Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 3 Meán Fómhair 0 3826 1327192 1278331 2026-09-03T11:10:35Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1327192 wikitext text/x-wiki {{Meán Fómhair}} Is é an '''3 Meán Fómhair''' an 246ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 247ú lá i mbliain bhisigh. Tá 119 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[Catar]] - ''Lá na Saoirse'' * [[An Astráil]] - ''Lá na mBratach'' == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1842]] — [[Seán Ó Dubhuí]], reibiliúnaí Éireannach (b. [[1928]]) * [[1856]] — [[Louis Sullivan|Louis Henry Sullivan]], ailtire Meiriceánach (b. [[1924]]) * [[1875]] — [[Ferdinand Porsche]], dearthóir carranna Gearmánach (b. [[1951]]) * [[1899]] — [[Frank Macfarlane Burnet]], imdhíoneolaí is víreolaí Astrálach (b. [[1985]]) * [[1900]] — [[Urho Kekkonen]], 8ú huachtarán na Fionlainne (b. [[1986]]) * [[1905]] — [[Carl David Anderson]], eolaí Meiriceánach (b. [[1991]]) * [[1913]] — [[Alan Ladd]], aisteoir (b. [[1964]]) * [[1926]] — [[Uttam Kumar]], aisteoir scannáin, stiúrthóir, léiritheoir, agus amhránaí Indiach (b. [[1980]]) * [[1928]] — [[Gaston Thorn]], Príomh-Aire Lucsamburg (b. [[2007]]) * [[1938]] — [[Ryoji Noyori]], ceimiceoir Seapánach * [[1940]] — [[Eduardo Galeano]], scríbhneoir Uraguach (b. [[2015]]) * [[1941]] — [[Sergey Dovlatov]], scríbhneoir Rúiseach (b. [[1990]]) * [[1948]] — [[Levy Mwanawasa (Uachtarán ar an tSaimbia)|Levy Mwanawasa]], Uachtarán na Saimbia (b. [[2008]]) * [[1965]] — [[Charlie Sheen]], aisteoir Meiriceánach * [[1970]] — [[Gareth Southgate]], bainisteoir sacair * [[1971]] — [[Peter Fox]], ceoltóir Gearmánach * [[1981]] — [[Fearne Cotton]], láithreoir teilifíse agus raidió Sasanach * [[1983]] — [[Nicky Hunt]], imreoir sacair Sasanach * [[1987]] — [[Faye Brooks]], aisteoir Briotanach * [[1988]] — [[Carla Suárez Navarro]], imreoir leadóige Spáinneach * [[1990]] — [[Betty Jansma]], Imreoir korfbál Ollannach * [[1993]] — [[Dominic Thiem]], imreoir leadóige Ostarach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1513]] — [[Gearóid Mór Mac Gearailt]], piara Éireannach agus Fear Ionaid na hÉireann (r. ~1456) * [[1658]] — [[Oilibhéar Cromail]], an Tiarna Cosantóra (r. [[1599]]) * [[1820]] — [[Benjamin Henry Latrobe]], Ailtire Sasanach (r. [[1764]]) * [[1952]] — [[Mahmood Hussein Mattan]], mairnéalach trádála Somálach (r. [[1923]]) * [[1954]] — [[Eugene Pallette]], aisteoir (r. [[1889]]) * [[1962]] — [[E. E. Cummings]], file Meiriceánach (r. [[1894]]) * [[2012]] — [[Michael Clarke Duncan]]‎, aisteoir Meiriceánach (r. [[1957]]) == Tarluithe eile == * [[301]] - Bunaíodh [[San Mairíne]] * [[590]] - Coisriceadh [[Pápa Gréagóir I]] (no "Gréagóir Mór") * [[1189]] - Corónaíodh [[Risteard Leonchroí] ina rí Shasana * [[1666]] - Dódh [[Malartán Ríoga, Londain|Malartán Ríoga]] go talamh i [[Londain]] i rith [[Loscadh Mór Londan (1666)|an Loiscthe Mhóir]] * [[1838]] - D'éirigh [[Frederick Douglass]] éalú as an [[sclábhaíocht|dhaoirse]] * [[1875]] - Imríodh an chéad chluiche oifigiúil [[póló]] s[[an Airgintín]] do rainseoirí Briotanacha é a * [[1984]] - Maraíodh 1,300 duine agus gortaíodh na céadta eile nuair a scrios tíofún deisceart [[na hOileáin Fhilipíneacha|na nOileán Filipíneach]] * [[1939]] - [[Dara Cogadh Domhanda]]: D'fhógair [[an Ríocht Aontaithe]], [[an Fhrainc]], [[an Nua-Shéalainn]] agus [[an Astráil]] cogadh ar [[An Ghearmáin Naitsíoch|an Ghearmáin]] i ndiaidh [[Ionradh na Polainne|an ionraidh Pholannaigh]] * [[1944]] - Cuireadh [[Anne Frank]] agus a teaghlach ar thraein dul chuig an [[Campa Géibhinn Auschwitz|Champa Géibhinn Auschwitz]]. Tiocfaidh siad trí lá ina dhiaidh sin. * [[1967]] - Thosaigh trácht sa [[an tSualainn|tSualainn]] tiomáint ar dheis an bhóthair * [[1971]] - Bhain [[Catar]] neamhspleáchas amach ón [[Ríocht Aontaithe]] * [[2001]] - [[Aighneas Holy Cross|Aighneas ''Holy Cross'']]: thosaigh [[Dílseachas|dílseoirí]] picéad ar bhunscoil cailíní in [[Ard Eoin]], [[Béal Feirste]]. * [[2004]] - Tháinig deireadh leis an léigear [[Léigear scoile Beslan|3 lá i scoil mBeslan]] s[[an Oiséit]] ([[an Rúis]]) inar maraíodh 385+ duine * [[2016]] - Dhaingnigh [[na Stáit Aontaithe]] agus [[an tSín]] an [[Comhaontú Aeráide Pháras]] go foirmiúil [[Catagóir:Dátaí|0903]] [[Catagóir:Míonna|Meán Fómhair, 3]] 2cb337tnxr5rbadju44dcdum0wsa2se Cúla4 0 14509 1327174 1322176 2026-09-02T14:53:39Z LNTG 76811 Undid 2 revisions from [[Special:Diff/1321179|1321179]] until [[Special:Diff/1321310|1321310]] 1327174 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[cainéal teilifíse]] agus [[bloc clár]] é '''''Cúla4''''', dírithe ar pháistí idir 0-12 bhliain d’aois agus le fáil ar chainéal Saorview 18, Virgin Media 602, Sky/EIR 624, agus ar fáil ar líne chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://cula4.com/ga|teideal=cula4.com/ga|údar=Láithreán gréasáin oifigiúil|dáta=2023|language=ga-IE|work=Cula4|dátarochtana=2023-09-07}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.youtube.com/@Cula4/videos|teideal=Cúla4 - YouTube|work=www.youtube.com|dátarochtana=2023-09-08}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cúla4 le seoladh inniu!|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0908/1404168-cula4-le-seoladh-inniu/|date=2023-09-08|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Feidhmíonn [[TG4]] é.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.eirebheo.ie/news/nuacht/1292408/seoladh-cula4-an-chead-chaineal-gaeilge-riamh-do-dhaoine-oga-inniu.html|teideal=Seoladh CÚLA4 - an chéad chainéal Gaeilge riamh do dhaoine óga inniu|údar=Michelle NicPhaidin|language=gl|work=www.eirebheo.ie|dátarochtana=2023-09-08}}</ref> Tugann Cúla4 teagmháil rialta don óige leis an nGaeilge.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Cead tugtha ag an Aire Catherine Martin do chainéal nua Cúla4|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0928/1325942-cead-tugtha-ag-an-aire-catherine-martin-do-chaineal-nua-cula4/|date=2022-09-28|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairim-tuairisc/|teideal=TUAIRIM TUAIRISC: Bunú Cúla4 – lá mór i stair na teanga|dáta=2023-09-08|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-08}}</ref> Chomh maith le [[drámaíocht]] agus le [[Beochan|beochana]] Gaeilge, bíonn cláir nuachta agus faisnéise ann chomh maith (mar shampla, [[Eco Laoch]] a thosaigh i Meán Fómhair 2022.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=FÍSEÁN: 'Más dúshlán é, is deis é chomh maith’ - cainéal nua Gaeilge do pháistí le seoladh|url=https://www.youtube.com/watch?v=umNRB5ZMdII|language=ga-IE|author=TG4|date=2023}}</ref> Thosaigh an cainéal ag craoladh ar 8 Meán Fómhair 2023. [[Íomhá:Cula 4 logo.png|mion|Logo]] == Forbairt == Bunaíodh an bloc cláir den chéad uair sa bhliain 1996 mar '''Cúlabúla'''; tar éis TnaG a athbhrandáil go TG4, athainmníodh '''Cúlabúla''' mar "Cúla4". Amhail an [[1 Meán Fómhair]] [[2009]], tá Cúla4 ar fáil mar chainéal ar leithligh do chustaiméirí [[Virgin Media Ireland]] ar chainéal 602. Tá an chuid is mó de na cláir comhdhéanta de chláir náisiúnta agus idirnáisiúnta, le dubáil nó fotheidil i [[Gaeilge|nGaeilge]]. Bíonn ábhar ann coimisiúnaithe as an nua ón earnáil léiriúcháin neamhspleách in Éirinn, chomh maith le beochan idirnáisiúnta ceannaithe, athghuthaithe go Gaeilge ag an earnáil neamhspleách. Oibríonn Cúla4 le craoltóirí idirnáisiúnta chun leaganacha Gaeilge de shraitheanna teilifíse coitianta a tháirgeadh ar [[Nickelodeon]], [[Cartoon Network]] agus [[PBS]]. Oibríonn sé freisin le cuideachtaí beochana náisiúnta chun cláir logánta a dhéanamh. Tá cláir Cúla4 i nGaeilge nó i nGaeilge agus i [[Béarla|mBéarla]], murab ionann agus a chomórtas ina bhfuil formhór a gcuid clár i mBéarla amháin ([[RTÉjr]]/[[TRTÉ]], Nickelodeon, Cartoon Network agus [[Disney Channel]]). === Cainéal teilifíse === Fógraíodh sa bhliain 2022 go raibh cead faighte ag TG4 ón Roinn Cultúir agus Gaeltachta, Cúla4 a chraoladh ó 6am go dtí 8pm tráthnóna agus bhí maoiniú don chainéal curtha ar fáil i mbuiséad TG4 don bhliain 2023.<ref name=":0" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cula4-caineal-nua-le-bunu-ag-tg4-dirithe-ar-abhar-do-leanai/|teideal=CÚLA4 – cainéal nua le bunú ag TG4 dírithe ar ábhar do leanaí|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-09-30}}</ref><ref name=":1" /> Dúirt na comhairleoirí neamhspleácha a scríobh tuarascáil faoi phlean TG4 an cainéal nua a bhunú go bhfuil gach seans go laghdóidh líon na ndaoine a bheidh ag féachaint ar Cúla4;<ref name=":3" /> tuairiscítear gur laghdaigh na figiúirí féachana do chainéil atá dírithe ar leanaí faoina leath ó 2016, agus meastar go leanfaidh sé sin ar aghaidh toisc leanaí a bheith ag brath níos mó agus níos mó ar ábhar ar líne. Mar sin, caithfear freastal ar na páistí san áit a mbíonn siad – ar an bhfón póca nó ar tháibléid. De réir [[taighde]] a bhí déanta ag an gcomhlacht Communications Chamber,<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ní aontaíonn TG4 gur luach teoranta a bhainfidh le cainéal Cúla4|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/1103/1333073-ni-aontaionn-tg4-gur-luach-teoranta-a-bhainfidh-le-caineal-cula4/|date=2022-11-03|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> ní bheadh ach thart ar 1,000 duine ar an meán ag breathnú ar Cúla4 agus is daoine fásta a deir siad, a bheidh i 90% acu. Fágann sin nach mbeidh ach 100 gasúr ar an meán ag breathnú ar an gcainéal nua. Ach léirigh suirbhé eile náisiúnta a rinne Ipsos MRBI in 2022 go bhfuil tacaíocht shoiléir ag cainéal Cúla4.<ref name=":2" /> Léiríodh i dtaighde neamhspleách a rinne RED C go mbíonn leas á bhaint go rialta as TG4 nó Seinnteoir Cúla4 sa seomra ranga ag 44% de na múinteoirí bunscoile, 80% de na múinteoirí i mbunscoileanna lán-Ghaeilge, agus 250,000 dalta bunscoile ar fud na hÉireann. Tá seirbhís nuachta sé nóiméad ag an gcainéal ón Máirt go dtí an Aoine ag 1.30pm, léirithe ag Fíbín Media. Mar sin tá daoine óg  in ann coinneáil cothrom le dáta leis an nuacht is déanaí agus iad sa seomra ranga. ==== Idirlíon ==== Tá dhá fhíseán ar chainéal YouTube gach seachtain, Dé Luain agus Déardaoin, le freastal orthu siúd a úsáideann an t-ardán sin go príomha. Tá feidhm tábhachtach freisin leis an aip agus leis an seinnteoir freisin, áit a mbeidh cláracha ar fáil le híoslódáil le féachaint orthu nuair mian leis an lucht féachana.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Spás do pháistí agus don Ghaeilge: Cúla4 ar an bhfód|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2023/0908/1403286-spas-do-phaisti-agus-don-ghaeilge-cula4-ar-an-bhfod/|date=2023-09-08|language=ga-IE|author=RTÉ}}</ref> == Bloic cláir i Cúla 4 == * '''CÚLA4 NA nÓG:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 2 agus 5 bliana d'aois. Craolann sé cláir cosúil le ''[[Elmo Anseo]]'', ''[[Tar ag Spraoi Sesame]]'', ''[[Dora]]'', ''[[Ni Hao, Kai-Lan]]'', ''[[Franny's Feet]]'', ''[[Dive, Olly, Dive]]'' agus ''[[The Mr. Men Show]]''. * '''CÚLA4:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 6 agus 11 bliana d'aois. Craolann sé cláir cosúil le ''[[Ben 10]]'', ''[[Johnny Test]]'', ''[[Spongebob SquarePants]]'', ''[[Scanrúil Ó Rua]]'', ''[[Back at the Barnyard]]'', ''[[Eliot Kid]]'', ''[[The Mighty B!]]'', ''[[Skunk Fu]]'', ''[[Bog Stop]]'', ''[[Fanboy & Chum Chum]]'' agus ''[[Clarence (sraith theilifíse 2014)|Clarence]]''. * '''PONC:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 12 agus 18 bliana d'aois. Tá roinnt clár drámaíochta beo ann, mar shampla ''[[Aifric]]'', agus seónna idirnáisiúnta mar ''[[H2O: Just Add Water|H2O]]'', ''[[Life with Derek]]'', ''[[8 Simple Rules]]'', ''[[Pimp My Ride]]'', ''[[My Super Sweet 16]]'', ''[[The Hills (sraith theilifíse)|The Hills]]'', ''[[The City (sraith MTV)|The City]]'', ''[[Gossip Girl (sraith theilifíse)|Gossip Girl]]'', ''[[South Park]]'', ''[[One Tree Hill (sraith theilifíse)|One Tree Hill]]'', ''[[Dance Academy]]'', ''[[Switched at Birth (sraith theilifíse)|Switched at Birth]]'', ''[[Wipeout (2008 seó cluiche na SA 2008)|Wipeout]]'' agus ''[[What I Like About You (sraith theilifíse)|What I Like About You]]''. == Cláir: Cúla4 na nÓg == *''[[Abby & Scoil Eitilte na Síoga]]'' *''[[Ag Spraoi le Claude]]'' *''[[Arán Draíochta]]'' *''[[Béar Mór agus Gíog]]'' *''[[Dora]]'' *''[[Eachtraí Bert & Ernie]]'' *''[[Elmo Anseo]]'' *''[[Global ag Taisteal]]'' *''[[Igam Ogam]]'' *''[[Inui]]'' *''[[Kioka]]'' *''[[Loopdidoo]]'' *''[[Mouk]]'' *''[[Ni Hao, Kai-Lan]]'' *''[[Olivia (sraith theilifíse)|Olivia]]'' *''[[Óstán Furchester]]'' *''[[Raa Raa an Leon Glórach]]'' *''[[Rith Diego Rith]]'' *''[[Saol faoi Shráid]]'' *''[[Toto i dTrioblóid]]'' *''[[Tractor Tom]]'' *''[[Traein na nDineasár]]'' *''[[Wonder Pets]]'' *''[[Wow! Wow! Wubbzy!]]'' == Cláir: Cúla4 == *''[[Angelo Rules]]'' *''[[Atomic Betty]]'' *''[[Avatar: The Last Airbender]]'' *''[[Codename: Kids Next Door]]'' *''[[The Doodlebops#Rockin' Road Show|Doodlebops Rockin' Road Show]]'' *''[[Edgar and Ellen]]'' *''[[Eloise: The Animated Series|Eloise]]'' *''[[Firehouse Tales]]'' *''[[Foster's Home for Imaginary Friends]]'' *''[[Garfield]]'' *''[[I.N.K. Invisible Network of Kids]]'' *''[[Jay Jay The Jet Plane]]'' *''[[Lizzie McGuire]]'' *''[[Pet Alien]]'' *''[[Puppy in My Pocket: Adventures in Pocketville|Puppy in my Pocket]]'' *''[[Scaredy Squirrel (sraith theilifíse)|Scaredy Squirrel]]'' *''[[The Batman (sraith theilifíse)|The Batman]]'' *''[[Scéalta Tom & Jerry]]'' *''[[Winx Club]]'' *''[[Watership Down (sraith theilifíse)|Watership Down]]'' (craoladh anois ar [[RTEjr]]) Tá Cúla 4 tar éis roinnt scannáin leanaí a chur i nGaeilge, mar ''[[Harry Potter (sraith scannán)|Harry Potter]]'', ''[[Jungledyret Hugo]]'', ''[[Free Willy]]'', ''[[Scooby-Doo (scannán)|Scooby Doo]]'', ''[[Charlie and the Chocolate Factory (scannán)|Charlie and the Chocolate Factory]]'', ''[[Thumbelina (scannán 1994)|Thumbelina]]'' agus ''[[A Troll in Central Park]]''. == Féach freisin == *[[Niamh Ní Chróinín]], láithreoir *''[[The Den (clár teilifíse)|The Den]]'' *[[Nickelodeon]] == Naisc sheachtracha == *[https://www.cula4.com/ga/ Láithreán gréasáin oifigiúil] *[https://www.youtube.com/@Cula4/videos Cúla4 ar Youtube] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teilifís in Éireann}} [[Catagóir:Cláir TG4]] [[Catagóir:Cláir do pháistí]] [[Catagóir:Stáisiúin teilifíse na hÉireann]] [[Catagóir:Aipeanna Gaeilge]] [[Catagóir:Cúla4]] szvje0a711t7nhkd8fm97r5u8wi82km Patrick Duffy 0 35680 1327188 1023875 2026-09-03T02:24:04Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1327188 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is [[aisteoir]] [[Gael-Mheiriceánaigh|Gael-Mheiriceánach]] é '''Patrick George Duffy''', a rugadh ar an [[17 Márta]] [[1949]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-aisteoir}} {{Síol-beath-us}} {{DEFAULTSORT:Duffy, Patrick}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1949]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Búdachas]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Montana]] [[Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha]] ku1usl70tzihf02qs3wg5umexlbb3ls Úsáideoir:Llywelyn2000/Liosta alt ar éin 2 94537 1327173 1327025 2026-09-02T12:00:08Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1327173 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql= SELECT DISTINCT ?item ?name WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 . ?item wdt:P171* wd:Q5113 . ?item wdt:P105 wd:Q7432 . #species only FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P141 wd:Q237350 } # not extinct ?articleURL schema:about ?item ; schema:name ?name ; schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> . #must have sitelink to cywiki } ORDER BY ?name OFFSET 0 LIMIT 1000 |links=local |section= |sort=label |columns=number:#,qid,label,p225:enw tacson,P373,P2067,P2050,P181,P7770,P141 }} {| class='wikitable sortable' ! # ! qid ! label ! enw tacson ! catagóir Commons ! mais ! réise sciathán ! léarscáil de raon an tacsóin ! tréimhse ghoir ! IUCN conservation status |- | style='text-align:right'| 1 | Q26147 | [[abhóiséad]] | Recurvirostra avosetta | [[:commons:Category:Recurvirostra avosetta|Recurvirostra avosetta]] | 31.7 gram | 78 ceintiméadar | [[Íomhá:RecurvirostraAvosettaIUCNver2019-2.png|center|128px]] | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 2 | Q469992 | [[Recurvirostra americana|Abhóiséad Mheiriceánach]] | Recurvirostra americana | [[:commons:Category:Recurvirostra americana|Recurvirostra americana]] | 28.7 gram<br/>316 gram | 68 ceintiméadar | [[Íomhá:Recurvirostra americana map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 3 | Q832565 | [[Alcedo hercules]] | Alcedo hercules | [[:commons:Category:Alcedo hercules|Alcedo hercules]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 4 | Q202504 | [[amadán móinteach]] | Charadrius morinellus | [[:commons:Category:Charadrius morinellus|Charadrius morinellus]] | 17 gram | 60 ceintiméadar | [[Íomhá:Charadrius morinellus distr..png|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | Q1268205 | [[Súmaire gabhair ghlórach|Antrostomus vociferus]] | Antrostomus vociferus | [[:commons:Category:Antrostomus vociferus|Antrostomus vociferus]] | | | [[Íomhá:Antrostomus vociferus map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 6 | Q106447604 | [[Éigrit eallaigh|Ardea ibis]] | Ardea ibis | [[:commons:Category:Ardea ibis|Ardea ibis]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 7 | Q652266 | [[Argas mór|Argusianus argus]] | Argusianus argus | [[:commons:Category:Argusianus argus|Argusianus argus]] | | | | 24 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 8 | Q692192 | [[Póiseard ceannrua Meiriceánach|Aythya americana]] | Aythya americana | [[:commons:Category:Aythya americana|Aythya americana]] | 1.1 cileagram<br/>990 gram | 79.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Aythya americana map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 9 | Q26742 | [[Aythya ferina]] | Aythya ferina | [[:commons:Category:Aythya ferina|Aythya ferina]] | 66 gram | 0.77 méadar | [[Íomhá:AythyaFerinaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 25 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 10 | Q170718 | [[Beachadóir Eorpach|beachadóir]] | Merops apiaster | [[:commons:Category:Merops apiaster|Merops apiaster]] | 6.5 gram | 0.47 méadar | [[Íomhá:Merops apiaster en.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 11 | Q1951359 | [[Beachadóir Peirseach|beachaire gormleicneach]] | Merops persicus | [[:commons:Category:Merops persicus|Merops persicus]] | 49.4 gram | | | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 12 | Q25450 | [[biorearrach]] | Anas acuta | [[:commons:Category:Anas acuta|Anas acuta]] | 1.025 cileagram<br/>866 gram | 0.9 méadar | [[Íomhá:AnasAcutaIUCN2019 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 13 | Q591831 | [[bobóilinc]] | Dolichonyx oryzivorus | [[:commons:Category:Dolichonyx oryzivorus|Dolichonyx oryzivorus]] | 2.75 gram | | [[Íomhá:Dolichonyx oryzivorus.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 14 | Q25709 | [[Bonnán buí (éan)|bonnán]] | Botaurus stellaris | [[:commons:Category:Botaurus stellaris|Botaurus stellaris]] | 42 gram<br/>2.906 cileagram<br/>2.017 cileagram | 1.27 méadar | [[Íomhá:Botaurus stellaris map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 15 | Q204111 | [[Bonnán cainéaldathach|bonnán cainéil]] | Ixobrychus cinnamomeus | [[:commons:Category:Botaurus cinnamomeus|Botaurus cinnamomeus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 16 | Q743017 | [[Bonnán breicneach|bonnán Meiriceánach]] | Botaurus lentiginosus | [[:commons:Category:Botaurus lentiginosus|Botaurus lentiginosus]] | 36 gram | 115 ceintiméadar | [[Íomhá:Botaurus lentiginosus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 17 | Q469586 | [[Bonnán caol|bonnán seang]] | Ixobrychus exilis | [[:commons:Category:Botaurus exilis|Botaurus exilis]] | 10 gram<br/>80 gram | 43 ceintiméadar | [[Íomhá:Ixobrychus exilis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 18 | Q25587867 | [[Bonnán beag|Botaurus minutus]] | Botaurus minutus | [[:commons:Category:Botaurus minutus|Botaurus minutus]] | 13 gram<br/>147 gram | 49 ceintiméadar | [[Íomhá:IxobrychusMinutusIUCNvr2018 2.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 19 | Q188877 | [[Breacán (éan)|breacán]] | Fringilla montifringilla | [[:commons:Category:Fringilla montifringilla|Fringilla montifringilla]] | 2.14 gram<br/>22 gram | 0.27 méadar | [[Íomhá:FringillaMontifringillaIUCN.svg|center|128px]] | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 20 | Q26650 | [[breacóg]] | Calidris alpina | [[:commons:Category:Calidris alpina|Calidris alpina]] | | 0.36 méadar | [[Íomhá:Calidris alpina migrations.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 21 | Q25440 | [[broigheall]] | Phalacrocorax carbo | [[:commons:Category:Phalacrocorax carbo|Phalacrocorax carbo]] | 2.4 cileagram<br/>2 cileagram | 1.4 méadar | [[Íomhá:PhalacrocoraxCarbo.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 22 | Q244319 | [[Mionbhroigheall|broigheall bídeach]] | Microcarbo pygmaeus | [[:commons:Category:Microcarbo pygmaeus|Microcarbo pygmaeus]] | | 85 ceintiméadar | [[Íomhá:MicrocarboPygmaeusIUCN.svg|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 23 | Q18700 | [[bróg-ghob]] | Balaeniceps rex | [[:commons:Category:Balaeniceps rex|Balaeniceps rex]] | | | [[Íomhá:Balaeniceps rex distribution.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 24 | Q121221 | [[budragár]] | Melopsittacus undulatus | [[:commons:Category:Melopsittacus undulatus|Melopsittacus undulatus]] | 2.15 gram | | [[Íomhá:Budgerigar map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 25 | Q168677 | [[bultúr luaithriúíl]] | Aegypius monachus | [[:commons:Category:Aegypius monachus|Aegypius monachus]] | 243 gram | 2.5 méadar | [[Íomhá:AegypiusMonachusIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 26 | Q126167 | [[bultúr uan]] | Gypaetus barbatus | [[:commons:Category:Gypaetus barbatus|Gypaetus barbatus]] | 224 gram<br/>4.913 cileagram<br/>6.175 cileagram | 2.621 méadar | [[Íomhá:GypaetusBarbatusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 54 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 27 | Q33504 | [[bultúr Éigipteach]] | Neophron percnopterus | [[:commons:Category:Neophron percnopterus|Neophron percnopterus]] | 94 gram<br/>1.977 cileagram | 1.676 méadar | [[Íomhá:NeophronMap.svg|center|128px]] | 42 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 28 | Q188601 | [[bustard beag]] | Tetrax tetrax | [[:commons:Category:Tetrax tetrax|Tetrax tetrax]] | 41 gram | 110 ceintiméadar | [[Íomhá:TetraxTetraxIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 21 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 29 | Q290871 | [[bustard Houbara]] | Chlamydotis undulata | [[:commons:Category:Chlamydotis undulata|Chlamydotis undulata]] | 68 gram<br/>1.96 cileagram<br/>1.15 cileagram | | [[Íomhá:Houbara map.svg|center|128px]] | 24 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 30 | Q171655 | [[bustard mór]] | Otis tarda | [[:commons:Category:Otis tarda|Otis tarda]] | 143 gram | 235 ceintiméadar<br/>180 ceintiméadar | [[Íomhá:Otis tarda distribution.png|center|128px]] | 25 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 31 | Q26205 | [[buíóg]] | Emberiza citrinella | [[:commons:Category:Emberiza citrinella|Emberiza citrinella]] | 2.94 gram | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:Emberizacitronella3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 32 | Q908909 | [[búbúc Norfolk]] | Ninox novaeseelandiae | [[:commons:Category:Ninox novaeseelandiae|Ninox novaeseelandiae]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 33 | Q179959 | [[cacapó]] | Strigops habroptila | [[:commons:Category:Strigops habroptila|Strigops habroptila]] | | | [[Íomhá:Kakapohist.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 34 | Q27050 | [[cadhan]] | Branta bernicla | [[:commons:Category:Branta bernicla|Branta bernicla]] | | 1.01 méadar | [[Íomhá:Branta bernicla map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 35 | Q188446 | [[caipín dubh]] | Sylvia atricapilla | [[:commons:Category:Sylvia atricapilla|Sylvia atricapilla]] | 2.19 gram<br/>18.1 gram | 23 ceintiméadar | [[Íomhá:Sylviaatricapillamap2.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 36 | Q235057 | [[caislín aille]] | Monticola saxatilis | [[:commons:Category:Monticola saxatilis|Monticola saxatilis]] | 4.95 gram<br/>47 gram<br/>52.4 gram | | [[Íomhá:MonticolaSaxatilisIUCNver2019 1.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 37 | Q152144 | [[caislín aille gorm]] | Monticola solitarius | [[:commons:Category:Monticola solitarius|Monticola solitarius]] | 5.95 gram | | [[Íomhá:MonticolaSolitariusIUCNver2019 1.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 38 | Q155869 | [[caislín aitinn]] | Saxicola rubetra | [[:commons:Category:Saxicola rubetra|Saxicola rubetra]] | 2.06 gram | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:Saxicola rubetra, IUCN.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 39 | Q1315689 | [[caislín cloch]] | Saxicola torquatus | [[:commons:Category:Saxicola torquatus|Saxicola torquatus]] | | | | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 40 | Q838665 | [[caislín cloch Eorpach]] | Saxicola rubicola | [[:commons:Category:Saxicola rubicola|Saxicola rubicola]] | | | | 15 lá | |- | style='text-align:right'| 41 | Q1589281 | [[caislín Sibéarach]] | Saxicola maurus | [[:commons:Category:Saxicola maurus|Saxicola maurus]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 42 | Q852622 | [[Cnagaire impiriúil|Campephilus imperialis]] | Campephilus imperialis | [[:commons:Category:Campephilus imperialis|Campephilus imperialis]] | | | [[Íomhá:Campephilus imperialis map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 43 | Q284331 | [[Cnagaire Magellanach|Campephilus magellanicus]] | Campephilus magellanicus | [[:commons:Category:Campephilus magellanicus|Campephilus magellanicus]] | 260 gram | 0.6 méadar | [[Íomhá:Campephilus magellanicus distr.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 44 | Q208334 | [[Donnóg Alpach|cantaire Alpshléibhe]] | Prunella collaris | [[:commons:Category:Prunella collaris|Prunella collaris]] | | | [[Íomhá:PrunellaCollariusIUCN.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 45 | Q1049121 | [[Donnóg Radde|cantaire carraige]] | Prunella ocularis | [[:commons:Category:Prunella ocularis|Prunella ocularis]] | | | | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 46 | Q129059 | [[capall coille]] | Tetrao urogallus | [[:commons:Category:Tetrao urogallus|Tetrao urogallus]] | 3.8 cileagram<br/>1.97 cileagram<br/>53 gram | 106 ceintiméadar | [[Íomhá:Western Capercaillie Tetrao urogallus distribution map.png|center|128px]] | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 47 | Q26198 | [[caróg dhubh]] | Corvus corone | [[:commons:Category:Corvus corone|Corvus corone]] | | 0.91 méadar | [[Íomhá:Corvus corone map.png|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 48 | Q831597 | [[catéan liath]] | Dumetella carolinensis | [[:commons:Category:Dumetella carolinensis|Dumetella carolinensis]] | 3.8 gram<br/>35.7 gram<br/>39.6 gram | | [[Íomhá:Dumetella carolinensis-map.jpg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 49 | Q25384 | [[ceann cait]] | Asio otus | [[:commons:Category:Asio otus|Asio otus]] | | 95 ceintiméadar | [[Íomhá:Asio otus distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 50 | Q25376 | [[Cearc cheannann Eoráiseach|cearc cheannann]] | Fulica atra | [[:commons:Category:Fulica atra|Fulica atra]] | 36.5 gram<br/>835 gram<br/>715 gram | 75 ceintiméadar | [[Íomhá:Fulica atra distribution.png|center|128px]] | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 51 | Q470016 | [[cearc cheannann Mheiriceánach]] | Fulica americana | [[:commons:Category:Fulica americana|Fulica americana]] | | | [[Íomhá:Fulica americana map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 52 | Q901228 | [[cearc mhailí]] | Leipoa ocellata | [[:commons:Category:Leipoa ocellata|Leipoa ocellata]] | 2.4 cileagram<br/>175 gram<br/>1.8 cileagram | | | 63 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 53 | Q178702 | [[cearc shailí]] | Lagopus lagopus | [[:commons:Category:Lagopus lagopus|Lagopus lagopus]] | 720 gram<br/>580 gram | | [[Íomhá:Willow Ptarmigan Lagopus lagopus distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 54 | Q18847 | [[cearc uisce]] | Gallinula chloropus | [[:commons:Category:Gallinula chloropus|Gallinula chloropus]] | 348 gram | 52 ceintiméadar | [[Íomhá:Gallinula chloropus distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 55 | Q104867606 | [[Ceolaire barrach]] | Curruca nisoria | [[:commons:Category:Curruca nisoria|Curruca nisoria]] | 2.63 gram | 25 ceintiméadar | [[Íomhá:SylviaNisoriaIUCN.svg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 56 | Q312779 | [[ceolaire Blyth]] | Acrocephalus dumetorum | [[:commons:Category:Acrocephalus dumetorum|Acrocephalus dumetorum]] | 1.68 gram | | [[Íomhá:AcrocephalusDumetorumIUCN.svg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 57 | Q14753772 | [[ceolaire bánlíoch]] | Iduna pallida | [[:commons:Category:Iduna pallida|Iduna pallida]] | | | [[Íomhá:IdunaPallidaIUCN.svg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 58 | Q208710 | [[ceolaire casarnaí]] | Locustella naevia | [[:commons:Category:Locustella naevia|Locustella naevia]] | | 17 ceintiméadar | [[Íomhá:LocustellaNaeviaIUCN.svg|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 59 | Q650114 | [[ceolaire Cetti]] | Cettia cetti | [[:commons:Category:Cettia cetti|Cettia cetti]] | | 17 ceintiméadar | [[Íomhá:Cettia cetti distribution map.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 60 | Q27075477 | [[ceolaire coille]] | Phylloscopus sibilatrix | [[:commons:Category:Phylloscopus sibilatrix|Phylloscopus sibilatrix]] | 1.32 gram<br/>10 gram | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:Phylloscopus sibilatrix Range Map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 61 | Q210422 | [[ceolaire corraigh]] | Acrocephalus palustris | [[:commons:Category:Acrocephalus palustris|Acrocephalus palustris]] | 1.85 gram | 20 ceintiméadar | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 62 | Q757116 | [[ceolaire cuaráin]] | Iduna caligata | [[:commons:Category:Iduna caligata|Iduna caligata]] | | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 63 | Q27236 | [[ceolaire cíbe]] | Acrocephalus schoenobaenus | [[:commons:Category:Acrocephalus schoenobaenus|Acrocephalus schoenobaenus]] | 1.65 gram | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:AcrocephalusSchoenobaenusIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 64 | Q1590574 | [[Ceolaire Upcher|ceolaire fann]] | Hippolais languida | [[:commons:Category:Hippolais languida|Hippolais languida]] | 1.79 gram | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 65 | Q210791 | [[ceolaire feanearrach]] | Cisticola juncidis | [[:commons:Category:Cisticola juncidis|Cisticola juncidis]] | | | [[Íomhá:CisticolaJuncidisIUCN.svg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 66 | Q110257524 | [[Ceolaire fraoigh]] | Curruca undata | [[:commons:Category:Curruca undata|Curruca undata]] | | 16 ceintiméadar | | 13 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 67 | Q110257494 | [[Ceolaire mion|Ceolaire fásaigh]] | Curruca nana | [[:commons:Category:Curruca nana|Curruca nana]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 68 | Q202478 | [[ceolaire garraí]] | Sylvia borin | [[:commons:Category:Sylvia borin|Sylvia borin]] | | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:Sylviaborinmap2.jpg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 69 | Q159080 | [[ceolaire giolcaí]] | Acrocephalus scirpaceus | [[:commons:Category:Acrocephalus scirpaceus|Acrocephalus scirpaceus]] | 12 gram | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:AcrocephalusScirpaceusIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 70 | Q827657 | [[ceolaire goirt ríse]] | Acrocephalus agricola | [[:commons:Category:Acrocephalus agricola|Acrocephalus agricola]] | | | [[Íomhá:AcrocephalusAgricolaIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 71 | Q27674 | [[ceolaire ictireach]] | Hippolais icterina | [[:commons:Category:Hippolais icterina|Hippolais icterina]] | 1.7 gram | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:HippolaisIcterinaIUCN.svg|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 72 | Q110257499 | [[Ceolaire tiubhghobach|Ceolaire Oirféach]] | Curruca crassirostris | [[:commons:Category:Curruca crassirostris|Curruca crassirostris]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 73 | Q27239 | [[ceolaire sailí]] | Phylloscopus trochilus | [[:commons:Category:Phylloscopus trochilus|Phylloscopus trochilus]] | | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:Phylloscopus trochilus Range Map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 74 | Q321272 | [[ceolaire Savi]] | Locustella luscinioides | [[:commons:Category:Locustella luscinioides|Locustella luscinioides]] | 2.08 gram | 20 ceintiméadar | [[Íomhá:LocustellaLuscinioidesIUCN.svg|center|128px]] | 10 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 75 | Q460229 | [[ceolaire scothghlas]] | Phylloscopus trochiloides | [[:commons:Category:Phylloscopus trochiloides|Phylloscopus trochiloides]] | | | [[Íomhá:Phylloscopus trochiloides distribution map.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 76 | Q110257505 | [[Ceolaire Ménétries|ceolaire screige]] | Curruca mystacea | [[:commons:Category:Curruca mystacea|Curruca mystacea]] | 1.5 gram | | | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 77 | Q1052008 | [[Ceyx erithaca]] | Ceyx erithaca | [[:commons:Category:Ceyx erithaca|Ceyx erithaca]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 78 | Q26982 | [[circín starraiceach]] | Galerida cristata | [[:commons:Category:Galerida cristata|Galerida cristata]] | | | [[Íomhá:Galerida cristata distribution map.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 79 | Q148583 | [[cirlghealóg]] | Emberiza cirlus | [[:commons:Category:Emberiza cirlus|Emberiza cirlus]] | | 24 ceintiméadar | [[Íomhá:Emberiza cirlus distribution map.jpg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 80 | Q25385 | [[clamhán]] | Buteo buteo | [[:commons:Category:Buteo buteo|Buteo buteo]] | 0.925 cileagram<br/>60 gram<br/>790 gram<br/>966.5 gram | 1.24 méadar | [[Íomhá:Buteo buteo distribution map.png|center|128px]] | 34 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 81 | Q233684 | [[clamhán cosfhada]] | Buteo rufinus | [[:commons:Category:Buteo rufinus|Buteo rufinus]] | 73 gram | | [[Íomhá:ButeoRufinusIUCN2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 82 | Q26407 | [[clamhán lópach]] | Buteo lagopus | [[:commons:Category:Buteo lagopus|Buteo lagopus]] | 824.6 gram<br/>1.027 cileagram | 1.35 méadar | [[Íomhá:Buteo lagopus distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 83 | Q170466 | [[clamhán riabhach]] | Pernis apivorus | [[:commons:Category:Pernis apivorus|Pernis apivorus]] | 49 gram | 1.26 méadar | [[Íomhá:PernisApivorusIUCN2018 2.png|center|128px]] | 32 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 84 | Q21090684 | [[Iolar breac mór|Clanga clanga]] | Clanga clanga | [[:commons:Category:Clanga clanga|Clanga clanga]] | 110 gram | 167.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Aquila clanga distribution map.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 85 | Q26420 | [[Clochrán coiteann|clochrán]] | Oenanthe oenanthe | [[:commons:Category:Oenanthe oenanthe|Oenanthe oenanthe]] | | 0.28 méadar | [[Íomhá:Oenanthe oenanthe map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 86 | Q769528 | [[Clochrán earr-rua|clochrán Afganastánach]] | Oenanthe chrysopygia | [[:commons:Category:Oenanthe chrysopygia|Oenanthe chrysopygia]] | | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 87 | Q763538 | [[clochrán alabhreac]] | Oenanthe pleschanka | [[:commons:Category:Oenanthe pleschanka|Oenanthe pleschanka]] | 2.43 gram | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 88 | Q385723 | [[Oenanthe hispanica|clochrán cluasdubh]] | Oenanthe hispanica | [[:commons:Category:Oenanthe hispanica|Oenanthe hispanica]] | | | [[Íomhá:OenantheHispanicaIUCNver2019-3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 89 | Q769093 | [[Clochrán Finsch|clochrán droimbhán]] | Oenanthe finschii | [[:commons:Category:Oenanthe finschii|Oenanthe finschii]] | 26 gram<br/>29 gram | | | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 90 | Q1303323 | [[Clochrán Coirdíneach|clochrán earrdhearg]] | Oenanthe xanthoprymna | [[:commons:Category:Oenanthe xanthoprymna|Oenanthe xanthoprymna]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 91 | Q769934 | [[clochrán fásaigh]] | Oenanthe deserti | [[:commons:Category:Oenanthe deserti|Oenanthe deserti]] | | | [[Íomhá:OenantheDesertiIUCNver2019-3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 92 | Q747686 | [[clochrán gainimh]] | Oenanthe isabellina | [[:commons:Category:Oenanthe isabellina|Oenanthe isabellina]] | 3.04 gram<br/>29 gram | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 93 | Q207290 | [[Cnagaire droimgheal|cnagaire droimbhán]] | Dendrocopos leucotos | [[:commons:Category:Dendrocopos leucotos|Dendrocopos leucotos]] | | | [[Íomhá:White-backed Woodpecker Dendrocopos leucotos distribution map.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 94 | Q143284 | [[cnagaire dubh]] | Dryocopus martius | [[:commons:Category:Dryocopus martius|Dryocopus martius]] | 11.8 gram | | [[Íomhá:Dryocopus martius distr.PNG|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 95 | Q166171 | [[cnagaire glas]] | Picus viridis | [[:commons:Category:Picus viridis|Picus viridis]] | 8.9 gram<br/>193 gram | 41 ceintiméadar | [[Íomhá:Picus viridis dis.png|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 96 | Q752481 | [[Cnagaire Siriach|cnagaire Síriach]] | Dendrocopos syriacus | [[:commons:Category:Dendrocopos syriacus|Dendrocopos syriacus]] | 5.1 gram | | [[Íomhá:Dendrocopos syriacus distr new.png|center|128px]] | 10 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 97 | Q27124 | [[cnota]] | Calidris canutus | [[:commons:Category:Calidris canutus|Calidris canutus]] | 19.3 gram<br/>126 gram<br/>148 gram | 0.5 méadar | [[Íomhá:RedKnotMigration.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 98 | Q749701 | [[Cnóshnag Neumayer|cnóshnag creige]] | Sitta neumayer | [[:commons:Category:Sitta neumayer|Sitta neumayer]] | 2.43 gram | | | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 99 | Q156767 | [[cnóshnag Eorpach]] | Sitta europaea | [[:commons:Category:Sitta europaea|Sitta europaea]] | 2.25 gram<br/>23 gram | 24 ceintiméadar | [[Íomhá:Sitta europaea distribution map.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 100 | Q514809 | [[cocaitíl]] | Nymphicus hollandicus | [[:commons:Category:Nymphicus hollandicus|Nymphicus hollandicus]] | 5.68 gram<br/>86 gram | | [[Íomhá:Bird range cockatiel.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 101 | Q210341 | [[Cochlearius cochlearius]] | Cochlearius cochlearius | [[:commons:Category:Cochlearius cochlearius|Cochlearius cochlearius]] | | | [[Íomhá:Cochlearius cochlearius map.svg|center|128px]] | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 102 | Q1274601 | [[coileach sneachta Caispeach]] | Tetraogallus caspius | [[:commons:Category:Tetraogallus caspius|Tetraogallus caspius]] | 2.59 cileagram<br/>2.07 cileagram<br/>75 gram | 100 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 103 | Q1137277 | [[coileach sneachta Cugasach]] | Tetraogallus caucasicus | [[:commons:Category:Tetraogallus caucasicus|Tetraogallus caucasicus]] | | 87.5 ceintiméadar | | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 104 | Q25332 | [[coirneach]] | Pandion haliaetus | [[:commons:Category:Pandion haliaetus|Pandion haliaetus]] | 1.4 cileagram | 1.6 méadar | [[Íomhá:Wiki-Pandion haliaetus.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 105 | Q42326 | [[colm aille]] | Columba livia | [[:commons:Category:Columba livia|Columba livia]] | 294 gram<br/>267 gram | 690 millimetre | [[Íomhá:Columba livia distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 106 | Q26026 | [[Colúr coille|colm coille]] | Columba palumbus | [[:commons:Category:Columba palumbus|Columba palumbus]] | 18.9 gram | 0.75 méadar | [[Íomhá:Columba-palumbus-dist.png|center|128px]] | 17 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 107 | Q26140 | [[colm gorm]] | Columba oenas | [[:commons:Category:Columba oenas|Columba oenas]] | 16.7 gram | 0.75 méadar | [[Íomhá:ColumbaOenasIUCNver2019-2.png|center|128px]] | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 108 | Q170598 | [[condar na nAindéas]] | Vultur gryphus | [[:commons:Category:Vultur gryphus|Vultur gryphus]] | | 3.048 méadar | [[Íomhá:AndeanMap.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 109 | Q25382 | [[corcrán coille]] | Pyrrhula pyrrhula | [[:commons:Category:Pyrrhula pyrrhula|Pyrrhula pyrrhula]] | 2.41 gram<br/>31 gram | 0.26 méadar | [[Íomhá:PyrrhulaPyrrhulaIUCN2019-3.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 110 | Q1084895 | [[corcrán coille ceannliath]] | Pyrrhula erythaca | [[:commons:Category:Pyrrhula erythaca|Pyrrhula erythaca]] | 21.7 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 111 | Q160488 | [[corr chorcra]] | Ardea purpurea | [[:commons:Category:Ardea purpurea|Ardea purpurea]] | 51 gram | 1.35 méadar | [[Íomhá:ArdeaPurpureaIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 112 | Q171360 | [[corr leitheadach Eoráiseach]] | Platalea leucorodia | [[:commons:Category:Platalea leucorodia|Platalea leucorodia]] | 76 gram | 1.3 méadar | [[Íomhá:Platalea leucorodia.PNG|center|128px]] | 23 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 113 | Q126216 | [[corr oíche]] | Nycticorax nycticorax | [[:commons:Category:Nycticorax nycticorax|Nycticorax nycticorax]] | 682 gram<br/>590 gram | 1.06 méadar | [[Íomhá:Nycticorax nycticorax map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 114 | Q722981 | [[corr ríoga]] | Platalea regia | [[:commons:Category:Platalea regia|Platalea regia]] | 69 gram | 120 ceintiméadar | | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 115 | Q191394 | [[corr scréachach]] | Ardeola ralloides | [[:commons:Category:Ardeola ralloides|Ardeola ralloides]] | 16 gram<br/>288 gram | 0.86 méadar | [[Íomhá:Ardeola ralloides map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 116 | Q144218 | [[coscaróba]] | Coscoroba coscoroba | [[:commons:Category:Coscoroba coscoroba|Coscoroba coscoroba]] | 4.6 cileagram<br/>3.8 cileagram<br/>185 gram | | [[Íomhá:Coscoroba coscoroba map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 117 | Q18859 | [[cosdeargán]] | Tringa totanus | [[:commons:Category:Tringa totanus|Tringa totanus]] | 22.3 gram<br/>129 gram | 62 ceintiméadar | [[Íomhá:TringaTotanusIUCN2019 2.png|center|128px]] | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 118 | Q28103 | [[cosdeargán breac]] | Tringa erythropus | [[:commons:Category:Tringa erythropus|Tringa erythropus]] | 24.5 gram<br/>142 gram<br/>161 gram | 64 ceintiméadar | [[Íomhá:TringaErythropusIUCN.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 119 | Q230837 | [[cromán bánlíoch]] | Circus macrourus | [[:commons:Category:Circus macrourus|Circus macrourus]] | 28 gram<br/>322 gram<br/>445 gram | 1.09 méadar | [[Íomhá:Circus macrourus distribution map.png|center|128px]] | 29 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 120 | Q26574 | [[cromán liath]] | Circus pygargus | [[:commons:Category:Circus pygargus|Circus pygargus]] | 24 gram<br/>261 gram<br/>370 gram | 1.09 méadar | [[Íomhá:Circus pygargus distribution map.png|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 121 | Q26431 | [[Cromán móna iartharach]] | Circus aeruginosus | [[:commons:Category:Circus aeruginosus|Circus aeruginosus]] | 40 gram | 1.16 méadar | [[Íomhá:Circus aeruginosus distribution map.png|center|128px]] | 34 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 122 | Q25572 | [[cromán na gcearc]] | Circus cyaneus | [[:commons:Category:Circus cyaneus|Circus cyaneus]] | 346 gram<br/>527 gram | 1.1 méadar | [[Íomhá:Circus cyaneus distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 123 | Q27102 | [[crosán]] | Alca torda | [[:commons:Category:Alca torda|Alca torda]] | | 0.661 méadar | [[Íomhá:Alca torda map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 124 | Q18854 | [[crotach]] | Numenius arquata | [[:commons:Category:Numenius arquata|Numenius arquata]] | 76 gram<br/>742 gram<br/>869 gram | 0.97 méadar | [[Íomhá:NumeniusArquata.png|center|128px]] | 28 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 125 | Q61857 | [[crotach Artach]] | Numenius borealis | [[:commons:Category:Numenius borealis|Numenius borealis]] | | 70 ceintiméadar | [[Íomhá:Numenius borealis map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 126 | Q18858 | [[crotach eanaigh]] | Numenius phaeopus | [[:commons:Category:Numenius phaeopus|Numenius phaeopus]] | | 1.07 méadar | [[Íomhá:Numenius phaeopus distribution map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 127 | Q79915 | [[Murlach mara|cruidín]] | Alcedo atthis | [[:commons:Category:Alcedo atthis|Alcedo atthis]] | 4.3 gram | 25 ceintiméadar | [[Íomhá:Alcedo atthis -range map-2-cp.png|center|128px]] | 19.5 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 128 | Q31646 | [[Cruidín ceiriúlach]] | Alcedo coerulescens | [[:commons:Category:Alcedo coerulescens|Alcedo coerulescens]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 129 | Q1263692 | [[Cruidín crúcghobach]] | Melidora macrorrhina | [[:commons:Category:Melidora macrorrhina|Melidora macrorrhina]] | 97 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 130 | Q1265314 | [[Cruidín droimghlas]] | Actenoides monachus | [[:commons:Category:Actenoides monachus|Actenoides monachus]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 131 | Q735158 | [[cruidín píbgheal]] | Halcyon smyrnensis | [[:commons:Category:Halcyon smyrnensis|Halcyon smyrnensis]] | | | [[Íomhá:White-throated Kingfisher Range.JPG|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 132 | Q18845 | [[Cuach choiteann|cuach]] | Cuculus canorus | [[:commons:Category:Cuculus canorus|Cuculus canorus]] | 3.22 gram<br/>117 gram<br/>106 gram | 58 ceintiméadar | [[Íomhá:CuculusCanorusIUCNver2019 3.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 133 | Q852265 | [[cuach ghob-bhuí]] | Coccyzus americanus | [[:commons:Category:Coccyzus americanus|Coccyzus americanus]] | | | [[Íomhá:Coccyzus americanus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 134 | Q27442 | [[cuilire alabhreac]] | Ficedula hypoleuca | [[:commons:Category:Ficedula hypoleuca|Ficedula hypoleuca]] | 1.7 gram<br/>12 gram | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:FicedulaHypoleucaIUCN2019-3.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 135 | Q241499 | [[cuilire broinnrua]] | Ficedula parva | [[:commons:Category:Ficedula parva|Ficedula parva]] | 1.45 gram | | [[Íomhá:FicedulaParvaIUCN2019-3.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 136 | Q1591580 | [[cuilire leathmhuinceach]] | Ficedula semitorquata | [[:commons:Category:Ficedula semitorquata|Ficedula semitorquata]] | | | | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 137 | Q26607 | [[cuilire liath]] | Muscicapa striata | [[:commons:Category:Muscicapa striata|Muscicapa striata]] | 1.92 gram | 24 ceintiméadar | [[Íomhá:MuscicapaStriataIUCN2019-3.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 138 | Q690826 | [[Cuilire bán|cuilire muinceach]] | Ficedula albicollis | [[:commons:Category:Ficedula albicollis|Ficedula albicollis]] | 1.6 gram | | [[Íomhá:FicedulaAlbicollisIUCN2019-3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 139 | Q838749 | [[Scréachóg Steller|Cyanocitta stelleri]] | Cyanocitta stelleri | [[:commons:Category:Cyanocitta stelleri|Cyanocitta stelleri]] | 8.1 gram<br/>94 gram | | [[Íomhá:Cyanocitta stelleri map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 140 | Q25345384 | [[cág]] | Coloeus monedula | [[:commons:Category:Coloeus monedula|Coloeus monedula]] | | 0.65 méadar | [[Íomhá:Corvus monedula distribution de.svg|center|128px]] | 20 lá | |- | style='text-align:right'| 141 | Q191386 | [[cág gob-bhuí]] | Pyrrhocorax graculus | [[:commons:Category:Pyrrhocorax graculus|Pyrrhocorax graculus]] | | | [[Íomhá:Pyrrhocoraxgraculusmap.png|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 142 | Q208405 | [[cánóg dhubh]] | Puffinus puffinus | [[:commons:Category:Puffinus puffinus|Puffinus puffinus]] | 521 gram | 82 ceintiméadar | [[Íomhá:Puffinus puffinus distribution.jpg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 143 | Q25234 | [[Lon dubh|céirseach]] | Turdus merula | [[:commons:Category:Turdus merula|Turdus merula]] | | 36 ceintiméadar | [[Íomhá:Turdus merula distribution map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 144 | Q244197 | [[Cíobhaí Beag Breac|cíobhaí beag breac]] | Apteryx owenii | [[:commons:Category:Apteryx owenii|Apteryx owenii]] | 285 gram | | [[Íomhá:Apteryx owenii - distribution map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 145 | Q734829 | [[Cíobhaí Donn an Oileáin Thuaidh|cíobhaí donn an Oileáin Thuaidh]] | Apteryx mantelli | [[:commons:Category:Apteryx mantelli|Apteryx mantelli]] | 2.25 cileagram<br/>2.955 cileagram | | [[Íomhá:North Island Brown Kiwi.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 146 | Q730091 | [[Cíobhaí Mór Breac|cíobhaí mór breac]] | Apteryx haastii | [[:commons:Category:Apteryx haastii|Apteryx haastii]] | 425 gram | | [[Íomhá:418px-NZ-kiwimapApteryx haastii.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 147 | Q26657 | [[Cíorbhuí coiteann|cíorbhuí]] | Regulus regulus | [[:commons:Category:Regulus regulus|Regulus regulus]] | 0.77 gram | 14 ceintiméadar | [[Íomhá:Regulus regulus map.png|center|128px]] | 17 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 148 | Q869023 | [[cíorlacha Phatagónach]] | Lophonetta specularioides | [[:commons:Category:Lophonetta specularioides|Lophonetta specularioides]] | | | [[Íomhá:Lophonetta specularioides map.svg|center|128px]] | 30 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 149 | Q716456 | [[Cúcabarra breac]] | Dacelo tyro | [[:commons:Category:Dacelo tyro|Dacelo tyro]] | 136 gram<br/>156 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 150 | Q854856 | [[Cúcabarra gormeiteach]] | Dacelo leachii | [[:commons:Category:Dacelo leachii|Dacelo leachii]] | 334 gram<br/>284 gram | | | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 151 | Q824974 | [[Cúcabarra gáiriteach]] | Dacelo novaeguineae | [[:commons:Category:Dacelo novaeguineae|Dacelo novaeguineae]] | 30.4 gram<br/>307.2 gram<br/>352.1 gram | | [[Íomhá:Distribution laughing kookaburra.jpg|center|128px]] | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 152 | Q919707 | [[Cúcabarra sluasaidghobach]] | Dacelo rex | [[:commons:Category:Clytoceyx rex|Clytoceyx rex]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 153 | Q942119 | [[Cúcabarra tarr-ruadhonn]] | Dacelo gaudichaud | [[:commons:Category:Dacelo gaudichaud|Dacelo gaudichaud]] | 143 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 154 | Q80362 | [[cúr dubh]] | Milvus migrans | [[:commons:Category:Milvus migrans|Milvus migrans]] | 56 gram<br/>828 gram | 1.52 méadar | [[Íomhá:Milvus migrans distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 155 | Q156250 | [[cúr rua]] | Milvus milvus | [[:commons:Category:Milvus milvus|Milvus milvus]] | 63 gram<br/>1.012 cileagram<br/>1.232 cileagram | 1.66 méadar | [[Íomhá:Milvus milvus distr.png|center|128px]] | 31 lá | |- | style='text-align:right'| 156 | Q184825 | [[deargán sneachta]] | Turdus iliacus | [[:commons:Category:Turdus iliacus|Turdus iliacus]] | 4.9 gram<br/>62 gram | 0.36 méadar | [[Íomhá:Turdus iliacus map.svg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 157 | Q275591 | [[Meánchnagaire breac|Dendrocoptes medius]] | Dendrocoptes medius | [[:commons:Category:Dendrocoptes medius|Dendrocoptes medius]] | | | [[Íomhá:Dendrocopos medius distr.png|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | Q856531 | [[Dicrurus paradiseus]] | Dicrurus paradiseus | [[:commons:Category:Dicrurus paradiseus|Dicrurus paradiseus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 159 | Q26698 | [[donnóg]] | Prunella modularis | [[:commons:Category:Prunella modularis|Prunella modularis]] | | 0.21 méadar | [[Íomhá:PrunellaModularisIUCN.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 160 | Q167230 | [[Snámhaí balla|dreapaire balla]] | Tichodroma muraria | [[:commons:Category:Tichodroma muraria|Tichodroma muraria]] | | | [[Íomhá:Mauerläufer1.png|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 161 | Q25740 | [[dreoilín]] | Troglodytes troglodytes | [[:commons:Category:Troglodytes troglodytes|Troglodytes troglodytes]] | | 15 ceintiméadar | [[Íomhá:TroglodytesTroglodytesIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 162 | Q27160 | [[droimneach beag]] | Larus fuscus | [[:commons:Category:Larus fuscus|Larus fuscus]] | 880 gram<br/>755 gram | 1.34 méadar | [[Íomhá:Larus fuscus map.svg|center|128px]] | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 163 | Q26629 | [[droimneach mór]] | Larus marinus | [[:commons:Category:Larus marinus|Larus marinus]] | | 1.67 méadar | [[Íomhá:Larus marinus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 164 | Q25469 | [[Druid choiteann|druid]] | Sturnus vulgaris | [[:commons:Category:Sturnus vulgaris|Sturnus vulgaris]] | | 0.38 méadar | [[Íomhá:Sturnus vulgaris map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 165 | Q890912 | [[Druid droimchorcra|druid dauria]] | Agropsar sturninus | [[:commons:Category:Agropsar sturninus|Agropsar sturninus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 166 | Q20823352 | [[druid rósach]] | Pastor roseus | [[:commons:Category:Pastor roseus|Pastor roseus]] | 6.6 gram<br/>79.6 gram<br/>66.9 gram | | [[Íomhá:PastorRoseusIUCNver2020-1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 167 | Q25402 | [[eala bhalbh]] | Cygnus olor | [[:commons:Category:Cygnus olor|Cygnus olor]] | 11.8 cileagram<br/>9.67 cileagram | 230 ceintiméadar | [[Íomhá:CygnusOlorIUCN2019 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 168 | Q131044 | [[eala dhubh]] | Cygnus atratus | [[:commons:Category:Cygnus atratus|Cygnus atratus]] | 258 gram<br/>6.2 cileagram<br/>5.1 cileagram | 180 ceintiméadar | [[Íomhá:Black Swan.png|center|128px]] | 38 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 169 | Q25612 | [[eala ghlórach]] | Cygnus cygnus | [[:commons:Category:Cygnus cygnus|Cygnus cygnus]] | 331 gram<br/>14 cileagram<br/>8.75 cileagram | 2.29 méadar | [[Íomhá:Cygnus-cygnus.png|center|128px]] | 36 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 170 | Q244432 | [[eala phíbdhubh]] | Cygnus melancoryphus | [[:commons:Category:Cygnus melancoryphus|Cygnus melancoryphus]] | | | [[Íomhá:Cygnus melancoryphus map.svg|center|128px]] | 35 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 171 | Q26603 | [[eala thundra]] | Cygnus columbianus | [[:commons:Category:Cygnus columbianus|Cygnus columbianus]] | 7.258 cileagram<br/>6.305 cileagram | 1.98 méadar | [[Íomhá:Cygnus columbianus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 172 | Q26620 | [[earrdheargán]] | Phoenicurus phoenicurus | [[:commons:Category:Phoenicurus phoenicurus|Phoenicurus phoenicurus]] | | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:Distribution ph phoenicurus.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 173 | Q796484 | [[Earrdheargán báneiteach|earrdheargán Cugasach]] | Phoenicurus erythrogastrus | [[:commons:Category:Phoenicurus erythrogastrus|Phoenicurus erythrogastrus]] | | | | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 174 | Q26755 | [[earrdheargán dubh]] | Phoenicurus ochruros | [[:commons:Category:Phoenicurus ochruros|Phoenicurus ochruros]] | | 25 ceintiméadar | [[Íomhá:DistributionBlackRedstart.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 175 | Q645528 | [[Euplectes franciscanus|Easpag flannbhuí]] | Euplectes franciscanus | [[:commons:Category:Euplectes franciscanus|Euplectes franciscanus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 176 | Q205491 | [[Gealóg charraige|Emberiza cia]] | Emberiza cia | [[:commons:Category:Emberiza cia|Emberiza cia]] | 2.77 gram<br/>23 gram | | [[Íomhá:EmberizaCiaIUCN2019-3.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 177 | Q1262861 | [[Spioróg mhór ruadhonn|Erythrotriorchis radiatus]] | Erythrotriorchis radiatus | [[:commons:Category:Erythrotriorchis radiatus|Erythrotriorchis radiatus]] | 630 gram<br/>1.1 cileagram | 123.5 ceintiméadar | | 41 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 178 | Q1060483 | [[Eurylaimus ochromalus]] | Eurylaimus ochromalus | [[:commons:Category:Eurylaimus ochromalus|Eurylaimus ochromalus]] | 33 gram | | [[Íomhá:Eurylaimus ochromalus map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 179 | Q748290 | [[fabhcún Barbarach]] | Falco pelegrinoides | [[:commons:Category:Falco peregrinus pelegrinoides|Falco peregrinus pelegrinoides]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 180 | Q25876 | [[Fabhcún coille Eoráiseach]] | Falco subbuteo | [[:commons:Category:Falco subbuteo|Falco subbuteo]] | 24 gram<br/>181.5 gram<br/>240.5 gram | 0.74 méadar | [[Íomhá:FalcoSubbuteoIUCNver2019 2.png|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 181 | Q179625 | [[fabhcún cosdearg]] | Falco vespertinus | [[:commons:Category:Falco vespertinus|Falco vespertinus]] | 17 gram<br/>150 gram<br/>167 gram | 0.72 méadar | [[Íomhá:Falco vespertinus distr.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 182 | Q30535 | [[Falco peregrinus|fabhcún gorm]] | Falco peregrinus | [[:commons:Category:Falco peregrinus|Falco peregrinus]] | | 1.02 méadar | [[Íomhá:PeregrineRangeMap.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 183 | Q33554 | [[fabhcún Lanner]] | Falco biarmicus | [[:commons:Category:Falco biarmicus|Falco biarmicus]] | | 100.5 ceintiméadar | [[Íomhá:FalcoBiarmicusIUCN2019-3.png|center|128px]] | 32 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 184 | Q165974 | [[fabhcún Saker]] | Falco cherrug | [[:commons:Category:Falco cherrug|Falco cherrug]] | 53 gram<br/>875 gram<br/>1.13 cileagram | 111.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Falco cherrug distr.png|center|128px]] | 30 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 185 | Q177688 | [[fabhcún tuaithe]] | Falco rusticolus | [[:commons:Category:Falco rusticolus|Falco rusticolus]] | | 58 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 186 | Q206840 | [[falaróp gobchaol]] | Phalaropus lobatus | [[:commons:Category:Phalaropus lobatus|Phalaropus lobatus]] | 6.3 gram<br/>35 gram<br/>39 gram | 0.34 méadar | [[Íomhá:Phalaropus lobatus map.svg|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 187 | Q208335 | [[falaróp gobmhór]] | Phalaropus fulicarius | [[:commons:Category:Phalaropus fulicarius|Phalaropus fulicarius]] | | 0.42 méadar | [[Íomhá:Phalaropus fulicarius map.svg|center|128px]] | 19 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 188 | Q26470 | [[falcóg bheag]] | Alle alle | [[:commons:Category:Alle alle|Alle alle]] | 28 gram | 0.32 méadar | [[Íomhá:Alle alle - distribution map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 189 | Q683138 | [[faoileán Airméanach]] | Larus armenicus | [[:commons:Category:Larus armenicus|Larus armenicus]] | 1 cileagram | 140 ceintiméadar | [[Íomhá:Larus armenicus range.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 190 | Q619065 | [[faoileán an Aigéin Chiúin]] | Larus pacificus | [[:commons:Category:Larus pacificus|Larus pacificus]] | 98.4 gram<br/>1.55 cileagram<br/>1.077 cileagram | 147 ceintiméadar | | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 191 | Q754885 | [[faoileán bandghobach]] | Larus delawarensis | [[:commons:Category:Larus delawarensis|Larus delawarensis]] | 566 gram<br/>471 gram | 1150 millimetre | [[Íomhá:Larus delawarensis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 192 | Q26427 | [[faoileán bán]] | Larus canus | [[:commons:Category:Larus canus|Larus canus]] | 413 gram<br/>360 gram | 1.11 méadar | [[Íomhá:Larus canus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 193 | Q27375 | [[faoileán glas]] | Larus hyperboreus | [[:commons:Category:Larus hyperboreus|Larus hyperboreus]] | 1.576 cileagram<br/>1.249 cileagram | 158 ceintiméadar | [[Íomhá:Larus hyperboreus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 194 | Q391421 | [[Crotach gobchaol|faoileán gobchaol]] | Chroicocephalus genei | [[:commons:Category:Chroicocephalus genei|Chroicocephalus genei]] | 29 gram<br/>275 gram<br/>236 gram | 102 ceintiméadar | [[Íomhá:ChroicocephalusGeneiIUCN.svg|center|128px]] | 22 lá | |- | style='text-align:right'| 195 | Q389505 | [[faoileán gáiriteach]] | Larus cachinnans | [[:commons:Category:Larus cachinnans|Larus cachinnans]] | 60 gram<br/>1.275 cileagram<br/>1.033 cileagram | 141 ceintiméadar | [[Íomhá:LarusCachinnansIUCN2019-2.png|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 196 | Q28236 | [[faoileán scadán]] | Larus argentatus | [[:commons:Category:Larus argentatus|Larus argentatus]] | | 1.34 méadar | [[Íomhá:Larus argentatus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 197 | Q704982 | [[faoileán scadán cosbhuí]] | Larus michahellis | [[:commons:Category:Larus michahellis|Larus michahellis]] | | 130 ceintiméadar | [[Íomhá:Larus michahellis map.png|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 198 | Q742574 | [[feadlacha aghaidhbhán]] | Dendrocygna viduata | [[:commons:Category:Dendrocygna viduata|Dendrocygna viduata]] | 36 gram<br/>674 gram | | [[Íomhá:Dendrocygnaviduatarange.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 199 | Q378192 | [[feadlacha na nIndiacha Thiar]] | Dendrocygna arborea | [[:commons:Category:Dendrocygna arborea|Dendrocygna arborea]] | 54 gram | | [[Íomhá:Dendrocygna arborea map.svg|center|128px]] | 30 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 200 | Q752461 | [[feadlacha tharrdhubh]] | Dendrocygna autumnalis | [[:commons:Category:Dendrocygna autumnalis|Dendrocygna autumnalis]] | 831 gram | | [[Íomhá:Dendrocygna autumnalis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 201 | Q21148 | [[feadóg bhuí]] | Pluvialis apricaria | [[:commons:Category:Pluvialis apricaria|Pluvialis apricaria]] | 32.8 gram<br/>175 gram | 72 ceintiméadar | [[Íomhá:Pluvialis apricaria map.svg|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 202 | Q18865 | [[feadóg bhuí Chiúin-Aigéanach]] | Pluvialis fulva | [[:commons:Category:Pluvialis fulva|Pluvialis fulva]] | 18 gram<br/>135 gram | 44 ceintiméadar | [[Íomhá:PluvialisFulvaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 203 | Q216836 | [[feadóg bhuí Mheiriceánach]] | Pluvialis dominica | [[:commons:Category:Pluvialis dominica|Pluvialis dominica]] | 26 gram<br/>145 gram | 0.62 méadar | [[Íomhá:Pluvialis dominica map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 204 | Q752485 | [[Feadóg Áiseach|feadóg Chaispeach]] | Anarhynchus asiaticus | [[:commons:Category:Charadrius asiaticus|Charadrius asiaticus]] | | 58 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 205 | Q26816 | [[feadóg chladaigh]] | Charadrius hiaticula | [[:commons:Category:Charadrius hiaticula|Charadrius hiaticula]] | 10.9 gram | 0.41 méadar | [[Íomhá:Charadrius hiaticula map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 206 | Q752398 | [[Pilibín Indiach|feadóg dheargsprochallach]] | Vanellus indicus | [[:commons:Category:Vanellus indicus|Vanellus indicus]] | | 0.683 méadar | [[Íomhá:Vanellus indicus map.svg|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 207 | Q827245 | [[feadóg earrbhán]] | Vanellus leucurus | [[:commons:Category:Vanellus leucurus|Vanellus leucurus]] | | 62.5 ceintiméadar | | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 208 | Q18857 | [[feadóg ghainimh mhór]] | Charadrius leschenaultii | [[:commons:Category:Charadrius leschenaultii|Charadrius leschenaultii]] | | 52 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 209 | Q18835 | [[feadóg ghlas]] | Pluvialis squatarola | [[:commons:Category:Pluvialis squatarola|Pluvialis squatarola]] | | 77 ceintiméadar | [[Íomhá:Pluvialis squatarola map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 210 | Q755737 | [[feadóg ghlórach]] | Charadrius vociferus | [[:commons:Category:Charadrius vociferus|Charadrius vociferus]] | | 61 ceintiméadar | [[Íomhá:Charadrius vociferus map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 211 | Q468009 | [[feadóg mhionbhosach]] | Charadrius semipalmatus | [[:commons:Category:Charadrius semipalmatus|Charadrius semipalmatus]] | | 47.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Charadrius semipalmatus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 212 | Q18851 | [[feadóigín chladaigh]] | Charadrius dubius | [[:commons:Category:Charadrius dubius|Charadrius dubius]] | 7.7 gram | 45 ceintiméadar | [[Íomhá:CharadriusDubiusIUCN2019-3.png|center|128px]] | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 213 | Q18855 | [[feadóigín chosdubh]] | Charadrius alexandrinus | [[:commons:Category:Anarhynchus alexandrinus|Anarhynchus alexandrinus]] | 47 gram | 42.5 ceintiméadar | [[Íomhá:CharadriusAlexandrinusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 214 | Q25405 | [[Caróg liath|feannóg]] | Corvus cornix | [[:commons:Category:Corvus cornix|Corvus cornix]] | | 98 ceintiméadar | [[Íomhá:Corvus cornix map.svg|center|128px]] | 18 lá | |- | style='text-align:right'| 215 | Q168514 | [[Fearán Eorpach|fearán]] | Streptopelia turtur | [[:commons:Category:Streptopelia turtur|Streptopelia turtur]] | 8.2 gram<br/>136 gram | 50 ceintiméadar | [[Íomhá:StreptopeliaTurturIUCN.png|center|128px]] | 15 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 216 | Q54696 | [[fearán baicdhubh]] | Streptopelia decaocto | [[:commons:Category:Streptopelia decaocto|Streptopelia decaocto]] | 9.2 gram<br/>193 gram | 30 ceintiméadar | [[Íomhá:StreptopeliaDecaoctoIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 217 | Q750027 | [[fearán gubhach]] | Zenaida macroura | [[:commons:Category:Zenaida macroura|Zenaida macroura]] | | | [[Íomhá:Zenaida macroura map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 218 | Q391198 | [[Colm gáiriteach|fearán pailme]] | Spilopelia senegalensis | [[:commons:Category:Spilopelia senegalensis|Spilopelia senegalensis]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 219 | Q25357 | [[fiach dubh]] | Corvus corax | [[:commons:Category:Corvus corax|Corvus corax]] | 689 gram<br/>1625 gram<br/>1041 gram<br/>25 gram | 120 ceintiméadar<br/>150 ceintiméadar | [[Íomhá:Corvus corax map.jpg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 220 | Q25393 | [[filiméala]] | Luscinia megarhynchos | [[:commons:Category:Luscinia megarhynchos|Luscinia megarhynchos]] | 2.65 gram | 24 ceintiméadar | [[Íomhá:LusciniaMegarhynchosIUCN.svg|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 221 | Q206130 | [[filiméala smólaigh]] | Luscinia luscinia | [[:commons:Category:Luscinia luscinia|Luscinia luscinia]] | 3.06 gram | | [[Íomhá:LusciniaLusciniaIUCN.svg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 222 | Q192058 | [[foitheach cluasach]] | Podiceps auritus | [[:commons:Category:Podiceps auritus|Podiceps auritus]] | 22.5 gram<br/>449.5 gram | 62 ceintiméadar | [[Íomhá:Slavonian Grebe-location-map-en.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 223 | Q579718 | [[foitheach gob-alabhreac]] | Podilymbus podiceps | [[:commons:Category:Podilymbus podiceps|Podilymbus podiceps]] | 20.5 gram<br/>522 gram<br/>358 gram | 54 ceintiméadar | [[Íomhá:Podilymbus podiceps map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 224 | Q25422 | [[foitheach mór]] | Podiceps cristatus | [[:commons:Category:Podiceps cristatus|Podiceps cristatus]] | 39.5 gram<br/>920 gram<br/>830 gram | 88 ceintiméadar | [[Íomhá:PodicepsCristatusIUCN2019-2.png|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 225 | Q185183 | [[foitheach píbdhubh]] | Podiceps nigricollis | [[:commons:Category:Podiceps nigricollis|Podiceps nigricollis]] | | 58 ceintiméadar | [[Íomhá:Black-necked Grebe-map-location-map-en.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 226 | Q179919 | [[foitheach píbrua]] | Podiceps grisegena | [[:commons:Category:Podiceps grisegena|Podiceps grisegena]] | 30.5 gram<br/>873.5 gram<br/>785.4 gram | 0.725 méadar | [[Íomhá:PodicepsGrisegenaIUCNver2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 227 | Q21062 | [[foracha]] | Uria aalge | [[:commons:Category:Uria aalge|Uria aalge]] | 108 gram | 0.707 méadar | [[Íomhá:Uria aalge map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 228 | Q212055 | [[foracha dhubh]] | Cepphus grylle | [[:commons:Category:Cepphus grylle|Cepphus grylle]] | 381 gram | 55 ceintiméadar | [[Íomhá:Cepphus grylle map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 229 | Q285165 | [[Francolin dubh|francóilín dubh]] | Francolinus francolinus | [[:commons:Category:Francolinus francolinus|Francolinus francolinus]] | 425 gram<br/>355 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 230 | Q25961 | [[Alauda arvensis|fuiseog]] | Alauda arvensis | [[:commons:Category:Alauda arvensis|Alauda arvensis]] | | 0.35 méadar | [[Íomhá:AlaudaArvensisIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 231 | Q207249 | [[fuiseog adharcach]] | Eremophila alpestris | [[:commons:Category:Eremophila alpestris|Eremophila alpestris]] | | 32 ceintiméadar | [[Íomhá:EremophilaAlpestrisIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 232 | Q470853 | [[Fuiseog chalandra|fuiseog aithriseach]] | Melanocorypha calandra | [[:commons:Category:Melanocorypha calandra|Melanocorypha calandra]] | 63 gram<br/>55 gram | | [[Íomhá:Melanocorypha calandra distribution map.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 233 | Q1137284 | [[fuiseog bháneiteach]] | Alauda leucoptera | [[:commons:Category:Alauda leucoptera|Alauda leucoptera]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 234 | Q26969 | [[fuiseog choille]] | Lullula arborea | [[:commons:Category:Lullula arborea|Lullula arborea]] | | 29 ceintiméadar | [[Íomhá:Lullula arborea distribution map.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 235 | Q318893 | [[Fuiseog Elton|fuiseog dhubh]] | Melanocorypha yeltoniensis | [[:commons:Category:Melanocorypha yeltoniensis|Melanocorypha yeltoniensis]] | 4.34 gram<br/>63.7 gram<br/>56.4 gram | | | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 236 | Q819885 | [[fuiseog dhébhallach]] | Melanocorypha bimaculata | [[:commons:Category:Melanocorypha bimaculata|Melanocorypha bimaculata]] | 4.04 gram<br/>54 gram | | [[Íomhá:Melanocorypha bimaculata distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 237 | Q24843 | [[fuiseog ladharghearr]] | Calandrella brachydactyla | [[:commons:Category:Calandrella brachydactyla|Calandrella brachydactyla]] | | | [[Íomhá:CalandrellaBrachydactylaIUCN2019 2.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 238 | Q525871 | [[fuiseog oirthearach]] | Alauda gulgula | [[:commons:Category:Alauda gulgula|Alauda gulgula]] | | | | 10 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 239 | Q25429 | [[fáinleog]] | Hirundo rustica | [[:commons:Category:Hirundo rustica|Hirundo rustica]] | | 0.32 méadar | [[Íomhá:Hirundo rustica.png|center|128px]] | 13.5 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 240 | Q26055 | [[gabhlán binne]] | Delichon urbicum | [[:commons:Category:Delichon urbicum|Delichon urbicum]] | | 0.29 méadar | [[Íomhá:Delichon urbicum.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 241 | Q165923 | [[gabhlán bánlíoch]] | Apus pallidus | [[:commons:Category:Apus pallidus|Apus pallidus]] | 3.5 gram<br/>41.3 gram | 0.44 méadar | | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 242 | Q213216 | [[gabhlán creige Eoráiseach]] | Ptyonoprogne rupestris | [[:commons:Category:Ptyonoprogne rupestris|Ptyonoprogne rupestris]] | 2.08 gram<br/>20 gram | 0.32 méadar | [[Íomhá:Ptyonoprogne rupestris.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 243 | Q31769 | [[gabhlán earrspíonach]] | Hirundapus caudacutus | [[:commons:Category:Hirundapus caudacutus|Hirundapus caudacutus]] | | | [[Íomhá:HirundapusCaudacutusDistribution.png|center|128px]] | 40 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 244 | Q25909 | [[gabhlán gainimh]] | Riparia riparia | [[:commons:Category:Riparia riparia|Riparia riparia]] | | 0.27 méadar | [[Íomhá:Riparia riparia map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 245 | Q25377 | [[gabhlán gaoithe]] | Apus apus | [[:commons:Category:Apus apus|Apus apus]] | 3.5 gram | 0.4 méadar | [[Íomhá:Apus apus distribution map.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 246 | Q321267 | [[Gabhlán Alpach|gabhlán gaoithe alpach]] | Tachymarptis melba | [[:commons:Category:Tachymarptis melba|Tachymarptis melba]] | 6.05 gram<br/>96 gram | | [[Íomhá:TachymarptisMelbaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 247 | Q611324 | [[Gabhlán beag|gabhlán gaoithe beag]] | Apus affinis | [[:commons:Category:Apus affinis|Apus affinis]] | | | [[Íomhá:ApusAffinisDistribution.png|center|128px]] | 23 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 248 | Q912863 | [[gabhlán simléir]] | Chaetura pelagica | [[:commons:Category:Chaetura pelagica|Chaetura pelagica]] | 23.6 gram | | [[Íomhá:Chimney Swift range.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 249 | Q128002 | [[gaineamhchearc Pallas]] | Syrrhaptes paradoxus | [[:commons:Category:Syrrhaptes paradoxus|Syrrhaptes paradoxus]] | 21 gram | 69 ceintiméadar | [[Íomhá:SyrrhaptesParadoxusIUCN.png|center|128px]] | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 250 | Q18875 | [[Geabhróg choiteann|geabhróg]] | Sterna hirundo | [[:commons:Category:Sterna hirundo|Sterna hirundo]] | | 0.88 méadar | [[Íomhá:CommonTernmap.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 251 | Q26800 | [[geabhróg Artach]] | Sterna paradisaea | [[:commons:Category:Sterna paradisaea|Sterna paradisaea]] | 114 gram | 0.8 méadar | [[Íomhá:Sterna paradisaea distribution and migration map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 252 | Q12267692 | [[geabhróg bheag]] | Sternula albifrons | [[:commons:Category:Sternula albifrons|Sternula albifrons]] | 10 gram<br/>57 gram | 0.52 méadar | [[Íomhá:SternulaAlbifronsIUCN.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 253 | Q233616 | [[geabhróg bhroinndubh]] | Chlidonias hybrida | [[:commons:Category:Chlidonias hybrida|Chlidonias hybrida]] | 90 gram<br/>78 gram | 67 ceintiméadar | [[Íomhá:ChlidoniasHybridaIUCN2019 3.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 254 | Q241753 | [[geabhróg bháneiteach]] | Chlidonias leucopterus | [[:commons:Category:Chlidonias leucopterus|Chlidonias leucopterus]] | 10.5 gram | 0.65 méadar | [[Íomhá:Chlidonias leucopterus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 255 | Q27129 | [[geabhróg Chaispeach]] | Hydroprogne caspia | [[:commons:Category:Hydroprogne caspia|Hydroprogne caspia]] | 680 gram<br/>588 gram | 133.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Hydroprogne caspia map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 256 | Q27215 | [[geabhróg dhubh]] | Chlidonias niger | [[:commons:Category:Chlidonias niger|Chlidonias niger]] | 11 gram<br/>60 gram | 0.539 méadar | [[Íomhá:Chlidonias niger map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 257 | Q18834 | [[geabhróg ghobdhubh]] | Gelochelidon nilotica | [[:commons:Category:Gelochelidon nilotica|Gelochelidon nilotica]] | | 94 ceintiméadar | [[Íomhá:Gelochelidon nilotica map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 258 | Q321293 | [[geabhróg rósach]] | Sterna dougallii | [[:commons:Category:Sterna dougallii|Sterna dougallii]] | | 76 ceintiméadar | [[Íomhá:Sterna dougallii map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 259 | Q27547 | [[geabhróg scothdhubh]] | Thalasseus sandvicensis | [[:commons:Category:Thalasseus sandvicensis|Thalasseus sandvicensis]] | | 1 méadar | [[Íomhá:ThalasseusSandvicensisIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 260 | Q14683 | [[gealbhan binne]] | Passer domesticus | [[:commons:Category:Passer domesticus|Passer domesticus]] | 30.5 gram | 239 millimetre<br/>23 ceintiméadar | [[Íomhá:PasserDomesticusDistribution.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 261 | Q25968 | [[gealbhan crainn]] | Passer montanus | [[:commons:Category:Passer montanus|Passer montanus]] | 26 gram | 21 ceintiméadar | [[Íomhá:Passermontanusmap.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 262 | Q736313 | [[Gealbhan petronia|gealbhan creige]] | Petronia petronia | [[:commons:Category:Petronia petronia|Petronia petronia]] | | | | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 263 | Q1318638 | [[Gealbhan ladharghearr|gealbhan mílítheach]] | Carpospiza brachydactyla | [[:commons:Category:Carpospiza brachydactyla|Carpospiza brachydactyla]] | | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 264 | Q422873 | [[gealbhan sionnaigh]] | Passerella iliaca | [[:commons:Category:Passerella iliaca|Passerella iliaca]] | | | [[Íomhá:Passerella iliaca map 2.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 265 | Q499290 | [[Glasán gléigeal|gealbhan sneachta]] | Montifringilla nivalis | [[:commons:Category:Montifringilla nivalis|Montifringilla nivalis]] | | | [[Íomhá:MontifringillaNivalisIUCN2019-3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 266 | Q466200 | [[Gealbhan Easpáinneach|gealbhan Spáinneach]] | Passer hispaniolensis | [[:commons:Category:Passer hispaniolensis|Passer hispaniolensis]] | | | [[Íomhá:SpanishSparrowMap.svg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 267 | Q27220 | [[gealóg bhuachair]] | Emberiza calandra | [[:commons:Category:Emberiza calandra|Emberiza calandra]] | | 29 ceintiméadar | [[Íomhá:EmberizaCalandraIUCN2018 2.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 268 | Q334183 | [[gealóg cheanndubh]] | Emberiza melanocephala | [[:commons:Category:Emberiza melanocephala|Emberiza melanocephala]] | 3.08 gram<br/>28 gram | | [[Íomhá:EmberizaMap.svg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 269 | Q842599 | [[Gealbhan ceoil|Gealóg cheoil]] | Melospiza melodia | [[:commons:Category:Melospiza melodia|Melospiza melodia]] | 24 gram | | [[Íomhá:Melospiza melodia map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 270 | Q206630 | [[gealóg gharraí]] | Emberiza hortulana | [[:commons:Category:Emberiza hortulana|Emberiza hortulana]] | 2.48 gram | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:EmberizaHortulanaIUCN2019-3.png|center|128px]] | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 271 | Q26961 | [[gealóg ghiolcaí]] | Emberiza schoeniclus | [[:commons:Category:Emberiza schoeniclus|Emberiza schoeniclus]] | | 24 ceintiméadar | [[Íomhá:EmberizaSchoeniclusIUCN2019-3.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 272 | Q837753 | [[Gealóg Chretzschmar|gealóg liathghorm]] | Emberiza caesia | [[:commons:Category:Emberiza caesia|Emberiza caesia]] | 2.31 gram | | [[Íomhá:Emberiza caesia 2.jpg|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 273 | Q648313 | [[Gealóg Bhuchanan|gealóg liathmhuinceach]] | Emberiza buchanani | [[:commons:Category:Emberiza buchanani|Emberiza buchanani]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 274 | Q26416 | [[gealóg shneachta]] | Plectrophenax nivalis | [[:commons:Category:Plectrophenax nivalis|Plectrophenax nivalis]] | | 35 ceintiméadar | [[Íomhá:Plectrophenax nivalis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 275 | Q28358 | [[Gearg choiteann|gearg]] | Coturnix coturnix | [[:commons:Category:Coturnix coturnix|Coturnix coturnix]] | 8.2 gram | 34 ceintiméadar | [[Íomhá:CoturnixCoturnixIUCNver2019-2.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 276 | Q142651 | [[gearg bhabaight]] | Colinus virginianus | [[:commons:Category:Colinus virginianus|Colinus virginianus]] | 8.9 gram<br/>171 gram | 34.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Colinus virginianus map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 277 | Q852146 | [[gearg Himiléach]] | Ophrysia superciliosa | [[:commons:Category:Ophrysia superciliosa|Ophrysia superciliosa]] | | | [[Íomhá:Ophrysia map.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 278 | Q716869 | [[gearg Sheapánach]] | Coturnix japonica | [[:commons:Category:Coturnix japonica|Coturnix japonica]] | 8 gram | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 279 | Q237670 | [[gearr Baillon]] | Zapornia pusilla | [[:commons:Category:Zapornia pusilla|Zapornia pusilla]] | 35 gram | | [[Íomhá:PorzanaPusillaIUCN2019 2.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 280 | Q270680 | [[gearr beag]] | Zapornia parva | [[:commons:Category:Zapornia parva|Zapornia parva]] | 7.9 gram | 36.5 ceintiméadar | [[Íomhá:ZaporniaParvaIUCNver2019 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 281 | Q194024 | [[gearr breac]] | Porzana porzana | [[:commons:Category:Porzana porzana|Porzana porzana]] | 10.9 gram<br/>80 gram | 0.38 méadar | [[Íomhá:Porzana porzana distribution map.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 282 | Q936740 | [[gearr sora]] | Porzana carolina | [[:commons:Category:Porzana carolina|Porzana carolina]] | 8.9 gram | 37.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Porzana carolina map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 283 | Q110257516 | [[Gilphíb choiteann|Gilphíb]] | Curruca communis | [[:commons:Category:Curruca communis|Curruca communis]] | 1.78 gram<br/>14.5 gram | 20 ceintiméadar | [[Íomhá:SylviaCommunisIUCN2019-3.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 284 | Q110257504 | [[Gilphíb bheag]] | Curruca curruca | [[:commons:Category:Curruca curruca|Curruca curruca]] | | 18 ceintiméadar | [[Íomhá:SylviaCurrucaIUCN.png|center|128px]] | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 285 | Q27075785 | [[glasán darach]] | Chloris chloris | [[:commons:Category:Chloris chloris|Chloris chloris]] | 2.17 gram | 0.25 méadar | [[Íomhá:Carduelis chloris distribution map.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 286 | Q559977 | [[Glasán cródheargach|glasán deargeiteach]] | Rhodopechys sanguineus | [[:commons:Category:Rhodopechys sanguineus|Rhodopechys sanguineus]] | | | | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 287 | Q174088 | [[glasán gobmhór]] | Coccothraustes coccothraustes | [[:commons:Category:Coccothraustes coccothraustes|Coccothraustes coccothraustes]] | | 31 ceintiméadar | [[Íomhá:Rangemap-grosbec.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 288 | Q921335 | [[glasán Mongólach]] | Bucanetes mongolicus | [[:commons:Category:Bucanetes mongolicus|Bucanetes mongolicus]] | | | [[Íomhá:Bucanetes mongolicus Distribution Map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 289 | Q559883 | [[Glasán cogalach|glasán trumpa]] | Bucanetes githagineus | [[:commons:Category:Bucanetes githagineus|Bucanetes githagineus]] | | | [[Íomhá:Bucanetes githagineus map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 290 | Q25984 | [[glasóg bhuí]] | Motacilla flava | [[:commons:Category:Motacilla flava|Motacilla flava]] | | 0.26 méadar | [[Íomhá:MotacillaFlavaIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 291 | Q25399 | [[glasóg bhán]] | Motacilla alba | [[:commons:Category:Motacilla alba|Motacilla alba]] | | 0.26 méadar | [[Íomhá:Motacilla alba distribution.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 292 | Q206540 | [[glasóg chiotrónach]] | Motacilla citreola | [[:commons:Category:Motacilla citreola|Motacilla citreola]] | | | [[Íomhá:MotacillaCitreolaIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 293 | Q201316 | [[glasóg liath]] | Motacilla cinerea | [[:commons:Category:Motacilla cinerea|Motacilla cinerea]] | 1.91 gram<br/>17.4 gram | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:MotacillaCinereaDistributionMapIUCNv8 2.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 294 | Q27075852 | [[gleoiseach]] | Linaria cannabina | [[:commons:Category:Linaria cannabina|Linaria cannabina]] | 1.66 gram<br/>19 gram | 0.24 méadar | [[Íomhá:LinariaCannabinaIUCN2019 2.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 295 | Q582976 | [[Glaséan súildearg|Gleoiseach shúildearg]] | Vireo olivaceus | [[:commons:Category:Vireo olivaceus|Vireo olivaceus]] | | | [[Íomhá:Vireo olivaceus map 2.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 296 | Q10965357 | [[gleoiseach sléibhe]] | Linaria flavirostris | [[:commons:Category:Linaria flavirostris|Linaria flavirostris]] | 1.37 gram | 23 ceintiméadar | [[Íomhá:LinariaFlavirostrisIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 297 | Q839834 | [[gobach mór broinnrósach]] | Pheucticus ludovicianus | [[:commons:Category:Pheucticus ludovicianus|Pheucticus ludovicianus]] | 44 gram | | [[Íomhá:Pheucticus ludovicianus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 298 | Q788649 | [[gobadáinín Baird]] | Calidris bairdii | [[:commons:Category:Calidris bairdii|Calidris bairdii]] | 9.6 gram | 38 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris bairdii map.svg|center|128px]] | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 299 | Q27232 | [[gobadáinín beag]] | Calidris minuta | [[:commons:Category:Calidris minuta|Calidris minuta]] | 6.3 gram<br/>24 gram<br/>27.1 gram | 36 ceintiméadar | [[Íomhá:CalidrisMinutaIUCNver2019 2.png|center|128px]] | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 300 | Q913052 | [[gobadáinín bídeach]] | Calidris minutilla | [[:commons:Category:Calidris minutilla|Calidris minutilla]] | | | [[Íomhá:Calidris minutilla map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 301 | Q62345 | [[gobadáinín crotaigh]] | Calidris ferruginea | [[:commons:Category:Calidris ferruginea|Calidris ferruginea]] | 12 gram | 44 ceintiméadar | [[Íomhá:Curlew sandpiper rangemap (cropped).svg|center|128px]] | 19 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 302 | Q845969 | [[gobadáinín ladharfhada]] | Calidris subminuta | [[:commons:Category:Calidris subminuta|Calidris subminuta]] | 7.5 gram<br/>29 gram<br/>32 gram | 30.5 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 303 | Q18860 | [[gobadáinín píbrua]] | Calidris ruficollis | [[:commons:Category:Calidris ruficollis|Calidris ruficollis]] | 8.3 gram<br/>26 gram | 31 ceintiméadar | [[Íomhá:Red-necked Stint.jpg|center|128px]] | 21 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 304 | Q58921 | [[gobadáinín Temminck]] | Calidris temminckii | [[:commons:Category:Calidris temminckii|Calidris temminckii]] | 5.8 gram<br/>24.3 gram<br/>27.8 gram | 36 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris temminckii distribution map.png|center|128px]] | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 305 | Q18850 | [[Gobadán coiteann|gobadán]] | Actitis hypoleucos | [[:commons:Category:Actitis hypoleucos|Actitis hypoleucos]] | | 0.273 méadar | [[Íomhá:ActitisHypoleucosIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 306 | Q599749 | [[gobadán bánphrompach]] | Calidris fuscicollis | [[:commons:Category:Calidris fuscicollis|Calidris fuscicollis]] | 10.8 gram<br/>39.7 gram<br/>45.8 gram | 37 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris fuscicollis map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 307 | Q18837 | [[gobadán coille]] | Tringa glareola | [[:commons:Category:Tringa glareola|Tringa glareola]] | 13.5 gram<br/>62 gram<br/>73 gram | 0.4 méadar | | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 308 | Q62359 | [[gobadán cosbhuí]] | Calidris maritima | [[:commons:Category:Calidris maritima|Calidris maritima]] | 67.6 gram<br/>76.3 gram | 44 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris maritima map2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 309 | Q753760 | [[gobadán earr-rinneach]] | Calidris acuminata | [[:commons:Category:Calidris acuminata|Calidris acuminata]] | 13.7 gram<br/>70.3 gram<br/>63.5 gram | 39.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris acuminata map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 310 | Q28450 | [[gobadán glas]] | Tringa ochropus | [[:commons:Category:Tringa ochropus|Tringa ochropus]] | 15.5 gram<br/>75 gram<br/>85 gram | 59 ceintiméadar | [[Íomhá:TringaOchropusIUCNver2019-2.png|center|128px]] | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 311 | Q28114227 | [[Gobadán gobleathan]] | Calidris falcinellus | [[:commons:Category:Calidris falcinellus|Calidris falcinellus]] | 9.1 gram<br/>37 gram | 36.5 ceintiméadar | | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 312 | Q839820 | [[gobadán scodalach]] | Calidris himantopus | [[:commons:Category:Calidris himantopus|Calidris himantopus]] | | 42.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris himantopus map.svg|center|128px]] | 20 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 313 | Q530194 | [[gobadán sléibhe]] | Bartramia longicauda | [[:commons:Category:Bartramia longicauda|Bartramia longicauda]] | | 66 ceintiméadar | [[Íomhá:Bartramia longicauda map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 314 | Q18856 | [[gobadán Terek]] | Xenus cinereus | [[:commons:Category:Xenus cinereus|Xenus cinereus]] | | 58 ceintiméadar | [[Íomhá:XenusCinereusIUCN.png|center|128px]] | 23 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 315 | Q26578 | [[gormphíb]] | Luscinia svecica | [[:commons:Category:Luscinia svecica|Luscinia svecica]] | | 22 ceintiméadar | [[Íomhá:Luscinia svecica distribution.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 316 | Q191683 | [[grús coimir]] | Anthropoides virgo | [[:commons:Category:Grus virgo|Grus virgo]] | | 167.5 ceintiméadar | [[Íomhá:AnthropoidesVirgoIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 317 | Q4764 | [[grús coiteann]] | Grus grus | [[:commons:Category:Grus grus|Grus grus]] | | 2.22 méadar | [[Íomhá:Verbreitungskarte des Kranichs.png|center|128px]] | 30 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 318 | Q457477 | [[grús Meiriceánach]] | Grus americana | [[:commons:Category:Grus americana|Grus americana]] | 7.497 cileagram | 215 ceintiméadar | [[Íomhá:Grus americana map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 319 | Q21949185 | [[grús Sibéarach]] | Leucogeranus leucogeranus | [[:commons:Category:Grus leucogeranus|Grus leucogeranus]] | 197 gram | 235 ceintiméadar | [[Íomhá:SiberianCrane.svg|center|128px]] | 29 lá | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 320 | Q27461 | [[guairdeall]] | Hydrobates pelagicus | [[:commons:Category:Hydrobates pelagicus|Hydrobates pelagicus]] | | 38 ceintiméadar | [[Íomhá:Hydrobatesmap2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 321 | Q18841 | [[guilbneach earrdhubh]] | Limosa limosa | [[:commons:Category:Limosa limosa|Limosa limosa]] | 39 gram<br/>264 gram<br/>315 gram | 76 ceintiméadar | [[Íomhá:LimosalimosaWorldDistribution.jpg|center|128px]] | 23 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 322 | Q283458 | [[Cnota mór|guilbneach Hudsúnach]] | Limosa haemastica | [[:commons:Category:Limosa haemastica|Limosa haemastica]] | 37.5 gram<br/>222 gram<br/>289 gram | 73 ceintiméadar | [[Íomhá:Limosa haemastica map.svg|center|128px]] | 23 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 323 | Q18864 | [[guilbneach stríocearrach]] | Limosa lapponica | [[:commons:Category:Limosa lapponica|Limosa lapponica]] | 313 gram<br/>354 gram | 0.73 méadar | [[Íomhá:Limosa-lapponica-distribution-map.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 324 | Q371633 | [[guilbnín gobghearr]] | Limnodromus griseus | [[:commons:Category:Limnodromus griseus|Limnodromus griseus]] | 113 gram | 48 ceintiméadar | [[Íomhá:Limnodromus griseus map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 325 | Q83020448 | [[Seaga|Gulosus aristotelis]] | Gulosus aristotelis | [[:commons:Category:Gulosus aristotelis|Gulosus aristotelis]] | | | [[Íomhá:GulosusAristotelisIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 326 | Q177856 | [[Bultúr gríofa|Gyps fulvus]] | Gyps fulvus | [[:commons:Category:Gyps fulvus|Gyps fulvus]] | 252 gram<br/>8.328 cileagram | 2.591 méadar | [[Íomhá:Gyps fulvus distribution map.png|center|128px]] | 54 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 327 | Q212937 | [[gé alabhreac chosbhuí]] | Anseranas semipalmata | [[:commons:Category:Anseranas semipalmata|Anseranas semipalmata]] | 128 gram | 155 ceintiméadar<br/>145 ceintiméadar | | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 328 | Q187852 | [[gé bhroinnrua]] | Branta ruficollis | [[:commons:Category:Branta ruficollis|Branta ruficollis]] | 1.095 cileagram<br/>90 gram<br/>1.375 cileagram | | [[Íomhá:Branta ruficollis map.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 329 | Q172093 | [[gé bhánéadanach]] | Anser albifrons | [[:commons:Category:Anser albifrons|Anser albifrons]] | | 1.41 méadar | [[Íomhá:Anser albifrons map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 330 | Q26733 | [[gé Cheanadach]] | Branta canadensis | [[:commons:Category:Branta canadensis|Branta canadensis]] | 3.814 cileagram<br/>3.314 cileagram<br/>5 cileagram | 1.69 méadar | [[Íomhá:Branta canadensis map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 331 | Q26680 | [[gé ghiúrainn]] | Branta leucopsis | [[:commons:Category:Branta leucopsis|Branta leucopsis]] | 107 gram<br/>1.788 cileagram<br/>1.586 cileagram | 1.08 méadar | [[Íomhá:Branta leucopsis map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 332 | Q25882 | [[gé ghlas]] | Anser anser | [[:commons:Category:Anser anser|Anser anser]] | 160 gram<br/>3.692 cileagram<br/>3.237 cileagram | 1.55 méadar | [[Íomhá:Anser anser distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 333 | Q244189 | [[Gé Hutchins|gé ghogallach]] | Branta hutchinsii | [[:commons:Category:Branta hutchinsii|Branta hutchinsii]] | | | [[Íomhá:Branta hutchinsii map.svg|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 334 | Q658658 | [[gé ghormeiteach Aibisíneach]] | Cyanochen cyanoptera | [[:commons:Category:Cyanochen cyanoptera|Cyanochen cyanoptera]] | 52 gram<br/>2.18 cileagram | | | 32 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 335 | Q755653 | [[Gé impireach|gé impiriúil]] | Anser canagicus | [[:commons:Category:Anser canagicus|Anser canagicus]] | | 119 ceintiméadar | [[Íomhá:Anser canagicus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 336 | Q766276 | [[gé luaithcheannach]] | Chloephaga poliocephala | [[:commons:Category:Chloephaga poliocephala|Chloephaga poliocephala]] | 89 gram<br/>2.233 cileagram | | [[Íomhá:Chloephaga poliocephala map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 337 | Q837402 | [[gé mhongach]] | Chenonetta jubata | [[:commons:Category:Chenonetta jubata|Chenonetta jubata]] | 54 gram<br/>807 gram | 79 ceintiméadar | [[Íomhá:Chenonetta jubata distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 338 | Q129036 | [[gé shléibhe]] | Chloephaga picta | [[:commons:Category:Chloephaga picta|Chloephaga picta]] | 73 gram<br/>3.17 cileagram<br/>2.69 cileagram | 1.29 méadar | [[Íomhá:Chloephaga picta map.svg|center|128px]] | 30 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 339 | Q27074540 | [[gé shneachta]] | Anser caerulescens | [[:commons:Category:Anser caerulescens|Anser caerulescens]] | 127 gram<br/>2.63 cileagram | 148.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Chen caerulescens map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 340 | Q247412 | [[gé sporeiteach]] | Plectropterus gambensis | [[:commons:Category:Plectropterus gambensis|Plectropterus gambensis]] | 5.4 cileagram<br/>4.375 cileagram<br/>140 gram | | [[Íomhá:PlectropterusGambensisIUCN2019 2.png|center|128px]] | 31 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 341 | Q191125 | [[gé stríoc-cheannach]] | Anser indicus | [[:commons:Category:Anser indicus|Anser indicus]] | 141 gram<br/>2.505 cileagram<br/>2.23 cileagram | 150 ceintiméadar | | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 342 | Q257006 | [[gé Thasmánach]] | Cereopsis novaehollandiae | [[:commons:Category:Cereopsis novaehollandiae|Cereopsis novaehollandiae]] | 137 gram<br/>5.29 cileagram<br/>3.77 cileagram | | [[Íomhá:Cape barren Goose.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 343 | Q274179 | [[Gé Éigipteach]] | Alopochen aegyptiaca | [[:commons:Category:Alopochen aegyptiaca|Alopochen aegyptiaca]] | | 144 ceintiméadar | [[Íomhá:Alopochen aegyptiaca map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 344 | Q62168711 | [[Ceolaire casarnaí Pallas|Helopsaltes certhiola]] | Helopsaltes certhiola | [[:commons:Category:Helopsaltes certhiola|Helopsaltes certhiola]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 345 | Q25247 | [[húpú]] | Upupa epops | [[:commons:Category:Upupa epops|Upupa epops]] | | 44 ceintiméadar | [[Íomhá:Upupa distribution.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 346 | Q17970 | [[iabairiú]] | Jabiru mycteria | [[:commons:Category:Jabiru mycteria|Jabiru mycteria]] | | 245 ceintiméadar | [[Íomhá:Jabiru mycteria map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 347 | Q232523 | [[Iolar breac beag|iolar beag breac]] | Clanga pomarina | [[:commons:Category:Clanga pomarina|Clanga pomarina]] | 88 gram<br/>1.258 cileagram<br/>1.693 cileagram | | [[Íomhá:ClangaPomarinaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 39 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 348 | Q182971 | [[iolar crúbchlúmhach]] | Hieraaetus pennatus | [[:commons:Category:Hieraaetus pennatus|Hieraaetus pennatus]] | 62 gram<br/>709 gram<br/>975 gram | 1.11 méadar | [[Íomhá:Distribution of Booted Eagle (Hieraetus pennatus).png|center|128px]] | 38 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 349 | Q41181 | [[iolar fíréan]] | Aquila chrysaetos | [[:commons:Category:Aquila chrysaetos|Aquila chrysaetos]] | 3.572 cileagram<br/>5.194 cileagram | 2.03 méadar | [[Íomhá:Cypron-Range Aquila chrysaetos.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 350 | Q53745 | [[iolar hairpí]] | Harpia harpyja | [[:commons:Category:Harpia harpyja|Harpia harpyja]] | 4.4 cileagram<br/>7.5 cileagram | 188.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Harpy Eagle Range.svg|center|128px]] | 56 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 351 | Q168976 | [[iolar impiriúil]] | Aquila heliaca | [[:commons:Category:Aquila heliaca|Aquila heliaca]] | 2.585 cileagram<br/>3.845 cileagram<br/>132 gram | 197.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Aquila heliaca area frei.jpg|center|128px]] | 44 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 352 | Q170251 | [[Iolar nathartha gearrladhrach|iolar ladharghearr]] | Circaetus gallicus | [[:commons:Category:Circaetus gallicus|Circaetus gallicus]] | 136 gram | 177 ceintiméadar | [[Íomhá:Circaetus gallicus distribution map.png|center|128px]] | 46 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 353 | Q127216 | [[iolar maol]] | Haliaeetus leucocephalus | [[:commons:Category:Haliaeetus leucocephalus|Haliaeetus leucocephalus]] | 117 gram<br/>4.13 cileagram<br/>5.35 cileagram | 2.3 méadar | [[Íomhá:Haliaeetus leucocephalus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 354 | Q25438 | [[Iolar mara earrbhán|iolar mara]] | Haliaeetus albicilla | [[:commons:Category:Haliaeetus albicilla|Haliaeetus albicilla]] | 142 gram<br/>4.014 cileagram<br/>5.572 cileagram | 2.18 méadar | [[Íomhá:Haliaeetus albicilla distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 355 | Q179359 | [[iolar steipeach]] | Aquila nipalensis | [[:commons:Category:Aquila nipalensis|Aquila nipalensis]] | 117 gram<br/>2.459 cileagram<br/>2.987 cileagram | 2.03 méadar | [[Íomhá:Aquila nipalensis distribution map.png|center|128px]] | 45 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 356 | Q888660 | [[Bonnán amhrasach|Ixobrychus dubius]] | Ixobrychus dubius | [[:commons:Category:Botaurus dubius|Botaurus dubius]] | | 45 ceintiméadar | | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 357 | Q888651 | [[Bonnán scartha|Ixobrychus involucris]] | Botaurus involucris | [[:commons:Category:Botaurus involucris|Botaurus involucris]] | 80 gram | | [[Íomhá:Ixobrychus involucris map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 358 | Q26444 | [[lacha bhadánach]] | Aythya fuligula | [[:commons:Category:Aythya fuligula|Aythya fuligula]] | 56 gram | 0.71 méadar | [[Íomhá:AythyaFuligulaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 359 | Q25495361 | [[lacha bháneiteach]] | Asarcornis scutulata | [[:commons:Category:Asarcornis scutulata|Asarcornis scutulata]] | 3.25 cileagram<br/>2.65 cileagram<br/>72.3 gram | | [[Íomhá:Cairina scutulata distribution map.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 360 | Q597144 | [[lacha cheann-bhándearg]] | Rhodonessa caryophyllacea | [[:commons:Category:Rhodonessa caryophyllacea|Rhodonessa caryophyllacea]] | | | [[Íomhá:RhodonessaCaryophyllaceaMap.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 361 | Q241399 | [[lacha cheannbhán]] | Oxyura leucocephala | [[:commons:Category:Oxyura leucocephala|Oxyura leucocephala]] | 96 gram<br/>737 gram<br/>593 gram | 66 ceintiméadar | [[Íomhá:OxyuraLeucocephala.png|center|128px]] | | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 362 | Q322159 | [[lacha choille]] | Aix sponsa | [[:commons:Category:Aix sponsa|Aix sponsa]] | | 71 ceintiméadar | [[Íomhá:Aix sponsa map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 363 | Q845292 | [[lacha chosrua]] | Anas rubripes | [[:commons:Category:Anas rubripes|Anas rubripes]] | 1.252 cileagram<br/>1.111 cileagram | 90.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Anas rubripes map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 364 | Q426968 | [[lacha chuircíneach]] | Sarkidiornis melanotos | [[:commons:Category:Sarkidiornis melanotos|Sarkidiornis melanotos]] | 66 gram<br/>1.455 cileagram<br/>1.777 cileagram | | [[Íomhá:Sarkidiornis melanotos distribution.png|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 365 | Q26597 | [[lacha earrfhada]] | Clangula hyemalis | [[:commons:Category:Clangula hyemalis|Clangula hyemalis]] | | 0.71 méadar | [[Íomhá:Clangula hyemalis map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 366 | Q654901 | [[lacha Fhilipíneach]] | Anas luzonica | [[:commons:Category:Anas luzonica|Anas luzonica]] | 906 gram<br/>779 gram | 84 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 367 | Q535206 | [[lacha ghob-bhuí]] | Anas undulata | [[:commons:Category:Anas undulata|Anas undulata]] | 55 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 368 | Q851349 | [[lacha ghobrósach]] | Netta peposaca | [[:commons:Category:Netta peposaca|Netta peposaca]] | 1.181 cileagram<br/>1.004 cileagram | | [[Íomhá:Netta peposaca map.svg|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 369 | Q845624 | [[lacha Hartlaub]] | Pteronetta hartlaubii | [[:commons:Category:Pteronetta hartlaubii|Pteronetta hartlaubii]] | 40 gram<br/>1.035 cileagram<br/>790 gram | | | 31 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 370 | Q26635 | [[lacha iascán]] | Aythya marila | [[:commons:Category:Aythya marila|Aythya marila]] | | 0.82 méadar | [[Íomhá:AythyaMarilaIUCN2019 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 371 | Q917490 | [[lacha Meller]] | Anas melleri | [[:commons:Category:Anas melleri|Anas melleri]] | 45 gram | | | | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 372 | Q200339 | [[lacha mhandrach]] | Aix galericulata | [[:commons:Category:Aix galericulata|Aix galericulata]] | 41 gram | 71 ceintiméadar | [[Íomhá:Aix galericulata dis.PNG|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 373 | Q191723 | [[lacha mheirgeach]] | Aythya nyroca | [[:commons:Category:Aythya nyroca|Aythya nyroca]] | 43 gram<br/>583 gram<br/>520 gram | 65 ceintiméadar | [[Íomhá:AythyaNyrocaIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 374 | Q601055 | [[lacha mhuinceach]] | Aythya collaris | [[:commons:Category:Aythya collaris|Aythya collaris]] | 744 gram<br/>671 gram | 68 ceintiméadar | [[Íomhá:Aythya collaris range map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 375 | Q647461 | [[lacha rua]] | Oxyura jamaicensis | [[:commons:Category:Oxyura jamaicensis|Oxyura jamaicensis]] | 590 gram<br/>499 gram | 57.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Oxyura jamaicensis distribution.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 376 | Q28106837 | [[Rualacha|Lacha rua]] | Mareca penelope | [[:commons:Category:Mareca penelope|Mareca penelope]] | | | [[Íomhá:Mareca penelope map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 377 | Q839542 | [[lacha spotghobach]] | Anas poecilorhyncha | [[:commons:Category:Anas poecilorhyncha|Anas poecilorhyncha]] | 57 gram<br/>1.365 cileagram<br/>1.025 cileagram | 0.689 méadar | [[Íomhá:Anas poecilorhyncha map.svg|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 378 | Q570379 | [[ladhrán buí]] | Tringa melanoleuca | [[:commons:Category:Tringa melanoleuca|Tringa melanoleuca]] | 27.9 gram<br/>170 gram | 72 ceintiméadar | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 379 | Q18840 | [[laidhrín glas]] | Tringa nebularia | [[:commons:Category:Tringa nebularia|Tringa nebularia]] | 30.5 gram<br/>173 gram | 0.61 méadar | [[Íomhá:TringaNebulariaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 380 | Q25418 | [[lasair choille]] | Carduelis carduelis | [[:commons:Category:Carduelis carduelis|Carduelis carduelis]] | 1.53 gram | 0.24 méadar | [[Íomhá:Carduelis carduelis map.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 381 | Q27471 | [[Lasairchíor choiteann|lasairchíor]] | Regulus ignicapilla | [[:commons:Category:Regulus ignicapilla|Regulus ignicapilla]] | | 14 ceintiméadar | [[Íomhá:Regulus ignicapilla -approx range map.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 382 | Q179863 | [[Lasairéan mór|lasairéan]] | Phoenicopterus roseus | [[:commons:Category:Phoenicopterus roseus|Phoenicopterus roseus]] | | 163.5 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 383 | Q644012 | [[Leptoptilos dubius]] | Leptoptilos dubius | [[:commons:Category:Leptoptilos dubius|Leptoptilos dubius]] | | | [[Íomhá:LeptoptilosDubiusMap.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 384 | Q155878 | [[liathchearc]] | Lyrurus tetrix | [[:commons:Category:Lyrurus tetrix|Lyrurus tetrix]] | 1.175 cileagram<br/>925 gram<br/>35.5 gram | 72 ceintiméadar | [[Íomhá:Lyrurus tetrix distribution.png|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 385 | Q845408 | [[Cearc fhraoigh Chugasaigh|liathchearc cugasach]] | Lyrurus mlokosiewiczi | [[:commons:Category:Lyrurus mlokosiewiczi|Lyrurus mlokosiewiczi]] | 32.5 gram<br/>865 gram<br/>766 gram | | | 22 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 386 | Q178942 | [[liatráisc]] | Turdus viscivorus | [[:commons:Category:Turdus viscivorus|Turdus viscivorus]] | | 0.44 méadar | [[Íomhá:Turdusviscivorusmap2.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 387 | Q26641 | [[lon creige]] | Turdus torquatus | [[:commons:Category:Turdus torquatus|Turdus torquatus]] | 7.4 gram | 40 ceintiméadar | [[Íomhá:Turdus torquatus distribution map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 388 | Q58958 | [[luathrán]] | Calidris alba | [[:commons:Category:Calidris alba|Calidris alba]] | | 35 ceintiméadar | [[Íomhá:Calidris alba map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 389 | Q184432 | [[lóma Artach]] | Gavia arctica | [[:commons:Category:Gavia arctica|Gavia arctica]] | | 1.2 méadar | [[Íomhá:Gavia arctica distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 390 | Q558990 | [[Lóma an Aigéin Chiúin|lóma ciúinmuirí]] | Gavia pacifica | [[:commons:Category:Gavia pacifica|Gavia pacifica]] | 95 gram<br/>2.349 cileagram<br/>2.115 cileagram | | [[Íomhá:Gavia pacifica map.svg|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 391 | Q26691 | [[lóma rua]] | Gavia stellata | [[:commons:Category:Gavia stellata|Gavia stellata]] | 1.729 cileagram<br/>1.477 cileagram | 1.04 méadar | [[Íomhá:Gavia stellata map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 392 | Q673417 | [[Malacocincla perspicillata]] | Malacocincla perspicillata | [[:commons:Category:Malacocincla perspicillata|Malacocincla perspicillata]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 393 | Q25348 | [[mallard]] | Anas platyrhynchos | [[:commons:Category:Anas platyrhynchos|Anas platyrhynchos]] | | 0.88 méadar | [[Íomhá:AnasPlatyrhynchosIUCN2019 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 394 | Q28106966 | [[Gadual|Mareca strepera]] | Mareca strepera | [[:commons:Category:Mareca strepera|Mareca strepera]] | | | [[Íomhá:Mareca strepera map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 395 | Q273067 | [[Meantán crochta|meantán crochadánach]] | Remiz pendulinus | [[:commons:Category:Remiz pendulinus|Remiz pendulinus]] | 0.95 gram | | [[Íomhá:Remiz pendulinus distribution map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 396 | Q192817 | [[meantán croiméalach]] | Panurus biarmicus | [[:commons:Category:Panurus biarmicus|Panurus biarmicus]] | 1.88 gram<br/>15.3 gram | 17 ceintiméadar | [[Íomhá:PanurusBiarmicusIUCN2019-3.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 397 | Q207831 | [[meantán cuircíneach]] | Lophophanes cristatus | [[:commons:Category:Lophophanes cristatus|Lophophanes cristatus]] | 1.31 gram | 100000 millimetre | [[Íomhá:Lophophanes cristatus distribution map.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 398 | Q574281 | [[Meantán gruama|meantán duairc]] | Poecile lugubris | [[:commons:Category:Poecile lugubris|Poecile lugubris]] | 1.68 gram<br/>16.8 gram | | [[Íomhá:Parus lugubris. Distribution map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 399 | Q191096 | [[meantán dubh]] | Periparus ater | [[:commons:Category:Periparus ater|Periparus ater]] | 1.04 gram | 0.18 méadar | [[Íomhá:PeriparusAterIUCN2018 2.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 400 | Q170831 | [[meantán earrfhada]] | Aegithalos caudatus | [[:commons:Category:Aegithalos caudatus|Aegithalos caudatus]] | | 18 ceintiméadar | [[Íomhá:Schwanzmeise (Aegithalos caudatus) distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 401 | Q25404 | [[meantán gorm]] | Cyanistes caeruleus | [[:commons:Category:Cyanistes caeruleus|Cyanistes caeruleus]] | 1.14 gram<br/>11.8 gram | 18 ceintiméadar | [[Íomhá:Cyanistes caeruleus only.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 402 | Q4967039 | [[Meantán Hyrcaniach|meantán Iaránach]] | Poecile hyrcanus | [[:commons:Category:Poecile hyrcanus|Poecile hyrcanus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 403 | Q207838 | [[meantán lathaí]] | Poecile palustris | [[:commons:Category:Poecile palustris|Poecile palustris]] | 1.24 gram<br/>11.9 gram | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:Poecile palustris distribution map.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 404 | Q215211 | [[meantán léana]] | Poecile montanus | [[:commons:Category:Poecile montanus|Poecile montanus]] | | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:Poecile montanus distribution map.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 405 | Q25485 | [[meantán mór]] | Parus major | [[:commons:Category:Parus major|Parus major]] | 1.68 gram<br/>18.5 gram | 0.23 méadar | [[Íomhá:Parus major distribution map.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 406 | Q571268 | [[Stercorarius maccormicki|meirleach Antartach]] | Stercorarius maccormicki | [[:commons:Category:Stercorarius maccormicki|Stercorarius maccormicki]] | 89.4 gram<br/>1.277 cileagram<br/>1.421 cileagram | 135 ceintiméadar | [[Íomhá:Stercorarius maccormicki map.svg|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 407 | Q203053 | [[meirleach Artach]] | Stercorarius parasiticus | [[:commons:Category:Stercorarius parasiticus|Stercorarius parasiticus]] | | 1.06 méadar | [[Íomhá:Stercorarius parasiticus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 408 | Q207760 | [[meirleach mór]] | Stercorarius skua | [[:commons:Category:Stercorarius skua|Stercorarius skua]] | 111.7 gram<br/>1.735 cileagram<br/>1.935 cileagram | 136 ceintiméadar | [[Íomhá:Stercorarius skua map.svg|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 409 | Q212767 | [[meirleach pomairíneach]] | Stercorarius pomarinus | [[:commons:Category:Stercorarius pomarinus|Stercorarius pomarinus]] | 66 gram<br/>648 gram<br/>740 gram | 1.18 méadar | [[Íomhá:Stercorarius pomarinus area.PNG|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 410 | Q131918 | [[meirliún]] | Falco columbarius | [[:commons:Category:Falco columbarius|Falco columbarius]] | 162 gram<br/>212 gram | 60 ceintiméadar | [[Íomhá:Falco columbarius distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 411 | Q184518 | [[mionchnagaire breac]] | Dryobates minor | [[:commons:Category:Dryobates minor|Dryobates minor]] | | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:Dendrocopos minor distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 412 | Q27075424 | [[Mionfhuiseog ladharghearr]] | Alaudala rufescens | [[:commons:Category:Alaudala rufescens|Alaudala rufescens]] | | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 413 | Q386949 | [[mionghé Afracach]] | Nettapus auritus | [[:commons:Category:Nettapus auritus|Nettapus auritus]] | 23 gram | | | 24 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 414 | Q191628 | [[mionghé bhánéadanach]] | Anser erythropus | [[:commons:Category:Anser erythropus|Anser erythropus]] | 100 gram<br/>1.797 cileagram | 125 ceintiméadar | [[Íomhá:AnserErythropusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 26 lá | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 415 | Q833243 | [[mionlacha iascán]] | Aythya affinis | [[:commons:Category:Aythya affinis|Aythya affinis]] | 825 gram<br/>748 gram | 72.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Aythya affinis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 416 | Q210954 | [[Steilléadar|Mionlacha lochlannach]] | Polysticta stelleri | [[:commons:Category:Polysticta stelleri|Polysticta stelleri]] | 58 gram<br/>807 gram | | [[Íomhá:Polysticta stelleri map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 417 | Q28000 | [[mionladhrán buí]] | Tringa flavipes | [[:commons:Category:Tringa flavipes|Tringa flavipes]] | 17.4 gram<br/>81 gram | 61.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Tringa flavipes map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 418 | Q229408 | [[mionphocaire gaoithe]] | Falco naumanni | [[:commons:Category:Falco naumanni|Falco naumanni]] | 16 gram<br/>148 gram<br/>170 gram | 0.65 méadar | [[Íomhá:Burning Ship 20210818.png|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 419 | Q239393 | [[mionscréachán liath]] | Lanius minor | [[:commons:Category:Lanius minor|Lanius minor]] | 4.3 gram<br/>46 gram | | [[Íomhá:Lanius minor distr.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 420 | Q191155 | [[mionulchabhán Eoráiseach]] | Glaucidium passerinum | [[:commons:Category:Glaucidium passerinum|Glaucidium passerinum]] | 8.3 gram<br/>58 gram<br/>73 gram | 35 ceintiméadar | [[Íomhá:Verbreitung Glaucidium passerinum Kopie.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 421 | Q742818 | [[monál Himiléach]] | Lophophorus impejanus | [[:commons:Category:Lophophorus impejanus|Lophophorus impejanus]] | | | [[Íomhá:Lophophorus impejanus range map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 422 | Q242851 | [[musclacha]] | Cairina moschata | [[:commons:Category:Cairina moschata|Cairina moschata]] | 74 gram<br/>3 cileagram<br/>1.25 cileagram | | [[Íomhá:Cairina moschata map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 423 | Q116667 | [[Míona coiteann|míona]] | Acridotheres tristis | [[:commons:Category:Acridotheres tristis|Acridotheres tristis]] | 7.1 gram | 0.378 méadar | [[Íomhá:Common Mynah distribution map.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 424 | Q180835 | [[mórcheolaire giolcaí]] | Acrocephalus arundinaceus | [[:commons:Category:Acrocephalus arundinaceus|Acrocephalus arundinaceus]] | 3.15 gram | | [[Íomhá:AcrocephalusArundinaceusIUCN2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 425 | Q26209 | [[mórchnagaire breac]] | Dendrocopos major | [[:commons:Category:Dendrocopos major|Dendrocopos major]] | 5.7 gram<br/>89 gram | 36 ceintiméadar | [[Íomhá:Dendrocopos major distribution map.png|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 426 | Q333796 | [[Éigrit mhór ghorm|Mórchorr ghorm]] | Ardea herodias | [[:commons:Category:Ardea herodias|Ardea herodias]] | 2.48 cileagram<br/>2.11 cileagram | 183 ceintiméadar | [[Íomhá:Great Blue Heron-rangemap.gif|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 427 | Q665363 | [[mórchuach bhreac]] | Clamator glandarius | [[:commons:Category:Clamator glandarius|Clamator glandarius]] | 9.85 gram<br/>169 gram<br/>138 gram | | [[Íomhá:ClamatorGlandariusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 428 | Q476356 | [[Sléibhín Pallas|mórfhaoileán ceanndubh]] | Ichthyaetus ichthyaetus | [[:commons:Category:Ichthyaetus ichthyaetus|Ichthyaetus ichthyaetus]] | 112 gram<br/>1.599 cileagram<br/>1.189 cileagram | 161 ceintiméadar | [[Íomhá:LarusIchthyaetusIUCN.svg|center|128px]] | 25 lá | |- | style='text-align:right'| 429 | Q184508 | [[mórscréachán liath]] | Lanius excubitor | [[:commons:Category:Lanius excubitor|Lanius excubitor]] | 63.4 gram | 32 ceintiméadar | [[Íomhá:Lanius excubitor distr3.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 430 | Q81515 | [[mórulchabhán cluasach]] | Bubo virginianus | [[:commons:Category:Bubo virginianus|Bubo virginianus]] | | 1.34 méadar | [[Íomhá:Bubo virginianus dis.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 431 | Q25692 | [[naoscach]] | Gallinago gallinago | [[:commons:Category:Gallinago gallinago|Gallinago gallinago]] | 111 gram<br/>128 gram | 0.52 méadar | [[Íomhá:GallinagoGallinagoIUCNver2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 432 | Q26711 | [[naoscach bhídeach]] | Lymnocryptes minimus | [[:commons:Category:Lymnocryptes minimus|Lymnocryptes minimus]] | 53.7 gram<br/>46.7 gram | 40 ceintiméadar | [[Íomhá:LymnocryptesMinimusIUCN2019-2.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 433 | Q687695 | [[néné]] | Branta sandvicensis | [[:commons:Category:Branta sandvicensis|Branta sandvicensis]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 434 | Q1193048 | [[Gearg choille scornáin|Odontophorus strophium]] | Odontophorus strophium | [[:commons:Category:Odontophorus strophium|Odontophorus strophium]] | | | [[Íomhá:Odontophorus strophium map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 435 | Q188660 | [[Opisthocomus hoazin]] | Opisthocomus hoazin | [[:commons:Category:Opisthocomus hoazin|Opisthocomus hoazin]] | | | [[Íomhá:Hoatzin (Opisthocomus hoazin) world.png|center|128px]] | 31 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 436 | Q279939 | [[Oxyura maccoa]] | Oxyura maccoa | [[:commons:Category:Oxyura maccoa|Oxyura maccoa]] | 96 gram<br/>820 gram<br/>554 gram | | [[Íomhá:Oxyura maccoa distribution.svg|center|128px]] | 26 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 437 | Q1589589 | [[Paradoxornis unicolor]] | Paradoxornis unicolor | [[:commons:Category:Paradoxornis unicolor|Paradoxornis unicolor]] | | | [[Íomhá:Cholornis unicolor distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 438 | Q27075910 | [[parúl tuaisceartach]] | Setophaga americana | [[:commons:Category:Setophaga americana|Setophaga americana]] | 1.26 gram | | [[Íomhá:Parula americana map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 439 | Q26106 | [[Patraisc choiteann|patraisc]] | Perdix perdix | [[:commons:Category:Perdix perdix|Perdix perdix]] | | 46 ceintiméadar | [[Íomhá:Verbreitungskarte Rebhuhn.jpg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 440 | Q733777 | [[patraisc bhroinnliath]] | Arborophila orientalis | [[:commons:Category:Arborophila orientalis|Arborophila orientalis]] | | | | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 441 | Q754863 | [[patraisc chosdearg]] | Alectoris rufa | [[:commons:Category:Alectoris rufa|Alectoris rufa]] | 20.1 gram | 48 ceintiméadar | [[Íomhá:AlectorisChristensen.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 442 | Q194043 | [[patraisc thiucair]] | Alectoris chukar | [[:commons:Category:Alectoris chukar|Alectoris chukar]] | 650 gram<br/>565 gram<br/>22.5 gram | 51 ceintiméadar | [[Íomhá:AlectorisChristensen.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 443 | Q168748 | [[Peannaire (éan)|peannaire]] | Sagittarius serpentarius | [[:commons:Category:Sagittarius serpentarius|Sagittarius serpentarius]] | 130 gram<br/>4.052 cileagram | 203 ceintiméadar | [[Íomhá:Sekretär Verbreitungsgebiet.png|center|128px]] | 44 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 444 | Q208060 | [[pearaicít rósbhráisléadach]] | Psittacula krameri | [[:commons:Category:Psittacula krameri|Psittacula krameri]] | | 45 ceintiméadar | [[Íomhá:Rose ringed parakeet range.PNG|center|128px]] | 23 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 445 | Q220328 | [[pearóid liath Afracach]] | Psittacus erithacus | [[:commons:Category:Psittacus erithacus|Psittacus erithacus]] | 18.7 gram | | [[Íomhá:Psittacus erithacus range.png|center|128px]] | | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 446 | Q199427 | [[peileacán bán]] | Pelecanus onocrotalus | [[:commons:Category:Pelecanus onocrotalus|Pelecanus onocrotalus]] | 180 gram<br/>11.45 cileagram<br/>7.59 cileagram | 2.91 méadar | [[Íomhá:PelecanusOnocrotalusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 447 | Q184751 | [[peileacán Dalmátach]] | Pelecanus crispus | [[:commons:Category:Pelecanus crispus|Pelecanus crispus]] | | 320 ceintiméadar | [[Íomhá:PelecanusCrispusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 32 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 448 | Q385891 | [[piasún cír]] | Catreus wallichii | [[:commons:Category:Catreus wallichii|Catreus wallichii]] | 1.525 cileagram<br/>1.13 cileagram | | | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 449 | Q25307 | [[Snag breac|Pica pica]] | Pica pica | [[:commons:Category:Pica pica|Pica pica]] | 9.9 gram<br/>221 gram<br/>191 gram | 56 ceintiméadar | [[Íomhá:Pica pica map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 450 | Q25392 | [[pilibín]] | Vanellus vanellus | [[:commons:Category:Vanellus vanellus|Vanellus vanellus]] | 25.5 gram | 0.75 méadar<br/>69.5 ceintiméadar | [[Íomhá:VanellusVanellusIUCN.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 451 | Q279307 | [[pilibín ealtúil]] | Vanellus gregarius | [[:commons:Category:Vanellus gregarius|Vanellus gregarius]] | 26.5 gram<br/>252 gram<br/>200 gram | 70 ceintiméadar | [[Íomhá:VanellusGregariusIUCN.png|center|128px]] | 28 lá | ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]'' |- | style='text-align:right'| 452 | Q161829 | [[piongain impireach]] | Aptenodytes forsteri | [[:commons:Category:Aptenodytes forsteri|Aptenodytes forsteri]] | 425 gram | | [[Íomhá:Manchot empereur carte reparition.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 453 | Q494544 | [[Corr bheag|Platalea minor]] | Platalea minor | [[:commons:Category:Platalea minor|Platalea minor]] | | 110 ceintiméadar | | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 454 | Q26490 | [[Pocaire gaoithe coiteann|pocaire gaoithe]] | Falco tinnunculus | [[:commons:Category:Falco tinnunculus|Falco tinnunculus]] | 201 gram | 0.73 méadar | [[Íomhá:FalcoTinnunculusIUCNver2019-2.png|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 455 | Q187902 | [[Cearcóg chorcra|Porphyrio porphyrio]] | Porphyrio porphyrio | [[:commons:Category:Porphyrio porphyrio|Porphyrio porphyrio]] | | | | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 456 | Q25700 | [[praslacha]] | Anas crecca | [[:commons:Category:Anas crecca|Anas crecca]] | | 0.59 méadar | [[Íomhá:Anas crecca distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 457 | Q331447 | [[praslacha mharmarach]] | Marmaronetta angustirostris | [[:commons:Category:Marmaronetta angustirostris|Marmaronetta angustirostris]] | 562 gram<br/>492 gram | 65 ceintiméadar | | 26 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 458 | Q695729 | [[pratancól dubheiteach]] | Glareola nordmanni | [[:commons:Category:Glareola nordmanni|Glareola nordmanni]] | 11 gram<br/>97 gram | 64 ceintiméadar | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 459 | Q330310 | [[pratancól muinceach]] | Glareola pratincola | [[:commons:Category:Glareola pratincola|Glareola pratincola]] | 10.1 gram<br/>77 gram | 65 ceintiméadar | [[Íomhá:GlareolaPratincolaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 460 | Q1262047 | [[Seabhac droimliath|Pseudastur occidentalis]] | Pseudastur occidentalis | [[:commons:Category:Pseudastur occidentalis|Pseudastur occidentalis]] | | | [[Íomhá:Pseudastur occidentalis map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 461 | Q643836 | [[Pyrrhocorax pyrrhocorax]] | Pyrrhocorax pyrrhocorax | [[:commons:Category:Pyrrhocorax pyrrhocorax|Pyrrhocorax pyrrhocorax]] | 312 gram<br/>263 gram | 82 ceintiméadar | [[Íomhá:Chough range map.png|center|128px]] | 17 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 462 | Q244350 | [[póiseard cíordhearg]] | Netta rufina | [[:commons:Category:Netta rufina|Netta rufina]] | 56 gram<br/>1.115 cileagram | 87 ceintiméadar | [[Íomhá:NettaRufinaIUCNverz2018 2.png|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 463 | Q642685 | [[riabhóg chladaigh]] | Anthus petrosus | [[:commons:Category:Anthus petrosus|Anthus petrosus]] | | 25 ceintiméadar | [[Íomhá:Anthus petrosus map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 464 | Q143313 | [[riabhóg choille]] | Anthus trivialis | [[:commons:Category:Anthus trivialis|Anthus trivialis]] | 22 gram<br/>25 gram | 0.27 méadar | [[Íomhá:Anthus trivialis distr.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 465 | Q27226 | [[riabhóg dhonn]] | Anthus campestris | [[:commons:Category:Anthus campestris|Anthus campestris]] | 2.73 gram<br/>22 gram | | [[Íomhá:AnthusCampestrisIUCNver2019 1.png|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 466 | Q26956 | [[riabhóg mhóna]] | Anthus pratensis | [[:commons:Category:Anthus pratensis|Anthus pratensis]] | 2.06 gram | 0.26 méadar | [[Íomhá:AnthusPratensisIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 467 | Q241347 | [[riabhóg phíbrua]] | Anthus cervinus | [[:commons:Category:Anthus cervinus|Anthus cervinus]] | 2.01 gram | | [[Íomhá:AnthusCervinusIUCN.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 468 | Q208707 | [[riabhóg uisce]] | Anthus spinoletta | [[:commons:Category:Anthus spinoletta|Anthus spinoletta]] | 2.73 gram | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:Anthus spinoletta mapcomm.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 469 | Q179367 | [[rollóir Eorpach]] | Coracias garrulus | [[:commons:Category:Coracias garrulus|Coracias garrulus]] | | | [[Íomhá:Coracias garrulus distr.png|center|128px]] | 18 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 470 | Q927358 | [[rowi]] | Apteryx rowi | [[:commons:Category:Apteryx rowi|Apteryx rowi]] | | | [[Íomhá:Apteryx rowi distribution.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 471 | Q28122714 | [[rufachán]] | Calidris pugnax | [[:commons:Category:Calidris pugnax|Calidris pugnax]] | 21 gram<br/>170 gram<br/>102 gram | | [[Íomhá:Philomachuspugnaxmap.png|center|128px]] | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 472 | Q185099 | [[rálóg uisce]] | Rallus aquaticus | [[:commons:Category:Rallus aquaticus|Rallus aquaticus]] | 125 gram<br/>98 gram | 42 ceintiméadar | [[Íomhá:Rallus aquaticus distribution.png|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 473 | Q25383 | [[rí rua]] | Fringilla coelebs | [[:commons:Category:Fringilla coelebs|Fringilla coelebs]] | 2.16 gram<br/>22 gram | 0.26 méadar | [[Íomhá:Rangemap-pinson.PNG|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 474 | Q182209 | [[rí-phiongain]] | Aptenodytes patagonicus | [[:commons:Category:Aptenodytes patagonicus|Aptenodytes patagonicus]] | 306 gram<br/>12.8 cileagram<br/>11.5 cileagram | | [[Íomhá:Manchot royal carte reparition.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 475 | Q130933 | [[Rí-ulchabhán Eoráiseach|rí-ulchabhán]] | Bubo bubo | [[:commons:Category:Bubo bubo|Bubo bubo]] | 80 gram<br/>2.38 cileagram<br/>2.992 cileagram | 174 ceintiméadar | [[Íomhá:Bubo bubo distribution map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 476 | Q1273551 | [[rí-ulchabhán beag]] | Otus gurneyi | [[:commons:Category:Otus gurneyi|Otus gurneyi]] | | | | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 477 | Q819706 | [[Carpodacus rubicilla|rósghlasán mór Cugasach]] | Carpodacus rubicilla | [[:commons:Category:Carpodacus rubicilla|Carpodacus rubicilla]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 478 | Q46143 | [[rósghlasán scarlóideach]] | Carpodacus erythrinus | [[:commons:Category:Carpodacus erythrinus|Carpodacus erythrinus]] | | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:CarpodacusErythrinusIUCN.svg|center|128px]] | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 479 | Q25386 | [[rúcach]] | Corvus frugilegus | [[:commons:Category:Corvus frugilegus|Corvus frugilegus]] | 489 gram<br/>418 gram | 0.93 méadar | [[Íomhá:Corvus frugilegus distribution.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 480 | Q25777 | [[sacán]] | Turdus pilaris | [[:commons:Category:Turdus pilaris|Turdus pilaris]] | 6.8 gram<br/>105 gram | 0.42 méadar | [[Íomhá:Turdus pilaris map.svg|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 481 | Q201300 | [[sceadach]] | Melanitta fusca | [[:commons:Category:Melanitta fusca|Melanitta fusca]] | 1.762 cileagram | 0.97 méadar | [[Íomhá:MelanittaFuscaIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 482 | Q178821 | [[scodalach dubheiteach]] | Himantopus himantopus | [[:commons:Category:Himantopus himantopus|Himantopus himantopus]] | 21.8 gram<br/>160 gram | | [[Íomhá:HimantopusHimantopusIUCN2019-3.png|center|128px]] | 25 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 483 | Q752678 | [[Scréachán isibéalach|scréachán banbhuí]] | Lanius isabellinus | [[:commons:Category:Lanius isabellinus|Lanius isabellinus]] | 30 gram | | | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 484 | Q235052 | [[scréachán coille]] | Lanius senator | [[:commons:Category:Lanius senator|Lanius senator]] | 3.4 gram | | [[Íomhá:Lanius senator distr.png|center|128px]] | 15 lá | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 485 | Q26671 | [[scréachán droimrua]] | Lanius collurio | [[:commons:Category:Lanius collurio|Lanius collurio]] | 3.15 gram | 26 ceintiméadar | [[Íomhá:LaniusCollurioIUCN.svg|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 486 | Q25354 | [[scréachóg]] | Garrulus glandarius | [[:commons:Category:Garrulus glandarius|Garrulus glandarius]] | 8.5 gram | 0.54 méadar | [[Íomhá:Garrulus glandarius distribution.jpg|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 487 | Q80858 | [[scréachóg liath]] | Perisoreus canadensis | [[:commons:Category:Perisoreus canadensis|Perisoreus canadensis]] | | | [[Íomhá:Perisoreus canadensis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 488 | Q25317 | [[scréachóg reilige]] | Tyto alba | [[:commons:Category:Tyto alba|Tyto alba]] | 580 gram | 0.9 méadar | [[Íomhá:Schleiereule-Tyto alba-World.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 489 | Q27434 | [[Scótar coiteann|Scótar]] | Melanitta nigra | [[:commons:Category:Melanitta nigra|Melanitta nigra]] | | 0.85 méadar | [[Íomhá:MelanittaNigraIUCNver2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 490 | Q2020137 | [[Scótar báneiteach]] | Melanitta deglandi | [[:commons:Category:Melanitta deglandi|Melanitta deglandi]] | | | [[Íomhá:Melanitta deglandi map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 491 | Q529048 | [[Scótar dubh]] | Melanitta americana | [[:commons:Category:Melanitta americana|Melanitta americana]] | | | [[Íomhá:Melanitta americana map.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]'' |- | style='text-align:right'| 492 | Q742468 | [[scótar toinne]] | Melanitta perspicillata | [[:commons:Category:Melanitta perspicillata|Melanitta perspicillata]] | 62 gram<br/>1 cileagram<br/>900 gram | 84 ceintiméadar | [[Íomhá:Melanitta perspicillata range map.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 493 | Q943329 | [[Tuirne lín Meiriceánach|seabhac oíche Meiriceánach]] | Chordeiles minor | [[:commons:Category:Chordeiles minor|Chordeiles minor]] | 79.3 gram | | [[Íomhá:Chordeiles minor map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 494 | Q606755 | [[Speirsheabhac Seapánach|seabhac Seapánach]] | Accipiter gularis | [[:commons:Category:Accipiter gularis|Accipiter gularis]] | | 52 ceintiméadar | | 26 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 495 | Q234722 | [[Iolar Bonelli|seabhaciolar]] | Aquila fasciata | [[:commons:Category:Aquila fasciata|Aquila fasciata]] | 1.82 cileagram<br/>2.56 cileagram<br/>112 gram | | [[Íomhá:Hieraaetus fasciatus area.PNG|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 496 | Q25761 | [[seil-lacha]] | Tadorna tadorna | [[:commons:Category:Tadorna tadorna|Tadorna tadorna]] | 78 gram<br/>1.261 cileagram<br/>1.043 cileagram | 112 ceintiméadar | [[Íomhá:Tadorna tadorna distribution.png|center|128px]] | 30 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 497 | Q170723 | [[seil-lacha rua]] | Tadorna ferruginea | [[:commons:Category:Tadorna ferruginea|Tadorna ferruginea]] | 83 gram<br/>1.36 cileagram<br/>1.1 cileagram | 133 ceintiméadar | [[Íomhá:TadornaFerrugineaIUCN.png|center|128px]] | 28 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 498 | Q192524 | [[Seirín Canárach]] | Serinus canaria | [[:commons:Category:Serinus canaria|Serinus canaria]] | 1.54 gram<br/>15.3 gram | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 499 | Q621833 | [[seirín ceanndubh]] | Serinus pusillus | [[:commons:Category:Serinus pusillus|Serinus pusillus]] | 1.43 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 500 | Q27461190 | [[Praslacha Bhaikalach|Sibirionetta formosa]] | Sibirionetta formosa | [[:commons:Category:Sibirionetta formosa|Sibirionetta formosa]] | | | [[Íomhá:SibirionettaFormosaIUCN2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 501 | Q27075864 | [[siscín]] | Spinus spinus | [[:commons:Category:Spinus spinus|Spinus spinus]] | 1.29 gram<br/>13.8 gram | 0.21 méadar | [[Íomhá:Rangemap-tarin.PNG|center|128px]] | 12 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 502 | Q25634 | [[sléibhín]] | Chroicocephalus ridibundus | [[:commons:Category:Chroicocephalus ridibundus|Chroicocephalus ridibundus]] | 294 gram<br/>267 gram | 0.97 méadar | [[Íomhá:ChroicocephalusRidibundusIUCN2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 503 | Q164467 | [[sléibhín beag]] | Hydrocoloeus minutus | [[:commons:Category:Hydrocoloeus minutus|Hydrocoloeus minutus]] | 98 gram | 78 ceintiméadar | [[Íomhá:HydrocoloeusMinutusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 504 | Q276189 | [[sléibhín Meánmhuirí]] | Ichthyaetus melanocephalus | [[:commons:Category:Ichthyaetus melanocephalus|Ichthyaetus melanocephalus]] | | 96 ceintiméadar | [[Íomhá:LarusMelanocephalus.png|center|128px]] | 24 lá | |- | style='text-align:right'| 505 | Q843175 | [[smólach breacdhorcha]] | Turdus naumanni | [[:commons:Category:Turdus naumanni|Turdus naumanni]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 506 | Q26349 | [[smólach ceoil]] | Turdus philomelos | [[:commons:Category:Turdus philomelos|Turdus philomelos]] | 6 gram<br/>72 gram | 0.36 méadar | [[Íomhá:TurdusPhilomelosIUCN.svg|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 507 | Q80780 | [[smólach píbdhubh]] | Turdus atrogularis | [[:commons:Category:Turdus atrogularis|Turdus atrogularis]] | | | | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 508 | Q1591651 | [[Smólach ordúil|smólach rua-eiteach]] | Turdus eunomus | [[:commons:Category:Turdus eunomus|Turdus eunomus]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 509 | Q258964 | [[smólach Sibéarach]] | Geokichla sibirica | [[:commons:Category:Geokichla sibirica|Geokichla sibirica]] | 60 gram<br/>70 gram | | | 10 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 510 | Q796672 | [[Éan oighinn|smólach talún]] | Seiurus aurocapilla | [[:commons:Category:Seiurus aurocapilla|Seiurus aurocapilla]] | | | [[Íomhá:Seiurus aurocapilla map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 511 | Q949662 | [[Zoothera aurea|smólach White]] | Zoothera aurea | [[:commons:Category:Zoothera aurea|Zoothera aurea]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 512 | Q193593 | [[Snag coiteann|snag]] | Certhia familiaris | [[:commons:Category:Certhia familiaris|Certhia familiaris]] | 9.95 gram | 19 ceintiméadar | [[Íomhá:CerthiaFamiliarisIUCN2019-2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 513 | Q125895 | [[Reathaí ladharghearr|snag ladharghearr]] | Certhia brachydactyla | [[:commons:Category:Certhia brachydactyla|Certhia brachydactyla]] | 1.16 gram<br/>8.4 gram | | [[Íomhá:Sttreecreepereurope.png|center|128px]] | 14 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 514 | Q28106731 | [[Spadalach tuaisceartach|spadalghob]] | Spatula clypeata | [[:commons:Category:Spatula clypeata|Spatula clypeata]] | | | [[Íomhá:SpatulaClypeata.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 515 | Q28106902 | [[Praslacha shamhraidh|Spatula querquedula]] | Spatula querquedula | [[:commons:Category:Spatula querquedula|Spatula querquedula]] | | | [[Íomhá:Spatula querquedula map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 516 | Q25334 | [[Spideog bhroinndearg|spideog]] | Erithacus rubecula | [[:commons:Category:Erithacus rubecula|Erithacus rubecula]] | 2.4 gram | 21 ceintiméadar | [[Íomhá:ErithacusRubeculaIUCN.svg|center|128px]] | 15 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 517 | Q557745 | [[spideog phíb-bhán]] | Irania gutturalis | [[:commons:Category:Irania gutturalis|Irania gutturalis]] | 2.66 gram | | | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 518 | Q25380 | [[spioróg]] | Accipiter nisus | [[:commons:Category:Accipiter nisus|Accipiter nisus]] | 110 gram<br/>22.5 gram<br/>150 gram<br/>290 gram | 0.67 méadar | [[Íomhá:AccipiterNisusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 519 | Q114338 | [[spioróg Leiveantach]] | Accipiter brevipes | [[:commons:Category:Accipiter brevipes|Accipiter brevipes]] | | 0.7 méadar | [[Íomhá:AccipiterBrevipesIUCNver2018 2.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 520 | Q137474876 | [[Spioróg mhór]] | Astur gentilis | | | | [[Íomhá:AccipiterGentilis.png|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 521 | Q25421 | [[spágaire tonn]] | Tachybaptus ruficollis | [[:commons:Category:Tachybaptus ruficollis|Tachybaptus ruficollis]] | 13.7 gram | 42 ceintiméadar | [[Íomhá:Tachybaptus ruficollis-map-distribution.svg|center|128px]] | 20 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 522 | Q753741 | [[Gaineamhchearc bhiorearrach|steipcholúr biorearrach]] | Pterocles alchata | [[:commons:Category:Pterocles alchata|Pterocles alchata]] | 25 gram<br/>250 gram<br/>225 gram | 59.5 ceintiméadar | | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 523 | Q383182 | [[Gaineamhchearc bholgdhubh|steipcholúr tarrdhubh]] | Pterocles orientalis | [[:commons:Category:Pterocles orientalis|Pterocles orientalis]] | 28 gram<br/>428 gram<br/>383 gram | 71.5 ceintiméadar | | 23 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 524 | Q25352 | [[storc bán]] | Ciconia ciconia | [[:commons:Category:Ciconia ciconia|Ciconia ciconia]] | 110 gram | 1.91 méadar | [[Íomhá:WhiteStorkMap.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 525 | Q25398 | [[storc dubh]] | Ciconia nigra | [[:commons:Category:Ciconia nigra|Ciconia nigra]] | | 1.5 méadar | [[Íomhá:Ciconia nigra distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 526 | Q616393 | [[Ulchabhán mínlíneach|Strix leptogrammica]] | Strix leptogrammica | [[:commons:Category:Strix leptogrammica|Strix leptogrammica]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 527 | Q17592 | [[Struthio|Struthio camelus]] | Struthio camelus | [[:commons:Category:Struthio camelus|Struthio camelus]] | 1.5 cileagram<br/>115 cileagram<br/>100 cileagram | | [[Íomhá:Struthio camelus distribution.svg|center|128px]] | 42 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 528 | Q27043839 | [[Gearg Shíneach|Synoicus chinensis]] | Synoicus chinensis | [[:commons:Category:Synoicus chinensis|Synoicus chinensis]] | | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 529 | Q26135 | [[síodeiteach Boihéamach]] | Bombycilla garrulus | [[:commons:Category:Bombycilla garrulus|Bombycilla garrulus]] | | 34 ceintiméadar | [[Íomhá:BombycillaGarrulusIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 530 | Q1084995 | [[Estrilda melpoda|síodghob leiceann flannbhuí]] | Estrilda melpoda | [[:commons:Category:Estrilda melpoda|Estrilda melpoda]] | 0.68 gram<br/>7.8 gram | | | 11 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 531 | Q184314 | [[Bombycilla cedrorum|Síodéan céadrais]] | Bombycilla cedrorum | [[:commons:Category:Bombycilla cedrorum|Bombycilla cedrorum]] | | | [[Íomhá:Bombycilla cedrorum map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 532 | Q26452 | [[Síolghé thaiga|síolghé]] | Anser fabalis | [[:commons:Category:Anser fabalis|Anser fabalis]] | 146 gram<br/>3.198 cileagram<br/>2.843 cileagram | 1.62 méadar | [[Íomhá:AnserFabalisIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 533 | Q673280 | [[síolghé thundra]] | Anser serrirostris | [[:commons:Category:Anser serrirostris|Anser serrirostris]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 534 | Q241349 | [[Síolta chochaill|Síolta chochallach]] | Lophodytes cucullatus | [[:commons:Category:Lophodytes cucullatus|Lophodytes cucullatus]] | | 63 ceintiméadar | [[Íomhá:Lophodytes cucullatus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 535 | Q200646 | [[síolta gheal]] | Mergellus albellus | [[:commons:Category:Mergellus albellus|Mergellus albellus]] | 42 gram<br/>652 gram<br/>568 gram | 62 ceintiméadar | [[Íomhá:MergellusAlbellusIUCNver2018 2.png|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 536 | Q180991 | [[síolta mhór]] | Mergus merganser | [[:commons:Category:Mergus merganser|Mergus merganser]] | 1.709 cileagram<br/>1.232 cileagram | 0.93 méadar | [[Íomhá:Mergus merganser distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 537 | Q189609 | [[síolta rua]] | Mergus serrator | [[:commons:Category:Mergus serrator|Mergus serrator]] | 72 gram<br/>1.135 cileagram<br/>908 gram | 0.87 méadar | [[Íomhá:Mergus serrator distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 538 | Q205930 | [[tarmachan]] | Lagopus muta | [[:commons:Category:Lagopus muta|Lagopus muta]] | 665 gram<br/>555 gram | 57 ceintiméadar | [[Íomhá:Rock Ptarmigan Lagopus muta distribution map.png|center|128px]] | 22 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 539 | Q218543 | [[Corr thíograch chíorbhán|Tigriornis leucolopha]] | Tigriornis leucolopha | [[:commons:Category:Tigriornis leucolopha|Tigriornis leucolopha]] | | | [[Íomhá:Tigriornis leucolopha map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 540 | Q185784 | [[tiuf-teaf]] | Phylloscopus collybita | [[:commons:Category:Phylloscopus collybita|Phylloscopus collybita]] | | 18 ceintiméadar | [[Íomhá:Phylloscopus collybita.png|center|128px]] | 13 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 541 | Q3729103 | [[Ceolaire Sindeach|tiuf-teaf sléibhe]] | Phylloscopus sindianus | [[:commons:Category:Phylloscopus sindianus|Phylloscopus sindianus]] | 7 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 542 | Q667778 | [[tokoeka]] | Apteryx australis | [[:commons:Category:Apteryx australis|Apteryx australis]] | 2.208 cileagram<br/>2.535 cileagram | | [[Íomhá:Southern Brown Kiwi.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 543 | Q607027 | [[torspideog ruadhonn]] | Cercotrichas galactotes | [[:commons:Category:Cercotrichas galactotes|Cercotrichas galactotes]] | 3.2 gram<br/>22.7 gram | | | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 544 | Q26017 | [[traonach]] | Crex crex | [[:commons:Category:Crex crex|Crex crex]] | 13.2 gram | 50 ceintiméadar | [[Íomhá:Crexcrex.png|center|128px]] | 17 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 545 | Q26717 | [[Tuirne lín Eorpach|tuirne lín]] | Caprimulgus europaeus | [[:commons:Category:Caprimulgus europaeus|Caprimulgus europaeus]] | | 60 ceintiméadar | [[Íomhá:Caprimulgus europaeus distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 546 | Q129958 | [[ulchabhán beag]] | Athene noctua | [[:commons:Category:Athene noctua|Athene noctua]] | | 56 ceintiméadar | [[Íomhá:Steinkauz-Athene noctua-World.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 547 | Q174466 | [[ulchabhán bóireach]] | Aegolius funereus | [[:commons:Category:Aegolius funereus|Aegolius funereus]] | | 56 ceintiméadar | [[Íomhá:Aegolius funereus dis.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 548 | Q25756 | [[ulchabhán donn]] | Strix aluco | [[:commons:Category:Strix aluco|Strix aluco]] | 426 gram<br/>524 gram | 99 ceintiméadar | [[Íomhá:StrixAlucoIUCN.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 549 | Q200724 | [[ulchabhán mór liath]] | Strix nebulosa | [[:commons:Category:Strix nebulosa|Strix nebulosa]] | | 1.37 méadar | [[Íomhá:Strix nebulosa distribution map updated (2013).jpg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 550 | Q190083 | [[ulchabhán na hÚraile]] | Strix uralensis | [[:commons:Category:Strix uralensis|Strix uralensis]] | | 114.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Strix uralensis distr..png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 551 | Q25769 | [[ulchabhán réisc]] | Asio flammeus | [[:commons:Category:Asio flammeus|Asio flammeus]] | | 102 ceintiméadar | [[Íomhá:Sumpfohreule-Asio flammeus-World.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 552 | Q171563 | [[ulchabhán scopach Eoráiseach]] | Otus scops | [[:commons:Category:Otus scops|Otus scops]] | | 58.5 ceintiméadar | [[Íomhá:Otus scops distr.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 553 | Q1270124 | [[ulchabhán scopach Sokoke]] | Otus ireneae | [[:commons:Category:Otus ireneae|Otus ireneae]] | | | | | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 554 | Q1256551 | [[ulchabhán seabhaic Oileán na Nollag]] | Ninox natalis | [[:commons:Category:Ninox natalis|Ninox natalis]] | 184 gram | | [[Íomhá:Christmas Island.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 555 | Q193192 | [[Ulchabhán seabhaic|ulchabhán seabhaic tuaisceartach]] | Surnia ulula | [[:commons:Category:Surnia ulula|Surnia ulula]] | | 76 ceintiméadar | [[Íomhá:Surnia ulula distr with national borders.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 556 | Q170177 | [[ulchabhán sneachtúil]] | Bubo scandiacus | [[:commons:Category:Bubo scandiacus|Bubo scandiacus]] | | | [[Íomhá:Cypron-Range Bubo scandiacus.svg|center|128px]] | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 557 | Q1265138 | [[ulchabhán Soumagne]] | Tyto soumagnei | [[:commons:Category:Tyto soumagnei|Tyto soumagnei]] | 380 gram | | | | ''[[:d:Q278113|leochaileach]]'' |- | style='text-align:right'| 558 | Q926291 | [[ulchabhán síofrach]] | Micrathene whitneyi | [[:commons:Category:Micrathene whitneyi|Micrathene whitneyi]] | | | [[Íomhá:Micrathene whitneyi map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 559 | Q467068 | [[ulchabhán uachasach]] | Athene cunicularia | [[:commons:Category:Athene cunicularia|Athene cunicularia]] | | 595 millimetre | [[Íomhá:Distribuição Buraqueira.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 560 | Q207846 | [[éadar taibhseach]] | Somateria spectabilis | [[:commons:Category:Somateria spectabilis|Somateria spectabilis]] | 73 gram<br/>1.617 cileagram | 0.93 méadar | [[Íomhá:Somateria spectabilis map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 561 | Q93208 | [[éamú]] | Dromaius novaehollandiae | [[:commons:Category:Dromaius novaehollandiae|Dromaius novaehollandiae]] | 581.2 gram<br/>32.7 cileagram<br/>38.3 cileagram | | [[Íomhá:Dromaius novaehollandiae map distribution 2.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 562 | Q131709 | [[éigrit bheag]] | Egretta garzetta | [[:commons:Category:Egretta garzetta|Egretta garzetta]] | 28 gram<br/>532 gram | 92 ceintiméadar | [[Íomhá:EgrettaGarzettaIUVNver2018 2.png|center|128px]] | 21 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 563 | Q130730 | [[éigrit mhór]] | Ardea alba | [[:commons:Category:Ardea alba|Ardea alba]] | | 1.44 méadar | [[Íomhá:ArdeaAlbaIUCNver2019 1.png|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 564 | Q208763 | [[íbis bheannaithe]] | Threskiornis aethiopicus | [[:commons:Category:Threskiornis aethiopicus|Threskiornis aethiopicus]] | 62 gram | 118 ceintiméadar | [[Íomhá:ThreskiornisAethiopicusIUCNver2024.png|center|128px]] | 29 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 565 | Q589171 | [[íbis bhán Mheiriceánach]] | Eudocimus albus | [[:commons:Category:Eudocimus albus|Eudocimus albus]] | 1.036 cileagram<br/>764 gram | | [[Íomhá:Eudocimus albus map 2.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 566 | Q245414 | [[íbis mhaol thuaisceartach]] | Geronticus eremita | [[:commons:Category:Geronticus eremita|Geronticus eremita]] | 68 gram | | [[Íomhá:Morocco bald ibis map-01.png|center|128px]] | 27 lá | [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]] |- | style='text-align:right'| 567 | Q178811 | [[íbis niamhrach]] | Plegadis falcinellus | [[:commons:Category:Plegadis falcinellus|Plegadis falcinellus]] | 633 gram | 0.89 méadar | [[Íomhá:Plegadis falcinellus map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 568 | Q25388 | [[óiréal órga]] | Oriolus oriolus | [[:commons:Category:Oriolus oriolus|Oriolus oriolus]] | 7.3 gram | 46 ceintiméadar | [[Íomhá:Oriolus oriolus distribution map.png|center|128px]] | 16 lá | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 569 | Q576762 | [[órshúileach ceannsceadach]] | Bucephala albeola | [[:commons:Category:Bucephala albeola|Bucephala albeola]] | 481 gram<br/>367 gram | 57 ceintiméadar | [[Íomhá:Bucephala albeola map.svg|center|128px]] | | [[Speiceas is lú imní]] |- | style='text-align:right'| 570 | Q369767 | [[órshúileach Íoslannach]] | Bucephala islandica | [[:commons:Category:Bucephala islandica|Bucephala islandica]] | 70 gram<br/>1.09 cileagram<br/>730 gram | 75.5 ceintiméadar | | | [[Speiceas is lú imní]] |} {{Wikidata list end}} qocmrk1mobkoblpkykl8p7yc8lzrmv6 Athaontú na hÉireann 0 109780 1327177 1310581 2026-09-02T17:11:06Z TGcoa 21229 1327177 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:United Ireland in Irish.png|mion|an bhrionglóid]] Tharla [[críochdheighilt na hÉireann]] nuair a roinn [[Rialtas na Ríochta Aontaithe]] [[Éire]] ina dhá chuid féinrialaithe: [[Tuaisceart Éireann]] agus Deisceart Éireann. Achtaíodh é ar 3 Bealtaine 1921 faoin [[An tAcht um Rialtas na hÉireann (1920)|Acht um Rialtas na hÉireann (1920)]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/documents/history/2021/01/u7.-leabhar-tionscadail-na-hidirbhliana-c.3.pdf|teideal=Atlas of the Irish Revolution - Acmhainní do Scoileanna - AONAD 7, Cuid a 3|údar=UCC / RTÉ|dáta=|dátarochtana=2023}}</ref> Ó shin i leith, tá daoine ag labhairt faoi '''Athaontú na hÉireann''', '''Éire aontaithe''', agus '''<nowiki/>'Éire Nua'''<nowiki/>', srl.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/seachtain/eire-aontaithe-an-feidir-diospoireacht-gan-chlaonadh-a-dheanamh-faoi/a1482000429.html|teideal=Éire aontaithe: an féidir díospóireacht gan chlaonadh a dhéanamh faoi?|údar=Ciarán Dunbar|dáta=2024-04-17|language=ga-IE|work=Irish Independent|dátarochtana=2024-05-06}}</ref> [[Íomhá:2010 opinion south united ireland.png|mion|pobalbhreith, Red C/Sunday Times, 2010]] == Polaitíocht == I mí Lúnasa 2026, thug Andy Burnham, Príomh-Aire na Breataine, le fios ag go raibh reifreann sa Tuaisceart ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh aige agus nach mbeadh an cheist ar aon chlár margála aige. Mhaígh sé nár thráthúil an t-am é seo le reifreann a ghairm i bhfianaise an easaontais mhóir a cothaíodh i measc daoine sa Bhreatain mar gheall ar an dá reifreann eile a bhí ann le deich mbliana – an reifreann ar [[Breatimeacht|imeacht na Breataine as an Aontas Eorpach]] agus an [[Neamhspleáchas na hAlban|reifreann ar neamhspleáchas na hAlban]]. B'fhearr de gach duine, arsa sé, dá ndéanfadh polaiteoirí sa Tuaisceart a ndícheall le daoine a thabhairt le chéile agus dá ndíreoidís ar cheisteanna atá le réiteach go práinneach, cuir i gcas, an costas maireachtála agus an buiséad bliantúil.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Reifreann ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh ag Burnham|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0827/1589427-gan-aon-suim-ag-burnham-i-gcaint-ar-reifreann-sa-tuaisceart/|date=2026-08-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Taighde == Sa bhliain 2025 thug suirbhé Ipsos a choimisiúnaigh togra taighde trasteorann ARINS<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ria.ie/research-programmes/arins/|teideal=ARINS|dáta=2024-04-30|language=en|work=Royal Irish Academy|dátarochtana=2025-02-15}}</ref> go raibh 48 faoin gcéad de vótálaithe Thuaisceart Éireann in aghaidh athaontaithe agus 34 faoin gcéad ina fhabhar. Sa Phoblacht, dúirt 64 faoin gcéad go raibh siad i bhfabhar aontachta agus gan ach 17 faoin gcéad ina choinne.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Brendan O’Leary, Professor of Political Science, University of Pennsylvania / Royal Irish Academy|date=2025|url=https://muse.jhu.edu/article/810183/pdf|title=Getting Ready: The Need to Prepare for a Referendum on Reunification}}</ref> Chuir na taighdeoirí béim ar an athrú a léirigh na figiúirí ó thuaidh. Tháinig méadú suntasach (ó 27 go 34 faoin gcéad) ar an aicme den phobal sa Tuaisceart atá i bhfabhar aontachta ó 2023, agus ag an am céanna, laghdú beag tagtha ar an gcéatadán atá i bhfabhar fanacht sa Ríocht Aontaithe (ó 50 go 48 faoin gcéad). Dúirt móramh sa Tuaisceart (seasca faoin gcéad san iomlán, ina measc 38 faoin gcéad de Phrotastúnaigh) gur chóir aontacht a phleanáil ar bhonn féidearthachta. Thug 65 faoin gcéad sa Phoblacht an freagra céanna.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bheadh-pleanail-dathaontu-na-tire-ar-bhonn-feidearthachta-ciallmhar/|teideal=Bheadh pleanáil d’athaontú na tíre ar bhonn féidearthachta ciallmhar|údar=Cathal Mac Coille|dáta=15 Feabhra 2025|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-02-15}}</ref> == Conspóidí == [[Íomhá:Proposed Flag of United Ireland.png|mion|Bratach nua ?]] I láthair na huaire, tugann an pobal Aontachtach, tuairim is 1 mhilliún duine, a ndílseacht do Rialtas Londan, fiú is go bhfuil an dílseacht chéanna faoi bhrú mar gheall ar an dtréas a mhothaíonn sciar acu mar gheall ar an b[[An Prótacal maidir le hÉirinn agus Tuaisceart Éireann|Prótocal]], [[Breatimeacht]], [[Creat Windsor]] agus mar sin de.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/tuiscint-agus-aontas-de-dhith-ar-an-bhothar-i-dtreo-an-athaontaithe|teideal=Tuiscint agus aontas de dhíth ar an bhóthar i dtreo an athaontaithe < Meon Eile|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Tá an baol ann go bhfuil an Ríocht Aontaithe chun titim as a chéile (le [[neamhspleáchas na hAlban]]) agus cá bhfágfaidh sin an Tuaisceart? Ag an am céanna, tá daoine ann ón taobh aontachtach a thuigeann go gcaithfidh siad páirt a ghlacadh sa díospóireacht faoi Éirinn Nua, nó beidh Protastúnaigh an Tuaiscirt thíos leis sa deireadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ta-protastunaigh-ann-ata-ar-son-athaontu-na-tire-eistear-leo/|teideal=Tá Protastúnaigh ann atá ar son athaontú na tíre… Éistear leo…|údar=Eoin Ó Murchú|dáta=11 Meán Fómhair 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Tá sé ráite in aidhmeanna gach mórpháirtí na 26 Chontae gur cloch ar a bpaidrín é aontú na tíre. Bhí sé ráite ag an Taoiseach Leo Varadkar in 2023 go gcreideann sé go mbeidh Éire aontaithe an athuair le linn a mharthana.<ref>{{Luaigh foilseachán|title="Beidh Éire aontaithe le linn mo mharthana" – Taoiseach|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0907/1403995-beidh-eire-aontaithe-le-linn-mo-mharthana-taoiseach/|date=2023-09-07|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Ach ag an am céanna, tá fócas an phobail ó Dheas ar cheisteanna nach mbaineann le stair na tíre agus gur mó an tsuim atá acu i nithe nach mbaineann le teorainneacha is bunreachtai, srl.<ref name=":0" /> Dar le daoine eile, Is teip í an chríochdheighilt; [[Críochdheighilt na hÉireann|chruthaigh]] sé na blianta fada de mheath eacnamúil sa Tuaisceart.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/gniomhaiochas/polaitiocht/eire-nua-aontaithe-seo-an-t-am/|teideal=Éire nua aontaithe: seo an t-am|údar=Gerry Adams|dáta=2016-11-29|language=ga-IE|dátarochtana=2023-09-11}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Costas == Chosnódh Athaontú na hÉireann €20 billiún gach bliain ar feadh 20 bliain le Éire aontaithe a chur i gcrích, de réir taighde foilsithe in 2024 ag an [[Institiúid Gnóthaí Idirnáisiúnta agus Eorpacha]] (agus an tOllamh John Fitzgerald comhúdar an staidéir). Chaithfí 25% sa mbreis cánach a bhailiú lena leithéid de chostas a sheasamh; é sin nó an tsuim chéanna a aimsiú i bhfoirm caiteachas an Stáit a laghdú.<ref>Bhí na figiúirí sin bunaithe ar eolas a bailíodh sula dtáinig an víreas corónach, mar sin deir an Institiúid go mbeadh an costas níos airde fós.</ref> Cuirfeadh aontú na tíre 5% d'Ollioncam módhnaithe Náisiúnta le easnamh an Stáit. Bheadh a dhá oiread i gceist dhá ndéanfaí cothromú ó thuaidh mar atá ó dheas den teorainn faoi láthair ar rátaí íocaíochtaí leasa agus ar rátaí pá san earnáil phoiblí. D’fhágfadh sin an ceathrú cuid sa mbreis ag teastáil ón Státchiste, gan dá thairbhe a deir an staidéar ach borradh beag ar theacht-isteach.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title="€400 billiún thar 20 bliain" le Éire a aontú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0404/1441675-400-billiun-thar-20-bliain-le-eire-a-aontu/|date=2024-04-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> An leigheas a bheadh ar an gcostas go n-athródh Tuaisceart Éireann a ngeilleagar ó bhonn, go háirid in earnáil an oideachais, leis an mbearna idir thuaidh agus theas a mhaolú agus ar mhaithe leis an ioncam ó thuaidh a ardú. Molann an staidéar freisin go dtreiseodh Tuaisceart Éireann an táirgiúlacht sa ngeilleagar, bíodh aontú ann nó ná bíodh, mar go neartófaí an caighdeán maireachtála i gcoitinne.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/as-an-reicneail|teideal=As an reicneáil < Meon Eile|údar=Ciarán Ó Pronntaigh|dáta=8 Aibreán 2024|language=ga-IE|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2024-04-08}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ta-athaontu-na-tire-chomh-heiginnte-lena-chostas-ach-tuilleann-se-fiosru-tomhaiste/|teideal=Tá athaontú na tíre chomh héiginnte lena chostas ach tuilleann sé fiosrú tomhaiste|údar=Cathal Mac Coille|dáta=6 Aibreán 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-08}}</ref> === An geilleagar i dTuaisceart Éireann === Tá an caighdeán maireachtála i bPoblacht na hÉireann níos airde ná mar atá sé sa Tuaisceart, de réir tuarascáil a d'fhoilsigh an [[Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta]] (ITES) ar an 14 Aibreán 2025. Dar leis an ITES, bíonn [[táirgiúlacht]] imeallach an tsaothair i bhfad níos airde sna 26 Contae ná sa Tuaisceart (tá táirgiúlacht saothair 250% níos airde ar an meán). Is mar gheall air sin, tá an ráta pá in aghaidh na huaire 36% níos airde agus tá ioncam indiúscartha an ghnáth-theaghlaigh 18.3% níos airde, bíodh is go bhfuil cáin ioncaim níos airde freisin,<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title='Caighdeán maireachtála níos airde sa Phoblacht ná sa Tuaisceart'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0415/1507724-caighdean-maireachtala-nios-airde-sa-phoblacht-na-sa-tuaisceart/|date=2025-04-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Economic overview of Ireland and Northern Ireland|url=https://www.esri.ie/publications/economic-overview-of-ireland-and-northern-ireland|date=2025-04-15|language=en|author=Adele Bergin, Seamus McGuinness, Conor Banahan}}</ref> Ina cheann sin, tá níos mó daoine i ngach aoisghrúpa ar an taobh ó dheas den teorainn ag déanamh cúrsa oideachais. Is díol mór imní é, a deirtear sa tuarascáil, nach bhfuil 30% de dhaoine óga idir 15 agus 19 bliain d'aois ar an taobh ó thuaidh den teorainn, nach bhfuil siad ag fáil oideachas foirmiúil ar bith agus gur ag dul i ndonacht atá an scéal.<ref name=":3" /> Tá tionchar suntasach ag an oideachas ar an táirgiúlacht san fhadtréimhse. == Feoil a chur ar chnámha == Molann Sinn Féin go mbunófaí tionól saoránach chun Éire aontaithe a phlé.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/da-mbeadh-fiordhiospoireacht-thomhaiste-ann-faoi-athaontu-na-heireann/|teideal=Dá mbeadh fíordhíospóireacht thomhaiste ann faoi athaontú na hÉireann|údar=Cathal Mac Coille|dáta=2 Meán Fómhair 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Ach ní gá tionól saoránach a bhunú mar atá molta ag Sinn Féin chun tabhairt faoin dianmhachnamh agus an dianphlé a theastaíonn sula leagtar amach fiú cnámha an phlean a theastaíonn. Tá an oiread mór-ábhar casta le plé go dteastaíonn mionchíoradh staidéartha a dhéanfadh coiste saineolaithe, abair, nó coiste rialtais, nó coiste Oireachtais nach ndíreodh i dtosach ar an phleanáil mhionsonraithe.<ref name=":2" /> == Féach freisin == * [[Todhchaí na hÉireann (stocairí)]] * [[Críochdheighilt na hÉireann]] * [[Neamhspleáchas na hAlban]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Athaontú na hÉireann]] [[Catagóir:Polaitíocht na hÉireann]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Bunreacht na hÉireann]] [[Catagóir:Poblachtachas na hÉireann]] be1xb7fltbu0zeb0g8uleagen5gz1yp 1327179 1327177 2026-09-02T17:18:14Z TGcoa 21229 /* Polaitíocht */ 1327179 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:United Ireland in Irish.png|mion|an bhrionglóid]] Tharla [[críochdheighilt na hÉireann]] nuair a roinn [[Rialtas na Ríochta Aontaithe]] [[Éire]] ina dhá chuid féinrialaithe: [[Tuaisceart Éireann]] agus Deisceart Éireann. Achtaíodh é ar 3 Bealtaine 1921 faoin [[An tAcht um Rialtas na hÉireann (1920)|Acht um Rialtas na hÉireann (1920)]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/documents/history/2021/01/u7.-leabhar-tionscadail-na-hidirbhliana-c.3.pdf|teideal=Atlas of the Irish Revolution - Acmhainní do Scoileanna - AONAD 7, Cuid a 3|údar=UCC / RTÉ|dáta=|dátarochtana=2023}}</ref> Ó shin i leith, tá daoine ag labhairt faoi '''Athaontú na hÉireann''', '''Éire aontaithe''', agus '''<nowiki/>'Éire Nua'''<nowiki/>', srl.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/seachtain/eire-aontaithe-an-feidir-diospoireacht-gan-chlaonadh-a-dheanamh-faoi/a1482000429.html|teideal=Éire aontaithe: an féidir díospóireacht gan chlaonadh a dhéanamh faoi?|údar=Ciarán Dunbar|dáta=2024-04-17|language=ga-IE|work=Irish Independent|dátarochtana=2024-05-06}}</ref> [[Íomhá:2010 opinion south united ireland.png|mion|pobalbhreith, Red C/Sunday Times, 2010]] == Polaitíocht == I mí Lúnasa 2026, thug [[Andy Burnham]], [[Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe|Príomh-Aire na Breataine]], le fios ag go raibh reifreann sa Tuaisceart ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh aige agus nach mbeadh an cheist ar aon chlár margála aige. Mhaígh sé nár thráthúil an t-am é seo le reifreann a ghairm i bhfianaise an easaontais mhóir a cothaíodh i measc daoine sa Bhreatain mar gheall ar an dá reifreann eile a bhí ann le deich mbliana – an reifreann ar [[Breatimeacht|imeacht na Breataine as an Aontas Eorpach]] agus an [[Neamhspleáchas na hAlban|reifreann ar neamhspleáchas na hAlban]]. B'fhearr de gach duine, arsa sé, dá ndéanfadh polaiteoirí sa Tuaisceart a ndícheall le daoine a thabhairt le chéile agus dá ndíreoidís ar cheisteanna atá le réiteach go práinneach, cuir i gcas, an costas maireachtála agus an buiséad bliantúil.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Reifreann ar athaontú na hÉireann: 'Andy Burnham meallta'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0828/1589548-reifreann-ar-athaontu-na-heireann-andy-burnham-meallta/|date=2026-08-28|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Reifreann ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh ag Burnham|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0827/1589427-gan-aon-suim-ag-burnham-i-gcaint-ar-reifreann-sa-tuaisceart/|date=2026-08-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Taighde == Sa bhliain 2025 thug suirbhé Ipsos a choimisiúnaigh togra taighde trasteorann ARINS<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ria.ie/research-programmes/arins/|teideal=ARINS|dáta=2024-04-30|language=en|work=Royal Irish Academy|dátarochtana=2025-02-15}}</ref> go raibh 48 faoin gcéad de vótálaithe Thuaisceart Éireann in aghaidh athaontaithe agus 34 faoin gcéad ina fhabhar. Sa Phoblacht, dúirt 64 faoin gcéad go raibh siad i bhfabhar aontachta agus gan ach 17 faoin gcéad ina choinne.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Brendan O’Leary, Professor of Political Science, University of Pennsylvania / Royal Irish Academy|date=2025|url=https://muse.jhu.edu/article/810183/pdf|title=Getting Ready: The Need to Prepare for a Referendum on Reunification}}</ref> Chuir na taighdeoirí béim ar an athrú a léirigh na figiúirí ó thuaidh. Tháinig méadú suntasach (ó 27 go 34 faoin gcéad) ar an aicme den phobal sa Tuaisceart atá i bhfabhar aontachta ó 2023, agus ag an am céanna, laghdú beag tagtha ar an gcéatadán atá i bhfabhar fanacht sa Ríocht Aontaithe (ó 50 go 48 faoin gcéad). Dúirt móramh sa Tuaisceart (seasca faoin gcéad san iomlán, ina measc 38 faoin gcéad de Phrotastúnaigh) gur chóir aontacht a phleanáil ar bhonn féidearthachta. Thug 65 faoin gcéad sa Phoblacht an freagra céanna.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bheadh-pleanail-dathaontu-na-tire-ar-bhonn-feidearthachta-ciallmhar/|teideal=Bheadh pleanáil d’athaontú na tíre ar bhonn féidearthachta ciallmhar|údar=Cathal Mac Coille|dáta=15 Feabhra 2025|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-02-15}}</ref> == Conspóidí == [[Íomhá:Proposed Flag of United Ireland.png|mion|Bratach nua ?]] I láthair na huaire, tugann an pobal Aontachtach, tuairim is 1 mhilliún duine, a ndílseacht do Rialtas Londan, fiú is go bhfuil an dílseacht chéanna faoi bhrú mar gheall ar an dtréas a mhothaíonn sciar acu mar gheall ar an b[[An Prótacal maidir le hÉirinn agus Tuaisceart Éireann|Prótocal]], [[Breatimeacht]], [[Creat Windsor]] agus mar sin de.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/tuiscint-agus-aontas-de-dhith-ar-an-bhothar-i-dtreo-an-athaontaithe|teideal=Tuiscint agus aontas de dhíth ar an bhóthar i dtreo an athaontaithe < Meon Eile|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Tá an baol ann go bhfuil an Ríocht Aontaithe chun titim as a chéile (le [[neamhspleáchas na hAlban]]) agus cá bhfágfaidh sin an Tuaisceart? Ag an am céanna, tá daoine ann ón taobh aontachtach a thuigeann go gcaithfidh siad páirt a ghlacadh sa díospóireacht faoi Éirinn Nua, nó beidh Protastúnaigh an Tuaiscirt thíos leis sa deireadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ta-protastunaigh-ann-ata-ar-son-athaontu-na-tire-eistear-leo/|teideal=Tá Protastúnaigh ann atá ar son athaontú na tíre… Éistear leo…|údar=Eoin Ó Murchú|dáta=11 Meán Fómhair 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Tá sé ráite in aidhmeanna gach mórpháirtí na 26 Chontae gur cloch ar a bpaidrín é aontú na tíre. Bhí sé ráite ag an Taoiseach Leo Varadkar in 2023 go gcreideann sé go mbeidh Éire aontaithe an athuair le linn a mharthana.<ref>{{Luaigh foilseachán|title="Beidh Éire aontaithe le linn mo mharthana" – Taoiseach|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0907/1403995-beidh-eire-aontaithe-le-linn-mo-mharthana-taoiseach/|date=2023-09-07|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Ach ag an am céanna, tá fócas an phobail ó Dheas ar cheisteanna nach mbaineann le stair na tíre agus gur mó an tsuim atá acu i nithe nach mbaineann le teorainneacha is bunreachtai, srl.<ref name=":0" /> Dar le daoine eile, Is teip í an chríochdheighilt; [[Críochdheighilt na hÉireann|chruthaigh]] sé na blianta fada de mheath eacnamúil sa Tuaisceart.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/gniomhaiochas/polaitiocht/eire-nua-aontaithe-seo-an-t-am/|teideal=Éire nua aontaithe: seo an t-am|údar=Gerry Adams|dáta=2016-11-29|language=ga-IE|dátarochtana=2023-09-11}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Costas == Chosnódh Athaontú na hÉireann €20 billiún gach bliain ar feadh 20 bliain le Éire aontaithe a chur i gcrích, de réir taighde foilsithe in 2024 ag an [[Institiúid Gnóthaí Idirnáisiúnta agus Eorpacha]] (agus an tOllamh John Fitzgerald comhúdar an staidéir). Chaithfí 25% sa mbreis cánach a bhailiú lena leithéid de chostas a sheasamh; é sin nó an tsuim chéanna a aimsiú i bhfoirm caiteachas an Stáit a laghdú.<ref>Bhí na figiúirí sin bunaithe ar eolas a bailíodh sula dtáinig an víreas corónach, mar sin deir an Institiúid go mbeadh an costas níos airde fós.</ref> Cuirfeadh aontú na tíre 5% d'Ollioncam módhnaithe Náisiúnta le easnamh an Stáit. Bheadh a dhá oiread i gceist dhá ndéanfaí cothromú ó thuaidh mar atá ó dheas den teorainn faoi láthair ar rátaí íocaíochtaí leasa agus ar rátaí pá san earnáil phoiblí. D’fhágfadh sin an ceathrú cuid sa mbreis ag teastáil ón Státchiste, gan dá thairbhe a deir an staidéar ach borradh beag ar theacht-isteach.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title="€400 billiún thar 20 bliain" le Éire a aontú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0404/1441675-400-billiun-thar-20-bliain-le-eire-a-aontu/|date=2024-04-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> An leigheas a bheadh ar an gcostas go n-athródh Tuaisceart Éireann a ngeilleagar ó bhonn, go háirid in earnáil an oideachais, leis an mbearna idir thuaidh agus theas a mhaolú agus ar mhaithe leis an ioncam ó thuaidh a ardú. Molann an staidéar freisin go dtreiseodh Tuaisceart Éireann an táirgiúlacht sa ngeilleagar, bíodh aontú ann nó ná bíodh, mar go neartófaí an caighdeán maireachtála i gcoitinne.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/as-an-reicneail|teideal=As an reicneáil < Meon Eile|údar=Ciarán Ó Pronntaigh|dáta=8 Aibreán 2024|language=ga-IE|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2024-04-08}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ta-athaontu-na-tire-chomh-heiginnte-lena-chostas-ach-tuilleann-se-fiosru-tomhaiste/|teideal=Tá athaontú na tíre chomh héiginnte lena chostas ach tuilleann sé fiosrú tomhaiste|údar=Cathal Mac Coille|dáta=6 Aibreán 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-08}}</ref> === An geilleagar i dTuaisceart Éireann === Tá an caighdeán maireachtála i bPoblacht na hÉireann níos airde ná mar atá sé sa Tuaisceart, de réir tuarascáil a d'fhoilsigh an [[Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta]] (ITES) ar an 14 Aibreán 2025. Dar leis an ITES, bíonn [[táirgiúlacht]] imeallach an tsaothair i bhfad níos airde sna 26 Contae ná sa Tuaisceart (tá táirgiúlacht saothair 250% níos airde ar an meán). Is mar gheall air sin, tá an ráta pá in aghaidh na huaire 36% níos airde agus tá ioncam indiúscartha an ghnáth-theaghlaigh 18.3% níos airde, bíodh is go bhfuil cáin ioncaim níos airde freisin,<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title='Caighdeán maireachtála níos airde sa Phoblacht ná sa Tuaisceart'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0415/1507724-caighdean-maireachtala-nios-airde-sa-phoblacht-na-sa-tuaisceart/|date=2025-04-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Economic overview of Ireland and Northern Ireland|url=https://www.esri.ie/publications/economic-overview-of-ireland-and-northern-ireland|date=2025-04-15|language=en|author=Adele Bergin, Seamus McGuinness, Conor Banahan}}</ref> Ina cheann sin, tá níos mó daoine i ngach aoisghrúpa ar an taobh ó dheas den teorainn ag déanamh cúrsa oideachais. Is díol mór imní é, a deirtear sa tuarascáil, nach bhfuil 30% de dhaoine óga idir 15 agus 19 bliain d'aois ar an taobh ó thuaidh den teorainn, nach bhfuil siad ag fáil oideachas foirmiúil ar bith agus gur ag dul i ndonacht atá an scéal.<ref name=":3" /> Tá tionchar suntasach ag an oideachas ar an táirgiúlacht san fhadtréimhse. == Feoil a chur ar chnámha == Molann Sinn Féin go mbunófaí tionól saoránach chun Éire aontaithe a phlé.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/da-mbeadh-fiordhiospoireacht-thomhaiste-ann-faoi-athaontu-na-heireann/|teideal=Dá mbeadh fíordhíospóireacht thomhaiste ann faoi athaontú na hÉireann|údar=Cathal Mac Coille|dáta=2 Meán Fómhair 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-11}}</ref> Ach ní gá tionól saoránach a bhunú mar atá molta ag Sinn Féin chun tabhairt faoin dianmhachnamh agus an dianphlé a theastaíonn sula leagtar amach fiú cnámha an phlean a theastaíonn. Tá an oiread mór-ábhar casta le plé go dteastaíonn mionchíoradh staidéartha a dhéanfadh coiste saineolaithe, abair, nó coiste rialtais, nó coiste Oireachtais nach ndíreodh i dtosach ar an phleanáil mhionsonraithe.<ref name=":2" /> == Féach freisin == * [[Todhchaí na hÉireann (stocairí)]] * [[Críochdheighilt na hÉireann]] * [[Neamhspleáchas na hAlban]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Athaontú na hÉireann]] [[Catagóir:Polaitíocht na hÉireann]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Bunreacht na hÉireann]] [[Catagóir:Poblachtachas na hÉireann]] 4q4q4u387ubfv3yqp2qv1qlf2w0tddo Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí 2 119999 1327175 1327167 2026-09-02T15:52:39Z Marcas.oduinn 33120 /* Tuamaí pasáiste i nÉirinn */ 1327175 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] # ''[[:en:Passage tombs in Ireland|Passage tombs in Ireland]]'' - [[Tuamaí pasáiste i nÉirinn]] # ''[[:en:Carrowkeel Megalithic Cemetery|Carrowkeel]] - [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile]] # ''[[:en:Rathcoran|Rathcoran]] - [[Ráth Cuaráin]] == Catagóirí == == Tuamaí pasáiste i nÉirinn == Is cineál séadchomhartha [[Meigilit|Meigilitigh]] ón ré [[Neoiliteach]] iad '''tuamaí pasáiste'''. Faightear iad ar fud na h'''[[Éire]]'''ann go háirithe taobh ó thuaidh den oileán. Tógadh agus baineadh leas [[Tuama pasáiste|astu]] idir na blianta c. 3750 R.C. agus c. 2500 R.C.<ref name=Bergh2013 /><ref name=Kador2018 /> Feictear tuairim is fiche clibín ar fud na tíre, ach is iad is mó le rá na [[an Cheathrú Mhór]] agus [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile|an Cheathrú Chaol]] i gContae Shligigh, agus [[Loch Craobh]] agus [[Brú na Bóinne]] i gContae na Mí. == Gnéithe ailtireachta {{príomhalt|Tuama pasáiste}} Ní théann an téarma "tuama pasáiste" siar ach go dtí lár na fichiú haoise.<ref name=Case1963 /> Roimhe sin, the monuments were called by other terms, such as "carn seomrach", "tulach Dhanmhargach" nó "tumulus". Tá iarrachtaí déanta déanta ag roinnt scoláirí, ina n-áirítear Alison Sheridan agus Robert Hensey, chun ord a chur ar tuamaí pasáiste: * séadchomharthaí beaga oscailte, mar a fheictear ag [[an Cheathrú Mhór|an Cheathrú Mhór]] * séadchomharthaí meánacha intermediate le [[carn]] is cionn seomra adhlactha, mar a fheictear ag Loch Craobh. Tá sa chatagóir seo go minic snoiteáin teibí ar leith, ailínithe [[grian|gréine]] agus colbhaí ina luí. I measc deasghnáth adhlactha, tá idir [[créamadh]] agus a mhalairt. * '' séadchomharthaí móra amhail is [[Sí an Bhrú]], déanta le [[coirbéaladh]], pasáistí fada le díonta, clocha saile, agus ábhair ó fhad i gcéin. I dteannta seo, faightear leaganacha croschruthacha mar shampla ag Loch Craobh, an Cheathrú Chaol agus Brú na Bóinne.<ref name=Hensey2015 /> Uaireanta, tá ann séadchomhartha '' clusters of monuments have a focal or central monument, bigger than its 'satellites'. This pattern is seen at [[Cnóbha]] agus at an Cheathrú Mhór. There is often a structure on an even larger scale associated with landscape features such as lakes, rivers and mountains observed in the layout. For instance at an Cheathrú Chaol, a smaller cluster in san [[an Bricshliabh|an Bricshliabh]] has a number of outlying sites such as the Pinnacle on ''Keash Hill'', [[Ard Láí]], [[Baile an Chairn]] agus Suigh Lughaidh.<ref name=Hensey2014 /> '' One feature of Irish passage tombs that distinguishes them from other monumental types of the Neoiliteach era is the longevity of the tradition. They appear to be in use for well over a millennium, in contrast to other monument types associated with the luath-Neoiliteach, amhail tuamaí cúirte nó dolmainí ursanacha. == Earraí uaighe '' Burials in Irish passage tombs tend to be accompanied by a limited and distinctive range of objects. These [[earraí uaighe]] include [[bior]]anna fashioned from bone or red deer antler, carved and polished stone [[siogairlín]], pieces of [[grianchloch]], [[cloch thine]] nó [[seirt]] tools, stone or chalk balls and a distinctive form of pottery called Carrowkeel ware. The pots, formed of reddish clay, are fashioned in a variety of sizes, but are always round-bottomed, and often decorated with stab and drag patterns. Few intact examples have been recovered, but these include some fine examples from the [[Dumha na nGiall]] passage tomb at the [[Teamhair|], County Meath<ref name=OSullivan2005 /> == Grianchultas '' After his excavation and restoration work at [[Sí an Bhrú]], Michael O'Kelly reported his discovery of a solar alignment on the winter solstice. Such alignments have been claimed for monuments in different parts of Ireland and abroad, for example in [[Maes Howe]], san Albain; [[Loch Craobh]], Chontae na Mí; [[an Cnoc Rua]], Contae Chill Chainnigh and in [[Lios an tSeagail]], the central monument at [[an Cheathrú Mhór]], Contae Shligigh.<ref name=OKelly1982 /><ref name=Meehan2012 /> == Naisc idirnáisiúnta '' The Irish passage tombs bear similarities to examples found in other locations on the Atlantic facade; in particular in an [[an Bhriotáin]], [[an Bhreatain Bheag]] agus an [[Albain]]. Ancient DNA research has associated the dead in the Irish monuments with early farming migrations to the Atlantic region about 6,000 years ago.<ref name=Kador2018 /> The ancient ancestral origin of these groups was [[An Anatóil]]. Familial connections between people buried at an Cheathrú Mhór, an Cheathrú Chaol, Bá an Mhillín and Sí an Bhrú have been demonstrated, and the passage tomb populations appear to cluster (in genetic terms) away from occupants of other neolithic monuments and the general Irish neolithic population. This, and an indication of incest in the genetic profile of a male interred in the right recess of Newgrange, has led a team of researchers in [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] to propose that Irish neolithic society was led by dynastic rulers. Lara Cassidy stated, "It seems what we have here is a powerful extended kin-group, who had access to elite burial sites in many regions of the island for at least half a millennium".<ref name=OSullivan2020 /><ref name=Cassidy2020 /> == Séadchomhartha neamhoscailte '' Although some of the more high profile Irish passage tombs have been excavated and - sometimes controversially - reconstructed, many monuments remain unexcavated. Many hill cairns and lowland cairns may be passage tombs;'' séadchomharthaí amhail is Sí Mór i gContae Liatroma, Baile an Chairn i gContae Shligigh agus Cruachán gar de Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall. == Suíomhanna * [[Brú na Bóinne]] ** [[Sí an Bhrú]] ** [[Cnóbha]] ** [[Dubhadh]] * [[Tuama Pasáiste na bhFuarchnoc|Na Fuarchnoic]] * [[Ráth Cuaráin]] * [[Loch Craobh]] * [[Tuamaí Pasáiste na Ceathrú Caoile|An Cheathrú Chaol]] * [[An Cheathrú Mhór]] == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Bergh2013>{{cite journal | last=Bergh | first=Stefan | last2=Hensey | first2=Robert | date=2013 | title= Unpicking the Chronology of Carrowmore | url= https://www.researchgate.net/publication/259554734 | journal=Oxford Journal of Archaeology | volume=32 | issue=4 | pages= 343–366 | doi= 10.1111/ojoa.12019}}</ref> <ref name=Kador2018>{{cite journal | last=Kador | first=Thomas | last2=Cassidy | first2=Lara M.| last3=Geber | first3=Jonny | last4=Hensey | first4=Robert | last5=Meehan | first5=Pádraig | last6=Moore | first6=Sam | date=2018 | title=Rites of Passage: Mortuary Practice, Population Dynamics, and Chronology at the Carrowkeel Passage Tomb Complex, Co. Sligo, Ireland. | url= https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-prehistoric-society/article/rites-of-passage-mortuary-practice-population-dynamics-and-chronology-at-the-carrowkeel-passage-tomb-complex-co-sligo-ireland/CE8E9D1CC402CCF625E172501E8E8C65 | journal=Proceedings of the Prehistoric Society | volume=84 | pages=225–255 | issue=1–2 | doi= 10.5744/bi.2017.1001 | url-access=subscription}}</ref> <ref name=Case1963>{{cite journal | last=Case | first=Humphrey | date=1963 | title=Foreign Connections in the Irish Neolithic | journal=Ulster Journal of Archaeology | volume=26 | pages=3–18 | jstor=20567579}}</ref> <ref name=Hensey2015>{{cite book | last = Hensey | first = Robert | date = 2015 | title= First light: the origins of Newgrange | url = https://www.oxbowbooks.com/dbbc/first-light.html | publisher = Oxbow Books | pages = 210 | isbn = 9781782979517}}</ref> <ref name=Hensey2014>Hensey, Robert; Meehan, Padraig; Dowd, Marion, Moore, Sam. "A century of archaeology – historical excavation and modern research at the Carrowkeel passage tombs, County Sligo" PRIA, 2014</ref> <ref name=OSullivan2005>O'Sullivan, Muiris. "Dumha na nGiall, the Mound of the Hostages, Tara". Wordwell Press. 2005</ref> <ref name=OKelly1982>O'Kelly, Michael; O'Kelly, Claire. "Newgrange - Archaeology, Art and Legend" Thames and Hudson. 1982</ref> <ref name=Meehan2012>{{cite journal | last1 = Meehan | first1 = Padraig | year = 2012 | title = A Possible Astronomical Alignment marking Seasonal Transitions at Listoghil, Sligo, Ireland | journal = Internet Archaeology | volume = 32 | issue = 32 | doi = 10.11141/ia.32.3 }}</ref> <ref name=OSullivan2020>{{cite news | ainm = Kevin | sloinne = O'Sullivan | teideal = Newgrange tomb body belonged to royal-like male 'born of incest' | url = https://www.irishtimes.com/culture/heritage/newgrange-tomb-body-belonged-to-royal-like-male-born-of-incest-1.4281412 | foilsitheoir = The Irish Times | dáta = 18 Meitheamh 2020 | dátarochtana = 6 Iúil 2020}}</ref> <ref name=Cassidy2020>{{cite journal | last = Cassidy | first = Lara M. |last2 = Ó Maoldúin | first2 = Ros | last3 = Kador | first3 = Thomas | last4 = Lynch | first4 = Ann | last5 = Jones|first5 = Carleton | last6 = Woodman | first6 = Peter C. | last7 = Murphy | first7 = Eileen | last8 = Ramsey | first8= Greer | last9 = Dowd | first9 = Marion | last10 = Noonan | first10 = Alice | last11 = Campbell | first11 = Ciarán| last12 = Jones | first12 = Eppie R. | last13 = Mattiangeli | first13 = Valeria | last14 = Bradley | first14 = Daniel G. | year = 2020 | title = A dynastic elite in monumental Neolithic society | url= | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7812| pages = 384–388| doi = 10.1038/s41586-020-2378-6 | pmid = 32555485 | s2cid = 219729757 |pmc = 7116870}}</ref> }} [[Catagóir:Tuamaí pasáiste| ]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ ms7fp6dlxikydugpdx7u16sye57gkas 1327176 1327175 2026-09-02T15:59:28Z Marcas.oduinn 33120 1327176 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] # ''[[:en:Passage tombs in Ireland|Passage tombs in Ireland]]'' - [[Tuamaí pasáiste i nÉirinn]] # ''[[:en:Carrowkeel Megalithic Cemetery|Carrowkeel]] - [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile]] # ''[[:en:Rathcoran|Rathcoran]] - [[Ráth Cuaráin]] == Catagóirí == == Tuamaí pasáiste i nÉirinn == Is cineál séadchomhartha [[Meigilit|Meigilitigh]] ón ré [[Neoiliteach]] iad '''tuamaí pasáiste'''. Faightear iad ar fud na h'''[[Éire]]'''ann go háirithe taobh ó thuaidh den oileán. Tógadh agus baineadh leas [[Tuama pasáiste|astu]] idir na blianta c. 3750 R.C. agus c. 2500 R.C.<ref name=Bergh2013 /><ref name=Kador2018 /> Feictear tuairim is fiche clibín ar fud na tíre, ach is iad is mó le rá na [[an Cheathrú Mhór]] agus [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile|an Cheathrú Chaol]] i gContae Shligigh, agus [[Loch Craobh]] agus [[Brú na Bóinne]] i gContae na Mí. == Gnéithe ailtireachta {{príomhalt|Tuama pasáiste}} Ní théann an téarma "tuama pasáiste" siar ach go dtí lár na fichiú haoise.<ref name=Case1963 /> Roimhe sin, the monuments were called by other terms, such as "carn seomrach", "tulach Dhanmhargach" nó "tumulus". Tá iarrachtaí déanta déanta ag roinnt scoláirí, ina n-áirítear Alison Sheridan agus Robert Hensey, chun ord a chur ar tuamaí pasáiste: * séadchomharthaí beaga oscailte, mar a fheictear ag [[an Cheathrú Mhór|an Cheathrú Mhór]] * séadchomharthaí meánacha intermediate le [[carn]] is cionn seomra adhlactha, mar a fheictear ag Loch Craobh. Tá sa chatagóir seo go minic snoiteáin teibí ar leith, ailínithe [[grian|gréine]] agus colbhaí ina luí. I measc deasghnáth adhlactha, tá idir [[créamadh]] agus a mhalairt. * séadchomharthaí móra amhail is [[Sí an Bhrú]], déanta le [[coirbéaladh]], pasáistí fada le díonta, clocha saile, agus ábhair ó fhad i gcéin. I dteannta seo, faightear leaganacha croschruthacha mar shampla ag Loch Craobh, an Cheathrú Chaol agus Brú na Bóinne.<ref name=Hensey2015 /> Uaireanta, tá ann clibíní séadchomharthaí le ceann mór sa lár agus cinn níos lú that rinneadh air, mar shampla ag [[Cnóbha]] agus ag an gCeathrú Mhór. Agus ag an gCeathrú Chaol, tá clibín níos lú ar [[an Bricshliabh|an mBricshliabh]] le suíomhanna eile ar a imeallacha, amhail is ''Keash Hill'', [[Ard Láí]], [[Baile an Chairn]] agus Suigh Lughaidh.<ref name=Hensey2014 /> '' One feature of Irish passage tombs that distinguishes them from other monumental types of the Neoiliteach era is the longevity of the tradition. They appear to be in use for well over a millennium, in contrast to other monument types associated with the luath-Neoiliteach, amhail tuamaí cúirte nó dolmainí ursanacha. == Earraí uaighe '' Burials in Irish passage tombs tend to be accompanied by a limited and distinctive range of objects. These [[earraí uaighe]] include [[bior]]anna fashioned from bone or red deer antler, carved and polished stone [[siogairlín]], pieces of [[grianchloch]], [[cloch thine]] nó [[seirt]] tools, stone or chalk balls and a distinctive form of pottery called Carrowkeel ware. The pots, formed of reddish clay, are fashioned in a variety of sizes, but are always round-bottomed, and often decorated with stab and drag patterns. Few intact examples have been recovered, but these include some fine examples from the [[Dumha na nGiall]] passage tomb at the [[Teamhair|], County Meath<ref name=OSullivan2005 /> == Grianchultas '' After his excavation and restoration work at [[Sí an Bhrú]], Michael O'Kelly reported his discovery of a solar alignment on the winter solstice. Such alignments have been claimed for monuments in different parts of Ireland and abroad, for example in [[Maes Howe]], san Albain; [[Loch Craobh]], Chontae na Mí; [[an Cnoc Rua]], Contae Chill Chainnigh and in [[Lios an tSeagail]], the central monument at [[an Cheathrú Mhór]], Contae Shligigh.<ref name=OKelly1982 /><ref name=Meehan2012 /> == Naisc idirnáisiúnta '' The Irish passage tombs bear similarities to examples found in other locations on the Atlantic facade; in particular in an [[an Bhriotáin]], [[an Bhreatain Bheag]] agus an [[Albain]]. Ancient DNA research has associated the dead in the Irish monuments with early farming migrations to the Atlantic region about 6,000 years ago.<ref name=Kador2018 /> The ancient ancestral origin of these groups was [[An Anatóil]]. Familial connections between people buried at an Cheathrú Mhór, an Cheathrú Chaol, Bá an Mhillín and Sí an Bhrú have been demonstrated, and the passage tomb populations appear to cluster (in genetic terms) away from occupants of other neolithic monuments and the general Irish neolithic population. This, and an indication of incest in the genetic profile of a male interred in the right recess of Newgrange, has led a team of researchers in [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] to propose that Irish neolithic society was led by dynastic rulers. Lara Cassidy stated, "It seems what we have here is a powerful extended kin-group, who had access to elite burial sites in many regions of the island for at least half a millennium".<ref name=OSullivan2020 /><ref name=Cassidy2020 /> == Séadchomhartha neamhoscailte '' Although some of the more high profile Irish passage tombs have been excavated and - sometimes controversially - reconstructed, many monuments remain unexcavated. Many hill cairns and lowland cairns may be passage tombs;'' séadchomharthaí amhail is Sí Mór i gContae Liatroma, Baile an Chairn i gContae Shligigh agus Cruachán gar de Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall. == Suíomhanna * [[Brú na Bóinne]] ** [[Sí an Bhrú]] ** [[Cnóbha]] ** [[Dubhadh]] * [[Tuama Pasáiste na bhFuarchnoc|Na Fuarchnoic]] * [[Ráth Cuaráin]] * [[Loch Craobh]] * [[Tuamaí Pasáiste na Ceathrú Caoile|An Cheathrú Chaol]] * [[An Cheathrú Mhór]] == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Bergh2013>{{cite journal | last=Bergh | first=Stefan | last2=Hensey | first2=Robert | date=2013 | title= Unpicking the Chronology of Carrowmore | url= https://www.researchgate.net/publication/259554734 | journal=Oxford Journal of Archaeology | volume=32 | issue=4 | pages= 343–366 | doi= 10.1111/ojoa.12019}}</ref> <ref name=Kador2018>{{cite journal | last=Kador | first=Thomas | last2=Cassidy | first2=Lara M.| last3=Geber | first3=Jonny | last4=Hensey | first4=Robert | last5=Meehan | first5=Pádraig | last6=Moore | first6=Sam | date=2018 | title=Rites of Passage: Mortuary Practice, Population Dynamics, and Chronology at the Carrowkeel Passage Tomb Complex, Co. Sligo, Ireland. | url= https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-prehistoric-society/article/rites-of-passage-mortuary-practice-population-dynamics-and-chronology-at-the-carrowkeel-passage-tomb-complex-co-sligo-ireland/CE8E9D1CC402CCF625E172501E8E8C65 | journal=Proceedings of the Prehistoric Society | volume=84 | pages=225–255 | issue=1–2 | doi= 10.5744/bi.2017.1001 | url-access=subscription}}</ref> <ref name=Case1963>{{cite journal | last=Case | first=Humphrey | date=1963 | title=Foreign Connections in the Irish Neolithic | journal=Ulster Journal of Archaeology | volume=26 | pages=3–18 | jstor=20567579}}</ref> <ref name=Hensey2015>{{cite book | last = Hensey | first = Robert | date = 2015 | title= First light: the origins of Newgrange | url = https://www.oxbowbooks.com/dbbc/first-light.html | publisher = Oxbow Books | pages = 210 | isbn = 9781782979517}}</ref> <ref name=Hensey2014>Hensey, Robert; Meehan, Padraig; Dowd, Marion, Moore, Sam. "A century of archaeology – historical excavation and modern research at the Carrowkeel passage tombs, County Sligo" PRIA, 2014</ref> <ref name=OSullivan2005>O'Sullivan, Muiris. "Dumha na nGiall, the Mound of the Hostages, Tara". Wordwell Press. 2005</ref> <ref name=OKelly1982>O'Kelly, Michael; O'Kelly, Claire. "Newgrange - Archaeology, Art and Legend" Thames and Hudson. 1982</ref> <ref name=Meehan2012>{{cite journal | last1 = Meehan | first1 = Padraig | year = 2012 | title = A Possible Astronomical Alignment marking Seasonal Transitions at Listoghil, Sligo, Ireland | journal = Internet Archaeology | volume = 32 | issue = 32 | doi = 10.11141/ia.32.3 }}</ref> <ref name=OSullivan2020>{{cite news | ainm = Kevin | sloinne = O'Sullivan | teideal = Newgrange tomb body belonged to royal-like male 'born of incest' | url = https://www.irishtimes.com/culture/heritage/newgrange-tomb-body-belonged-to-royal-like-male-born-of-incest-1.4281412 | foilsitheoir = The Irish Times | dáta = 18 Meitheamh 2020 | dátarochtana = 6 Iúil 2020}}</ref> <ref name=Cassidy2020>{{cite journal | last = Cassidy | first = Lara M. |last2 = Ó Maoldúin | first2 = Ros | last3 = Kador | first3 = Thomas | last4 = Lynch | first4 = Ann | last5 = Jones|first5 = Carleton | last6 = Woodman | first6 = Peter C. | last7 = Murphy | first7 = Eileen | last8 = Ramsey | first8= Greer | last9 = Dowd | first9 = Marion | last10 = Noonan | first10 = Alice | last11 = Campbell | first11 = Ciarán| last12 = Jones | first12 = Eppie R. | last13 = Mattiangeli | first13 = Valeria | last14 = Bradley | first14 = Daniel G. | year = 2020 | title = A dynastic elite in monumental Neolithic society | url= | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7812| pages = 384–388| doi = 10.1038/s41586-020-2378-6 | pmid = 32555485 | s2cid = 219729757 |pmc = 7116870}}</ref> }} [[Catagóir:Tuamaí pasáiste| ]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ syvcpw35oernlbxc8crtfgps5z6dw47 1327184 1327176 2026-09-02T22:07:53Z Marcas.oduinn 33120 1327184 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] # ''[[:en:Passage tombs in Ireland|Passage tombs in Ireland]]'' - [[Tuamaí pasáiste i nÉirinn]] # ''[[:en:Carrowkeel Megalithic Cemetery|Carrowkeel]] - [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile]] # ''[[:en:Rathcoran|Rathcoran]] - [[Ráth Cuaráin]] == Catagóirí == == Tuamaí pasáiste i nÉirinn == Is cineál séadchomhartha [[Meigilit|Meigilitigh]] ón ré [[Neoiliteach]] iad '''tuamaí pasáiste'''. Faightear iad ar fud na h'''[[Éire]]'''ann go háirithe taobh ó thuaidh den oileán. Tógadh agus baineadh leas [[Tuama pasáiste|astu]] idir na blianta c. 3750 R.C. agus c. 2500 R.C.<ref name=Bergh2013 /><ref name=Kador2018 /> Feictear tuairim is fiche clibín ar fud na tíre, ach is iad is mó le rá na [[an Cheathrú Mhór]] agus [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile|an Cheathrú Chaol]] i gContae Shligigh, agus [[Loch Craobh]] agus [[Brú na Bóinne]] i gContae na Mí. == Gnéithe ailtireachta {{príomhalt|Tuama pasáiste}} Ní théann an téarma "tuama pasáiste" siar ach go dtí lár na fichiú haoise.<ref name=Case1963 /> Roimhe sin, the monuments were called by other terms, such as "carn seomrach", "tulach Dhanmhargach" nó "tumulus". Tá iarrachtaí déanta déanta ag roinnt scoláirí, ina n-áirítear Alison Sheridan agus Robert Hensey, chun ord a chur ar tuamaí pasáiste: * séadchomharthaí beaga oscailte, mar a fheictear ag [[an Cheathrú Mhór|an Cheathrú Mhór]] * séadchomharthaí meánacha intermediate le [[carn]] is cionn seomra adhlactha, mar a fheictear ag Loch Craobh. Tá sa chatagóir seo go minic snoiteáin teibí ar leith, ailínithe [[grian|gréine]] agus colbhaí ina luí. I measc deasghnáth adhlactha, tá idir [[créamadh]] agus a mhalairt. * séadchomharthaí móra amhail is [[Sí an Bhrú]], déanta le [[coirbéaladh]], pasáistí fada le díonta, clocha saile, agus ábhair ó fhad i gcéin. I dteannta seo, faightear leaganacha croschruthacha mar shampla ag Loch Craobh, an Cheathrú Chaol agus Brú na Bóinne.<ref name=Hensey2015 /> Uaireanta, feictear clibíní séadchomharthaí le ceann mór sa lár agus cinn níos lú thart timpeall air, mar shampla ag [[Cnóbha]] agus ag an gCeathrú Mhór. Agus ag an gCeathrú Chaol, tá clibín níos lú ar [[an Bricshliabh|an mBricshliabh]] le suíomhanna eile ar a imeallacha, amhail is ''Keash Hill'', [[Ard Láí]], [[Baile an Chairn]] agus Suigh Lughaidh.<ref name=Hensey2014 /> '' One feature of Irish passage tombs that distinguishes them from other monumental types of the Neoiliteach era is the longevity of the tradition. They appear to have been in use for well over a millennium, in contrast to other monument types associated with the luath-Neoiliteach, amhail tuamaí cúirte nó dolmainí ursanacha. == Earraí uaighe De ghnáth, faightear laistigh de thuamaí pasáiste Éireannacha [[earraí uaighe]], san áireamh [[bior]]anna déanta ag cnámh nó bean fia; [[siogairlín]] cluiche snoite snasta; píosaí [[grianchloch|grianchloch]]; uirlisí [[cloch thine|cloch thine]] nó [[seirt]]e, liathróidí cluiche nó chalk; and a distinctive form of pottery called Carrowkeel ware. The pots, formed of reddish clay, are fashioned in a variety of sizes, but are always round-bottomed, and often decorated with stab and drag patterns. Few intact examples have been recovered, but these include some fine examples from the [[Dumha na nGiall]] passage tomb at the [[Teamhair|], County Meath<ref name=OSullivan2005 /> == Grianchultas '' After his excavation and restoration work at [[Sí an Bhrú]], Michael O'Kelly reported his discovery of a solar alignment on the winter solstice. Such alignments have been claimed for monuments in different parts of Ireland and abroad, for example in [[Maes Howe]], san Albain; [[Loch Craobh]], Chontae na Mí; [[an Cnoc Rua]], Contae Chill Chainnigh and in [[Lios an tSeagail]], the central monument at [[an Cheathrú Mhór]], Contae Shligigh.<ref name=OKelly1982 /><ref name=Meehan2012 /> == Naisc idirnáisiúnta '' The Irish passage tombs bear similarities to examples found in other locations on the Atlantic facade; in particular in an [[an Bhriotáin]], [[an Bhreatain Bheag]] agus an [[Albain]]. Ancient DNA research has associated the dead in the Irish monuments with early farming migrations to the Atlantic region about 6,000 years ago.<ref name=Kador2018 /> The ancient ancestral origin of these groups was [[An Anatóil]]. Familial connections between people buried at an Cheathrú Mhór, an Cheathrú Chaol, Bá an Mhillín and Sí an Bhrú have been demonstrated, and the passage tomb populations appear to cluster (in genetic terms) away from occupants of other neolithic monuments and the general Irish neolithic population. This, and an indication of incest in the genetic profile of a male interred in the right recess of Newgrange, has led a team of researchers in [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] to propose that Irish neolithic society was led by dynastic rulers. Lara Cassidy stated, "It seems what we have here is a powerful extended kin-group, who had access to elite burial sites in many regions of the island for at least half a millennium".<ref name=OSullivan2020 /><ref name=Cassidy2020 /> == Séadchomhartha neamhoscailte '' Although some of the more high profile Irish passage tombs have been excavated and - sometimes controversially - reconstructed, many monuments remain unexcavated. Many hill cairns and lowland cairns may be passage tombs;'' séadchomharthaí amhail is Sí Mór i gContae Liatroma, Baile an Chairn i gContae Shligigh agus Cruachán gar de Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall. == Suíomhanna * [[Brú na Bóinne]] ** [[Sí an Bhrú]] ** [[Cnóbha]] ** [[Dubhadh]] * [[Tuama Pasáiste na bhFuarchnoc|Na Fuarchnoic]] * [[Ráth Cuaráin]] * [[Loch Craobh]] * [[Tuamaí Pasáiste na Ceathrú Caoile|An Cheathrú Chaol]] * [[An Cheathrú Mhór]] == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Bergh2013>{{cite journal | last=Bergh | first=Stefan | last2=Hensey | first2=Robert | date=2013 | title= Unpicking the Chronology of Carrowmore | url= https://www.researchgate.net/publication/259554734 | journal=Oxford Journal of Archaeology | volume=32 | issue=4 | pages= 343–366 | doi= 10.1111/ojoa.12019}}</ref> <ref name=Kador2018>{{cite journal | last=Kador | first=Thomas | last2=Cassidy | first2=Lara M.| last3=Geber | first3=Jonny | last4=Hensey | first4=Robert | last5=Meehan | first5=Pádraig | last6=Moore | first6=Sam | date=2018 | title=Rites of Passage: Mortuary Practice, Population Dynamics, and Chronology at the Carrowkeel Passage Tomb Complex, Co. Sligo, Ireland. | url= https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-prehistoric-society/article/rites-of-passage-mortuary-practice-population-dynamics-and-chronology-at-the-carrowkeel-passage-tomb-complex-co-sligo-ireland/CE8E9D1CC402CCF625E172501E8E8C65 | journal=Proceedings of the Prehistoric Society | volume=84 | pages=225–255 | issue=1–2 | doi= 10.5744/bi.2017.1001 | url-access=subscription}}</ref> <ref name=Case1963>{{cite journal | last=Case | first=Humphrey | date=1963 | title=Foreign Connections in the Irish Neolithic | journal=Ulster Journal of Archaeology | volume=26 | pages=3–18 | jstor=20567579}}</ref> <ref name=Hensey2015>{{cite book | last = Hensey | first = Robert | date = 2015 | title= First light: the origins of Newgrange | url = https://www.oxbowbooks.com/dbbc/first-light.html | publisher = Oxbow Books | pages = 210 | isbn = 9781782979517}}</ref> <ref name=Hensey2014>Hensey, Robert; Meehan, Padraig; Dowd, Marion, Moore, Sam. "A century of archaeology – historical excavation and modern research at the Carrowkeel passage tombs, County Sligo" PRIA, 2014</ref> <ref name=OSullivan2005>O'Sullivan, Muiris. "Dumha na nGiall, the Mound of the Hostages, Tara". Wordwell Press. 2005</ref> <ref name=OKelly1982>O'Kelly, Michael; O'Kelly, Claire. "Newgrange - Archaeology, Art and Legend" Thames and Hudson. 1982</ref> <ref name=Meehan2012>{{cite journal | last1 = Meehan | first1 = Padraig | year = 2012 | title = A Possible Astronomical Alignment marking Seasonal Transitions at Listoghil, Sligo, Ireland | journal = Internet Archaeology | volume = 32 | issue = 32 | doi = 10.11141/ia.32.3 }}</ref> <ref name=OSullivan2020>{{cite news | ainm = Kevin | sloinne = O'Sullivan | teideal = Newgrange tomb body belonged to royal-like male 'born of incest' | url = https://www.irishtimes.com/culture/heritage/newgrange-tomb-body-belonged-to-royal-like-male-born-of-incest-1.4281412 | foilsitheoir = The Irish Times | dáta = 18 Meitheamh 2020 | dátarochtana = 6 Iúil 2020}}</ref> <ref name=Cassidy2020>{{cite journal | last = Cassidy | first = Lara M. |last2 = Ó Maoldúin | first2 = Ros | last3 = Kador | first3 = Thomas | last4 = Lynch | first4 = Ann | last5 = Jones|first5 = Carleton | last6 = Woodman | first6 = Peter C. | last7 = Murphy | first7 = Eileen | last8 = Ramsey | first8= Greer | last9 = Dowd | first9 = Marion | last10 = Noonan | first10 = Alice | last11 = Campbell | first11 = Ciarán| last12 = Jones | first12 = Eppie R. | last13 = Mattiangeli | first13 = Valeria | last14 = Bradley | first14 = Daniel G. | year = 2020 | title = A dynastic elite in monumental Neolithic society | url= | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7812| pages = 384–388| doi = 10.1038/s41586-020-2378-6 | pmid = 32555485 | s2cid = 219729757 |pmc = 7116870}}</ref> }} [[Catagóir:Tuamaí pasáiste| ]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 6xn8le7jis70uzzwo4z5uow3pdlvjea 1327186 1327184 2026-09-02T22:12:52Z Marcas.oduinn 33120 /* Tuamaí pasáiste i nÉirinn */ 1327186 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] # ''[[:en:Passage tombs in Ireland|Passage tombs in Ireland]]'' - [[Tuamaí pasáiste i nÉirinn]] # ''[[:en:Carrowkeel Megalithic Cemetery|Carrowkeel]] - [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile]] # ''[[:en:Rathcoran|Rathcoran]] - [[Ráth Cuaráin]] == Catagóirí == == Tuamaí pasáiste i nÉirinn == Is cineál séadchomhartha [[Meigilit|Meigilitigh]] ón ré [[Neoiliteach]] iad '''tuamaí pasáiste'''. Faightear iad ar fud na h'''[[Éire]]'''ann go háirithe taobh ó thuaidh den oileán. Tógadh agus baineadh leas [[Tuama pasáiste|astu]] idir na blianta c. 3750 R.C. agus c. 2500 R.C.<ref name=Bergh2013 /><ref name=Kador2018 /> Feictear tuairim is fiche clibín ar fud na tíre, ach is iad is mó le rá na [[an Cheathrú Mhór]] agus [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile|an Cheathrú Chaol]] i gContae Shligigh, agus [[Loch Craobh]] agus [[Brú na Bóinne]] i gContae na Mí. == Gnéithe ailtireachta {{príomhalt|Tuama pasáiste}} Ní théann an téarma "tuama pasáiste" siar ach go dtí lár na fichiú haoise.<ref name=Case1963 /> Roimhe sin, the monuments were called by other terms, such as "carn seomrach", "tulach Dhanmhargach" nó "tumulus". Tá iarrachtaí déanta déanta ag roinnt scoláirí, ina n-áirítear Alison Sheridan agus Robert Hensey, chun ord a chur ar tuamaí pasáiste: * séadchomharthaí beaga oscailte, mar a fheictear ag [[an Cheathrú Mhór|an Cheathrú Mhór]] * séadchomharthaí meánacha intermediate le [[carn]] is cionn seomra adhlactha, mar a fheictear ag Loch Craobh. Tá sa chatagóir seo go minic snoiteáin teibí ar leith, ailínithe [[grian|gréine]] agus colbhaí ina luí. I measc deasghnáth adhlactha, tá idir [[créamadh]] agus a mhalairt. * séadchomharthaí móra amhail is [[Sí an Bhrú]], déanta le [[coirbéaladh]], pasáistí fada le díonta, clocha saile, agus ábhair ó fhad i gcéin. I dteannta seo, faightear leaganacha croschruthacha mar shampla ag Loch Craobh, an Cheathrú Chaol agus Brú na Bóinne.<ref name=Hensey2015 /> Uaireanta, feictear clibíní séadchomharthaí le ceann mór sa lár agus cinn níos lú thart timpeall air, mar shampla ag [[Cnóbha]] agus ag an gCeathrú Mhór. Agus ag an gCeathrú Chaol, tá clibín níos lú ar [[an Bricshliabh|an mBricshliabh]] le suíomhanna eile ar a imeallacha, amhail is ''Keash Hill'', [[Ard Láí]], [[Baile an Chairn]] agus Suigh Lughaidh.<ref name=Hensey2014 /> '' One feature of Irish passage tombs that distinguishes them from other monumental types of the Neoiliteach era is the longevity of the tradition. They appear to have been in use for well over a millennium, in contrast to other monument types associated with the luath-Neoiliteach, amhail tuamaí cúirte nó dolmainí ursanacha. == Earraí uaighe De ghnáth, faightear laistigh de thuamaí pasáiste Éireannacha [[earraí uaighe]] éagsúla, san áireamh [[bior]]anna déanta ag cnámh nó bean fia; [[siogairlín]] cluiche snoite snasta; píosaí [[grianchloch|grianchloiche]]; uirlisí [[cloch thine|chloch thine]] nó [[seirt]]e, liathróidí cloiche nó cailce; agus earraí potaireachta sainiúla darb ainm gréithe na Ceathrú Caoile. '' The pots, formed of reddish clay, are fashioned in a variety of sizes, but are always round-bottomed, and often decorated with stab and drag patterns. Few intact examples have been recovered, but these include some fine examples from the [[Dumha na nGiall]] passage tomb at the [[Teamhair|], County Meath<ref name=OSullivan2005 /> == Grianchultas '' After his excavation and restoration work at [[Sí an Bhrú]], Michael O'Kelly reported his discovery of a solar alignment on the winter solstice. Such alignments have been claimed for monuments in different parts of Ireland and abroad, for example in [[Maes Howe]], san Albain; [[Loch Craobh]], Chontae na Mí; [[an Cnoc Rua]], Contae Chill Chainnigh and in [[Lios an tSeagail]], the central monument at [[an Cheathrú Mhór]], Contae Shligigh.<ref name=OKelly1982 /><ref name=Meehan2012 /> == Naisc idirnáisiúnta '' The Irish passage tombs bear similarities to examples found in other locations on the Atlantic facade; in particular in an [[an Bhriotáin]], [[an Bhreatain Bheag]] agus an [[Albain]]. Ancient DNA research has associated the dead in the Irish monuments with early farming migrations to the Atlantic region about 6,000 years ago.<ref name=Kador2018 /> The ancient ancestral origin of these groups was [[An Anatóil]]. Familial connections between people buried at an Cheathrú Mhór, an Cheathrú Chaol, Bá an Mhillín and Sí an Bhrú have been demonstrated, and the passage tomb populations appear to cluster (in genetic terms) away from occupants of other neolithic monuments and the general Irish neolithic population. This, and an indication of incest in the genetic profile of a male interred in the right recess of Newgrange, has led a team of researchers in [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] to propose that Irish neolithic society was led by dynastic rulers. Lara Cassidy stated, "It seems what we have here is a powerful extended kin-group, who had access to elite burial sites in many regions of the island for at least half a millennium".<ref name=OSullivan2020 /><ref name=Cassidy2020 /> == Séadchomhartha neamhoscailte '' Although some of the more high profile Irish passage tombs have been excavated and - sometimes controversially - reconstructed, many monuments remain unexcavated. Many hill cairns and lowland cairns may be passage tombs;'' séadchomharthaí amhail is Sí Mór i gContae Liatroma, Baile an Chairn i gContae Shligigh agus Cruachán gar de Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall. == Suíomhanna * [[Brú na Bóinne]] ** [[Sí an Bhrú]] ** [[Cnóbha]] ** [[Dubhadh]] * [[Tuama Pasáiste na bhFuarchnoc|Na Fuarchnoic]] * [[Ráth Cuaráin]] * [[Loch Craobh]] * [[Tuamaí Pasáiste na Ceathrú Caoile|An Cheathrú Chaol]] * [[An Cheathrú Mhór]] == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Bergh2013>{{cite journal | last=Bergh | first=Stefan | last2=Hensey | first2=Robert | date=2013 | title= Unpicking the Chronology of Carrowmore | url= https://www.researchgate.net/publication/259554734 | journal=Oxford Journal of Archaeology | volume=32 | issue=4 | pages= 343–366 | doi= 10.1111/ojoa.12019}}</ref> <ref name=Kador2018>{{cite journal | last=Kador | first=Thomas | last2=Cassidy | first2=Lara M.| last3=Geber | first3=Jonny | last4=Hensey | first4=Robert | last5=Meehan | first5=Pádraig | last6=Moore | first6=Sam | date=2018 | title=Rites of Passage: Mortuary Practice, Population Dynamics, and Chronology at the Carrowkeel Passage Tomb Complex, Co. Sligo, Ireland. | url= https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-prehistoric-society/article/rites-of-passage-mortuary-practice-population-dynamics-and-chronology-at-the-carrowkeel-passage-tomb-complex-co-sligo-ireland/CE8E9D1CC402CCF625E172501E8E8C65 | journal=Proceedings of the Prehistoric Society | volume=84 | pages=225–255 | issue=1–2 | doi= 10.5744/bi.2017.1001 | url-access=subscription}}</ref> <ref name=Case1963>{{cite journal | last=Case | first=Humphrey | date=1963 | title=Foreign Connections in the Irish Neolithic | journal=Ulster Journal of Archaeology | volume=26 | pages=3–18 | jstor=20567579}}</ref> <ref name=Hensey2015>{{cite book | last = Hensey | first = Robert | date = 2015 | title= First light: the origins of Newgrange | url = https://www.oxbowbooks.com/dbbc/first-light.html | publisher = Oxbow Books | pages = 210 | isbn = 9781782979517}}</ref> <ref name=Hensey2014>Hensey, Robert; Meehan, Padraig; Dowd, Marion, Moore, Sam. "A century of archaeology – historical excavation and modern research at the Carrowkeel passage tombs, County Sligo" PRIA, 2014</ref> <ref name=OSullivan2005>O'Sullivan, Muiris. "Dumha na nGiall, the Mound of the Hostages, Tara". Wordwell Press. 2005</ref> <ref name=OKelly1982>O'Kelly, Michael; O'Kelly, Claire. "Newgrange - Archaeology, Art and Legend" Thames and Hudson. 1982</ref> <ref name=Meehan2012>{{cite journal | last1 = Meehan | first1 = Padraig | year = 2012 | title = A Possible Astronomical Alignment marking Seasonal Transitions at Listoghil, Sligo, Ireland | journal = Internet Archaeology | volume = 32 | issue = 32 | doi = 10.11141/ia.32.3 }}</ref> <ref name=OSullivan2020>{{cite news | ainm = Kevin | sloinne = O'Sullivan | teideal = Newgrange tomb body belonged to royal-like male 'born of incest' | url = https://www.irishtimes.com/culture/heritage/newgrange-tomb-body-belonged-to-royal-like-male-born-of-incest-1.4281412 | foilsitheoir = The Irish Times | dáta = 18 Meitheamh 2020 | dátarochtana = 6 Iúil 2020}}</ref> <ref name=Cassidy2020>{{cite journal | last = Cassidy | first = Lara M. |last2 = Ó Maoldúin | first2 = Ros | last3 = Kador | first3 = Thomas | last4 = Lynch | first4 = Ann | last5 = Jones|first5 = Carleton | last6 = Woodman | first6 = Peter C. | last7 = Murphy | first7 = Eileen | last8 = Ramsey | first8= Greer | last9 = Dowd | first9 = Marion | last10 = Noonan | first10 = Alice | last11 = Campbell | first11 = Ciarán| last12 = Jones | first12 = Eppie R. | last13 = Mattiangeli | first13 = Valeria | last14 = Bradley | first14 = Daniel G. | year = 2020 | title = A dynastic elite in monumental Neolithic society | url= | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7812| pages = 384–388| doi = 10.1038/s41586-020-2378-6 | pmid = 32555485 | s2cid = 219729757 |pmc = 7116870}}</ref> }} [[Catagóir:Tuamaí pasáiste| ]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ eemebjjrvr1wjitjb4uoct4ctneha1u 1327187 1327186 2026-09-02T22:30:04Z Marcas.oduinn 33120 /* Tuamaí pasáiste i nÉirinn */ 1327187 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] # ''[[:en:Passage tombs in Ireland|Passage tombs in Ireland]]'' - [[Tuamaí pasáiste i nÉirinn]] # ''[[:en:Carrowkeel Megalithic Cemetery|Carrowkeel]] - [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile]] # ''[[:en:Rathcoran|Rathcoran]] - [[Ráth Cuaráin]] == Catagóirí == == Tuamaí pasáiste i nÉirinn == Is cineál séadchomhartha [[Meigilit|Meigilitigh]] ón ré [[Neoiliteach]] iad '''tuamaí pasáiste'''. Faightear iad ar fud na h'''[[Éire]]'''ann go háirithe taobh ó thuaidh den oileán. Tógadh agus baineadh leas [[Tuama pasáiste|astu]] idir na blianta c. 3750 R.C. agus c. 2500 R.C.<ref name=Bergh2013 /><ref name=Kador2018 /> Feictear tuairim is fiche clibín ar fud na tíre, ach is iad is mó le rá na [[an Cheathrú Mhór]] agus [[Reilig Mheigiliteach na Ceathrú Caoile|an Cheathrú Chaol]] i gContae Shligigh, agus [[Loch Craobh]] agus [[Brú na Bóinne]] i gContae na Mí. == Gnéithe ailtireachta {{príomhalt|Tuama pasáiste}} Ní théann an téarma "tuama pasáiste" siar ach go dtí lár na fichiú haoise.<ref name=Case1963 /> Roimhe sin, the monuments were called by other terms, such as "carn seomrach", "tulach Dhanmhargach" nó "tumulus". Tá iarrachtaí déanta ag roinnt scoláirí, ina n-áirítear Alison Sheridan agus Robert Hensey, chun ord a chur ar tuamaí pasáiste: * séadchomharthaí beaga oscailte, mar a fheictear ag [[an Cheathrú Mhór|an Cheathrú Mhór]] * séadchomharthaí meánacha intermediate le [[carn]] is cionn seomra adhlactha, mar a fheictear ag Loch Craobh. Tá sa chatagóir seo go minic snoiteáin teibí ar leith, ailínithe [[grian|gréine]] agus colbhaí ina luí. I measc deasghnáth adhlactha, tá idir [[créamadh]] agus a mhalairt. * séadchomharthaí móra amhail is [[Sí an Bhrú]], déanta le [[coirbéaladh]], pasáistí fada le díonta, clocha saile, agus ábhair ó fhad i gcéin. I dteannta seo, faightear leaganacha croschruthacha mar shampla ag Loch Craobh, an Cheathrú Chaol agus Brú na Bóinne.<ref name=Hensey2015 /> Uaireanta, feictear clibíní séadchomharthaí le ceann mór sa lár agus cinn níos lú thart timpeall air, mar shampla ag [[Cnóbha]] agus ag an gCeathrú Mhór. Agus ag an gCeathrú Chaol, tá clibín níos lú ar [[an Bricshliabh|an mBricshliabh]] le suíomhanna eile ar a imeallacha, amhail is ''Keash Hill'', [[Ard Láí]], [[Baile an Chairn]] agus Suigh Lughaidh.<ref name=Hensey2014 /> '' One feature of Irish passage tombs that distinguishes them from other monumental types of the Neoiliteach era is the longevity of the tradition. They appear to have been in use for well over a millennium, in contrast to other monument types associated with the luath-Neoiliteach, amhail tuamaí cúirte nó dolmainí ursanacha. == Earraí uaighe De ghnáth, faightear laistigh de thuamaí pasáiste Éireannacha [[earraí uaighe]] éagsúla, san áireamh [[bior]]anna déanta ag cnámh nó bean fia; [[siogairlín]] cluiche snoite snasta; píosaí [[grianchloch|grianchloiche]]; uirlisí [[cloch thine|chloch thine]] nó [[seirt]]e, liathróidí cloiche nó cailce; agus earraí potaireachta sainiúla darb ainm gréithe na Ceathrú Caoile. Rinneadh na potaí cruinntónachAa as cré rua éispots, méadaithe go minic le patrúin '' stab and drag patterns. Few intact examples have been recovered, but these include some fine examples from the [[Dumha na nGiall]] passage tomb at the [[Teamhair|], County Meath<ref name=OSullivan2005 /> == Grianchultas '' After his excavation and restoration work at [[Sí an Bhrú]], Michael O'Kelly reported his discovery of a solar alignment on the winter solstice. Such alignments have been claimed for monuments in different parts of Ireland and abroad, for example in [[Maes Howe]], san Albain; [[Loch Craobh]], Chontae na Mí; [[an Cnoc Rua]], Contae Chill Chainnigh and in [[Lios an tSeagail]], the central monument at [[an Cheathrú Mhór]], Contae Shligigh.<ref name=OKelly1982 /><ref name=Meehan2012 /> == Naisc idirnáisiúnta '' The Irish passage tombs bear similarities to examples found in other locations on the Atlantic facade; in particular in an [[an Bhriotáin]], [[an Bhreatain Bheag]] agus an [[Albain]]. Ancient DNA research has associated the dead in the Irish monuments with early farming migrations to the Atlantic region about 6,000 years ago.<ref name=Kador2018 /> The ancient ancestral origin of these groups was [[An Anatóil]]. Familial connections between people buried at an Cheathrú Mhór, an Cheathrú Chaol, Bá an Mhillín and Sí an Bhrú have been demonstrated, and the passage tomb populations appear to cluster (in genetic terms) away from occupants of other neolithic monuments and the general Irish neolithic population. This, and an indication of incest in the genetic profile of a male interred in the right recess of Newgrange, has led a team of researchers in [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] to propose that Irish neolithic society was led by dynastic rulers. Lara Cassidy stated, "It seems what we have here is a powerful extended kin-group, who had access to elite burial sites in many regions of the island for at least half a millennium".<ref name=OSullivan2020 /><ref name=Cassidy2020 /> == Séadchomhartha neamhoscailte '' Although some of the more high profile Irish passage tombs have been excavated and - sometimes controversially - reconstructed, many monuments remain unexcavated. Many hill cairns and lowland cairns may be passage tombs;'' séadchomharthaí amhail is Sí Mór i gContae Liatroma, Baile an Chairn i gContae Shligigh agus Cruachán gar de Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall. == Suíomhanna * [[Brú na Bóinne]] ** [[Sí an Bhrú]] ** [[Cnóbha]] ** [[Dubhadh]] * [[Tuama Pasáiste na bhFuarchnoc|Na Fuarchnoic]] * [[Ráth Cuaráin]] * [[Loch Craobh]] * [[Tuamaí Pasáiste na Ceathrú Caoile|An Cheathrú Chaol]] * [[An Cheathrú Mhór]] == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Bergh2013>{{cite journal | last=Bergh | first=Stefan | last2=Hensey | first2=Robert | date=2013 | title= Unpicking the Chronology of Carrowmore | url= https://www.researchgate.net/publication/259554734 | journal=Oxford Journal of Archaeology | volume=32 | issue=4 | pages= 343–366 | doi= 10.1111/ojoa.12019}}</ref> <ref name=Kador2018>{{cite journal | last=Kador | first=Thomas | last2=Cassidy | first2=Lara M.| last3=Geber | first3=Jonny | last4=Hensey | first4=Robert | last5=Meehan | first5=Pádraig | last6=Moore | first6=Sam | date=2018 | title=Rites of Passage: Mortuary Practice, Population Dynamics, and Chronology at the Carrowkeel Passage Tomb Complex, Co. Sligo, Ireland. | url= https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-prehistoric-society/article/rites-of-passage-mortuary-practice-population-dynamics-and-chronology-at-the-carrowkeel-passage-tomb-complex-co-sligo-ireland/CE8E9D1CC402CCF625E172501E8E8C65 | journal=Proceedings of the Prehistoric Society | volume=84 | pages=225–255 | issue=1–2 | doi= 10.5744/bi.2017.1001 | url-access=subscription}}</ref> <ref name=Case1963>{{cite journal | last=Case | first=Humphrey | date=1963 | title=Foreign Connections in the Irish Neolithic | journal=Ulster Journal of Archaeology | volume=26 | pages=3–18 | jstor=20567579}}</ref> <ref name=Hensey2015>{{cite book | last = Hensey | first = Robert | date = 2015 | title= First light: the origins of Newgrange | url = https://www.oxbowbooks.com/dbbc/first-light.html | publisher = Oxbow Books | pages = 210 | isbn = 9781782979517}}</ref> <ref name=Hensey2014>Hensey, Robert; Meehan, Padraig; Dowd, Marion, Moore, Sam. "A century of archaeology – historical excavation and modern research at the Carrowkeel passage tombs, County Sligo" PRIA, 2014</ref> <ref name=OSullivan2005>O'Sullivan, Muiris. "Dumha na nGiall, the Mound of the Hostages, Tara". Wordwell Press. 2005</ref> <ref name=OKelly1982>O'Kelly, Michael; O'Kelly, Claire. "Newgrange - Archaeology, Art and Legend" Thames and Hudson. 1982</ref> <ref name=Meehan2012>{{cite journal | last1 = Meehan | first1 = Padraig | year = 2012 | title = A Possible Astronomical Alignment marking Seasonal Transitions at Listoghil, Sligo, Ireland | journal = Internet Archaeology | volume = 32 | issue = 32 | doi = 10.11141/ia.32.3 }}</ref> <ref name=OSullivan2020>{{cite news | ainm = Kevin | sloinne = O'Sullivan | teideal = Newgrange tomb body belonged to royal-like male 'born of incest' | url = https://www.irishtimes.com/culture/heritage/newgrange-tomb-body-belonged-to-royal-like-male-born-of-incest-1.4281412 | foilsitheoir = The Irish Times | dáta = 18 Meitheamh 2020 | dátarochtana = 6 Iúil 2020}}</ref> <ref name=Cassidy2020>{{cite journal | last = Cassidy | first = Lara M. |last2 = Ó Maoldúin | first2 = Ros | last3 = Kador | first3 = Thomas | last4 = Lynch | first4 = Ann | last5 = Jones|first5 = Carleton | last6 = Woodman | first6 = Peter C. | last7 = Murphy | first7 = Eileen | last8 = Ramsey | first8= Greer | last9 = Dowd | first9 = Marion | last10 = Noonan | first10 = Alice | last11 = Campbell | first11 = Ciarán| last12 = Jones | first12 = Eppie R. | last13 = Mattiangeli | first13 = Valeria | last14 = Bradley | first14 = Daniel G. | year = 2020 | title = A dynastic elite in monumental Neolithic society | url= | journal = Nature | volume = 582 | issue = 7812| pages = 384–388| doi = 10.1038/s41586-020-2378-6 | pmid = 32555485 | s2cid = 219729757 |pmc = 7116870}}</ref> }} [[Catagóir:Tuamaí pasáiste| ]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ cxjomgdgayjc1xzrb73zivcn50tl2ef Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Natura 2000 2 120601 1327185 1327033 2026-09-02T22:10:12Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1327185 wikitext text/x-wiki * Tá an focal "item" de dhíth ón mbot, is amhlaidh... tá! * An eochairfhocal é "Label"? Is . * Ní fheictear anseo go díreach na torthaí SQL, ach ina ionad sin, céard a dhéanann an bot leo, mar shampla ?item -> <nowiki>[[:d:?item|?item]]</nowiki> {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?can2000 { # P3425=(Comhartha) Aitheantas Nature 2000 # P17=tír, Q27=Éire ?item wdt:P3425 ?can2000; wdt:P17 wd:Q27. # label SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". } } | columns = number:#, label:Alt, P7959:Contae, P18:Íomhá, P3425:Natura 2000 | links = local }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Alt ! Contae ! Íomhá ! Natura 2000 |- | style='text-align:right'| 1 | [[Loch Iascaigh]] | [[Contae Dhún na nGall]] | [[Íomhá:Lough Eske sud est.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000163 IE0000163] |- | style='text-align:right'| 2 | [[An Abhainn Mhór]] | [[Contae Phort Láirge]] | [[Íomhá:IMG BlackwaterBridge3720rz.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002170 IE0002170] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Gleann Dá Ghrua]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Glen walk way.JPG|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000719 IE0000719] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Páirc Náisiúnta Shléibhte Chill Mhantáin]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Wicklow Mountains National Park Information Office.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002122 IE0002122] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Portach Chlóirthigh|Dúlra Phortach Chlóirthigh]] | [[Contae Uíbh Fhailí]] | [[Íomhá:Clara bog boardwalk. 07.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000572 IE0000572] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Bá Bhaile Dúill|Bá Baile Dúill]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[Íomhá:The View from Strand Road Baldoyle - geograph.org.uk - 181928.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000199 IE0000199] |- | style='text-align:right'| 7 | [[An Sliabh Riabhach]] | [[Contae Luimnigh]] | [[Íomhá:Black Rock on the Ballyhoura Mountain Range - geograph.org.uk - 1103684.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002036 IE0002036] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Loch Uí Ghadhra]] | [[Contae Shligigh]] | [[Íomhá:Lough Gara 1.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004048 IE0004048] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Inbhear Bhaile Roiséir]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[Íomhá:View of Rogerstown Estuary.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000208 IE0000208] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Loch Coirib]] | [[Contae na Gaillimhe]] | [[Íomhá:Loughcorrib.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004042 IE0004042] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Coill Chnoc Sinche]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Plants on damp bankside in Knocksink woods.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000725 IE0000725] |} {{Wikidata list end}} k3nemy6yyf7ad6ihoob4jup1axeqil6 Réigiúin na hIodáile 0 121241 1327180 1314291 2026-09-02T19:13:42Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1327180 wikitext text/x-wiki Is iad na [[roinnt riaracháin|ranna riaracháin]] chéadleibhéil san [[an Iodáil|Iodáil]] iad na '''réigiúin''' (''{{lang | it|regioni}}''), mar atá an dara aicme den chóras [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]].<ref name=eurostat /> Dar le [[Bunreacht na hIodáile]], is slánaonad féinrialaithe region é gach réigiún le cumhachtaí faoi leith. Tá fiche réigiún ann, cúig cinn dóibh ina [[#réigiúin féinrialaitheacha le reacht speisialta]]. Seachas [[Valle d'Aosta]], tá gach réigiún roinnte ina [[cúigí na hIodáile|chúigí]] éagsúla. == Stair == Le linn [[Ríocht na hIodáile]], ní raibh ann sna réigiúin ach ceantair staidrimh. Faoin bpoblacht, sa bhliain 1948, bronnadh féinriail orthu. Sa chéad leagan den bhunreacht, bhí san áireamh: * [[Salento]] (a tugadh sa féidir in [[Apulia]] isteach) * ''Friuli'' agus ''Venezia Giulia'' ina réigiúin éagsúla * [[Basilicata]] faoin ainm ''Lucania'' * [[Abruzzo]] agus [[Molise]] ina réigiúin éagsúla, ach cuireadh le chéile iad níos deireanaí mar ''Abruzzi e Molise'', sular scaradh óna gcéile arís iad sa bhliain 1963. Níor cuireadh [[féinriail réigiúnach autonomy]] i bhfeidhm go dtí an bhliain 1970. Ní raibh fonn ag an ''{{lang|it|Democrazia Cristiana}}'' go dtiocfadh páirtí an fhreasúra, ''{{lang|it|Partito Comunista Italiano/}}'', i gcumhacht sna réigiúin ina raibh tacaíocht stairiúil aige (an ''crios dearg'' le [[Emilia-Romagna]], [[an Tuscáin]], [[Umbria]] agus [[Marche|Le Marche]]). Fuair na réigiúin féinriail ar leith le leasú bunreachtúil sa bhliain 2001. Theip ámh ar moladh [[cónaidhmeach]] a chuir an {{lang|it|[[Lega Nord]]}} agus [[Silvio Berlusconi]] chun cinn sa bhliain 2005, the centre-right.<ref name=fedref /> == Stádas == [[Íomhá:Autonomous Regions of Italy.svg | thumb | Na cúig 5 réigiún féinrialaitheach ag dearg, na cinn eile as liath.]] Tá bunreacht ar leith ag gach réigiún, mar a vvb ag [[Wikisource:Constitution of Italy#Art. 123|Airteagal 123]] de Bhunreacht na hIodáile. Seachas an Tuscáin, tugann na réigiúin an teideal "réigiún féinrialaitheach" orthu féin.<ref name=Torrente2018 /> Mar dún féin, tá ghnáth-reachta ag cuid réigiún déag agus Teachta speisialta ag an gcúig eile, a bhronnann féinriail sa bhreis orthu. === Réigiúin féinrialaitheacha le ghnáth-reacht === '' Bunaíodh na réigiún úd sa bhliain 1970. Ó leasú 2001 an bhunreachta, tá cumhachtaí reachtaíochta iarmharacha acu ([[Wikisource:Constitution of Italy#Art. 117|Airteagal 117]]<ref name=Tschentscher />): :''the regions have exclusive legislative power with respect to any matters not expressly reserved to state law. Le fírinne, tá a gcumhachtaí airgeadais sách measartha. Coimeádann siad ach 20% de chánacha, caite go formhór chun a [[cúram sláinte san Iodáil|gcóras cúraim sláinte]] a mhaoiniú.<ref name=Rai /> === Réigiúin féinrialaitheacha le reacht speisialta === Tá [[rialtas dúchais]] bronnta ar cúig réigiún ag[[Wikisource:Constitution of Italy#Article 116|Airteagal 116]] de {{h|Bunreacht na hIodáile}}, mar a leanas q: [[Valle d'Aosta]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[An tSairdín]], [[an tSicil]] agus [[Trentino-Tirol Theas]], le roinnt cumhachtaí reachtaíochta, riaracháin agus airgeadais acu ag brath ar an teacht ar leith. Rinneadh seo chun cultúir agus teangacha na réigiún a chosaint, agus chun scaradh nó táthcheangal a chosc i ndiaidh cloíte na tíre sa [[Dara Cogadh Domhanda]].<ref name=Kudo2008 /> == Forais == Tá parlaimint darb ainm ''{{lang | it|Consiglio Regionale}}'' ag gach réigiún ({{lang | it|''Assemblea Regionale}}'' sa tSicil), agus rialtas darb ainm ''Giunta Regionale'', agus ag a bharr uachtarán darb ainm ''{{lang | it|Presidente della Giunta Regionale}}'' nó ''{{lang | it|Presidente della Regione}}''. Tá an tUachtarán tofa ag saoránaigh na réigiún, seachas Valle d'Aosta agus Trentino/Südtirol, ina toghann an tionól é. Faoin dlí toghcháin 1995, tugtar tromlach glan suas buaiteoirí. Déanann an tUachtarán cathaoirleach ar an ''{{lang|it|giunta}}'', agus ainmníonn nó b'eisean sé bhaill na gcomhairle, darb ainm ''{{lang|it|assessori}}''. Má éiríonn an tUachtarán as a phost, rithtear toghchán nua ar an dtoirt. == Réigiúin == {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?regionTypeLabel ?íomhá ?armas WHERE { VALUES ?regionType { wd:Q16110 wd:Q1710033 } # autonomous or not ?item wdt:P31 ?regionType. OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?íomhá. ?item wdt:P94 ?armas. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". } } | columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, ?regionTypeLabel:Cineál, P2046:Achar, P1082:Daonra }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Réigiún ! Cineál ! Achar ! Daonra |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Insigne Langobardiae.svg|center|128px]] | [[an Lombaird]] | réigiún san Iodáil | 23863.65 ciliméadar cearnach | 10067494 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Regione-Piemonte-Stemma.svg|center|128px]] | [[Píodmant]] | réigiún san Iodáil | 25387 ciliméadar cearnach | 4341375 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Valle d'Aosta-Stemma.svg|center|128px]] | [[Valle d'Aosta]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 3263.22 ciliméadar cearnach | 125666 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Coat of arms of Trentino-South Tyrol.svg|center|128px]] | [[Trentino-Tirol Theas|Trentino-An Tioróil Theas]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 13606.87 ciliméadar cearnach | 1072276 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Coat of Arms of Veneto.png|center|128px]] | [[Veneto]] | réigiún san Iodáil | 18345.35 ciliméadar cearnach | 4869830 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:CoA of Friuli-Venezia Giulia.svg|center|128px]] | [[Friuli-Venezia Giulia]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 7862.3 ciliméadar cearnach | 1215220 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Coat of arms of Liguria.svg|center|128px]] | [[Liguria]] | réigiún san Iodáil | 5422 ciliméadar cearnach | 1550640 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Regione-Emilia-Romagna-Stemma.svg|center|128px]] | [[Emilia-Romagna]] | réigiún san Iodáil | 22123.09 ciliméadar cearnach | 4459477 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Coat of arms of Tuscany.svg|center|128px]] | [[An Tuscáin]] | réigiún san Iodáil | 22987.04 ciliméadar cearnach | 3729641 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Coat of arms of Marche.svg|center|128px]] | [[Marche]] | réigiún san Iodáil | 9694 ciliméadar cearnach | 1522608 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Lazio Coat of Arms.svg|center|128px]] | [[Lazio]] | réigiún san Iodáil | 17236 ciliméadar cearnach | 5720536 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Regione-Umbria-Stemma.svg|center|128px]] | [[Umbria]] | réigiún san Iodáil | 8456 ciliméadar cearnach | 882015 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Regione-Abruzzo-Stemma.svg|center|128px]] | [[Abruzzo]] | réigiún san Iodáil | 10831.84 ciliméadar cearnach | 1308451 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Regione-Campania-Stemma.svg|center|128px]] | [[Campania]] | réigiún san Iodáil | 13670.95 ciliméadar cearnach | 5786373 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Regione-Molise-Stemma.svg|center|128px]] | [[Molise]] | réigiún san Iodáil | 4438 ciliméadar cearnach | 304285 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:Coat of Arms of Apulia.svg|center|128px]] | [[Puglia]] | réigiún san Iodáil | 19540.9 ciliméadar cearnach | 3866174 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Regione-Basilicata-Stemma.svg|center|128px]] | [[Basilicata]] | réigiún san Iodáil | 9994.61 ciliméadar cearnach | 547579 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Íomhá:Coat of arms of Calabria.svg|center|128px]] | [[Calabria]] | réigiún san Iodáil | 15221.9 ciliméadar cearnach | 1947131 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Íomhá:Sardegna-Stemma.svg|center|128px]] | [[an tSairdín]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 23949 ciliméadar cearnach | 1628384 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Íomhá:Coat of arms of Sicily.svg|center|128px]] | [[an tSicil]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 25711 ciliméadar cearnach | 4983478 |} {{Wikidata list end}} == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=eurostat>{{lua idirlín | teideal = National structures | url = http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/nuts_nomenclature/correspondence_tables/national_structures_eu | foilsitheoir = [[Eurostat]] | dátarochtana = 6ú Nollaig 2011 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20140713161607/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/nuts_nomenclature/correspondence_tables/national_structures_eu | archive-date=13 July 2014}}</ref> <ref name=fedref>{{cite news | teideal = Speciale Referendum 2006 | url = http://www.repubblica.it/speciale/2006/referendum/ | dátarochtana = 6ú Nollaig 2011 | work = La Repubblica | dáta = 26ú Meitheamh 2006}}</ref> <ref name=Torrente2018>{{lua idirlín | url = http://www.simone.it/statuti/index.htm | teideal = Statuti Regionali | ainm = Luciano | sloinne = Torrente | first2 = Paolo | last2 = Strazzullo | first3 = Roberto | last3 = Pinto | work = www.simone.it | dátarochtana = 6ú Meitheamh 2011 | archive-date = 19ú Feabhra 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180219042623/https://www.simone.it/statuti/index.htm | url-status = dead | archivedate = 2018-02-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20180219042623/https://www.simone.it/statuti/index.htm }}</ref> <ref name=Tschentscher>{{lua idirlín | url = http://servat.unibe.ch/icl/it00000_.html | teideal = ICL – Italy – Constitution | ainm = Axel | sloinne = Tschentscher | work = servat.unibe.ch}}</ref> <ref name=Rai>Report [[RAI]] – Le regioni a statuto speciale (Italian), dáta rochtana 21d Eanáir 2009, [http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90034,00.html] {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20090322060916/http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%5E90034,00.html | date = 22 March 2009}}, [http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90114,00.html] {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20081006150409/http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90034,00.html | date = 6 October 2008}}</ref> <ref name=Kudo2008>Hiroko Kudo, "Autonomy and Managerial Innovation in Italian Regions after Constitutional Reform", Chuo University, Faculty of Law and Graduate School of Public Policy (2008): lch. 1. Dáta rochtana 6ú Aibreán 2012 ó http://www.med-eu.org/proceedings/MED1/Kudo.pdf {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20151117024056/http://www.med-eu.org/proceedings/MED1/Kudo.pdf | date = 17 November 2015}}.</ref> }} [[Catagóir:Réigiúin na hIodáile| ]] 2rmjv9z0777yt2dz1kc1xy889xl2hp5 Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Gníomhaireachtaí an AE 2 121281 1327189 1327036 2026-09-03T09:27:17Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1327189 wikitext text/x-wiki == Forais / Institiúidí == : '' Féach [[Comhlachtaí an Aontais Eorpaigh agus Euratom]] {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?valueLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q748720. OPTIONAL { ?item wdt:P488 ?p1 } OPTIONAL { ?item wdt:P1037 ?p2 } BIND(COALESCE(?p1, ?p2) AS ?value) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". } } ORDER BY (?itemLabel) | columns = number:#, P154:Lógó, label:Institiúid, P571:Bundáta, P159:Ceanncheathrú, P488:Ceannaire, P1342:Líon suíochán }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Lógó ! Institiúid ! Bundáta ! Ceanncheathrú ! Ceannaire ! Líon suíochán |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[An Chomhairle Eorpach]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-09 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | [[António Costa]] | 27 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Logo European Central Bank.svg|center|128px]] | [[Banc Ceannais Eorpach]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-01 | [[Frankfurt]] | [[Christine Lagarde]] | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]] | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | ''[[:d:Q115639092|Thérèse Blanchet]]'' | 27 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Court of Justice of the European Union Logo SV.svg|center|128px]] | [[Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh|Cúirt Bhreithiúnais Eorpach]] | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q20971786|Palais de la Cour de Justice]]'' | ''[[:d:Q917096|Koen Lenaerts]]'' | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:ECA-logo.svg|center|128px]] | [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-18 | [[Lucsamburg (cathair)|Lucsamburg]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:European Parliament logo.svg|center|128px]] | [[Parlaimint na hEorpa]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-25 | ''[[:d:Q2423937|Suíomh Pharlaimint na hEorpa i Strasbourg]]'' | [[Roberta Metsola|Roberta Metsola Tedesco Triccas]] | 720 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:European Commission.svg|center|128px]] | [[an Coimisiún Eorpach]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-01 | ''[[:d:Q239|Cathair na Bruiséile]]'' | [[Ursula von der Leyen]] | 27 |} {{Wikidata list end}} == Gníomhaireachtaí == : Féach [[Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh]] ?bunDáta ?tírLabel ?lógó | columns = number:#, P154:Lógó, label:Gníomhaireacht, P17:Tír, P571:Bundáta {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?labelEn ?labelGa WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q112827555. ?item rdfs:label ?labelEn filter (lang(?labelEn) = "en"). ?item rdfs:label ?labelGa filter (lang(?labelGa) = "ga"). #OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunDáta. } #OPTIONAL { ?item wdt:P17 ?tír. } #OPTIONAL { ?item wdt:P154 ?lógó. } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } #SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". #} } ORDER BY (?itemLabel) | columns = ?labelEn:Agency, ?labelGa:Gníomhaireacht }} {| class='wikitable sortable' ! Agency ! Gníomhaireacht |- | European Institute for Gender Equality | Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne |- | European Union Agency for Fundamental Rights | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha |- | European Chemicals Agency | Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán |- | European Union Aviation Safety Agency | Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh |- | Europol | Europol |- | European Centre for the Development of Professional Training | an Lárionad Eorpach um Fhorbairt na Gairmoiliúna |- | European Medicines Agency | Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach |- | European Fisheries Control Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach |- | European Securities and Markets Authority | An tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí |- | European Banking Authority | An tÚdarás Baincéireachta Eorpach |- | Translation Centre for the Bodies of the European Union | Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Railways | Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh |- | European Training Foundation | an Foras Oiliúna na hEorpa |- | European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh |- | European Food Safety Authority | An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia |- | European Agency for Safety and Health at Work | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair |- | European Environment Agency | Gníomhaireacht Chomhshaoil Eorpach |- | European Maritime Safety Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí |- | European Union Intellectual Property Office | Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpach |- | European Centre for Disease Prevention and Control | An Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar |- | European Union Agency for Law Enforcement Training | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí |- | European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions | Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú |- | Community Plant Variety Office | Oifig an Chomhphobail maidir le Cineálacha Plandaí |- | European Insurance and Occupational Pensions Authority | An tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde |- | European Border and Coast Guard Agency | Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta |- | European Union Agency for the Space Programme | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis |- | European Labour Authority | An tÚdarás Eorpach Saothair |- | Agency for Support for BEREC | Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC |- | Anti-Money Laundering Authority | An tÚdarás um Fhrithsciúradh Airgid |- | EU Customs Authority | Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Asylum | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann |- | European Union Agency for the Operational Management of Large-Scale IT Systems in the Area of Freedom, Security and Justice | Gníomhaireacht de chuid an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais |- | Single Resolution Board | Bord Réitigh Aonair |- | European Union Drugs Agency | Gníomhaireacht Drugaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Criminal Justice Cooperation | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil |- | European Institute of Innovation and Technology | an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht |- | European Union Agency for Cybersecurity | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil |} {{Wikidata list end}} pommxlqi1osabtmkv91n6hhmyktqion Agallamh beirte 0 121965 1327190 1322313 2026-09-03T10:57:21Z Eomurchadha 4240 1327190 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Séanra Ceoil}} Foirm ealaíne dhúchasach de chuid na Gaeilge is ea '''agallamh beirte''', ina ndéanann beirt comhrá le chéile i bhfoirm véarsaí ar a seal, ar bhealach greannmhar de ghnáth. Insítear scéal san agallamh beirte agus bíonn rithim agus rím sna véarsaí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.focloir.ie/ga/dictionary/nid/agallamh+beirte|teideal=agallamh beirte|work=[[An Foclóir Nua Gaeilge]]|dátarochtana=2025-12-11}}</ref> Braitheann agallamh beirte ar chumadóireacht dheisbhéalach bheacht fhiúntach agus ar na struchtúir rithime agus rí­me sa véarsaí­ocht agus ar ndóigh ar lí­ofacht agus cumas na beirte atá ag freagairt a chéile.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=519|teideal=An Comhlachas Naisiunta Dramaiochta|work=www.drama-gaeilge.com|dátarochtana=2025-12-11|archivedate=2025-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251216092759/http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=519}}</ref> Is féidir an t-agallamh beirte a chur i gcomparáid le [[lúibín]]. Eagraítear comórtais do dhaoine óga agus do dhaoine fásta ag comórtais [[Oireachtas na Gaeilge]]. Tá traidisiún láidir lúibíní agus agallaimh beirte i g[[Cúige Mumhan]]. == Féach freisin == * [[Lúibín]] * [[Agallamh fileata|An t-agallamh fileata]] * [[Ar Son na Cúise (sraith teilifíse)|''Ar Son na Cúise'' (clár)]] == Tagairtí == {{reflist}} ==Naisc sheachtracha== * [https://web.archive.org/web/20221106104042/http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=511 drama-gaeilge.com] [[Catagóir:Ceol na Gaeilge]] [[Catagóir:Ceol traidisiúnta na hÉireann]] [[Catagóir:Ealaíona béil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge]] [[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe]] [[Catagóir:Amharclannaíocht na Gaeilge]] [[Catagóir:Greann na Gaeilge]] [[Catagóir:Cultúr na Gaeltachta]] [[Catagóir:Cultúr Gaelach]] [[en:Agallamh beirte]] dz2ufjt2nsux1649wgsm2ncgjuhu8fh Agallamh fileata 0 121989 1327191 1322314 2026-09-03T10:58:09Z Eomurchadha 4240 1327191 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Séanra Ceoil}} Is ealaín ann féin éalaín bhéil ar leith i gcultúr na Gaeilge – '''an t-agallamh fileata''' (i mBéarla, '''''Medieval debate poetry;''''' Gearmáinis''''', Streitgedicht''''')<ref>"briatharchath" uaireanta</ref> a aithnítear mar agallamh beirte, lúibíní, ceapóga agus amhrán saothair.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=519|teideal=An Comhlachas Naisiunta Dramaiochta|work=www.drama-gaeilge.com|dátarochtana=2025-12-11|archivedate=2025-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251216092759/http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=519}}</ref> Tá samhlaíocht agus saibhreas teanga i gceist go mór sna foirmeacha seo agus gabhann bua agus scil thraidisiúnta lena gcumadh agus lena gcur i láthair. Déantar ceiliúradh speisialta ar an ealaín seo ag Éigse na [[Féile Náisiúnta Drámaíochta]] san Earrach gach bliain. Téann an traidisiún i bhfad siar.<ref>{{Lua idirlín|url=https://researchrepository.ucd.ie/server/api/core/bitstreams/e562c20e-02ea-417a-be5b-c02b1e36f2c9/content|teideal=Brian Merriman: guth aonair?|údar=Ní Úrdail, Meidhbhín / ucd.ie|dáta=2008-07|dátarochtana=2025}}</ref> == Féach freisin == * [[Lúibín]] * [[Agallamh beirte]] == Tagairtí == {{reflist}} ==Naisc sheachtracha== * [https://web.archive.org/web/20221106104042/http://www.drama-gaeilge.com/default.asp?contentID=511 drama-gaeilge.com] * Agallaimh na hÉigse: An Dara hEagrán: le  DVD (Agallaimh Bheirte, Lúibíní, Ceapóga, Amhráin Saothair Cíoradh agus Cnuasach ó cheantair éagsúla),  824 lch,  <nowiki>ISBN 978-0-9541650-2-4</nowiki>,  €25.  [[Catagóir:Ceol na Gaeilge]] [[Catagóir:Ceol traidisiúnta na hÉireann]] [[Catagóir:Ealaíona béil na Gaeilge]] [[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge]] 74rxb524ynxbi9n1epmfskrz62m1559 Andy Burnham 0 126557 1327178 1321227 2026-09-02T17:16:13Z TGcoa 21229 1327178 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Príomh-aire na Ríochta Aontaithe de chuid [[Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)|Pháirtí an Lucht Oibre]] is ea '''Andrew Murray Burnham''' (rugadh é ar an [[7 Eanáir]] [[1970]] i [[Learpholl]]). [[Íomhá:Andy Burnham (cropped).jpg|clé|mion|312x312px|2009]] [[Íomhá:Andrew Burnham, September 2009 3.jpg|clé|mion|220x220px|Aire Sláinte, 2009]] [[Íomhá:Andy Burnham MP NHS Confederation conference 2014 (cropped).jpg|clé|mion|274x274px|20014]] [[Íomhá:Michael Higgins and Andy Burnham.jpg|clé|mion|220x220px|2024]] [[Íomhá:Andy Burnham visits Bath bus depot (1).jpg|clé|mion|220x220px|21 Iúil /2026, [[Bath, Somerset|Bath]]]] == Gairm == Bhí sé ina Fheisire Parlaiminte do [[Leigh, Manchain Mhór|Leigh]] idir 2001 agus 2017. Ceapadh é ina mhéara ar [[Mórcheantar Mhanchain|Mhórcheantar Mhanchain]] sa bhliain 2017. == Príomh-aire == Le linn ghéarchéim cheannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre in 2026, bhí an-chaint ar Burnham mar chomharba [[Keir Starmer]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://anpáipéar.ie/2026/03/buille-mor-do-starmer-agus-an-pairti-glas-in-uachtar-i-manchain/|teideal=Buille mór do Starmer agus an Pairtí Glas in uachtar i Manchain|údar=Eoin Ó Murchú|dáta=2026-03-06|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-05-22}}</ref> Roghnaíodh mar iarrthóir sa [[Fothoghchán Makerfield 2026|bhfothoghchán 2026]] i [[Fothoghchán Makerfield 2026|Makerfield]] é.<ref>{{Lua idirlín|url=https://an-fothoghchan-a-dfheadfadh-a-gcead-phriomh-aire-eile-a-thabhairt-do-mhuintir-na-breataine/|teideal=An fothoghchán a d’fhéadfadh a gcéad phríomh-aire eile a thabhairt do mhuintir na Breataine|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=2026-05-22|language=ga-IE|work=Tuairisc|dátarochtana=2026-05-22}}</ref> Thug an bua sin deis dó a bheith ina iarrthóir i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre ina dhiaidh sin. Ar an 22 Meitheamh 2026, d’fhógair an t-iarphríomh-aire Keir Starmer, go n-éireodh sé féin as an bpost, sin ceithre lá tar éis do Burnham suíochán mar MP a bhuachan, suíochán a cheadaigh dó tabhairt faoin bpríomh-aireacht. Ceapadh é ina cheannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre na Breataine ar an 17 Iúil 2026. === Insealbhú === Ar an 20 Iúil 2026, chuaigh Burnham chuig Pálás Buckingham le haghaidh shearmanas na ndintiúr, an cúigiú Príomh-Aire sa Bhreatain le ceithre bliana.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Andy Burnham ceaptha mar Phríomh-Aire nua na Breataine|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0720/1584156-andy-burnham-ceaptha-mar-phriomh-aire-nua-na-breataine/|date=2026-07-20|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Ansin thug sé óráid i Sráid Downing inar leag sé amach an fhís a bhí aige mar Phríomh-Aire agus inar thug sé eolas ginearálta faoi na polasaithe atá ar intinn aige a chur i bhfeidhm. D'fhógair Burnham go réiteodh sé plean nua deich mbliana don tír. Gheall sé go ndéanfadh sé “na hathruithe is mó a tharla le 40 bliain” agus go dtabharfadh sé isteach “múnla nua polaitíochta agus múnla nua eacnamaíochta”.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/burnham-an-cuigiu-priomh-aire-ar-an-mbreatain-le-ceithre-bliana/|teideal=Burnham an cúigiú Príomh-Aire ar an mBreatain le ceithre bliana|dáta=2026-07-20|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-07-21}}</ref> Dúirt sé gur ar an gcostas maireachtála a dhíreodh sé ar an gcéad dul síos. Mhaígh sé gur mhian leis bunriachtanais an tsaoil a thabhairt ar ais faoi smacht an phobail agus iad a dhéanamh níos inacmhainne.Ba thagairt é sin do na seirbhísí poiblí ar fad a príobháidíodh sa Bhreatain ó ré Margaret Thatcher agus de réir pholasaithe eacnamaíochta an Aontais Eorpaigh sular imigh an Bhreatain as an Aontas.<ref name=":0" /> Gheall sé go dtógfaí níos mó tithe comhairlí [poiblí] agus go seasfaí leis na gealltanais atá tugtha maidir le cúrsaí cosanta. Cuideofaí le daoine óga obair a fháil trí athrú a dhéanamh ar an gcóras oideachais agus dúirt Burnham go gcuirfí tacaíocht bhreise ar fáil i réimse na meabhairshláinte. == Éire == I mí Lúnasa 2026, thug Burnham le fios ag go raibh reifreann sa [[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart]] ar [[athaontú na hÉireann]] curtha as an áireamh aige agus nach mbeadh an cheist ar aon chlár margála aige. Mhaígh sé nár thráthúil an t-am é seo le reifreann a ghairm i bhfianaise an easaontais mhóir a cothaíodh i measc daoine sa Bhreatain mar gheall ar an dá reifreann eile a bhí ann le deich mbliana – an reifreann ar [[Breatimeacht|imeacht na Breataine as an Aontas Eorpach]] agus an [[Neamhspleáchas na hAlban|reifreann ar neamhspleáchas na hAlban]]. B'fhearr de gach duine, arsa sé, dá ndéanfadh polaiteoirí sa Tuaisceart a ndícheall le daoine a thabhairt le chéile agus dá ndíreoidís ar cheisteanna atá le réiteach go práinneach, cuir i gcas, an costas maireachtála agus an buiséad bliantúil.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Reifreann ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh ag Burnham|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0827/1589427-gan-aon-suim-ag-burnham-i-gcaint-ar-reifreann-sa-tuaisceart/|date=2026-08-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Féach freisin == * [[Fothoghchán Makerfield 2026]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Burnham, Andrew}} [[Catagóir:Airí Rialtais na Ríochta Aontaithe]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1970]] [[Catagóir:Daoine as Learpholl]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Taighdeoirí Briotanacha]] [[Catagóir:Méaraí Sasanacha]] [[Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe]] [[Catagóir:Andy Burnham]] tuq9vizi7b59tvuwdys1pk4n6euse20 Bom-Crioulo 0 128332 1327181 2026-09-02T21:59:20Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} [[Íomhá:Bom-Crioulo.jpg|220px|thumb|Clúdach an chéad eagráin, 1895]] Úrscéal leis an scríbhneoir Brasaíleach '''Adolfo Caminha''' (1867–1897) is ea '''''Bom-Crioulo''''' ("An Criólach Maith"), a foilsíodh sa bhliain 1895 don chéad uair. Leabhar "mallaithe" a bhí ann, dar leis an údar féin, agus chuir sé alltacht ar léitheoirí dheireadh an 19ú haois sa [[An Bhrasaíl|Bhrasaíl]], tír a bhí...' 1327181 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} [[Íomhá:Bom-Crioulo.jpg|220px|thumb|Clúdach an chéad eagráin, 1895]] Úrscéal leis an scríbhneoir Brasaíleach '''Adolfo Caminha''' (1867–1897) is ea '''''Bom-Crioulo''''' ("An Criólach Maith"), a foilsíodh sa bhliain 1895 don chéad uair. Leabhar "mallaithe" a bhí ann, dar leis an údar féin, agus chuir sé alltacht ar léitheoirí dheireadh an 19ú haois sa [[An Bhrasaíl|Bhrasaíl]], tír a bhí thar a bheith coimeádach an tráth sin.<ref name="tuairisc" /> ==An scéal== Triantán grá atá sa phlota: fear dubh sna tríochaidí, Amaro — iarsclábhaí ar a dtugtar Bom-Crioulo — stócach bán cúig bliana déag d'aois, Aleixo, agus bean bhán sna daichidí. Ní sheachnaítear an cur síos ar chúrsaí collaíochta. Mairnéalaigh i gcabhlach na Brasaíle iad an bheirt fhear, agus mheas na léirmheastóirí ag an am go raibh droch-cháil á tarraingt ag Caminha ar fhórsaí míleata na tíre; ba mheasa fós é gur fhreastail sé féin sa chabhlach.<ref name="tuairisc" /> ==Stíl== Bhí Caminha go mór faoi anáil stíl liteartha a linne, an nádúrachas, cé go raibh an stíl sin ag dul as faisean cheana féin. Fearacht údar eile an nádúrachais ar nós [[Gustave Flaubert]] agus [[Émile Zola]], ní ar an gceist "cén fáth?" a dhíríonn sé ach ar an "conas": insítear mothúcháin na gcarachtar don léitheoir in ionad iad a thaispeáint.<ref name="tuairisc" /> ==Stair a fhoilsithe== Chuaigh an leabhar as cló toisc go raibh drogall ar dhaoine é a léamh. Foilsíodh leagan "glanta suas" i 1936, ach cuireadh cosc scun scan air ina dhiaidh sin nuair a d'iarr cabhlach na Brasaíle ar na húdaráis sin a dhéanamh. Foilsíodh athleagan den bhuntéacs i 1956, breis agus trí scór bliain tar éis an chéad chló. Tá tábhacht nach beag leis mar cheann de na chéad saothair i litríocht an Iarthair a thráchtann go sonrach ar an ngrá idir daoine den inscne chéanna. Fuair Caminha bás den [[eitinn]] in aois 29 sa bhliain 1897, dhá bhliain i ndiaidh an leabhair a fhoilsiú.<ref name="tuairisc" /> ==Féach freisin== * [[Úrscéal]] * [[Litríocht]] * [[Homaighnéasacht]] * [[LADT]] * [[An Bhrasaíl]] ==Tagairtí== <references> <ref name="tuairisc">Hijmans, Alex. "Leabhar 'mallaithe' a chuir alltacht ar léitheoirí an 19ú haois", ''Tuairisc.ie'', 30 Bealtaine 2026.</ref> </references> [[Catagóir:Úrscéalta]] [[Catagóir:Leabhair]] [[Catagóir:An Bhrasaíl]] [[Catagóir:LADTA]] [[Catagóir:LADT]] a6nna7xaaj8jnxfwqccm777hgpa6hzg 1327182 1327181 2026-09-02T22:06:02Z TGcoa 21229 /* Féach freisin */ 1327182 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Úrscéal leis an scríbhneoir Brasaíleach Adolfo Caminha (1867–1897) is ea '''''Bom-Crioulo''''' ("An Criólach Maith"), a foilsíodh sa bhliain 1895 don chéad uair. Leabhar "mallaithe" a bhí ann, dar leis an údar féin, agus chuir sé alltacht ar léitheoirí dheireadh an 19ú haois sa [[An Bhrasaíl|Bhrasaíl]], tír a bhí thar a bheith coimeádach an tráth sin.<ref name="tuairisc" /> [[Íomhá:Adolfo Caminha II.jpg|clé|mion|288x288px|Adolfo Caminha]] ==An scéal== Triantán grá atá sa phlota: fear dubh sna tríochaidí, Amaro — iarsclábhaí ar a dtugtar Bom-Crioulo — stócach bán cúig bliana déag d'aois, Aleixo, agus bean bhán sna daichidí. Ní sheachnaítear an cur síos ar chúrsaí collaíochta. Mairnéalaigh i gcabhlach na Brasaíle iad an bheirt fhear, agus mheas na léirmheastóirí ag an am go raibh droch-cháil á tarraingt ag Caminha ar fhórsaí míleata na tíre; ba mheasa fós é gur fhreastail sé féin sa chabhlach.<ref name="tuairisc" /> ==Stíl== Bhí Caminha go mór faoi anáil stíl liteartha a linne, an nádúrachas, cé go raibh an stíl sin ag dul as faisean cheana féin. Fearacht údar eile an nádúrachais ar nós [[Gustave Flaubert]] agus [[Émile Zola]], ní ar an gceist "cén fáth?" a dhíríonn sé ach ar an "conas": insítear mothúcháin na gcarachtar don léitheoir in ionad iad a thaispeáint.<ref name="tuairisc" /> ==Stair == Chuaigh an leabhar as cló toisc go raibh drogall ar dhaoine é a léamh. Foilsíodh leagan "glanta suas" i 1936, ach cuireadh cosc scun scan air ina dhiaidh sin nuair a d'iarr cabhlach na Brasaíle ar na húdaráis sin a dhéanamh. Foilsíodh athleagan den bhuntéacs i 1956, breis agus trí scór bliain tar éis an chéad chló. Tá tábhacht nach beag leis mar cheann de na chéad saothair i litríocht an Iarthair a thráchtann go sonrach ar an ngrá idir daoine den inscne chéanna. Fuair Caminha bás den [[eitinn]] in aois 29 sa bhliain 1897, dhá bhliain i ndiaidh an leabhair a fhoilsiú.<ref name="tuairisc" /> ==Féach freisin== * [[Úrscéal]] * [[Litríocht]] * [[Homaighnéasacht]] * [[LADT]] * [[An Bhrasaíl]] ==Tagairtí== <references> <ref name="tuairisc">Hijmans, Alex. "Leabhar 'mallaithe' a chuir alltacht ar léitheoirí an 19ú haois", ''Tuairisc.ie'', 30 Bealtaine 2026.</ref> </references> [[Catagóir:Úrscéalta]] [[Catagóir:Leabhair]] [[Catagóir:An Bhrasaíl]] [[Catagóir:LADTA]] [[Catagóir:LADT]] o95u4ino1l2csyc9km0j42an78snw22 1327183 1327182 2026-09-02T22:06:21Z TGcoa 21229 /* Tagairtí */ 1327183 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Úrscéal leis an scríbhneoir Brasaíleach Adolfo Caminha (1867–1897) is ea '''''Bom-Crioulo''''' ("An Criólach Maith"), a foilsíodh sa bhliain 1895 don chéad uair. Leabhar "mallaithe" a bhí ann, dar leis an údar féin, agus chuir sé alltacht ar léitheoirí dheireadh an 19ú haois sa [[An Bhrasaíl|Bhrasaíl]], tír a bhí thar a bheith coimeádach an tráth sin.<ref name="tuairisc" /> [[Íomhá:Adolfo Caminha II.jpg|clé|mion|288x288px|Adolfo Caminha]] ==An scéal== Triantán grá atá sa phlota: fear dubh sna tríochaidí, Amaro — iarsclábhaí ar a dtugtar Bom-Crioulo — stócach bán cúig bliana déag d'aois, Aleixo, agus bean bhán sna daichidí. Ní sheachnaítear an cur síos ar chúrsaí collaíochta. Mairnéalaigh i gcabhlach na Brasaíle iad an bheirt fhear, agus mheas na léirmheastóirí ag an am go raibh droch-cháil á tarraingt ag Caminha ar fhórsaí míleata na tíre; ba mheasa fós é gur fhreastail sé féin sa chabhlach.<ref name="tuairisc" /> ==Stíl== Bhí Caminha go mór faoi anáil stíl liteartha a linne, an nádúrachas, cé go raibh an stíl sin ag dul as faisean cheana féin. Fearacht údar eile an nádúrachais ar nós [[Gustave Flaubert]] agus [[Émile Zola]], ní ar an gceist "cén fáth?" a dhíríonn sé ach ar an "conas": insítear mothúcháin na gcarachtar don léitheoir in ionad iad a thaispeáint.<ref name="tuairisc" /> ==Stair == Chuaigh an leabhar as cló toisc go raibh drogall ar dhaoine é a léamh. Foilsíodh leagan "glanta suas" i 1936, ach cuireadh cosc scun scan air ina dhiaidh sin nuair a d'iarr cabhlach na Brasaíle ar na húdaráis sin a dhéanamh. Foilsíodh athleagan den bhuntéacs i 1956, breis agus trí scór bliain tar éis an chéad chló. Tá tábhacht nach beag leis mar cheann de na chéad saothair i litríocht an Iarthair a thráchtann go sonrach ar an ngrá idir daoine den inscne chéanna. Fuair Caminha bás den [[eitinn]] in aois 29 sa bhliain 1897, dhá bhliain i ndiaidh an leabhair a fhoilsiú.<ref name="tuairisc" /> ==Féach freisin== * [[Úrscéal]] * [[Litríocht]] * [[Homaighnéasacht]] * [[LADT]] * [[An Bhrasaíl]] ==Tagairtí== <references> <ref name="tuairisc">Hijmans, Alex. "Leabhar 'mallaithe' a chuir alltacht ar léitheoirí an 19ú haois", ''Tuairisc.ie'', 30 Bealtaine 2026.</ref> </references> [[Catagóir:Úrscéalta]] [[Catagóir:An Bhrasaíl]] [[Catagóir:LADTA]] [[Catagóir:LADT]] 1yd81zl72n6rogbkpeeepwy054yff91