Mairéad Phelan]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q1941074|Q1941074]] | 1 |- | [[Vyvienne Long]] | | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2069395|Q2069395]] | 4 |- | [[Teresa Kidd]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | | | | | [[:d:Q2311088|Q2311088]] | 1 |- | [[Eleanor Shanley]] | [[Íomhá:Eleanor Shanly Paul Kelly Frankie Lane Dublin 2011.png|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q2390709|Q2390709]] | 3 |- | [[Áine Furey]] | | | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q2528271|Q2528271]] | 2 |- | [[Maeve Donnelly]] | | | [[veidhleadóir]] | | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q2541341|Q2541341]] | 2 |- | [[Mary Brannagan]] | | | [[imreoir fichille]] | | | | | [[:d:Q110161410|Q110161410]] | 2 |- | [[Danielle Donegan]] | | | [[cianreathaí]] | | | | | [[:d:Q125188525|Q125188525]] | 1 |- | [[Ava O'Connor]] | | | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | | | | | [[:d:Q125188526|Q125188526]] | 1 |} ---- &sum; 973 items. {{wikidata list end}} [[Catagóir:Mná Éireannacha|*]] 54hod6h6639ezd7jjlyx9nuskr15jzn 0 95283 1324323 1322879 2026-08-12T10:14:09Z An Sionnach Rua 29036 1324323 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[Lapaire (zó-eolaíocht)|lapaire]] é '''an bonnán beag'''<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Ixobrychus%20minutus/|title=“Ixobrychus minutus” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> (''Ixobrychus minutus'') i bh[[Fine (bitheolaíocht)|fine]] [[Corr réisc|na gcorr réisc]], [[Corr réisc|Ardeidae]]. Tagann an focal ''Ixobrychus'' ón [[An tSean-Ghréigis|tSean-Ghréigis]] ''Ixobrychus'', planda cosúil le giolcach agus ''brukhomai'', "lig búir", agus is é ''minutus'' an focal [[An Laidin|Laidineach]] ar "beag". == Dáileadh == Tá an bonnán beag dúchasach don Sean-Domhan, ag pórú san Afraic, i lár agus i ndeisceart na hEorpa, in iarthar agus i ndeisceart na hÁise, agus i Madagascar. Is éin imirceacha iad na héin ó réigiúin mheasartha san Eoraip agus iarthar na hÁise, ag geimhreadh san Afraic agus níos faide ó dheas san Áise, agus tá na héin a neadaíonn sna trópaicí neamhaistreach. Is annamh a fheictear iad ó thuaidh óna raon pórúcháin. ==Tagairtí== {{Reflist}} [[Catagóir:Ixobrychus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1766]] lzbiv8blarw4qmpsklwykl6ooxm1qni 0 95288 1324334 1102609 2026-08-12T10:24:24Z An Sionnach Rua 29036 1324334 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is [[Lapaire (zó-eolaíocht)|lapaire]] é '''an bonnan breicneach''' (nó an bonnán Meiriceánach) (''Botaurus lentiginosus'') speiceas éan san fhine '''Ardeidae'''. Tá dáileadh Neasartach aige, ag pórú i gCeanada agus i gcodanna thuaidh agus lárnacha na Stát Aontaithe, agus ag geimhreadh i gCósta na Murascaille de chuid na S.A. Florida ar fad isteach sna Everglades, sna hoileáin i Muir Chairib agus i gcodanna de Mheiriceá Láir. ==Tagairtí== [[Catagóir: Botaurus | Bonnáin Meiriceánach]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1813]] [[Catagóir: Éin Mheiriceá Thuaidh]] [[Catagóir: Taxa ainmnithe ag Thomas Rackett | Bonnáin breicneach]] o1lgi8khsvwosph13l0fr5jo4ngkmkx 0 95296 1324327 1169249 2026-08-12T10:17:30Z An Sionnach Rua 29036 1324327 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Speiceas [[Díobhadh (speiceas)|díofa]] agus diamhair den chorr réisc san fhine [[Corr réisc|Ardeidae]] is ea '''bonnán na Nua-Shéalainne''' (''Ixobrychus novaezelandiae'') Bhí sé dúchasach sa [[An Nua-Shéalainn|Nua-Shéalainn]] agus taifeadadh beo é sna 1890idí. I measc na n-ainmneacha coitianta don speiceas seo bonnán beag na Nua-Shéalainne, an chorr réisc '''bhallach''' , agus '''''kaoriki''''' ([[An Mhaorais|Maorais]]). Tá go leor comhchiallaigh sóisearacha ag ainm an speicis eolaíoch freisin. == Tacsanomaíocht == Uaireanta breathnaíodh ar an speiceas mar fho-speicis den bhonnán beag (''Ixobrychus minutus'' ), nó comhspeiceasach ''le b''onnán amhrasach (''Ixobrychus dubius'' ) na hAstráile agus sean-Ghuine, cé gur chuir Alexander Callender Purdie síos air i 1871 mar ''Ardeola novaezelandiae'' . <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Potts, T.H.|year=1871|title=On the Birds of NEW Zealand (Part II)|journal=Transactions of the New Zealand Institute|volume=3|issue=|pages=59–109}} </ref><ref name="Purdie">{{Luaigh foilseachán|author=Purdie, A.C.|year=1871|title=On a (supposed) new species of Bittern from the Lake District|journal=Proceedings of the New Zealand Institute|volume=3|issue=|pages=99–100}}</ref> Sa bhliain 1980, fuair palaeontologist na Nua-Shéalainne Peter L. Horn cnámha fo- ''iontaise de ghadaí'' ó Loch Poukawa, a d’ainmnigh sé ''Dupetor flavicollis'' . Sa bhliain 1991, d’aithin Philip Millener ábhar Horn mar iarsmaí de bhonnán na Nua-Shéalainne. == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir: Ixobrychus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1871]] [[Catagóir: Éin díofa ó 1500]] [[Catagóir: Éin díofa sa Nua-Shéalainn]] [[Catagóir: Earraí tacsanomaíochta cruthaithe ag Polbot]] l42b5em8bxwd6wfpenfopj3l5fv818e 0 95299 1324325 1180458 2026-08-12T10:15:55Z An Sionnach Rua 29036 1324325 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Bonnan beag an tseandomhain is ea an '''bonnán cainéaldathach''' nó '''an bonnán donnrua''' ''(Ixobrychus cinnamomeus)'', ag pórú san Áise thrópaiceach agus fhothrópaiceach ón [[An India|India]] soir go [[Daon-Phoblacht na Síne|dtí an tSín]] agus [[an Indinéis]]. Is éan cónaithe é den chuid is mó, ach téann roinnt éan achair ghearra ar imirce ó thuaidh . == Cur síos == [[Íomhá:Cinnamon_bittern.jpg|clé|mion|I Mangalajodi, [[Odisha]]]] Is speiceas beag é seo ag 38 cm, cé go bhfuil sé ar cheann de na bonnáin ''Ixobrychus is'' mó. Bíonn muineál gearr agus gob measartha fada aige. Bíonn an ceann fireann cainéal go haonfhoirmeach os a chionn agus donnbhuí laistíos. Bíonn an baineann comhchosúil leis ach go bhfuil a cúl agus a baithis donn, agus bíonn na héin óga cosúil leis na baineannaigh ach le stríoca móra laistíos. Nuair a bhíonn ionadh air ar a nead nó má bhíonn imní air, glacann sé leis an sainriocht atá ag bonnáin, ar a dtugtar deasú gardála. Bíonn an muineál sínte go hingearach, ag pointeáil i dtreo na spéire, agus reonn an t-éan agus bíonn sé an-deacair é a fheiceáil i measc na giolcach mórthimpeall. == Dáileadh == Tá raon an-mhór ag an speiceas ar fud na hÁise; tá líonta pórúcháin ón India go dtí an Indinéis. Chuaigh fánaithe go dtí an Mhicrinéis, na Séiséil agus an Afganastáin, i measc áiteanna eile. Tá meastacháin daonra domhanda neamhchinnte, ach bíonn idir 130,000 agus 2,000,000 acu ann.<ref name="iucn"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFBirdLife_International2012">BirdLife International (2012). "''Ixobrychus cinnamomeus''". ''[[IUCN Red List of Threatened Species]]''. '''2012''': e.T22697323A40256962. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T22697323A40256962.en|10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T22697323A40256962.en]].</cite></ref> == Éiceolaíocht == [[Íomhá:Elizabeth_Gwillim_-_Chestnut_Bittern.jpg|clé|mion|Sampla a phéinteáil Elizabeth Gwillim]] Póraíonn an bonnán cainéaldathach i giolcarnacha, ag neadú ar ardáin giolcach i toir. Beirtear ceithre go sé ubh. Bíonn sé deacair an speiceas a fheiceáil, mar gheall ar a stíl mhaireachtála cheilte agus a ngnáthóg ghiolcarnach Is gnách áfach go dtagann siad amach ag luí na gréine, nuair a bhíonn siad le feiceáil ag ag gluaiseacht go mall, beagnach cosúil le cat agus iad ag cuardach [[Frog|froganna]]. Itheann bonnáin [[Feithid|feithidí]], [[iasc]] agus [[Amfaibiach|amfaibiaigh]]. ==Tagairtí== {{Reflist}} [[Catagóir:Bonnáin| Bonnán cainéaldathach]] [[Catagóir: Ixobrychus | Bonnán cainéaldathach]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1789]] [[Catagóir: Éin Oirthear na hÁise]] [[Catagóir: Éin na hÁise Theas]] [[Catagóir: Éin Oirdheisceart na hÁise]] [[Catagóir: Éin Neipeal]] hyaw39wffch3i1dpbsif450mz4ntxz1 1324331 1324325 2026-08-12T10:21:42Z An Sionnach Rua 29036 1324331 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Bonnan beag an tseandomhain is ea an '''bonnán cainéaldathach''' nó '''an bonnán donnrua''' ''(Ixobrychus cinnamomeus)'', ag pórú san Áise thrópaiceach agus fhothrópaiceach ón [[An India|India]] soir go [[Daon-Phoblacht na Síne|dtí an tSín]] agus [[an Indinéis]]. Is éan cónaithe é den chuid is mó, ach téann roinnt éan achair ghearra ar imirce ó thuaidh . == Cur síos == [[Íomhá:Cinnamon_bittern.jpg|clé|mion|I Mangalajodi, [[Odisha]]]] Is speiceas beag é seo ag 38 cm, cé go bhfuil sé ar cheann de na bonnáin ''Ixobrychus is'' mó. Bíonn muineál gearr agus gob measartha fada aige. Bíonn an ceann fireann cainéal go haonfhoirmeach os a chionn agus donnbhuí laistíos. Bíonn an baineann comhchosúil leis ach go bhfuil a cúl agus a baithis donn, agus bíonn na héin óga cosúil leis na baineannaigh ach le stríoca móra laistíos. Nuair a bhíonn ionadh air ar a nead nó má bhíonn imní air, glacann sé leis an sainriocht atá ag bonnáin, ar a dtugtar deasú gardála. Bíonn an muineál sínte go hingearach, ag pointeáil i dtreo na spéire, agus reonn an t-éan agus bíonn sé an-deacair é a fheiceáil i measc na giolcach mórthimpeall. == Dáileadh == Tá raon an-mhór ag an speiceas ar fud na hÁise; tá líonta pórúcháin ón India go dtí an Indinéis. Chuaigh fánaithe go dtí an Mhicrinéis, na Séiséil agus an Afganastáin, i measc áiteanna eile. Tá meastacháin daonra domhanda neamhchinnte, ach bíonn idir 130,000 agus 2,000,000 acu ann.<ref name="iucn"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFBirdLife_International2012">BirdLife International (2012). "''Ixobrychus cinnamomeus''". ''[[IUCN Red List of Threatened Species]]''. '''2012''': e.T22697323A40256962. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T22697323A40256962.en|10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T22697323A40256962.en]].</cite></ref> == Éiceolaíocht == [[Íomhá:Elizabeth_Gwillim_-_Chestnut_Bittern.jpg|clé|mion|Sampla a phéinteáil Elizabeth Gwillim]] Póraíonn an bonnán cainéaldathach i giolcarnacha, ag neadú ar ardáin giolcach i toir. Beirtear ceithre go sé ubh. Bíonn sé deacair an speiceas a fheiceáil, mar gheall ar a stíl mhaireachtála cheilte agus a ngnáthóg ghiolcarnach Is gnách áfach go dtagann siad amach ag luí na gréine, nuair a bhíonn siad le feiceáil ag ag gluaiseacht go mall, beagnach cosúil le cat agus iad ag cuardach [[Frog|froganna]]. Itheann bonnáin [[Feithid|feithidí]], [[iasc]] agus [[Amfaibiach|amfaibiaigh]]. ==Tagairtí== {{Reflist}} [[Catagóir: Ixobrychus | Bonnán cainéaldathach]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1789]] [[Catagóir: Éin Oirthear na hÁise]] [[Catagóir: Éin na hÁise Theas]] [[Catagóir: Éin Oirdheisceart na hÁise]] [[Catagóir: Éin Neipeal]] 68uwd19nuaz8m1w4kenthazxsw4uxe3 0 95300 1324326 1171125 2026-08-12T10:16:48Z An Sionnach Rua 29036 1324326 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Speiceas de [[Corr réisc|chorr éisc]] sa [[Fine (bitheolaíocht)|bhfine]] [[Corr réisc|Ardeidae]] is ea an bonnan scartha (''Ixobrychus involucris''), ar dtugtar ''el '''mirasol chico'''''<nowiki/>''', ''el mirasol''''' '''''común''''' nó ''el '''huairavillo'''''. Bíonn sé ar fáil i [[Meiriceá Theas]] agus [[Oileán na Tríonóide]] . == Cur síos == [[Íomhá:ArdettaInvolucrisKeulemans.jpg|clé|mion]] Tá an bonnán scartha an-bheag, timpeall 30 cm ar an meán ar fhad. Tá sé dath dorcha donn go leor air le patrún riabhach bán agus donn ar a chúl, agus stríoch dubh ó cheann go heireaball, cé go bhfuil an bolg níos éadroime donn agus níos riabhaí le dath bán. Glaonn an bonnán seo trí ghlao ar leith, ísealairde, nó trí ghlugarnaí == Dáileadh agus gnáthóg == Bíonn an bonnán scartha le fáil go forleathan i bpaistí móra ar fud Mheiriceá Theas, lonnaithe sa [[An Cholóim|Cholóim]], [[Veiniséala]], an [[An Ghuáin|Ghuáin]], [[Suranam]], [[Guáin na Fraince]] agus oileán Oileán na Tríonóide ó thuaidh, agus i [[Paragua|bParagua]], [[Uragua]], an [[An Airgintín|Airgintín]], an [[An tSile|tSile]] agus an [[An Bhrasaíl|Bhrasaíl]] ó dheas,<ref name="IUCN"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFBirdLife_International2012">[[BirdLife International]] (2012). [https://www.iucnredlist.org/details/22697294/0 "''Ixobrychus involucris''"]. ''[[IUCN Red List|IUCN Red List of Threatened Species]]''. '''2012'''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2013</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment">CS1 maint: ref=harv ([[:Category:CS1 maint: ref=harv|link]])</span></ref> ina gcónaí ngiolcarnacha agus gcíbligh. == Iompar agus éiceolaíocht == Ainmhí aonair is ea an bonnán scartha. De ghnáth, beathaíonn sé san oíche ar éisc bheaga, [[Crústach|chrústaigh]] agus [[Feithid|fheithidí]] cosúil le [[Snáthaid mhór|snáthaidí]] móra agus [[Ciaróg uisce|doirbeacha]]. Ní éan eitilte láidir é, agus ní dhéanann sé amhlaidh ach thar achair ghearra. Nuair a bhíonn se faoi bhagairt, glacann sé leis an sainriocht a bhíonn ag na bonnáin, ar a dtugtar deasú gardála. Síneannan sé a muineál amach go hingearach, ag pointeáil i dtreo na spéire. Tógann na bonnáin seo neadacha beaga as giolcacha agus gais, atá le fáil os cionn leibhéal an uisce, i measc giolcach. Tá trí ubh san ál. Ní fios an tréimhse goir d’uibheacha, agus is cosúil go n-athraíonn séasúir pórúcháin de réir an tsuímh. == Stádas == Meastar gur [[speiceas]] '''is lú imní''' (LI) é an bonnán scartha mar gheall ar a raon leathan, agus daonra mór seasmhach. == Tagairtí == {{Reflist}} * ffrench, Richard (1991). A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago (2nd ed.). Comstock Publishing. ISBN 0-8014-9792-2. * Junge, G.C.A.; Mees, G.F. (1961). Avifauna of Trinidad and Tobago. E.J. Brill. * Kushlan, James A.; Hancock, James A. (2005). Herons. Oxford University Press. ISBN 0-19-854981-4. * Martínez-Vilalta, A.; Motis, A.; Kirwan, G.M. (2014). "Stripe-backed Bittern (Ixobrychus involucris)". Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions. Retrieved 24 February 2015. * {{Lua idirlín|url=http://neotropical.birds.cornell.edu/portal/species/overview?p_p_spp=111516}} [[Catagóir: Ixobrychus | Bonnán scartha]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1823]] [[Catagóir: Éin Mheiriceá Theas]] [[Catagóir: Éin Oileán na Tríonóide agus Tobága]] [[Catagóir: Earraí tacsanomaíochta cruthaithe ag Polbot]] 52xa56qcvb6l76grri1cx15n2i4dtng 0 95301 1324330 1322887 2026-08-12T10:21:15Z An Sionnach Rua 29036 1324330 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is corr réisc bheag é an '''bonnán caol''' ''(Ixobrychus exilis)'', an comhalta is lú den fhine [[Corr réisc|Ardeidae]] ar fáil i gCríocha Mheiriceá. == Cur síos == [[Íomhá:Leastbittern.jpg|clé|mion|Bonnán caol i bhFlorida, Stáit Aontaithe Mheiriceá]] Ar cheann de na [[Corr réisc|hArdeidae]] is lú ar domhan, agus b’fhéidir nach bhfuil ann ach [[Bonnán Sturm]] agus an [[bonnán amhrasach]] ar an meán níos lú. Is féidir é a thomhas ó 28 go 36 cm ar fhad, agus an réise sciathán ó 41 go 46 cm. Bíonn corpmhais ó 51 fo 102 g acu, an chuid is mó dóibh ag meá idir 73 agus 95 g, rud a fhágann gurb é an bonnán éadroime de na [[Corr réisc|hArdeidae]] go léir.<ref name="heroncons">{{Lua idirlín|url=http://www.heronconservation.org/styled-5/styled-34/|work=HeronConservation.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140527230027/http://www.heronconservation.org/styled-5/styled-34/|archivedate=27 May 2014}}</ref> Le déanaí, luann lámhleabhar de mhaiseanna coirp éanúil speiceas eile sa ghéineas seo, an [[bonnán scartha]], ag rá go bhfuil corpmhais beagán níos ísle ná an bonnán caol, a chreidtear le meánmhais de 86.3 g.<ref name="CRC">''CRC Handbook of Avian Body Masses, 2nd Edition'' by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (2008), {{ISBN|978-1-4200-6444-5}}.</ref> ==Tagairtí== {{Reflist}} [[Catagóir:Ixobrychus]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1789]] 9r2mn9gryfxs54jqnn2cus65trgqh2m 0 95653 1324170 1296385 2026-08-11T13:21:24Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324170 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:YPJ fighters overlooking hill.jpg|mion|177x177px|Trodaithe YPJ de chuid na g[[Coirdínigh|Coirdíneach]]]] Maraíodh os cionn 11,000 trodaí d'Fhórsaí Daonlathacha na Siria (agus a chomhpháirtí éagsúla agus mílíste gaolmhara) le linn choimhlint [[Rojava]] de [[Cogadh cathartha na Siria|chogadh cathartha na Siria]].<ref>https://www.kurdistan24.net/en/news/0dafe596-6536-49d7-8e23-e52821742ae9</ref> Seo liosta na [[trodaithe eachtracha in Óglaigh Daonlathacha na Siria|dtrodaithe eachtracha in Óglaigh Daonlathacha na Siria]] a maraíodh. Cé gur ghlac na mílte [[Coirdínigh]] ó chodanna eile don [[An Chordastáin|Chordastáin]] páirt sa choinbhleacht, toisc nach measann Coirdínigh thiar gur eachtrannaigh iad, níl siad san áireamh ar an liosta seo. Is de na eitneachtaí seachas Coirdíneach iad siúd atá liostaithe ón [[an Tuirc|Tuirc]], [[an Iaráin|Iaráin]], agus [[an Iaráic|Iaráic]]. == Féach freisin == * [[Cogadh Cathartha na Siria]] * [[Anna Campbell]] == Liosta == {| class = "wikitable sortable" style = "border: 3px solid #cccccc; cúlra: #cccccc;" |- ! Dáta báis || Ainm/nom de guerre || Aois || Eitneachas || Grúpa || Cath maraithe i/láthair an bháis || Tag. |- | Meán Fómhair 2013 || Serkan Tosun || Neamhbhainteach || [[An Tuirc | Turcach]] || [[Páirtí Marxach-Lenineach Cumannach (An Tuirc)]] (MLKP) || [[Ras al-Ayn]] ||<ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref><ref>http://www.signalfire.org/2013/09/20/to-the-peoples-of-turkey-kurdistan-and-the-region-mlkp/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Meán Fómhair 2014 || Amir Qobadi (Rojwan Kobane) || 23 || [[Peirsigh|Peirseach]] || [[Aonaid um Chosaint an Phobail]] (YPG) || [[Léigear Kobanî]], [[Kobanî]] ||<ref>https://www.voanews.com/a/iranian-kurds-join-the-fight-against-isis/3529076.html</ref><ref>https://www.middleeastmonitor.com/20170502-turkey-and-us-clash-in-northern-syria/</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://www.monitordeoriente.com/20170503-turquia-y-estados-unidos-se-enfrentan-en-el-norte-de-siria/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-19 |archivedate=2020-06-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200621051609/https://www.monitordeoriente.com/20170503-turquia-y-estados-unidos-se-enfrentan-en-el-norte-de-siria/ }}</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://rojname.com/1726639 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200622072724/https://rojname.com/1726639 }}</ref> |- | 5 Deireadh Fómhair 2014 || Suphi Nejat Ağırnaslı (Paramaz Kızılbaş) || 30 || Turcach ||MLKP||Léigear Kobanî || <ref> https://www.ceatl.eu/literary-translator-and-sociologist-suphi-nejat-agirnasli-killed-in-kobane </ref><ref> http://bianet.org/english/world/159139-nejat-agirnasli-sociologist-dies-in-kobane/ </ref><ref>https://www.jadaliyya.com/Details/31368 </ref><ref> https://www.hurriyetdailynews.com/student-of-prestigious-bosphorus-university-killed-while-fighting-isil-in-kobane-72892 </ref> |- | 23 Feabhra 2015 || Ashley Johnston (Bagok Serhed) || 28 || [[An Astráil|Astrálach]] ||YPG|| Sráidbhaile Gassan, Ceantar Tell Hamis ||<ref>https://www.theguardian.com/world/2015/mar/02/kurdish-militia-pays-tribute-to-ashley-johnston-killed-fighting-with-its-forces</ref><ref>https://www.abc.net.au/news/2015-02-26/ex-soldier-ashley-johnston-killed-fighting-islamic-state/6266844</ref> |- | 2 Márta 2015 || Konstandinos Erik Scurfield (Kemal) || 25 || [[Gréagaigh (grúpa eitneach)|Gréagaigh]] sa [[Ríocht Aontaithe]] || Leoin Rojava, YPG || Tal Khuzela, Gobharnóireacht Hasaka ||<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Mar-05/289656-british-citizen-fighting-with-kurds-killed-in-syria.ashx |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-17 |archivedate=2018-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129082226/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Mar-05/289656-british-citizen-fighting-with-kurds-killed-in-syria.ashx }}</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2015/mar/04/konstandinos-erik-scurfield-ex-marine-died-someone-elses-war-ypg-isis</ref> |- | 7 Márta 2015 || Ivana Hoffman (Avaşin Tekoşin Güneş) || 19 || Afra-[[Gearmánaigh|Ghearmánach]] ||MLKP|| Ionsaitheach Oirthir Hasaka, Tell Tamer ||<ref>https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31796228</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2015/mar/09/first-female-western-fighter-ivana-hoffmann-dies-fighting-islamic-state</ref> |- | 9 Bealtaine 2015 || Mohammad Hossein Karimi (Aryel Kobanê) || 24 ||Peirseach||YPG||Ras al-Ayn|| <ref> https://www.kurdistan24.net/en/news/640fc3d9-10c4-47ff-bde2-163a462a62e4 </ref><ref>https://www.federaldespatch.com/news/syrian-kurdish-force-calls-on-iran-to-stop-representing-ypg-fighter-as-one-of-their-own201811261829490007/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 7 Márta - 19 Bealtaine 2015 || Neamhbhainteach || N/B ||Turcach||MLKP||Kobane, Gobharnóireacht Aleppo & Gobharnóireacht Hasaka|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion }}</ref> |- | 25 Bealtaine 2015 || Bedrettin Akdeniz (Ekin İnce Memed/Suphi Şoreş) || N/B || Turcach|| [[Fórsaí Saoirse Aontaithe]] (BÖG) || Til Xenzir, Ras al-Ayn ||<ref>{{Lua idirlín |url=https://www.diclehaber.com/tr/news/content/view/458810?from=551806117 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-05 |archivedate=2020-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927014628/http://www.diclehaber.com/tr/news/content/view/458810?from=551806117 }}</ref> |- | 2 Meitheamh 2015 || Mahir Arpaçay (Tamer Arda) || Neamhbhainteach || Turcach || BÖG || Sráidbhaile Nustel, Dúiche Ras al-Ayn || <ref>{{Lua idirlín |url=http://www.etha.com.tr/Haber/2015/06/03/guncel/bog-mahir-yoldas-olumsuzdur/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-05 |archivedate=2017-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019112236/http://www.etha.com.tr/Haber/2015/06/03/guncel/bog-mahir-yoldas-olumsuzdur/ }}</ref> |- | 3 Meitheamh 2015 || Keith Broomfield (Gelhat Rûmet) || 36 || Meiriceánach || Leoin Rojava, YPG || Suluk, Tell Abyad || <ref> https://www.latimes.com/world/middleeast/la-fg-syria-american-20150612-story.html </ref> |- | 27 Meitheamh 2015 || Reece Harding (Bagok Australia) || 23 || Astrálach || Lions of Rojava, YPG || Sráidbhaile Kantari, Suluk || <ref>https://www.theguardian.com/australia-news/2015/jul/01/australian-man-reece-harding-killed-helping-kurds-fight-isis-in-syria-reports</ref><ref>http://www.syriahr.com/en/?p=24518=</ref> |- | 6 Iúil 2015 || Kevin Jochim (Dilsoz Bahar) || 21 || Gearmánach || Leoin Rojava, YPG || Sráidbhaile Şergirat, Suluk || <ref>https://anfenglish.com/kurdistan/ypg-announces-death-of-german-fighter-kevin-jochim-11979</ref> |- | 11 Iúil 2015 || Rifat Horoz (Karker Kobanê) || 60 || Albánach-Turcach || YPG || Sléacht Kobanî || <ref> https://anfenglish.com/kurdistan/kck-karker-s-revolutionary-spirit-will-be-kept-alive-in-kurdistan-revolution-11848 </ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://en.hawarnews.org/ypgs-statement-on-kobani-massacre/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-01-23 |archivedate=2020-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200622211855/https://en.hawarnews.org/ypgs-statement-on-kobani-massacre/ }}</ref> |- |21 Meán Fómhair 2015 || Aziz Güler (Rasih Kurtuluş) || Neamhbhainteach || Turcach ||BÖG, [[Cathlán Idirnáisiúnta Saoirse]] (IFB)|| Ceantair Ras al-Ayn || <ref>https://anfenglish.com/kurdistan/governor-once-again-rejects-application-of-rojava-martyr-guler-s-family-12824</ref><ref> https://m.bianet.org/bianet/human-rights/169398-aziz-guler-s-body-crosses-border </ref> |- | 22 Meán Fómhair 2015 || Maksim Trifonov || 26 || [[Rúisigh|Rúiseach]] || YPG || In aice le Kobanî || <ref>https://kyleorton1991.files.wordpress.com/2017/07/2017-08-17-pyd-pkk-foreign-fighters.pdf</ref> |- | 4 Samhain 2015 || John Robert Gallagher || 32 || [[Ceanada | Ceanadach]] ||Tabur Şehîd Bagok, YPG|| Maslach al-Hawl, sráidbhaile Dalhu, Al-Hawl || <ref>http://globalnews.ca/news/2321304/john-gallagher-heres-what-we-know-about-the-canadian-kill-while-fighting-isis-in-syria</ref><ref>https://www.syriahr.com/en/2015/11/the-canadian-fighter-who-died-in-an-explosion-in-the-countryside-of-al-hool</ref><ref>https://nationalpost.com/news/canada/the-223-a-secretive-unit-of-international-veterans-went-on-its-first-mission-against-isil-last-november-hours-later-a-canadian-was-dead</ref> |- | 23 Feabhra 2016 || Gunter Helsten (Rustem Cudi) || 47 || Gearmánach || YPG || Maslach Shaddadi, Ceantar Shaddadi || <ref>{{Lua idirlín |url=http://ekurd.net/german-syrian-kurds-killed-islamic-2016-02-25 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-11 |archivedate=2018-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129080755/http://ekurd.net/german-syrian-kurds-killed-islamic-2016-02-25 }}</ref> |- | 3 Bealtaine 2016 || [[: pt: M% C3% A1rio Nunes | Mário Nunes]] (Kendal Qahraman) || 22 || [[An Phortaingéil|Portaingéalach]] ||YPG||Tell Tamer, Gobharnóireacht Hasakah|| <ref>{{Lua idirlín |url=http://aranews.net/2016/06/portuguese-ypg-fighter-dies-in-syria |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-11 |archivedate=2017-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019161334/http://aranews.net/2016/06/portuguese-ypg-fighter-dies-in-syria/ }}</ref> |- | 25 Bealtaine 2016 || Jamie Bright (Gabar Amed) || 45 || Astrálach || YPG || Maslach Raqqa Thuaidh || <ref>http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/australian-man-jamie-bright-reportedly-killed-fighting-with-kurds-against-islamic-state-20160530-gp6x19.html</ref> |- | 28 Meitheamh 2016 || Eylem Ataş (Cemre Heval) || N / B || Turcach || BÖG, IFB ||Maslach Manbij|| <ref>https://anfenglish.com/news/thousands-bid-farewell-to-bog-fighter-and-hpg-guerrilla-in-adana-16684</ref><ref> https://m.bianet.org/bianet/diger/179386-eylem-atas-s-body-hand-over-to-her-family-after-101-days </ref><ref>http://www.nouvelleturquie.info/en/kurdistan-en/women-freedom-forces-cemre-has-fell-spring-is-close{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} /</ref> |- | 14 Iúil 2016 || Levi Jonathan Shirley (Agir Şervan) || 24 || Meiriceánach ||YPG|| Maslach Manbij || <ref>http://www.thedenverchannel.com/news/local-news/colorado-man-who-joined-kurdish-forces-in-their-fight-against-isis-killed-in-combat-in-syria</ref><ref>http://www.rudaw.net/english/kurdistan/300820162</ref> |- | 21 Iúil 2016 || Martin Gruden (Rodi Çekdar) || N / B || [[An tSlóivéin|Slóivéineach]] ||YPG|| Maslach Manbij || <ref>http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/020820163</ref> |- | 27 Iúil 2016 || Dean Carl Evans (Givara Rojava) || 22 || [[Sasanaigh|Sasanach]] || YPG ||| Maslach Manbij || <ref> https://www.theguardian.com/world/2016/aug/13/dean-carl-evans-interview-isis-syria </ref><ref>https://anfenglish.com/news/memorial-for-ypg-british-martyr-dean-evans-in-london-28551</ref> |- | 3 Lúnasa 2016 || Badeen al-Imam (Firaz Kardo) || 58 || [[An tSualainn|Sualannach]] || YPG ||| Maslach Manbij || <ref> https://www.albawaba.com/loop/first-non-syrian-arab-ypg-volunteer-killed-870742 </ref> |- | 3 Lúnasa 2016 || Jordan MacTaggart (Ciwan Firat) || 22 || Meiriceánach || YPG ||| Maslach Manbij || <ref> https://www.thedenverchannel.com/news/front-range/denver/jordan-mactaggart-coloradan-killed-in-syria-liberated-areas-occupied-by-isis-terrorists </ref><ref> https://apnews.com/a70e5ff0173c4ecb9f24537229ab5736/colorado-mother-son-killed-while-fighting-isis-syria</ref><ref> https://it.crimethinc.com/podcasts/the-ex-worker/episodes/50 </ref> |- | 10 Lúnasa 2016 || William Savage (Amed Kobane) || 27 || Meiriceánach ||YPG|| Maslach Manbij || <ref>http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/170820162</ref><ref>https://www.voanews.com/a/american-volunteer-killed-battling-is-syria/3470931.html</ref> |- | 24 Samhain 2016 || Michael Israel (Robin Agiri) || 27 || Meiriceánach || YPG || Cath al-Bab, in aice le Arima, Dúiche al-Bab || <ref>https://itsgoingdown.org/michael-israel-killed-fighting-isis/ </ref><ref>{{Lua idirlín |url=http://tr.hawarnews.com/bog-robin-agiri-yoldasimiz-minbicin-batisinda-olumsuzlesmistir/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-02-05 |archivedate=2017-08-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816062613/http://tr.hawarnews.com/bog-robin-agiri-yoldasimiz-minbicin-batisinda-olumsuzlesmistir/ }}</ref> |- | 24 Samhain 2016 || Anton Leschek (Zana Ciwan) || N / B || Gearmánach || YPG || Cath al-Bab, in aice le Arima, Dúiche al-Bab || <ref> https://anfenglish.com/kurdistan/mmc-two-international-fighters-martyred-in-manbij-17467 </ref><ref>{{Lua idirlín |url=http://kurdishquestion.com/article/3662-international-ypg-volunteers-fighting-isis-killed-by-turkish-warplanes-north-raqqa-reports |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-21 |archivedate=2017-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104091353/http://kurdishquestion.com/article/3662-international-ypg-volunteers-fighting-isis-killed-by-turkish-warplanes-north-raqqa-reports }}</ref> |- | 21 Nollaig 2016 || Ryan Lock (Berxwedan Gîvara) || 20 ||Sasanach||YPG||Feachtas Raqqa, Al-Jarniyah|| <ref>https://www.bbc.com/news/uk-england-sussex-38812873</ref> |- | 21 Nollaig 2016 || Nazzareno Tassone (Agîr Ararat) || 24 || Ceanadach || YPG ||Feachtas Raqqa, Al-Jarniyah|| <ref>http://globalnews.ca/news/3159893/canadian-man-killed-while-fighting-isis-in-syria/</ref> |- | 7 Eanáir 2017 || Muzaffer Kandemir (Doğan Kırefe) || Neamhbhainteach || Turcach || BÖG, IFB || Feachtas Raqqa, Suluk || <ref>https://anfenglish.com/news/bog-fighter-kandemir-martyred-in-the-operation-wrath-of-euphrates-17913</ref><ref>{{Lua idirlín |url=http://www.nouvelleturquie.info/en/internationalism/muzaffer-kandemir-dogan-kirefe-is-immortal/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-21 |archivedate=2020-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625174232/http://www.nouvelleturquie.info/en/internationalism/muzaffer-kandemir-dogan-kirefe-is-immortal/ }}</ref> |- | 15 Eanáir 2017 || Paolo Todd (Kawa Amed) || 33 || [[Bundúchasaigh Mheiriceá| Bundúchasach Mheiriceá]] || YPG || Feachtas Raqqa, sráidbhaile Suwaydiya Saghirah, [[Dúiche Raqqa]] || <ref> https://anfenglish.com/kurdistan/body-of-american-ypg-fighter-paolo-todd-sent-to-south-kurdistan-18592 </ref><ref>{{Lua idirlín |url=http://www.thewhim.com/two-us-volunteers-killed-fighting-kurdish-militia-syria/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-21 |archivedate=2017-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019084102/http://www.thewhim.com/two-us-volunteers-killed-fighting-kurdish-militia-syria/ }}</ref> |- | 18 Eanáir 2017 || Albert Avery Harrington (Çekdar Rojava/Neshro Hiro) || 49 || Meiriceánach || [[Comhairle Míleata Siriach]] (MFS) || Feachtas Raqqa, sráidbhaile Suwaydiya Saghirah, Dúiche Raqqa || <ref>http://aranews.net/2017/01/kurds-confirm-death-third{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 10 Bealtaine 2017 || Ulaş Bayraktaroğlu (Mehmet Kurnaz) || N / B || Turcach || BÖG, IFB || Feachtas Raqqa, Raqqa || <ref> https://komungucu.com/2017/09/02/those-who-believe-in-the-victory-of-the-revolution-will-win-ulas-bayraktaroglu / </ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://insurrectionnewsworldwide.com/2017/05/12/syria-united-freedom-forces-bog-commander-ulas-bayraktaroglu-martyred-during-the-operation-to-liberate-raqqa/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-05-21 |archivedate=2018-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129140348/https://insurrectionnewsworldwide.com/2017/05/12/syria-united-freedom-forces-bog-commander-ulas-bayraktaroglu-martyred-during-the-operation-to-liberate-raqqa/ }}</ref> |- | 29 Bealtaine 2017 || Ayşe Deniz Karacagil (Destan Temmuz) || 23 || Turcach || MLKP, IFB || Feachtas Raqqa, Raqqa || <ref> https://anfenglish.com/rojava/ayse-deniz-karacagil-martyred-near-raqqa-20240 </ref><ref> https://anfenglishmobile.com/news/parents-of-ayse-deniz-karacagil-released-20559 </ref> |- | 29 Bealtaine 2017 || Hasan Ali || N / B || Turcach || BÖG, IFB || Feachtas Raqqa, Raqqa || <ref>http://political-prisoners.net/item/5189-unsere-genossin-aye-deniz-karacagil-destan-temmuz-ist-am{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 5 Iúil 2017 || Robert Grodt (Demhat Goldman) || 28 || Meiriceánach || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2017/07/11/two-american-foreign-fighters-killed-battling-isis-in-syria/</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://english.alaraby.co.uk/english/comment/2017/7/31/what-is-attracting-anarchists-to-syria |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112015630/https://english.alaraby.co.uk/english/comment/2017/7/31/what-is-attracting-anarchists-to-syria }}</ref><ref>https://www.bbc.co.uk/programmes/p058m71w</ref> |- | 5 Iúil 2017 ||| Luke Rutter (Soro Zinar) || 22 || Sasanach || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>https://www.theguardian.com/uk-news/2017/jul/11/british-man-luke-rutter-killed-fighting-isis-in-syria</ref><ref>https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/british-man-killed-syria-luke-rutter-birkenhead-ypg-kurdish-raqqa-americans-robert-grodt-nicholas-a7836061.html </ref> |- | 5 Iúil 2017 || Nicholas Warden (Rodi Deysie) || 29 || Meiriceánach || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>https://www.theguardian.com/uk-news/2017/jul/11/british-man-luke-rutter-killed-fighting-isis-in-syria</ref> |- | 16 Iúil 2017 || David Taylor (Zafer Qereçox) || 26 || Meiriceánach || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>http://www.newsweek.com/us-national-david-taylor-killed-fighting-isis-syria-641566</ref> |- | 14 Lúnasa 2017 || <br /> Fermun Çırak (Nubar Ozanyan/Orhan Bakırcıyan) || 61 || [[Airméanaigh|Airméanach]]-Turcach || [[Páirtí Cumannach na Tuirce/Marxach - Lenineach]] (TKP/ML), IFB || Cath Raqqa, Raqqa || <ref> https://anfenglish.com/news/tkp-ml-tIkko-commander-in-rojava-falls-a-martyr-21579</ref> |- | Meán Fómhair 2017 || Gökhan Taşyakan (Ulaş Adalı) || 38 || Turcach || BÖG, IFB || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>https://web.archive.org/web/20170920101755/https://kurddaily.com/index.php/2017/09/13/gokhan-tasyakan-martyred-in-rojava/</ref> |- | 7 Meán Fómhair 2017 || Frederic Henri Georges Demonchaux (Gabar Legionnaire) || 49 || [[Francaigh|Francach]] || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref>http://www.kedistan.net/2017/10/02/tribute-to-gabar-in-helping-them-we-protect-ourselves/</ref><ref>https://anfenglish.com/features/trees-planted-in-switzerland-in-memory-of-rojava-martyrs-37649 </ref><ref>https://anfturkce.net/rojava-surIye/Sehit-duesen-5-ypg-savascisinin-kimligi-aciklandi-96612</ref><ref>https://archive.org/details/archiveteam_videobot_twitter_com_911897730854907906</ref> |- | 16 Meán Fómhair 2017 || Siyabend Nasir (Xebat Dêrik) || Neamhbhainteach || [[An Iaráic|Iarácach]] || YPG || Feachtas Deir ez-Zor, Deir ez-Zor || <ref>https://anfturkce.net/rojava-surIye/Sehit-duesen-5-ypg-savascisinin-kimligi-aciklandi-96612</ref> |- | 26 Meán Fómhair 2017 || Mehmet Aksoy (Fîraz Dağ) || 32 || Coird na Breataine || YPG || Cath Raqqa, Raqqa || <ref> https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/british-film-maker-killed-mehmet-aksoy-militants-raqqa-syria</ref><ref>https://www.bbc.com/news/uk-41411567</ref><ref> https://anfenglishmobile.com/news/mehmet-aksoy-s-last-letter-to-his-family-24205 </ref><ref> https://www.theguardian.com/world/2017/nov/28/mehmet-aksoy-obituary</ref><ref> https://www.jadaliyya.com/Details/34580 </ref> |- | 24 Deireadh Fómhair 2017 || Jac Holmes (Şoreş Amanos) || 24 || Sasanach || YPG || Raqqa || <ref>https://www.bbc.com/news/uk-england-dorset-42912022</ref> |- | 25 Samhain 2017 ||Oliver Hall (Canşêr Zagros) || 24 || Sasanach || YPG || Raqqa || <ref>https://www.theguardian.com/uk-news/2017/dec/05/oliver-hall-mother-praises-son-who-died-fighting-isis</ref> |- | 5 Eanair 2018 | Jake Klipsch (Delîl Emerîka) | Neamhbhainteach | Meiriceánach | MFS | Ayn Issa | <ref>{{Lua idirlín |url=https://internationalistcommune.com/gallery-of-the-funeral-of-sehid-delil-emerica-and-statement-from-ypg/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-03-28 |archivedate=2021-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418155700/https://internationalistcommune.com/gallery-of-the-funeral-of-sehid-delil-emerica-and-statement-from-ypg/ }}</ref> |- |1–2 Feabhra 2018 |Emre Bora (Sinan Ateş) |Neamhbhainteach |Turcach | TKP/ML, IFB | Maslach Afrin, Réigiún Afrin | <ref> https://komungucu.com/2018/02/23/tkep-l-savascisi-sinan-ates-afrinde-olumsuzlesti</ref> |- | 10 Feabhra 2018 |Olivier François Jean Le Clainche (Kendal Breizh) | 40 | [[Briotánaigh|Briotánach]] | Tabur Idirnáisiúnta YPG | Maslach Afrin, [[Jindires]] | <ref>https://anfenglish.com/rojava/two-internationalist-fighters-martyred-in-afrin-25000</ref> |- | 10 Feabhra 2018 |Samuel Prada León (Baran Galicia) |24 | [[An Ghailís|Gailíseach]] | Tabur Idirnáisiúnta [[Aonaid Friotbheartaíochta Sinjar]] (YBŞ) | Maslach Afrin, Jindires | <ref>https://anfenglish.com/rojava/two-internationalist-fighters-martyred-in-afrin-25000</ref> |- | 12 Feabhra 2018 |Sjoerd Heeger |24 | [[Dúitsigh|Dúitseach]] | YPG | Feachtas Deir ez-Zor, Gobharnóireacht Deir ez-Zor | <ref>https://anfenglish.com/rojava/two-internationalist-fighters-martyred-in-afrin-25000</ref> |- |24 Feabhra 2018 | Haukur Hilmarsson (Şahin Hüseyni) | 32 | [[Íoslannaigh|Íoslannach]] | [[Aontas Réabhlóideach Dlúthpháirtíochta Idirnáisiúnaí]] (RUIS), MLKP | Maslach Afrin, Rajo | <ref>{{Lua idirlín |url=http://www.etha.com.tr/Haber/2018/03/06/guncel/eot-savascisi-izlandali-haukur-hilmarsson-sehit-du/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-06-04 |archivedate=2018-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180306145728/http://www.etha.com.tr/Haber/2018/03/06/guncel/eot-savascisi-izlandali-haukur-hilmarsson-sehit-du/ }}</ref><ref>https://www.cnnturk.com/dunya/izlanda-vatandasi-afrinde-olduruldu</ref><ref> https://grapevine.is/news/2018/03/07/icelander-reportedly-killed-in-action-in-afrin/</ref> |- | 4 Márta 2018 |Şevger Ara Makhno |Neamhbhainteach |Turcach | [[Streachailt Ainrialach]], IFB | Maslach Afrin, Berbêne, in aice le Rajo | <ref>{{Lua idirlín |url=https://insurrectionnewsworldwide.com/2018/03/23/rojava-sehid-sevger-ara-makhno-fallen-in-the-defence-of-afrin/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2018-03-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330145023/https://insurrectionnewsworldwide.com/2018/03/23/rojava-sehid-sevger-ara-makhno-fallen-in-the-defence-of-afrin/ }}</ref><ref>https://www.amwenglish.com/articles/sehid-sevger-ara-makhno-fallen-in-afrin/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 13 Márta 2018 |Taylan Demircioğlu (Kenan Aktaş) |Neamhbhainteach| |Turcach | [[Páirtí Lucht Oibre Cumannach na Tuirce/ Lenineach]] (TKEP/L), IFB | Maslach Afrin | <ref>{{Lua idirlín |url=https://anfenglishmobile.com/rojava-syria/hbdh-announces-revolutionaries-who-lost-their-lives-in-afrin-26584 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2020-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200720135932/https://anfenglishmobile.com/rojava-syria/hbdh-announces-revolutionaries-who-lost-their-lives-in-afrin-26584 }}</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://www.amwenglish.com/articles/afrin-one-year-later/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-06-04 |archivedate=2020-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200317121215/https://www.amwenglish.com/articles/afrin-one-year-later/ }}</ref> |- | 16 Márta 2018 | <br /> [[Anna Campbell]] (Hêlîn Qereçox) | 26 | Sasanach | [[Aonaid um Chosaint na mBan]] (YPJ) Idirnáisiúnta | Maslach Afrin | <ref>https://www.theguardian.com/world/2018/mar/19/briton-kurds-anna-campbell-dies-fighting-turkey-syria-afrin</ref><ref>https://www.bbc.com/news/uk-43453292</ref> |- | 17 Márta 2018 | [[Alina Sánchez]] (Lêgerîn Çîya) | 32 | [[An Airgintín | Airgintíneach]] | YPJ Idirnáisiúnta | Gobharnóireacht Hasaka | <ref>{{Lua idirlín |url=https://anfenglishmobile.com/women/alina-sanchez-a-martyr-of-humanity-42354 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2024-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241127124301/https://anfenglishmobile.com/women/alina-sanchez-a-martyr-of-humanity-42354 }}</ref><ref>{{Lua idirlín |url=http://kurdistanamericalatina.org/alina-sanchez-internacionalista-argentina-de-las-ypj-cayo-martir-en-un-accidente/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-03-30 |archivedate=2019-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328230000/http://kurdistanamericalatina.org/alina-sanchez-internacionalista-argentina-de-las-ypj-cayo-martir-en-un-accidente/ }}</ref> |- | Márta 2018 | Neamhbhainteach | Neamhbhainteach | Turcach | MLKP, IFB | Maslach Afrin | <ref>https://www.almasdarnews.com/article/full-list-of-kurdish-ypg-foreign-fighters-killed-in-afrin-battle-photo/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Márta 2018 | Neamhbhainteach | Neamhbhainteach | Turcach | MLKP, IFB | Maslach Afrin | <ref>https://www.almasdarnews.com/article/full-list-of-kurdish-ypg-foreign-fighters-killed-in-afrin-battle-photo/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Márta 2018 | Neamhbhainteach | Neamhbhainteach | Turcach | MLKP, IFB | Maslach Afrin | <ref>https://www.almasdarnews.com/article/full-list-of-kurdish-ypg-foreign-fighters-killed-in-afrin-battle-photo/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Márta 2018 | Neamhbhainteach | Neamhbhainteach | Turcach | [[Páirtí Réabhlóideach Communard]] (DKP), IFB | Maslach Afrin | <ref>https://www.almasdarnews.com/article/full-list-of-kurdish-ypg-foreign-fighters-killed-in-afrin-battle-photo/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Márta 2018 | Neamhbhainteach | Neamhbhainteach | Turcach | DKP, IFB | Maslach Afrin | <ref>https://www.almasdarnews.com/article/full-list-of-kurdish-ypg-foreign-fighters-killed-in-afrin-battle-photo/{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 13 Bealtaine 2018 | Ramon María Rull Linhoff (Kendal Ramon) | 55 | [[Spáinnigh|Spáinneach]] | Tabur Idirnáisiúnta YBŞ | Feachtas Deir ez-Zor | <ref>{{Lua idirlín |url=https://ekurd.net/spanish-syrian-kurds-killed-2018-05-28 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-11-16 |archivedate=2019-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406132227/https://ekurd.net/spanish-syrian-kurds-killed-2018-05-28 }}</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://www.almasdarnews.com/article/spanish-ypg-fighter-killed-in-deir-ezzor/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-04-01 |archivedate=2020-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201201051322/https://www.almasdarnews.com/article/spanish-ypg-fighter-killed-in-deir-ezzor/ }}</ref> |- | 6 Deireadh Fómhair 2018 | Farid Medjahed (Şahin Qereçox) | 36 | Francach | Tabur Idirnáisiúnta YPG | Cath Hajin, Dúiche Abu Kamal | <ref> https://anfenglishmobile.com/news/french-ypg-fighter-farid-medjahed-laid-to-rest-in-marseille-31288 </ref><ref>https://www.thenorthernecho.co.uk/news/17236472.funeral-dipton-coal-campaigner-waka-killed-isis-syria/</ref> |- | 7 Nollaig 2018 | Giovanni Francesco Asperti (Hiwa Bosco) | 50 | [[Iodálaigh|Iodálach]] | YPG | Dúiche Al-Malikiyah | <ref>https://www.ansa.it/english/news/world/2019/01/07/italian-fighter-for-kurds-dies-in-syria_aab94c45-e14e-42b7-9986-a22ea07b03b3.html</ref> |- | 18 Márta 2019 | Lorenzo Orsetti (Tekoşer Piling) | 33 | Iodálach | [[Streachailt Ainrialaitheach]] (roimhe seo TKP/ML) | [[Cath Baghuz Fawqani]], [[Al-Baghuz Fawqani]] | <ref> https://anfenglishmobile.com/rojava-northern-syria/ypg-internationalist-fighter-from-italy-martyred-in-baghouz-33687 </ref><ref> https://web.archive.org/web/20190718171253/</ref><ref>https://morningstaronline.co.uk/article/f/lorenzo-orsetti-modern-day-partisan</ref><ref>http://www.kurdistan24.net/en/news/f4880a04-3486-47f9-b26e-cbc052cc2b6c</ref> |- |16 Deireadh Fómhair 2019 |Konstantin G. (Andok Cotkar) |24 |Gearmánach | YPG | Dara Cath Ras al-Ayn | <ref>https://www.dw.com/ga/german-man-fighting-for-kurds-killed-in-syria/a-51120623</ref> |- | 3 Samhain 2019 |Ceren Güneş (Azge Aydın) |Neamhbhainteach |Turcach | DKP, IFB | [[Ionradh na Tuirce ar oirthuaisceart na Siria]], Tell Tamer | <ref> https://anfenglish.com/rojava-syria/dkp-birlik-fighter-ceren-guenes-martyred-in-rojava-39040 </ref><ref>https://www.hawarnews.com/kr/haber/servana-dkpbirlik-ceren-gunes-li-rojava-sehd-b-h24209.html</ref> |- | 6 Samhain 2019 |Göze Altunöz (Aynur Ada) |Neamhbhainteach |Turcach | Fórsaí Saoirse na mBan, IFB | Ionradh na Tuirce ar oirthuaisceart na Siria, Tell Tamer | <ref> https://anfenglish.com/women/kbdh-paid-tribute-to-aynur-ada-who-fell-martyr-in-til-temir-39219 </ref><ref name = "anfturkce. com "> [https://anfturkce.com/kadin/kadin-komuenarlar-birligi-aynur-ada-nin-yolundan-zafere-133032 Kadın Komünarlar Birliği: Aynur Ada'nın yolundan zafere!] </ref> |- | 6 Samhain 2019 | Yasin Aydın (İmran Fırtına) |Neamhbhainteach |Turcach | BÖG, IFB | Ionradh na Tuirce ar oirthuaisceart na Siria, Tell Tamer | <ref> https://anfenglishmobile.com/news/dkp-bOeg-comrades-altunoez-and-aydin-fell-martyrs-39108 </ref> |} == Féach freisin == * [[Anna Campbell]] ‎ == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:An Chordastáin]] [[Catagóir:Cogadh Cathartha na Siria]] cgrzsuq5edv3qtjvvks1ulusjjc0sse 0 96706 1324199 1263011 2026-08-11T16:57:58Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324199 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Fidléir ba ea Paddy Canny (1919-28 Meitheamh 2018). Le linn a shaol, sheinn sé i go leor tíortha éagsúla agus rinne sé cúpla albam.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://dib.cambridge.org/viewReadPage.do?articleId=a9701|teideal=Dictionary of Irish Biography|údar=|dáta=|dátarochtana=28/01/2021}}</ref> Bhí tionchar mór aige ar cheol traidisiúnta na hÉireann. Sheinn sé an fhidil i stíl 'Oirthear an Chláir.'<ref>{{Lua idirlín|url=https://arcmusic.org/blog/paddy-canny/|teideal=Arc Music|údar=|dáta=|dátarochtana=27/01/2021}}</ref> Ach bhí a stíl imeatha féin aige freisin a raibh tionchar ag imreoirí eile air.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.fiddlingaround.co.uk/Clare%20Fiddle%20Players.html|teideal=Clare Fiddle Players|údar=|dáta=|dátarochtana=27/01/2021|archivedate=2018-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180122020041/http://www.fiddlingaround.co.uk/Clare%20Fiddle%20Players.html}}</ref> Is féidir leis a bheith ag seinm mar an gcéad albam de cheol traidisiúnta na hÉireann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/news/2008/0629/105122-cannyp/|teideal=RTÉ|údar=|dáta=|dátarochtana=27/01/2021}}</ref> Tháinig cáil air den chéad uair sna 1940idí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://alchetron.com/Paddy-Canny|teideal=Paddy Canny|údar=|dáta=|dátarochtana=27/01/2021}}</ref> == Bibleagrafaíocht == Rugadh Paddy Canny i 1919 i nGleann Dríth i g[[Contae an Chláir]].<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=http://www.clarelibrary.ie/eolas/coclare/people/paddy_canny.htm|teideal=Clare County Library|údar=|dáta=|dátarochtana=28/01/2021}}</ref> Bhí ról mhór ag [[Ceol traidisiúnta na hÉireann|cheol traidisiúnta]] i saol Paddy Canny agus a theaghlach; sheinn a athair, a dheartháireacha agus Paddy an fhidil.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.allmusic.com/artist/paddy-canny-mn0000744642/biography?cmpredirect|teideal=All Music|údar=|dáta=|dátarochtana=28/01/2021}}</ref> Ní amháin gur fhoghlaim sé ionas a fhidil a sheinm óna athair ach ó sheinnteoir fidel dall darb ainm Pat McNamara.<ref name=":1" /> Phós sé Philomena Hayes agus bhí beirt iníonacha acu.<ref name=":0" /> Tá aithne air sa Chlár as an bhfidil a sheinm agus bhí go leor tionchair aige ar fhoghlaim conas ceol a sheinm agus a léamh.<ref name=":1" /> Sheinn a chairde Martin Rochford agus Martin Nugent an fhidil agus bhí cóip de 'O'Neills Book of Traditional Tunes' ag Rochford agus le cabhair an leabhair seo d'fhoghlaim Canny ceol a léamh.<ref name=":1" /> Ba léir an grá a bhí ag Paddy Canny don cheol traidisiúnta go dtabharfadh sé a fhidil chun oibre leis agus roinnt foinn a sheinm nuair a bheadh am spáratha aige.<ref name=":1" /> Mar gheall air seo go léir bhí tionchar aige ar go leor daoine in earnáil cheoil traidisiúnta.<ref name=":1" /> Mhúin sé dá mhic léinn conas an fhidil a sheinm ón am a bhí sé ina dhéagóir óg.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=http://www.clare-tour.com/people/Paddy_Canny/|teideal=Clare Tour- Paddy Canny|údar=|dáta=|dátarochtana=29/01/2021}}{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ba é P.J Hayes duine dá mhic léinn.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=http://www.clare-tour.com/people/Tulla_Ceili_Band/|teideal=Clare Tour' Tulla Céilí Band|údar=|dáta=|dátarochtana=29/01/2021}}{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> I 1946, bhí sé ar dhuine de chomhbhunaitheoirí an Banna Tulla Céilí.<ref name=":1" /> Bhuaigh siad teidil Uile-Éireann i 1957 agus 1960.<ref name=":1" /> Bhuaigh Canny Craobh bhFidil Uile-Éireann freisin i 1953.<ref name=":1" /> Ba é a smaointe ar na comórtais a rinne siad ná 'ní raibh aon pointe iad a ghlacadh ró-dáiríre, ba é an rud tábhachtach ná taitneamh a baint astu'.<ref name=":1" /> Thaifead Paddy in éineacht le P.J Hayes, Peader O'Loughin agus Bridie Lafferty albam darb ainm 'Seaimpíní Uile-Éireann - Veidhlín' i 1959.<ref name=":1" /> Tháinig an-cháil air seo agus chuir Shanachie CD agus dhíol sé i 2001 é.<ref name=":1" /> Taispeánann an CD seo an chuid is fearr de cheol traidisiúnta na hÉireann.<ref name=":2" /> Thaifead sé a chéad albam aonair nuair a bhí sé ina seachtóidí 'Ceol traidisiúnta ón Fidléir finscéalaíochta as Oirthear an Chláir'.<ref name=":1" /> Bhí gach stáisiún raidió ag iarraidh é sna 1950idí agus bhí sé le feiceáil ar an teilifís sna 1960idí.<ref name=":1" /> Mar sin féin, i 1965 d'fhág sé a bhanna mar bhí sé ag glacadh an iomarca ama.<ref name=":1" /> Ach d'fhán sé fós ina chairde leis na daoine sa bhanna agus d'imir sé i bpáirt leo i 1992.<ref name=":1" /> Ón uair a bhí Paddy Canny deich mbliana d'aois, ba mhinic a sheinn sé ag cóisirí tí sa cheantar áitiúil, ag póstaí, ag damhsaí crosbhóthar agus céilí.<ref name=":0" /> Rothaigh Canny agus P.J Hayes chuig na himeachtaí éagsúla fad is a bhí a gcuid fidil ar a ndroim.<ref name=":0" /> Chonacthas Canny mar imreoir snasta, fíorspéisiúil agus tréitheach.<ref name=":5" /> Bhí tionchar mór aige ar fhorbairt seinm fidil traidisiúnta na hÉireann sa dara leath den fhichiú haois.<ref name=":5" /> == A Shlí Bheatha == === Banna Céilí Baile na hInse === Sheinn Paddy Canny i mbanna Céilí Baile na hInse ó 1944-45.<ref name=":0" /> Ba é Rochford agus Sean Reid a bhí in ann go leor uirlisí a sheinm, a bhunaigh é seo.<ref name=":0" /> === Banna Tulla Céilí === Chuidigh Teresa Tubridy, pianódóir, le banna nua a bhunú le Canny agus P.J Hayes.<ref name=":0" /> Bunaíodh é le cur ar a gcumas dul isteach i bhFéile Luimnigh.<ref name=":0" /> Bhí siad san iomaíocht mar Bhanna Amaitéarach Naomh Pádraig, bhuaigh siad an comórtas agus athainmníodh ina dhiaidh sin iad mar Bhanna Tulla Céilí.<ref name=":0" /> Ar dtús bhí ceithre fhidil ag an mbanna, dhá nó trí fhliúit, [[Cairdín|Bosca ceoil]] agus [[pianó]].<ref name=":0" /> D'fhág go leor daoine an banna áfach, ach tháinig Sean Reid isteach ag seinm na bpíopaí uileann agus an phianó.<ref name=":0" /> [[Íomhá:Carnegie Hall New York.jpg|mion|Carnegie Hall]] Bhunaigh Paddy Canny agus P.J Hayes an banna i 1946 agus bhí sé bunaithe ar a ngrá don ceol traidisiúnta.<ref name=":3" /> D'imir siad ar fud an domhain, mar shampla, d'imir siad i Halla Carnegie i [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]].<ref name=":3" /> Le linn dóibh a bheith ann thug an Méara Rudolf Giulliani bronnadh dóibh.<ref name=":3" /> Bhí an banna seo lán d'óige, paisana agus díograis agus d'imir siad i go leor hallaí damhas in Éirinn.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://clarechampion.ie/tv-documentary-on-tulla-ceili-band/|teideal=Clare Champion|údar=|dáta=|dátarochtana=1/02/2021}}</ref> Thug siad turais timpeall [[Meiriceá|Mheiriceá]] agus timpeall [[Sasana|Shasana]] freisin.<ref name=":4" /> Thug [[An Fhleadh Cheoil|Fleadh Cheoil]] na hÉireann spéis daoine sa cheol traidisiúnta ar ais agus bhain an banna seo leas mór as seo.<ref name=":0" /> Ba é an chéad uair a bhí siad san iomaíocht sa Fleadh ná i 1953.<ref name=":0" /> Ag seo, bhuaigh Paddy Canny Corn Coleman, arb é an Craobh fidil sinsir Uile-Éireann é.<ref name=":0" /> Ag an Fleadh seo freisin, bhuaigh sé craobh na ceathairéad Uile-Éireann in éineacht le Hayes, Joe McNamara agus Martin Talty.<ref name=":0" /> Bhí a gcéad taifeadadh ag an mbanna i 1956 i m[[Baile Átha Cliath]] agus bhain sé seo le HMV.<ref name=":5">{{Lua idirlín|url=http://www.turtlebunbury.com/interviews/interviews_ireland/vanishing_one/interviews_ireland_paddycanny.html|teideal=Turtle Bunbury|údar=|dáta=|dátarochtana=1/02/2021}}{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Níor éirigh leis an mbanna, áfach, i bhFleadh na Mumahan 1956 nuair a bhuaigh a bhfreasúra, banna Céilí Kilfenora.<ref name=":0" /> I bhFleadh 1957, bhuaigh an banna Tulla Céilí an chraobh Uile-Éireann den chéad uair agus arís i 1960.<ref name=":0" /> Bhuaigh siad craobh an bhanna céilí i 1961 san Oireachtas Náusiúnta i mBaile Átha Cliath.<ref name=":0" /> Stop siad ag cur isteah ar iomaíocht agus dhírigh siad ar chamcuairt.<ref name=":0" /> In 2016, bhí clár faisnéise ar [[TG4]] faoin mBanna Tulla Céilí.<ref name=":6">{{Lua idirlín|url=https://clarechampion.ie/tag/paddy-canny/|teideal=Clare Champion - Paddy Canny|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Léirigh an clár faisnéise seo stair a bhanna atá thar le breis agus seachtó bliain.<ref name=":6" /> Thaispeáin sé conas a tugadh traidisiún ceoil ar láimh ó thuismitheoir go pháiste agus léirigh sé freisin go raibh an-tóir ar an mbanna cé gur athruithe leanúnacha aid na hamanna.<ref name=":6" /> Stop Paddy Canny é féin ó bheith ag seinm os comhair daoine, áfach, d'imir sé in éineacht le cúpla seinnteoir ceoil traidisiúnta.<ref name=":5" /> D'imir sé in éineacht le O'Loughlin agus Paddy Murphy a sheinneann an consairtín i b[[Páras|Paras]] ag féile ceoil.<ref name=":5" /> Ba mhinic freisin ar an seó raidió [[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] Teach Céilí.<ref name=":5" /> I 1964, scoir Paddy den bhanna mar theastaigh uaidh am a chur isteach chun a pháistí a thógáil agus aire a thabhairt don fheirm freisin.<ref name=":5" /> Chuaigh sé go cothrom caoga bliain an Bhanna Tulla Céilí agus d'imir sé ar an stáitse ag an gceiliúradh seo.<ref name=":5" /> Tar éis dó gan ceol a thaifeadadh ar feadh tamaill, thaifead sé le Gearóide Ó hAllmhuráin, seinnteoir [[consairtín]].<ref name=":5" /> Thaifead sé a albam aonair agus scaoil sé é nuair a bhí sé seachtó a hocht.<ref name=":5" /> == An fhidil == [[Íomhá:Fiddle.jpg|mion|An Fhidil]] Tá an fhidil ar cheann de na huirlisí is mó éilimh a sheinntear sa cheol traidisiúnta. Bhí sé ina huirlisí uair amháin a raibh baint aige leis na daoine bochta ach anois tá ról mór aige i gceol traidisiúnta na hÉireann a chaomhnú.<ref name=":7">{{Lua idirlín|url=https://blog.oup.com/2015/03/ten-facts-irish-fiddle/|teideal=An Fhidil|údar=|dáta=|dátarochtana=2/02/2021}}</ref> Bhí an fhidil thart sa [[An Mheánaois|Mheán-Aois]], áfach, ní raibh tóir orthu go dtí an seachtú haois déag. Is é an veidhlín agus an fhidil an uirlis chéanna, ach úsáideann daoine an focal fidil chun na difríochtaí sa chineál ceoil a sheinneann siad agus seinnteoir [[veidhlín]] a thaispeáint.<ref name=":7" /> Bhí an-tóir air i measc na mbocht mar níor chosain sé mórán, ní raibh mórán cothabhála ann agus bhí sé furasta foghlaim conas é a imirt.<ref name=":7" /> Tá an fhidil décanat as adhmad agus bogha gruaige capall.<ref name=":7" /> Tá stíleanna éagsúla ann chun an fhidil a sheinnt timpeall na hÉireann mar shampla [[Dún na nGall]], [[Gaillimh]] agus [[Sligeach]].<ref name=":7" /> == Albam == === Ceol traidisiúnta ón bhFidléir finscéalaíochta as Oirthear an Chláir === Tá na hamhráin ar an albam seo ná; Seán sa Cheo, Dick Cosgrove's, The Gallowglass, the Rakes of Clonmel, The Beauty Spot, The Cashmere Shawl, Poll Ha'Penny, The Right of Man, The Goat in the Green, Brenden Tonra's, Sergeant Early's Dream, Sporting Nell, The New House, The Robin's Nest, The Daisy Field, Molly Bawn, The Caves of Kiltanon, The Quilty Shore, Mayor Harrison's Fedora, The Stone in the Field, Dunphy's, Toss the Feathers, The Repeal of the Union, Old Tipperary, Down the Back Lane, The Boys of the Lough and The Old Blackthorn Reel.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtune.info/album/PCny/|teideal=Irish Tune|údar=|dáta=|dátarochtana=2/02/2021}}</ref> Taifeadadh é seo i nGaillimh agus in Inis.<ref name=":8">{{Lua idirlín|url=http://www.gaelforce.nl/N_frame.html?http://www.gaelforce.nl/Canny_Paddy_-_Paddy_Canny__CICD_129__N_art_1122.html|teideal=Gael Force|údar=|dáta=|dátarochtana=2/02/2021}}{{Dead link|date=Eanáir 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Seinneann Eugene Kelly an pianó agus an giotár ar fud an albaim seo go fánach.<ref name=":8" /> Taispeánann an t-albam seo gnéithe Oirthear an Chláir a sheinn Paddy freisin.<ref name=":8" /> Rinne Paddy Canny an t-amhrán 'The Caves of Kiltanon' atá le feiceáil ar an albam seo.<ref>{{Lua idirlín|url=https://irishtunecomposers.weebly.com/paddy-canny.html|teideal=Irish tune composers|údar=|dáta=|dátarochtana=2/02/2021|archivedate=2012-02-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120209133314/http://irishtunecomposers.weebly.com/paddy-canny.html}}</ref> === Ceol Fidil Traidisiúnta as Oirthear an Chláir === Tá na hamhráin ar an albam seo ná; The Yellow Tinker, Coppers and Brass, The Repeal of the Union, The Cliffs of Moher, The Star of Munster, the Bunch of Green Rushes, The Graf Spee, The Boys of Ballisodare, The Trip to Athlone, Johnny's Wedding, Lucy Campbell, Bunker Hill, The Heathery Breeze, The Pigeon On The Gate, The Gallowglass, Miss Johnston, The Galtee, The Bunch of Keys, Down the Back Lane, The Maids of Mitchellstown, The Tap Room, The Earl's Chair, Sean sa Cheo, Sean Ryan's, The Mullingar Lea, The Humours of Scarriff, The Steampackey, St.Ruth's Bush, Luckpenny and Father O'Flynn's.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thesession.org/recordings/163|teideal=The session|údar=|dáta=|dátarochtana=3/02/2021}}</ref> === Taifeadadh Stairiúil de Cheol Traidisiúnta na hÉireann ó Chontae an Chláir agus Oirthear na Gaillimhe === Ceoltóirí: Paddy Canny, P.J Hayes, Peadar O'Loughlin and Bridie Lafferty Tá na hamhráin ar an albam seo ná; Rolling in the Barrel, In the Tap Room, Bunker Hill, The Bush Reel, Sean Ryan's Jig, The Castle, The Nightingale, Egan's, The Humours of Castlefinn, Lafferty's, The Glen of Aherlow, Kitty Gone A-Milking, Music in the Glen, Doctor O'Neill, The Morning Dew, The Hare in the Heather, Reavy's, The Hunter's House, Grogan's Favourite, Geaghan's, Always Rambler, Trip to Athlone, The Newport Lass, Pipe on the Hob, Dunphy's Hornpipe, Chief O'Neill's Favourite, Carraroe, Portroe, Out in the Ocean, Lucy Campbell, The Boys of Ballisodare.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.irish-tune.info/album/AIC1/|teideal=Irish Tune|údar=|dáta=|dátarochtana=3/02/2021}}</ref> Nuair a rinneadh an t-albam seo ar CD rinneadh go leor athruithe air ón mbunleagan.<ref name=":9">{{Lua idirlín|url=http://www.irishmusicreview.com/canny.htm|teideal=Irish Music Review|údar=|dáta=|dátarochtana=3/02/2021}}</ref> Ar dtús, rinneadh athrú ar an teideal.<ref name=":9" /> Chuaigh sé ó Seaimpíní Uile-Éireann - Veidhlín go Taifeadadh Stairiúil de Cheol Traidisiúnta na hÉireann ó Chonate an Chláir agus Oirthear na Gaillimhe.<ref name=":9" /> Is é an dara hathrú ord na n-amhrán ar an albam.<ref name=":9" /> Ar an albam bunaidh, rinneadh amhráin a ghrúpáil le chéile ach ar an CD bhí éagsúlacht éigin ann.<ref name=":9" /> Is é tríú athrú ná gur bhain Bridie Lafferty úsáid as an gcorda céanna ag tús gach tiúin agus cheangail sé seo iad le chéile ar an albam bunaidh ach ar an CD tá na cordaí seo tógtha as gach fonn.<ref name=":9" /> Is é an t-athrú deiridh ná pictiúir de na ceoltóirí a áireamh ar na nótaí líneacha agus ar na leathanaigh lárnacha.<ref name=":9" /> Scaoileadh an t-albam deiridh de Paddy i 1997 agus níor sheinn sé mórán tar éis bhás a mhná céile.<ref name=":5" /> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:Canny, Paddy}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1919]] [[Catagóir:Básanna in 2008]] [[Catagóir:Fidléirí Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Contae an Chláir]] icys0hv9n0c4cpzoyrdw12cl1pkotsv 0 98133 1324269 1319350 2026-08-11T23:11:06Z TGcoa 21229 1324269 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Solar eclipse 1999 4.jpg|thumb|Grianghraf d'Urú na Gréine i 1999.|220x220px]] [[Íomhá:ECLIPSE OF THE SUN 2015 in Espoo Finland • AURINGONPIMENNYS 2015 (HD).webm|mion|Físeán: Espoo, [[An Fhionlainn]], 2015|220x220px]] Tarlaíonn '''urú na gréine''' nó '''éiclips''' '''na gréine''' nuair a bhíonn treo na [[an Ghrian|gréine]] agus na [[Ghealach|gealaí]] in aon [[líne dhíreach|líne]] leis [[an domhan]]. Mar sin, tagann an ghealach idir an ghrian agus an domhan. De réir mar a ghluaiseann an ghrian, an ghealach is an domhan tríd an spás, caitheann an ghealach i lár báire scáil thar chonair thanaí fhada trasna an domhain. Bíodh is go bhfuil an ghealach 400 oiread níos lú ná an ghrian, de bhrí go bhfuil sí timpeall 400 oiread níos cóngaraí dúinn, is féidir léi an ghrian iomlán a chlúdach agus bac a chur le gach pioc den solas uaithi.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|title=Fréamh an Eolais|volume=Coiscéim}}</ref> Tarlaíonn i réimsí áirithe den domhan ó uair go chéile. [[Íomhá:2017 Eclipse (rough).webm|mion|Físeán: Oregon, 21 Lúnasa 2017 |220x220px]] [[Íomhá:Time lapse of eclipse watchers (35887267924).webm|mion|Físeán imeacht ama, Capitol Mall, Salem, 21 Lúnasa 2017 |220x220px]] == Léirmheas == Ní bhíonn aon urú ar an ngrian le feiceáil riamh ach i gcuid den phláinéad seo mar níl an ghealach ach an ceathrú cuid d’achar an domhain agus mar sin níl ar a cumas an domhan uilig a chlúdach agus í ag gabháil idir muid agus an ghrian.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/pairturu-ar-an-ngrian-sa-tir-seo-trathnona/|teideal=Páirturú ar an ngrian sa tír seo tráthnóna|dáta=2024-04-08|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-08}}</ref> Ní ligeann an ghealach do [[solas|sholas]] na gréine an réimse sin den domhan a bhaint amach. [[Plána (matamaitic)|Plána]] [[Fithis an Domhain|fhithis an domhain]] agus plána fithis na gealaí - is uillinn chlaonta a dhéanann siad le chéile. Dá bharr sin ní hí gach uile [[mí|mhí]] a thagann an ghealach idir an domhan agus an ghrian. Is mó faoi 400 an ghrian ná an ghealach. Is cóngaraí faoi 400 an ghealach don domhan ná don ghrian. Is féidir leis an ngealach radharc na gréine a mhúchadh ar fad orainn, agus bac dá réir sin a chur ar an solas go léir uaithi. Cé go bhfeictear an ghealach ag dul os comhair na gréine i gceantar fairsing nuair a bhíonn urú gréine ann, is ar ‘chosán’ an-chúng a fheictear an ‘lándorchadas’ — áit a dtugtar ‘Path of Totality’ air i mBéarla.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sa-ghaeltacht-a-bheidh-an-chead-radharc-ar-an-gcead-uru-greine-eile-in-eirinnin-2090/|teideal=Sa Ghaeltacht a bheidh an chéad radharc ar an gcéad urú gréine eile in Éirinn…in 2090|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=18 Meán Fómhair 2017|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-07-03}}</ref> Le linn di a bheith idir an domhan agus an ghrian, caitheann an ghealach lánscáil ar chonair thanaí fhada trasna an domhain. An lánscáil sin, bíonn sí na mílte [[ciliméadar]] ar fad, agus timpeall cúpla céad ciliméadar ar leithead. Taobh istigh den lánscáil sin a bhíonn an t-urú iomlán.<ref name=":0" /> Díreach timpeall na lánscáile, bíonn réimse níos leithne fós den domhan mar nach mbíonn an t-urú iomlán, agus bíonn leathscáil ansin. '''Cineálacha Uruithe''' Tá trí phríomhchineál ann: <nowiki>'''</nowiki>urú iomlán<nowiki>'''</nowiki> (nuair a chlúdaíonn an ghealach an ghrian go hiomlán), <nowiki>'''</nowiki>urú fáinneach<nowiki>'''</nowiki> (nuair a bhíonn an ghealach róbheag chun an ghrian a chlúdach ar fad, rud a fhágann fáinne solais thart uirthi), agus <nowiki>'''</nowiki>urú páirteach<nowiki>'''</nowiki> (nuair nach gclúdaítear ach cuid den ghrian). '''Minicíocht''' Is annamh a tharlaíonn urú na gréine. De bhrí go bhfuil uillinn chlaonta idir plána fhithis an domhain is plána fhithis na gealaí, ní théann an ghealach díreach idir an domhan is an ghrian gach mí. Ach tarlaíonn éiclips uair amháin áit éigin ar domhan timpeall gach bliain go leith. Bíodh is go mbíonn urú áit éigin ar domhan gach uile bhliain go leith, ní fhilleann urú na gréine ar an áit chéanna ach uair in aghaidh na dtrí chéad bliain. ==Sláinte== Caithfear a bheith an-chúramach ag féachaint ar an ngrian mar is féidir leis an ngrian na súile a ghortú. Tá spéaclaí fíor-riachtanach, gan aon eisceacht, ach amháin ag pointe amháin: * Le linn an uraithe pháirtigh (.i. an chuid is mó den am, i ngach áit) — caithfear spéaclaí gréine ceadaithe (caighdeán ISO 12312-2) a chaitheamh an t-am ar fad, fiú más 99% den ghrian atá clúdaithe. * Le linn na hiomláine féin — nóiméad nó dhó amháin, agus é sin ach laistigh den chosán caol — is féidir na spéaclaí a bhaint, ach ní mór iad a chur ar ais láithreach nuair a thosaíonn an ghrian ag soilsiú arís. ==Imeachtaí== * 22 Bealtaine 1724, chuaigh urú gréine thar Éirinn agus an Bhreatain, ó Ghaillimh tríd an mBreatain Bheag agus soir ó dheas go Londain. * Tharla urú na gréine sa Bhreatain sa bhliain 1999, ach ní bhfuair muintir na hÉireann radharc ceart ar an bhfeiniméan réaltach. * Tharla urú na gréine [[20 Márta]] [[2015]] in Éirinn idir 9.00 agus 10.30 ar [[maidin]]. Ar an drochuair, bhí an spéir an-scamallach ar an lá sin. * Tharla urú iomlán na gréine i Meiriceá ar 8 Aibreán 2024, ag tarraingt cuid mhór cainte is iontais.<ref name=":1" /> * 12 Lúnasa 2026: an chéad urú iomlán ar mhórthír na hEorpa ó 1999. Ní bheidh an lándorchadas le feiceáil ach laistigh de chosán caol (thart ar 150-200km ar leithead), a théann trasna na h[[An Íoslainn|Ioslainne]] ⁊ na Spáinne (isteach ó [[An Ghailísis|Ghailís]]/na h[[Asturias|Astúire]], trí [[Navarra|Návarra]] agus [[An Aragóin|Aragón]], agus amach thar na h[[Na hOileáin Bhailéaracha|Oileáin Bhailéaracha]]). I Mallorca: ** Tosaíonn an t-urú páirteach: thart ar 19:35–19:38 ** Tosaíonn an lándorchadas thart ar 20:31, timpeall 1 nóiméad 36 soicind ar fad ** Críochnaíonn sé thart ar 20:33 (8:33in) ** Críochnaíonn an t-urú páirteach thart ar 20:49–20:53 (gar go leor don luí gréine) Beidh an ghrian an-íseal ag pointe na hiomláine — timpeall 2°-2.5° os cionn na spéire thiar amháin. Ciallaíonn sé sin gur gá spota iontach a roghnú le radharc glan a fháil (mar sh. cladach nó áit an-ard gan foirgnimh ná sléibhte sa bhealach). * Urú iomlán na gréine ar 2 Lúnasa 2027. Trasnóidh an cosán deisceart na Spáinne (Cádiz, Málaga, srl.), tuaisceart na hAfraice, agus Leithinis na hAraibe. I Málaga, mairfidh an lándorchadas thart ar dhá nóiméad. * Urú fáinneach na gréine ar 26 Eanáir 2028, infheicthe sa Phortaingéil agus sa Spáinn (Cádiz agus Málaga san áireamh arís), le linn luí na gréine. * 23 Meán Fómhair 2090, ag thart ar leathuair tar éis a cúig a chlog sa tráthnóna, a thiocfaidh an ghealach idir Inis na Bró, ceann de na Blascaodaí i nGaeltacht Chiarraí, agus an ghrian.<ref name=":2" /> Sin an chéad uair in imeacht 366 bliain a bheidh urú iomlán gréine le feiceáil in Éirinn. == Féach freisin == * [[Urú (réalteolaíocht)]] * [[Urú na gealaí]] * [[Éiclipteach]] ==Tagairtí== {{reflist}} [[Catagóir:Grian]] [[Catagóir:An Domhan]] [[Catagóir:Éiclipsí]] [[Catagóir:An Ghealach]] 33kllxvjak0pl90m7w7m4szg7lcdicl 0 99073 1324271 1305387 2026-08-11T23:12:52Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324271 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} [[Íomhá:Máirtín Ó Cadhain.jpg|mion|clé|[[Máirtín Ó Cadhain]]]] Is [[scannán]] lánfhada atá i g'''''Cré na Cille''''' (2007), bunaithe ar [[úrscéal]] clúiteach [[Máirtín Ó Cadhain|Mháirtín Uí Chadhain]], bunaithe ar chaint agus comhráite na gcorpán curtha i reilig i g[[Conamara]], arna stiúradh ag [[Robert Quinn]]. Rinneadh an scannán gan tacaíocht ó [[Bord Scannán na hÉireann|Bhord Scannán na hÉireann]], a dhiúltaigh an togra a mhaoiniú. == Plota == Is scéal dorcha lonnaithe i reilig i gConamara é, faoin éad is faoin bhfuath atá ag beirt deirfiúracha dá chéile, coimhlint a théann in olcas le haois, agus a leantar de fiú san athshaol. == Fáilte == Fuair an t-athchóiriú ardmholadh ó lucht critice na scannánaíochta agus na litríochta Gaeilge agus ó lucht féachana ginearálta araon.<ref>{{Lua idirlín|url=https://aran.library.nuigalway.ie/bitstream/handle/10379/7035/J_Woods_Scann%C3%A1na%C3%ADocht_na_Gaeilge.pdf?sequence=4&isAllowed=y|teideal=Scannánaíocht na Gaeilge ag tabhairt aghaidh ar an domhan mór|údar=Woods, Jeannine / nuigalway.ie|dáta=2017|dátarochtana=2021}}</ref> Fuair sé ainmniúchán i bhFéile [[Shang-hai]], an fhéile scannán is mó san [[An Áise|Áis]].<ref>{{Luaigh foilseachán|date=30 Bealtaine 2007|url=http://anghaeltacht.net/ce/0222.html|title=Cré na Cille i Shang Hai|journal=[[An Cúléisteoir]]|volume=Iml 02|issue=Eag 22}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.nuacht.com/index.tvt?_scope=La/content/Oiche%20go%20Maidin&psv=10|teideal=Cré na Cille san Omniplex, Gaillimh|work=[[Lá Nua]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070719170856/http://www.nuacht.com/index.tvt?_scope=La/content/Oiche%20go%20Maidin&psv=10|archivedate=19 Iúil 2007}}</ref> == Féach freisin == * [[Cré na Cille|''Cré na Cille'' (leabhar)]] * [[Robert Quinn]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-scannán}} {{DEFAULTSORT:Cre na Cille, scannan}} [[Catagóir:Scannáin 2007]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin uafáis]] 7f5zovk0y3jxrqgor1mf556oupimj7s 0 99505 1324260 1305186 2026-08-11T23:02:13Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí athraithe 1324260 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} [[Scannán]] [[stair]]<nowiki/>iúil i n[[Gaeilge]] is ea '''''Arracht''''', an chéad fhadscannán faoi stiúir [[Tom Sullivan]]. Tá an scéal suite i g[[Conamara]] le linn an [[Gorta Mór|Ghorta Mhóir]]. [[Íomhá:Leitir Mealláin (Lettermullan) - geograph.org.uk - 1249272.jpg|clé|mion|[[Leitir Mealláin]]]] == Léiriúchán == [[Íomhá:Lettermullen.JPG|clé|mion|[[Leitir Mealláin]]]] Bhí ''Arracht'' ar an dara scannán a bhí léirithe faoi Cine 4 (a raibh mar aidhm aici dhá fhadscannán Gaeilge a sholáthar in aghaidh na bliana). Mar sin mhaoinigh [[TG4]], [[Údarás Craolacháin na hÉireann / An BAI|Údarás Craolacháin na hÉireann]] (an BAI) agus [[Fís Éireann]].<ref>Screen Ireland</ref> Rinneadh an scannán ar láthair amuigh i [[Leitir Mealláin]]. Macalla Teoranta a léirigh an scannán, agus [[TG4]] a mhaoinigh é. Ó thaobh [[Macalla Teoranta]], is é [[Cúán Mac Conghail]] a stiúir ''Arracht''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/morscannan-gaeilge-faoin-ngorta-le-taispeaint-sna-pictiurlanna/|teideal=Mórscannán Gaeilge faoin ngorta le taispeáint sna pictiúrlanna|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2022-03-10}}</ref> Ba iad Brendan McCarthy agus John McDonnell de chuid Fantastic Films na léiritheoirí feidhmiúcháin. == Plota == Tá Arracht ar dtús suite sa bhliain 1845, roimh an nGorta Mór. Scéal iascaire, a thugann dídean do strainséir ar iarratas an tsagairt áitiúil, is ábhar don scannán.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/scannan-blaiseadh-de-arracht-le-feiceail-den-chead-uair/|teideal=SCANNÁN: Blaiseadh de ‘Arracht’ le feiceáil den chéad uair|údar=[[Méabh Ní Thuathaláin]]|dáta=19 Samhain 2019|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2022-03-10}}</ref> Tá trí théama cniotáilte le chéile sa scannán: <ref name=":0" /> * saol Cholmáin (an príomhcharachtar) agus é ar a theitheadh, * uafás an Ghorta Mhóir agus * an bhaint a bhí ag córas na dtiarnaí talún leis an nGorta. === Colmán === Fear seiftiúil é Colmán Ó Searcaigh (Dónal Ó Héalaí) atá in ann a chrústa a thuilleamh ar mhuir is ar thalamh i gConamara sna 1840idí. Lucht déanta poitín a mhuintir roimhe; iad go maith á dhéanamh, ach go dona á ól, mar a deir sé féin go seanbhlastúil.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/taispeantas-inchurtha-lena-bhfaighfea-in-aon-teanga-o-dhonall-o-healai-sa-sarscannan-arracht-2/|teideal=Taispeántas inchurtha lena bhfaighfeá in aon teanga ó Dhónall Ó Héalaí sa sárscannán ‘Arracht’|údar=[[Breandán M Mac Gearailt]]|dáta=15 Deireadh Fómhair 2021|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2022-03-10}}</ref> Cuirtear inár láthair é mar dhuine beagfhoclach, dúnéaltach, ach is duine uasal, stuama é lena chois sin. Is é scéal aonair Cholmáin a thugann léargas dúinn ar an ainnise; níl aon radharc ar theach na mbocht, an imirce ná na corpáin. [[Íomhá:Famine Memorial, Doo Lough, County Mayo. Ireland.jpg|clé|mion|An gorta- cuimhneachán]] Maireann sé ón lámh go dtí an béal go socair sásta i scioból beag lena bhean agus a mac. Tá suan na muice bradaí le sonrú ón tús, áfach, agus fios againn go bhfuil an drochshaol ag teacht go leac an dorais chucu. An fear aonair ag maireachtaint ar éigean agus gan ann ach an craiceann agus na cnámha. É ciaptha ag cuimhneamh ar a bhean is a mhac. An daonnacht sleamhnaithe uaidh faoi mar atá an fheoil imithe dá chnámha. === Marú agus teitheadh === Tagann Patsy Kelly (Devaney) ’on dúthaigh agus iarrann an [[sagart]] ar Cholmán lámh chúnta a thabhairt dó. Fásann cairdeas eatarthu. Tá cíos na talún ag luí ar Cholmán agus tá na [[Práta|prátaí]] ag teip. Tugann sé cuairt ar an tiarna talún ach déanann gníomhartha fill Patsy an chairt a raideadh agus bíonn ar Cholmán dul ar a theitheadh.<ref name=":0" /> Ach lá de na laethanta, tagann Colmán ar chailín óg (Saise Ní Chuinn) agus tugtar ardú meanma dó mar aon le hábhar beag dóchais. == Carachtair == Is é Dónall Ó Héalaí, aisteoir aitheanta as Cois Fharraige i gConamara atá sa phríomhpháirt. As na hAille in [[Indreabhán]] i nGaeltacht Chonamara Ó Héalaí. I measc an chliar, tá na haisteoirí Gaeltachta Dara Devaney, Siobhán O’Kelly agus Eoin Ó Dubhghaill chomh maith le Michael McElhatton as ''Game Of Thrones.'' * [[Dónall Ó Héalaí]] mar Cholmán Sharkey * [[Saise Ní Chuinn]] mar Kitty * [[Dara Devaney]] mar Patsy * [[Eóin Ó Dubhghaill]] mar Seán * [[Dudura Ó Gionnáin]] mar Dónal * [[Michael Ó Chonfhlaola]] mar P.J. * [[Siobhán O'Kelly]] mar Áine * [[Eimear Ní Mháille]] mar Mary * [[Seán T. Ó Meallaigh]] mar Séamus * [[Conal Ó Céidigh]] mar Dan * [[Michael McElhatton]] mar Lieutenant * [[Elaine O'Dwyer]] mar Margaret * [[Elise Brennan]] mar Kate * [[Pádraic Breathnach]] mar Fr. Joachin * [[Peter Coonan]] mar Bailey * [[Diarmuid de Faoite]] mar Joe Pat * [[Michelle Beamish]] mar Bríd == Duaiseanna == Taispeánadh ''Arracht'' don chéad uair ag [[Féile Scannánaíochta Tallinn Black Nights]] san [[An Eastóin|Eastóin]] sa bhliain 2019. Bhí léirmheasanna moltacha faighte aige. Sa bhliain 2020, bronnadh ar an scéinséir, a stiúir Tom O’Sullivan, dhá ghradam ag [[Féile Scannán Idirnáisiúnta Bhaile Átha Cliath]], an Gradam don Scannán is Fearr as Éirinn agus gradam Aer Lingus Discovery a bronnadh ar an aisteoir Dónall Ó Héalaí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/duaiseanna-mora-buaite-ag-an-scannan-gaeilge-arracht/|teideal=Duaiseanna móra buaite ag an scannán Gaeilge ‘Arracht’|dáta=9 Márta 2020|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2022-03-10}}</ref> Ag [[Féile Scannán Ghlaschú]] a bronnadh an duais Gradam an Lucht Féachana, gradam ar vótáil an pobal dó. Rinne ''Arracht'' ionadaíocht ar son na hÉireann ag gradaim [[Duaiseanna an Acadaimh|Oscar]] 2020 agus tá céadrogha glactha ag comhlacht léiriúcháin mór le rá i Meiriceá ar an scannán chun leagan ‘Hollywood’ a dhéanamh de. == Naisc sheachtracha == * [https://www.imdb.com/title/tt9620986/ An Leathanach ag IMDB faoin scannán.] == Tagairtí == {{reflist}} {{Gradam Ciorcal Léirmheastóirí Scannán Bhaile Átha Cliath don Scannán Éireannach is Fearr}} {{DEFAULTSORT:Arracht, scannan}} [[Catagóir:Scannáin uafáis]] [[Catagóir:Réalachas draíochta]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:An Gorta Mór]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] [[Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin uafáis Éireannacha]] [[Catagóir:Scannáin 2019]] 3ulu81khwfbd6sczc0cygac8gsvjulb 0 100514 1324274 1310490 2026-08-11T23:17:38Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324274 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin|image=[[Íomhá:An Cailín Ciúin 1.jpg|220px]]}} Is é '''''An Cailín Ciúin''''' an chéad [[scannán]] fada ag an stiúrthóir Colm Bairéad agus ag an léiritheoir Cleona Ní Chrualaoi, ón g[[comhlacht]] Inscéal.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/19-feabhra-2022-gaillimh/id1525428808?i=1000551608954|teideal=‎Nuacht Mhall: 19 Feabhra 2022 (Gaillimh)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=19 Feabhra 2022|language=en-CA|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2022-02-20}}</ref> Tháinig an [[scannán]] amach sa bhliain 2022. Insíonn an scannán scéal, bunaithe ar an scéal ''Foster'' le [[Claire Keegan]], faoi chailín óg a bhfuil tuismitheoirí seachmallacha aici, a chuirtear ar [[altramas]] le gaolta meánaosta.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/gb/podcast/18-m%C3%A1rta-2023-maigh-eo/id1525428808?i=1000604742751|teideal=‎Nuacht Mhall: (Maigh Eo)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=18 Márta 2023|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2023-03-19}}</ref> === Scéal === Amuigh faoin tír in Éirinn sa mbliain 1981 atá an scannán bunaithe, scéal Cháit (Catherine Clinch) tráth a seoltar í óna teach plódaithe achrannach chuig gaolta i bhfad amach, le fanacht ina cónaí leo ar feadh an tsamhraidh.<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title=€1 milliún saothraithe ag an gCailín Ciúin sa bpictiúrlann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/1010/1328288-1-milliun-saothraithe-ag-an-gcailin-ciuin-sa-bpictiurlann/|date=2022-10-10|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Tá an scannán bunaithe ar scéal de chuid Claire Keegan ina insítear scéal Cháit, cailín óg 9 mbliana d’aois ó theaghlach atá róphlódaithe agus mífheidhmiúil agus a chuirtear ar shiúl chun cónaí le tuismitheoirí altrama don samhradh í.<ref name=":0" /> Iníon naoi mbliana d’aois í Cáit. Fásann sí aníos ar fheirm a muintire. Cailín faiteach, í tite ar gcúl ina cuid scolaíochta. Is pantalóigín bheag í agus í briste brúite cheana féin. Níl éinne sa teaghlach baile in ann cothú coirp ná anama a sholáthar di. Feicfimid Cáit i bhfolach faoin leaba óna máthair, ainneoin go bhfuil a fhios ag a máthair go bhfuil sí istigh faoin leaba.<ref>{{Lua idirlín|url=https://ifi.ie/wp-content/uploads/2023/03/An-Cailin-Ciuin-Treoir-Staidear.pdf|teideal=Treoir / Staidéar|údar=IFI|dáta=2022}}</ref> Tosaíonn an scéal i gContae Chill Mhantáin agus ansin bogann sé go [[Gaeltacht na nDéise|Gaeltacht na Rinne]] (An Seanphobal); téann Cáit chun fanacht le tuismitheoirí altrama, gaolta lena máthair. Cuirtear Cáit ann ar feadh na tsamhraidh chuig teach sómhar feirme chol ceathrar na máthar. Caitheann sí an samhradh iomlán ar fheirm na gCinnsealach (Kinsella) agus tugann sí cabhair dóibh. Cuireann Eibhlín Bean Uí Chinnsealaigh ([[Carrie Crowley]]) fáilte mhór chroíúil roimpi.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://weareirish.ie/entertainment/an-cailin-ciuin-cinema-release/|teideal=An scannán Gaeilge An Cailín Ciúin sna pictiúrlanna 12 Bealtaine ar aghaidh - WE ARE IRISH|dáta=2022-05-11|language=en-GB|dátarochtana=2022-05-19}}</ref> Ach tá fear an tí, Seán (Andrew Bennett) tostach agus míchairdiúil nuair a thagann Cáit chun an tí ar dtús. Is athair altrama é Seán anois a bhfuil iníon óg altrama ina shaol aige. Istoíche, féachann sé ar an teilifís sa seomra suite leis féin, agus ní thugann sé aon aird ar Cháit.<ref name=":5" /> Fanann Seán amach ó Cháit, agus íse uaidhsean. Ach le himeacht ama, tosaíonn cairdeas ag neartú eatarthu.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cine4.ie/ga/an-cailin-ciuin|teideal=ga/An Cailín Ciúin|language=en-IE|work=Cine4|dátarochtana=2022-05-19}}</ref> * Ligeann sé do Cháit cabhrú leis chun cró na mbó a ghlanadh amach. * Spreagann sé í chun a bua reathaíochta a fhorbairt. * Ceannaíonn sé éadaí nua di.<ref name=":5" /> Ullmhaíonn Eibhlín agus Cáit béile le chéile cúpla uair agus suíonn an teaghlach altrama chun boird le chéile nó in éineacht le cairde go minic. Tá imní ar Eibhlín; ag cogarnach le Cáit, ag ceapadh go bhfuil sí ina codladh, deir sí, “Go bhfóire Dia orainn, dá mba liomsa thú ní fhágfainn tú le strainséirí,” Níos déanaí, deir sí “Níl aon rún sa teach seo. An teach a bhfuil rún ann, tá náire sa teach sin.” Tar éis roinnt ama, áfach, baintear siar as Cáit nuair a scaoileann comharsa rún léi. Cinnte, faoi chúram na gCinnsealach, bláthaíonn Cáit agus aimsíonn sí slí úr beatha. Ach sa teach seo nár chóir aon rúin a bheith ann, tugann sí an fhírinne shearbh chun solais. Nuair a thagann Cáit chun cónaí leis na Cinnsealaigh ar dtús, ní thuigeann sí go raibh cailliúint mhór acu ina saol. Radharc tábhachtach is ea an radharc ina siúlann an chomharsa fhiosrach abhaile le Cáit ón tórramh. Cloiseann Cáit scéal tubaisteach uaithi. Ba le mac Eibhlín agus Sheáin na héadaí atá á gcaitheamh aici le mí. Fuair an páiste óg bás i dtimpiste feirme. Nuair atá an téarma scoile nua ag druidim léi, ní mór do Cháit filleadh abhaile chuig a muintir féin. Tiomáineann na Cinnsealaigh Cáit abhaile. Nuair a fhilleann Cáit abhaile chuig a muintir ag deireadh an tsamhraidh, tugann a máthair (Kate Nic Chonaonaigh) faoi deara go bhfuil Cáit athraithe. Fiafraíonn sí di: ‘Cad a tharla in aon chor?” Briseann an ''adieu'' croí na gCinnsealach. Fágann Cáit slán brónach grámhar lena cúramóirí cneasta chomh maith. [[Íomhá:Gaeltacht na nDéise view.jpg|mion|[[Gaeltacht na nDéise]]]] === Téamaí === Is dráma casta íogair agus cigilteach fé [[Teacht in aois|theacht in aois]] é, ina ndéantar ceisteanna fé chúrsaí teaghlaigh, faillí agus caillteanas a chíoradh trí shúile a phríomhphearsa óig.  Is scéal an-mhothúchánach é chomh maith.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nach-iontach-an-rud-go-bhfuil-an-ghaeilge-le-clos-anois-i-ndorchadas-alainn-na-pictiurlainne/|teideal=‘Nach iontach an rud go bhfuil an Ghaeilge le clos anois i ndorchadas álainn na pictiúrlainne?’|údar=Meadhbh Ní Eadhra|dáta=4 Bealtaine 2022|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-04-20}}</ref> Déanann an scannán iniúchadh ar cheisteanna teaghlaigh, neamairt agus cumha trí shúile a phríomhcharachtair óig.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/scannain/an-cailin-ciuin-go-glorach-glormhar-ag-ifta/|teideal=‘An Cailín Ciúin’ go glórach glórmhar ag IFTA|údar=NÓS|language=en-US|work=NÓS|dátarochtana=2022-05-19}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Forbraíonn Cáit tuiscint uirthi féin agus ar a gcumas chun déileáil leis na dúshláin ina saol.<ref name=":5">{{Lua idirlín|url=https://ifi.ie/wp-content/uploads/2023/03/An-Cailin-Ciuin-Treoir-Staidear.pdf|teideal=Treoir / Staidéar|údar=IFI|dáta=2022}}</ref> Sa teach na gCinnsealach nach gcoinnítear rún ann, nochtann sí rún pianmhar amháin. Is scannán é faoin ngrá, faoin ngrá sin a chothaíonn muid agus muid ag fás aníos. Ach is scéal é chomh maith faoin deacracht, agus faoin mbaol fiú, a bhaineann le do chroí a oscailt.<ref name=":4" /> Mar a chuirtear in iúl i dteideal an scannáin, is cailín ciúin í Cáit. Agus tá gaol nach beag idir ciúnas agus rúin. Mura bhfuil míniú níos dorcha ná sin fós air, nach feasach dúinn, bíonn tolg leapan na girsí fliuch báite ar dhúiseacht di chuile mhaidin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/mioruilt-bheag-de-scannan-e-an-cailin-ciuin/|teideal=Míorúilt bheag de scannán é ‘An Cailín Ciúin’|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-19}}</ref> Tá cúpla móitíf sa scannán, íomhánna a fheicimid cúpla uair sa scannán agus a bhailíonn chucu brí agus tionchar mothúchánach le gach taispeáint.<ref name=":5" /> * Eibhlín agus Cáit ag siúl chuig an tobar le chéile * Folt gruaige Cháit á scuabadh ag Eibhlín atá ag comhaireamh ó náid go dtí céad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://ifi.ie/wp-content/uploads/2023/03/2Days.mp4|teideal=Sliocht as an scannán|údar=IFI|dáta=2022}}</ref> “Ní raibh uait ach beagáinín peataireachta,” arsa Eibhlín le Cáit. * Cáit ag rith síos an ascaill chun litreacha a bhailiú ón mbosca poist * Ag deireadh an scannáin, nuair a ritheann Cáit síos an ascaill i ndiaidh charr na gCinnsealach, cuirtear na radhairc, agus móitífeanna eile, os ár gcomhair arís, ceann i ndiaidh a chéile, ina [[montáis]]. Tá go leor rún sa scannán An Cailín Ciúin a cheileann daoine ar dhaoine eile. Cabhraíonn na rúin le comhbhá a chruthú idir an lucht féachana agus na carachtair a bhfuil an rún acu. === Glacadh criticiúil === Bhí léirmheasanna "cúig réalta" á fháil ó nuachtáin in Éirinn agus i Sasana ag an scannán.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-scannan-eireannach-is-fearr-riamh-seans-cuig-realta-a-mbronnadh-ar-dalladh-ar-an-cailin-ciuin/|teideal=‘An scannán Éireannach is fearr riamh, seans’– cúig réalta á mbronnadh ar dalladh ar ‘An Cailín Ciúin’|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-19}}</ref> Taispeánadh an scannán den chéad uair i mí Feabhra 2022 ag féile mór le rá Berlinale sa Bheirlín (Féile Idirnáisiúnta Scannán Bheirlín), áit ar bhain sé amach an duais Grand Prix an Choiste Idirnáisiúnta Generation Kplus (sa rannóg Glúin/Generation) don Scannán is Fearr.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=72nd Berlin International Film Festival|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=72nd_Berlin_International_Film_Festival&oldid=1073049903|journal=Wikipedia|date=2022-02-20|language=en}}</ref> Is é an chéad scannán Gaeilge a taispeánadh ag an bhféile. Tugadh ardmholadh don chineamatagrafaíocht, don scór agus don aisteoir óg Catherine Clinch atá sa phríomhpháirt.<ref name=":0" /> Bhí ocht ngradam de chuid Acadamh Scannánaíochta agus Teilifíse na hÉireann bronnta air ag searmanas gradam IFTA, lena n-áirítear AN SCANNÁN IS FEARR, AN STIÚRTHÓIR IS FEARR ⁊ AN tAISTEOIR MNÁ IS FEARR.<ref>{{Lua idirlín|url=https://peig.ie/en/2022/03/stiurthoir-an-cailin-ciuin-ainmnithe-do-ghradam-an-rising-star-ag-ifta/|teideal=Stiúrthóir ‘An Cailín Ciúin’ ainmnithe do ghradam an ‘Rising Star’ ag IFTA|dáta=2022-03-04|language=en-US|work=PEIG|dátarochtana=2022-05-19}}</ref><ref name=":1" /> Ar 24 Eanair 2023, bhí 'An Cailín Ciúin' ainmnithe do ghradam [[Gradaim an Acadaimh|Oscar]] sa chatagóir don 'Príomhscannán Idirnáisiúnta is Fearr',, an chéad scannán Gaeilge riamh a bhfuil sé seo bainte amach aige.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An scannán Gaeilge 'An Cailín Ciúin' ainmnithe do ghradam Oscar|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0124/1351563-ainmniuchan-oscar-faighte-ag-an-scannan-gaeilge-an-cailin-ciuin/|date=2023-01-24|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Ar 12 Márta 2023 in Hollywood, bhí “An Cailín Ciúin” san áireamh do ghradam Oscar, ainmnithe mar cheann de na scannáin eachtracha is fearr i mbliana. Ba é an chéad scannán Gaelach a bhain an onóir sin amach. Níor bhuaigh “An Cailín Ciúin” an duais; bhí an bua ag “Scéal ar Bith ón bhFronta Thiar”, cóiriú ar an úrscéal frithchogaidh Gearmánach le Erich Remarque.<ref name=":2" /> === Léiriú === Tá an scannán bunaithe ar an nóibhille ''Foster'' leis an údar Éireannach, Samhlaigh Colm Bairéad an scéal mar scannán Claire Keegan. Fuair INSCÉAL<ref>Bhunaigh Colm Bhairéad agus Cleona Ní Chrualaoi an comhlacht léiriúcháin INSCÉAL.</ref> cead ó Keegan an scéal a iompú ina scannán. Ba í Cleona Ní Chrualaoi a léirigh An Cailín Ciúin. Mhaoinigh [[Fís Éireann]], [[TG4]] agus [[Údarás Craolacháin na hÉireann / An BAI|Údarás Craolacháin na hÉireann]] an scannán mar chuid de scéim Cine4. Fuair an scannán dreasacht chánach Alt 481 ó [[Rialtas na hÉireann]] freisin.<ref name=":32">{{Luaigh foilseachán|title=€1 milliún saothraithe ag an gCailín Ciúin sa bpictiúrlann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/1010/1328288-1-milliun-saothraithe-ag-an-gcailin-ciuin-sa-bpictiurlann/|date=2022-10-10|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Ansin rinneadh scannánú ar an láthair sa [[Contae na Mí|Mhí]] agus i mBaile Átha Cliath'; léiríodh an scannán le linn [[Dianghlasáil Hubei (2020)|dianghlasála]], i bhFómhar 2020. Seoladh an scannán ag Féile Scannán idirnáisiúnta Bheirlín, Feabhra 2022. Fuair BREAKOUT PICTURES agus CURZON na cearta don scannán in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe. Rinne siad é a phoibliú agus é a eisiúint sna pictiúrlanna sa dá chríoch i mí Bhealtaine 2022.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/45792-B-AnCC-Letter-to-Schools-GA.pdf|teideal=AN CAILÍN CIÚIN (12A)|údar=cogg.ie|dáta=2022|dátarochtana=2022|archivedate=2022-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220629061759/https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/45792-B-AnCC-Letter-to-Schools-GA.pdf}}</ref> Go dtí tús mhí Dheireadh Fómhair 2022, tar éis 22 seachtain sna pictiúrlanna in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe, bhí €1 milliún saothraithe ag an scannán. ==Canúint== [[Gaeilinn na nDéise]] atá le clos sa scannán.<ref>https://www.allaboutirish.ie/blog/gaeilge-na-nd%C3%A9ise</ref> Seo cuid de na leaganacha canúnacha nó áitiúla atá ann.<ref>https://ifi.ie/wp-content/uploads/2023/03/An-Cailin-Ciuin-Treoir-Staidear.pdf</ref> * Dé chúis - cén fáth * Habú/Leabú - leaba * Fuireach - fanacht * Thá - tá * Fhéach - Féach * Ruch - rith * Aireachas - Aire == Féach freisin == * [[Altramas]] * [[Gaeltacht na nDéise]] * [[Teacht in aois]] * [[Údarás Craolacháin na hÉireann / An BAI|Údarás Craolacháin na hÉireann]] / An BAI == Tagairtí == {{reflist}} {{Gradam Ciorcal Léirmheastóirí Scannán Bhaile Átha Cliath don Scannán Éireannach is Fearr}} {{DEFAULTSORT:Cailin Ciuin, An}} [[Catagóir:Scannáin 2022]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Altramas]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] qnobyrfna5e23oclw5feh6q3lfg6kq7 0 101549 1324162 1320269 2026-08-11T13:13:23Z Makenzis 33766 out 1324162 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | nom = Šiaulių FA | nom_original = Futbolo Akademija Šiauliai <br / > Šiaulių Futbolo Akademija | colors = {{color box|black}} {{color box|yellow}} [[dubh]], [[buí]] | data_fundacio = 2007 | estadi = [[Estadi Savivaldybės (Šiauliai)]], <br /> [[Šiauliai]], [[Lituània]] | capacitat = 3.000 | entrenador = {{bratach|Lithuania}} | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament={{Trealamh spóirt iolracha | pattern_la1= | pattern_b1= _blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh1= _whitesides | pattern_so1= _blackline | leftarm1= 000000 |body1= FFFF00 |rightarm1= 000000 |shorts1= 000000 |socks1= FFFF00 | pattern_la2= |pattern_b2= |pattern_ra2= |leftarm2= FF0000 |body2= FF0000 |rightarm2= FF0000 |shorts2= FF0000 |socks2= 000000 | title_kit1 = Baile | title_kit2 = As baile }} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Šiaulių futbolo akademija''' as [[Šiauliai]] na Liotuáine. Bunaíodh an club sa bhliain 2007, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (0): *'''LFF taurė''' (4): *'''Supertaurė''' (0): {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2010''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.''' | |- ||||||||| |- | bgcolor="#FFffFF" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.''' | |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2020-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2020-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[1 Lyga|Pirma lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- |||||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2024|2024]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [http://www.siauliufa.lt/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://toplyga.lt/komanda/fa-siauliai FA Šiauliai: toplyga.lt] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] [[Catagóir:Šiauliai]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Šiauliai]] 7xc2vkv2plfw9p0o1m45mn77qf303y9 0 103113 1324187 1320890 2026-08-11T14:07:07Z TGcoa 21229 1324187 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Saothar Ealaíne}} Is pictiúr clúiteach de chuid [[Caravaggio]] é '''Gabháil Chríost''' nó '''Críost Á Ghabháil'''<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aibreán 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-08-11}}</ref> (''Presa di Cristo nell'orto nó Cattura di Cristo''),<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Taking of Christ (Caravaggio)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Taking_of_Christ_(Caravaggio)&oldid=1098791993|journal=Wikipedia|date=2022-07-17|language=en}}</ref> atá le fáil i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] i m[[Baile Átha Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/2.663/eala%C3%ADont%C3%B3ir-cr%C3%B3ga-a-thuig-a-cheird-1.953175|teideal=Ealaíontóir cróga a thuig a cheird|údar=MICHEAL O. hAODHA|dáta=2 Eanáir 2013|language=ga|work=The Irish Times|dátarochtana=2022-01-25}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nationalgallery.ie/gaeilge|teideal=Gaeilge|language=ga|work=National Gallery of Ireland|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> Tá luach thar luach air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faithandculture.com/home/2019/5/14/the-taking-of-christ-by-caravaggio|teideal=The Taking of Christ by Caravaggio|language=en-US|work=FAITH & CULTURE|dátarochtana=2022-07-19}}</ref> Tháinig saineolaí - Sergio Benedetti (fostaithe ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am) - ar an phictiúr de thaisme sa bhliain 1990, agus é i lochta tí de chuid [[Cumann Íosa|Ord na nÍosánach]] ar [[Sráid Líosain|Shráid Líosain]] i mBaile Átha Cliath [[Íomhá:Cattura di Cristo (dettaglio) - Caravaggio.jpg|mion|clé|220x220px]][[Íomhá:Caravaggio - Taking of Christ - Odessa, damaged.jpg|mion|clé|Cóip in [[Odesa]], a raibh damáiste déanta dó|220x220px]] [[Íomhá:Durer - Small Passion - 11 - Betrayal - detail.jpg|mion|clé|''Gabháil Chríost'' le Durer, 1511|220x220px]] == Stair == Rinne Caravaggio an pictiúr sa bhliain 1602. Ba é an t-uasal Rómhánach Ciriaco Mattei a choimisiúnaigh an phéinteáil ó Charavaggio. Le himeacht ama, áfach, cailleadh eolas ar bhunús ceart an phictiúir, agus faoin mbliain 1786 bhí sé curtha i leith an phéintéara Ollannaigh Gerard van Honthorst, duine de dheisceabail Caravaggio — botún a athdheimhníodh i bhfardal ó 1793 ar mhaoin muintir Mattei. Dhíol muintir Mattei an phéinteáil, faoi ainm Honthorst i gcónaí, leis an mbailitheoir Albanach William Hamilton Nisbet sa bhliain 1802, agus bhí sí crochta ina theach in Albain go dtí 1921. Dhúnmharaigh an IRA fear céile Marie Lea-Wilson, Percival Lea-Wilson, a bhí ina Chigire Dúiche leis an RIC, i n[[Guaire]], Contae Loch Garman, sa bhliain 1920. Cheannaigh Marie Lea-Wilson féin an phéinteáil in Albain go gairid ina dhiaidh sin, agus i lár na 1930idí thug sí í d'Ord na nÍosánach mar chomhartha buíochais as an tacaíocht spioradálta a fuair sí ón Athair Tom Finlay, SJ. Bhí an phéinteáil crochta i seomra bia na nÍosánach ar Shráid Líosain ar feadh timpeall seasca bliain, gan aon duine ar an eolas faoina fíorbhunús. Sa bhliain 1990, áfach, d'iarr an tAthair Noel Barber, SJ, ar Sergio Benedetti, coimeádaí sinsearach i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am, roinnt de phictiúir an tí a scrúdú ar mhaithe le hathchóiriú. Ba le linn an scrúdaithe sin a d'aithin Benedetti nár chóip a bhí ann in aon chor, ach fíorshaothar ó láimh Caravaggio féin. Bhí dearmad déanta ag an ord agus ag gach aon duine eile de. Chaith sé féin agus saineolaithe eile ar fud an domhain — Sir Denis Mahon ina measc — trí bliana ag deimhniú gurbh é Caravaggio a phéinteáil an saothar, sular fógraíodh an fionnachtain go poiblí i mí na Samhna 1993..<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.jstor.org/stable/30091791|teideal=Studies: An Irish Quarterly Review, lch 385-394|údar=Sergio Benedetti|dáta=Iml 82, No. 328 (Geimhreadh, 1993)|dátarochtana=2022}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland|teideal=Caravaggio Painting Found : Home : The Irish Letter|work=www.irishletter.com|dátarochtana=2022-07-19|archivedate=2022-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803073259/http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland}}</ref> Tá an pictiúr ar taispeáint anois i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aib 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> == Scéal == Airbheartaíonn an phéinteáil seo le réalachas lom agus braistint greamaitheach de dhráma daonna an uair ina tógtar Críost mar phríosúnach, i ndiaidh brathadóireacht Iúdás. * '''An suíomh cruinn:''' [[Gairdín Ghetsemaní]], ar an bhfianaise Chraobhach — tarlaíonn an eachtra oíche Dhéardaoin Naofa, díreach tar éis an tSuipéir Dheiridh. Níl an suíomh sonrach seo luaite san abairt reatha in aon chor; ní deir sí ach "an uair a thógtar Críost". * '''Bunfhoinse an Bhíobla:''' Matha 26:47–50 an sliocht is minice a luaitear i dtaca leis an bpictiúr seo (cé go bhfuil leaganacha éagsúla den eachtra sna Soiscéil eile freisin). * '''An comhartha a shocraigh Iúdás roimh ré:''' Bhí socraithe ag Iúdás leis na saighdiúirí/gharda an Teampaill gurbh é an duine a phógfadh sé an té a bhí le gabháil — ba í an phóg féin an comhartha aitheantais, ní gníomh grá é. Ní mhíníonn "brathadóireacht Iúdás" mar atá sé faoi láthair cad go díreach ba bhrí leis an mbrath; b'fhiú an sonra sin a leathnú beagán. * '''Ceangal suimiúil idir an Scéal agus an Stíl:''' de réir roinnt scoláirí ealaíne (m.sh. ar Vicipéid an Bhéarla), b'fhéidir gurb ionann an figiúr atá ag iompar an lóchrainn — an "féinphortráid" atá luaite cheana faoi "Stíl" — agus léiriú siombalach de Naomh Peadar chomh maith, an deisceabal a shéanfadh Críost trí huaire an oíche chéanna sula gcanfadh an coileach. Dá mbeadh sé sin fíor, bheadh dhá leibhéal brathadóireachta sa phictiúr — Iúdás go follasach, agus Peadar go siombalach, tríd an ealaíontóir féin. == Stíl == Briseann an t-[[ealaíontóir]] go radacach ó thraidisiúin an tseansaoil trí léirmhíniú nua agus bunúsach a ofráil ar scéal an t[[Soiscéal|Soiscéil]]. Tá an spás mórthimpeall ar na bhfigiúirí fad trícheathrúnach maolcheannach, agus táthar tar éis sonraí coimhthíocha a sheachaint, ag dianú ár dtaithí den radharc. Úsáideann Caravaggio anseo an teicníc ar a dtugtar "[[chiaroscuro]]" (.i. "solas is dorchadas" san Iodáilis, go litriúil), chun an dráma daonna a threisiú tuilleadh — codarsnacht ghéar idir an dorchadas mórthimpeall agus an solas cúng a thiteann ar fhigiúirí an tosaigh. Déanann an comhdhéanamh uile – a shoilsiú agus socrú na bhfigiúirí – ár n-aird a dhíriú ar fhigiúr Íosa. I measc anord agus [[foréigean]], tá sé cruachásach, ach géilleann sé gan frithsheasmhacht dá chinniúint. Tá an radharc suite i solas na gealaí, frithchaite i lonracht de chathéide an tsaighdiúra. Tá lóchrann lag ag figiúr i bhfad i dtreo an taobh dheas – is [[féinphortráid]] í seo den ealaíontóir, inaitheanta ag a thréithe dóisceanta. Tá seachtar figiúirí sa phictiúr ar fad. Ar chlé, tá Eoin ag teitheadh ón láthair, a lámha crochta san aer, a bhéal ar leathadh le huafás, agus a bhrat á sciobadh siar ag saighdiúir. Sa lár, tá Iúdás tar éis Íosa a phógadh, agus tá lámha dúnta Chríost le feiceáil go soiléir freisin. == Féach freisin == * [[Caravaggio]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Pictiúir]] [[Catagóir:1602]] [[Catagóir:Caravaggio]] [[Catagóir:Íosa Críost]] [[Catagóir:Dánlann Náisiúnta na hÉireann]] r98wdo0lmjmysdzggeeng4ek1mugxkb 1324188 1324187 2026-08-11T14:13:43Z TGcoa 21229 /* Stair */ 1324188 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Saothar Ealaíne}} Is pictiúr clúiteach de chuid [[Caravaggio]] é '''Gabháil Chríost''' nó '''Críost Á Ghabháil'''<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aibreán 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-08-11}}</ref> (''Presa di Cristo nell'orto nó Cattura di Cristo''),<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Taking of Christ (Caravaggio)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Taking_of_Christ_(Caravaggio)&oldid=1098791993|journal=Wikipedia|date=2022-07-17|language=en}}</ref> atá le fáil i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] i m[[Baile Átha Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/2.663/eala%C3%ADont%C3%B3ir-cr%C3%B3ga-a-thuig-a-cheird-1.953175|teideal=Ealaíontóir cróga a thuig a cheird|údar=MICHEAL O. hAODHA|dáta=2 Eanáir 2013|language=ga|work=The Irish Times|dátarochtana=2022-01-25}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nationalgallery.ie/gaeilge|teideal=Gaeilge|language=ga|work=National Gallery of Ireland|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> Tá luach thar luach air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faithandculture.com/home/2019/5/14/the-taking-of-christ-by-caravaggio|teideal=The Taking of Christ by Caravaggio|language=en-US|work=FAITH & CULTURE|dátarochtana=2022-07-19}}</ref> Tháinig saineolaí - Sergio Benedetti (fostaithe ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am) - ar an phictiúr de thaisme sa bhliain 1990, agus é i lochta tí de chuid [[Cumann Íosa|Ord na nÍosánach]] ar [[Sráid Líosain|Shráid Líosain]] i mBaile Átha Cliath [[Íomhá:Cattura di Cristo (dettaglio) - Caravaggio.jpg|mion|clé|220x220px|An phóg]][[Íomhá:Caravaggio - Taking of Christ - Odessa, damaged.jpg|mion|clé|Cóip in [[Odesa]], a raibh damáiste déanta dó|220x220px]] [[Íomhá:Durer - Small Passion - 11 - Betrayal - detail.jpg|mion|clé|''Gabháil Chríost'' le Durer, 1511|220x220px]] == Stair == Rinne Caravaggio an pictiúr sa bhliain 1602. Ba é an t-uasal Rómhánach Ciriaco Mattei a choimisiúnaigh an phéinteáil ó Charavaggio. Le himeacht ama, áfach, cailleadh eolas ar bhunús ceart an phictiúir, agus faoin mbliain 1786 bhí sé curtha i leith an phéintéara Ollannaigh Gerard van Honthorst, duine de dheisceabail Caravaggio — botún a athdheimhníodh i bhfardal ó 1793 ar mhaoin muintir Mattei. Dhíol muintir Mattei an phéinteáil, faoi ainm Honthorst i gcónaí, leis an mbailitheoir Albanach William Hamilton Nisbet sa bhliain 1802, agus bhí sí crochta ina theach in Albain go dtí 1921. Dhúnmharaigh an IRA fear céile Marie Lea-Wilson, Percival Lea-Wilson, a bhí ina Chigire Dúiche leis an RIC, i n[[Guaire]], Contae Loch Garman, sa bhliain 1920. Cheannaigh Marie Lea-Wilson féin an phéinteáil in Albain go gairid ina dhiaidh sin, agus i lár na 1930idí thug sí í d'Ord na nÍosánach mar chomhartha buíochais as an tacaíocht spioradálta a fuair sí ón Athair Tom Finlay, SJ. Bhí an phéinteáil crochta i seomra bia na nÍosánach ar Shráid Líosain ar feadh timpeall seasca bliain, gan aon duine ar an eolas faoina fíorbhunús. Sa bhliain 1990, áfach, d'iarr an tAthair Noel Barber, SJ, ar Sergio Benedetti, coimeádaí sinsearach i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am, roinnt de phictiúir an tí a scrúdú ar mhaithe le hathchóiriú. Ba le linn an scrúdaithe sin a d'aithin Benedetti nár chóip a bhí ann in aon chor, ach fíorshaothar ó láimh Caravaggio féin. Bhí dearmad déanta ag an ord agus ag gach aon duine eile de. Chaith sé féin agus saineolaithe eile ar fud an domhain — Sir Denis Mahon ina measc — trí bliana ag deimhniú gurbh é Caravaggio a phéinteáil an saothar, sular fógraíodh an fionnachtain go poiblí i mí na Samhna 1993..<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.jstor.org/stable/30091791|teideal=Studies: An Irish Quarterly Review, lch 385-394|údar=Sergio Benedetti|dáta=Iml 82, No. 328 (Geimhreadh, 1993)|dátarochtana=2022}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland|teideal=Caravaggio Painting Found : Home : The Irish Letter|work=www.irishletter.com|dátarochtana=2022-07-19|archivedate=2022-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803073259/http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland}}</ref> Tá an pictiúr ar taispeáint anois i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aib 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> == Scéal == Airbheartaíonn an phéinteáil seo le réalachas lom agus braistint greamaitheach de dhráma daonna an uair ina tógtar Críost mar phríosúnach, i ndiaidh brathadóireacht Iúdás. * '''An suíomh cruinn:''' [[Gairdín Ghetsemaní]], ar an bhfianaise Chraobhach — tarlaíonn an eachtra oíche Dhéardaoin Naofa, díreach tar éis an tSuipéir Dheiridh. Níl an suíomh sonrach seo luaite san abairt reatha in aon chor; ní deir sí ach "an uair a thógtar Críost". * '''Bunfhoinse an Bhíobla:''' Matha 26:47–50 an sliocht is minice a luaitear i dtaca leis an bpictiúr seo (cé go bhfuil leaganacha éagsúla den eachtra sna Soiscéil eile freisin). * '''An comhartha a shocraigh Iúdás roimh ré:''' Bhí socraithe ag Iúdás leis na saighdiúirí/gharda an Teampaill gurbh é an duine a phógfadh sé an té a bhí le gabháil — ba í an phóg féin an comhartha aitheantais, ní gníomh grá é. Ní mhíníonn "brathadóireacht Iúdás" mar atá sé faoi láthair cad go díreach ba bhrí leis an mbrath; b'fhiú an sonra sin a leathnú beagán. * '''Ceangal suimiúil idir an Scéal agus an Stíl:''' de réir roinnt scoláirí ealaíne (m.sh. ar Vicipéid an Bhéarla), b'fhéidir gurb ionann an figiúr atá ag iompar an lóchrainn — an "féinphortráid" atá luaite cheana faoi "Stíl" — agus léiriú siombalach de Naomh Peadar chomh maith, an deisceabal a shéanfadh Críost trí huaire an oíche chéanna sula gcanfadh an coileach. Dá mbeadh sé sin fíor, bheadh dhá leibhéal brathadóireachta sa phictiúr — Iúdás go follasach, agus Peadar go siombalach, tríd an ealaíontóir féin. == Stíl == Briseann an t-[[ealaíontóir]] go radacach ó thraidisiúin an tseansaoil trí léirmhíniú nua agus bunúsach a ofráil ar scéal an t[[Soiscéal|Soiscéil]]. Tá an spás mórthimpeall ar na bhfigiúirí fad trícheathrúnach maolcheannach, agus táthar tar éis sonraí coimhthíocha a sheachaint, ag dianú ár dtaithí den radharc. Úsáideann Caravaggio anseo an teicníc ar a dtugtar "[[chiaroscuro]]" (.i. "solas is dorchadas" san Iodáilis, go litriúil), chun an dráma daonna a threisiú tuilleadh — codarsnacht ghéar idir an dorchadas mórthimpeall agus an solas cúng a thiteann ar fhigiúirí an tosaigh. Déanann an comhdhéanamh uile – a shoilsiú agus socrú na bhfigiúirí – ár n-aird a dhíriú ar fhigiúr Íosa. I measc anord agus [[foréigean]], tá sé cruachásach, ach géilleann sé gan frithsheasmhacht dá chinniúint. Tá an radharc suite i solas na gealaí, frithchaite i lonracht de chathéide an tsaighdiúra. Tá lóchrann lag ag figiúr i bhfad i dtreo an taobh dheas – is [[féinphortráid]] í seo den ealaíontóir, inaitheanta ag a thréithe dóisceanta. Tá seachtar figiúirí sa phictiúr ar fad. Ar chlé, tá Eoin ag teitheadh ón láthair, a lámha crochta san aer, a bhéal ar leathadh le huafás, agus a bhrat á sciobadh siar ag saighdiúir. Sa lár, tá Iúdás tar éis Íosa a phógadh, agus tá lámha dúnta Chríost le feiceáil go soiléir freisin. == Féach freisin == * [[Caravaggio]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Pictiúir]] [[Catagóir:1602]] [[Catagóir:Caravaggio]] [[Catagóir:Íosa Críost]] [[Catagóir:Dánlann Náisiúnta na hÉireann]] 9dqs2fazzn7wb6ltbb1y9eaopjh020k 1324191 1324188 2026-08-11T15:15:35Z TGcoa 21229 /* Scéal */ 1324191 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Saothar Ealaíne}} Is pictiúr clúiteach de chuid [[Caravaggio]] é '''Gabháil Chríost''' nó '''Críost Á Ghabháil'''<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aibreán 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-08-11}}</ref> (''Presa di Cristo nell'orto nó Cattura di Cristo''),<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Taking of Christ (Caravaggio)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Taking_of_Christ_(Caravaggio)&oldid=1098791993|journal=Wikipedia|date=2022-07-17|language=en}}</ref> atá le fáil i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] i m[[Baile Átha Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/2.663/eala%C3%ADont%C3%B3ir-cr%C3%B3ga-a-thuig-a-cheird-1.953175|teideal=Ealaíontóir cróga a thuig a cheird|údar=MICHEAL O. hAODHA|dáta=2 Eanáir 2013|language=ga|work=The Irish Times|dátarochtana=2022-01-25}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nationalgallery.ie/gaeilge|teideal=Gaeilge|language=ga|work=National Gallery of Ireland|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> Tá luach thar luach air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faithandculture.com/home/2019/5/14/the-taking-of-christ-by-caravaggio|teideal=The Taking of Christ by Caravaggio|language=en-US|work=FAITH & CULTURE|dátarochtana=2022-07-19}}</ref> Tháinig saineolaí - Sergio Benedetti (fostaithe ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am) - ar an phictiúr de thaisme sa bhliain 1990, agus é i lochta tí de chuid [[Cumann Íosa|Ord na nÍosánach]] ar [[Sráid Líosain|Shráid Líosain]] i mBaile Átha Cliath [[Íomhá:Cattura di Cristo (dettaglio) - Caravaggio.jpg|mion|clé|220x220px|An phóg]][[Íomhá:Caravaggio - Taking of Christ - Odessa, damaged.jpg|mion|clé|Cóip in [[Odesa]], a raibh damáiste déanta dó|220x220px]] [[Íomhá:Durer - Small Passion - 11 - Betrayal - detail.jpg|mion|clé|''Gabháil Chríost'' le Durer, 1511|220x220px]] [[Íomhá:Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|clé|mion|307x307px|Caravaggio le Ottavio Leoni<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ottavio Leoni|url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Ottavio_Leoni&oldid=147874018|journal=Wikipedia|date=2025-11-14|language=it}}</ref>]] == Stair == Rinne Caravaggio an pictiúr sa bhliain 1602. Ba é an t-uasal Rómhánach Ciriaco Mattei a choimisiúnaigh an phéinteáil ó Charavaggio. Le himeacht ama, áfach, cailleadh eolas ar bhunús ceart an phictiúir, agus faoin mbliain 1786 bhí sé curtha i leith an phéintéara Ollannaigh Gerard van Honthorst, duine de dheisceabail Caravaggio — botún a athdheimhníodh i bhfardal ó 1793 ar mhaoin muintir Mattei. Dhíol muintir Mattei an phéinteáil, faoi ainm Honthorst i gcónaí, leis an mbailitheoir Albanach William Hamilton Nisbet sa bhliain 1802, agus bhí sí crochta ina theach in Albain go dtí 1921. Dhúnmharaigh an IRA fear céile Marie Lea-Wilson, Percival Lea-Wilson, a bhí ina Chigire Dúiche leis an RIC, i n[[Guaire]], Contae Loch Garman, sa bhliain 1920. Cheannaigh Marie Lea-Wilson féin an phéinteáil in Albain go gairid ina dhiaidh sin, agus i lár na 1930idí thug sí í d'Ord na nÍosánach mar chomhartha buíochais as an tacaíocht spioradálta a fuair sí ón Athair Tom Finlay, SJ. Bhí an phéinteáil crochta i seomra bia na nÍosánach ar Shráid Líosain ar feadh timpeall seasca bliain, gan aon duine ar an eolas faoina fíorbhunús. Sa bhliain 1990, áfach, d'iarr an tAthair Noel Barber, SJ, ar Sergio Benedetti, coimeádaí sinsearach i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] ag an am, roinnt de phictiúir an tí a scrúdú ar mhaithe le hathchóiriú. Ba le linn an scrúdaithe sin a d'aithin Benedetti nár chóip a bhí ann in aon chor, ach fíorshaothar ó láimh Caravaggio féin. Bhí dearmad déanta ag an ord agus ag gach aon duine eile de. Chaith sé féin agus saineolaithe eile ar fud an domhain — Sir Denis Mahon ina measc — trí bliana ag deimhniú gurbh é Caravaggio a phéinteáil an saothar, sular fógraíodh an fionnachtain go poiblí i mí na Samhna 1993..<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.jstor.org/stable/30091791|teideal=Studies: An Irish Quarterly Review, lch 385-394|údar=Sergio Benedetti|dáta=Iml 82, No. 328 (Geimhreadh, 1993)|dátarochtana=2022}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland|teideal=Caravaggio Painting Found : Home : The Irish Letter|work=www.irishletter.com|dátarochtana=2022-07-19|archivedate=2022-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803073259/http://www.irishletter.com/caravaggio-taking-of-christ-ireland}}</ref> Tá an pictiúr ar taispeáint anois i n[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtrai-iontacha-phaidi-pheadair-as-toraigh-ar-fail-do-ghluin-nua-leitheoiri/|teideal=Eachtraí iontacha Phaidí Pheadair as Toraigh ar fáil do ghlúin nua léitheoirí|údar=Pól Ó Muirí|dáta=14 Aib 2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-07-18}}</ref> == Scéal == Léiríonn an phéinteáil seo le réalachas lom agus braistint greamaitheach de dhráma daonna an uair a thógtar Críost mar phríosúnach, i ndiaidh brathadóireacht Iúdáis. * '''An suíomh cruinn:''' [[Gairdín Ghetsemaní]], ar an bhfianaise Chraobhach — tarlaíonn an eachtra oíche Dhéardaoin Naofa, díreach tar éis an tSuipéir Dheiridh. Níl an suíomh sonrach seo luaite san abairt reatha in aon chor; ní deir sí ach "an uair a thógtar Críost". * '''Bunfhoinse an Bhíobla:''' Matha 26:47–50 an sliocht is minice a luaitear i dtaca leis an bpictiúr seo (cé go bhfuil leaganacha éagsúla den eachtra sna Soiscéil eile freisin). * '''An comhartha a shocraigh Iúdáis roimh ré:''' Bhí socraithe ag Iúdás leis na saighdiúirí/gharda an Teampaill gurbh é an duine a phógfadh sé an té a bhí le gabháil — ba í an phóg féin an comhartha aitheantais, ní gníomh grá é. Ní mhíníonn "brathadóireacht Iúdás" mar atá sé faoi láthair cad go díreach ba bhrí leis an mbrath; b'fhiú an sonra sin a leathnú beagán. * '''Ceangal suimiúil idir an Scéal agus an Stíl:''' de réir roinnt scoláirí ealaíne (m.sh. ar Vicipéid an Bhéarla), b'fhéidir gurb ionann an figiúr atá ag iompar an lóchrainn — an "féinphortráid" atá luaite cheana faoi "Stíl" — agus léiriú siombalach de Naomh Peadar chomh maith, an deisceabal a shéanfadh Críost trí huaire an oíche chéanna sula gcanfadh an coileach. Dá mbeadh sé sin fíor, bheadh dhá leibhéal brathadóireachta sa phictiúr — Iúdás go follasach, agus Peadar go siombalach, tríd an ealaíontóir féin. == Stíl == Briseann an t-[[ealaíontóir]] go radacach ó thraidisiúin an tseansaoil trí léirmhíniú nua agus bunúsach a ofráil ar scéal an t[[Soiscéal|Soiscéil]]. Tá an spás mórthimpeall ar na figiúirí cúng agus trícheathrúnach. Sheachain Caravaggio sonraí coimhthíocha, ag dianú ár dtaithí den radharc. Úsáideann Caravaggio anseo an teicníc ar a dtugtar "[[chiaroscuro]]" (.i. "solas is dorchadas" san Iodáilis, go litriúil), chun an dráma daonna a threisiú tuilleadh — codarsnacht ghéar idir an dorchadas mórthimpeall agus an solas cúng a thiteann ar fhigiúirí an tosaigh. Déanann an comhdhéanamh uile – a shoilsiú agus socrú na bhfigiúirí – ár n-aird a dhíriú ar fhigiúr Íosa. I measc anord agus [[foréigean]], tá sé cruachásach, ach géilleann sé gan frithsheasmhacht dá chinniúint. Tá an radharc suite i solas na gealaí, frithchaite i lonracht de chathéide an tsaighdiúra. Tá lóchrann lag ag figiúr i bhfad i dtreo an taobh dheas – is [[féinphortráid]] í seo den ealaíontóir, inaitheanta ag a thréithe dóisceanta. Tá seachtar figiúirí sa phictiúr ar fad. Ar chlé, tá Eoin ag teitheadh ón láthair, a lámha crochta san aer, a bhéal ar leathadh le huafás, agus a bhrat á sciobadh siar ag saighdiúir. Sa lár, tá Iúdás tar éis Íosa a phógadh, agus tá lámha dúnta Chríost le feiceáil go soiléir freisin. == Féach freisin == * [[Caravaggio]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Pictiúir]] [[Catagóir:1602]] [[Catagóir:Caravaggio]] [[Catagóir:Íosa Críost]] [[Catagóir:Dánlann Náisiúnta na hÉireann]] mufznfwlugaize11ka8uto0998uxiyc 0 103602 1324189 1246922 2026-08-11T14:47:37Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324189 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} B'iníon an phéintéara Spáinnigh [[Pablo Picasso]] agus Marie-Thérèse Walter í '''María de la Concepción “Maya” Widmaier-Picasso''' (a rugadh sa bhliain 1935 i Boulogne-Billancourt, an Fhrainc agus a fuair bás ar an 20 Nollaig 2022). Chaith sí cuid dá saol ag staidéar agus ag caomhnú oidhreacht a hathar.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.lavanguardia.com/gente/20170330/421322088850/hija-picasso-nacionalidad.html|title=La hija de Picasso obtendrá la nacionalidad española|date=2017-03-30|language=es|work=La Vanguardia|access-date=2020-12-12}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://gw.geneanet.org/wikifrat?lang=en&n=picasso&oc=0&p=maria+de+la+concepcion|title=Family tree of María de la Concepción PICASSO|language=en|work=Geneanet|access-date=2020-12-12}}</ref> Ba í an dara duine de cheathrar clainne a hathar. Tá leathdheartháir amháin aici atá níos sine ná í, Paulo (1921–1975). Ba í an damhsóir bailé [[Olga Khokhlova]] a mháthair agus ba iad [[Bernard Ruiz-Picasso]] agus [[Marina Picasso]] a pháistí. Bhí beirt dheartháir níos óige aici, Claude (a rugadh sa bhliain 1947) agus Paloma (a rugadh sa bhliain 1949). Ba í an péintéir Françoise Gilot máthair Claude agus Paloma. Phós sí Pierre Widmaier agus bhí triúr clainne aici: Olivier, Richard, agus Diana. Is staraí ealaíne í [[Diana Widmaier Picasso]] a bhíonn ag díriú ar shaothar a seanathair, Pablo Picasso. Chum Pablo Picasso go leor pictiúr de Maya, an tsraith is suntasaí ná ''Maya à la poupée.'' Sa bhliain 2017, chuir ''[[Gagosian Gallery]]'' an taispeántas ''Picasso agus Maya: Father and Daughter'' ar siúl i bPáras, arna choimeád ag Diana Widmaier Picasso. Ba é an chéad taispeántas a bhí dírithe ar phortráidí Picasso dá iníon is sine.<ref>{{Cite news-en|url=http://www.anothermag.com/art-photography/10285/the-show-exploring-picassos-relationship-with-his-daughter|title=The Show Exploring Picasso’s Relationship with His Daughter|author=AnOther|date=2017-10-20|language=en|work=AnOther|access-date=2018-10-06}}</ref> Sa bhliain 2022, chuir ''Museé Picasso Paris'' taispeántas ar siúl darb ainm ''Maya Ruiz-Picasso, Fille de Pablo'' bunaithe ar a chuid saothair a ghabhann le Maya.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.museepicassoparis.fr/fr/maya-ruiz-picasso-fille-de-pablo|teideal=Maya Ruiz-Picasso, fille de Pablo|language=fr|work=Musée Picasso Paris|dátarochtana=2022-08-04}}{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Widmaier-Picasso, Maya}} [[Catagóir:Básanna in 2022]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1935]] [[Catagóir:Staraithe Francacha]] 5b6caw2hw7zm9dlui0ysyx5mawdg5cg 0 106474 1324276 1245724 2026-08-11T23:20:45Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324276 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Suite ar [[oileán]] ficseanúil le linn an [[Cogadh Cathartha na hÉireann|Chogaidh Chathartha]], insíonn an scannán, '''''The Banshees of Inisherin''''', scéal Phádraic ([[Colin Farrell]]) agus Choilm ([[Brendan Gleeson]]), beirt a bhí an-mhór lena chéile i gcónaí go dtí gur chuir duine acu críoch thobann leis an gcairdeas. Bíonn tionchar mór aige sin orthu beirt. === Léiriúcháin === Is é ''The Banshees of Inisherin'' an chéad scannán ag an an dramadóir agus stiúrthóir [[Martin McDonagh]] atá suite in Éirinn. Rinneadh ''The Banshees of Inisherin'' a scannánú in 2021 ar [[Inis Mór]] agus [[Acaill]]. Is é McDonagh, fear de bhunadh Chonamara, a scríobh agus a stiúir an scannán agus na haisteoirí Brendan Gleeson  agus Colin Farrell atá sna príomhpháirteanna ann (d’oibrigh an triúr le chéile cheana ar an scannán ''[[In Bruges]]''). Tá Kerry Condon agus Barry Keoghan agus an t-aisteoir [[Bríd Ní Neachtain]] ar thriúr eile de na príomhaisteoirí sa scannán. === Gradaim === Bronnadh trí Golden Globe ar an scannán in Beverley Hills in Los Angeles i mí Eanáir 2023,<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-64226565|teideal=Golden Globes 2023: Banshees of Inisherin and Fabelmans win big|dáta=2023-01-11|language=en-GB|work=BBC News|dátarochtana=2023-01-13}}</ref> * an gradam don scannán is fearr i rannóg na scannán ceoil agus grinn * bhuaigh Colin Farrell an gradam aisteoireachta dá ról. * agus bhuaigh Martin McDonagh an gradam don script is fearr. == Féach freisin == * [[Martin McDonagh]] * ''[[In Bruges]]'' * [[Cogadh Cathartha na hÉireann]] * [[Oileán Acla]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Banshees of Inisherin, The}} [[Catagóir:Scannáin 2022]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Acaill]] [[Catagóir:Oileáin Árann]] [[Catagóir:Inis Mór, Árainn]] [[Catagóir:Réalachas draíochta]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] f8xp8svi8uil5t6kym7xpfmwh7ms6q2 2 115415 1324207 1234427 2026-08-11T17:47:14Z Éimívici 63185 1324207 wikitext text/x-wiki {{Leathanach Úsáideora|background=#EBF5EE|border-c=#169B62|border-s=2|margin-style=0 0 1em 0}} == Fúm == Dia daoibh! Is mise '''Éimí Mhic an Ridire''' ('''sí/í'''). Is bean Éireannach aiteach agus déghnéasach mé atá ina cónaí in Oirthuaisceart na hAlban. Is forbróir agus dearthóir gréasáin mé, agus dírím ar inrochtaineacht, ar ilteangachas agus ar bhogearraí foinse oscailte. Táim ag déanamh staidéir ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]], agus táim fós ag foghlaim na Gaeilge. Rinne mé staidéar ar [[Ríomhaireacht|Ríomhaireacht agus TF]] san Ollscoil Oscailte roimhe seo. Bainim úsáid as cathaoir rothaí, agus is duine uathach agus néara-éagsúil mé. Tá Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta agus Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil orm. Cuireann mo thaithí féin bonn eolais faoi mo chuid oibre ar inrochtaineacht dhigiteach agus faoi mo chuid abhcóideachta ar son chearta daoine faoi mhíchumas. Nuair nach bhfuilim ag obair ar theicneolaíocht nua-aimseartha, bím ag plé le mo bhailiúchán de ríomhairí [[Apple Inc.|Apple]] ó ré PowerPC: G3 iMac, G3 iBook agus G4 iBook, a ritheann Mac OS 9.2, 10.0 agus 10.4. == Mo chuid oibre == Tá suim ar leith agam i logánú na Gaeilge, i gcomhionannas digiteach, i ndearadh inrochtana, i stair na ríomhaireachta agus i bpobail aiteacha ar líne. Tá na tionscadail seo i measc na hoibre is ansa liom: * '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]''' — leagan dúchasach de VGAPride do Mac OS 8.6–9.2.2 ar ríomhairí PowerPC. * '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker as Gaeilge]''' — logánú iomlán Gaeilge ar 2,287 teaghrán, lena n-áirítear téarmaíocht aiteach agus dearbhú cáilíochta struchtúrtha. * '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]''' — suíomh inrochtana do choinbhinsiún carthanais aiteach ar líne agus dá chartlanna bliantúla. * '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]''' — ardán neamhspleách do Queer Villainy mar sheánra agus mar phobal. * '''[https://eim.ie/posts/2026/eupl-as-gaeilge.htm EUPL, as Gaeilge]''' — dréacht-aistriúchán neamhoifigiúil Gaeilge de Cheadúnas Poiblí an Aontais Eorpaigh 1.2. == Ar Vicipéid == Tá spéis agam in ábhair a bhaineann leis an nGaeilge, le hÉirinn agus le hAlbain, leis an teicneolaíocht agus le stair na ríomhaireachta, le hinrochtaineacht agus le cearta daoine faoi mhíchumas, agus le cultúr aiteach. Cuirim le [https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap] freisin. Má fheiceann tú botún i mo chuid Gaeilge, ná bíodh drogall ort é a cheartú go cineálta ar [[Plé úsáideora:Éimívici|mo leathanach plé]]. Táim anseo chun cur leis an gciclipéid agus chun foghlaim. == Boscaí úsáideora == === Mise === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#C7E3D7|#EBF5EE|SÍ/Í|Is iad '''sí/í''' na forainmneacha a úsáideann an t-úsáideoir seo.|11}} {{Boscaúsáideora|#BFE8D0|#FFFFFF|ÉIR|Is '''bean Éireannach''' í an t-úsáideoir seo.|13}} {{Boscaúsáideora|#D5E8FA|#FFFFFF|ALB|Tá an t-úsáideoir seo ina cónaí in '''[[Albain|Oirthuaisceart na hAlban]]'''.|11}} {{Boscaúsáideora|#E7D2F4|#F6E8FF|BI|Is bean '''dhéghnéasach agus aiteach''' í an t-úsáideoir seo.|14}} {{Boscaúsáideora|#DADADA|#F4F4F4|♿|Baineann an t-úsáideoir seo úsáid as '''cathaoir rothaí'''.|18}} {{Boscaúsáideora|#FFD7B3|#FFF3E8|∞|Is duine '''uathach agus néara-éagsúil''' í an t-úsáideoir seo.|18}} {{Boscaúsáideora|#E2DFFC|#F3F1FF|hEDS|Tá '''Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta''' ar an úsáideoir seo.|9}} {{Boscaúsáideora|#D8E8F5|#EEF6FF|NNF|Tá '''Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil''' ar an úsáideoir seo.|10}} {{Boscaúsáideora|#D4DEFF|#EAF0FF|AE|Is saoránach den '''[[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]]''' í an t-úsáideoir seo.|14}} </div> === Teangacha agus staidéar === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#99B3FF|#E0E8FF|ga-3|Tá '''Gaeilge mhaith''' ag an úsáideoir seo agus tá sí fós á foghlaim.|13}} {{Boscaúsáideora|#6EF7A7|#C5FCDC|en-L|Is '''cainteoir dúchais Béarla''' í an t-úsáideoir seo.|13}} {{Boscaúsáideora|#F2D2D7|#FFF4F4|OG|Déanann an t-úsáideoir seo staidéar ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]].|12}} {{Boscaúsáideora|#D6E7FA|#EEF5FF|OO|Rinne an t-úsáideoir seo staidéar ar '''Ríomhaireacht agus TF''' san Ollscoil Oscailte.|13}} </div> === Teicneolaíocht, teanga agus pobal === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#C7E3D7|#EBF5EE|WWW|Cruthaíonn an t-úsáideoir seo '''suíomhanna gréasáin inrochtana'''.|11}} {{Boscaúsáideora|#DADADA|#F2F2F2|FOS|Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''bogearraí foinse oscailte'''.|11}} {{Boscaúsáideora|#E1D5F5|#F5EEFF|PPC|Is díograiseoir '''PowerPC agus Mac OS Clasaiceach''' í an t-úsáideoir seo.|11}} {{Boscaúsáideora|#BFE8D0|#FFFFFF|GA|Tá ‘’‘dúil mhór’’’ ag an úsáideoir seo i ‘’‘gcomhionannas digiteach don Ghaeilge’’’.|14}} {{Boscaúsáideora|#E2DFFC|#F3F1FF|QDP|D'fhorbair an t-úsáideoir seo '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]'''.|11}} {{Boscaúsáideora|#FFE0A8|#FFF7E6|PC|Rinne an t-úsáideoir seo logánú iomlán Gaeilge ar '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker]'''.|13}} {{Boscaúsáideora|#F8CCE2|#FFF0F7|DVS|Forbraíonn an t-úsáideoir seo suíomh '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]'''.|11}} {{Boscaúsáideora|#E1D5F5|#F5F0FF|QV|Chruthaigh an t-úsáideoir seo '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]'''.|13}} {{Boscaúsáideora|#D4DEFF|#EAF0FF|EUPL|D'aistrigh an t-úsáideoir seo '''EUPL 1.2''' go Gaeilge go neamhoifigiúil.|9}} {{Boscaúsáideora|#D6E7FA|#EEF5FF|VIC|Cuireann an t-úsáideoir seo le '''Vicipéid''' agus le '''[https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap]'''.|11}} </div> === Luachanna === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#E8D9EF|#F7EEFA|CEARTA|Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''cearta daoine faoi mhíchumas''' agus le dearadh cuimsitheach.|8}} {{Boscaúsáideora|#CDEEFF|#EEF9FF|NA|Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis na '''[[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiúin Aontaithe]]'''.|14}} {{Boscaúsáideora|#D7E5F2|#EEF5FB|CCI|Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis an '''[[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]]'''.|11}} </div> === In áiteanna eile ar an ngréasán === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#C7E3D7|#EBF5EE|eim.ie|Tá suíomh pearsanta an úsáideora seo ag '''[https://eim.ie/ eim.ie]'''.|10}} {{Úsáideoir Bluesky|eim.ie}} {{Boscaúsáideora|#DCDCFF|#F1F0FF|M|'''[https://mastodon.ie/@eimi Postálann]''' an t-úsáideoir seo ar Mastodon.|16}} {{Boscaúsáideora|#D9DDE1|#F2F4F6|GH|Foilsíonn an t-úsáideoir seo cód ar '''[https://github.com/eimi-codes GitHub]'''.|13}} {{Boscaúsáideora|#D4E1EE|#EEF3F8|T|Tá blag an úsáideora seo ar '''[https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr]'''.|16}} </div> == Naisc == * [https://eim.ie/ Mo shuíomh pearsanta] * [https://mastodon.ie/@eimi Mastodon] * [https://bsky.app/profile/eim.ie Bluesky] * [https://github.com/eimi-codes GitHub] * [https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr] * [https://orcid.org/0009-0004-3035-5360 ORCID] * [https://en.wikipedia.org/wiki/User:%C3%89im%C3%ADvici Mo leathanach úsáideora ar an Vicipéid Bhéarla] [[Catagóir:Úsáideoir ga]] [[Catagóir:Úsáideoir ga-3]] [[Catagóir:Úsáideoir en]] [[Catagóir:Úsáideoir en-L]] gueb6gnjep7e2tswco948ah9dgv7t4l 1324213 1324207 2026-08-11T20:13:03Z Éimívici 63185 1324213 wikitext text/x-wiki {{Leathanach Úsáideora|background=#EBF5EE|border-c=#169B62|border-s=2|margin-style=0 0 1em 0}} == Fúm == Dia daoibh! Is mise '''Éimí Mhic an Ridire''' ('''sí/í'''). Is bean Éireannach aiteach agus déghnéasach mé atá ina cónaí in Oirthuaisceart na hAlban. Is forbróir agus dearthóir gréasáin mé, agus dírím ar inrochtaineacht, ar ilteangachas agus ar bhogearraí foinse oscailte. Táim ag déanamh staidéir ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]], agus táim fós ag foghlaim na Gaeilge. Rinne mé staidéar ar [[Ríomhaireacht|Ríomhaireacht agus TF]] san Ollscoil Oscailte roimhe seo. Bainim úsáid as cathaoir rothaí, agus is duine uathach agus néara-éagsúil mé. Tá Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta agus Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil orm. Cuireann mo thaithí féin bonn eolais faoi mo chuid oibre ar inrochtaineacht dhigiteach agus faoi mo chuid abhcóideachta ar son chearta daoine faoi mhíchumas. Nuair nach bhfuilim ag obair ar theicneolaíocht nua-aimseartha, bím ag plé le mo bhailiúchán de ríomhairí [[Apple Inc.|Apple]] ó ré PowerPC: G3 iMac, G3 iBook agus G4 iBook, a ritheann Mac OS 9.2, 10.0 agus 10.4. == Mo chuid oibre == Tá suim ar leith agam i logánú na Gaeilge, i gcomhionannas digiteach, i ndearadh inrochtana, i stair na ríomhaireachta agus i bpobail aiteacha ar líne. Tá na tionscadail seo i measc na hoibre is ansa liom: * '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]''' — leagan dúchasach de VGAPride do Mac OS 8.6–9.2.2 ar ríomhairí PowerPC. * '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker as Gaeilge]''' — logánú iomlán Gaeilge ar 2,287 teaghrán, lena n-áirítear téarmaíocht aiteach agus dearbhú cáilíochta struchtúrtha. * '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]''' — suíomh inrochtana do choinbhinsiún carthanais aiteach ar líne agus dá chartlanna bliantúla. * '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]''' — ardán neamhspleách do Queer Villainy mar sheánra agus mar phobal. * '''[https://eim.ie/posts/2026/eupl-as-gaeilge.htm EUPL, as Gaeilge]''' — dréacht-aistriúchán neamhoifigiúil Gaeilge de Cheadúnas Poiblí an Aontais Eorpaigh 1.2. == Ar Vicipéid == Tá spéis agam in ábhair a bhaineann leis an nGaeilge, le hÉirinn agus le hAlbain, leis an teicneolaíocht agus le stair na ríomhaireachta, le hinrochtaineacht agus le cearta daoine faoi mhíchumas, agus le cultúr aiteach. Cuirim le [https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap] freisin. Má fheiceann tú botún i mo chuid Gaeilge, ná bíodh drogall ort é a cheartú go cineálta ar [[Plé úsáideora:Éimívici|mo leathanach plé]]. Táim anseo chun cur leis an gciclipéid agus chun foghlaim. == Boscaí úsáideora == === Mise === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Female symbol (heavy purple).svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Is iad '''sí/í''' na forainmneacha a úsáideann an t-úsáideoir seo.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#BFE8D0|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Ireland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is '''bean Éireannach''' í an t-úsáideoir seo.|5=13}} {{Boscaúsáideora|1=#D5E8FA|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Scotland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tá an t-úsáideoir seo ina cónaí in '''[[Albain|Oirthuaisceart na hAlban]]'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E7D2F4|2=#F6E8FF|3=[[File:Bisexual Pride Flag.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is bean '''dhéghnéasach agus aiteach''' í an t-úsáideoir seo.|5=14}} {{Boscaúsáideora|1=#DADADA|2=#F4F4F4|3=[[File:Wheelchair symbol.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Baineann an t-úsáideoir seo úsáid as '''cathaoir rothaí'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#FFD7B3|2=#FFF3E8|3=[[File:Autism acceptance infinity neurodiversity symbol.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is duine '''uathach agus néara-éagsúil''' í an t-úsáideoir seo.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E2DFFC|2=#F3F1FF|3=[[File:Rod of asclepius.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá '''Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta''' ar an úsáideoir seo.|5=9}} {{Boscaúsáideora|1=#D8E8F5|2=#EEF6FF|3=[[File:Human brain icon.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá '''Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil''' ar an úsáideoir seo.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4DEFF|2=#EAF0FF|3=[[File:Flag of Europe.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is saoránach den '''[[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]]''' í an t-úsáideoir seo.|5=11}} </div> === Teangacha agus staidéar === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#99B3FF|#E0E8FF|ga-3|Tá '''Gaeilge mhaith''' ag an úsáideoir seo agus tá sí fós á foghlaim.|13}} {{Boscaúsáideora|#6EF7A7|#C5FCDC|en-L|Is '''cainteoir dúchais Béarla''' í an t-úsáideoir seo.|13}} {{Boscaúsáideora|1=#F2D2D7|2=#FFF4F4|3=[[File:County Galway - NUI Galway Quadrangle - 20180904105243.jpg|45x40px|alt=|link=]]|4=Déanann an t-úsáideoir seo staidéar ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]].|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D6E7FA|2=#EEF5FF|3=[[File:Open University logo.png|42x40px|alt=|link=]]|4=Rinne an t-úsáideoir seo staidéar ar '''Ríomhaireacht agus TF''' san [[Open University|Ollscoil Oscailte]].|5=10}} </div> === Teicneolaíocht, teanga agus pobal === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Computer-aj aj ashton 01.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Cruthaíonn an t-úsáideoir seo '''suíomhanna gréasáin inrochtana'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#DADADA|2=#F2F2F2|3=[[File:Free and open-source software logo (2009).svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''bogearraí foinse oscailte'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E1D5F5|2=#F5EEFF|3=[[File:PowerPC logo.svg|44x40px|alt=|link=]]|4=Is díograiseoir '''PowerPC agus Mac OS Clasaiceach''' í an t-úsáideoir seo.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#BFE8D0|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Ireland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tá dúil mhór ag an úsáideoir seo i '''gcomhionannas digiteach don Ghaeilge'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E2DFFC|2=#F3F1FF|3=[[File:Rainbow flag.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=D'fhorbair an t-úsáideoir seo '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#FFE0A8|2=#FFF7E6|3=[[File:Dog.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Rinne an t-úsáideoir seo logánú iomlán Gaeilge ar '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#F8CCE2|2=#FFF0F7|3=[[File:Video Camera Icon.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Forbraíonn an t-úsáideoir seo suíomh '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#E1D5F5|2=#F5F0FF|3=[[File:Theatre Masks SVG.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Chruthaigh an t-úsáideoir seo '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4DEFF|2=#EAF0FF|3=[[File:Flag of Europe.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=D'aistrigh an t-úsáideoir seo '''EUPL 1.2''' go Gaeilge go neamhoifigiúil.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D6E7FA|2=#EEF5FF|3=[[File:Wikipedia-logo-v2-ga.svg|21x38px|alt=|link=]][[File:Openstreetmap logo.svg|21x38px|alt=|link=]]|4=Cuireann an t-úsáideoir seo le '''Vicipéid''' agus le '''[https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap]'''.|5=10}} </div> === Luachanna === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#E8D9EF|2=#F7EEFA|3=[[File:Disability flag.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''cearta daoine faoi mhíchumas''' agus le dearadh cuimsitheach.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#CDEEFF|2=#EEF9FF|3=[[File:Small Flag of the United Nations ZP.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis na '''[[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiúin Aontaithe]]'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#D7E5F2|2=#EEF5FB|3=[[File:International Criminal Court logo.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis an '''[[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]]'''.|5=10}} </div> === In áiteanna eile ar an ngréasán === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Internet-web-browser.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá suíomh pearsanta an úsáideora seo ag '''[https://eim.ie/ eim.ie]'''.|5=10}} {{Úsáideoir Bluesky|eim.ie}} {{Boscaúsáideora|1=#DCDCFF|2=#F1F0FF|3=[[File:Mastodon logotype (simple) new hue.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Foilsíonn an t-úsáideoir seo postálacha ar '''[https://mastodon.ie/@eimi Mastodon]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D9DDE1|2=#F2F4F6|3=[[File:Octicons-mark-github.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Foilsíonn an t-úsáideoir seo cód ar '''[https://github.com/eimi-codes GitHub]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4E1EE|2=#EEF3F8|3=[[File:Tumblr.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá blag an úsáideora seo ar '''[https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D7F0E4|2=#F0FAF5|3=[[File:ORCID iD.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Is é '''[https://orcid.org/0009-0004-3035-5360 0009-0004-3035-5360]''' aitheantóir ORCID an úsáideora seo.|5=9}} </div> == Naisc == * [https://eim.ie/ Mo shuíomh pearsanta] * [https://mastodon.ie/@eimi Mastodon] * [https://bsky.app/profile/eim.ie Bluesky] * [https://github.com/eimi-codes GitHub] * [https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr] * [https://orcid.org/0009-0004-3035-5360 ORCID] * [https://en.wikipedia.org/wiki/User:%C3%89im%C3%ADvici Mo leathanach úsáideora ar an Vicipéid Bhéarla] [[Catagóir:Úsáideoir ga]] [[Catagóir:Úsáideoir ga-3]] [[Catagóir:Úsáideoir en]] [[Catagóir:Úsáideoir en-L]] k1un0uaf2t3leenchi6zeipj9galkx5 1324214 1324213 2026-08-11T20:17:14Z Éimívici 63185 /* Luachanna */ 1324214 wikitext text/x-wiki {{Leathanach Úsáideora|background=#EBF5EE|border-c=#169B62|border-s=2|margin-style=0 0 1em 0}} == Fúm == Dia daoibh! Is mise '''Éimí Mhic an Ridire''' ('''sí/í'''). Is bean Éireannach aiteach agus déghnéasach mé atá ina cónaí in Oirthuaisceart na hAlban. Is forbróir agus dearthóir gréasáin mé, agus dírím ar inrochtaineacht, ar ilteangachas agus ar bhogearraí foinse oscailte. Táim ag déanamh staidéir ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]], agus táim fós ag foghlaim na Gaeilge. Rinne mé staidéar ar [[Ríomhaireacht|Ríomhaireacht agus TF]] san Ollscoil Oscailte roimhe seo. Bainim úsáid as cathaoir rothaí, agus is duine uathach agus néara-éagsúil mé. Tá Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta agus Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil orm. Cuireann mo thaithí féin bonn eolais faoi mo chuid oibre ar inrochtaineacht dhigiteach agus faoi mo chuid abhcóideachta ar son chearta daoine faoi mhíchumas. Nuair nach bhfuilim ag obair ar theicneolaíocht nua-aimseartha, bím ag plé le mo bhailiúchán de ríomhairí [[Apple Inc.|Apple]] ó ré PowerPC: G3 iMac, G3 iBook agus G4 iBook, a ritheann Mac OS 9.2, 10.0 agus 10.4. == Mo chuid oibre == Tá suim ar leith agam i logánú na Gaeilge, i gcomhionannas digiteach, i ndearadh inrochtana, i stair na ríomhaireachta agus i bpobail aiteacha ar líne. Tá na tionscadail seo i measc na hoibre is ansa liom: * '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]''' — leagan dúchasach de VGAPride do Mac OS 8.6–9.2.2 ar ríomhairí PowerPC. * '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker as Gaeilge]''' — logánú iomlán Gaeilge ar 2,287 teaghrán, lena n-áirítear téarmaíocht aiteach agus dearbhú cáilíochta struchtúrtha. * '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]''' — suíomh inrochtana do choinbhinsiún carthanais aiteach ar líne agus dá chartlanna bliantúla. * '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]''' — ardán neamhspleách do Queer Villainy mar sheánra agus mar phobal. * '''[https://eim.ie/posts/2026/eupl-as-gaeilge.htm EUPL, as Gaeilge]''' — dréacht-aistriúchán neamhoifigiúil Gaeilge de Cheadúnas Poiblí an Aontais Eorpaigh 1.2. == Ar Vicipéid == Tá spéis agam in ábhair a bhaineann leis an nGaeilge, le hÉirinn agus le hAlbain, leis an teicneolaíocht agus le stair na ríomhaireachta, le hinrochtaineacht agus le cearta daoine faoi mhíchumas, agus le cultúr aiteach. Cuirim le [https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap] freisin. Má fheiceann tú botún i mo chuid Gaeilge, ná bíodh drogall ort é a cheartú go cineálta ar [[Plé úsáideora:Éimívici|mo leathanach plé]]. Táim anseo chun cur leis an gciclipéid agus chun foghlaim. == Boscaí úsáideora == === Mise === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Female symbol (heavy purple).svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Is iad '''sí/í''' na forainmneacha a úsáideann an t-úsáideoir seo.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#BFE8D0|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Ireland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is '''bean Éireannach''' í an t-úsáideoir seo.|5=13}} {{Boscaúsáideora|1=#D5E8FA|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Scotland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tá an t-úsáideoir seo ina cónaí in '''[[Albain|Oirthuaisceart na hAlban]]'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E7D2F4|2=#F6E8FF|3=[[File:Bisexual Pride Flag.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is bean '''dhéghnéasach agus aiteach''' í an t-úsáideoir seo.|5=14}} {{Boscaúsáideora|1=#DADADA|2=#F4F4F4|3=[[File:Wheelchair symbol.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Baineann an t-úsáideoir seo úsáid as '''cathaoir rothaí'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#FFD7B3|2=#FFF3E8|3=[[File:Autism acceptance infinity neurodiversity symbol.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is duine '''uathach agus néara-éagsúil''' í an t-úsáideoir seo.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E2DFFC|2=#F3F1FF|3=[[File:Rod of asclepius.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá '''Siondróm Ehlers–Danlos hipearshoghluaisteachta''' ar an úsáideoir seo.|5=9}} {{Boscaúsáideora|1=#D8E8F5|2=#EEF6FF|3=[[File:Human brain icon.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá '''Neamhord Néareolaíoch Feidhmiúil''' ar an úsáideoir seo.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4DEFF|2=#EAF0FF|3=[[File:Flag of Europe.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Is saoránach den '''[[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]]''' í an t-úsáideoir seo.|5=11}} </div> === Teangacha agus staidéar === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|#99B3FF|#E0E8FF|ga-3|Tá '''Gaeilge mhaith''' ag an úsáideoir seo agus tá sí fós á foghlaim.|13}} {{Boscaúsáideora|#6EF7A7|#C5FCDC|en-L|Is '''cainteoir dúchais Béarla''' í an t-úsáideoir seo.|13}} {{Boscaúsáideora|1=#F2D2D7|2=#FFF4F4|3=[[File:County Galway - NUI Galway Quadrangle - 20180904105243.jpg|45x40px|alt=|link=]]|4=Déanann an t-úsáideoir seo staidéar ar an '''Léann Éireannach''' in [[Ollscoil na Gaillimhe]].|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D6E7FA|2=#EEF5FF|3=[[File:Open University logo.png|42x40px|alt=|link=]]|4=Rinne an t-úsáideoir seo staidéar ar '''Ríomhaireacht agus TF''' san [[Open University|Ollscoil Oscailte]].|5=10}} </div> === Teicneolaíocht, teanga agus pobal === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Computer-aj aj ashton 01.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Cruthaíonn an t-úsáideoir seo '''suíomhanna gréasáin inrochtana'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#DADADA|2=#F2F2F2|3=[[File:Free and open-source software logo (2009).svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''bogearraí foinse oscailte'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E1D5F5|2=#F5EEFF|3=[[File:PowerPC logo.svg|44x40px|alt=|link=]]|4=Is díograiseoir '''PowerPC agus Mac OS Clasaiceach''' í an t-úsáideoir seo.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#BFE8D0|2=#FFFFFF|3=[[File:Flag of Ireland.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tá dúil mhór ag an úsáideoir seo i '''gcomhionannas digiteach don Ghaeilge'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#E2DFFC|2=#F3F1FF|3=[[File:Rainbow flag.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=D'fhorbair an t-úsáideoir seo '''[https://github.com/eimi-codes/QuickDrawPride QuickDrawPride]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#FFE0A8|2=#FFF7E6|3=[[File:Dog.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Rinne an t-úsáideoir seo logánú iomlán Gaeilge ar '''[https://puppyclicker.app/ PuppyClicker]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#F8CCE2|2=#FFF0F7|3=[[File:Video Camera Icon.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Forbraíonn an t-úsáideoir seo suíomh '''[https://d-v-s.online/ Digital Villainy Summit]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#E1D5F5|2=#F5F0FF|3=[[File:Theatre Masks SVG.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Chruthaigh an t-úsáideoir seo '''[https://villainy.digital/ Villainy Dot Digital]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4DEFF|2=#EAF0FF|3=[[File:Flag of Europe.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=D'aistrigh an t-úsáideoir seo '''EUPL 1.2''' go Gaeilge go neamhoifigiúil.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D6E7FA|2=#EEF5FF|3=[[File:Wikipedia-logo-v2-ga.svg|21x38px|alt=|link=]][[File:Openstreetmap logo.svg|21x38px|alt=|link=]]|4=Cuireann an t-úsáideoir seo le '''Vicipéid''' agus le '''[https://www.openstreetmap.org/ OpenStreetMap]'''.|5=10}} </div> === Luachanna === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#E8D9EF|2=#F7EEFA|3=[[File:Visually Safe Disability Pride Flag.svg|Visually Safe Disability Pride Flag|42x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo le '''cearta daoine faoi mhíchumas''' agus le dearadh cuimsitheach.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#CDEEFF|2=#EEF9FF|3=[[File:Small Flag of the United Nations ZP.svg|42x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis na '''[[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiúin Aontaithe]]'''.|5=11}} {{Boscaúsáideora|1=#D7E5F2|2=#EEF5FB|3=[[File:International Criminal Court logo.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tacaíonn an t-úsáideoir seo leis an '''[[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]]'''.|5=10}} </div> === In áiteanna eile ar an ngréasán === <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; align-items:flex-start;"> {{Boscaúsáideora|1=#C7E3D7|2=#EBF5EE|3=[[File:Internet-web-browser.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá suíomh pearsanta an úsáideora seo ag '''[https://eim.ie/ eim.ie]'''.|5=10}} {{Úsáideoir Bluesky|eim.ie}} {{Boscaúsáideora|1=#DCDCFF|2=#F1F0FF|3=[[File:Mastodon logotype (simple) new hue.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Foilsíonn an t-úsáideoir seo postálacha ar '''[https://mastodon.ie/@eimi Mastodon]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D9DDE1|2=#F2F4F6|3=[[File:Octicons-mark-github.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Foilsíonn an t-úsáideoir seo cód ar '''[https://github.com/eimi-codes GitHub]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D4E1EE|2=#EEF3F8|3=[[File:Tumblr.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Tá blag an úsáideora seo ar '''[https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr]'''.|5=10}} {{Boscaúsáideora|1=#D7F0E4|2=#F0FAF5|3=[[File:ORCID iD.svg|40x40px|alt=|link=]]|4=Is é '''[https://orcid.org/0009-0004-3035-5360 0009-0004-3035-5360]''' aitheantóir ORCID an úsáideora seo.|5=9}} </div> == Naisc == * [https://eim.ie/ Mo shuíomh pearsanta] * [https://mastodon.ie/@eimi Mastodon] * [https://bsky.app/profile/eim.ie Bluesky] * [https://github.com/eimi-codes GitHub] * [https://eimiandcoffee.tumblr.com/ Tumblr] * [https://orcid.org/0009-0004-3035-5360 ORCID] * [https://en.wikipedia.org/wiki/User:%C3%89im%C3%ADvici Mo leathanach úsáideora ar an Vicipéid Bhéarla] [[Catagóir:Úsáideoir ga]] [[Catagóir:Úsáideoir ga-3]] [[Catagóir:Úsáideoir en]] [[Catagóir:Úsáideoir en-L]] nt0koo4fo7lc3mv1nbulwxri2g35tc2 0 115982 1324263 1307649 2026-08-11T23:02:57Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí athraithe agus beagán eile 1324263 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Is [[:Catagóir:Scannáin uafáis|scannán uafáis]] é '''''An Taibhse''''' a thiteann a scéal amach le linn an [[An Gorta Mór|ghorta mhóir]].<ref name=":4" /> Tháinig sé amach sa bhliain [[2024]]-2025. [[Jim Sheridan]] a léirigh, fear a ainmníodh sé huaire d'[[Oscar]], agus [[John Farrelly]] a stiúraigh.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Réamhbhlaiseadh : AN TAIBHSE (The Ghost) - Irish Language Horror Film Official Trailer|url=https://www.youtube.com/watch?v=Y9UCTITTskc&t=1s|date=2025-03-04|author=Jackpot Films}}</ref><ref group="nóta">Maíodh gurb é ''An Taibhse'' an chéad fhadscannán uafáis Ghaeilge riamh, féach áfach ''[[Na Cloigne]].''</ref> Cáineadh an dialóg sa scannán toisc go raibh cumas teanga na n-aisteoirí chomh híseal sin go raibh an chaint dothuigthe in áiteanna go leor.<ref name=":3" /><ref name=":5" /> [[Íomhá:Coolatin House in Shilelagh, County Wicklow.jpg|mion|1942]] [[Íomhá:Coolattin House1.jpg|mion|Teach Chúil Aitinn i dtús an 20ú aois, in aice le [[Síol Éalaigh]]<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Coollattin House|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Coollattin_House|journal=Wikipedia|date=2025-03-25|language=en}}</ref>]] Scéal scéiniúil é atá suite le linn an [[An Gorta Mór|ghorta mhóir]] in Éirinn sa bhliain [[1852]]. Tosaíonn Éamon agus a iníon Máire ar ról suaimhneach mar airíoch i dteach mór iargúlta le linn mhíonna crua an gheimhridh. Ach scaoileann a dtasc suaimhneach tromluí ar mhéid osnádúrtha istigh i mballaí an tí mhóir, ag corraí rúin dhorcha ón am a chuaigh thart.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://www.visitderry.com/whats-on/scannan-an-taibhse-film-the-ghost-p923561|teideal=Scannán - An Taibhse / Film - The Ghost -|dáta=2024|language=ga-IE|work=Visit Derry|dátarochtana=2025-03-27}}</ref> == Plota == Tá an scéal suite i ngeimhreadh na bliana 1852, i dtreo deireadh tréimhse an Ghorta, agus an Tigh agus an cheantar scriosta dá bharr. Is faoi cailín, Máire (Livvy Hill), agus a hathair, Éamon (Tom Kerrisk) atá an scéal. Oibríonn siad mar chúramóirí nó mar fheighlithe geimhreadh i dTigh Mór Seoirseach i rith ghearróga dubha an gheimhridh. Ach scaoiltear tromluí osnádúrtha ina dtreo nuair a dhúisíonn fórsa mailíseach taobh istigh de bhallaí an tí mhóir, agus dúisítear arís rúin dhorcha ón am atá thart. Tarlaíonn gníomhaíochtaí osnádúrtha éagsúla thart timpeall na hiníne, a threisíonn le himeacht ama.<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|title=Agallamh: "Ní chreidim ionta ach tá siad ann" - An Taibhse|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0812/1464472-an-taibhse-scannan-uafais-gaeilge/|date=2024-08-12|author=[[RTÉ]]}}</ref> Athraíonn iompar an athar, Éamon, i rith an scannáin, agus tosaíonn sé á iompar féin ar bhealach aisteach.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2025/03/an-taibhse-an-chead-scannan-uafais-as-gaeilge/|teideal=An Taibhse: an chéad scannán uafáis as Gaeilge|údar=[[Jenna Goulding]]|dáta=2025-03-14|dátarochtana=2025-03-27|work=[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]}}</ref> Mar sin an cheist ná – cad é an ghníomhaíocht osnádúrtha seo agus canathaobh go bhfuil sé dírithe ar an iníon? == Téama == Tá an scéal dírithe ar na tarlúintí osnádúrtha agus an fáth go bhfuil siad ceangailte leis an iníon. Scrúdaíonn an scannán doimhneacht athléimneacht an duine in aghaidh uafáis. Is léiriú éifeachtach é ar mharthanas agus ar na bealaí casta a théann an aigne in oiriúint dá comhthéacs. Léirítear é seo freisin i suíomh an scannáin mar bhí go leor daoine ag streachailt le teacht slán le linn an Ghorta Mhóir. Léiriú an scannán ar iarrachtaí an chosmhuintir an atógáil a dhéanamh arís agus teacht aniar éigin a lorg ina saolta.<ref name=":2" /> Cé gur scannán uafáis é, deirtear go léiríonn sé teachtaireacht dóchais. ‘Ná bíodh eagla ort’ an mana, mar ní buan an mhí-úsáid agus bíonn dóchas ann i gcónaí.<ref name=":0" /> == Léiriú == [[Íomhá:Jim Sheridan.jpg|mion|[[Jim Sheridan]]]] Gearrscannán a bhí sa scannán seo ar dtús, a rinne an stiúrthóir Johnny Farrelly (a rugadh sa bhliain 2000/2021), nuair a bhí sé san ollscoil. Bhí sé an-sásta leis an toradh agus shocraigh sé fadscannáin a dhéanamh as. Rinneadh scannánú air i mí na Samhna 2021 i Coolattin House<ref name=":1" /> i gCill Mhantáin, in aice le [[Síol Éalaigh]]. Lasmuigh rinneadh scannánú air i g[[Contae Dhún na nGall]] (tháinig an fhoireann as [[Doire]]). Ní raibh ach €3,000 mar bhuiséad don scannán. Bhí ar gach éinne an saothar a roinnt, agus ualach na jabanna ar fad a iompair. Bhí orthu pleanáil a dhéanamh nuair a scannánaíodh radhairc bunaithe ar sholas na gréine mar ní raibh aon airgead acu le haghaidh soilsiú. Bhí siad ullmhaithe go maith agus d’oibrigh gach duine ar an bhfoireann le chéile chun costais a choinneáil íseal. Chun na mothúcháin a thaispeáint go héifeachtach sa scannán, ní raibh barraíocht daoine sa seomra agus iad ag taifeadadh na radharc.<ref name=":0" /> Roghnaigh Farrelly ''An Taibhse'' a dhéanamh i nGaeilge mar cheap sé go mbeadh sé nádúrtha agus iontaofa agus gur bealach níos fearr é chun a lucht féachana a thumadh sa scéal. Ba í an Ghaeilge an teanga labhartha ag an am sin in Éirinn, tréimhse an Ghorta Mhóir. Ní hé ''An Taibhse'' an chéad scannán as Gaeilge a rinne John Farrelly a stiúradh. Stiúir sé ''Different'' in 2022, scannán rómánsúil. Chomh maith leis sin, bhuaigh sé Duais an Ghiúiré ag an LA Horror Film Festival don scannán ''The Sleep Experiment''.<ref name=":0" /> Thaitin an bunleagan le [[Jim Sheridan]] (is ainmní Oscar sé huaire é.) agus tháinig sé ar bord mar Léiritheoir Feidhmeach. Ba mhór an chabhair é i léiriú an scannáin agus thug sé roinnt moltaí do Farrelly. == Glacadh == === Gaeilge === "Tá an Ghaeilge i ''An'' ''Taibhse'' tubaisteach. Tá sí chomh lochtach sin gur rídheacair sult a bhaint as nó go fiú an aisteoireacht ann a mheas. Gaeilge Ultach a bhí sa script is cosúil, blas nach raibh ag cuid de na haisteoirí. Shamhlófá go bhfuil focail go leor á rá acu nár chuala siad ariamh cheana. Bheadh sé suimiúil breathnú ar an script le fáil amach an uaithi sin nó ó na haisteoirí a tháinig na botúin teanga. Is léir nach nós leo an teanga a labhairt. ... Tá an fhoghraíocht chomh dona sin gur gá brath ar na fotheidil go han-rialta."<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/scannan-uafais-millte-ag-gaeilge-lofa-dhothuigthe/|teideal=Scannán uafáis millte ag Gaeilge lofa dhothuigthe|údar=[[Eoin P. Ó Murchú]]|dáta=3 Aibreán 2025|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2025-04-03}}</ref> Is í Livvy Hill an iníon, Máire, sa scannán. Ní raibh focal Gaeilge ar bith aici roimh an scannán. D’fhoghlaim sí a cuid línte de réir na foghraíochta i g[[canúint Uladh]]. Luadh é mar scannán a bhain amhlabhra de.<ref name=":5">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/roinn-le-moladh-faoin-scannan-is-deanai-o-cine-4-ach-urchar-amu-e-baite/|teideal=Roinnt le moladh faoin scannán is déanaí ó Cine4, ach urchar amú é ‘Báite’|údar=[[Maitiú Ó Coimín]]|dáta=2026-03-11|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref> === Féilte === Taispeánadh ''An Taibhse'' ag féilte scannán éagsúla ar fud an domhain. Bhí sé díolta amach ag Fright Fest, ceann de na féilte uafáis is mó ar domhain, áit a raibh ''An Taibhse'' á thaispeáint ar an bpríomhscáileán i bpictiúrlann Chearnóg Leicester i Londain ar an 23 Lúnasa 2024.<ref name=":2" /> Taispeánadh an scannán ag Fleadh Scannán na Gaillimhe in 2024 chomh maith, agus taispeánadh é ag Newport Beach Film Festival i Meiriceá. Taispeánadh é chomh maith ag féiltí [[Scannánaíocht|scannánaíochta]] san [[An Íoslainn|Íoslainn]], san [[An Iodáil|Iodáil]] agus in áiteanna fud fad na h[[Éire|Éireann]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://extrag.ie/2025/03/24/siamsaiocht/an-taibhse-scannan-uafais-nua/|teideal=An Taibhse: Osclaíonn scannán uafáis as Gaeilge Dé hAoine|údar=[[Philip Downes]]|dáta=2025-03-24|dátarochtana=2025-03-27|work=[[ExtraG.ie]]}}</ref> Tar éis taispeáint ''An Taibhse'' i Londain, bhí daoine ag rá gurb é an chéad uair dóibh an Ghaeilge a chloisteáil.<ref name=":0" /> == Naisc sheachtracha == * Agallamh leis an scríbhneoir agus stiúrthóir, [https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0812/1464472-an-taibhse-scannan-uafais-gaeilge/ John Farrelly] * Agallamh leis an aisteoir [https://tuairisc.ie/an-t-iar-mhainicin-ceolmhar-ata-le-feiceail-sa-gcead-fhadscannan-uafais-i-ngaeilge/ Tom Kerrisk] == Féach freisin == * ''[[Na Cloigne]]'' * [[Fréamhacha (scannán)|''Fréamhacha'']] * [[John Farrelly]] == Tagairtí == {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} {{DEFAULTSORT:Taibhse, An}} [[Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin uafáis Éireannacha]] [[Catagóir:Scannáin 2024]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] [[Catagóir:Taibhsí]] f4t581tay1dr3g1dzm1vr2mh5smj3qj 0 116303 1324273 1242714 2026-08-11T23:16:52Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324273 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Coirscéal drámaíochta Éireannach ón mbliain [[2017]] é '''Cardboard Gangsters'''. Is iad [[John Connors]], Fionn Ó Loingsigh agus Kierston Wareing na príomhaisteoirí sa scannán seo. Mark O'Connor a stiúraigh. Ann feictear grúpa stócach as [[Darndál]] atá ag iarraidh a bheith ina ndrongadóirí mar go gceapann siad go dtiocfaidh airgead, cumhacht agus mná chucu dá bharr. == Naisc sheachtracha == == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol-scannán}} [[Catagóir:Coirscéalta]] [[Catagóir:Scannáin 2017]] [[Catagóir:Scannáin Béarla]] [[Catagóir:Scannáin Disney]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] 88uhdm0sydomkvu2mga02m5hn8rht4l 0 116864 1324266 1290336 2026-08-11T23:07:50Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324266 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Is scannán [[Gaeilge]] a rinneadh i d[[Tuaisceart na hÉireann]] é '''''[[Doineann (scannán)|Doineann]]''''' a eisíodh sa bhliain [[2021]]. Is é Damian McCann a stiúraigh. == Léiriú == Rinneadh scannánú air i g[[Contae an Dúin]] agus [[Oileán Mhic Aodha]]. Ba iad [[Northern Ireland Screen]], [[BBC Gaeilge]] agus [[TG4]] a mhaoinigh an scannán. Reáchtáladh ''première'' an scannáin ag [[Fleadh Scannán na Gaillimhe]] ar [[21 Iúil]] [[2021]]. == Carachtair == *[[Peter Coonan]] mar Tomás *[[Bríd Brennan]] mar Labhaoise *[[Clare Monnelly]] mar Siobhán *[[Seán T. Ó Meallaigh]] mar Macdara == Naisc sheachtracha == *[https://www.imdb.com/title/tt15077296 Doineann] ar [[IMDb]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-scannán}} {{DEFAULTSORT:Doineann, scannan}} [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Scannáin 2021]] [[Catagóir:Scéalta bleachtaireachta]] suixcjepd25rfl2scamwfu6ea3kdci0 1324268 1324266 2026-08-11T23:09:06Z Taghdtaighde 60452 Catagóir curtha leis 1324268 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Is scannán [[Gaeilge]] a rinneadh i d[[Tuaisceart na hÉireann]] é '''''[[Doineann (scannán)|Doineann]]''''' a eisíodh sa bhliain [[2021]]. Is é Damian McCann a stiúraigh. == Léiriú == Rinneadh scannánú air i g[[Contae an Dúin]] agus [[Oileán Mhic Aodha]]. Ba iad [[Northern Ireland Screen]], [[BBC Gaeilge]] agus [[TG4]] a mhaoinigh an scannán. Reáchtáladh ''première'' an scannáin ag [[Fleadh Scannán na Gaillimhe]] ar [[21 Iúil]] [[2021]]. == Carachtair == *[[Peter Coonan]] mar Tomás *[[Bríd Brennan]] mar Labhaoise *[[Clare Monnelly]] mar Siobhán *[[Seán T. Ó Meallaigh]] mar Macdara == Naisc sheachtracha == *[https://www.imdb.com/title/tt15077296 Doineann] ar [[IMDb]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-scannán}} {{DEFAULTSORT:Doineann, scannan}} [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Scannáin 2021]] [[Catagóir:Scéalta bleachtaireachta na Gaeilge]] [[Catagóir:Scéalta bleachtaireachta]] dqz9hbi6ry13qkkxanz4jymb6g68em2 0 117269 1324262 1307647 2026-08-11T23:02:42Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324262 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Scannáin uafáis Gaeilge é '''''Fréwaka''''' (Leagan stílithe den fhocal ''Fréamhacha'') ar thug ''Variety'' a ‘''Rattling Irish Horror''’ air i ndiaidh a sheoladh domhanda ag Féile Scannán [[Locarno]] i mí Lúnasa na bliana 2024.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0820/1465713-freamhacha-psychological-horror-as-gaeilge/|teideal=Horror mar lionsa ar an tráma|dáta=20 Lúnasa 2024|dátarochtana=07 Eanáir 2025}}</ref> Saothar é seo a scríobh agus a stiúraigh [[Aislinn Clarke]] agus atá dírithe ar an oibrí cúraim Shoo ([[Clare Monnelly]]) atá ag tabhairt aire do Pheig ([[Bríd Ní Neachtain]]). Feictear ann [[Pisreog|piseoga]], [[Fuadach|fuadaigh]] agus uafáis an ama atá caite ag teacht go barr uisce.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cadrail-na-gcairdineal-kneecap-an-fhidil-ghorm-agus-na-feic-a-bhfeicfir/|teideal=Cadráil na gcairdinéal, Kneecap, an Fhidil Ghorm agus ná feic a bhfeicfir|dáta=2024-12-27|language=ga-IE|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2025-01-07}}</ref> Mná uilig atá i bhfoireann aisteoirí an scannáin Ghaeilge seo arna scríobh ag agus faoi stiúir Aislinn Clarke. I measc na n-aisteoirí sin tá Clare Monnelly ([[Doineann (scannán)|''Doineann'']], ''[[Moone Boy]]''), [[Bríd Ní Neachtain]] ([[Banshees of Inisherin|''Banshees of Inisherin'']], [[Róise & Frank|''Róise & Frank'']]), agus an t-aisteoir [[An Úcráin|Úcránach]] [[Aleksandra Bystrzhitskaya]] (F20). == Scéal == Is í an t-oibrí cúraim Shoo (Monnelly) croí scéal an scannáin. Cuirtear Shoo ag obair i sráidbhaile scoite ina labhraítear Gaeilge chun aire a thabhairt do bhean a bhfuil faitíos uirthi a teach a fhágáil (Ní Neachtain). Tá faitíos freisin uirthi roimh na comharsana agus roimh na [[Aos Sí|Sídhe]], neacha scáfara ón m[[Béaloideas na hÉireann|béaloideas]] a gcreideann sí a d’fhuadaigh í féin blianta fada roimhe sin. De réir mar a fhásann dlúthchairdeas eatarthu, bíonn Shoo ite ag [[paranóia]], [[Deasghnáth|deasghnátha]] agus piseoga na seanmhná, agus ar deireadh thiar tugann sí aghaidh ar na huafáis a tharla ina saol féin. == Léiriú == Arna léiriú ag Dermot Lavery do DoubleBand Films ([[Doineann]]) agus ag Patrick O’Neill do Wildcard, maoiníodh an scannán faoin scéim Cine4, le tacaíocht ó [[TG4]], [[Fís Éireann]], [[Coimisiún na Meán]], agus Alt 48, an scéim chéanna faoinar maoiníodh an scannán Gaeilge ''[[An Cailín Ciúin]]'', a fuair ainmniúchán ag [[Gradaim Oscar]]. Comhlacht léiriúcháin a bhfuil gradaim bainte amach aige is ea [[DoubleBand Films]] atá lonnaithe i m[[Béal Feirste]] agus a bhfuil dea-theist air le 30 bliain anuas as cláir fhíorasacha agus príomhscannáin d’ardchaighdeán a dhéanamh ina bhfuil scéalaíocht shainiúil. Is é a dúirt [[Máire Ní Chochláinn|Máire Ní Chonláin]], Eagarthóir Coimisiúnaithe TG4: “Is iontach an mórtas atá ar TG4 tacú le ‘FRÉAMHACHA’, scannán a thugann ardán do thraidisiún shaibhir scéalaíochta na hÉireann ach chomh maith leis sin a leagann béim ar chumhacht na Gaeilge sa scannánaíocht chomhaimseartha. Tá scannán uaibhreach agus iontach corraitheach cruthaithe ag Aislinn Clarke agus a foireann d’aisteoirí cumasacha, scannán a chreidimid a mheallfaidh lucht féachana ag Locarno agus níos faide i gcéin. Tá ríméad orainn go bhfuiltear ag tabhairt aird ar an scannán Gaeilge seo go hidirnáisiúnta, is ceart sin, agus táimid ag súil go mór leis an tionchar a bheidh aige ar phobail scannánaíochta na hÉireann agus ar fud an domhain a bhrath.” New Europe Film Sales atá i mbun díolacháin idirnáisiúnta don scannán. Eiseoidh Wildcard Distribution an scannán i bpictiúrlanna na hÉireann sa bhliain 2025.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tg4.ie/ga/eolas/preas/nuacht-raitis/2024-2/an-scannan-uafais-gaeilge-freamhacha-le-taispeaint-don-domhan-den-chead-uair-ag-feile-san-eilveis-inniu/|teideal=An Scannán Uafáis Gaeilge 'Fréamhacha' le Taispeáint don Domhan den Chéad Uair ag Féile san Eilvéis Inniu|dáta=09 Lúnasa 2024|dátarochtana=07 Eanáir 2024}}</ref> == Féach freisin == * ''[[An Taibhse]]'' * [[Scannánaíocht na Gaeilge]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-scannán}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:Freamhacha, scannan}} [[Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin uafáis Éireannacha]] [[Catagóir:Scannáin uafáis]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Scannáin 2024]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean uafáis]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] 5pyqpx5v4erj2r5cxtu0ynqhvao4okc 0 119412 1324216 1303863 2026-08-11T20:34:20Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324216 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |editor=[[Nuala Ní Chonchúir]] <!--|ilustrador=Maisiúchán--> <!--|propietari=Úinéir--> |periodicitat=Leathbhliantán; ar sos <!--|fundador=bunaitheoir--> |genere=[[Splancfhicsean]] |tema=Gearrscéalta, agallaimh <!--|publicat_a=[[Éire]]--> |edicions=12<ref group="nóta">(faoi Bhealtaine 2025)</ref> |distribucio=Ar líne |idioma=[[An Béarla]] agus [[An Ghaeilge|an Ghaeilge]]|editor_cap=* [[Nuala Ní Chonchúir]] * [[Robert Barrett]] (Comheagarthóir) * [[Marie Gethins]] (Comheagarthóir / Bainisteoir na nAgallamh) * [[Adam Trodd]] (Comheagarthóir) * [[Janice Leagra]] (Eagarthóir Físiúil) * [[Sadhbh Devlin]] (Eagarthóir Gaeilge) * [[Finbar McLoughlin]] (Bainisteoir Gréasáin) <!--|editorial=foilsitheoir--> |fundacio=01/05/2019 <!--|tancament=Am deiridh--> |seu=[[Éire]] |accesobert=Is ea |preu=Saor in aisce |website=https://splonk.ie/ }} Is iris [[Splancfhicsean|splancfhicsin]] í '''''[[Splonk]]'''''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0612/1454341-nuala-oconnor-ag-dalkey-book-fest/|teideal=Author of 'Nora', Nuala O'Connor, at Dalkey Book Fest|dáta=12 Meitheamh 2024|language=ga ⁊ en|work=[[RTÉ.ie]]|dátarochtana=26 Bealtaine 2025}}</ref> Tá sí ilchineálach ó thaobh seánra de agus foilsíonn míreanna ó fud fad an domhain.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.writing.ie/news/splonk-a-new-irish-flash-e-zine/|teideal=Splonk: A New Irish Flash E-zine|údar=[[Nuala O'Connor]]|dáta=2019-02-26|language=en|work=[[Writing.ie]]|dátarochtana=2025-05-26}}</ref><ref name=":6" /> Tá aitheantas tuilte aici mar iris ar leith, an t-aon iris [[Éire|Éireannacha]] atá dírithe go hiomlán ar splancfhicsean ar líne.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/review/2023/12/23/irish-literary-magazines-from-the-visually-stunning-to-the-unapologetically-plain/|teideal=Irish literary magazines: from the visually stunning to the unapologetically plain|údar=[[Mei Chin]]|dáta=23/12/2023|language=en|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-05-26}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/wicklow/lifestyle/lucky-friday-the-13th-for-robert/39759059.html|teideal=Lucky Friday the 13th for Robert|údar=Myles Buchanan|dáta=2020-11-21|language=en|work=[[Wicklow People]]|dátarochtana=2025-05-26}}</ref> Leathbhliantán atá inti go hiondúil. Tá sí ar sos ó eisíodh eagrán 12 (Samhain 2024) i leith.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://splonk.ie/about/|teideal=About – Splonk|language=en|dátarochtana=2025-05-26}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://splonk.ie/|teideal=Splonk – The Irish for Flash|language=en|dátarochtana=2025-05-26}}</ref> Tugtar le fios gurb é an focal 'splanc' a thug a hainm don iris; tugtar suntas freisin do chiall mheafarach an fhocail 'splaincín'.<ref name=":0" /> Go dtí bunú ''Splonk'', b'fhacthas do Ní Chonchúir nach raibh iris ar bith in Éirinn a bhí ag plé leis an splancfhicsean amháin.<ref name=":1" /> Mar Eagarthóir Físiúil, cuireann an t-ealaíontóir meán measctha Meiriceánach [[Janice Leagra]] freagraí i bhfoirm phictiúir leis na scéalta.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://booksirelandmagazine.com/splonk-the-sparky-bi-lingual-journal-for-flash-fiction/|teideal=Splonk, the sparky bi-lingual journal for flash fiction - Books Ireland|údar=[[Nuala O'Connor]]|dáta=2021-07-27|language=en|work=[[Books Ireland]]|dátarochtana=2025-05-27}}</ref> Tá lucht na hirise ag leagan béim ar míreanna i mBéarla agus i nGaeilge a fhoilsiú ón dtús. Ba í [[Lisa Nic an Bhreithimh]] Eagarthóir Gaeilge na hirise óna bunú go ceann trí bliana.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":5">{{Luaigh foilseachán|author=[[Nuala Ní Chonchúir]]|date=2024-04-05|url=https://splonk.ie/2024/04/05/issue-11-editorial/|title=Editorial: Five Years of Splonk|journal=[[Splonk]]|issue=11|language=Béarla}}</ref> Fógraíodh in 2022 go mbeadh an scríbhneoir [[Sadhbh Devlin]] ina hEagarthóir Gaeilge ar an iris feasta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://splonk.ie/2022/01/20/eagarthoir-gaeilge-nua-new-irish-language-editor/|teideal=Eagarthóir Gaeilge Nua – New Irish Language Editor – Splonk|dáta=2022-01-20|language=en ⁊ ga|dátarochtana=2025-05-27}}</ref> Ar na scríbhneoirí a fhoilsíodh míreanna dá gcuid i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]] inti tá [[Gearóidín Nic Cárthaigh]],<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-issue-4/ eagrán 4]: [https://splonk.ie/2020/10/11/iasc-ar-an-aoine-gearoidin-nic-carthaigh/ ''Iasc ar an Aoine''];<br/>[https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-5/ Eagrán 5]: ''[https://splonk.ie/2021/04/11/aire-na-fola/ Aire na Fola]'';<br/>[https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-6/ Eagrán 6]: ''[https://splonk.ie/2021/11/21/labhrann-grainne-gearoidin-nic-carthaigh/ Labhrann Gráinne]'';<br/>[https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-issue-8/ Eagrán 8]: [https://splonk.ie/2022/09/09/an-teileamh-deiridh-gearoidin-nic-charthaigh/ ''An tÉileamh Deiridh''];<br/>[https://splonk.ie/splonk-9/ Eagrán 9]: ''[https://splonk.ie/2023/04/25/o-mhainsear-go-mainsear-gearoidin-nic-carthaigh/ Ó Mhainséar go Mainséar]'';<br/>[https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-11/ Eagrán 11]: ''[https://splonk.ie/2024/04/04/mise-agus-muirnin-gearoidin-nic-carthaigh/ Mise agus Muirnín]''</ref> [[Sam Ó Fearraigh]],<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-issue-3/ eagrán 3]: [https://splonk.ie/2020/05/28/an-paganach-deireanach-sam-o-fearraigh/ ''An Págánach Deireanach'']</ref> [[Réaltán Ní Leannáin]].<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-issue-2/ eagrán 2]: ''[https://splonk.ie/2020/01/01/seachnaionn-suil-realtan-ni-leannain/ Seachnaíonn Súil]''</ref> Ar na léaspairtí splancfhicsin a cuireadh faoi agallamh tá [[Lydia Davis]],<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-11/ eagrán 11]: [https://splonk.ie/2024/04/05/the-splonk-five-lydia-davis/ ''The Splonk Five: Lydia Davis'']</ref> [[Stuart Dybek]]<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/splonk-all-issues/splonk-issue-4/ eagrán 4]: [https://splonk.ie/2020/10/29/the-splonk-five-interview-with-stuart-dybek/ ''The Splonk Five: Interview with Stuart Dybek'']</ref> agus [[Kathy Fish]].<ref group="nóta">Féach [https://splonk.ie/2019/05/01/the-splonk-five-interview-with-kathy-fish/ eagrán 1]: [https://splonk.ie/2019/05/01/the-splonk-five-interview-with-kathy-fish/ ''Kathy Fish The Splonk Five: Interview with Kathy Fish'']</ref><ref name=":5" /><ref name=":3" /> == Cur chuige == Glacann ''Splonk'' le míreanna maithe beag beann ar sheánra, téama ná ábhar – saothair turgnamhacha nó scéalta díreacha, splancacha le béim ar chúrsaí teanga nó ar an éigiall, stairiúil todhchaíoch, corr gnách, dubhach nó suairc.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> Glactar le hiarratais ó gach cearn den domhan.<ref name=":6">{{Lua idirlín|url=https://splonk.ie/2019/01/18/news-page-3/|teideal=First editorial meeting – Splonk|dáta=2019-01-18|language=en|work=Splonk.ie|dátarochtana=2025-05-27}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://theshortstory.co.uk/magazine-interview-nuala-oconnor-editor-in-chief-of-splonk/|teideal=Magazine Interview: Nuala O'Connor, Editor-in-Chief of Splonk|údar=Alex Reece Abbott ⁊ Nuala Ní Chonchúir|dáta=2019-05-23|language=en|work=TSS Publishing|dátarochtana=2025-05-27}}</ref> Bíonn na heagarthóirí dall ar na scríbhneoirí agus na hiarratais á meas acu.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> Foilsítear inti míreanna i dtrí rannóg:<ref name=":1" /> * ''SplonkFlash'': splancacha suas le 500 focal ar fad, i m[[An Béarla|Béarla]] * ''SplonkMicros'': suas le 100 focal, i mBéarla * ''SplonkSplanc'': suas le 500 focal, i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]] Déanann na heagarthóirí míreanna áirithe a chur isteach i gcomhair duaiseanna agus díolamaí.<ref name=":3" /> Ó am go chéile foilsítear mion-eagráin a bhíonn sé mar sprioc acu na heagarthóirí féin in iúl.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Nuala Ní Chonchúir]]|date=2022-03-25|url=https://splonk.ie/2022/03/25/editors-note-splonk-seven/|title=Editor’s Note – Splonk Seven|journal=[[Splonk]]|issue=7|language=Béarla}}</ref> == Comhoibriú == Chuir Ní Chonchúir ceardlann faoin [[Ficsean stairiúil|fhicsean stairiúil]] ar siúl mar chuid d'Fhéile Splancfhicsin [[Briostó|Bhriostó]] 2019 maille le painéal cainte, agus ceann eile in 2022.<ref>{{Cite news|url=https://www.flashfictionfestival.com/programme/|teideal=Programme|year=2019|language=en-GB|work=Flash Fiction Festival|dátarochtana=2025-05-27}}{{Dead link|date=Meitheamh 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.flashfictionfestival.com/programme/|teideal=Programme : July|year=2022|language=en|work=Flash Fiction Festival|dátarochtana=2025-05-27}}{{Dead link|date=Meitheamh 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Chuir beirt eagarthóirí de chuid na hirise, Lisa Nic An Breithimh agus [[Marie Gethins]], ceardlann splancfhicsin ar siúl ar líne do scríbhneoirí Béarla nó Gaeilge mar chuid d'[[Féile Liteartha Chorca Dhuibhne|Fhéile Liteartha Chorca Dhuibhne]] 2020.<ref>{{Luaigh foilseachán|url=https://splonk.ie/2020/10/09/splonk-workshop-at-dingle-lit/|title=Splonk Workshop at Dingle Lit|journal=[[Splonk]]|language=Béarla|date=2020-10-09}}</ref> Chuaigh an iris i gcomhar le [[Duais Splancfhicsin Allingham]] sa bhliain 2024. Rinne Ní Chonchúir moltóireacht ar an gcomórtas agus foilsíodh na trí mhír ab fhearr in eagrán 12 de ''Splonk''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.allinghamfestival.com/news/2024/8/27/xj1gqjtglj5jg4rfx3ypkvt9c637r3|teideal=Flash Fiction Competition Judge|dáta=2024-08-27|language=en|work=Allingham Festival|dátarochtana=2025-05-27|archivedate=2025-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250527234312/https://www.allinghamfestival.com/news/2024/8/27/xj1gqjtglj5jg4rfx3ypkvt9c637r3}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Nuala O’Connor]]|url=https://splonk.ie/2024/11/10/editorial-splonk-12/|title=Issue 12 – Editorial|journal=[[Splonk]]|issue=12|year=2024|month=Samhain|language=Béarla}}</ref> == Glacadh == Mhol an scríbhneoir [[Mei Chin]] ''Splonk'' mar iris, á rá gur aoibhinn léi gur ann di agus ag moladh an consaeit atá aici. Bíonn na míreanna a fhoilsítear inti go maith, a deir sí, mura mbíonn siad ar aon iomaire le h''Ein Hungerkünstler'' [[Franz Kafka|Khafka]] nó le h''Arcady'' an t[[James Joyce|Seoighigh]]. Luaigh sí áilleacht faoi leith le ''Stargazey Pie'' le [[Rick White]].<ref name=":2" /><ref group="nóta">Le haghaidh an scéal céanna féach [https://splonk.ie/splonk-9/ eagrán 9]: [https://splonk.ie/2023/04/17/stargazey-pie-rick-white/ ''Stargazey Pie'']</ref> B'í ''Splonk'' a thug a chéad taithí cheart ar an splancfhicsean don úrscéalaí [[Kevin Power]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/review/2024/12/21/kevin-power-literary-magazines-are-all-the-more-vital-for-operating-off-the-commercial-grid/|teideal=Kevin Power: Literary magazines are all the more vital for operating off the commercial grid|údar=[[Kevin Power]]|dáta=2024-12-21|language=en|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-05-26}}</ref> Chuir nuachtán mac léinn [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide]], ''[[The University Times]]'', fáilte roimpi mar iris, ag tuairimiú go bhfeileann sí do dhreamanna óga ach go háirithe.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://universitytimes.ie/2020/02/with-splonk-smart-literature-for-a-smartphone-generation/|teideal=With Splonk, Smart Literature for a Smart(phone) Generation|údar=[[Ellen Finnerty]]|dáta=2020-02-12|language=en|work=[[University Times]]|dátarochtana=2025-05-27}}</ref> == Féach freisin == * ''[[Comhar]]'' * ''[[An Gairdín (irisín)|An Gairdín]]'' * ''[[Crannóg (iris)|Crannóg]]'' * [[Aneas (iris)|''Aneas'']] * ''[[The Stinging Fly]]'' * ''[[Banshee]]'' == Naisc sheachtracha == * Suíomh oifigiúil: [https://splonk.ie/ splonk.ie] * [https://vimeo.com/426243415 Rogha scéalta (físeán)] * [https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0612/1454341-nuala-oconnor-ag-dalkey-book-fest/ Agallamh leis an bpríomheagarthóir Nuala Ní Chonchúir in 2024 (ga ⁊ en)] * [https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22326035/ Agallamh le Lisa Nic an Bhreithimh agus Sadhbh Devlin ar RnaG in 2023] * [https://soundcloud.com/rnl/scoth-na-seachtaine-slan-leis-an-gceol-craobh-na-sraithe-splonk-tuilleadh-290319 Agallamh leis an Eagarthóir Gaeilge Lisa Nic an Bhreithimh ar RnaL in 2019 (27:00–37:00)] == Tagairtí == {{reflist}} ==Nótaí== {{reflist|group=nóta}} [[Catagóir:Irisí Éireannacha]] [[Catagóir:Irisí Gaeilge]] [[Catagóir:Irisí liteartha]] [[Catagóir:Irisí liteartha i nGaeilge]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Splancfhicsean Éireannach]] [[Catagóir:Splancfhicsean i nGaeilge]] [[Catagóir:Splancfhicsean|*]] [[Catagóir:Gearrscéalta Gaeilge|*]] [[Catagóir:Gearrscéalta|*]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2019]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2010í]] cek5ezebhaojtv1qjg2k7v4y52kbvqr 4 119422 1324308 1306101 2026-08-12T08:12:38Z Amy Uí Ríordáin 57269 /* 2026 */ 1324308 wikitext text/x-wiki == 2024 == == 2025 == == Feimineachas agus Béaloideas 2025 == [[File:Meirge don feachtas Is Breá le Vicí Béaloideas + Feimineachas agus Béaloideas.png|thumb]] '''Is [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki%20Loves%20Folklore%202025%20in%20Ireland comórtas grianghrafadóireachta é Is Breá le Vicí Béaloideas (Wiki Loves Folklore)]''' a bheidh ar siúl ar feadh mí Feabhra 2025. Beidh sé mar aidhm aige ceiliúradh a dhéanamh ar éagsúlacht na dtraidisiún dúchasach ar fud an domhain trí ghrianghraif, físeáin agus taifeadtaí fuaime a roinnt. Is anseo a gheobhaidh tú na sonraí uile, agus eolas san áireamh ar conas cur isteach ar an gcomórtas. '''Comórtas scríbhneoireachta idirnáisiúnta de chuid Vicipéide atá i gceist le [[Vicipéid:Feimineachas_agus_Béaloideas_2025|Feminism and Folklore (An Feimineachas agus an Béaloideas)]]''' ar cuireadh tús leis in 2019 mar chuid de Wiki Loves Folklore. Beidh sé ar siúl ar feadh mí Feabhra agus Márta 2025, agus is í an chuspóir a bheidh aige ná cultúir traidisiúnta agus mná sa bhéaloideas ó réigiúin éagsúla ar fud an domhain a thaifeadadh i Vicipéid. Sa bhliain 2025, beidh comórtas náisiúnta áitiúil ar siúl in Éirinn in éineacht le Wiki Loves Folklore agus Feminism and Folklore! [ [[Vicipéid:Feimineachas agus Béaloideas 2025|Níos mó]] ] <br/> == Is Breá le Vicí an Domhan 2025 == [[File:WLE Ireland logo (transparent).svg|Lógó an fheachtais Wiki Loves Earth|100px|mion|deas]] Tá an comórtas grianghrafadóireachta ar siúl ó 1ú Bealtaine go 31ú Iúil. Cuir grianghraif de láithreacha dúlra faoi chosaint in Éirinn ar Commons agus cabhraigh le Vicipéid! Le linn [[ Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2025|an fheachtais]], táimid ag spreagadh ailt nua nó leasaite ar oidhreacht nádúrtha, fiántas, agus athrú aeráide ar Vicipéid i nGaeilge agus i mBéarla. Bígí linn! [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2025|Níos mó]] <br/> == Vicí Eolaíochta 2025 in Éirinn == [[File:Lógó Vicí Eolaíochta Wiki Science Logo GA.png|150px|deas|alt=Vicí Eolaíochta 2025 in Éirinn|link=]] Comórtas grianghrafadóireachta eolaíochta bliantúil chun íomhánna ardchaighdeáin eolaíochta a bhailiú do [[Cómhaoin Wikimedia|Chómhaoin Wikimedia]]. Tá an comórtas grianghrafadóireachta ar siúl ó '''1 go 30 Samhain'''. Tá fáilte roimh gach ábhar eolaíochta - ón réalteolaíocht go micreascóip, ó dhúlra na hÉireann go micribhitheolaíocht. Le linn an fheachtais, táimid ag spreagadh ar dhaoine ailt nua a chruthú nó ceann a fhorbairt ar ábhair eolaíochta ar Vicipéid i nGaeilge, nó i mBéarla. Bígí linn: → [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki%20Science%202025%20in%20Ireland níos mó] = 2026 = == Ceiliúradh na mBan 2026 == [[File:Wikimedia Community Ireland Einin Logo.svg|thumb|Lógó Phobal Éireann Wikimedia |100px|deas]] Mar chuid de [[Seachtain na Gaeilge]] 2026 agus Mí Staire na mBan, tá feachtas eagarthóireachta nua á reáchtáil againn: '''Ceiliúradh na mBan 2026'''. Níl ach thart ar 18% d'ailt Vicipéide faoi mhná. Is féidir linn é sin a athrú! Táimid ag díriú ar ailt a chruthú agus a fheabhsú faoi mhná Éireannacha - go háirithe mná atá ag cur na Gaeilge chun cinn ar líne: cruthaitheoirí inneachair, podchraoltóirí, craoltóirí, ceoltóirí, agus oideachasóirí. Fáilte roimh eagarthóireachtaí ar Vicipéid nó ar Wikipedia Béarla! '''Imeacht i bPearsa:''' * '''Bí an tEolas: Ceardlann Vicipéide''' * 📅 Dé Sathairn, 7ú Márta 2026 * 🕚 11:00 – 15:00 * 📍 Civic Trust House, Cé an Phápa, Cathair Chorcaí * 💶 Saor in aisce le lón san áireamh * [https://www.eventbrite.ie/e/bi-an-t-eolas-ceardlann-vicipeide-wikipedia-workshop-tickets-1982968870271 Cláraigh ar Eventbrite] 📰 Bhí an cheardlann seo luaite i ''Seachtain'', an forlíonadh Gaeilge san Irish Times! '''Naisc:''' * [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Wikimedia_Community_Ireland/C%C3%A9ili%C3%BAradh_na_mBan_Celebrating_Women_2026_(M%C3%A1rta_March)/home Deais an Tionscadail] (Pasfhocal: SNAG2026) * [[Vicipéid:Céiliúradh na mBan 2026|Leathanach an Tionscadail]] * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/Seachtain_na_Gaeilge Imeachtaí Seachtain na Gaeilge ar Meta] Ar scáth a chéile a thagann na mná! 💚 [[Vicipéid:Céiliúradh na mBan 2026|Níos mó]] <br/> == Is Breá le Vicí Béaloideas 2026 == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|thumb|100px|deas]] Tá an comórtas grianghrafadóireachta '''Is Breá le Vicí Béaloideas (Wiki Loves Folklore)''' ar siúl ó 1ú Feabhra go 31ú Márta 2026. I mbliana, tá catagóir speisialta againn: '''Na Gaeil''' — grianghraif a léiríonn Pobal na Gaeilge agus an Ghaeilge bheo. Uaslódáil do chuid grianghraif chuig Wikimedia Commons agus bí páirteach! [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Ireland Níos mó] <br/> <br/> <br/> '''🌿 Is Breá le Vicí an Domhan 2026''' <br/> Togra eagarthóireachta é seo atá dírithe ar speicis phlandaí agus gnáthóga dúlra na hÉireann a dhoiciméadú ar Vicipéid na Gaeilge. Tá go leor ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha in easnamh nó síolta atá ann - is féidir leat cabhrú leis sin a leigheas. <br/> Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Is féidir alt nua a chruthú ✏️, alt atá ann cheana a fheabhsú 📝, nó catagóirí, tagairtí, nó fiú íomhánna a chur leis 📸. <br/> → [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026|níos mó + glac páirt]] <br/> ---- <br/> '''Is Breá le Vici an Domhan 2026 in Éirinn'''<br/> [[File:WLE Ireland logo (transparent).svg|150px|deas|alt=Wiki Loves Earth Éire 2026|link=]]<br/> Comórtas grianghrafadóireachta idirnáisiúnta é '''Wiki Loves Earth''' chun oidhreacht nádúrtha na hÉireann a dhoiciméadú. Glac grianghraif i limistéir cosanta ar fud an oileáin agus uaslódáil iad chuig Cómhaoin Wikimedia faoi cheadúnas saor. Ar siúl ó '''1ú Bealtaine go 31ú Iúil 2026'''. Tá duaiseanna ar fáil. → <br/> [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Earth_2026_in_Ireland níos mó]<br/> <br/> [[Catagóir:Vicipéid]] 49tfczvg8jj7f33wzcb741z4a7ntp9d 10 119423 1324354 1311910 2026-08-12T11:08:40Z Amy Uí Ríordáin 57269 uasdátaigh 1324354 wikitext text/x-wiki '''🏳️‍🌈 Is bréa le Vicí Bród 2026 in Éirinn''' [[File:WikiLovesPride_2026_elementos-05.png|150px|deas|alt=Wiki Loves Pride Éire 2026|link=]] Feachtas idirnáisiúnta é '''Wiki Loves Pride''' chun ábhar LADTA+ a leathnú agus a fheabhsú ar Vicipéid, ar Chómhaoin Wikimedia agus ar Wikidata. Ar siúl ó 1 Meitheamh go 31 Lúnasa 2026. Is féidir leat páirt a ghlacadh trí alt nua a chruthú, alt atá ann cheana a fheabhsú nó a aistriú, nó grianghraif faoi cheadúnas saor a uaslódáil. → [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Pride_2026_in_Ireland níos mó] ---- '''💬 Cruinniú Pobail: Pobal Éireann Wikimedia''' Bíonn cruinniú pobail ar líne ag Pobal Éireann Wikimedia an Mháirt dheireanach de gach mí - fáilte roimh eagarthóirí nua agus taithíoch araon. Dátaí atá le teacht: 25 Lúnasa, 29 Meán Fómhair, 27 Deireadh Fómhair 2026. → [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland#Events níos mó eolais] a5e979gq9f4cmwl3o0mmubjujnljclg 0 119926 1324255 1304017 2026-08-11T23:00:06Z Taghdtaighde 60452 Beagán curtha leis 1324255 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Cartlannaí, ceol-eolaí agus béaloideasóir is ea '''Nicholas Carolan''', a bhunaigh [[Taisce Cheol Dúchais Éireann]].<ref>TCDÉ nó i mBéarla'', Irish Traditional Music Archive (ITMA)''</ref> Is ann atá an bailiúchán ilmheán is mó de cheol traidisiúnta na hÉireann, an cartlann cheoil traidisiúnta is mó dá leithéid ar domhan. Is fearr aithne ar Carolan mar gheall ar an sraithchlár cartlainne atá ar RTÉ le fada, ''Come West along the Road'' agus ''Siar an Bóthar'' ar TG4, agus mar gheall ar a chuid léachtaí poiblí. Tá neart leabhar agus alt scolártha foilsithe aige faoi cheol traidisiúnta na hÉireann. == Saol == Rugadh Carolan i n[[Droichead Átha]], Co. Lú. Bhí a shinsear sáite sa cheol ina gceantair dhúchais, Contae Lú agus tuaisceart Chontae na Mí, Gráinseach Gaoithe. “Sheinneadh mo sheanathair agus cuid de m’uncailí ar an mileoidin. Damhsóir céime a bhí i m’athair féin a bhíodh ar an ardán mar dhamhsóir taispeántais. Amhránaí ab ea mo mháthair, a raibh gaol i bhfad amach aici le Mary Anne Carolan. “Níor cheoltóirí móra iad ach daoine a raibh an ceol mar chuid thábhachtach dá saol.”<ref name=":0" /> Bhain Carolan post amach mar leas-phríomhoide sna 1970idí i mBaile Átha Cliath. Bhí 1,000 páiste ann – ach ní raibh an ceol ar an churaclam. Bhí Carolan ina Rúnaí ar an ''Folk Music Society of Ireland'' idir 1977 agus 1992, agus mhúin sé ceol traidisiúnta i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath idir 1985–1998. Bhunaigh sé an TCDÉ i 1987 in éineacht le Harry Bradshaw, fear RTÉ. Tháinig an bheirt ar sheantaifeadtaí le linn dóibh bheith ag obair ar shraith raidió de chuid RTÉ. Chuir siad an smaoineamh an TCDÉ a bhunú faoi bhráid na Comhairle Ealaíon in 1987, ach ó Chomhairle Ealaíon an tuaiscirt a fuair siad tacaíocht ar dtús.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.itma.ie/about/|teideal=ITMA — About|language=en-US|dátarochtana=2025-06-25}}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-nicholas-carolan.aspx|teideal=Nicholas Carolan|údar=Robert McMillen|dáta=Eanair 2007|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2025-06-25}}</ref> Bhí Carolan ina Stiúrthóir ó 1987 go 2015, tréimhse 28 bliain. Bhronn [[Ollscoil na Gaillimhe]] Céim Dhochtúireachta sa Litríocht ar Carolan sa bhliain 2007.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.universityofgalway.ie/about-us/news-and-events/news-archive/2007/june2007/ceimeanna-oinigh-bronnta-ag-oe-gaillimh-ar-sheisear-den-scoth.html|teideal=June 2007 - University of Galway|work=www.universityofgalway.ie|dátarochtana=2025-06-25}}</ref> Sa bhliain 2026 bhí Carolan ina Stiúrthóir Emeritus ar Thaisce Cheol Dúchais Éireann.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Peter Weakliam]]|title=Cíoradh agus ceiliúradh ar an lon dubh|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 13|date=26 Bealtaine 2026|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2026/05/26/cioradh-agus-ceiliuradh-ar-an-lon-dubh/}}</ref> == Saothair == * ''A Collection of the Most Celebrated Irish Tunes'' (1986, 2nd edition 2010), * ''A Short Discography of Irish Folk Music'' (1987), * ''A Harvest Saved: Francis O’Neill and Irish Music in Chicago'' (1997), * srl '''Eagarthóir''' * ''The Columbia Library of Folk and Primitive Music: Ireland'' (1998), * ''The Songs of Elizabeth Cronin 1–2'' (2000), * ''Seoltaí Séidte/Setting Sail: Ceolta Éireann 1957–61'' (2004), * ''The Pigot Collection'' (2024)<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.itma.ie/shop/the-pigot-collection-irish-traditional-music-from-the-john-edward-pigot-manuscripts/|teideal=ITMA — The Pigot Collection – Irish Traditional Music from the John Edward Pigot Manuscripts|language=en-US|dátarochtana=2025-06-26|archivedate=2025-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250707184842/https://www.itma.ie/shop/the-pigot-collection-irish-traditional-music-from-the-john-edward-pigot-manuscripts/}}</ref> srl == Féach freisin == * [[Taisce Cheol Dúchais Éireann]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Carolan, Nicholas}} [[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]] [[Catagóir:Alumni COBÁC]] [[Catagóir:Cartlannaithe]] [[Catagóir:Ceoleolaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Ceol traidisiúnta na hÉireann]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1946]] [[Catagóir:Daoine as Contae Lú]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Múinteoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Taisce Cheol Dúchais Éireann]] [[Catagóir:Taighdeoirí Éireannacha]] h2dqugns0i3xn0szekmgigkc87neahb 2 120600 1324193 1324042 2026-08-11T16:13:14Z Marcas.oduinn 33120 1324193 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). '' Established in 2007, it manages parts of the European Union's research and innovation programmes, including [[Horizon Europe]] and the [[Research Fund for Coal and Steel]], and provides administrative support for EU-funded research projects.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair '' The agency was established by the European Commission on 14 December 2007 to implement parts of the [[Seventh Framework Programme]].<ref name=CELEX:32008D0046 /> Its mandate was extended in 2013 to manage significant parts of [[Horizon 2020]], the EU's framework programme for research and innovation for 2014–2020.<ref name=CELEX:32013D0778 /> '' In 2021, the Commission renewed the agency's mandate for the 2021–2027 financial period through Implementing Decision (EU) 2021/173, under which the REA became one of six executive agencies responsible for implementing programmes funded under the EU budget.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí '' Since 2021, the REA has managed parts of several European Union programmes, including: * [[Fís Eorpach]], particularly: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Research infrastructures ** Cnuasach 2: Culture, Creativity and Inclusive Society ** Cnuasach 3: Civil Security for Society ** Cnuasach 6: Food, Bioeconomy, Natural Resources, Agriculture and Environment ** Widening participation and spreading excellence ** Reforming and enhancing the European research and innovation system * [[Fís 2020]] * Promotion of agricultural products * [[Research Fund for Coal and Steel]] '' The agency also manages the Commission's [[Research Enquiry Service]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Horizon 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ co2znlavigbaiahnd6knmwgozkng14c 1324195 1324193 2026-08-11T16:37:19Z Marcas.oduinn 33120 1324195 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). '' Established in 2007, it manages parts of the European Union's research and innovation programmes, including [[Horizon Europe]] and the [[Research Fund for Coal and Steel]], and provides administrative support for EU-funded research projects.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair '' The agency was established in 2007 to implement parts of the [[Seventh Framework Programme]].<ref name=CELEX:32008D0046 /> Its mandate was extended in 2013 to manage significant parts of [[Fís 2020]] (FO8), the EU's framework programme for research and innovation for 2014–2020.<ref name=CELEX:32013D0778 /> '' In 2021, the Commission renewed the agency's mandate for the 2021–2027 financial period through Implementing Decision (EU) 2021/173.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí '' Since 2021, the REA has managed parts of several European Union programmes, including: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] '' The agency also manages the Commission's [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ suzly7ma0umu1v6ab88lc218lrr35xc 1324203 1324195 2026-08-11T17:14:50Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde */ 1324203 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). '' Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair '' The agency was established in 2007 to implement parts of the [[Seventh Framework Programme]].<ref name=CELEX:32008D0046 /> Its mandate was extended in 2013 to manage significant parts of [[Fís 2020]] (FO8), the EU's framework programme for research and innovation for 2014–2020.<ref name=CELEX:32013D0778 /> '' In 2021, the Commission renewed the agency's mandate for the 2021–2027 financial period through Implementing Decision (EU) 2021/173.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí '' Since 2021, the REA has managed parts of several European Union programmes, including: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] '' The agency also manages the Commission's [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ o4gnujksh9gdlqg6lyca6iikqn8uo3o 1324209 1324203 2026-08-11T19:12:00Z Marcas.oduinn 33120 1324209 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). '' Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den [[Seventh Framework Programme]] a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> '' Its mandate was extended in 2013 to manage significant parts of [[Fís 2020]] (FO8), the EU's framework programme for research and innovation for 2014–2020.<ref name=CELEX:32013D0778 /> '' Sa bhliain 2021, the Commission renewed the agency's mandate for the 2021–2027 financial period through Implementing Decision (EU) 2021/173.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí '' Ón mbliain 2021, the REA has managed parts of several European Union programmes, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] '' The agency also manages the Commission's [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ h38mu6tp0qbnbqnxjp2zco6vl5grjrh 1324210 1324209 2026-08-11T19:36:40Z Marcas.oduinn 33120 1324210 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). '' Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den [[Seventh Framework Programme]] a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> '' Sa bhliain 2021, the Commission renewed the agency's mandate for the 2021–2027 financial period through Implementing Decision (EU) 2021/173.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí '' Ón mbliain 2021, the REA has managed parts of several European Union programmes, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] '' The agency also manages the Commission's [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 86k4kxu0r3of7y1242kfocv976asqp5 1324212 1324210 2026-08-11T19:58:57Z Marcas.oduinn 33120 1324212 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den [[Seventh Framework Programme]] a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] '' The agency also manages the Commission's [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]], coordinates the evaluation of research proposals by independent experts, provides administrative support to beneficiaries of EU funding programmes, and carries out legal and financial validation of grants and procurement procedures.<ref name=resp /> == Rialtas '' The REA is an executive agency of the European Commission and operates under the supervision of the Commission. It is headed by a director and overseen by a steering committee composed of representatives of the Commission departments responsible for the programmes managed by the agency.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ j0uegi8gzlqb821ng08ugyq5ka3pbpg 1324215 1324212 2026-08-11T20:30:17Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde */ 1324215 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad '' For the 2021–2027 programming period, the REA manages approximately €22.7&nbsp;billion in EU funding. During the [[Fís 2020]] programme (2014–2020), it managed around €17&nbsp;billion, compared with €6.4&nbsp;billion under the [[Seventh Framework Programme]] (2007–2013).<ref name=about /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ nbna3lmdbuuq0wl2eplbiohrf28nif8 1324217 1324215 2026-08-11T20:47:57Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde */ 1324217 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == | headquarters = [[an Bhruiséil]], [[an Bheilg]] | leader_name = Marc Tachelet Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007, déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 3y7u78tpcjty7hjij924qaz7np8xsj5 1324218 1324217 2026-08-11T20:49:49Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde */ 1324218 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007 agus lonnaithe sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]], déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ tnjdav0cppbp2t04g6biw65lu98739x 1324219 1324218 2026-08-11T20:50:40Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde */ 1324219 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007 agus lonnaithe sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]], déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus [[an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} {{Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ qtz21owrv1pillva7d033lto70lp95y 1324220 1324219 2026-08-11T20:51:16Z Marcas.oduinn 33120 1324220 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007 agus lonnaithe sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]], déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus an [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Marie Skłodowska-Curie Actions]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} {{Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ l67uf0iydp2kg813usvd1etzy8xk3eb 1324221 1324220 2026-08-11T20:52:20Z Marcas.oduinn 33120 1324221 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007 agus lonnaithe sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]], déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus an [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Gníomhartha Marie Skłodowska-Curie]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} {{Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ hclqjg89mlpcdd5f3v9l8kb8kfq3002 1324222 1324221 2026-08-11T20:55:36Z Marcas.oduinn 33120 1324222 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA) # ''[[:en:European Research Executive Agency|Research]]'' - [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]] #* [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ nt9r8vg5wqaxcz0ddbjzkzegrvc4cv1 1324224 1324222 2026-08-11T20:59:25Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324224 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ lx66bagfkxq3ccgim1n12ailzshocpw 1324225 1324224 2026-08-11T21:12:36Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324225 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ l3z64uzx4nk25pmscmy4xs6lwv6xtmq 1324226 1324225 2026-08-11T21:13:00Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324226 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - [[an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ tt36uoji6qf5xs8n0d0uftkde3babyi 1324228 1324226 2026-08-11T21:24:44Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324228 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ k8sx07c97236r2tqxr6m1s1di2eftag 1324235 1324228 2026-08-11T21:48:06Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324235 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == The '''Research Fund for Coal and Steel''' ('''RFCS''') is an EU programme managed by the [[European Commission]], supporting research in the [[coal]] and [[steel]] sectors in [[Europe]].<ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies - European Commission|website=ec.europa.eu|access-date=2016-08-16}}</ref> When the [[European Coal and Steel Community]] Treaty expired in 2002,<ref>{{Cite web|title=Press corner|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/home/en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> revenues generated were transferred to the EU to be used to support the RFCS research programme and activities. Every year around €55 million is distributed to coal and steel research projects at [[universities]], [[research centers]] and private companies.<ref>{{Cite web|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS)|url=https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 5c136gkz4s7mn3bgw0xw98u4uzitvbv 1324237 1324235 2026-08-11T21:49:23Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324237 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == The '''Research Fund for Coal and Steel''' ('''RFCS''') is an EU programme managed by the [[European Commission]], supporting research in the [[coal]] and [[steel]] sectors in [[Europe]].<ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies - European Commission|website=ec.europa.eu|access-date=2016-08-16}}</ref> When the [[European Coal and Steel Community]] Treaty expired in 2002,<ref>{{Cite web|title=Press corner|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/home/en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> revenues generated were transferred to the EU to be used to support the RFCS research programme and activities. Every year around €55 million is distributed to coal and steel research projects at [[universities]], [[research centers]] and private companies.<ref>{{Cite web|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS)|url=https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir:European Coal and Steel Community]] [[Catagóir:European Commission projects]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ nqywzjw3j9b26i3266ywqlh3of7dzzp 1324241 1324237 2026-08-11T21:53:33Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324241 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == The '''Research Fund for Coal and Steel''' ('''RFCS''') is an EU programme managed by the [[European Commission]], supporting research in the [[coal]] and [[steel]] sectors in [[Europe]].<ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies - European Commission|website=ec.europa.eu|access-date=2016-08-16}}</ref> When the [[European Coal and Steel Community]] Treaty expired in 2002,<ref>{{Cite web|title=Press corner|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/home/en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> revenues generated were transferred to the EU to be used to support the RFCS research programme and activities. Every year around €55 million is distributed to coal and steel research projects at [[universities]], [[research centers]] and private companies.<ref>{{Cite web|title=Research Fund for Coal and Steel (RFCS)|url=https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_en|access-date=2020-09-03|website=European Commission - European Commission|language=en}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir:an Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ idprma2awf543ttwl2bkz7lzutpmv49 1324245 1324241 2026-08-11T22:32:09Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324245 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == The '''Research Fund for Coal and Steel''' ('''RFCS''') is an EU programme managed by the [[European Commission]], supporting research in the [[coal]] and [[steel]] sectors in [[Europe]].<ref name=about /> When the [[European Coal and Steel Community]] Treaty expired in 2002, revenues generated were transferred to the EU to be used to support the RFCS research programme and activities. Every year around €55 million is distributed to coal and steel research projects at [[universities]], [[research centers]] and private companies.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 3p0avv1kjh96sgw3otejxd17qnvr2ae 1324246 1324245 2026-08-11T22:39:32Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324246 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} '' The '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''') is an EU programme managed by the [[an Coimisiún Eorpach]], supporting research in the [[gual]] and [[cuach]] sectors san [[Eoraip]].<ref name=about /> When the [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] Treaty expired in 2002, revenues generated were transferred to the EU to be used to support the RFCS research programme and activities. Every year around €55 million is distributed to coal and steel research projects at [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde]] and private companies.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/iiii/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 3sj8givjyz7nwv8q2eg61zwfqjqv80o 1324249 1324246 2026-08-11T22:49:41Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324249 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} '' an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')) is an EU programme managed by the [[an Coimisiún Eorpach]], supporting research in the [[gual|gual]] agus [[cruach]] sectors san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionad taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/iiii/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 9nfb1na0n6e9t68tw6mjha1zg2ihbj3 1324250 1324249 2026-08-11T22:56:09Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324250 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir qn [[an Coimisiún Eorpach|an Coimisiún Eorpach]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/iiii/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 7j4b0ejzfz4nihhhk7rwq9lakvdhvd1 1324252 1324250 2026-08-11T22:58:21Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324252 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir qn [[an Coimisiún Eorpach|an Coimisiún Eorpach]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/iiii/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ knh7h5url1j9qmi37pwsp3gnwu0hpui 1324256 1324252 2026-08-11T23:00:53Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324256 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir qn [[an Coimisiún Eorpach|an Coimisiún Eorpach]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/921980/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ nb2594skrisw3s82phaesbb6ht27cgk 1324285 1324256 2026-08-12T06:52:59Z Marcas.oduinn 33120 /* Ciste Taighde um Ghual agus Cruach */ 1324285 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Ciste Taighde um Ghual agus Cruach == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir qn [[an Coimisiún Eorpach|an Coimisiún Eorpach]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach (miotal)|cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/921980/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ l26sznzmlnyifl9dg8qjojw6heey3db 1324288 1324285 2026-08-12T06:55:25Z Marcas.oduinn 33120 1324288 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] # ''[[:en:Research Fund for Coal and Steel|Research Fund for Coal and Steel]]'' - [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ gtn6j51fqezvu7foth0jg3c3ey3lok5 1324291 1324288 2026-08-12T07:00:13Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324291 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 8tdnpgj7eoshkfmku897ahgzcgjdgpv 1324294 1324291 2026-08-12T07:07:43Z Marcas.oduinn 33120 1324294 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an ''''''<ref name=iate /> (Béarla: '''' ('''HaDEA''')). == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:xxx>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:xxx | teideal = xxx | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> }} == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ cjk0l2yyvycrv415xylclka30clqx7b 1324295 1324294 2026-08-12T07:43:36Z Marcas.oduinn 33120 1324295 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an ''''''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ jn84o1tbn6gy0ox5aj90hsxn8k1a9ls 1324296 1324295 2026-08-12T07:45:29Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú */ 1324296 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an ''''''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ apha5jgwhtksmfbruv8ecweaze0cb19 1324297 1324296 2026-08-12T07:46:21Z Marcas.oduinn 33120 /* Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú */ 1324297 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an '''Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ o03kenv0w1j52ne8dynhbasp9crhb45 1324298 1324297 2026-08-12T07:47:51Z Marcas.oduinn 33120 1324298 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]] # [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ icrpd5yv9vq5jh4c150axub8cwq9qzx 1324301 1324298 2026-08-12T07:49:49Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324301 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ asb23n4b98ksnes3q94eu1rgad4638r 1324302 1324301 2026-08-12T07:52:39Z Marcas.oduinn 33120 /* Eile */ 1324302 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ j3s82f61g1h0eki0lu38kmxet2wer21 1324306 1324302 2026-08-12T08:04:12Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324306 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | headquarters = [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], Luxembourg | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] The '''European Public Prosecutor's Office''' ('''EPPO''') is an [[Agencies of the European Union|independent body of the European Union]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the [[European Union]], including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud.<ref>{{Cite web |title=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref><ref>{{Cite web |title=Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Regulation]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021.<ref>{{Cite web |title=Background |url=https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]].<ref>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah |title=Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower |url=https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union.<ref>{{Cite web |title=About the EPPO |url=https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[Member state of the European Union|Member States]] could not be reached in the [[Council of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO.<ref name=COMHUNG>{{Cite web |title=Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> {{Politics of the European Union}} ==Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]] by the Treaty of Lisbon.<ref>{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF|title=The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|title=eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Council of the European Union]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[European Parliament]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[Member state of the European Union|member states]] may refer a draft to the [[European Council]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. ==Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million.<ref>{{cite web|url=https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone |title=EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ d8vocgu8yms57ng7pgcq3b89wl2e37y 1324307 1324306 2026-08-12T08:06:07Z Marcas.oduinn 33120 1324307 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | headquarters = [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], Luxembourg | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] The '''European Public Prosecutor's Office''' ('''EPPO''') is an [[Agencies of the European Union|independent body of the European Union]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the [[European Union]], including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud.<ref>{{Cite web |title=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref><ref>{{Cite web |title=Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Regulation]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021.<ref>{{Cite web |title=Background |url=https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]].<ref>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah |title=Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower |url=https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union.<ref>{{Cite web |title=About the EPPO |url=https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[Member state of the European Union|Member States]] could not be reached in the [[Council of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO.<ref name=COMHUNG>{{Cite web |title=Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> {{Politics of the European Union}} ==Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]] by the Treaty of Lisbon.<ref>{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF|title=The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|title=eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Council of the European Union]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[European Parliament]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[Member state of the European Union|member states]] may refer a draft to the [[European Council]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. ==Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million.<ref>{{cite web|url=https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone |title=EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ ftpzt52iirfpkifhzkloo5c6e7nkma5 1324311 1324307 2026-08-12T09:35:10Z Marcas.oduinn 33120 1324311 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | headquarters = [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], Luxembourg | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref>{{Cite web |title=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref><ref>{{Cite web |title=Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Regulation]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021.<ref>{{Cite web |title=Background |url=https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]].<ref>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah |title=Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower |url=https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union.<ref>{{Cite web |title=About the EPPO |url=https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[Member state of the European Union|Member States]] could not be reached in the [[Council of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO.<ref name=COMHUNG>{{Cite web |title=Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> {{Politics of the European Union}} ==Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]] by the Treaty of Lisbon.<ref>{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF|title=The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|title=eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Council of the European Union]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[European Parliament]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[Member state of the European Union|member states]] may refer a draft to the [[European Council]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. ==Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million.<ref>{{cite web|url=https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone |title=EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ rri6n4nfthgwdehojskogrzepgy647p 1324313 1324311 2026-08-12T09:48:26Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324313 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | headquarters = [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], Luxembourg | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref name=CELEX:>{{lua idirlín |teideal=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref> <ref name=CELEX:>{{lua idirlín | teideal = Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Rialacháin (AE)]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021. <ref name=background>{{lua idirlín | teideal = Background | url = https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]]. <ref name=Brenton2019>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah | teideal = Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower | url = https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union. <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About the EPPO | url = https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[ballstát den Aontas Eorpach|Member States]] could not be reached in the [[Comhairle of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO. <ref name=COMHUNG>{{lua idirlín | teideal = Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests | url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> == Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]] by the Treaty of Lisbon. <ref name=CELEX>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF | teideal = The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref> <ref name= CELEX>{{lua idirlín | url = http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF | teideal = eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Council of the European Union]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[Parlaimint na hEorpa]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[ballstát den Aontas Eorpach|member states]] may refer a draft to the [[European Council]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. == Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million. <ref name=budget>{{lua idirlín | url = https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone | teideal = EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 01o92c4izk66hlctnwlci8n0tu8otqn 1324314 1324313 2026-08-12T09:54:43Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324314 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | headquarters = Kirchberg, [[Cathair Lucsamburg]], [[Lucsamburg]] | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref name=CELEX:111>{{lua idirlín |teideal=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref> <ref name=CELEX:222>{{lua idirlín | teideal = Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Rialacháin (AE)]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021. <ref name=background>{{lua idirlín | teideal = Background | url = https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in [[Kirchberg, Luxembourg|Kirchberg]], [[Luxembourg City]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]]. <ref name=Brenton2019>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah | teideal = Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower | url = https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union. <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About the EPPO | url = https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[ballstát den Aontas Eorpach|Member States]] could not be reached in the [[Comhairle of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO. <ref name=COMHUNG>{{lua idirlín | teideal = Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests | url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> == Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]] by the Treaty of Lisbon. <ref name=CELEX:333>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF | teideal = The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref> <ref name= CELEX:444>{{lua idirlín | url = http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF | teideal = eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Council of the European Union]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[Parlaimint na hEorpa]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[ballstát den Aontas Eorpach|member states]] may refer a draft to the [[European Council]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. == Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million. <ref name=budget>{{lua idirlín | url = https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone | teideal = EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ qmhprmb4b1vmui8b1qj3bbodiqw4rxn 1324355 1324314 2026-08-12T11:34:39Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324355 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref name=CELEX:111>{{lua idirlín |teideal=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref> <ref name=CELEX:222>{{lua idirlín | teideal = Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Rialacháin (AE)]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021. <ref name=background>{{lua idirlín | teideal = Background | url = https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in Kirchberg, [[Cathair Lucsamburg]], alongside the [[Court of Justice of the European Union]] and the [[European Court of Auditors]]. <ref name=Brenton2019>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah | teideal = Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower | url = https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> '' The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union. <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About the EPPO | url = https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> '' The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[ballstát den Aontas Eorpach|Member States]] could not be reached in the [[Comhairle of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO. <ref name=COMHUNG>{{lua idirlín | teideal = Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests | url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> == Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh]] by the Treaty of Lisbon. <ref name=CELEX:333>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF | teideal = The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref> <ref name= CELEX:444>{{lua idirlín | url = http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF | teideal = eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[Parlaimint na hEorpa]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[ballstát den Aontas Eorpach|member states]] may refer a draft to the [[an Chomhairle Eorpach]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. == Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million. <ref name=budget>{{lua idirlín | url = https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone | teideal = EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 5pz98ifg7poxlfnm7cyj7402zif7g9t 1324356 1324355 2026-08-12T11:36:05Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324356 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref name=CELEX:111>{{lua idirlín |teideal=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref> <ref name=CELEX:222>{{lua idirlín | teideal = Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Rialacháin (AE)]] (EU) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Treaty on the Functioning of the European Union]], the EPPO became operational on 1 June 2021. <ref name=background>{{lua idirlín | teideal = Background | url = https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in Kirchberg, [[Cathair Lucsamburg]], alongside the [[Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh]] and the [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]]. <ref name=Brenton2019>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah | teideal = Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower | url = https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> '' The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union. <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About the EPPO | url = https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> '' The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[ballstát den Aontas Eorpach|Member States]] could not be reached in the [[Comhairle of the EU]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO. <ref name=COMHUNG>{{lua idirlín | teideal = Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests | url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> == Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh]] by the Treaty of Lisbon. <ref name=CELEX:333>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF | teideal = The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref> <ref name= CELEX:444>{{lua idirlín | url = http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF | teideal = eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[Parlaimint na hEorpa]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[ballstát den Aontas Eorpach|member states]] may refer a draft to the [[an Chomhairle Eorpach]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. == Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million. <ref name=budget>{{lua idirlín | url = https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone | teideal = EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ fqqaqapznq8oyle6a6ltuk1ymucwz2l 1324357 1324356 2026-08-12T11:38:42Z Marcas.oduinn 33120 /* Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh */ 1324357 wikitext text/x-wiki == Ceanntásc == (an t)Údarás um..., (an) G(h)níomhaireacht um... (an) Comhbheartas Talmhaíochta. Cé acu sa teideal? Féach: * [http://www.gaois.ie gaois.ie]. * ''Wikidata list'' [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann#Réigiún na hÉireann|Réigiúin na hÉireann]]. === Réigiún === {| class="wikitable" style="width:100%; vertical-align:top;" ! style="width:50%;" | Réigiúin ! style="width:50%;" | Réigiúin NUTS |- | style="text-align:center" | [[Íomhá:IrelandRegions.png | center]] | align=center | [[Íomhá:NUTS3 Boundaries Ireland.png | center]] |- | style="vertical-align:top;" | Réigiúin na hÉireann: * (A) Tuaisceart * (B) Iarthar * (C) Iardheisceart * (D) Oirdheisceart * (E) Oirthear [BÁC] * (F) [[Lár na Tíre (Éire)]] | style="vertical-align:top;" | '''Réigiúin''' NUTS 3 na hÉireann: * [[Réigiún na Teorann|Teorainn]] * [[Réigiún an Iarthair|Iarthar]] * [[Réigiún Lár na Tíre|Lár na Tíre]] * [[Réigiún an Lár-Oirthir|Lár-Oirthear]] * [[Réigiún Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] * [[Réigiún an Lár-Iarthair|Lár-Iarthar]] * [[Réigiún an Oirdheiscirt|Oirdheisceart]] * [[Réigiún an Iardheiscirt|Iardheisceart]] |} {| |- | [[Íomhá:Newborderregionboundary.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Border region.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map West region.svg | 80px]] | [[Íomhá:Ireland location map Midlands.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid East Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map Mid-East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Island_of_Ireland_location_map_Dublin.svg | 80px]] | [[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Mid-West Region Map Ireland 2018.png | 40px]]--> | [[Íomhá:SE Region Ireland 2018.png | 80px]]<!--[[Íomhá:Ireland location map South East.svg | 40px]]--> | [[Íomhá:Ireland location map South West.svg | 80px]] |} === Acrainm === * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]] - Acáise * [[Comhordú an Eolais ar an Timpeallacht|CORINE]] - Ceolta * [[CORDIS]] - SeoTaifeach * [[Inter-Active Terminology for Europe|IATE]] - Tighe == Eile == {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} * [[Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh]] (2002), [[Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht]] (2008), [[Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach]] (BEREC) (2009) &leftarrow; (BEREC Office) - [[Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC]] (2018), [[an tÚdarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha]] (2016), [[EU-CyCLONe]] (2020), [[Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh]] (2026) * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí agus na bhFiontar Beag agus Meánmhéide]] (EISMEA), an [[Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Oideachas agus Cultúr]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol]] (CINEA), [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde]], [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin na Comhairle Eorpaí um Thaighde]] &rarr; [[Comhairle Eorpach um Thaighde]], <s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]]=</s>[[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] # ''[[:en:European Public Prosecutor's Office|European Public Prosecutor's Office]]'' - [[Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh]] # ''[[:en:European Data Protection Board|European Data Protection Board]]'' - an [[Bord Eorpach um Chosaint Sonraí]] #* [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] == Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh == | formed = 12 October 2017 | chief1_name = [[Laura Codruța Kövesi]] '' The '''Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh''' (Béarla:''European Public Prosecutor's Office'' ('''EPPO''')) is an [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|independent body]] an [[Aontas Eorpach|Aontas Eorpach]] with [[legal personality]], responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment criminal offences affecting the financial interests of the AE, including fraud, corruption, money laundering and serious cross-border VAT fraud. <ref name=CELEX:111>{{lua idirlín |teideal=Regulation (EU) 2017/1939 implementing enhanced cooperation on the establishment of the European Public Prosecutor's Office ('the EPPO') |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj/eng |website=EUR-Lex}}</ref> <ref name=CELEX:222>{{lua idirlín | teideal = Directive (EU) 2017/1371 on the fight against fraud to the Union's financial interests by means of criminal law | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017L1371 |website=EUR-Lex}}</ref> Established by [[Rialachán (Aontas Eorpach)|Rialachán]] (AE) 2017/1939 pursuant to Article 86 of the [[Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh]], the EPPO became operational on 1 June 2021. <ref name=background>{{lua idirlín | teideal = Background | url = https://www.eppo.europa.eu/en/background |website=European Public Prosecutor's Office}}</ref> It is headquartered in Kirchberg, [[Cathair Lucsamburg]], alongside the [[Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh]] and the [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]]. <ref name=Brenton2019>{{cite news |last=Brenton |first=Hannah | teideal = Europe's first public prosecutor to be housed in Kirchberg tower | url = https://luxtimes.lu/european-union/37268-europe-s-first-public-prosecutor-to-be-housed-in-kirchberg-tower |work=Luxembourg Times |date=9 May 2019}}</ref> '' The EPPO is headed by the [[#European Chief Prosecutor|European Chief Prosecutor]] and operates through a central office in Luxembourg together with [[#European Delegated Prosecutor|European Delegated Prosecutor]]s located in the participating Member States. It is the first supranational public prosecution office empowered to conduct criminal investigations and prosecutions across national jurisdictions within the European Union. <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About the EPPO | url = https://www.eppo.europa.eu/en/about}}</ref> '' The EPPO was established through the [[enhanced cooperation]] procedure after unanimity among the [[ballstát den Aontas Eorpach|Member States]] could not be reached in the [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]]. Following Hungary's accession in 2026, Denmark and Ireland, which have [[Opt-outs in the European Union#General – Denmark & Ireland|opt-outs from the area of freedom, security and justice policy area]], were the only member states which were not participating. As a result, the Regulation establishing the EPPO ceased to be an act adopted under enhanced cooperation and became fully part of the [[acquis communautaire|EU acquis]], meaning that any future member state joining the European Union will be required to participate in the EPPO. <ref name=COMHUNG>{{lua idirlín | teideal = Hungary joins the European Public Prosecutor's Office, further strengthening the protection of the Union's financial interests | url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1586 |website=European Commission |date=10 July 2026}}</ref> == Legal basis The EPPO was provided for in Article 86 of the [[Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh]] by the Treaty of Lisbon. <ref name=CELEX:333>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2008%3A115%3A0047%3A0199%3AEN%3APDF | teideal = The requested document does not exist. - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu|accessdate=16 December 2022|archive-date=16 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216164601/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0047:0199:EN:PDF|url-status=live}}</ref> <ref name= CELEX:444>{{lua idirlín | url = http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF | teideal = eur-lex|accessdate=16 December 2022|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201172148/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF|url-status=live}}</ref> The article states the following: '''Establishment''' * The [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]], by a special legislative procedure, may establish a European Public Prosecutor's Office from [[Eurojust]]. * This must be done by unanimity in the council and with the consent of the [[Parlaimint na hEorpa]]. * If the Council cannot reach unanimity, a group of at least nine [[ballstát den Aontas Eorpach|member states]] may refer a draft to the [[an Chomhairle Eorpach]]. * Those member states may also proceed to establish [[enhanced cooperation]] between themselves after informing Parliament, the council, and the commission. '''Role''' * The office shall, in liaison with [[Europol]], be responsible for investigating, prosecuting and bringing to judgment those connected to offences against the EU's financial interests. * It shall exercise this function in the relevant national courts. * The regulations establishing the office shall determine rules governing how it performs its duties including the admissibility of evidence. * The European Council may amend the treaty, after consulting the commission and gaining the consent of Parliament, to extend its powers to include serious cross-border crime. == Budget and enlargement In light of the acceleration of the disbursement of the [[Next Generation EU|EU recovery plan]] funds as well as the potential upcoming enlargement of EPPO to Poland and Sweden, in February 2024, EPPO formally asked for a €7.8 million increase of its 2024 budget, to reach a total of €79.7 million. <ref name=budget>{{lua idirlín | url = https://www.eppo.europa.eu/en/news/eppo-requests-increase-budget-allow-successful-enlargement-eppo-zone | teideal = EPPO requests an increase in budget to allow for successful enlargement of EPPO zone |date=23 February 2024 |accessdate=26 February 2024|publisher=EPPO}}</ref> == Tagairtí {{reflist | refs = }} [[Catagóir: An tAontas Eorpach]] == Bord Eorpach um Chosaint Sonraí == == Tíreolaíocht == [[Réigiún na Teorann]] === Geografaíocht fhisiceach [[Íomhá:Glencar waterfall01.jpg| thumb | 170px | [[Loch Ghleann an Chairthe|Eas Ghleann an Chairthe]], Liatroim]] '' The region encompasses the entire northwest coast of Ireland along the [[an tAigéan Atlantach]]. Two of Ireland's longest rivers, [[an tSionainn]] and the [[an Éirne]], agus an [[Uiscebhealach na Sionainne is na hÉirne]] eatarthu. Cavan and Monaghan in the east of the region are characterized by a drumlin landscape, with hundreds of loughs interspersed between. [[Loch Aillionn]] in Leitrim is the region's largest lake, at 35 km². '' The west of the region, from [[Teallach Eathach]], County Cavan, to the Atlantic coast is largely rocky and mountainous, with coastal cliffs but also beaches in counties Sligo, Donegal and Leitrim. Leitrim has the smallest coastline of any county, at just 5&nbsp;km in length, while Donegal has the longest, at 1,134&nbsp;km. === Foraoiseacht '' there is a total of 130,345 ha of forest and woodland cover in the Border Region, equating to 11.3% of the region's land area, the national average.<ref name=govagri2017 /> '' Traditionally, the region had a very low cover forest and planting schemes were undertaken by the Department of Agriculture or [[Comhlachtaí státurraithe na hÉireann|comhlachtaí státurraithe]] such as [[Coillte]]. County Leitrim is now Ireland's most forested county at 18.9% forest cover. However, over 50% of Leitrim's forests are in private ownership.<ref name=govagri2006 /> === Aeráid '' Under [[Aicmiú aeráide Köppen]], the region experiences a maritime [[aeráid mheasartha]] [[aeráid aigéanach]], meaning cool winters, mild humid summers, and a lack of temperature extremes. Summer daytime temperatures range between 15°C agus 22°C, rarely going beyond 25°C. While the region generally experiences mild winters, upland areas typically have snow. Humidity is high year round and rainfall ranges from ~1,250&nbsp;mm ([[Marcréidh]], Sligeach) to ~1,000&nbsp;mm ([[Béal Átha hÉis]], Cabhán), evenly distributed throughout the year. <ref name=metclimate /> === Geolaíocht [[Íomhá: Benbulben2.jpg | thumb | 200px | [[Binn Ghulbain]], Contae Shligigh]] '' There are many large mountain ranges and high sea cliffs in the region, such as the [[Sléibhte Dhoire Bheatha]], [[Sliabh Liag]], the [[Binn Chuilceach]] agus [[Binn Ghulbain]]. The region is generally underlain by [[an tOrdaivíseach]] and [[an Siolúrach]] sceallaí agus gréabhacaí, laid down 417-495 million years ago. These are found in eastern Cavan and Monaghan. The bedrock of western Cavan, Leitrim and Sligo is composed mostly of [[carbónmhar]] limestones that were laid roughly 355 million years ago. However, a 1.5 billion year old narrow strip of metamorphosed gneisses extend across Sligo near [[Sliabh Gamh]].<ref name=geocavan /><ref name=geosligo /> '' County Donegal has one of the most complex geologies in Ireland. Much of the county is underlain by [[Réamhchaimbriach]] gneiss, schist and quartzite, laid down during the Grenvillian Orogeny 700 million years ago. The Border Region's highest point, [[An Earagail]], at 751 m, is composed of Precambrian quartzite. '' Ireland's oldest rocks, laid down 1.78 billion years ago, are found on the island of [[Inis Trá Tholl]].<ref name=gsi /> Inis Trá Tholl is Ireland's most northerly island, located approximately 10&nbsp;km north of [[Cionn Mhálanna]], mainland Ireland's most northerly point. '' [[Loch Súilí]] in Donegal is one of Ireland's three fjords. == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 8k917vmna7umu8ecmx9ncchkanqua6j 0 121070 1324242 1282968 2026-08-11T22:11:36Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324242 wikitext text/x-wiki Is foinse mhór ioncaim do [[geilleagar na hÉireann|gheilleagar na tíre]] í '''Turasóireacht in Éirinn''' le 9&nbsp;milliún duine ag tabhairt cuairt uirthi sa bhliain 2017, tuairim is 1.8 oiread daonra na tíre.<ref name=Tourism-Facts-2017 /><ref name="Irish Hotels Industry Annual Report" /> Gach bliain, tuilltear tuairim is €5 bn ioncaim ón earnáil, is ionann sin agus 2% den [[olltáirgeacht náisiúnta|OTN]] agus níos mó ná 200,000 duine fostaithe inti.<ref name="ITIC End of Year Review 2019" /><ref name="Tourism Ireland - Notes to Editors" /><ref name="Ireland GNI" /> Sa bhliain 2011, gan trácht ar bhliain ar bith eile, toghadh Éire mar '' 'Favourite holiday destination in the World' '' ag léitheoirí [[Frommer's Guide]]; dúirt [[Lonely Planet]] gurbh í Éire an tír is cairdiúil ar domhan; toghadh cathair [[Corcaigh|Chorcaí]] mar cheann desna deich gcathair ar bharr sa domhan: agus toghadh discoverireland.com le ''[[Fáilte Ireland]]'' mar an suíomh gréasáin is fearr ar domhan.<ref name="Fáilte Ireland Youtube Video" /><ref name="Tourism Ireland Website Award" /> Tagann cuairteoirí go hÉirinn go formhór as an Ríocht Aontaithe, na Stáit Aontaithe, an Ghearmáin agus an Fhrainc. == Réigiúin agus bealaí == Sna blianta 2010í, forbraíodh roinnt réigiúin agus bealaí turasóireachta chun turasóirí a mhealladh chun na tíre.<ref name=IA /> === Slí an Atlantaigh Fhiáin === {{príomhalt|Slí an Atlantaigh Fhiáin}} Slí tiomána is ea ''Slí an Atlantaigh Fhiáin'' (Béarla: ''Wild Atlantic Way) a shíníonn le 2,500&nbsp;km bóithre feadh chósta iarthar na tíre. === Sean-Oirthear na hÉireann === {{príomhalt|Sean-Oirthear na hÉireann}} Réigiún turasóireachta in oirthear na true is ea ''Sean-Oirthear na hÉireann'' (Béarla: ''Ireland's Ancient East''), a chlúdaíonn seacht gcontae déag i ndá chúige.<ref name=new-tourism /> Tá ann réigiún roinnte ina thrí cheantar: Croílár Stairiúil, Tuath le 5000 Breacadh an Lae agus Cósta Ceilteach.<ref name=irelands-ancient-east /> Tá an smaoineamh bunaithe ar cheithre cholún: [[Réamhstair na hÉireann|Éire Ársa]], [[Stair na hÉireann (400-800)|Éire luath-Chríostaí]], [[Stair na hÉireann (800-1169)|Éire Mheánaoiseach]] agus [[Stair na hÉireann (1169-1536)|Éire Angla-Normannach]].<ref name=pillars />.<ref name=ancient-east-launched /> === Croíthailte Ceilte na hÉireann === Réigiún turasóireachta is ea Croíthailte Ceilte na hÉireann (Béarla: ''Ireland's Hidden Heartland'') a chlúdaíonn [[an tSionainn]] agus [[Slí Bhéara-Bréifne]].<ref name=hidden-heartlands-brand /> Bunaidh é i mí Iúil 2018.<ref name=tv-ad /><ref name=activities /> Murab ionann is Slí an Atlantaigh Fhiáin, ní fhaightear ann bealach cruinn tiomána, acu ina ionad sin, dírítear aird ar iontais éagsúla an réigiún ar fud contaetha [[Contae na hIarmhí|na hIarmhí]], [[Contae Uíbh Fhailí|Uíbh Fhailí]], [[Contae Ros Comáin|Ros Comáin]], [[Contae an Longfoirt|an Longfoirt]], [[Contae an Chabháin|an Chabháin]], [[Contae Liatroma|Liatroma]], agus codanna de chontaetha [[Contae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]], [[Contae an Chláir|an Chláir]] agus [[Contae na Gaillimhe|na Gaillimhe]].<ref name=beginners-guide /> === Ceantar na gCruach === Réigiún turasóireachta is ea ''Ceantar na gCruach''<ref name=ceantar-na-gcruach /> (Béarla: ''Reeks District'') suite i g[[Contae Chiarraí]] a bhunaíodh sa bhliain 2018, ainmnithe as [[na Cruacha Dubha]] (Béarla: ''MacGillycuddy Reeks'').<ref name=reeks-district /><ref name=Lucey2020 /> Toghadh an ceantar mar cheann desna "6 ar bharr chun feiscint" (''"top-6 to visit"'') ar fud an domhain ag [[Rough Guides]] sa bhliain 2019.<ref name=top-6 /> == Gailearaí == <gallery> Íomhá:Cliffs-Of-Moher-OBriens-From-South.JPG | Meallann [[Aillte an Mhothair]] i gContae an Chláir tuairim is 1 milliún turasóir gach bliain. Íomhá:Kilkee Strand and West End.jpg | Tá an-chuid tránna agus ionaid saoire cois trá amhail is [[Cill Chaoi]]. Íomhá:(Ireland) Dublin Castle Up Yard.JPG | [[Caisleán Bhaile Átha Cliath]], iar-lárionad na Sasanach i nÉirinn. Íomhá:Phoenix Park summer.jpg | [[Páirc an Fhionnuisce]], an pháirc ionchathrach is mó san Eoraip. </gallery> == Naisc sheachtracha == * ''[https://discoverireland.com Discover Ireland] (an Phoblacht) * ''[https://tourismireland.com Tourism Ireland] (trasteorann) == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=Tourism-Facts-2017>{{lua idirlín | url = http://www.failteireland.ie/FailteIreland/media/WebsiteStructure/Documents/3_Research_Insights/5_International_Tourism_Trends/Tourism-Facts-2017_1.pdf?ext=.pdf | teideal = Fáilte Ireland Tourism Facts 2017 | work = Fáilte Ireland | dátarochtana = 3ú Deireadh Fómhair 2018 | archivedate = 2018-10-03 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181003181647/http://www.failteireland.ie/FailteIreland/media/WebsiteStructure/Documents/3_Research_Insights/5_International_Tourism_Trends/Tourism-Facts-2017_1.pdf?ext=.pdf }}</ref> <ref name="Irish Hotels Industry Annual Report">{{lua idirlín | url = http://www.ihf.ie/press/12-03-04twospeedrecovery.htm | teideal = vIrish Tourism Industry in Two Speed Recovery | foilsitheoir = Irish Hotel Federation | dáta = 4ú Márta 2012 | dátarochtana = 9ú Meán Fómhair 2012 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/2archive.org/web/20120505103924/http://www.ihf.ie/press/12-03-04twospeedrecovery.htm | archive-date = 5ú Bealtaine 2012 | archivedate = 2012-05-05 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120505103924/http://www.ihf.ie/press/12-03-04twospeedrecovery.htm }}</ref> <ref name="ITIC End of Year Review 2019">{{lua idirlín | url = https://www.itic.ie/YE19/index.html#:~:text=The%20Irish%20tourism%20industry%20earned,Irish%20air%20and%20sea%20carriers | teideal = Year End Review 2019 And Outlook For 2020 | foilsitheoir = Irish Tourism Industry Confederation | dátarochtana = 1d Feabhra 2024}}</ref> <ref name="Tourism Ireland - Notes to Editors">{{lua idirlín | url = http://www.tourismireland.com/Home!/About-Us/Press-Releases/2012/Targeting-Spanish-Visitors-for-Ireland.aspx | teideal = Targeting Spanish Visitors for Ireland | foilsitheoir = Tourism Ireland | dáta = 25ú Eanáir 2012 | dátarochtana = 9ú Meán Fómhair 2012 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20131019050824/http://www.tourismireland.com/Home%21/About-Us/Press-Releases/2012/Targeting-Spanish-Visitors-for-Ireland.aspx | archive-date = 19ú Deireadh Fómhair 2013 }}</ref> <ref name="Ireland GNI">{{lua idirlín | url = https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.MKTP.CD?locations=IE | teideal = GNI (current US$) - Ireland | foilsitheoir = The World Bank | dátarochtana = 1d Feabhra 2024}}</ref> <ref name="Fáilte Ireland Youtube Video">{{lua idirlín | url = https://www.youtube.com/watch?v=5emdftOIoos&feature=player_embedded | archive-url = https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211219/5emdftOIoos | archive-date = 2021-12-19 | url-status = live | teideal = Failte Ireland Tourism 2011 | foilsitheoir = Fáilte Ireland | dáta = 27ú Eanáir 2011}}</ref> <ref name="Tourism Ireland Website Award">{{lua idirlín | url = http://www.siliconrepublic.com/new-media/item/21271-tourism-ireland-website-win | teideal = Tourism Ireland website wins award | foilsitheoir = siliconrepublic.com | dáta = 6ú Aibreán 2011 | dátarochtana = 9ú Meán Fómhair 2012}}</ref> <ref name=IA>{{lua idirlín | url = https://irishamerica.com/2016/12/irelands-ancient-south-east/ | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20161208131057/http://irishamerica.com/2016/12/irelands-ancient-south-east/ | teideal = Ireland's Ancient South East | work = irishamerica.com | ainm = Sharon | sloinne = Ní Chonchúir | dáta = Nollaig 2016 | archive-date = 8ú Nollaig 2016}}</ref> <ref name=new-tourism>{{lua idirlín | url = https://www.independent.ie/life/travel/ireland/irelands-ancient-east-what-is-our-new-tourism-proposition-exactly-34865495.html | teideal = What is Ireland's Ancient East, exactly? | work = independent.ie | dáta = 10ú Iúil 2016}}</ref> <ref name=irelands-ancient-east>{{lua idirlín | url = https://www.bandbireland.com/feature/iae/irelands-ancient-east | teideal = Ireland's Ancient East &#124; The Areas of Ireland 's Ancient East}}</ref> <ref name=ancient-east-launched>{{lua idirlín | url = https://www.independent.ie/life/travel/travel-news/irelands-ancient-east-launched-as-follow-up-to-wild-atlantic-way-31140326.html | teideal = 'Ireland's Ancient East' launched as follow-up to Wild Atlantic Way | work = independent.ie | dáta = 14ú Aibreán 2015}}</ref> <ref name=hidden-heartlands-brand>{{cite news | url = https://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/f%C3%A1ilte-ireland-unveils-hidden-heartlands-brand-for-the-midlands-1.3459957 | teideal = Fáilte Ireland unveils Hidden Heartlands brand for the midlands | dáta = 12 April 2018 | ainm = Eoghan | sloinne = MacConnell | work = [[The Irish Times]]}}</ref> <ref name=tv-ad>{{cite news | work=[[Athlone Advertiser]] | url-status = live | data = 12ú Iúil 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180718131709/http://www.advertiser.ie/athlone/article/101788/athlone-features-in-tv-ad-as-part-of-irelands-hidden-heartlands-campaign | dátarochtana = 18ú Iúil 2018 | archive-date = 18ú Iúil 2018 | url = http://www.advertiser.ie/athlone/article/101788/athlone-features-in-tv-ad-as-part-of-irelands-hidden-heartlands-campaign | teideal = Athlone features in TV ad as part of Ireland's Hidden Heartlands campaign}}</ref> <ref name=activities>{{lua idirlín | teideal = Activities for a fantastic short break in Ireland's Hidden Heartlands | url = https://www.irishcentral.com/travel/travel-tips/irelands-hidden-heartlands-activities | dátarochtana = 2021-04-30 | work = irishcentral.com | dáta = Iúil 2019}}</ref> <ref name=beginners-guide>{{lua idirlín | sloinne = Heartlands | ainm = Ireland's Hidden | dáta = 2018-06-30 | teideal = Beginner's Guide to Ireland's Hidden Heartlands | url = https://www.rte.ie/lifestyle/travel/2018/0627/973663-beginners-guide-embrace-irelands-hidden-heartlands/ | teanga = en}}</ref> <ref name=reeks-district>{{lua idirlín | url = https://www.radiokerry.ie/mid-kerry-rebrands-reeks-district/ | work = radiokerry.ie | teideal = Mid-Kerry rebrands as 'The Reeks District' | dáta = 30ú Aibreán 2018 | dátarochtana = 2025-09-25 | archivedate = 2018-07-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20180704093613/http://www.radiokerry.ie/mid-kerry-rebrands-reeks-district/ }}</ref> <ref name=Lucey2020>{{lua idirlín | sloinne = Lucey | ainm = Anne | dáta = 18ú Nollaig 2018 | teideal = Kerry's rebranded Reeks District looks to draw the tourists | url = https://www.irishexaminer.com/news/arid-30892671.html | dátarochtana = 10ú Samhain 2020 | work = Irish Examiner | teanga = en}}</ref> <ref name=top-6>{{lua idirlín | teideal = Ireland's 'Reeks District' makes Rough Guides' Top 6 to visit for 2019 | url = https://www.independent.ie/life/travel/travel-news/irelands-reeks-district-makes-rough-guides-top-6-to-visit-for-2019-37687310.html | dáta = 7ú Eanáir 2019 | dátarochtana = 10ú Samhain 2020 | first = Pól | last = Ó Conghaile | work = independent.ie | teanga = en}}</ref> <ref name=pillars>{{lua idirlín | url = https://www.independent.ie/life/travel/travel-news/irelands-ancient-east-launched-as-follow-up-to-wild-atlantic-way-31140326.html | teideal = Ireland's Ancient East launched as follow-up to Wild Atlantic Way | work = independent.ie}}</ref> <ref name=ceantar-na-gcruach>{{lua idirlín | url = https://kerryairport.ie/ga/ciarrai-mar-cheann-scribe/ceantar-na-gcruach/ | teideal = Ceantar na gCruach | work = kerryairport.ie | dátarochtana = 25ú Meán Fómhair 2025}}</ref> }} [[Catagóir:Turasóireacht in Éirinn| ]] 13tfliaayelr74u61rmfrj5597g0qmt 2 121281 1324227 1323416 2026-08-11T21:17:57Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1324227 wikitext text/x-wiki == Forais / Institiúidí == : '' Féach [[Comhlachtaí an Aontais Eorpaigh agus Euratom]] {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?valueLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q748720. OPTIONAL { ?item wdt:P488 ?p1 } OPTIONAL { ?item wdt:P1037 ?p2 } BIND(COALESCE(?p1, ?p2) AS ?value) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". } } ORDER BY (?itemLabel) | columns = number:#, P154:Lógó, label:Institiúid, P571:Bundáta, P159:Ceanncheathrú, P488:Ceannaire, P1342:Líon suíochán }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Lógó ! Institiúid ! Bundáta ! Ceanncheathrú ! Ceannaire ! Líon suíochán |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[An Chomhairle Eorpach]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-09 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | [[António Costa]] | 27 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Logo European Central Bank.svg|center|128px]] | [[Banc Ceannais Eorpach]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-01 | [[Frankfurt]] | [[Christine Lagarde]] | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]] | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | ''[[:d:Q115639092|Thérèse Blanchet]]'' | 27 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Court of Justice of the European Union Logo SV.svg|center|128px]] | [[Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh|Cúirt Bhreithiúnais Eorpach]] | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q20971786|Palais de la Cour de Justice]]'' | ''[[:d:Q917096|Koen Lenaerts]]'' | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:ECA-logo.svg|center|128px]] | [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-18 | [[Lucsamburg (cathair)|Lucsamburg]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:European Parliament logo.svg|center|128px]] | [[Parlaimint na hEorpa]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-25 | ''[[:d:Q2423937|Suíomh Pharlaimint na hEorpa i Strasbourg]]'' | [[Roberta Metsola|Roberta Metsola Tedesco Triccas]] | 720 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:European Commission.svg|center|128px]] | [[an Coimisiún Eorpach]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-01 | ''[[:d:Q239|Cathair na Bruiséile]]'' | [[Ursula von der Leyen]] | 27 |} {{Wikidata list end}} == Gníomhaireachtaí == : Féach [[Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh]] ?bunDáta ?tírLabel ?lógó | columns = number:#, P154:Lógó, label:Gníomhaireacht, P17:Tír, P571:Bundáta {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?labelEn ?labelGa WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q112827555. ?item rdfs:label ?labelEn filter (lang(?labelEn) = "en"). ?item rdfs:label ?labelGa filter (lang(?labelGa) = "ga"). #OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunDáta. } #OPTIONAL { ?item wdt:P17 ?tír. } #OPTIONAL { ?item wdt:P154 ?lógó. } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } #SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". #} } ORDER BY (?itemLabel) | columns = ?labelEn:Agency, ?labelGa:Gníomhaireacht }} {| class='wikitable sortable' ! Agency ! Gníomhaireacht |- | Translation Centre for the Bodies of the European Union | Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Railways | Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh |- | European Training Foundation | an Foras Oiliúna na hEorpa |- | European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh |- | European Union Aviation Safety Agency | Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh |- | European Centre for the Development of Professional Training | an Lárionad Eorpach um Fhorbairt na Gairmoiliúna |- | European Medicines Agency | Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach |- | European Fisheries Control Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach |- | European Institute for Gender Equality | Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne |- | European Union Agency for Fundamental Rights | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha |- | European Chemicals Agency | Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán |- | Europol | Europol |- | European Food Safety Authority | An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia |- | European Agency for Safety and Health at Work | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair |- | European Environment Agency | Gníomhaireacht Chomhshaoil Eorpach |- | European Securities and Markets Authority | An tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí |- | European Banking Authority | An tÚdarás Baincéireachta Eorpach |- | European Union Intellectual Property Office | Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpach |- | European Union Agency for the Space Programme | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis |- | European Labour Authority | An tÚdarás Eorpach Saothair |- | Agency for Support for BEREC | Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC |- | Anti-Money Laundering Authority | An tÚdarás um Fhrithsciúradh Airgid |- | EU Customs Authority | Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh |- | European Centre for Disease Prevention and Control | An Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar |- | European Maritime Safety Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí |- | European Union Drugs Agency | Gníomhaireacht Drugaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Criminal Justice Cooperation | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil |- | European Institute of Innovation and Technology | an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht |- | European Union Agency for Cybersecurity | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil |- | European Union Agency for Law Enforcement Training | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí |- | European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions | Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú |- | Community Plant Variety Office | Oifig an Chomhphobail maidir le Cineálacha Plandaí |- | European Insurance and Occupational Pensions Authority | An tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde |- | European Border and Coast Guard Agency | Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta |- | European Union Agency for Asylum | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann |- | European Union Agency for the Operational Management of Large-Scale IT Systems in the Area of Freedom, Security and Justice | Gníomhaireacht de chuid an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais |- | Single Resolution Board | Bord Réitigh Aonair |} {{Wikidata list end}} gylyfgsw38tjqe2u2dla9k8fsxh7b23 0 121786 1324194 1298438 2026-08-11T16:18:37Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324194 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} [[Íomhá:NDV in France.jpg | mion | 230px | New Dublin Voices ag casadh in Polyfollia, an Fhrainc, 2014]] [[Íomhá:Bernie accepting first place in the Grand Prix, Arezzo 2.jpg | mion | 230px | Bernie ag glacadh len chéad duais ag Grand Prix, Arezzo, 2013]] Is cór aireagail é '''New Dublin Voices''' (NDV), lonnaithe i m[[Baile Átha Cliath]]. Bunaíodh é sa bhliain 2005 faoin stiúrthóir [[Bernie Sherlock]]. Tá repertoire leathan ag an gcór ó thaobh stíle agus ré de, ón meánaois go dtí ceol na linne. Tá go leor premières Éireannacha curtha i láthair aige, chomh maith le premières domhanda de shaothair le cumadóirí Éireannacha. Glacann NDV páirt go minic i gcomortaisi idirnáisiúnta i nÉirinn agus thar lear. Is as cúlraí éagsúla iad amhránaithe NDV. == Feiseanna == Tá New Dublin Voices go minic ar an ardán ag feiseanna idirnáisiúnta abhaile agus thar lear. Seo a leanas cuid dóibh siúd: {| class=wikitable |- ! Tír ! Feis ! Áit ! Bliain |- | [[Tuaisceart Éireann]] | 13ú ''City of Derry International Choir Festival'' | [[Doire]] | 2025 |- | [[An Ghearmáin]] | 7ú ''Internationale Chorbiennale Aachen'' | [[Aachen]] | 2023 |- | [[Sasana]] | 33ú ''Association of British Choral Directors Annual Convention'' | [[Leeds]] | 2018<ref name=abcd2018 /> |- | [[An Spáinn]] | 11ú ''World Symposium on Choral Music'' | [[Barcelona]] | 2017<ref name=wscm2017 /> |- | An Spáinn | 8ú ''Setmana Cantant (Singing Week)'' | Tarragona | 2017<ref name=sc2017 /> |- | [[Poblacht na hÉireann|Éire]] | 63ú ''Cork International Choral Festival'' | [[Cathair Chorcaí|Corcaigh]] | 2017<ref name=cicf2019 /> |- | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|SAM]] | 2a ''World Choral Festival'' | Cathair Kansas | 2016<ref name=wcf2016 /> |- | [[An Fhrainc]] | 23ú ''Festival des Chœurs Lauréats'' | [[Provence]] | 2015<ref name=fdcl2015 /> |- | An Fhrainc | 6ú ''Polyfollia – The World Showcase and Marketplace for Choral Singing'' | [[an Normainn]] | 2014 |- | [[An Eilvéis]] | 9ú ''European Festival of Youth Choirs'' | [[Basel]] | 2014 |- | An Fhrainc | ''Musique en Morvan'' | [[an Bhurgúin]] | 2012 |} == Gradaim == {| class="wikitable sortable" |- ! Tír ! Féile ! Gradam ! Áit ! Bliain |- | [[an Laitvia]] | valign=top | * 2a duais ar an iomlán * Duais Speisialta, léiriú is fearr den tsaothar éigeantach (''Song of Innocence'' le Arturs Maskats) | valign=top | 8ú ''International Baltic Sea Choir Competition'' | Jūrmala | 2025 |- | [[An Bhulgáir]] | valign=top | * 3ú duais, Cóir Aireagail * 3ú duais, Cóir Mheasctha | valign=top | 42a ''International Choir Competition "Prof. Georgi Dimitrov"'' | Varna | 2024 |- | [[An Pholainn]] | valign=top | * ''Grand Prix'' cór is fearr * 1d duais agus Dioplóma Óir, Ceol Diaga * 1d duais agus Dioplóma Óir, Cóir Mheasctha * Duais Speisialta, céimíocht, stiúrthóir ([[Bernie Sherlock]]) | valign=top | 13ú ''International Krakow Choir Festival "Cracovia Cantans"'' | Krakow | 2024 |- | [[An Iodáil]] | valign=top | * 1d duais, Ceol Saolta * 2a duais, Ceol Diaga * Duais Speisialta, clár agus leitir, ceol comhaimseartha | valign=top | 71d ''Concorso Polifonico Internazionale "Guido d'Arezzo"'' | | 2023 |- | [[An Bhreatain Bheag]] | valign=top | * 2a duais, Cóir Mheasctha * ''Duais Gwobr Jayne Davies'', stiúrthóir den scoth, ([[Bernie Sherlock]]) | valign=top | ''Llangollen International Musical Eisteddfod'' | Llangollen | 2022 |- | Tuaisceart Éireann | valign=top | * 1d duais, Comórtas Idirnáisiúnta | valign=top | 7ú ''City of Derry International Choir Festival'' | Doire | 2019 |- | An Ghearmáin | valign=top | * 3ú duais ar an iomlán * ''Duais Pro Musica Viva - Maria Strecker-Daelen'', stiúrthóir ([[Bernie Sherlock]]), léiriú is fearr de shaothar cóir comhaimseartha (''Ave Regina'' le [[Rudi Tas]]) | valign=top | 16ú ''International Chamber Choir Competition'' | Marktoberdorf | 2019 |- | [[An Ungáir]] | valign=top | * 1d duais, Cóir Mheasctha * Duais Speisialta, stiúrthóir is fearr, [[Bernie Sherlock]] * Duais Speisialta, léiriú is fearr de phíosa comhaimseartha (''Under-Song'' le [[Seán Doherty (cumadóir)|Seán Doherty]]) | valign=top | 28ú ''Béla Bartók International Choir Competition'' | Debrecen | 2018 |- | An Laitvia | valign=top | * ''Grand Prix'' | valign=top | 2a ''International Baltic Sea Choir Competition'' | Jūrmala | 2017<ref name=bc2017 /> |- | An Fhionlainn | valign=top | * 2a duais ar an iomlán * Duais Speisialta, léiriú is fearr den tsaothar forordaithe (''Mais je suis mort'' le Riikka Talvitie) | valign=top | 5ú ''International Harald Andersén Chamber Choir Competition'' | [[Helsinki]] | 2016 |- | An Fhrainc | valign=top | * ''Prix pour une œuvre de création'' (''In te, Christe'' le Seán Doherty) | valign=top | 45ú Florilège Vocal de Tours | Tours | 2016 |- | Éire | valign=top | * 1d duais, ''Fleischmann International Trophy'' * 2a duais, ''Ireland’s Choir of the Year'' * ''Perpetual Trophy for the Performance of Irish Contemporary Choral Music'' * ''International Jury Award'' | valign=top | 61d ''Cork International Choral Festival'' | Corcaigh | 2015 |- | [[An tSlóivéin]] | valign=top | * 3ú duais ar an iomlán * Duais Speisialta, léiriú is fearr den tsaothar forordaithe | valign=top | 13ú ''International Choral Competition Gallus'' | [[Maribor]] | 2015 |- | Sasana | valign=top | * ''Audience Prize'' | valign=top | 1d ''London International A Cappella Choir Competition'' | Londain | 2014 |- | An Ungáir | valign=top | * Babhta ceannais | valign=top | 26ú ''European Grand Prix for Choral Singing'' | Debrecen | 2014 |- | Tuaisceart Éireann | valign=top | * 2a duais, ''International Competition'' | valign=top | 1d ''City of Derry International Choir Festival'' | Doire | 2013 |- | An Iodáil | valign=top | * ''Gran Premio Città di Arezzo'' * 1d duais, Ensembles Gutha | valign=top | 61d ''Concorso Polifonico Internazionale "Guido d'Arezzo"'' | | 2013 |- | Éire | valign=top | * 2a duais, ''Fleischmann International Trophy'' * 1a duais, ''Ireland’s Choir of the Year'' * ''Perpetual Trophy for the Performance of Irish Contemporary Choral Music'' | valign=top | 59ú ''Cork International Choral Festival'' | Corcaigh | 2013 |- | An Spáinn | valign=top | * 3ú duais, Ilfhóine | valign=top | 44ú ''Tolosako Abesbatza Lehiaketa'' | | 2012 |- | [[An Bheilg]] | valign=top | * Sé dhuais, ''Choir of the Festival'' san áireamh | valign=top | 11ú ''International Choir Contest of Flanders-Maasmechelen'' | | 2011 |- | An Iodáil | valign=top | * Trí dhuais, 1d duais Renaissance san áireamh | valign=top | 58ú ''Concorso Polifonico Internazionale "Guido d'Arezzo"'' | | 2010 |- | Éire | valign=top | * 2a duais, ''Fleischmann International Trophy'' mó * ''Schuman/Europe Award'' * ''International Jury Award'' | valign=top | 56ú ''[[Cork International Choral Festival]] | Corcaigh | 2010 |- | An Fhionlainn | valign=top | * 3ú duais ar an iomlán * Duais Speisialta, léiriú is fearr den tsaothar forordaithe (''Laudatio Domini'' le Joonas Kokkonen) | valign=top | 3ú ''International Harald Andersén Chamber Choir Competition'' | Helsinki | 2009 |- | An Ghearmáin | valign=top | * 3ú duais ar an iomlán | valign=top | 11ú ''International Chamber Choir Competition'' | Marktoberdorf | 2009 |- | An Ungáir | valign=top | * ''Grand Prix'' * Duais Speisialta ''Interkultur'', stiúrthóir is fearr ([[Bernie Sherlock]]) | valign=top | 12ú ''Budapest International Choir Competition'' | [[Búdaipeist]] | 2009 |- | An Fhrainc | valign=top | * ''Prix pour une œuvre de création'' (''Sea Swell'' le Enda Bates) | valign=top | 37ú Florilège Vocal de Tours | Tours | 2008 |} == Dioscliosta == * ''Snow Dance for the Dead - Choral Music by Seán Doherty'', curtha amach 21d Feabhra 2025 * ''Make We Merry'', curtha amach 1d Nollaig 2017<ref name=ndv2017 /> * ''Music from Ireland'', curtha amach 13ú Nollaig 2014<ref name=cmc2016 /> * ''Christmas with New Dublin Voices'', curtha amach 20ú Samhain 2010<ref name=ndv2014 /> * ''Something Beginning with B'', curtha amach 24ú Meán Fómhair 2010<ref name=ndv2014b /> == Saothair eile == I measc gníomhaíochtaí eile a dhéanann New Dublin Voices tá: tiomsú airgid; ar an teilifís ó am go ham; comhar leis an g[[Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta Éireann]] agus leis an g[[Ceolfhoireann Ceolchoirme RTÉ]] dís; agus imeachtaí poiblí éagsúla. Sa bhliain 2016, chuir [[Sony Classical Records|Sony Classical]] ar fáil an fuaimrian don scannán ''[[The Letters (scannán 2014)|The Letters]]'', a insíonn scéal beatha {{h|Máthair Treasa}} Kolkata,<ref name=sony2016 /> agus New Dublin Voices ag casadh air.<ref name=dkit2016 /> == Premières domhanda == {{columns-list|colwidth=25em| * ''Jubilate Deo'' le Motshwane Pege * ''Wild Geese'' le Alex Ryan * ''Agnus Dei'' le Miklós Csemiczky * ''When You Are Old'' le hÁine Mallon * ''White Birds'' le Laura Hawley * ''her anxiety'' le David Coonan * ''Buachaill ón Éirne'' cóirithe le Cyril Murphy * ''The Mother of God'' le Anselm McDonnell * ''Beidh Aonach Amárach'' cóirithe le hEoin Conway * ''O Curlew'' le Jonathan Nangle * ''Elemental Powers'' le Roxanna Panufnik * ''Holy Sonnet'' le Marco Tutino * ''Cumeen Wood'' le James Pilkington * ''Skinny Dipping'' le Elaine Agnew * ''The Island Itself'' le Sarah Quartel * ''Rachel’s Lament'' le Ben Hanlon * ''I Tell the Truth'' le Joan Szymko * ''Waking'' le Tadeja Vulc * ''as heather curves'' le Nicola LeFanu * ''Winter in Inis Meáin'' le Linda Buckley * ''I Wandered Lonely as a Cloud'' le Alex Ryan * ''Solvere volo'' le Levente Gyöngyösi * ''On Raglan Road'' cóirithe le hEoin Conway * ''White Christmas'' cóirithe le hEoin Conway * ''Home'' le [[Rudi Tas]] * ''Nothing But Mud'' le Joan Szymko * ''Time'' le Seán Doherty * ''Prayer for those who shall return'' le Paweł Łukaszewski * ''Comrades'' le hEoghan Desmond * ''War - A Soldier’s Grave'' le Ēriks Ešenvalds * ''Bean Pháidín'' cóirithe le Seán Doherty * ''We Three Kings'' cóirithe le hEoin Conway * ''Luminous Star'' le Jonathan Nangle * ''Little Girl Blue'' cóirithe le Seán Doherty * ''The Stolen Child'' le Jaakko Mäntyjärvi * ''The Second Coming'' le Alex Ryan * ''Noel: Christmas Eve 1913'' le Jaakko Mäntyjärvi * ''Stille Nacht'' cóirithe le hEoin Conway * ''The Christmas Song'' cóirithe le Eoin Conway * ''The Darkest Midnight'' le hEoghan Desmond * ''Love Came Down at Christmas'' le Mark Armstrong * ''We are the Music-Makers'' le Colman Pearce * ''Psalmus'' le Péter Louis van Dijk * ''Snow Dance for the Dead'' le Seán Doherty * ''Christmas Time is Here'' cóirithe le hEoin Conway * ''Adam Lay yBounden'' le hEoghan Desmond * ''There is no Rose'' le hEoghan Desmond * ''Can it be True?'' le Seán Doherty * ''Our Christmas Bells Ring'' le Mark Armstrong * ''The Same Stream of Life'' le Vytautas Miškinis * ''Northwoods'' le Ola Gjeilo * ''In te, Christe'' le Seán Doherty * ''Down by the Salley Gardens'' cóirithe le Mark Armstrong * ''O Holy Night'' arranged le hEoin Conway * ''The Spire'' le Stephen Gardner * ''The Smock Race at Finglas'' le Stephen Gardner * ''Aedh Wishes for the Cloths of Heaven'' le hEoghan Desmond * ''Obsessive Choral Disorder'' le Daniel McDermott * ''For the Love of Quiet Things'' le Jonathan Nangle * ''Blackberry Picking'' le hÉana Brennan * ''Sing No More'' le Hugh Martin Boyle * ''Wave'' le Richard Gill * ''Salve Regina'' le Ryan Molloy * ''Dreams'' le Seán Doherty * ''Would like to Meet'' le Peter Leavy * ''On the Strand'' le David Collier * ''Bubbles…'' le Donal Mac Erlaine * ''Arrgh'' le Kian Geiselbrechtinger * ''To One Dead'' le Patrick Connolly * ''Song for Billie Holiday'' le Anna Clifford * ''Dancing on the Threshold'' le David Bremner * ''All I Want for Christmas is You'' cóirithe le hEoin Conway * ''Cantate Canticum Novum'' le Dan Forrest * ''In the Bleak Midwinter'' le Alex Ryan * ''The Wexford Carol'' cóirithe le hEoin Mulvany * ''Mr. Blue Sky'' cóirithe le hEoin Mulvany * ''God Rest You Merry, Gentlemen'' cóirithe le hEoin Conway * ''Coventry Carol'' cóirithe le Jonathan Nangle * ''The Savior must have been'' le Stephen Gardner * ''Love is Stronger'' le Ben Hanlon * ''Pauper's Lament/A Stealing Sadness'' le Enda Bates * ''O frondens virga'' le Ben Hanlon * ''Sea Swell'' le Enda Bates * ''Bealach Conglais'' le Ian Wilson * ''Curoo Curoo'' le Elaine Agnew * ''Fall Approaches'' le Linda Buckley * ''Three Meditations for Twenty Voices'' le Daniel Jacobson * ''Lux Aeterna'' le Ian McDonnell * ''Upon His Departure Hence'' le Michael Fleming * ''...[and] in the end, with so much swelling silence, why bother to make sounds at all?'' le Jonathan Nangle }} == Féach freisin == * [[Bernie Sherlock]] == Naisc sheachtracha == * {{Suíomh gréasáin oifigiúil}} * [https://www.youtube.com/newdublinvoices/ Leathanach YouTube] * [https://music.apple.com/ie/artist/new-dublin-voices/397856874 Siopa iTunes] == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=abcd2018>{{lua idirlín | url = https://www.abcd.org.uk/storage/Convention_2018/ABCD_18_AW_low_res.pdf | teideal = ABCD 33rd Convention | dáta = Lúnasa 2018 | work = Abcd.org | dátarochtana = 22a Lúnasa 2019 | archivedate = 2023-03-29 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20230329065745/https://www.abcd.org.uk/storage/Convention_2018/ABCD_18_AW_low_res.pdf }}</ref> <ref name=cicf2019>{{lua idirlín |url = https://www.corkchoral.ie/ | teideal = Cork International Choral Festival | dáta = 1d - 5ú Bealtaine 2019 | work = corkchoral.ie}}</ref> <ref name=sc2017>{{lua idirlín | url = https://www.setmanacantant.com/ | teideal = Singing Week &#124; Setmana Cantant 2017 | work = setmanacantant2017.com | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2022-12-23 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20221223011954/https://www.setmanacantant.com/ }}</ref> <ref name=wscm2017>{{lua idirlín | url = https://www.wscm11.cat/ | teideal = World Symposium on Choral Music | work = wscm11.cat | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2025-07-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20250707182559/https://www.wscm11.cat/ }}</ref> <ref name=wcf2016>{{lua idirlín | url = http://worldchoralfestival.com/ | teideal = World Choral Festival | work = worldchoralfestival.com}}</ref> <ref name=fdcl2015>{{lua idirlín | url = http://www.festivaldeschoeurslaureats.com/programme2015.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20151013180641/http://festivaldeschoeurslaureats.com/programme2015.html | url-status = usurped | archive-date = 13ú Deireadh Fómhair 2015 | teideal = Bienvenue au Festival des Choeurs Lauréats | work = Festivaldeschoeurslaureats.com | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2015-10-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20151013180641/http://festivaldeschoeurslaureats.com/programme2015.html }}</ref> <ref name=ndv2017>{{lua idirlín | url = http://www.newdublinvoices.com/store/make-we-merry/ | teideal = Make We Merry | work = newdublinvoices.com | dáta = 1d Nollaig 2017 | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2019-09-05 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20190905073443/http://www.newdublinvoices.com/store/make-we-merry/ }}</ref> <ref name=bc2017>{{lua idirlín | url = http://www.balticchoir.com/index.php?lang=en | teideal = NEWS | work = balticchoir.com | dátarochtana = 1d Deireadh Fómhair 2017}}</ref> <ref name=cmc2016>{{lua idirlín | url = https://www.cmc.ie/shop/new-dublin-voices-music-ireland | teideal = New Dublin Voices: Music from Ireland &#124; Contemporary Music Centre | dátarochtana = 5ú Aibreán 2016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160423175629/https://www.cmc.ie/shop/new-dublin-voices-music-ireland | archive-date = 23ú Aibreán 2016 | url-status = dead }}</ref> <ref name=ndv2014>{{lua idirlín | url = http://www.newdublinvoices.com/store/christmas-with-new-dublin-voices-2/ | teideal = Christmas with New Dublin Voices | work = newdublinvoices.com | dáta = 11ú Lúnasa 2014 | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2019-07-31 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20190731165346/http://www.newdublinvoices.com/store/christmas-with-new-dublin-voices-2/ }}</ref> <ref name=ndv2014b>{{lua idirlín | url = http://www.newdublinvoices.com/store/something-beginning-with-b/ | teideal = Something Beginning with B | work = newdublinvoices.com | dáta = 11ú Lúnasa 2014 | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2019-07-31 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20190731173555/http://www.newdublinvoices.com/store/something-beginning-with-b/ }}</ref> <ref name=sony2016>{{lua idirlín | url = http://www.sonymusicmasterworks.com/the-letters-the-soundtrack-to-the-epic-life-story-of-mother-teresa/ | teideal = The Letters {{!}} The Soundtrack to the Epic Life Story of Mother Teresa – Sony Masterworks | dáta = 10ú Meán Fómhair 2017 | work = sonymusicmasterworks.com | dátarochtana = 2025-11-24 | archivedate = 2026-01-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20260106052116/https://sonymusicmasterworks.com/the-letters-the-soundtrack-to-the-epic-life-story-of-mother-teresa/ }}</ref> <ref name=dkit2016>{{lua idirlín | url = https://www.dkit.ie/news/major-film-score-release-dkit-music-lecturer | teideal = Major film score release by DkIT Music Lecturer | dáta = 11ú Feabhra 2016 | work = dkit.ie | dátarochtana = 10ú Meán Fómhair 2017 | archivedate = 2018-12-15 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181215121146/https://www.dkit.ie/news/major-film-score-release-dkit-music-lecturer }}</ref> }} [[Catagóir:Ceol na hÉireann]] r86z4aouo33bmw3npci00a6lkaglauy 14 122362 1324359 1323287 2026-08-12T11:54:58Z An Sionnach Rua 29036 1324359 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeroidea]] 2b2b0pde1wrmqm6z832rphjrh38i0ez 14 122364 1324352 1323284 2026-08-12T10:45:04Z An Sionnach Rua 29036 1324352 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Emberizoidea]] bdhc6asmy6f7633ns8qj91ovadrlnyh 14 122370 1324342 1324072 2026-08-12T10:36:59Z An Sionnach Rua 29036 1324342 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Sylvioidea]] rzyn9ne5i8zw1syh1anm4ddsv4shsa6 1324343 1324342 2026-08-12T10:37:35Z An Sionnach Rua 29036 1324343 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylvioidea]] knxy3tiwoqhejgcmi0rau64324kqxl8 14 122385 1324129 1293158 2026-08-11T12:47:26Z An Sionnach Rua 29036 1324129 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Lachain]] [[Catagóir:Anseres]] q6zx2igzoi4806gj9h71l37x0nw5a5o 1324168 1324129 2026-08-11T13:19:12Z An Sionnach Rua 29036 1324168 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Lachain]] [[Catagóir:Anseres]] dv12b9wgppmcem7ow4cpqbpgoi9pww2 0 122894 1324238 1322747 2026-08-11T21:50:35Z Taghdtaighde 60452 Beagán curtha leis 1324238 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |editor=John Kenny, Bob Neilson, David Murphy, Frank Ludlow, Roelof Goudriaan and Peter Loftus with Contributing Editors Dev Agarwal, Juliet E. McKenna and David Conyers |genere=Iris liteartha |tema=[[Ficsean eolaíochta]], uafás, fantaisíocht |publicat_a=[[Éire]] |edicions=50 |distribucio=I gcló agus le n-íoslódáil, le rogha scéalta ar líne |precedit_per=''[[FTL (iris)|FTL]]''}} Bhí '''''Albedo One''''' ("[[ailbéideacht]] 1") ina iris [[:Catagóir:Ficsean uafáis|uafáis]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|fantaisíochta]] agus [[ficsean eolaíochta]] [[Éire|Éireannach]], a bunaíodh sa bhliain 1993 arna fhoilsiú ag Albedo One Productions.<ref name="mann">{{Cite book-en|author=Mann|first=G.|year=2001|title=The mammoth encyclopedia of science fiction|location=London|isbn=1-84119-177-9|publisher=Robinson}}</ref> == Léargas ginearálta == Áiríodh ''Albedo One'' mar chomharba na hirise ficsean eolaíochta Éireannaí ''[[FTL (iris)|FTL]]'', a d'fhoilsigh [[Cumann Ficsean Eolaíochta na hÉireann]] (<small>EN: ISFA</small>; cumann atá imithe i léig ó shin freisin).<ref name=prog>Albedo One, Decade One (An honourable draw), ''Phoenix Convention, 27th-28th September, 2003, Official Program'', 2003</ref> Ba chomharba é ''FTL'' féin ar an iris Éireannach ''[[Gateway]]''. Is minic a dhéantar cur síos ar ''Albedo One'' mar an iris ficsean tuairimeach ab fhada a bhí á fhoilsiú in Éireann<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|title=Review of Albedo One issue 25 in TRS2|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906164922/http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|archive-date=6 September 2008}}</ref> agus glacadh leis mar fhreagra na hÉireann ar ''[[Interzone]]''.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 34|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517211919/http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|archive-date=17 May 2008}}</ref> Ó eagrán 1 (1993) go heagrán 12 (1996), bhí ''Albedo One'' á fhoilsiú ag Tachyon Productions faoi leagan amach A5. Ó eagrán 13 (1996) ar aghaidh, d'aistrigh an iris go leagan amach A4 feasta agus b'iad Albedo One Productions a d'fhoilsigh. Dar leis na heagarthóirí, bhí na hathruithe seo ina n-iarracht dáileadh a mhéadú, níos mó fógraíochta a mhealladh, agus gus a chur san iris.<ref>Editorial, ''Albedo One'' eagrán 12, 1996</ref> Is iad scéalta bunaidh a d’fhoilsigh ''Albedo One'' (.i. scéalta nár foilsíodh cheana), ó údair Éireannacha agus idirnáisiúnta. Is minic a luaigh léirmheastóirí fócas ar údair Éireannacha leis,<ref name="30cn">{{Cite web-en|url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10137.php|title=Review of ''Albedo One'' issue 30 in SF Crowsnest|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922130025/http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10137.php|archive-date=22 September 2008}}</ref> ach níor cuireadh foilsiú údair neamh-Éireannacha as an áireamh amhail roinnt irisí náisiúnta de sheánraí faoi leith, agus is í an dea-scríbhneoireacht is mó ba chás leis.<ref name="30cn" /> Dúirt lucht na hirise gur sainmhíniú thar a bheith leathan a bhí ar intinn acu ar an rud is ficsean eolaíocht, uafás, nó fantaisíocht ann<ref name="a1wg">{{Cite web-en|url=http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|title=Albedo One Writer's Guidelines|access-date=27 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081102075709/http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|archive-date=2 November 2008}}</ref> agus gur thaitin leo ábhar a sháraigh na teorainneacha, rud ar thug léitheoirí agus léirmheastóirí suntas dó.<ref>{{Cite web|url=https://ozhorrorscope.blogspot.com/2008/03/review-albedo-one-issue-34.html|url-status=dead |df=dmy-all|teideal=Review of Albedo One issue 34 in Horrorscope|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303195746/http://ozhorrorscope.blogspot.com/2008/03/review-albedo-one-issue-34.html|archivedate=3 March 2016}}</ref> Maidir leis seo, dúirt léirmheastóir amháin go bhfuil moladh tuillte ag aon iris a spreagann scríbhneoirí nua agus léitheoirí araon chun fairsinge.<ref name="30cn" /> Foilsíodh an iris i gcló agus mar pdf, thart ar dhá nó trí huaire sa bhliain. De ghnáth, bhíodh na scéalta a foilsíodh i ngach eagrán idir 2000 agus 8000 focal ar fhad,<ref name="a1wg">{{Cite web-en|url=http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|title=Albedo One Writer's Guidelines|access-date=27 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081102075709/http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|archive-date=2 November 2008}}</ref> cé gur foilsíodh scéalta scaití a bhí lasmuigh de na teorainneacha seo. I ngach eagrán, d’fhoilsigh an iris agallamh le húdar aitheanta i seánra dá gcuid freisin, chomh maith le léirmheasanna leabhar agus colún litreacha (a bhí annamh níos faide anonn) faoin gceannteideal "''Ugly Chickens''"<ref>m.sh. ''Albedo One'' eagrán 29, 2004</ref> a ainmníodh as an scéal cáiliúil "The Ugly Chickens" <small>[<nowiki/>[[:en:The_Ugly_Chickens|en]]]</small> de chuid an údair Howard Waldrop. Dúirt eagarthóirí na hirise gur mheas siad gur thug ábhar neamhfhicsin, taobh leis an ficsean, a fhéiniúlacht féin don iris.<ref>Eagarfhocal, ''Albedo One'' eagrán 11, 1996.</ref> Bhíodh alt nó píosa tuairimíochta neamhrialta san iris freisin le húdair gan ainm ag scríobh faoin ainm Severian, as carachtar <small>[<nowiki/>[[:en:Severian_(character)|en]]]</small> a rinneadh cáiliúil i scríbhneoireacht an údair Gene Wolfe. Is minic ar tharraing na colúin seo aird as a seasaimh teanntásacha<ref>{{Cite web|url=http://www.willowcom.org.uk/revup/mags/albedo17.htm|url-status=dead|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 17, 1998|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007113910/http://www.willowcom.org.uk/revup/mags/albedo17.htm|archivedate=7 October 2011}}</ref> nó conspóideacha ar chúrsaí seánra.<ref>{{Cite web |url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2008/nz12427.php|url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of Albedo One issue 33 in SF Crowsnest|dátarochtana=27 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108094407/http://www.sfcrowsnest.com./articles/books/2008/nz12427.php|archivedate=8 January 2009}}</ref> Rinne léirmheastóir amháin cur síos ar an gceann a bhí in eagrán 31 de ''Albedo One'' mar rámhaille a bhí gríosaitheach d'aon ghnó.<ref>{{Cite web|url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10481.php|teideal=Review of Albedo One issue 31 in SF Crowsnest|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080906113037/http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10481.php|archivedate=6 September 2008|access-date=30 October 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Sa bhliain 1996, d'fhógair na heagarthóirí cuireadh oscailte alt a scríobh don cholún seo faoi cheist a bhfuil tuairimí láidre acu faoi.<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 12, 1996</ref> == Teideal == Ciallaíonn ''<nowiki/>'albedo''<nowiki/>' gile, finne, nó báine sa [[An Laidin|Laidin]].<ref>{{Luaigh foilseachán|journal=[[Foclóir Lainne ⁊ Gaoidheilge]]|author=[[Risteard Pluincéad]]|date=1662|url=https://www.isos.dias.ie/libraries/MARSH/MS_Z_4_2_5/english/catalogue.html|title=albedo|pages=16v}}</ref> I réimse na [[Réalteolaíocht|réalteolaíochta]], is ionann [[ailbéideacht]] agus oiread an tsolais dá thiteann ar [[Pláinéad|phláinéad]] a fhrithchaitheann sé, ar scála idir 0 agus 1.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=[[Ailbéideacht]]|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=18}}</ref> == Foireann == * John Kenny, comheagarthóir * Peter Loftus, comheagarthóir * Frank Ludlow, comheagarthóir * David Murphy, comheagarthóir * Robert Neilson, comheagarthóir == Aird ón tionscal agus duaiseanna == Idir 1997 agus 1999, thug [[Cumann Ficsean Eolaíochta na hEorpa]] <small>[<nowiki/>[[:en:European_Science_Fiction_Society|en]]]</small> trí onóir d''<nowiki/>'Albedo One'', agus bhuaigh sé Gradaim don Iris is Fearr agus don Foilsitheoir is Fearr.<ref>{{Cite web|url=http://www.albedo1.com/html/a1__magazine.html |teideal=About Albedo 1|url-status=dead|df=dmy-all |archivedate=10 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081110201713/http://www.albedo1.com/html/a1__magazine.html|dátarochtana=30 October 2008}}</ref> Is minic a thuill scéalta ón iris Moladh ar Leith sa ''Year's Best Science Fiction'', arna chur in eagar ag Gardner Dozois, agus sa ''Year's Best Fantasy and Horror,'' arna chur in eagar ag Ellen Datlow, Kelly Link agus Gavin Grant. In ainneoin seo, ba níos faide anonn ar tosaíodh athchló a chur ar scéalta ón iris in imleabhair ''Year's Best''... nuair a cuireadh athchló ar "The Bad Magician" le Philip Raines agus Harvey Welles (ó eagrán 28 de ''Albedo One'') in imleabhar 18 de ''Year's Best Fantasy and Horror'' 2004 agus athchlódh "I Hold My Father's Paws" (ó eagrán 31) le David D. Levine in imleabhar 24 de ''Year's Best Science Fiction'' 2006. Sa bhliain 2006, bhótáladh ''Albedo One'' san 8ú háit sna hainmniúcháin do [[Gradaim Hugo|Ghradam Hugo]] faoin gcatagóir don iris leath-ghairmiúil is fearr.<ref name="bugpowder.com">{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/07/03/14/albedo_one_32.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 32, 2006|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906113241/http://www.bugpowder.com/trs2/07/03/14/albedo_one_32.html|archive-date=6 September 2008}}</ref> Cé nár measadh go raibh ainmniúchán do Ghradam Hugo bainte amach ach an cúigear ab airde bhóta ar an liosta faoin gcatagóir seo, bhí an ócáid suntasach mar gheall gurb í an chéad uair a bhí ''Albedo One'' ar liosta na n-ainmniúchán (agus an chéad uair a bhí iris Éireannach ar bith air). Bhí an ócáid suntasach freisin sa mhéid is gur cuireadh ''Albedo One'' chun tosaigh ar irisí aitheanta eile ar nós ''Lady Churchill's Rosebud Wristlet'', ''Postscripts'' agus ''Apex Digest''.<ref>[http://cluebytwelve.net/Hugos2006/nominees.txt Full list of the Hugo Awards 2006 Nominations Ballot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426005658/http://cluebytwelve.net/Hugos2006/nominees.txt|date=26 April 2015}}</ref> == Glacadh ag na gcriticí == === Caighdeán táirgthe === Luaigh ''an Mammoth Encyclopedia of Science Fiction'' go raibh clúdach clóite ar na heagráin le déanaí (faoi 2001), ach go raibh an méid istigh fós fótachóipeáilte i ndubh agus bán agus go bhféadfadh go mbeadh feabhsú ar a chaighdeán táirgthe bheith chun a leasa, ar bhonn aeistéiteach amháin. Lean an iontráil air le rá go ndíolann caighdeáin eagarthóireachta agus liteartha a bhfuil ann breis agus a chúiteamh as sin.<ref name="mann">{{Cite book-en|author=Mann|first=G.|year=2001|title=The mammoth encyclopedia of science fiction|location=London|isbn=1-84119-177-9|publisher=Robinson}}</ref> Mar sin féin, fuair Mann méid áirithe cáinte ó léirmheastóirí as roinnt irisí ar nós ''Albedo One'' a chur san áireamh thar irisí eile a bhí ar fáil, agus cheistnigh léirmheastóir amháin ón eagrán ar líne de ''The Zone'' cá raibh teidil inchomparáide ar nós ''The Zone'' le Tony Lee, ''Back Brain Recluse'' le Chris Reed a bhíodh galánta i gcónaí dar leo, nó an ''Critical Wave'' dodhearmadta, cé go raibh lua tuilte ag ''Albedo One.<ref>{{Cite web|url=http://www.zone-sf.com/mammothencyclopediasf.html|url-status=usurped|df=dmy-all|teideal=Review of ''The Mammoth Encyclopedia of Science Fiction'' in The Zone|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081121023529/http://www.zone-sf.com/mammothencyclopediasf.html|archivedate=21 November 2008}}</ref>'' Dúirt léirmheastóir amháin faoi eagrán 25 (2002) go raibh mire mheallacach áirithe ag baint lena dhearadh cló agus leagan amach a chuir aschur Pagemaker sna 1990idí luatha i gcuimhne, ach go raibh na scéalta láidir gan amhras.<ref>[http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_content&task=view&id=190&Itemid=263 Review of ''Albedo One'' issue 25 in Tangent Online]</ref> Maidir le caighdeán táirgthe, in 2003, dúirt eagarthóir amháin den iris gur bhreá leo iris lán-chlóite faoi chlúdach lán-daite a tháirgeadh ach, murab ionann agus an cás sa RA, ní raibh an [[An Chomhairle Ealaíon|Chomhairle Ealaíon]] abhus gur fiú ficsean eolaíochta ná foilsitheoireacht irisí a mheas i gcomhair tacaíochta.<ref name="prog" /> Mar sin féin, mar fhreagra féideartha ar cháineadh b'fhéidir, rinne an iris iarracht feabhas a chur ar a chaighdeán táirgthe, le clúdaigh lán-daite, i bhformáid A4 faoi cheangal foirfe agus taobh istigh priontáilte i liathscála le DocuTech, ó eagrán 28 (2004) ar aghaidh. Ag an am, luaigh na heagarthóirí nár shamhlaíodar riamh nuair a thosaíodar amach go mbeidís fós ar an bhfód sa Mhílaois Nua ach gurb é á meon ná go leanfaidís air chomh fada agus a bheadh spraoi ann agus bhí fós. Ghuíodar go mbainfeadh na léitheoirí taitneamh as an gclúdach lán-daite.<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 28, 2004.</ref> === Ficsean === Go ginearálta, bhí léirmheasanna ar ábhar ficsean ''Albedo One'' ar scála idir dhearfach den chuid is mó agus an-dearfach. Dúirt léirmheastóir amháin gur frithnimh fhoirfe é ''Albedo One'' #29 in aghaidh táirgí truflaise ó scríbhneoirí patuara nach bhfuil ag cur i gcéill<ref>{{Cite web |url=http://www.bugpowder.com/trs2/04/11/19/albedo_one_29.html|url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 29, 2004|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905194519/http://www.bugpowder.com/trs2/04/11/19/albedo_one_29.html|archivedate=5 September 2008}}</ref> Dúirt an léirmheastóir céanna faoi eagrán 32 go raibh luas á chur faoi ardú éirime le heagrán ar tiomsaíodh go seoigh le meascán seolta d'fhicsean eolaíochta.<ref name="bugpowder.com" /> Dúirt léirmheas ar eagrán 33 ar BestSF faoin iris nach raibh sé baileach in acmhainn cic sa tóin a thabhairt do ''Interzone'', ach tráth a bhí an iris tréitheach Sasanach ag déanamh dul chun cinn faoina cheannaireacht nua, bhí ''Albedo One'' ag coinneáil bonn ar aon leis agus bhí faoi raon súl de sciorta a gcóta, mura raibh faoi fhad alptha.<ref>{{Cite web|url=http://www.bestsf.net/reviews/albedoone33.html|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 33, 2007, in BestSF|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011064408/http://www.bestsf.net/reviews/albedoone33.html|archivedate=11 October 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Dúirt léirmheas ar eagrán 34 gur ábhar bród do lucht ''Albedo One'' é a gcuid ficsin shainiúil agus mar a dúradh cheana, a deir siad, sa dóigh sin ní haon áibhéil é.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 34|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517211919/http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|archive-date=17 May 2008}}</ref> É sin ráite, ní raibh gach léirmheas chomh dearfach leis sin, mura rabhadar baileach diúltach ach oiread. Fuair eagrán 30 léirmheas neodrach go leor ar BestSF.<ref>{{Cite web |url=http://www.bestsf.net/reviews/albedoone30.html |url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 30, 2005, in BestSF|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080723112332/http://www.bestsf.net/reviews/albedoone30.html|archivedate=23 July 2008}}</ref> Agus iomrá mór faoi eagrán 32 ar intinn acu, dúirt léirmheastóir amháin gur fhill eagrán 33 ar fhicsean nach mbaineadh sceiteog chomh mór sin asat – deá-cheardaíocht taitneamhach ach beagáinín stálaithe mar sin féin.<ref>{{Cite web|url=http://www.bugpowder.com/trs2/07/10/01/albedo_one_33.html|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 33, 2007|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080908002052/http://www.bugpowder.com/trs2/07/10/01/albedo_one_33.html|archivedate=8 September 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Sa bhliain 2003, dúirt eagarthóir amháin go rabhadar ag dréim leis an iris a fheabhsú eagrán ar eagrán agus go raibh rudaí thar a bheith deas le rá leo ag lucht na critice in imeacht na mblianta, chomh maith le roinnt a bhí go dona. Dúirt an t-eagarthóir sin gur fearr leo scéalta a spreagann freagraí móra, dearfach nó diúltach, ná freagra patuar ó chách. Scéal a bhfuil an ghráin ag daoine air, ar a laghad chuaigh sé i bhfeidhm orthu sa mhéid is gur spreag mothúchán. Dúradh nár dhóigh leis an eagarthóir sin gur fhoilsíodar scéal ariamh ar thaitin le gach uile dhuine beo agus go rabhadar ag súil nach bhfoilseodh go deo.<ref name="prog" /> Mhol léirmheastóir amháin an cur chuige ginearálta maidir le roghnú ficsean le foilsiú in ''Albedo One'', á rá agus foilsitheoirí eile ag streachailt chun cloí le spriocdhátaí a leagann siad orthu féin, ghabh ''Albedo One'' go fonnmhar le sceideal foilsitheoireachta a bhí faoi réir ag an gcarnadh de réir a chéile ábhair atá ar ardchaighdeáin – ábhar ó mheascán de scríbhneoirí céaduaire agus daoine gairmiúla seanbhunaithe, agus a éilíonn lucht féachana.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|title=Review of Albedo One issue 25 in TRS2|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906164922/http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|archive-date=6 September 2008}}</ref> == Duais Aeon == Ó 2004, bhí ''Albedo One'' ag déanamh urraíocht ar Ghradam Aeon, comórtas ficsean a bhí dírithe ar scríbhneoirí nua agus scríbhneoireacht i seánraí an fhicsin thuairimigh a chur chun cinn. Bhuaigh an scéal "My Marriage" leis an údar Sasanach Julian West an chéad Ghradam Aeon 2004-2005. Dúirt an tArd-Mholtóir [[Ian Watson (údar)|Ian Watson]] gur cheap sé go raibh sé suaiteach go leor, agus mhol sé é le haghaidh [[Gradam Liteartha Lambda|Ghradam Lambda]].<ref>The Inaugural Aeon Award, 2004-2005, ''Albedo One'', Issue 31, 2005</ref><ref>[http://albedo1.com/AeonEntrants20062007.jpg Percentage of Aeon Entrants 2006-2007 by Nationality.]{{Dead link|date=October 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == ''Aeon Press'' == Rinneadh cur síos ar ''Aeon Press'' mar chraobh fhoilsitheoireachta leabhar ''Albedo One'',<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 30, 2005.</ref> agus bhí sé ar an líon beag foilsitheoirí a bhí tiomnaithe don fhicsean eolaíochta, don fhantaisíocht agus don uafáis in Éirinn. Ba é ''[[Emerald Eye: Best Irish Imaginative Fiction]]'' (2005), in eagair ag Roelof Goudriaan agus Frank Ludlow, a fhoilseachán ba shuntasaí.<ref name="E">{{Cite book-en|title=Emerald Eye: Best Irish Imaginative Fiction|publisher=Aeon Press|year=2005|isbn=0-9534784-4-0}}</ref> Ba bhailiúchán é sin d'fhicsean eolaíochta, d'fhantaisíocht agus d'uafás ó údair Éireannacha na linne. Bhí mothú dorcha ann, agus éagmais eilimintí a shamhlaítear le fantaisíochta Éireannacha (m.sh. [[Leipreachán|leipreacháin]]), rud a bhí conspóideach dar le daoine áirithe.<ref>{{Cite web |url=http://www.tangentonline.com/index.php?option=content&task=view&Itemid=1&id=616 |url-status=dead |df=dmy-all |teideal=Review of Emerald Eye in Tangent Online|dátarochtana=26 January 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061230230242/http://www.tangentonline.com/index.php?option=content&task=view&Itemid=1&id=616|archivedate=30 December 2006}}</ref> Spreag léirmheas amháin díospóireacht réasúnta fada maidir le nádúr na fantaisíochta "Éireannaí", "Éireannachas" agus ealaín na léirmheastóireachta.<ref>{{Cite web|url=http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_simpleboard&Itemid=160&func=view&id=1110&catid=6|teideal=Forum Response to Review of Emerald Eye in Tangent Online|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080119221911/http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_simpleboard&Itemid=160&func=view&catid=6&id=1110|archivedate=19 January 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Sa bhliain 2011, d’eisigh ''Aeon Press'' dhá dhíolaim ghearrscéalta ag Bristolcon (RA) agus [[Octocon]] (Éire) <small>[<nowiki/>[[:en:Octocon|en]]]</small>. Tá 16 scéal scéiniúil faoin ngrá agus faoin mbás le fáil in [[Box of Delights (Book)|''Box of Delights'']], in eagair ag John Kenny, ó údair ar nós Mike Resnick, Kristine Kathryn Rusch, Steve Rasnic Tem, Don D'Ammassa agus Priya Sharma. Is díolaim scéalta é ''[[Transtories]]'', in eagair ag Colin Harvey, lena mbaineann an réimír '''trans-''<nowiki/>'. I measc na n-údar suntasacha tá Aliette de Boddard, Jay Caselberg agus Lawrence M. Schoen. == Formáid agus infhaighteacht == D’fhoilsítí eagráin dhá nó trí huaire in aghaidh na bliana le n-íoslódáil mar PDF agus mar iris chlóite i méid A4 araon. Bhí ábhar samplach ó eagráin áirithe ar fáil le feiceáil ar shuíomh gréasáin ''Albedo One'' agus rinneadh iad a nuashonrú go tréimhsiúil. == Féach freisin == * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' * ''[[Phantasmagoria]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach}} [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis]] [[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]] [[Catagóir:Fantaisíocht]] [[Catagóir:Irisí liteartha]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Tréimhseacháin neamhrialta]] [[Catagóir:Gearrscéalta]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1993]] [[Catagóir:Bunaithe sna 1990í]] fmdzfdkypl10g1qjqhcewyyr3orqk1w 10 122921 1324232 1302714 2026-08-11T21:44:14Z Taghdtaighde 60452 1324232 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach |state = show |title = Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach |listclass = hlist |image = |above = |group1 = Irisí reatha |list1 = * ''[[AfroSF]]'' * ''{{ill|Andromeda Nachrichten|de|Andromeda Nachrichten}}'' * ''{{ill|Andromeda Spaceways Inflight Magazine|en|Andromeda Spaceways Inflight Magazine}}'' * ''{{ill|Aurealis|en|Aurealis}}'' * ''{{ill|Axxón|es|Axxón}}'' * ''{{ill|Bifrost|fr|Bifrost (revue)}}'' * ''{{ill|Black Mamba (iris)|lt=Black Mamba|fr|Black Mamba (revue)}}'' * ''{{ill|Brins d'éternité|fr|Brins d'éternité}}'' * ''{{ill|Colecția „Povestiri științifico-fantastice”|ro|Colecția „Povestiri științifico-fantastice”}}'' * ''{{ill|Cuásar|es|Cuásar (revista)}}'' * ''{{ill|Domhain an Fhicsin Eolaíochta (iris)|lt=Domhain an Fhicsin Eolaíochta|zh|科幻世界}}'' * ''{{ill|Enhörningen|sv|Enhörningen (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Exodus (Magazin)|lt=Exodus|de|Exodus (Magazin)}}'' * ''{{ill|Fahrenheit|pl|Fahrenheit (e-zin)}}'' * ''{{ill|Fondazione SF Magazine|it|Fondazione SF Magazine}}'' * ''{{ill|Futuro Europa|it|Futuro Europa}}'' * ''{{ill|Fusée|fr|Fusée (revue)}}'' * ''{{ill|Futura|hr|Futura}}'' * ''{{ill|Galaktika|hu|Galaktika (antológia)}}'' * ''{{ill|Galaxies|fr|Galaxies}}'' * ''{{ill|Gegen unendlich|de|Gegen unendlich}}'' * ''{{ill|Holdudvar magazin|hu|Holdudvar magazin}}'' * ''{{ill|Horrifique|fr|Horrifique}}'' * ''{{ill|Intercom (rivista)|lt=Intercom|it|Intercom (rivista)}}'' * ''{{ill|Iskatel|ru|Искатель (альманах)}}'' * ''{{ill|Kalpabiswa|en|Kalpabiswa}}'' * ''{{ill|Lunatique|fr|Lunatique (revue)}}'' * ''{{ill|Métal hurlant|fr|Métal hurlant}}'' * ''{{ill|Mir Fantastiki|ru|Мир фантастики}}'' * ''{{ill|Mithila Review|en|Mithila Review}}'' * ''{{ill|Neo-opsis|en|Neo-opsis Science Fiction Magazine}}'' * ''[[NewFoundSpecFic]]'' * ''{{ill|NeXT (rivista)|lt=NeXT|it|NeXT (rivista)}}'' * ''{{ill|Nova SF*|lt=Nova SF*|it|Nova SF*}}'' * ''{{ill|Nova Science Fiction (iris Sualannach)|lt=Nova Science Fiction|en|Nova Science Fiction}}'' * ''{{ill|Nowa Fantastyka|pl|Nowa Fantastyka}}'' * ''{{ill|Omenana Magazine|lt=Omenana|ha|Omenana Magazine}}'' * ''{{ill|On Spec|en|On Spec}}'' * ''[[Phantasmagoria]]'' * ''{{ill|phantastisch!|de|phantastisch!}}'' * ''{{ill|Portti|fi|Portti (lehti)}}'' * ''[[Probe (iris)|Probe]]'' * ''{{ill|Quarber Merkur|de|Quarber Merkur}}'' * ''{{ill|Robot (rivista)|lt=Robot|it|Robot (rivista)}}'' * ''[[Roket]]'' * ''{{ill|Scarium|pt|Scarium}}'' * ''{{ill|Sci Phi Journal|en|Sci Phi Journal}}'' * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' * ''{{ill|Science Fiction (iris ón Astráil)|lt=Science Fiction|en|Science Fiction (Australian magazine)}}'' * ''{{ill|Sciences et Voyages|fr|Sciences et Voyages}}'' * ''{{ill|Scienza fantastica|it|Scienza fantastica}}'' * ''{{ill|S-F Magajin|ja|S-Fマガジン}}'' * ''{{ill|SFmag.hu|hu|SFmag.hu}}'' * ''[[The Selkie (iris)|The Selkie]]'' * ''{{ill|Sinergia (revista)|lt=Sinergia|es|Sinergia (revista)}}'' * ''{{ill|Sirius B|hr|Sirius B (časopis)}}'' * ''{{ill|Solaris (iris)|lt=Solaris|fr|Solaris (magazine)}}'' * ''{{ill|Tähtivaeltaja|fi|Tähtivaeltaja}}'' * ''[[Teoría Ómicron]]'' * ''[[Ubig]]'' * ''{{ill|Uralsky Sledopyt|ru|Уральский следопыт}}'' * ''{{ill|Urania|it|Urania (collana)}}'' * ''[[Usva]]'' * ''{{ill|X-Magazin|hu|X-Magazin}}'' |group2 = Irisí scortha |list2 = * ''[[Alambique]]'' * ''[[Albedo One]]'' * ''{{ill|Alien Contact|de|Alien Contact}}'' * ''{{ill|Aliens (iris)|lt=Aliens|it|Aliens (rivista italiana)}}'' * ''{{ill|Átjáró Magazin|hu|Átjáró Magazin}}'' * ''{{ill|BEM|es|BEM}}'' * ''{{ill|Challenging Destiny|en|Challenging Destiny}}'' * ''{{ill|Corriere della Fantascienza|it|Corriere della Fantascienza}}'' * ''{{ill|Decoder (rivista)|lt=Decoder|it|Decoder (rivista)}}'' * ''{{ill|Delos Science Fiction|it|Delos Science Fiction}}'' * ''{{ill|Esli|ru|Если (журнал)}}'' * ''{{ill|Exil|fr|Exil (magazine)}}'' * ''{{ill|Fantázia|en|Fantázia}}'' * ''{{ill|Fenix|pl|Fenix (czasopismo)}}'' * ''[[FTL]]'' * ''[[Gateway]]'' * ''{{ill|Häpna!|sv|Häpna!}}'' * ''{{ill|Hugin|sv|Hugin (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Esli|ru|Если (журнал)}}'' * ''{{ill|Hyphen|en|Hyphen (fanzine)}}'' * ''{{ill|Iarnóin: An 21ú hAois|ru|Полдень, XXI век}}'' * ''{{ill|Imagine...|fr|Imagine...}}'' * ''{{ill|Jugend und Technik|de|Jugend und Technik}}'' * ''{{ill|Jules Verne-Magasinet|sv|Jules Verne-Magasinet}}'' * ''{{ill|Magasin Aniara|sv|Magasin Aniara}}'' * ''{{ill|Minotauren|sv|Minotauren}}'' * ''{{ill|Mitrania|sv|Mitrania}}'' * ''{{ill|Nebula|en|Nebula Science Fiction}}'' * ''{{ill|Necronomicón|es|Necronomicón (revista)}}'' * ''{{ill|Notícias... do Fim do Nada|pt|Notícias... do Fim do Nada}}'' * ''{{ill|Nova science fiction|lt=Nova|sv|Nova science fiction}}'' * ''{{ill|Nueva Dimensión|es|Nueva Dimensión}}'' * ''{{ill|Parsec|es|Parsec (revista)}}'' * ''{{ill|El Péndulo|es|El Péndulo}}'' * ''{{ill|Planète|fr|Planète (revue)}}'' * ''{{ill|Pour ta belle gueule d'ahuri|lt=PTBGDA|fr|Pour ta belle gueule d'ahuri}}'' * ''{{ill|Pure Fantasy|nl|Pure Fantasy}}'' * ''{{ill|RBG-Azimuth|uk|РБЖ Азимут}}'' * ''{{ill|Robur (folyóirat)|lt=Robur|hu|Robur (folyóirat)}}'' * ''{{ill|Science Fiction|pl|Science Fiction (czasopismo)}}'' * ''{{ill|SF Site|en|SF Site}}'' * ''{{ill|SF Terra|nl|SF Terra}}'' * ''{{ill|Sirius (iris ón gCróit)|lt=Sirius|en|Sirius (magazine)}}'' * ''{{ill|Slant|en|Slant (fanzine)}}'' * ''{{ill|Something Wicked|en|Something Wicked (magazine)}}'' * ''{{ill|Spectrum SF|en|Spectrum SF}}'' * ''{{ill|Stella|sv|Stella (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Technica – molodiozhi|ru|Техника — молодёжи}}'' * ''{{ill|Temps Tôt|fr|Temps Tôt}}'' * ''{{ill|De Tijdlijn|nl|De Tijdlijn}}'' * ''{{ill|Uchūjin|ja|宇宙塵 (同人誌)}}'' * ''{{ill|Uncanny Tales|en|Uncanny Tales (Canadian pulp magazine)}}'' * ''{{ill|The Witch and the Chameleon|en|The Witch and the Chameleon}}'' }} <noinclude> {{Doiciméadú | content=Baineann an teimpléid seo feidhm as an teimpléad [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Interlanguage_link <nowiki>{{ill}}</nowiki>] chun nascadh le lgh i Uicipéidí eile nuair a bhíonn lch cuí ann. Féach [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Interlanguage_link#Displaying_different_text anseo] le haghaidh bhealaidh lipéid eile a thaispeáint. }} [[Catagóir:Teimpléid fhicsean eolaíochta|Irisi ficsean eolaiochta nach Meiriceanach na Sasanach]] [[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta|τ]]</noinclude> 08f30lvd7kje7hbyaqvk7eh0rljypzs 1324236 1324232 2026-08-11T21:48:52Z Taghdtaighde 60452 1324236 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach |state = show |title = Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach |listclass = hlist |image = |above = |group1 = Irisí reatha |list1 = * ''[[AfroSF]]'' * ''{{ill|Andromeda Nachrichten|de|Andromeda Nachrichten}}'' * ''{{ill|Andromeda Spaceways Inflight Magazine|en|Andromeda Spaceways Inflight Magazine}}'' * ''{{ill|Aurealis|en|Aurealis}}'' * ''{{ill|Axxón|es|Axxón}}'' * ''{{ill|Bifrost|fr|Bifrost (revue)}}'' * ''{{ill|Black Mamba (iris)|lt=Black Mamba|fr|Black Mamba (revue)}}'' * ''{{ill|Brins d'éternité|fr|Brins d'éternité}}'' * ''{{ill|Colecția „Povestiri științifico-fantastice”|ro|Colecția „Povestiri științifico-fantastice”}}'' * ''{{ill|Cuásar|es|Cuásar (revista)}}'' * ''{{ill|Domhain an Fhicsin Eolaíochta (iris)|lt=Domhain an Fhicsin Eolaíochta|zh|科幻世界}}'' * ''{{ill|Enhörningen|sv|Enhörningen (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Exodus (Magazin)|lt=Exodus|de|Exodus (Magazin)}}'' * ''{{ill|Fahrenheit|pl|Fahrenheit (e-zin)}}'' * ''{{ill|Fondazione SF Magazine|it|Fondazione SF Magazine}}'' * ''{{ill|Futuro Europa|it|Futuro Europa}}'' * ''{{ill|Fusée|fr|Fusée (revue)}}'' * ''{{ill|Futura|hr|Futura}}'' * ''{{ill|Galaktika|hu|Galaktika (antológia)}}'' * ''{{ill|Galaxies|fr|Galaxies}}'' * ''{{ill|Gegen unendlich|de|Gegen unendlich}}'' * ''{{ill|Holdudvar magazin|hu|Holdudvar magazin}}'' * ''{{ill|Horrifique|fr|Horrifique}}'' * ''{{ill|Intercom (rivista)|lt=Intercom|it|Intercom (rivista)}}'' * ''{{ill|Iskatel|ru|Искатель (альманах)}}'' * ''[[Journey Planet]]'' * ''{{ill|Kalpabiswa|en|Kalpabiswa}}'' * ''{{ill|Lunatique|fr|Lunatique (revue)}}'' * ''{{ill|Métal hurlant|fr|Métal hurlant}}'' * ''{{ill|Mir Fantastiki|ru|Мир фантастики}}'' * ''{{ill|Mithila Review|en|Mithila Review}}'' * ''{{ill|Neo-opsis|en|Neo-opsis Science Fiction Magazine}}'' * ''[[NewFoundSpecFic]]'' * ''{{ill|NeXT (rivista)|lt=NeXT|it|NeXT (rivista)}}'' * ''{{ill|Nova SF*|lt=Nova SF*|it|Nova SF*}}'' * ''{{ill|Nova Science Fiction (iris Sualannach)|lt=Nova Science Fiction|en|Nova Science Fiction}}'' * ''{{ill|Nowa Fantastyka|pl|Nowa Fantastyka}}'' * ''{{ill|Omenana Magazine|lt=Omenana|ha|Omenana Magazine}}'' * ''{{ill|On Spec|en|On Spec}}'' * ''[[Phantasmagoria]]'' * ''{{ill|phantastisch!|de|phantastisch!}}'' * ''{{ill|Portti|fi|Portti (lehti)}}'' * ''[[Probe (iris)|Probe]]'' * ''{{ill|Quarber Merkur|de|Quarber Merkur}}'' * ''{{ill|Robot (rivista)|lt=Robot|it|Robot (rivista)}}'' * ''[[Roket]]'' * ''{{ill|Scarium|pt|Scarium}}'' * ''{{ill|Sci Phi Journal|en|Sci Phi Journal}}'' * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' * ''{{ill|Science Fiction (iris ón Astráil)|lt=Science Fiction|en|Science Fiction (Australian magazine)}}'' * ''{{ill|Sciences et Voyages|fr|Sciences et Voyages}}'' * ''{{ill|Scienza fantastica|it|Scienza fantastica}}'' * ''{{ill|S-F Magajin|ja|S-Fマガジン}}'' * ''{{ill|SFmag.hu|hu|SFmag.hu}}'' * ''[[The Selkie (iris)|The Selkie]]'' * ''{{ill|Sinergia (revista)|lt=Sinergia|es|Sinergia (revista)}}'' * ''{{ill|Sirius B|hr|Sirius B (časopis)}}'' * ''{{ill|Solaris (iris)|lt=Solaris|fr|Solaris (magazine)}}'' * ''{{ill|Tähtivaeltaja|fi|Tähtivaeltaja}}'' * ''[[Teoría Ómicron]]'' * ''[[Ubig]]'' * ''{{ill|Uralsky Sledopyt|ru|Уральский следопыт}}'' * ''{{ill|Urania|it|Urania (collana)}}'' * ''[[Usva]]'' * ''{{ill|X-Magazin|hu|X-Magazin}}'' |group2 = Irisí scortha |list2 = * ''[[Alambique]]'' * ''[[Albedo One]]'' * ''{{ill|Alien Contact|de|Alien Contact}}'' * ''{{ill|Aliens (iris)|lt=Aliens|it|Aliens (rivista italiana)}}'' * ''{{ill|Átjáró Magazin|hu|Átjáró Magazin}}'' * ''{{ill|BEM|es|BEM}}'' * ''{{ill|Challenging Destiny|en|Challenging Destiny}}'' * ''{{ill|Corriere della Fantascienza|it|Corriere della Fantascienza}}'' * ''{{ill|Decoder (rivista)|lt=Decoder|it|Decoder (rivista)}}'' * ''{{ill|Delos Science Fiction|it|Delos Science Fiction}}'' * ''{{ill|Esli|ru|Если (журнал)}}'' * ''{{ill|Exil|fr|Exil (magazine)}}'' * ''{{ill|Fantázia|en|Fantázia}}'' * ''{{ill|Fenix|pl|Fenix (czasopismo)}}'' * ''[[FTL]]'' * ''[[Gateway]]'' * ''{{ill|Häpna!|sv|Häpna!}}'' * ''{{ill|Hugin|sv|Hugin (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Esli|ru|Если (журнал)}}'' * ''{{ill|Hyphen|en|Hyphen (fanzine)}}'' * ''{{ill|Iarnóin: An 21ú hAois|ru|Полдень, XXI век}}'' * ''{{ill|Imagine...|fr|Imagine...}}'' * ''{{ill|Jugend und Technik|de|Jugend und Technik}}'' * ''{{ill|Jules Verne-Magasinet|sv|Jules Verne-Magasinet}}'' * ''{{ill|Magasin Aniara|sv|Magasin Aniara}}'' * ''{{ill|Minotauren|sv|Minotauren}}'' * ''{{ill|Mitrania|sv|Mitrania}}'' * ''{{ill|Nebula|en|Nebula Science Fiction}}'' * ''{{ill|Necronomicón|es|Necronomicón (revista)}}'' * ''{{ill|Notícias... do Fim do Nada|pt|Notícias... do Fim do Nada}}'' * ''{{ill|Nova science fiction|lt=Nova|sv|Nova science fiction}}'' * ''{{ill|Nueva Dimensión|es|Nueva Dimensión}}'' * ''{{ill|Parsec|es|Parsec (revista)}}'' * ''{{ill|El Péndulo|es|El Péndulo}}'' * ''{{ill|Planète|fr|Planète (revue)}}'' * ''{{ill|Pour ta belle gueule d'ahuri|lt=PTBGDA|fr|Pour ta belle gueule d'ahuri}}'' * ''{{ill|Pure Fantasy|nl|Pure Fantasy}}'' * ''{{ill|RBG-Azimuth|uk|РБЖ Азимут}}'' * ''{{ill|Robur (folyóirat)|lt=Robur|hu|Robur (folyóirat)}}'' * ''{{ill|Science Fiction|pl|Science Fiction (czasopismo)}}'' * ''{{ill|SF Site|en|SF Site}}'' * ''{{ill|SF Terra|nl|SF Terra}}'' * ''{{ill|Sirius (iris ón gCróit)|lt=Sirius|en|Sirius (magazine)}}'' * ''{{ill|Slant|en|Slant (fanzine)}}'' * ''{{ill|Something Wicked|en|Something Wicked (magazine)}}'' * ''{{ill|Spectrum SF|en|Spectrum SF}}'' * ''{{ill|Stella|sv|Stella (tidskrift)}}'' * ''{{ill|Technica – molodiozhi|ru|Техника — молодёжи}}'' * ''{{ill|Temps Tôt|fr|Temps Tôt}}'' * ''{{ill|De Tijdlijn|nl|De Tijdlijn}}'' * ''{{ill|Uchūjin|ja|宇宙塵 (同人誌)}}'' * ''{{ill|Uncanny Tales|en|Uncanny Tales (Canadian pulp magazine)}}'' * ''{{ill|The Witch and the Chameleon|en|The Witch and the Chameleon}}'' }} <noinclude> {{Doiciméadú | content=Baineann an teimpléid seo feidhm as an teimpléad [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Interlanguage_link <nowiki>{{ill}}</nowiki>] chun nascadh le lgh i Uicipéidí eile nuair a bhíonn lch cuí ann. Féach [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Interlanguage_link#Displaying_different_text anseo] le haghaidh bhealaidh lipéid eile a thaispeáint. }} [[Catagóir:Teimpléid fhicsean eolaíochta|Irisi ficsean eolaiochta nach Meiriceanach na Sasanach]] [[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta|τ]]</noinclude> 04v4o2mslgftjlfxccs21u9khi5hrh9 0 122927 1324233 1322746 2026-08-11T21:45:50Z Taghdtaighde 60452 Nasc curtha leis agus mionathruithe 1324233 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |tipus=Iris liteartha |llengua=Béarla ⁊ Gaeilge |adreça=Oifigí ''Sci-Fi Ireland'',<br/>[[Taj Mahal]],<br/>[[Tíotán (gealach)|Tíotán]], 6ú ghealach<br/>de chuid [[Satarn (pláinéad)|Satairn]] |periodicitat=Leathbhliantán |genere=[[Ficsean eolaíochta]] |tema=Gearrscéalta, léirmheasanna, tuairimíocht |editor=Mark Mullan ⁊<br/>Alex Johnston |publicat_a=[[Éire]] |edicions=1+ |distribucio=I gcló ⁊ mar pdf }} Is iris liteartha é '''''[[Sci-Fi Ireland]]''''' a dhíríonn ar an bh[[ficsean eolaíochta]] [[Éire|Éireannach]]. Is é [[Mark Mullan]] príomheagarthóir na hirise agus tá [[Alex Johnston]] ina eagarthóir freisin. Deir siad go bhfuil suim faoi leith acu i scéalta a dhéanann féidearthachtaí daonna a thaighdeadh agus a cheistíonn nádúr an duine a bheith ag scaradh ón g[[comhshaol]]. Tá claonadh i bhfabhar an ghrinn iontu agus is ansa leo coincheapanna ná cruinneas eolaíochta. Mar aon leis an bhficsean, bíonn léirmheasanna agus píosaí tuairimíochta ón bhfoireann san iris. Foilsíodh an chéad eagrán i Mí Bealtaine 2026.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://octocon.com/2026/05/hangout-with-sci-fi-ireland-sun-17th-may/|teideal=Hangout with Sci-Fi Ireland - Sun 17th May|údar=[[Catherine Sharp]]|dáta=2026-05-08|language=as Béarla|work=[[Octocon]]|dátarochtana=2026-05-10}}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/about|teideal=About|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/issues|teideal=Issues|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/the-team|teideal=The team|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> == Cur chuige == Cuireann lucht a eagraithe rompu:<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.writing.ie/resources/sci-fi-ireland/|teideal=Submissions Call: Sci-Fi Ireland|dáta=2025-12-09|language=as Béarla|work=[[Writing.ie]]|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> * an ficsean eolaíochta nua is fearr dá bhfuil in Éireann a aimsiú agus a fhoilsiú; * aird a dhíriú ar an bhficsean eolaíochta in am a bhfuil fealsúnacht, smaointeoireacht, agus díospóireacht faoin eolaíocht agus faoin teicneolaíocht níos tábhachtaí ná mar a bhíodar riamh; * spás liteartha a chur ar fáil ina mbeidh pobal ficsean eolaíochta na hÉireann in ann nascadh lena chéile agus píosa spraoi a bheith acu Foilsíonn ''Sci-Fi Ireland'' píosaí ó dhaoine a bhfuil ina gcónaí in [[Éire|Éirinn]] nó a rugadh ann. Cuirtear fáilte roimh scéalta i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]], ach foilseofar iad taobh le haistriúchán go [[An Béarla|Béarla]]. Iarrtar ar na húdair a gcuid scéalta a chur isteach mar aon le haistriúchán agus beidh sé den riachtanas obair as lámha a chéile leis na heagarthóirí aistriúchán.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Tá sé i gceist ag lucht na hirise eagrán a fhoilsiú gach Bealtaine agus gach Samhain. Níl an luach a dhíoltar as an saothar ag brath ar líon na bhfocal.<ref name=":0" /> == Stair na hirise == Cuireadh amach gairm ar iarratais le haghaidh an chéad eagráin i Mí Nollag 2025, le spriocdháta roimh na [[Lá Fhéile Bríde|Féile Bríde]] 2026.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://irishwriterscentre.ie/opportunities-for-writers-december-2025/|teideal=Opportunities for Writers: December 2025|údar=|dáta=2025-12-22|language=as Béarla|work=[[Áras Scríbhneoirí na hÉireann]]|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> Seoladh an chéad eagrán den iris ag an bhféile [[:Catagóir:Ficsean tuairimeach|fhicsean thuairimigh]] [[Norncon]] i m[[Béal Feirste]].<ref name=":2" /> Chuir Mark Mullen an iris i láthair agus léigh údair blaisíní as a gcuid saothar, ina measc Sam Thompson, R.B. Kelly agus Tracey Fahey. Bhí slua mór i láthair dar le T.O. Munro, a thug moladh don iris as ealaíon an chlúdaigh, tosach agus cúl.<ref>{{Lua idirlín|url=https://fantasy-hive.co.uk/2026/05/norncon-2026-convention-report-2-of-2/|teideal=NORNCON 2026: Convention Report (2 of 2)|údar=[[T. O. Munro]]|dáta=2026-05-22|language=as Béarla|work=[[Fantasy-Hive]]|dátarochtana=2026-05-25}}</ref> San áireamh ann tá scéalta ó na scríbhneoirí [[Sam Thompson]], {{Interlanguage link|RB Kelly|en|RB Kelly}}, an [[Tracey Fahey|Dr Tracey Fahey]], [[Damien Kelly]], [[D.C. Forde]], [[Sarah Murray]], [[Hugo Kelly]], [[S.G. Murphy]], [[Paul van Sickle]] agus [[Cathy de Buitléir]].<ref name=":2" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://damienkellyauthor.com/2026/05/07/norncon-and-all-the-things/|teideal=Norncon and all the things!|údar=[[Damien Kelly]]|dáta=2026-05-07|language=as Béarla|work=Damien Kelly|dátarochtana=2026-05-10}}</ref> Fógraíodh go mbeadh an ghairm ar iarratais le haghaidh an dara heagráin ar oscailt ón 8^ú Meitheamh – 26^ú Iúil 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://irishwriterscentre.ie/resources/competitions-submissions/|teideal=Competitions and submissions|language=as Béarla|work=[[Áras Scríbhneoirí na hÉireann]]|dátarochtana=2026-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260525052452/https://irishwriterscentre.ie/resources/competitions-submissions/|archivedate=2026-05-25}}</ref> == Naisc sheachtracha == * Suíomh oifigiúil: [https://www.sci-fi-ireland.com/ sci-fi-ireland.com] == Féach freisin == * [[:Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] * ''[[Albedo One]]'' * ''[[FTL]]'' * ''[[Hyphen]]'' * ''[[Slant]]'' * ''[[Extros]]'' * ''[[Phantasmagoria]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:SciFi Ireland}} [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha]] [[Catagóir:Irisí liteartha]] [[Catagóir:Irisí]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2026]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]] {{síol-nuachtán}} 7u96o7kthxa6ex6oqn6h7t9rdslgyp3 1324234 1324233 2026-08-11T21:47:59Z Taghdtaighde 60452 Teimpléad curtha leis 1324234 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |tipus=Iris liteartha |llengua=Béarla ⁊ Gaeilge |adreça=Oifigí ''Sci-Fi Ireland'',<br/>[[Taj Mahal]],<br/>[[Tíotán (gealach)|Tíotán]], 6ú ghealach<br/>de chuid [[Satarn (pláinéad)|Satairn]] |periodicitat=Leathbhliantán |genere=[[Ficsean eolaíochta]] |tema=Gearrscéalta, léirmheasanna, tuairimíocht |editor=Mark Mullan ⁊<br/>Alex Johnston |publicat_a=[[Éire]] |edicions=1+ |distribucio=I gcló ⁊ mar pdf }} Is iris liteartha é '''''[[Sci-Fi Ireland]]''''' a dhíríonn ar an bh[[ficsean eolaíochta]] [[Éire|Éireannach]]. Is é [[Mark Mullan]] príomheagarthóir na hirise agus tá [[Alex Johnston]] ina eagarthóir freisin. Deir siad go bhfuil suim faoi leith acu i scéalta a dhéanann féidearthachtaí daonna a thaighdeadh agus a cheistíonn nádúr an duine a bheith ag scaradh ón g[[comhshaol]]. Tá claonadh i bhfabhar an ghrinn iontu agus is ansa leo coincheapanna ná cruinneas eolaíochta. Mar aon leis an bhficsean, bíonn léirmheasanna agus píosaí tuairimíochta ón bhfoireann san iris. Foilsíodh an chéad eagrán i Mí Bealtaine 2026.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://octocon.com/2026/05/hangout-with-sci-fi-ireland-sun-17th-may/|teideal=Hangout with Sci-Fi Ireland - Sun 17th May|údar=[[Catherine Sharp]]|dáta=2026-05-08|language=as Béarla|work=[[Octocon]]|dátarochtana=2026-05-10}}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/about|teideal=About|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/issues|teideal=Issues|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.sci-fi-ireland.com/the-team|teideal=The team|language=as Béarla|work=Sci-Fi Ireland|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> == Cur chuige == Cuireann lucht a eagraithe rompu:<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.writing.ie/resources/sci-fi-ireland/|teideal=Submissions Call: Sci-Fi Ireland|dáta=2025-12-09|language=as Béarla|work=[[Writing.ie]]|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> * an ficsean eolaíochta nua is fearr dá bhfuil in Éireann a aimsiú agus a fhoilsiú; * aird a dhíriú ar an bhficsean eolaíochta in am a bhfuil fealsúnacht, smaointeoireacht, agus díospóireacht faoin eolaíocht agus faoin teicneolaíocht níos tábhachtaí ná mar a bhíodar riamh; * spás liteartha a chur ar fáil ina mbeidh pobal ficsean eolaíochta na hÉireann in ann nascadh lena chéile agus píosa spraoi a bheith acu Foilsíonn ''Sci-Fi Ireland'' píosaí ó dhaoine a bhfuil ina gcónaí in [[Éire|Éirinn]] nó a rugadh ann. Cuirtear fáilte roimh scéalta i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]], ach foilseofar iad taobh le haistriúchán go [[An Béarla|Béarla]]. Iarrtar ar na húdair a gcuid scéalta a chur isteach mar aon le haistriúchán agus beidh sé den riachtanas obair as lámha a chéile leis na heagarthóirí aistriúchán.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Tá sé i gceist ag lucht na hirise eagrán a fhoilsiú gach Bealtaine agus gach Samhain. Níl an luach a dhíoltar as an saothar ag brath ar líon na bhfocal.<ref name=":0" /> == Stair na hirise == Cuireadh amach gairm ar iarratais le haghaidh an chéad eagráin i Mí Nollag 2025, le spriocdháta roimh na [[Lá Fhéile Bríde|Féile Bríde]] 2026.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://irishwriterscentre.ie/opportunities-for-writers-december-2025/|teideal=Opportunities for Writers: December 2025|údar=|dáta=2025-12-22|language=as Béarla|work=[[Áras Scríbhneoirí na hÉireann]]|dátarochtana=2026-02-04}}</ref> Seoladh an chéad eagrán den iris ag an bhféile [[:Catagóir:Ficsean tuairimeach|fhicsean thuairimigh]] [[Norncon]] i m[[Béal Feirste]].<ref name=":2" /> Chuir Mark Mullen an iris i láthair agus léigh údair blaisíní as a gcuid saothar, ina measc Sam Thompson, R.B. Kelly agus Tracey Fahey. Bhí slua mór i láthair dar le T.O. Munro, a thug moladh don iris as ealaíon an chlúdaigh, tosach agus cúl.<ref>{{Lua idirlín|url=https://fantasy-hive.co.uk/2026/05/norncon-2026-convention-report-2-of-2/|teideal=NORNCON 2026: Convention Report (2 of 2)|údar=[[T. O. Munro]]|dáta=2026-05-22|language=as Béarla|work=[[Fantasy-Hive]]|dátarochtana=2026-05-25}}</ref> San áireamh ann tá scéalta ó na scríbhneoirí [[Sam Thompson]], {{Interlanguage link|RB Kelly|en|RB Kelly}}, an [[Tracey Fahey|Dr Tracey Fahey]], [[Damien Kelly]], [[D.C. Forde]], [[Sarah Murray]], [[Hugo Kelly]], [[S.G. Murphy]], [[Paul van Sickle]] agus [[Cathy de Buitléir]].<ref name=":2" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://damienkellyauthor.com/2026/05/07/norncon-and-all-the-things/|teideal=Norncon and all the things!|údar=[[Damien Kelly]]|dáta=2026-05-07|language=as Béarla|work=Damien Kelly|dátarochtana=2026-05-10}}</ref> Fógraíodh go mbeadh an ghairm ar iarratais le haghaidh an dara heagráin ar oscailt ón 8^ú Meitheamh – 26^ú Iúil 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://irishwriterscentre.ie/resources/competitions-submissions/|teideal=Competitions and submissions|language=as Béarla|work=[[Áras Scríbhneoirí na hÉireann]]|dátarochtana=2026-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260525052452/https://irishwriterscentre.ie/resources/competitions-submissions/|archivedate=2026-05-25}}</ref> == Naisc sheachtracha == * Suíomh oifigiúil: [https://www.sci-fi-ireland.com/ sci-fi-ireland.com] == Féach freisin == * [[:Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] * ''[[Albedo One]]'' * ''[[FTL]]'' * ''[[Hyphen]]'' * ''[[Slant]]'' * ''[[Extros]]'' * ''[[Phantasmagoria]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Rialú údaráis}} {{Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach}} {{DEFAULTSORT:SciFi Ireland}} [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha]] [[Catagóir:Irisí liteartha]] [[Catagóir:Irisí]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta i nGaeilge]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2026]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]] {{síol-nuachtán}} hi341xiv2nrehjbjscmk4zfh95a69nn 0 122928 1324239 1315693 2026-08-11T21:51:15Z Taghdtaighde 60452 Roinnt nasc curtha leis 1324239 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is cumann é '''[[Ficsean Tuairimeach Éireann]]''' (FTÉ)<ref group="nóta">Ainm Béarla: "Speculative Fiction Ireland", SFI</ref> do léitheoirí, scríbhneoirí agus ealaíontóirí na seánraí [[ficsean eolaíochta]], [[:Catagóir:Fantaisíocht Éireannach|fantaisíocht]], agus [[:Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach|uafás]] in [[Éire|Éirinn]], faoi choimirce na foilsitheora [[Temple Dark Books]]. Tá [[blag]] agus irisín leathbhliantúil ar líne ag an gcumann agus tá ballraíocht oscailte do chách ar tháille.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/culture/2025/0908/1532393-future-tense-new-irish-publisher-showcases-speculative-fiction/|teideal=Future tense - new Irish publisher celebrates speculative fiction|údar=[[Teresa Mannion]]|dáta=18 Samhain 2025|language=as Béarla|work=[[RTÉ]]}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland|teideal=Speculative Fiction Ireland (SFI)|language=as Béarla|work=[[Temple Dark Books]]|dátarochtana=2026-02-08}}</ref> Dúirt Ronald Geobey, údar fhicsin eolaíochta agus bunaitheoir Temple Dark Books, gur bhunaigh sé an cumann le dhul i ngleic leis an easpa aitheantais a mheas sé a bheith ar scríbhneoirí Éireannacha sna seánraí sin.<ref name=":0" /> Tá socrú ag FTÉ leis an iris ficsean eolaíochta Éireannach ''[[Sci-Fi Ireland]]''.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Welcome to the Alliance!|journal=[[Sci-Fi Ireland]]|issue=1|year=2026|month=Bealtaine|pages=lch 109|language=Béarla}}</ref> ==Féach freisin== * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' (iris) * ''[[Phantasmagoria]]'' (iris) * ''[[Albedo One]]'' (iris ar scor) * [[Aontas na Scríbhneoirí Gaeilge]] == Nascanna amach == * Suíomh oifigiúil: [https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland] (as Béarla) * Blag: [https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland-sfi-blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111185159/https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog |date=2025-01-11 }} <ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2026-02-08 |archivedate=2025-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250111185159/https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog }}</ref> (as Béarla) ==Tagairtí== {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} {{DEFAULTSORT:Ficsean Tuairimeach Eireann}} [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Cumainn liteartha]] [[Catagóir:Cumainn in Éirinn]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2025]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]] {{Síol-leabhar}} jcyg5v61fp5psn9v28zpf76l9xwnle2 0 123841 1324121 1322073 2026-08-11T12:23:53Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324121 wikitext text/x-wiki {{teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Is úrscéal gearr nó [[nóibhille]] í '''''[[Jough-laanee Aegid]]''''' <small>([[Gaeilge na hÉireann|ga]]: "Éilicsir na hÓige"<ref>{{Luaigh foilseachán|title=jough laanee; aegid|author=[[Kevin P. Scannell]]|date=2016|journal=[[Foclóir Manainnis–Gaeilge Uí Scanaill|Foclóir Manainnis-Gaeilge]]|url=https://kevinscannell.com/files/gv2ga.pdf}}</ref>)</small> le [[Christopher Lewin]] faoi bhean a thagann ar dheoch sainiúil a dhéanann bean óg arís di. Foilsíodh sa díolaim ''Jough-laanee Aegid as Skeealyn Elley'' í.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|author=[[Alan Titley]]|url=https://comhar.ie/iris/77/6/an-t-ursceal-sa-mhanainnis/|title=An t-úrscéal sa Mhanainnis…|journal=[[Comhar]]|volume=77|issue=6|year=2017|month=Meitheamh}}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://ycg.im/wp-content/uploads/2021/11/cg-rolleylioar-2021.pdf.pagespeed.ce.s6rfyFFIHq.pdf|teideal=Yn Çheshaght Ghailckagh {{!}} Rolley ny Lioaryn|year=2020|month=Aibreán|work=[[Yn Çheshaght Ghailckagh]]}}{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tar éis an aistriú saoil a thagann ach an t-éilicsir a shlogadh, cumann Ealish saol nua di féin agus faigheann blaiseadh úr den saol di féin. Léimid mar a théann na hathruithe móra atá tagtha ó bhí sí óg don chéad turas i bhfeidhm uirthi. Faigheann sí amach freisin go bhfuil sé iontach doiligh bheith mar dhá phearsa ag an aon tráth amháin.<ref name=":0" /> Thug [[Alan Titley]] le fios gur bhain sé "an-sult" as ''Jough-laanee Aegid''. Dúirt sé gur saghas [[fronsa]] atá sa chuid is fearr de agus go bhfuil greann in eachtraí Ealish.<ref name=":0" /> ==Féach Freisin== * ''[[Droghad Ny Seihill]]'' (an dara húrscéal leis an údar) ==Naisc sheachtracha== * Suíomh an fhoilsitheora: [https://ycg.im/publications/ ycg.im/publications] ==Tagairtí== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Joughlaanee Aegid}} [[Catagóir:Litríocht Ghaeilge Mhanainn]] [[Catagóir:Litríocht Oileán Mhanainn]] [[Catagóir:Saothair Ghaeilge Mhanann]] [[Catagóir:Úrscéalta fantaisíochta]] [[Catagóir:Úrscéalta fantaisíochta i nGaeilge]] [[Catagóir:Fantaisíocht]] [[Catagóir:Fantaisíocht i nGaeilge Mhanainn]] [[Catagóir:Úrscéalta Gaeilge]] [[Catagóir:Úrscéalta]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 2007]] [[Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 2000idí]] {{Síol-leabhar}} 7zmh22m96escifwo2mu718o9jm6ty0o 0 124078 1324267 1303161 2026-08-11T23:08:43Z Taghdtaighde 60452 Catagóirí curtha leis 1324267 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Scannáin}} Is scannán dúrún dúnmharaithe é '''''[[Báite]]''''', a thiteann amach sna [[1970idí|70idí]]. Tá Peggy Casey ag iarraidh a teach tábhairne a choinneáil beo i mbaile tuaithe in iarthar na hÉireann, ach nuair a aimsítear corp sa loch in aice leo cuireann sé an pobal ar fad in aer. Scéal grá, feallta agus fionnachtana atá ann. [[Danú Media]] a léirigh.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cultur-closleabhar-madame-lazare-feile-sean-nois-agus-nosanna-nua-i-ngaillimh-imeachtai-teaghlaigh-i-maigh-eo-ar-thoir-bhrid-ni-mhaille-i-mbaile-bhuirne/|teideal=Fleadh Scannán na Gaillimhe|údar=[[Bridget Bhreathnach]]|dáta=2025-07-04|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cultur-dha-dhrama-le-haisteoiri-an-spideil-comhar-ra-i-mbaile-bhuirne-gaelgairi-i-ngaoth-dobhair-baite-sna-pictiurlanna/|teideal=An scannán Báite sna pictiúrlanna ar fud na tíre|údar=[[Bridget Bhreathnach]]|dáta=2026-03-13|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|author=Judy Murphy|date=4 Iúil 2025|title=Galway feature 'Báite' to premiere at Fleadh|journal=[[An Curadh Connachtach]]|pages=lch 79|url=https://connachttribune.ie/whats-on/arts-and-entertainment/galway-feature-baite-to-premiere-at-film-fleadh-5592613}}</ref> Is í [[Siobhán Lambert]] a scríobh ''Báite'', bunaithe ar a húrscéal féin ''The Lake''.<ref name=":4">{{Luaigh foilseachán|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|pages=lch 2|date=25 Meitheamh 2025|title=Scannán na Seachtaine}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":5">{{Luaigh foilseachán|date=27 Feabhra 2026|title=Scannán Gaeilge "Báite" ar an scáileán mór le linn Sheachtain na Gaeilge|journal=[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]|issue=69|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/02/scannan-gaeilge-baite-ar-an-scailean-mor-le-linn-sheachtain-na-gaeilge/}}</ref> Is é an naoú scannán ó cheárta Cine4 é.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/roinn-le-moladh-faoin-scannan-is-deanai-o-cine-4-ach-urchar-amu-e-baite/|teideal=Roinnt le moladh faoin scannán is déanaí ó Cine4, ach urchar amú é ‘Báite’|údar=[[Maitiú Ó Coimín]]|dáta=2026-03-11|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref> Rinneadh é a scannánú ar an [[An Spidéal|Spidéal]], [[Béal an Daingin]], [[Loch na Fuaiche]], agus sa [[An Ghráig, Contae na Gaillimhe (Baile na Cille)|Ghráig]].<ref name=":3" /> Cuireadh céadléiriú ''Báite'' ar an scáileáin i láthair ag [[Fleadh Scannán na Gaillimhe]] 2025, áit ar bhuaigh sé an duais don fhadscannán Gaeilge is fearr.<ref name=":4" /><ref name=":0" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.galwayfilmfleadh.com/awards-presented-at-the-37th-edition-of-the-galway-film-fleadh/|teideal=AWARDS PRESENTED at the 37th edition of the GALWAY FILM FLEADH|údar=Brian O'Dowd|dáta=2025-07-14|language=as Béarla|work=[[Galway Film Fleadh]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref> Tháinig a eisiúint sna pictiúrlanna i rith [[Seachtain na Gaeilge|Sheachtain na Gaeilge]] 2026.<ref name=":6">{{Luaigh foilseachán|author=[[Storm Eaton-Kilgallen]]|date=25 Feabhra 2026|title=SpongeBob agus Báite le feiceáil i bpictiúrlanna na tíre i rith Sheachtain na Gaeilge|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|pages=lch 3}}</ref><ref name=":1" /> ==Glacadh== Ghnóthaigh ''Báite'' an duais don fhadscannán Gaeilge is fearr ag [[Fleadh Scannán na Gaillimhe]] 2025. Bronnadh gradam [[Gradaim Acadamh Scannán agus Teilifíse na hÉireann|ASTÉ]] (IFTA) ar an scór nuachumtha le Eimear Noone agus Craig Stuart Garfinkle ag na gradaim in 2026, agus fuair sé ainmniúcháin i dtrí chatagóir eile: Eleanor O’Brien don Bhanaisteoir is Fearr, Ruán Magan don Stiúrthóir is Fearr, agus fuair Sheena Lambert ainmniúchán don script.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/11-ainmniuchan-ag-scannain-agus-clair-theilifise-ghaeilge-ag-gradam-scannan-agus-teilifise-na-heireann/|teideal=11 ainmniúchán ag scannáin agus cláir theilifíse Ghaeilge ag Gradam Scannán agus Teilifíse na hÉireann|údar=[[Maitiú Ó Coimín]]|dáta=2026-01-20|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref name=":6" /><ref name=":5" /><ref name=":1" /> Shíl léirmheastóir de chuid ''[[Tuairisc.ie|Tuairisc]]'' go raibh "caighdeán níos ísle" ag baint le ''Báite'' ná le leithéidí ''[[An Cailín Ciúin]]''. Luaigh sé míréir idir chanúintí na gcarachtar agus mar a chuirtear i láthair iad, agus laigeachtaí sa phlota a d'fhág mar "urchar amú" é. Os a choinne sin, mheas sé go raibh an chineamatagrafaíochta go hálainn, gur léirigh na prapaí, feisteas agus fearais Éire na 70idí go maith, mhol sé an fuaimrian agus amhránaíocht, agus dúirt go bhfuil "an-taispeántais aisteoireachta tughta ag roinnt mhaith den chliar – go háirithe an príomhcharachtar Peggy (Eleanor O’Brien)".<ref name=":2" /> Dúirt léirmheastóir leis an g''[[An Curadh Connachtach|Curadh Connachtach]]'' go bhfuil cliar thar cinn ar an scannán seo a rinneadh ar bhuiséad beag. Is amhlaidh go raibh sé mar aidhm acu na radharcanna sna 1970s a léiriú go comhaimseartha agus go beoga, agus d'éirigh leo a deir sí.<ref name=":3" /> Thug léirmheastóir leis ''[[An Páipéar (nuachtán)|An bPáipéar]]'' "léiriú atmaisféarach" air agus dúirt go raibh "léirithe cumhachtacha aisteoireachta" ann. Luaigh é a bheith le feiceáil sna pictiúrlanna i rithe Sheachtain na Gaeilge mar cheann de bhuaicphointí na féile sin.<ref name=":5" /> ==Naisc amach== * Suíomh oifigiúil: [https://www.baite.ie/about baite.ie] * Léirmheas ar ''[[Tuairisc.ie|Thuairisc]]'': [https://tuairisc.ie/roinn-le-moladh-faoin-scannan-is-deanai-o-cine-4-ach-urchar-amu-e-baite/ Léirmheas le Maitiú Ó Coimín] ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Baite}} [[Catagóir:Scannáin 2026]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge]] [[Catagóir:Scannáin TG4]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ficsean stairiúil]] [[Catagóir:Scéalta bleachtaireachta na Gaeilge]] [[Catagóir:Scéalta bleachtaireachta]] aknnl53pf6wkhevf7ofvwb49pntme7o 0 127078 1324124 1321117 2026-08-11T12:39:35Z An Sionnach Rua 29036 1324124 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Fine [[Aves|éan]] san [[Ord (bitheolaíocht)|ord]] [[Charadriiformes]] is ea na '''Recurvirostridae''' lena n-áirítear na h[[Abhóiséad|abhóiséid]] agus na scodalaigh. Is éin chos-scamallacha nó [[Aves|lapaorí]] (''Himantopus'') iad a chónaíonn i murlaigh nó ar feadh imeall an uisce, atá 45 [[Ceintiméadar|cm]] nó níos mó ar fhad, tá clúmh dubh agus bán orthu, agus cosa fada. ==Cur síos== Bíonn fad idir 30 agus 46cm agus meáchan idir 140 agus 435g ag abhóiséid agus ag scodalaigh;de ghnáth tá fireannaigh beagán níos mó ná baineannaigh. Bíonn cosa, muineál agus gob fada tanaí ag gach ceann acu. Tá goba na n-abhóiséad cuartha aníos, agus scuabtar iad ó thaobh go taobh nuair a bhíonn an t-éan ag beathú sna bogaigh shailí is fearr leo. Os a choinne sin, bíonn goba na scodalach díreach. Is iad na crúbáin tosaigh scamallacha, go páirteach sa chuid is mó acu, agus go hiomlán sna habhóiséid agus na ''Cladorhynchus leucocephalus'', a shnámhann níos mó.<ref name="B&T">{{cite book | last = Baker | first = Allan J. | author2 = Thomas, Gareth | year = 2003 | chapter = Avocets and Stilts | editor = Perrins, Christopher | editor-link = Chris Perrins | title = The Firefly Encyclopedia of Birds | publisher = Firefly Books | pages = [https://archive.org/details/fireflyencyclope0000unse/page/242 242&ndash;243] | isbn = 1-55297-777-3 | chapter-url-access = registration | chapter-url = https://archive.org/details/fireflyencyclope0000unse/page/242 }}</ref> Bíonn codarsnacht idir limistéir dhubha agus bhána i gcleití fhormhór na speiceas, agus paistí buí nó donn ar chloigeann nó ar chliabhrach ag roinnt speiceas.<ref name=EoB>{{cite book |editor=Forshaw, Joseph|author= Harrison, Colin J.O.|year=1991|title=Encyclopaedia of Animals: Birds|url=https://archive.org/details/encyclopediaofan0000jose|publisher= Merehurst Press|location=London|pages= [https://archive.org/details/encyclopediaofan0000jose/page/107 107]|isbn= 1-85391-186-0}}</ref> Bíonn cuma chosúil ar an dá ghnéas.<ref name=B&T/> Is gnách gur screadaíl aon-shiollach nó dé-shiollach iad na fuaimeanna a dhéanann siad.<ref name=B&T/> == Tacsanomaíocht == Déantar díospóireacht ar leith ar thacsanomaíocht ''Himantopus'', agus meastar go bhfuil dhá nó sé speiceas sa ghéineas '' Himantopus ''.<ref name=avilist>{{cite web | author= AviList Core Team | date = 2025 | title= AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi= 10.2173/avilist.v2025 | doi -access =free | url= http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access - date =9 Eanáir 2026 }}</ref> {| class="wikitable sortable" ! align="center" style="background-color: #D3D3A4" colspan ="4" |Species in the family Recurvirostridae |- ! Ainmneacha coitianta agus déthéarmacha ! Aicme="doshórtáilte"| Íomhá ! Raon gnáthaithe ! Nótaí |- | ''Cladorhynchus leucocephalus'' | [[File:Banded_stilts_2_Governors_Lake_Rotto_email.jpg|120px]] | deisceart na hAstráile | |- | [[Scodalach dubheiteach]]<br />''Himantopus himantopus'' | [[File:Black-winged_stilt_(Himantopus_himantopus).jpg|120px]] | An Eoraip, an Áise agus an Afraic | Uaireanta áirítear ''H. leucocephalus '','' H. melanurus'' agus '' H. mexicanus'' mar fhospeicis |- | ''Himantopus (himantopus) leucocephalus'' | [[File:1 (83) Pied Stilt (Himantopus leucocephalus).JPG|120px]] | Southeast Asia to Australia and New Zealand | |- | ''Himantopus (himantopus) mexicanus'' | [[File:Black-necked_Stilt_(Himantopus_mexicanus),_Corte_Madera.jpg|120px]] | Meiriceá Thuaidh go tuaisceart Mheiriceá Theas, agus Haváí | Áirítear leis ''H. m. knudseni'' agus uaireanta freisin ''H. melanurus'' le cúl bán mar fhospeiceas |- | ''Himantopus novaezelandiae'' | [[File:Himantopus-novaezelandiae.jpg|120px]] | Oileán Theas na Nua-Shéalainne | |- | ''Recurvirostra americana'' | [[File:Recurvirostra_americana_-Palo_Alto_Baylands-8.jpg|120px]] | Meiriceá Thuaidh | |- | ''Recurvirostra andina'' | [[File:Recurvirostra_andina.jpg|120px]] | Na hAindéis i Meiriceá Theas | |- | [[Abhóiséad]]<br />''Recurvirostra avosetta'' | [[File:Pied_Avocet_Recurvirostra_avosetta.jpg|120px]] | An Eoraip, an Áise agus an Afraic | |- | ''Recurvirostra novaehollandiae'' | [[File:Recurvirostra_novaehollandiae_in_flight_-_Lake_Joondalup.jpg|120px]] | An Astráil | |} == Tagairtí == {{Reflist}} == Naisc sheachtracha == {{Vicíghnéithe|Recurvirostridae}} {{Catcómhaoin|Recurvirostridae}} [[Catagóir:Recurvirostridae]] m5f2lo1a4pblswc11l685kc4g9ld9yf 0 127200 1324186 1322251 2026-08-11T14:06:57Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 4 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1324186 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] é an '''Lárionad Eorpach Inniúlachta um Chibearshlándála''' (Béarla: ''European Cybersecurity Competence Centre'' (ECCC)), go hoifigiúil '''an Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála''' (Béarla: ''European Cybersecurity Industrial, Technology and Research Competence Centre'').<ref name=iate /><ref name=CELEX:32021R0887 /> Cuireann an lárionad maoiniú ar fáil do thionscadail chibearshlándála agus déanadh sé comhoibriú leo.<ref name=:0 /><ref name=euractiv2020 /> Tá ceanncheathrú aige i m[[Búcairist]], [[an Rómáin]]. Moladh an smaoineamh ECCC ar dtús sa bhliain 2018 ag an [[an Coimisiún Eorpach|gCoimisiún Eorpach]]. D'fhoilsigh an rialachán a chuir an lárionad ar bun sa bhliain 2021.<ref name=:0 /> Comhoibríonn ECCC le Líonra na Lárionad Náisiúnta Comhordúcháin.<ref name=cscc2021 /> == Eagraíocht == Áirítear an méid seo a leanas i struchtúr riaracháin agus rialachais ECCC:<ref name=csc_maidir /> * Bord Rialaithe a sholáthraíonn treoshuíomh straitéiseach agus a dhéanann maoirseacht ar ghníomhaíochtaí ECCC. * Stiúrthóir Feidhmiúcháin arb é ionadaí dlíthiúil ECCC é agus atá freagrach as a bhainistiú ó lá go lá. * Grúpa Comhairleach Straitéiseach a áirithíonn idirphlé cuimsitheach, leanúnach agus buan idir an Pobal agus an Lárionad Inniúlachta. == Liosta de Lárionaid Náisiúnta Comhordúcháin == Seo a leanas liosta de Lárionaid Náisiúnta Comhordúcháin ar fud na hEorpa.<ref name=nccs /> {| class="wikitable" ! Tír ! Lárionad Náisiúnta Comhordúcháin (LNC) |- | {{Flag|Austria}} [[an Ostair]] | [https://www.ncc.gv.at Nationales Koordinierungszentrum Cybersicherheit](NCC-AT) |- | {{Flag|Belgium}} [[an Bheilg]] | [https://ccb.belgium.be/ncc Nationaal Cybersecurity Coördinatiecentrum voor België / Centre national de coordination de la cybersécurité pour la Belgique] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260525084726/https://ccb.belgium.be/ncc |date=2026-05-25 }} (NCC-BE) |- | {{Flag|Bulgaria}} [[an Bhulgáir]] | ''[https://egov.bg/wps/portal/egov/en/your%20europe/home Ministry of Electronic Governance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260625092337/https://egov.bg/wps/portal/egov/en/your%20europe/home |date=2026-06-25 }}'' |- | {{Flag|Cyprus}} [[an Chipir]] | [https://dsa.cy/en/ Αρχή Ψηφιακής Ασφάλειας] (DSA) |- | {{Flag|Czech Republic}} [[an tSeicia]] | [https://nukib.gov.cz/en/ Národní centrum kybernetické bezpečnosti] (NCKB) |- | {{Flag|Denmark}} [[an Danmhairg]] | [https://danishbusinessauthority.dk/ Erhvervsstyrelsen] |- | {{Flag|Estonia}} [[an Eastóin]] | [https://www.ria.ee/en Riigi Infosüsteemi Amet] |- | {{Flag|Finland}} [[an Fhionlainn]] | [https://www.kyberturvallisuuskeskus.fi/fi Traficomin Kyberturvallisuuskeskus] (NCSC-FI) |- | {{Flag|France}} [[an Fhrainc]] | [https://cyber.gouv.fr/ l’Agence nationale de la sécurité des systèmes d’information] (ANSSI) |- | {{Flag|Germany}} [[an Ghearmáin]] | [https://www.nkcs.bund.de/de Nationale Koordinierungszentrum für Cybersicherheit] (NKCS)] |- | {{Flag|Greece}} [[an Ghréig]] | [https://cyber.gov.gr/en/ Ελληνικό Οικοσύστημα Κυβερνοασφάλειας] |- | {{Flag|Iceland}} [[an Íoslainn]] | [https://www.government.is/topics/telecommunications/ncc-is/ Eyvör] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250907044800/https://www.government.is/topics/telecommunications/ncc-is/ |date=2025-09-07 }} (NCC-IS) |- | {{Flag|Ireland}} [[Éire]] | [https://www.ncsc.gov.ie/ Lárionad Náisiúnta Chibearshlándála] (NCSC / LNC) |- | {{Flag|Italy}} [[an Iodáil]] | [https://www.acn.gov.it/portale/home Agenzia per la Cybersicurezza Nazionale] (ACN) |- | {{Flag|Latvia}} [[an Laitvia]] | [https://www.cyber.gov.lv/lv Nacionālais kiberdrošības centrs] |- | {{Flag|Lithuania}} [[an Liotuáin]] | ''[https://kam.lt/en/national-coordination-center/ National Coordination Center]'' (NCC) |- | {{Flag|Luxembourg}} [[Lucsamburg]] | ''[https://lhc.lu/ Luxembourg House of Cybersecurity] |- | {{Flag|Malta}} [[Málta]] | ''[https://www.mita.gov.mt/ Malta Information Technology Agency] |- | {{Flag|Netherlands}} [[an Ísiltír]] | [https://www.ncsc.nl/ Het Nationaal Cyber Security Centrum] (NCSC) |- | {{Flag|Norway}} [[an Iorua]] | [https://ncc-no.no/ Nasjonale Cybersikkerhet Koordineringssenter] (NCC-NO) |- | {{Flag|Poland}} [[an Pholainn]] | [https://cybersecurity-centre.europa.eu/nccs_ga Lárionad Comhordúcháin Cibearshlándála], aonad de chuid Seansailéireacht an Phríomh-Aire |- | {{Flag|Romania}} [[an Rómáin]] | [https://ncc.gov.ro/1/centrul-national-de-coordonare/ Centrul Național de Coordonare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251013232536/http://ncc.gov.ro/1/centrul-national-de-coordonare/ |date=2025-10-13 }} |- | {{Flag|Slovakia}} [[an tSlóvaic]] | [https://cybercompetence.sk/ Cyber Security Competence and Certification Center] (KCCKB) |- | {{Flag|Slovenia}} [[an tSlóivéin]] | [https://www.uiv.gov.si/ncc Urad Vlade Republike Slovenije za informacijsko varnost]{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (URSIV) |- | {{Flag|Spain}} [[an Spáinn]] | [https://www.incibe.es/ Instituto Nacional de Ciberseguridad de España] (INCIBE) |- | {{Flag|Sweden}} [[an tSualainn]] | [https://www.msb.se/ Myndigheten för civilt försvar] |} == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3574089/ga | teideal = Téarma: an Lárionad Eorpach Inniúlachta um Thionsclaíocht, Teicneolaíocht agus Taighde Cibearshlándála | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 26-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021R0887>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021R0887 | teideal = Rialachán (AE) 2021/887 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 lena mbunaítear an Lárionad Eorpach um Inniúlachtaí Tionsclaíochta Cibearshlándála, Teicneolaíochta Cibearshlándála agus Taighde Cibearshlándála agus Líonra na Lárionad Náisiúnta Comhordúcháin | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 26-07-2026}}</ref> <ref name=:0>{{lua idirlín | dáta = 2020-12-10 | teideal = Bucharest, Romania, will host European Cybersecurity Competence Center | url=https://emerging-europe.com/news/bucharest-to-host-eu-cybersecurity-centre/ | dátarochtana = 2021-08-20 | work = Emerging Europe | teanga = en-US | archive-date=2021-08-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210820145743/https://emerging-europe.com/news/bucharest-to-host-eu-cybersecurity-centre/ | url-status=live}}</ref> <ref name=euractiv2020>{{lua idirlín | sloinne = Lungu | ainm = Adrian | dáta = 2020-12-10 | teideal = Bucharest to host EU's new cybersecurity centre | url=https://www.euractiv.com/section/cybersecurity/news/bucharest-to-host-eus-new-cybersecurity-centre/ | dátarochtana = 2021-08-20 | work = [[Euractiv]] | teanga = en-GB | archive-date=2021-07-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210728194947/https://www.euractiv.com/section/cybersecurity/news/bucharest-to-host-eus-new-cybersecurity-centre/ | url-status=live}}</ref> <ref name=cscc2021>{{lua idirlín | teideal = Cybersecurity Competence Centre {{!}} Shaping Europe's digital future | url = https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cybersecurity-competence-centre | dátarochtana = 2021-08-20 | foilsitheoir = [[an Coimisiún Eorpach]] | teanga = en | archive-date=2021-08-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210827231853/https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cybersecurity-competence-centre | url-status=live}}</ref> <ref name=csc>{{lua idirlín | teideal = Lárionad agus Líonra Eorpach um Inniúlachtaí Cibearshlándála | url = https://cybersecurity-centre.europa.eu/index_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach | dátarochtana = 2026-07-27}}</ref> <ref name=csc_maidir>{{lua idirlín | teideal = Maidir linne - Eagraíocht | url = https://cybersecurity-centre.europa.eu/about-us_en?prefLang=ga&etrans=ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach | dátarochtana = 2026-07-27}}</ref> <ref name=nccs>{{lua idirlín | teideal = European Cybersecurity Competence Centre and Network | url = https://cybersecurity-centre.europa.eu/nccs_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach | dátarochtana = 2026-07-27}}</ref> }} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] {{Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} h3rtnu6bj3su0kizbvun78fy0ui8lp5 0 127201 1324142 1322806 2026-08-11T12:57:09Z An Sionnach Rua 29036 1324142 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is é '''Cruidín Earcail''' ('''''Alcedo hercules''''') an cruidín is mó sa ghéineas ''[[Alcedo]]''. Bíonn an cruidín seo idir 22 agus 23 cm ar fad; bíonn dath ruadhonn ar a chuid íochtarach agus paiste gorm-dhubh ar a bhrollach, agus bíonn dath gorm cóbaltach nó spéirghorm geal ar a chuid uachtarach, le leid chorcra air. Tá dath dúghlas dorchah ar na sciatháin, le spotaí gorma agus rinn ar chuid de na cleití. Tá gob an fhireannaigh go hiomlán dubh, ach tá mandabal íochtarach dorcha dearg ar an mbaineannach. Déantar idirdhealú idir an speiceas seo agus ''Alcedo meninting'' agus [[Murlach mara|''Alcedo atthis'']] trína mhéid níos mó, a ghoib dhorcha dhuibh, agus a chuid lór dorcha. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cruidín]] [[Catagóir:Alcedo]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1917]] [[Catagóir:Éin Hainan]] [[Catagóir:Éin Oirthuaisceart na hIndia]] [[Catagóir:Éin Oirdheisceart na hÁise]] [[Catagóir:Liosta Dearg na speiceas beagnach faoi bhagairt de chuid an AICD]] kkr8b7thck840wzs0gmexbf0phj5o6f 0 127287 1324137 1322775 2026-08-11T12:53:51Z An Sionnach Rua 29036 1324137 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}{{cladogram|title=Fíligineacht|caption=Cladagram bunaithe ar an anailís mhóilíneach le hAndersen agus comhghleacaithe a foilsíodh in 2017.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jbi.13139|journal=Journal of Biogeography|date=2017|issn=0305-0270|pages=1-13|volume=45|issue=2|doi=10.1111/jbi.13139|language=en|author=Andersen, M.J.; McCullough, J.M.; Mauck III, W.M.; Smith, B.T.; Moyle, R.G.}}</ref>|clades={{clade| style=font-size:90%;line-height:90%;width:290px |label1=''Actenoides'' |1={{clade |1={{clade |1=[[Cruidín gealrach]]<br/>(''Caridonax fulgidus'') |2={{clade |1=[[Cruidín lannbhroinneach]] |2=[[Cruidín droimghlas]] }} }} |2={{clade |1=[[Cruidín breac]] |2={{clade |1={{clade |1=[[Cruidín Hombron]] |2=[[Cruidín ruadhonn droimghorm]] }} |2=[[Cruidín croiméalach]] }} }} }} }}}}Is géineas [[cruidín]] san fho-fhine [[Halcyoninae]] é '''''Actenoides'''''. Ba é an t-éaneolaí Francach [[Charles Lucien Bonaparte]] a thug an géineas ''Actenoides'' isteach sa bhliain 1850. Is é [[cruidín Hombron]] (''Actenoides hombroni'') [[eiseamlár an speicis]] seo.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Conspectus generum avium|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/43560240|publisher=Apud E.J. Brill|date=1850|location=Lugduni Batavorum [Leiden]|volume=1|doi=10.5962/bhl.title.70841|language=Laidin|author=Bonaparte, C. L.|pages=lch. 157}}</ref> Tagann ainm an ghéinis ón [[An tSean-Ghréigis|tSean-Ghréigis]] ''aktis, aktinos'' a chiallaíonn "ga" nó "gile" agus ''-oidēs'' a chiallaíonn "a bheith cosúil le".<ref name="jobling">{{Cite book-en|author=Jobling, J. A.|year=2010|title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names|url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling|publisher=Christopher Helm|location=Londain|isbn=978-1-4081-2501-4|pages=lch. 31|date=2010}}</ref> Fuair staidéar móilíneach a foilsíodh sa bhliain 2017 amach go raibh an géineas ''Actenoides'', mar a leagadh amach, [[paraifiliginiteach]]. Is ball den chlád a bhfuil na speicis sa ghéineas ''Actenoides'' ann é an [[cruidín gealrach]] a lonnaítear sa ghéineas mhonaitíopach ''Caridonax'' é féin.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jbi.13139|journal=Journal of Biogeography|date=2017|issn=0305-0270|pages=1-13|volume=45|issue=2|doi=10.1111/jbi.13139|language=en|author=Andersen, M.J.; McCullough, J.M.; Mauck III, W.M.; Smith, B.T.; Moyle, R.G.}}</ref> ==Speiceas== Tá na speicis seo a leanas le fáil sa ghéineas seo:<ref name=":0">{{Citation |title=Rollers, ground rollers & kingfishers |date=2017 |work=World Bird List Version 7.2 |editor-last=Gill |editor-first=F. |editor-last2=Donsker |editor-first2=D. |url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ |access-date=17 Bealtaine 2017 |publisher=International Ornithologists' Union}}</ref>{{Tábla speiceas |genus= Actenoides |authority-name=[[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]]|authority-year= 1850 |species-count=sé|no-note=y|narrow-percent=75}} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín droimghlas]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20droimghlas/ga/|teideal="cruidín droimghlas"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides monachus]] |image=File:Green-backed Kingfisher (Male) cropped.jpg|image-size=180px |image-alt=|image-caption=Fireannach |image2 =File:Green-backed Kingfisher (female) 0A2A7346.jpg|image2-caption=Baineannach |authority-name=Bonaparte |authority-year=1850 |authority-not-original=yes |range= Sulawesi thuaidh agus láir, agus na hoileáin Mandotua agus Lembeh |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= NT |population= |direction= |subspecies={{Liosta fillte |expand=yes |title=Dhá fhospeiceas |bullets=on | ''A. m. monachus'' - (Bonaparte, 1850) | ''[[Black-headed kingfisher|A. m. capucinus]]'' - (Meyer, AB & Wiglesworth, 1896)}} }} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín lannbhroinneach]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20lannbhroinneach/ga/|teideal="cruidín lannbhroinneach"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides princeps]] |image=File:Scaly-breasted Kingfisher (male) 0A2A9529.jpg|image-size=180px |image-alt=|image-caption=Fireannach |image2 =File:Scaly-breasted Kingfisher (female) 0A2A7157.jpg|image2-caption=Baineannach |authority-name=Reichenbach |authority-year=1851 |authority-not-original= |range= Sulawesi láir agus thiar theas san Indinéis |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= LC |population= |direction= |subspecies={{Liosta fillte |expand=yes |title=Trí fhospeiceas |bullets=on | ''A. p. princeps'' - (Reichenbach, 1851) | ''A. p. erythrorhamphus'' - (Stresemann, 1931) | ''[[Plain-backed kingfisher|A. p. regalis]]'' - (Stresemann, 1932) }} }} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín croiméalach]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20croim%C3%A9alach/ga/|teideal="cruidín croiméalach"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides bougainvillei]] |image=File:ActenoidesBougainvilleiKeulemans (cropped).jpg|image-size=180px |image-alt= |authority-name=Rothschild|authority-year= 1904 |authority-not-original=yes |range= Oileán Bougainville in Nua-Ghuine Phapua |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= LC |population= |direction= |subspecies={{Liosta fillte |expand=yes |title=Dhá fhospeiceas |bullets=on | ''A. b. bougainvillei'' - (Rothschild, 1904) | ''[[Guadalcanal moustached kingfisher|A. b. excelsus]]'' - (Mayr, 1941) }} }} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín breac]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20breac/ga/|teideal="cruidín breac"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides lindsayi]] |image=File:Spotted Wood Kingfisher in the Philippines.jpg|image-size=180px |image-alt=|image-caption=Fireannach |image2 =File:SpottedWoodKingfisherFemale1.jpg|image2-caption=Baineannach |authority-name=Vigors|authority-year=1831 |authority-not-original=yes |range= Aimsithe sna hOileáin Fhilipíneacha ar na hoileáin Luzon, Catanduanes, Marinduque, Negros agus Panay |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= LC |population= |direction= |subspecies={{Liosta fillte |expand=yes |title=Dhá fhospeiceas |bullets=on |''A. l. lindsayi'' - Vigors, 1831 |''A. l. moseleyi'' - Steere, 1890 }} }} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín Hombron]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20Hombron/ga/|teideal="cruidín Hombron"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides hombroni]] |image=File:Pajaro 1 page-0001 (cropped).jpg|image-size=180px |image-alt= |authority-name=Bonaparte |authority-year=1850 |authority-not-original=yes |range= Na hOileáin Fhilipíneacha |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= VU |population= |direction= |subspecies= }} {{Tábla speiceas/sraith |name=[[Cruidín ruadhonn droimghorm]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tearma.ie/q/cruid%C3%ADn%20ruadhonn%20droimghorm/ga/|teideal="cruidín ruadhonn droimghorm"|work=téarma.ie|dátarochtana=2026-08-05}}</ref> |binomial=[[Actenoides concretus]] |image=File:Rufous-collared Kingfisher - Thailand S4E3779 (cropped).jpg|image-size=180px |image-alt= |authority-name=Temminck|authority-year= 1825 |authority-not-original=yes |range= Brúiné, an Indinéis, Malaeisia, Maenmar agus an Téalainn. |range-image= |range-image-size=180px |size= |habitat= |hunting= |iucn-status= LC |population= |direction= |subspecies={{Liosta fillte |expand=yes |title=Trí fhospeiceas |bullets=on | ''A. c. peristephes'' - (Deignan, 1946) | ''A. c. concretus'' - (Temminck, 1825) | ''A. c. borneanus'' - (Chasen & Kloss, 1930) }} }} {{Tábla speiceas/deireadh}} == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teimpléad:Cruidín crainn}} {{Cavitaves|K.|state=collapsed}} {{Taxonbar|from=Q1955343}} [[Catagóir:Cruidín]] [[Catagóir:Actenoides]] jz25ncb3czd2l4r7qcsd0busfxgjakr 0 127289 1324138 1322756 2026-08-11T12:54:24Z An Sionnach Rua 29036 1324138 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is speiceas éin den fhine [[Cruidín|Alcedinidae]] é an '''cruidín droimghlas''' ('''''Actenoides monachus''''') a fhaightear san [[An Indinéis|Indinéis]] ó [[Eindéimeachas|dhúchas]], áit a bhfuil sé srianta do thuaisceart agus lár na [[An tSulaivéis|Sulaivéise]], agus na hoileáin [[Manadotua]] agus [[Lembeh]] . Is féidir an t-éan seo a fháil laistigh de na limistéir chosanta [[Páirc Náisiúnta Lore Lindu|Lore Lindu]], [[Páirc Náisiúnta Bogani Nani Wartabone|Bogani Nani Wartabone]], agus [[Páirc Náisiúnta Tangkoko Batuangus|Tangkoko Batuangus]].<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|title=New and significant island records, range extensions and elevational extensions of birds in eastern Sulawesi, its nearby satellites, and Ternate|url=https://ejournal.brin.go.id/treubia/article/view/10100|journal=Treubia|date=2014|issn=2337-876X|pages=61–90|volume=41|doi=10.14203/treubia.v41i0.458|language=en|author=Rheindt, F. E., Prawiradilaga, D. M., Suparno, Ashari, H., & Wilton, P. R.}}</ref> Is foraoisí dlútha trópaiceacha taise ísealchríche suas le 1,100 m (3608 tr) ar airde iad a ghnáthóg nádúrtha. Tá sé faoi bhagairt mar gheall ar [[Cailliúint ghnáthóige|chailliúint ghnáthóige]] de bharr [[Dífhoraoisiú|dífhoraoisithe]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Mitogenomic evidence reveals the phylogeography of Sulawesi Actenoides kingfisher linked to geological barriers|url=https://ejournal.brin.go.id/treubia/article/view/14305|journal=Treubia|date=2026|issn=2337-876X|volume=53|issue=1|doi=10.55981/treubia.2026.14305|author=Yohanna, Y., Dharmayanthi, A. B., Rowe, K. M. C., Joakim, R. L., Bowie, R. C. K., Engilis, A., Bloch, L., Haryoko, T., Prawiradilaga, D. M., Andayani, N., Supriatna, J.}}</ref> == Tacsanomaíocht == Rinne an t-éaneolaí Francach [[Charles Lucien Bonaparte]] an chéad chur síos fhoirmiúil ar an speiceas seo sa bhliain 1850.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Bonaparte, C. L. . Apud E.J. Brill, , p. 154,|date=1850|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/43560235|title=Conspectus generum avium|volume=1|language=Laidin|pages=154|publisher=Apud E.J. Brill|location=Lugduni Batavorum [Leiden]|doi=10.5962/bhl.title.70841}}</ref> Measadh gur chuid den speiceas seo é an [[cruidín ceanndubh]] sna 1990idí, ach rangaíodh é agus an cruidín droimghlas amach mar speicis dhifriúla a scartar de bharr bacanna éagsúla geografacha. Mar sin, tá an cruidín seo ar cheann den tseacht speiceas éan a fhaightear laistigh dá ghéineas.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Illustrated checklist of the birds of the world|publisher=Lynx Edicions|date=2014|location=Barcelona|coauthors=Handbook of the birds of the world, BirdLife international|author=del Hoyo, J., Collar, N. J., Christie, D. A., Elliott, A., Fishpool, L. D. C.|volume=1. Non-passerines}}</ref> == Cur Síos == Is cruidín beag é an cruidín droimghlas a bhfuil gob dearg 5.221 cm (0.184 unsa) i bhfad agus 1.228 cm (0.043 unsa) i leithead aige. Tá na sciatháin 14 cm (0.494 unsa) i bhfad agus tá cuma ghlas orthu cosúil leis an droim. Tá eireaball an éin seo 11.8 cm (0.416 unsa) i bhfad agus tá sé glas mar aon leis an droim agus na sciatháin.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|author=Tobias, J. et al.|date=2022|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/ele.13898|title=AVONET: morphological, ecological and geographical data for all birds|journal=Ecology Letters|doi=10.1111/ele.13898}}</ref><ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|author=Şekercioğlu, Ç.H., Kittelberger, K.D., Mota, F.M.M. et al.|date=2025|title=BIRDBASE: A Global Dataset of Avian Biogeography, Conservation, Ecology and Life History Traits|journal=Sci Data|volume=12|pages=1558|doi=10.1038/s41597-025-05615-3}}</ref> Tá coda íochtair an éin seo ruadhonn agus tá a cheann gorm le scornach bhán thíos faoi. Tá súile liatha ag an éan seo. == Iompar == === Pórú === Is éan neamhaistreach é an cruidín droimghlas nach dtéann ar imirce a fhanann sna foraoisí ar a oileán den chuid is mó. Cruthaíonn an cruidín droimghlas seomra neide i nead i gcuas crainn os cionn na talún. Is éard atá san ál ná dhá ubh bhána a thagann amach go neamhshioncrónach.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> === Beathú === Is feoiliteoir é an cruidín seo a bheathaíonn ar fheithidí cosúil le péisteanna agus damhain alla. Faigheann sé ar a laghad 70% dá chuid beathaithe ó na feithidí seo. Féadfaidh sé tochailt san ithir ag cuardach creiche ar bhealach cosúil leis an [[Cúcabarra sluasaidghobach|chúcabarra shluasaidghobach]] agus an [[cruidín crúcghobach]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Dáileadh agus gnáthóg == Tá an t-éan seo le fáil ar achar atá thart ar 72,249.86 km² (27,895.83 mi²) d'oileán na Sulaivéise ó thuaidh agus i lár an oileáin agus ar na hoileáin Manadotua agus Lembeh atá soir ó dheas amach ó chósta an mhór-oileáin.<ref name=":2" /> Cuireann sé faoi i bhforaoisí dlútha a bhfuil ceannbhrat dlúth atá nach mór dúnta orthu agus bíonn sé le fáil in íochtar nó i lár an cheannbhrait, ag seachaint airde na gcrann den chuid is mó. Bíonn an t-éan seo fáil idir 0 m (0 tr) agus 1,300 m (3,608 tr) os cionn leibhéal na mara.<ref name=":0" /> == Gailearaí == <gallery> Íomhá:Green-backed_Kingfisher.JPG|alt=Male A. m. monachus| Fireannach ''A. m. monachus'' Íomhá:Actenoides_monachus_monachus.JPG|alt=Male A. m. monachus| Fireannach ''A. m. monachus'' Íomhá:Cekakak-hutan_Tunggir-hijau,_jantan.JPG|alt=Male A. m. monachus| Fireannach ''A. m. monachus'' Íomhá:Cekakak-hutan_Tunggir-hijau,_betina.JPG|alt=Female A. m. monachus| Baineannach ''A. m. monachus'' </gallery>{{Clear}} == Tagairtí == {{Catcómhaoin|Actenoides monachus}}{{Reflist}}{{Halcyoninae}}{{Taxonbar}} [[Catagóir:Actenoides]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1850]] [[Catagóir:Éin Eindéimeacha na Sulaivéise]] [[Catagóir:Liosta Dearg na speiceas beagnach faoi bhagairt de chuid an AICD]] [[Catagóir:Tacsain ainmnithe ag Charles Lucien Bonaparte]] o6obc3xx823utreu2szo5bajkn1d7sd 14 127295 1324257 1322739 2026-08-11T23:01:05Z Taghdtaighde 60452 Sórtáil 1324257 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Ficsean tuairimeach|+Irisi]] [[Catagóir:Irisí liteartha|Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Irisí de réir ábhair|Ficsean tuairimeach]] ljz2tfm3pvdo9045lifeoqxy3a3vhrv 14 127296 1324231 1322740 2026-08-11T21:43:29Z Taghdtaighde 60452 Sórtáil 1324231 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh|Eire]] [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh de réir tíre|Eire]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha|Ficsean tuairimeach]] i38hmbzjebh2b9atu7ekq8f3h1uj5dk 14 127533 1324132 1323822 2026-08-11T12:49:54Z An Sionnach Rua 29036 1324132 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Lachain]] [[Catagóir:Anatini]] e7q4nql37tp8pkt0x0h6r71ss6df6he 14 127591 1324125 2026-08-11T12:41:08Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Charadrii]]' 1324125 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Charadrii]] eev2gl0w5hzc1jonpzhii42ffqdjlke 14 127592 1324127 2026-08-11T12:43:49Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Recurvirostrinae]]' 1324127 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Recurvirostrinae]] iib01mvdojx8wkwde94q19402f6olru 14 127593 1324128 2026-08-11T12:44:21Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Recurvirostridae]]' 1324128 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Recurvirostridae]] jhz91wz5hluhq3841ucuz0loam6zwom 14 127594 1324130 2026-08-11T12:48:31Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Anseriformes]]' 1324130 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Anseriformes]] islw03hl0w7tclvy9amorjnp3qrqgso 14 127595 1324131 2026-08-11T12:48:47Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ord [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Aves]]' 1324131 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ord [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Aves]] hbxeab6qj2ka9bx47by59hf54ph3roa 14 127596 1324133 2026-08-11T12:50:05Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an treibh [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Lachain]] [[Catagóir:Anatinae]]' 1324133 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an treibh [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Lachain]] [[Catagóir:Anatinae]] esccgetbstck5q3rgfs1mgunzdju73n 4 127597 1324134 2026-08-11T12:51:51Z Amy Uí Ríordáin 57269 cruthaigh mé leathanach 1324134 wikitext text/x-wiki Fáilte go dtí an leathanach oibre do '''Slí na Vicipéideoirí'''; an spás ina bhfuilimid ag forbairt oiliúint d'eagarthóirí ar an Vicipéid, do dhaoine nua agus do dhaoine atá ag eagrú le tamall. Tá an leathanach seo fós á thógáil. Athrófar agus fásfaidh sé de réir mar a théann an obair chun cinn. == Cúlra == Táimid ag obair ar an gceist seo ó 2023. Obair mhall atá ann – aithnítear é sin. Anuraidh, shocraigh Pobal Éireann Wikimedia ar an gcur chuige don Ghaeilge, agus ar an dóigh ar féidir linn cabhrú le pobal Vicipéid agus leis an nGaeilge tríd an obair seo. Phléamar cuid de na smaointe seo ag cruinniú le grúpa Vicipéideoirí le déanaí. Tá an leathanach seo ag tosú ón bplé sin. == Cad atá beartaithe == Seo cuid de na réimsí atá á bhforbairt againn faoi láthair. Níl aon rud críochnaithe fós – smaointe agus túsphointe atá ann: * '''An Chéad Chéim''': tús do dhaoine atá go hiomlán nua d'eagarthóireacht * '''Cuir do ladhar ann''' – na chéad chéimeanna praiticiúla eagarthóireachta * '''Ó shíolta go saothar''': forbairt ábhair, ó thús go halt iomlán * '''Tús maith, leath na hoibre''': dea-chleachtas a laghdaíonn obair ghlanta do dhaoine eile Beidh físeáin agus treoracha nasctha leis na modúil seo le himeacht ama. == Conas is féidir leat cabhair a thabhairt == Tá gach leibhéal taithí fáilteach anseo – ó dhaoine atá díreach ag tosú go daoine atá ag eagarthóireacht le blianta. Táimid ag bailiú eolas agus taithí an phobail le chéile. Más mian leat cuidiú: * Cuir do chuid smaointe ar leathanach [[Plé:Slí na Vicipéideoirí|Plé na leathanaigh seo]] * Luaigh leathanaigh nó struchtúir atá ag teastáil, dar leat * Glac páirt sa phlé ar Halla Baile == Leathanaigh ghaolmhara == * [[Vicipéid:Glanadh]] ---- ''Leanfaidh an leathanach seo ag fás. Fáilte roimh mholtaí ar an [[Plé:Slí na Vicipéideoirí|leathanach Plé]].'' ionfs2dp5jq9xactx4ytyynjgn8j2sy 1324140 1324134 2026-08-11T12:55:13Z Amy Uí Ríordáin 57269 1324140 wikitext text/x-wiki Fáilte go dtí an leathanach oibre do '''Slí na Vicipéideoirí'''; an spás ina bhfuilimid ag forbairt oiliúint d'eagarthóirí ar an Vicipéid, do dhaoine nua agus do dhaoine atá ag eagrú le tamall. Tá an leathanach seo fós á thógáil. Athrófar agus fásfaidh sé de réir mar a théann an obair chun cinn. == Cúlra == Táimid ag obair ar an gceist seo ó 2023. Obair mhall atá ann – aithnítear é sin. Anuraidh, shocraigh Pobal Éireann Wikimedia ar an gcur chuige don Ghaeilge, agus ar an dóigh ar féidir linn cabhrú le pobal Vicipéid agus leis an nGaeilge tríd an obair seo. Phléamar cuid de na smaointe seo ag cruinniú le grúpa Vicipéideoirí le déanaí. Tá an leathanach seo ag tosú ón bplé sin. == Cad atá beartaithe == Seo cuid de na réimsí atá á bhforbairt againn faoi láthair. Níl aon rud críochnaithe fós – smaointe agus túsphointe atá ann: * '''An Chéad Chéim''': tús do dhaoine atá go hiomlán nua d'eagarthóireacht * '''Cuir do ladhar ann''' – na chéad chéimeanna praiticiúla eagarthóireachta * '''Ó shíolta go saothar''': forbairt ábhair, ó thús go halt iomlán * '''Tús maith, leath na hoibre''': dea-chleachtas a laghdaíonn obair ghlanta do dhaoine eile Beidh físeáin agus treoracha nasctha leis na modúil seo le himeacht ama. == Conas is féidir leat cabhair a thabhairt == Tá gach leibhéal taithí fáilteach anseo – ó dhaoine atá díreach ag tosú go daoine atá ag eagarthóireacht le blianta. Táimid ag bailiú eolas agus taithí an phobail le chéile. Más mian leat cuidiú: * Cuir do chuid smaointe ar leathanach [[Plé Vicipéide:Slí na Vicipéideoirí |Plé na leathanaigh seo]] * Luaigh leathanaigh nó struchtúir atá ag teastáil, dar leat * Glac páirt sa phlé ar Halla Baile == Leathanaigh ghaolmhara == * [[Vicipéid:Glanadh]] ---- ''Leanfaidh an leathanach seo ag fás. Fáilte roimh mholtaí ar an [[Plé Vicipéide:Slí na Vicipéideoirí |leathanach Plé]].'' qlaejau4zp6mhnvqfkzi1lnjskebkaq 5 127598 1324139 2026-08-11T12:54:33Z Amy Uí Ríordáin 57269 /* Fáilte! Tosaímis an plé */ mír nua 1324139 wikitext text/x-wiki == Fáilte! Tosaímis an plé == ===A chairde=== Seo an leathanach plé do [[Vicipéid:Slí na Vicipéideoirí]]. Mar a luaigh mé ar an bpríomhleathanach, tá seo bunaithe ar an bplé a bhí againn le déanaí, agus ba mhaith liom é a fhorbairt mar obair phobail, ní obair aonair. Seo roinnt ceisteanna le tosú: '''Faoi na modúil''' * An bhfuil na ceithre théama (An Chéad Chéim, Cuir do ladhar ann, Ó shíolta go saothar, Tús maith leath na hoibre) ceart mar phointe tosaigh? * An bhfuil aon bhearna ann – rud éigin nach gclúdaítear? * Cén t-ord is fearr dóibh, dar libh? '''Faoi leathanaigh atá ag teastáil''' * Cén leathanach cabhrach nó treorach atá in easnamh nó as dáta faoi láthair? * An bhfuil aon rud sa Réamhrá nó sna struchtúir Chabhrach nár luadh fós? '''Faoi thaithí an phobail''' * Cad é an rud is mó a chuidigh leatsa nuair a thosaigh tú ag eagarthóireacht? * Cad a bhí deacair, nó easnamhach, ag an am? Cuir isteach thíos é, mar phointe amháin nó mar leathanach iomlán smaointe – pé rud is fusa duit. Ní gá freagra ar gach ceist. Beidh mé ag tarraingt ar an bplé seo agus é ag forbairt, agus ag nuashonrú an phríomhleathanaigh de réir mar a shocraítear rudaí. Go raibh míle maith agaibh, [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 12:54, 11 Lúnasa 2026 (UTC) 82evpy3s1uf3506tpcpi83g4xx3v9xf 14 127599 1324141 2026-08-11T12:55:54Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Halcyoninae]]' 1324141 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Halcyoninae]] nnnlkyw1v9g3v2w8zp32cgn3mh9eqj8 14 127600 1324154 2026-08-11T13:07:51Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Chaeturini]]' 1324154 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Chaeturini]] 6ke53z7gmfl6j6qr2h9md9u0gqtrcr4 14 127601 1324155 2026-08-11T13:08:31Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodinae]]' 1324155 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodinae]] blutjds2cq4r52rubkb04pns652ln7w 1324156 1324155 2026-08-11T13:08:52Z An Sionnach Rua 29036 1324156 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an treibh [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodinae]] rpbmkuvjjxz7stxgabh7921fruqgzwd 14 127602 1324157 2026-08-11T13:09:29Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodidae]]' 1324157 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodidae]] 5o0x75pdg9i2o9jc9us4ux040fqihoj 14 127603 1324158 2026-08-11T13:10:10Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodi]]' 1324158 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodi]] kvb5goq86ozak1vvjd2z8rnksdbjpwy 14 127604 1324159 2026-08-11T13:10:50Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodiformes]]' 1324159 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodiformes]] gvnkjmgki84ux3n5487j3v6orf285h4 14 127605 1324160 2026-08-11T13:11:21Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Aves]]' 1324160 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Aves]] a4b32eub7esvlihkvwwmelfv4yh9far 14 127606 1324161 2026-08-11T13:13:01Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodini]]' 1324161 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodini]] sllcuuhb0x33w5dg8ta9psqkg597820 14 127607 1324163 2026-08-11T13:13:38Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an treibh [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodinae]]' 1324163 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an treibh [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodinae]] rpbmkuvjjxz7stxgabh7921fruqgzwd 14 127608 1324164 2026-08-11T13:14:18Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le '{{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]]' 1324164 wikitext text/x-wiki {{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]] in5l5v5mum9phusk040osl8t7pefwvz 14 127609 1324165 2026-08-11T13:16:48Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Riparia]]' 1324165 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Riparia]] olgqpe785oqzbk6i517v82stgu6f9h4 1324166 1324165 2026-08-11T13:17:11Z An Sionnach Rua 29036 1324166 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundininae]] 0lxr53z120368ej2851caswttyt886m 14 127610 1324167 2026-08-11T13:18:09Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundinidae ]]' 1324167 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundinidae ]] tb2yrushzry8cs6hvd17cdd6z9f2ikx 14 127611 1324169 2026-08-11T13:20:34Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]]' 1324169 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]] gvuisd1tfd267bq26co5v90mljga0t5 14 127612 1324171 2026-08-11T13:24:29Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an pharv-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerides]]' 1324171 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an pharv-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerides]] ew1isyaujk1idb5zkm6rafx2isadz2o 14 127613 1324172 2026-08-11T13:25:06Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an infrea-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeri]]' 1324172 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an infrea-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeri]] 7arwfut78km31bey69o2e4zs5pa9vkc 14 127614 1324173 2026-08-11T13:25:36Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeriformes]]' 1324173 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fho-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeriformes]] hk2oeavjnlrgary7e9tmytmhol6m7pj 14 127615 1324175 2026-08-11T13:28:26Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundininae]]' 1324175 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundininae]] 0lxr53z120368ej2851caswttyt886m 14 127616 1324176 2026-08-11T13:29:13Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundininae]]' 1324176 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Hirundininae]] 0lxr53z120368ej2851caswttyt886m 14 127617 1324177 2026-08-11T13:30:37Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le '{{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]]' 1324177 wikitext text/x-wiki {{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]] in5l5v5mum9phusk040osl8t7pefwvz 14 127618 1324178 2026-08-11T13:32:43Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Chaeturini]]' 1324178 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Chaeturini]] 6ke53z7gmfl6j6qr2h9md9u0gqtrcr4 14 127619 1324179 2026-08-11T13:33:55Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodini]]' 1324179 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Apodini]] sllcuuhb0x33w5dg8ta9psqkg597820 14 127620 1324180 2026-08-11T13:35:36Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Cinclinae]]' 1324180 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Cinclinae]] hjw9un2ubdr7ntt6l0dalvxbfv6xxgz 14 127621 1324181 2026-08-11T13:37:46Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Cinclidae]]' 1324181 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Cinclidae]] j485vrwxgamlvjbv6lglw36ypcqysgb 14 127622 1324182 2026-08-11T13:38:03Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Muscicapoidea]]' 1324182 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Muscicapoidea]] 615gsjsgs4cll28i5ipyi624tzs8q5z 14 127623 1324183 2026-08-11T13:39:30Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]]' 1324183 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]] pendnxizg7xrp73m1obilm7spepmd6o 14 127624 1324184 2026-08-11T13:40:01Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an pharv-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerides]]' 1324184 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an pharv-aicme [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerides]] ew1isyaujk1idb5zkm6rafx2isadz2o 0 127625 1324196 2026-08-11T16:45:43Z Ériugena 188 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366215547|Battle of Inverkeithing]]" 1324196 wikitext text/x-wiki Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn. (nó Cath Inbhir Chèitinn)''' ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag '''Blàr''' ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a '''theanntú''' agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh|Dún Dé]] . [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] lm6pfwcwua01tchsvuvigakf25ju1po 1324197 1324196 2026-08-11T16:51:01Z Ériugena 188 1324197 wikitext text/x-wiki Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn. (nó Cath Inbhir Chèitinn)''' ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh|Dún Dé]] . [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] bevp8mss6cdfs4zljxrt0sfaoc0gpym 1324198 1324197 2026-08-11T16:55:51Z Ériugena 188 1324198 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn. (nó Cath Inbhir Chèitinn)''' ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach [[Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban|Séarlas I]], a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dhún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] qcrzf0bu5i92tbpaw40ctughdmaprwx 1324201 1324198 2026-08-11T17:08:16Z Ériugena 188 1324201 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn''' (nó ''Cath Inbhir Chèitinn'') ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]]. Tagraíonn [[[Somhairle MacGill-Eain]] ] do Bhlàr Inbhir Chèitinn sa dán 'Suíomh na hEaglaise '.<ref>[http://www.sorleymaclean.org/bardachd/l/larach_eaglais.htm Suíomh na hEaglaise]] </ref> Fuair go leor de Chlann 'IllEathain bás ag Inbhir Chèitinn bás.Pháistí IllEathain bás ag [[Inbhir Chèitinn]]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] [[Catagóir:Cogadh Angla-Albanach (1650 -1652)] [[Catagóir:1651 in Albain]] [[Catagóir:Cathanna Chogaí Cathartha Shasana]] [[Catagóir:Cathanna a bhaineann le Ríocht na hAlban]] [[[Catagóir:1651 coimhlintí]] 44aspt6z81tw3g67l55npcgp95pjkly 1324202 1324201 2026-08-11T17:14:41Z Ériugena 188 /* Tagairtí */ 1324202 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn''' (nó ''Cath Inbhir Chèitinn'') ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]]. Tagraíonn [[[Somhairle MacGill-Eain]] ] do Bhlàr Inbhir Chèitinn sa dán 'Suíomh na hEaglaise '.<ref>[http://www.sorleymaclean.org/bardachd/l/larach_eaglais.htm Suíomh na hEaglaise]] </ref> Fuair go leor de Chlann 'IllEathain bás ag Inbhir Chèitinn bás.Pháistí IllEathain bás ag [[Inbhir Chèitinn]]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] [[Catagóir:Cogadh Angla-Albanach (1650 -1652)]] [[Catagóir:1651 in Albain]] [[Catagóir:Cathanna Chogaí Cathartha Shasana]] [[Catagóir:Cathanna a bhaineann le Ríocht na hAlban]] [[Catagóir:1651 coimhlintí]] bmgoa3s71fy4r8jev1oo29wor9yhwb7 1324204 1324202 2026-08-11T17:15:08Z Ériugena 188 1324204 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn''' (nó ''Cath Inbhir Chèitinn'') ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]]. Tagraíonn [[[<nowiki/>[[Somhairle MacGill-Eain]]]] ] do Bhlàr Inbhir Chèitinn sa dán 'Suíomh na hEaglaise '.<ref>[http://www.sorleymaclean.org/bardachd/l/larach_eaglais.htm Suíomh na hEaglaise]] </ref> Fuair go leor de Chlann 'IllEathain bás ag Inbhir Chèitinn bás.Pháistí IllEathain bás ag [[Inbhir Chèitinn]]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] [[Catagóir:Cogadh Angla-Albanach (1650 -1652)]] [[Catagóir:1651 in Albain]] [[Catagóir:Cathanna Chogaí Cathartha Shasana]] [[Catagóir:Cathanna a bhaineann le Ríocht na hAlban]] [[Catagóir:1651 coimhlintí]] 41vu77soxzytp1ll6eoktsg5vw06bjs 1324205 1324204 2026-08-11T17:15:24Z Ériugena 188 1324205 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn''' (nó ''Cath Inbhir Chèitinn'') ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]]. Tagraíonn [[[[Somhairle MacGill-Eain]]]] ] do Bhlàr Inbhir Chèitinn sa dán 'Suíomh na hEaglaise '.<ref>[http://www.sorleymaclean.org/bardachd/l/larach_eaglais.htm Suíomh na hEaglaise]] </ref> Fuair go leor de Chlann 'IllEathain bás ag Inbhir Chèitinn bás.Pháistí IllEathain bás ag [[Inbhir Chèitinn]]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] [[Catagóir:Cogadh Angla-Albanach (1650 -1652)]] [[Catagóir:1651 in Albain]] [[Catagóir:Cathanna Chogaí Cathartha Shasana]] [[Catagóir:Cathanna a bhaineann le Ríocht na hAlban]] [[Catagóir:1651 coimhlintí]] k31ovcoz96w8fdmrdp7385mdgffvjcr 1324206 1324205 2026-08-11T17:16:19Z Ériugena 188 1324206 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Troideadh '''Blàr Inbhir Chèitinn''' (nó ''Cath Inbhir Chèitinn'') ar an 20 Iúil 1651 idir arm Sasanach faoi cheannas John Lambert agus arm Albanach faoi cheannas James Holborne, mar chuid d' ionradh Sasanach ar Albain . Bhí an blár catha suite in aice agus timpeall na cuinge Phort na Banrighinn a Tuath, Inbhir Chéitein agus ''Ros Fhìobh''n, ó dheas d' Inbhir Chèitinn, agus ainmníodh é ina dhiaidh. I mí Eanáir 1649, chuir réimeas parlaiminteach Sasanach Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban, a bhí ina rí ar Albain agus ar Shasana araon in aontas pearsanta, ar a thriail; chiontaigh agus chuir chun báis é. D'aithin na hAlbanaigh a mhac, Séarlas freisin, mar rí na Breataine agus chuaigh siad i mbun airm a thógáil. Dhiúltaigh arm na hAlban, faoi cheannas [[:en:David_Leslie,_1st_Lord_Newark|David Leslie]], dul i ngleic go dtí an 3 Meán Fómhair, nuair a buaileadh go trom é ag Blàr ''{{lang|gd|Dùn Barra}}'') Ghabh na Sasanaigh Dún Éideann agus tharraing na hAlbanaigh siar go scrogall Shruighle. Ar feadh beagnach bliana, theip ar gach iarracht ruathar a thabhairt ar Shruighle nó dul timpeall uirthi, nó na hAlbanaigh a mhealladh chun catha eile. An 17 Iúil 1651, thrasnaigh 1,600 saighdiúir Sasanach Linne Foirthe ag a phointe is cúinge i mbáid speisialta chothrom agus thuirling siad ag Port na Banrighinn a Tuath ar Rubha Aiseig. Chuir na hAlbanaigh fórsaí chun na Sasanaigh a theanntú agus neartaigh na Sasanaigh a dteacht i dtír. An 20 Iúil, chuaigh na hAlbanaigh i gcoinne na Sasanach agus i gcomhrac gairid cuireadh an ruaig orthu. Ghabh Lambertan calafort domhain [[An t-Eilean Loisgte|Burntisland]] agus sheol Cromail formhór arm Shasana thar bráid. Ansin mháirseáil sé ar aghaidh agus ghabh sé [[Peairt]], suíomh sealadach rialtas na hAlban. Thug Séarlas agus Leslie arm na hAlban ó dheas agus rinne siad ionradh ar Shasana. Lean Cromail iad, ag fágáil 6,000 fear chun na trodaí frithbheartaíochta a bhí fágtha in Albain a ruaigeadh. Buaileadh Séarlas agus na hAlbannaigh go cinntitheach ar an 3 Meán Fómhair i gCath Worcester . Ar an lá céanna, ghéill an baile mór deireanach in Albain a bhí ag ''seasamh in aghaidh ionsaí,'' [[Dùn Dèagh]]. Tagraíonn [[Somhairle MacGill-Eain]] do Bhlàr Inbhir Chèitinn sa dán 'Suíomh na hEaglaise '.<ref>[http://www.sorleymaclean.org/bardachd/l/larach_eaglais.htm Suíomh na hEaglaise]] </ref> Fuair go leor de Chlann 'IllEathain bás ag Inbhir Chèitinn . ==Tagairtí== [[Catagóir:Cathanna in Albain]] [[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]] [[Catagóir:Cogadh Angla-Albanach (1650 -1652)]] [[Catagóir:1651 in Albain]] [[Catagóir:Cathanna Chogaí Cathartha Shasana]] [[Catagóir:Cathanna a bhaineann le Ríocht na hAlban]] [[Catagóir:1651 coimhlintí]] tutqyjkza34eq6ares5qgwqjew6gf0n 0 127626 1324223 2026-08-11T20:58:15Z Marcas.oduinn 33120 Cruthaithe ó enwiki 1324223 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]] í an '''Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Research Executive Agency'' ('''REA'''). Bunaithe sa bhliain 2007 agus lonnaithe sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]], déanann sí bainistíocht ar chodanna de chláir taighde agus nuálaíochta an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]], san áireamh [[Fís Eorpach]] agus an [[Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]], agus cuireadh sí tacú riaracháin ar fáil le haghaidh tionscadail taighde maoinithe ag an AE.<ref name=about /><ref name=CELEX:32021D0173 /> == Stair == Bunaíodh an ghníomhaireacht s bhliain 2007 cinn codanna den {{h|Ceartchláir um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch}} a chur i bhfeidhm.<ref name=CELEX:32008D0046 /> Tugadh leathnú dá mandáid sa bhliain 2013 chun cuid mhaith den a bhainistiú [[Fís 2020]] (FP8, 2014–2020).<ref name=CELEX:32013D0778 /> Sa bhliain 2021, leathnaíodh an mhandáid arís don tréimhse airgeadais 2021–2027.<ref name=CELEX:32021D0173 /> == Freagrachtaí == Ón mbliain 2021 ar aghaidh, bhí REA i mbun bainistíochta roinnt clár an AE, san áireamh: * [[Fís Eorpach]], go háirithe: ** [[Gníomhartha Marie Skłodowska-Curie]] ** Cnuasach 2: Cultúr, Cruthaitheacht agus Sochaí Ionchuimsitheach ** Cnuasach 3: Chosaint sibhialtach ** Cnuasach 6: Bia, Bithgheilleagar, Acmhainní Nádúrtha, Talamhaíocht agus Comhshaoil * [[Fís 2020]] * Cur chun cinn táirgí talmhaíochta agricultural products * [[An Ciste Taighde um Ghual agus Cruach]] Déanann an ghníomhaireacht bainistíocht fosta ar an [[Seirbhís Fiosrúcháin Taighde]]; comhordaíonn an mheastóireacht ar mholtaí taighde ag saineolaithe neamhspleáchak; tugann tacaíocht riaracháin do chláir atá maoinithe ag an AE; agus déanann scrúduithe dlí agus airgeadais ar ghnásanna na ndeontas.<ref name=resp /> == Rialtas == Oibríonn REA faoi stiúir an Choimisiúin, le stiúrthóir agus coiste stiúrtha.<ref name=org /> == Buiséad == Seo a leanas buiséid an REA le haghaidh tréimhse airgeadais áirithe:<ref name=about /> * [[Fís Eorpach]] (2021–2027): €22.7 bn * [[Fís 2020]] (2014–2020): €17 bn * FP7 (2007–2013): €6.4 bn == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591743/ga | teideal = Téarma: an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... '''an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde''' ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026}}</ref> <ref name=CELEX:32008D0046>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32008D0046 | teideal = 2008/46/EC: Commission Decision of 14 December 2007 setting up the Research Executive Agency for the management of certain areas of the specific Community programmes People, Capacities and Cooperation in the field of research in application of Council Regulation (EC) No 58/2003 | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=CELEX:32013D0778>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32013D0778 | teideal = Decision No 778/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 12 August 2013 providing further macro-financial assistance to Georgia | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 28-07-2026 | teanga = en}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | teideal = About REA | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_en |publisher=European Commission | dátarochtana = 26 Meitheamh 2026}}</ref> <ref name=resp>{{lua idirlín | teideal = Responsibilities | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> <ref name=org>{{lua idirlín | teideal = Organisation | url = https://rea.ec.europa.eu/about-us_ga | foilsitheoir = an Coimisiún Eorpach}}</ref> }} {{Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|state=collapsed}} [[Catagóir:Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh]] kmgcxfn5k3d1l45ks4dcrhu0ji3aqtd 0 127627 1324229 2026-08-11T21:32:14Z Taghdtaighde 60452 Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |tipus=Iris liteartha |llengua=Béarla |fundacio=2017 |genere=[[:Catagóir:Ficsean uafáis|Uafás]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|Fantaisíocht]], [[Ficsean eolaíochta]] |tema=Agallaimh, gearrscéalta, ailt, léirmheasanna, ealaín |editor=Trevor Kennedy |publicat_a=[[Béal Feirste]] |edicions=28+ |distribucio=I gcló }} Is iris [[:Catagóir:Ficsean uafáis|uafáis]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|fantaisíochta]], a...' 1324229 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Nuachtán |tipus=Iris liteartha |llengua=Béarla |fundacio=2017 |genere=[[:Catagóir:Ficsean uafáis|Uafás]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|Fantaisíocht]], [[Ficsean eolaíochta]] |tema=Agallaimh, gearrscéalta, ailt, léirmheasanna, ealaín |editor=Trevor Kennedy |publicat_a=[[Béal Feirste]] |edicions=28+ |distribucio=I gcló }} Is iris [[:Catagóir:Ficsean uafáis|uafáis]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|fantaisíochta]], agus [[ficsean eolaíochta]] é '''''[[Phantasmagoria]]'''''.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://phantasmagoriamag.co.uk/|teideal=Phantasmagoria Magazine|údar=Phantasmagoria Magazine|language=as Béarla|work=Phantasmagoria Magazine|dátarochtana=2026-08-11}}</ref> Cuirtear béim ar an uafás ach go háirithe.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://thebelfastreview.wixsite.com/home/post/interview-sci-fi-ireland|teideal=Interview - Sci Fi Ireland|údar=Team @ The Belfast Review|dáta=2026-04-28|language=as Béarla|work=[[The Belfast Review]]|dátarochtana=2026-08-11}}</ref> Tá an t-eagarthóir [[Trevor Kennedy]] lonnaithe i m[[Béal Feirste]].<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://splinister.com/2025/04/29/story-interview-in-phantasmagoria-magazine/|teideal=Story & interview in Phantasmagoria Magazine|dáta=2025-04-29|language=as Béarla|work=[[Maura McHugh]]|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":0" /> Áirítear ''Phantasmagoria'' ar an mbeagán foilseachán in [[Éire|Éirinn]] a fhoilsíonns ficsean de sheánraí faoi leith.<ref name=":1" /> Iris neamhpholaitiúil atá ann. Eisíodh an chéad eagrán [[Oíche Shamhna]] 2017.<ref name=":0" /> I measc na ndaoine a bhfuil saothar dá gcuid foilsithe ar ''Phantasmagoria'' tá Clive Barker, Ramsey Campbell, Neil Gaiman, Stephen Jones, [[Stephen King]], Joe R. Lansdale, Samantha Lee, Thomas Ligotti, Alison Littlewood, Brian Lumley, Graham Masterton, Michael Moorcock, Kim Newman, David J. Schow, David A. Sutton, Steve Rasnic Tem,<ref name=":0" /> [[Darren Shan]],<ref>{{Cite news|url=https://darrenshan.com/news/phantasmagoria-website|teideal=Phantasmagoria website|údar=|dáta=2023-09-27|language=as Béarla|work=[[Darren Shan]]|dátarochtana=2026-08-11}}</ref> agus Maura McHugh.<ref name=":2" /> Foilsíonn ''Phantasmagoria'' sain-eagráin ó am go chéile ar théamaí faoi leith,<ref>{{Lua idirlín|url=https://theporporbooksblog.blogspot.com/2023/10/fantasy-tales-45th-anniversary-special.html|teideal=Fantasy Tales 45th Anniversary Special: Phantasmagoria magazine|údar=Tarbandu|dáta=2023-10-16|work=The PorPor Books Blog|dátarochtana=2026-08-11|language=as Béarla}}</ref> m.sh. sain-eagrán #8 ar na mná san fhicsean uafáis, in eagar ag [[Allison Weir]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://splinister.com/2023/06/21/suspension-in-phantasmagoria-magazine/|teideal=Suspension in Phantasmagoria Magazine|dáta=2023-06-21|language=as Béarla|work=[[Maura McHugh]]|dátarochtana=2026-08-11}}</ref> In eagrán #26 den iris bhí béim faoi leith ar théamaí Éireannacha agus dhear an t-ealaíontóir mór le rá [[Jim Fitzpatrick (ealaíontóir)|Jim Fitzpatrick]] dhá leagan den chlúdach.<ref name=":2" /> ==Glacadh== Tá ainmniúcháin faighte aige ag {{Interlanguage link|Gradaim Úafás Clasaiceach Rondo Hatton|en|Rondo Hatton Classic Horror Awards}} sa rannóg Iris is Fearr sna blianta 2023, 2024, 2025, sa rannóg Clúdach is Fearr sa bhliain 2025, sa rannóg Agallamh is Fearr sa bhliain 2024 (S.T. Joshi faoi agallamh ag Trevor Kennedy), agus sa rannóg Cur i Láthair Ealaíne Ghrafaí is Fearr 2024 ("Our First Time to Watch" le Christopher Tupa agus a mhac i ''Phantasmagoria'' #24).<ref>{{Lua idirlín|url=https://rondoaward.com/rondoaward.com/blog/?p=1612|teideal=Here are the winners of the (Gasp!) 22nd Annual Rondo Hatton Awards|work=rondoaward.com|dátarochtana=2026-08-11|language=as Béarla}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://rondoaward.com/rondoaward.com/blog/?p=1677|teideal=HERE ARE THE WINNERS in the (Gasp!) 23rd Annual Rondo Hatton Classic Horror Awards|work=rondoaward.com|dátarochtana=2026-08-11|language=as Béarla}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://rondoaward.com/rondoaward.com/blog/?p=1805|teideal=HERE ARE THE WINNERS OF THE (GASP!) 24TH ANNUAL RONDO AWARDS|work=rondoaward.com|dátarochtana=2026-08-11|language=as Béarla}}</ref> Thuairimigh Mark Mullan, príomheagarthóir ''[[Sci-Fi Ireland]]'', go bhfuil ''Phantasmagoria'' ar dóigh mar iris.<ref name=":1" /> == Nascanna amach == * Suíomh oifigiúil: [https://phantasmagoriamag.co.uk/ phantasmagoriamag.co.uk] == Féach freisin == * ''[[Albedo One]]'' * ''[[The Green Book]]'' * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' == Tagairtí == {{Reflist}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:Phantasmagoria}} [[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsin thuairimigh]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha]] [[Catagóir:Irisí liteartha]] [[Catagóir:Irisí]] [[Catagóir:Ficsean uafáis]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:An t-uafás cosmach]] [[Catagóir:Fantaisíocht]] [[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsean eolaíochta]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach]] [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Tréimhseacháin neamhrialta]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2017]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2010í]] {{síol-nuachtán}} fbn09s8n962azqvn6g8gcbwwnqo8a16 14 127628 1324258 2026-08-11T23:01:25Z Taghdtaighde 60452 Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Gaeilge]]' 1324258 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Gaeilge]] 8vfaeahogvi9ih5lje36q5vtjxr856e 1324278 1324258 2026-08-11T23:24:11Z Taghdtaighde 60452 1324278 wikitext text/x-wiki {{Féach freisin|Catagóir:Scannáin uafáis Éireannacha}} [[Catagóir:Ficsean uafáis i nGaeilge]] [[Catagóir:Scannáin Ghaeilge|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Gaeilge]] anh9funttwl5pp2nee2za1cxdlbso83 14 127629 1324259 2026-08-11T23:02:01Z Taghdtaighde 60452 Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Eire]]' 1324259 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Eire]] dxdghbo82fdc4ivz4e9qpv66m0hyk48 1324279 1324259 2026-08-11T23:24:31Z Taghdtaighde 60452 Féach freisin 1324279 wikitext text/x-wiki {{Féach freisin|Catagóir:Scannáin uafáis i nGaeilge}} [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Scannáin na hÉireann|Uafas]] [[Catagóir:Scannáin uafáis|Eire]] t2f1kn6z8e683gc3j3jyq9w1ny7ni61 0 127630 1324275 2026-08-11T23:19:44Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026). == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]]' 1324275 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026). == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] rtpkt8khi8am3trdr8nh1olixg5htg4 1324280 1324275 2026-08-11T23:29:59Z TGcoa 21229 1324280 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992. == CLG == Ba as Cill Charthaigh HcHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta. D'imir HcHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona bean sna seascaidí a bhí ina paisinéir sa ghluaisteán. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] 6iv4odm50sa38rs04e5sisz5cinerqx 1324281 1324280 2026-08-11T23:35:31Z TGcoa 21229 1324281 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992. [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] == CLG == Ba as Cill Charthaigh HcHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta. D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992. == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma. == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] h1b46sziarpsm4x8gzxs6mmgytvv7gb 1324282 1324281 2026-08-11T23:36:13Z TGcoa 21229 1324282 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1" /> [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] == CLG == Ba as Cill Charthaigh HcHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta.<ref name=":1" /> D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992.<ref name=":1" /> == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma.<ref name=":0" /> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] q1d0apwfamrjo6itx36i7xrozbe175c 1324283 1324282 2026-08-11T23:38:50Z TGcoa 21229 1324283 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1" /> [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] [[Íomhá:Kilcar View from the Monastic Site 2010 09 24.jpg|mion|220x220px|'''''Cill Charthaigh''''']] == CLG == Ba as Cill Charthaigh HcHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta.<ref name=":1" /> D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992.<ref name=":1" /> == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma.<ref name=":0" /> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] e8ny5ipe7dffd8ljigt6g04ns1zen07 1324284 1324283 2026-08-11T23:40:06Z TGcoa 21229 1324284 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1" /> [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] [[Íomhá:Kilcar View from the Monastic Site 2010 09 24.jpg|mion|220x220px|'''''Cill Charthaigh''''']] == CLG == Ba as Cill Charthaigh HcHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta.<ref name=":1" /> D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992.<ref name=":1" /> == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma.<ref name=":0" /> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] [[Catagóir:Sárimreoirí na Bliana]] duoxyfsxk42cpsttp4w4erbdpbu4zh4 1324287 1324284 2026-08-12T06:54:23Z TGcoa 21229 1324287 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026),ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1" /> [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] [[Íomhá:Kilcar View from the Monastic Site 2010 09 24.jpg|mion|220x220px|'''''Cill Charthaigh''''']] == CLG == Ba as [[Cill Charthaigh]] McHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta.<ref name=":1" /> D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992.<ref name=":1" /> == Saol == Maraíodh McHugh i dtimpiste bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí ((Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma.<ref name=":0" /> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] [[Catagóir:Sárimreoirí na Bliana]] 15qzt1vr063yohwegeoq2tc032iyzu1 1324292 1324287 2026-08-12T07:00:48Z TGcoa 21229 1324292 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Iarpheileadóir le Dún na nGall ba ea '''James McHugh''' (1964 – 10 Lúnasa 2026), ar dhuine de ghaiscígh Dhún na nGall a bhuaigh Craobh na hÉireann i 1992.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cara-dilis-comhluadar-iontach-peileadoir-den-scoth-agus-duine-fior-uasal-omos-leirithe-do-james-mchugh/|teideal=‘Cara dílis, comhluadar iontach, peileadóir den scoth agus duine fíor-uasal’ – ómós léirithe do James McHugh|dáta=2026-08-11|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-08-11}}</ref><ref name=":1" /> [[Íomhá:Bratach Dhún na nGall Donegal flag.jpg|mion|220x220px]] [[Íomhá:Kilcar View from the Monastic Site 2010 09 24.jpg|mion|220x220px|'''''Cill Charthaigh''''']] == CLG == Ba as [[Cill Charthaigh]] McHugh agus bhí sé ar dhuine d'fhoireann an chumainn áitiúil a bhuaigh Craobh Chontae Dhún na nGall i 1985, i 1989 agus i 1993, chomh maith le ceithre chraobh Chomórtas Peile na Gaeltachta.<ref name=":1" /> D'imir McHugh do Dhún na nGall idir 1990 agus 1998. Sa líne thosaigh ar chlé a d'imir sé i gcluiche ceannais Chraobh na hÉireann i 1992, tráth a fuair Dún na nGall an ceann is fearr ar Bhaile Átha Cliath le ceithre chúilín. Scóráil James McHugh ceann de na hocht gcúilín déag a fuair na Conallaigh an lá sin. Chomh maith leis an ngaisce sin, bhí sé i measc Shárimreoirí na Bliana i 1992. Bhuaigh McHugh gradam All-Star 1992 agus craobh Uladh buaite aige faoi dhó le Dún na nGall, i 1990 agus 1992.<ref name=":1" /> == Saol == Maraíodh McHugh in eachtra bóthair i gCo an Chabháin ar an 10 Lúnasa 2026. Bhuail a ghluaisteán veain a bhí ar bhóthar an N3 i nDroim Mallacht idir Achadh an Iúir agus baile an Chabháin. Gortaíodh go dona a bhean, Noreen. Deartháir dó is ea an t-iarpheileadóir Martin McHugh agus bhí a mhac Eoin ar phainéal Dhún na nGall sna 2020idí. (Bhí James agus Eoin ina gcaiptíní ar fhoireann CLG Chill Chartha nuair a bhuaigh siad Comórtas Peile na Gaeltachta – James i 1990 agus Eoin i 2024 – éacht nach ndearna athair agus mac cheana).<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=An t-iarpheileadóir James McHugh maraithe i dtimpiste bóthair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0811/1587388-an-t-iarpheileadoir-james-mchugh-maraithe-i-dtimpiste-bothair/|date=2026-08-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí Eoin ina chaptaen ar fhoireann Chill Charthaigh a bhuaigh Comórtas Peile na Gaeltachta in 2024 i gCill na Martra. Maireann iníon leis, Emma.<ref name=":0" /> == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{DEFAULTSORT:McHugh, James }} [[Catagóir:Lucht CLG]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1964]] [[Catagóir:Básanna ar na bóithre]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Dhún na nGall]] [[Catagóir:Sárimreoirí na Bliana]] 6r60ndpo7xez1gg9dg8q5iljp3a5ki6 0 127631 1324289 2026-08-12T06:56:22Z Marcas.oduinn 33120 Cruthaithe ó enwiki 1324289 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir qn [[an Coimisiún Eorpach|an Coimisiún Eorpach]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach (miotal)|cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/921980/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] 4ep4qd3xvyrisb6s4l54ft1sgeh4i2e 1324290 1324289 2026-08-12T06:57:58Z Marcas.oduinn 33120 /* */ Eagrú 1324290 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is clár an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] é an '''Ciste Taighde um Ghual agus Cruach'''<ref name=iate /> (Béarla: ''Research Fund for Coal and Steel'' ('''RFCS''')), faoi stiúir an [[an Coimisiún Eorpach|Choimisiúin Eorpaigh]], chun taighde a thacú i réimsí [[gual|guail]] agus [[cruach (miotal)|cruach]] san [[Eoraip]].<ref name=about /> Nuair a tháinig an [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]] chun críche sa bhliain 2002, aistríodh maoiniú cúig an Aontas Eorpach chun tacú le cláir taighde RFCS. Gach bliain, dáiltear tuairim is €55 milliún go [[ollscoil]]eanna, [[ionad taighde|ionaid taighde]] agus comhlachtaí príobháideacha.<ref name=funding /> == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/921980/ga | teideal = Téarma: an Ciste Taighde um Ghual agus Cruach | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-11}}</ref> <ref name=about>{{lua idirlín | url = http://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/rfcs_about.html | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) - Research & Innovation - Key Enabling Technologies | work = ec.europa.eu | dátarochtana = 2016-08-16}}</ref> <ref name=funding>{{lua idirlín | teideal = Research Fund for Coal and Steel (RFCS) | url = https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/research-fund-coal-and-steel-rfcs_ga | dátarochtana = 2020-09-03 | work = European Commission | teanga = en}}</ref> }} [[Catagóir:Coimisiún Eorpach]] 90bgl4j5ctrda7ucbuzrei2t9s51vth 0 127632 1324299 2026-08-12T07:48:19Z Marcas.oduinn 33120 Cruthaithe 1324299 wikitext text/x-wiki == Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú == {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an '''Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} jbig6k7o5y4ub8c99hsuqsug9tccxti 1324300 1324299 2026-08-12T07:48:58Z Marcas.oduinn 33120 +ceannteidil 1324300 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an '''Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir == * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} 867ugnxxnjppgc1hfdeusryh0kqiuqn 1324303 1324300 2026-08-12T07:53:00Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] go [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]]: Typo 1324300 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh|gníomhaireacht feidhmiúcháin]] an [[Aontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] í an '''Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú'''<ref name=iate /> (Béarla: ''European Health and Digital Executive Agency'' ('''HaDEA''')). Bunaíodh í sa bhliain 2021,<ref name=CELEX:32021D0173 /> agus is sa [[an Bhruiséil|Bhruiséil]] atá sí lonnaithe. Cuireann HaDEA cláir chistiúcháin ar fáil i réimsí na sláinte, na sábháilteachta bia, na seirbhísí digiteacha, na tionsclaíochta agus an spáis. == Cláir == * Cuireann HaDEA an chuid is mó de [[EU4Health]] chun feidhme * Sa chlár [[Fís Eorpach]], cuireann HaDEA Braisle 1 agus 4 chun feidhme. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iate>{{lua idirlín | url = https://iate.europa.eu/entry/result/3591744/ga | teideal = Téarma: Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú | foilsitheoir = [[IATE]] | dátarochtana = 2026-08-12}}</ref> <ref name=CELEX:32021D0173>{{lua idirlín | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/ALL/?uri=CELEX:32021D0173 | teideal = Cinneadh cur chun feidhme (AE) 2021/173 ón gCoimisiún an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear ... an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú ... | foilsitheoir = [[EUR-Lex]] | dátarochtana = 2026-08-12 | teanga = en}}</ref> }} 867ugnxxnjppgc1hfdeusryh0kqiuqn 0 127633 1324304 2026-08-12T07:53:00Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Sláinte agus an Digitiú]] go [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]]: Typo 1324304 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Gníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú]] qtjeo0ys0g1ubuhc219b8nadq3yfjwq 1324305 1324304 2026-08-12T07:54:04Z Marcas.oduinn 33120 /* */ Scrios ldt 1324305 wikitext text/x-wiki {{scrios|typo san ainm}} dugh3b6z0d83n8dryq2duapjd203bo7 14 127634 1324318 2026-08-12T10:09:14Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Coraciiformes]]' 1324318 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Coraciiformes]] 12foiz29i1u5dx18u3ydpjkd3bhpuy6 14 127635 1324321 2026-08-12T10:12:13Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Meropidae]]' 1324321 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Meropidae]] 38blp9hl3n3ngdujxy59p4cmxq91vjy 14 127636 1324324 2026-08-12T10:14:56Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Botaurinae]]' 1324324 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Botaurinae]] dz77y5sfk35w6ybxd0vz53rwmgok9p6 14 127637 1324329 2026-08-12T10:19:01Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Ardeidae]]' 1324329 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Ardeidae]] jq8msd8tmi1blgomqjshpnojo5izg6b 14 127638 1324333 2026-08-12T10:23:44Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Botaurinae]]' 1324333 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Botaurinae]] dz77y5sfk35w6ybxd0vz53rwmgok9p6 14 127639 1324335 2026-08-12T10:24:49Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le '{{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]]' 1324335 wikitext text/x-wiki {{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]] in5l5v5mum9phusk040osl8t7pefwvz 14 127640 1324336 2026-08-12T10:24:53Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le '{{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]]' 1324336 wikitext text/x-wiki {{Catagóir a rinneadh cur síos uirthi i mbliain}} Níor cheart ach ailt ar na [[Aves|héin]] agus na [[Fospeiceas|fospeicis]] is suntasaí a chur sa chatagóir seo. [[Catagóir:Tacsanomaíocht éin]] [[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu sa 19ú hAois]] in5l5v5mum9phusk040osl8t7pefwvz 14 127641 1324339 2026-08-12T10:31:17Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Alaudinae]]' 1324339 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Alaudinae]] mt0ocdss6xpbbwxbgxcpcjom2kboh49 14 127642 1324340 2026-08-12T10:32:02Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Alaudidae]]' 1324340 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Alaudidae]] lgxj2o9fy4mwxel3o1q66b6nwfml9mn 14 127643 1324341 2026-08-12T10:32:33Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]]' 1324341 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]] gvuisd1tfd267bq26co5v90mljga0t5 14 127644 1324344 2026-08-12T10:38:43Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]]' 1324344 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviida]] rse92cnp49vxl69nrruvv5ov9ttak3y 14 127645 1324346 2026-08-12T10:40:17Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviidae]]' 1324346 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Sylviidae]] 4fn65kg31hg98h9e0ekpc5tzpy6kghq 14 127646 1324348 2026-08-12T10:42:23Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Dolichonychinae]]' 1324348 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an ghéineas [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Dolichonychinae]] tltzlvhl13xz3tcq4vjsll345ety0t2 14 127647 1324349 2026-08-12T10:42:53Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Icteridae]]' 1324349 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhofhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Icteridae]] ofcipcr10afbzp62f3w5hj5konor96x 14 127648 1324350 2026-08-12T10:43:48Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Emberizoidea]]' 1324350 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Emberizoidea]] geenji06w4uqedfgtscsurubfqiasc8 14 127649 1324351 2026-08-12T10:44:53Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'EmberizoideaNíor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]]' 1324351 wikitext text/x-wiki EmberizoideaNíor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]] fpwoxkzm42zc5aw7gywvk0wchi7rgk1 0 127650 1324353 2026-08-12T11:01:00Z Conradder 34685 Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Duine}} Is polaiteoir [[Aontachtach]] é '''Reginald Norman Morgan Empey, Barún Empey''', a rugadh [[26 Deireadh Fómhair]] [[1947]]. '''Reg Empey''' a thugtar air go minic. Ba é an [[Céad-Aire agus LeasChéad-Aire Thuaisceart Éireann|Chéad-Aire]] gníomhach é sa bhliain 2001. Bhí sé ina cheannaire ar [[Páirtí Aontachtach Uladh|Pháirtí Aontachtach Uladh]] (UUP) ó 2005 go 2010 agus ba cathaoirleach ar an pháirtí ó 2012 go 2019 é....' 1324353 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is polaiteoir [[Aontachtach]] é '''Reginald Norman Morgan Empey, Barún Empey''', a rugadh [[26 Deireadh Fómhair]] [[1947]]. '''Reg Empey''' a thugtar air go minic. Ba é an [[Céad-Aire agus LeasChéad-Aire Thuaisceart Éireann|Chéad-Aire]] gníomhach é sa bhliain 2001. Bhí sé ina cheannaire ar [[Páirtí Aontachtach Uladh|Pháirtí Aontachtach Uladh]] (UUP) ó 2005 go 2010 agus ba cathaoirleach ar an pháirtí ó 2012 go 2019 é. Ba [[Tionól Thuaisceart Éireann|Chomhalta den Tionól Reachtach]] é do [[Béal Feirste Thoir (Toghcheantar Tionóil)|Bhéal Feirste Thoir]], ó [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998|1998]] go [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2011|2011]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://aims.niassembly.gov.uk/mlas/details.aspx?&aff=1272&per=33&sel=1&ind=4&prv=1|teideal=The Northern Ireland Assembly|language=en-GB|work=www.niassembly.gov.uk|dátarochtana=2026-08-12}}</ref>. Ó 2011, piara saoil i[[Teach na dTiarnaí]] atá ann. == Saol pearsanta== Bhí Empey pósta le Stella Empey go dtí a bás sa bhliain 2023. Bhí beirt pháistí acú. Tá sé ina [[an tOrd Oráisteach|Fhear Buí]]. == Féach freisin   == == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-beath-ni}} {{DEFAULTSORT:Empey, Reg}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1947]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Comhaltaí den Chéad Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (1998-2003)]] [[Catagóir:Comhaltaí den Dara Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2003-2007)]] [[Catagóir:Comhaltaí den Tríú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2007-2011)]] [[Catagóir:Daoine as Béal Feirste]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí Aontachtacha]] [[Catagóir:Baill den Fhóram Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Alumni Ollscoil na Banríona, Béal Feirste]] 7dt7iu8e0gbn16s6lbk5mketn195xjm 14 127651 1324360 2026-08-12T11:55:50Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]]' 1324360 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhorfhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passerida]] pendnxizg7xrp73m1obilm7spepmd6o 14 127652 1324362 2026-08-12T11:58:38Z An Sionnach Rua 29036 Leathanach cruthaithe le 'Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeroidea]]' 1324362 wikitext text/x-wiki Níor cheart ach ailt a bhaineann leis an fhine [[Aves|éin]] seo a chur leis an chatagóir seo. [[Catagóir:Passeroidea]] 2b2b0pde1wrmqm6z832rphjrh38i0ez