Vicipéid
gawiki
https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Meán
Speisialta
Plé
Úsáideoir
Plé úsáideora
Vicipéid
Plé Vicipéide
Íomhá
Plé íomhá
MediaWiki
Plé MediaWiki
Teimpléad
Plé teimpléid
Cabhair
Plé cabhrach
Catagóir
Plé catagóire
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Cloigtheach
0
8011
1328010
1273762
2026-09-15T00:04:01Z
TGcoa
21229
1328010
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:IRL 2003 Clonmacnoise Turm.jpg|right|250px|thumb|Cloigtheach i g[[Cluain Mhic Nóis]], [[Éire]].]]
Mar is léir ón ainm féin, ba thúr do chlog a bhí sa '''chloigtheach''' go bunúsach. Meastar go minic gur ionaid chosanta a bhí iontu in aghaidh ionsaithe na [[Lochlannach]], ach is léir gur beag an mhaith a bheadh ina leithéid mar chosaint. Tógadh iad de ghnáth in aice le séipéal nó [[mainistir]], agus bhíodh an doras ar aonlíne de ghnáth le doras thar an phríomhshéipéil. Is féidir a fháil amach ar an dóigh seo cá bhfuil iarsmaí séipéil nuair nach bhfuil siad le feiceáil ar an láthair níos mó.
In [[Éire|Éirinn]] agus in [[Alba]]in atá cloigthithe le fáil, agus tógadh a bhformhór idir an 9ú agus an 12ú haois. Measadh gur tógadh iad mar thúir faire agus cosanta, go mbíodh faireoir ann chun amhrac amach do longa na Lochlannach agus rabhadh a thabhairt don phobal, agus go dteitheadh na daoine suas sa túr ansin. Ach ní léir go mbeadh aon úsáid phraiticiúil iontu mar go mbeadh sé ródheacair dréimire a tharraingt aníos tríd an doras a bhíonn tamall suas ón talamh de ghnáth, agus bheadh sé furast na daoine a mharú istigh iontu le deatach mar go raibh leagan amach ar nós simléir orthu. Meastar go raibh struchtúir adhmaid tógtha in aice leis na cloigthithe, agus fuarthas iarsmaí chuaillí le linn tochailtí a dhearbhódh é sin. Úsáideadh iad chun earraí luachmhara a stóráil agus chun daoine a ghlaoch chun aifrinn trí chloig a bhualadh.
Tá na cloigthithe idir 18 agus 40 méadar ar airde, agus is é an ceann ag Cill Mhac Dua an ceann is airde in Éirinn. Tháinig athrú ar an stíl thógála le himeacht na mblianta, cloch gharbh á úsáid ar dtús agus níos mó saoirseachta le feiceáil níos déanaí. Bíonn an doras idir dhá mhéadar agus sé mhéadar os cionn na talún, agus ní fhéadfaí dul suas ach le dréimire. Bhíodh urláir adhmaid iontu, idir dhá cheann agus ceithre cinn, agus dréimirí eatarthu. Scoilteanna caola sa bhalla a bhí sna fuinneoga. Díon cloiche a bhíodh orthu chomh maith, agus leagadh a lán acu sin le himeacht na mblianta le tintreach. Timpeall 120 cloigtheach a bhí in Éirinn, agus is fothraigh a bhformhór anois. Tá beagnach fiche cloigtheach ar fud na tíre i ndea-chuí áfach, ceann an-cháiliúil i n[[Gleann Dá Loch]], ceann i g[[Cluain Dolcáin]] i m[[Baile Átha Cliath]], agus ar [[Loch Éirne]]. Tá cloigtheach le feiceáil ar thailte na hardeaglaise ag Brechin in Albain.
== Féach freisin ==
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{stumpa}}
[[Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir in Éirinn]]
[[Catagóir:9ú haois in Éirinn]]
[[Catagóir:10ú haois in Éirinn]]
[[Catagóir:Na Lochlannaigh]]
[[Catagóir:Mainistreacha na hÉireann]]
7degev1dojwk87rqg9fbx0igyrvfna2
Futurama
0
14867
1327959
1327616
2026-09-14T14:32:00Z
Stephan1000000
39047
178
1327959
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}{{WD Bosca Sonraí Sraith Teilifíse|num_episodis=178}}
Is [[sraith theilifíse]] [[SAM|Mheiriceánach]] é '''Futurama'''. Sraith [[beochan]]a atá ann, cruthaithe ag [[Matt Groening]], an fear a chruthaigh [[The Simpsons]].
== Scéal ==
Is i [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] sa bhliain 3000 atá an tsraith bunaithe. Oibríonn na carachtair do chomhlacht seachadta darb ainm "Planet Express".
== Príomhcharachtair ==
* '''[[Philip J. Fry]]''': Rugadh sna 1970idí é, éiríonn sé sáinnithe i [[reoiteoir]] speisialta sa bhliain 2000. Ní éiríonn sé níos sine fad is atá sé sa reoiteoir agus ní éalaíonn sé go dtí an bhliain 3000. Sa bhliain 3000 tá sé fostaithe ag an gcomhlacht Planet Express.
* '''[[Turanga Leela]]''': Is captaen spásloinge de chuid Planet Express í. Tá sí cliste, agus níl ach súil amháin aici.
* '''[[Bender Bending Rodríguez]]''': Is róbat é, atá mímhúinte agus falsa ar fad. Tá sé ag obair do Planet Express freisin.
* '''[[Professor Hubert J. Farnsworth]]''': Is eolaí é a bhunaigh an Planet Express. Rugadh ar an 9 Aibreán é.
* '''[[Dr. John A. Zoidberg]]''': Is dochtúir é a rugadh ar an bpláinéad Decapod 10, agus tá sé ag obair don Planet Express.
* '''[[Amy Wong]]''': Rugadh ar an bpláinéad [[Mars (pláinéad)|Mars]] í, agus tá sí ag obair don Planet Express.
* '''[[Hermes Conrad]]''': [[Iamáice|Iamácach]] atá ann, agus tá sé ag obair don Planet Express.
* '''[[Zapp Brannigan]]'''
* '''[[Mom (Futurama)|Mom]]'''
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{síol-tv}}
[[Catagóir:Futurama]]
[[Catagóir:Cláir ficsean eolaíochta]]
[[Catagóir:Cartúin]]
[[Catagóir:Cláir Ghrinn]]
[[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1999]]
[[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2003]]
[[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2013]]
[[Catagóir:Cláir Teilifíse Mheiriceánacha]]
[[Catagóir:Cláir Fox]]
[[Catagóir:Cláir Comedy Central]]
2hqpmoildz3vwfi46cg509ckmdd5pcq
Catagóir:Ceoldrámaí
14
23779
1327999
1258839
2026-09-14T22:54:44Z
Taghdtaighde
60452
Catagóir curtha leis
1327999
wikitext
text/x-wiki
{{Catcómhaoin|Musicals}}
{{Catcómhaoin|Operas}}
{{DEFAULTSORT:Ceoldramai}}
[[Catagóir:Ceoldráma]]
[[Catagóir:Drámaí]]
[[Catagóir:Léiriúcháin bheo]]
owfcche77v4evbwley27pxtifqi2rhp
Tórraimh in Éirinn
0
43127
1327963
1327708
2026-09-14T16:06:14Z
Eomurchadha
4240
1327963
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Irish wake stereoscopic photograph crop.jpg|mion|Pictiúr de thórramh Éireannach i Meiriceá]]
Is éard is '''tórraimh in Éirinn''' ann ná [[deasghnáth]] ceiliúrtha agus bróin a dhéantaí sula gcuirtí duine san uaigh in Éirinn. Tá traidisiúin an tórraimh ar na deasghnátha báis is sine in Éirinn. Meascán den phágántacht agus den Chríostaíocht a bhí sna traidisiúin tórraimh in Éirinn go dtí an naoú haois déag.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/09/torraimh-na-heireann-deasghnatha-agus-piopai-cre/|teideal=Tórraimh na hÉireann, deasghnátha agus píopaí cré|údar=Nuala Holloway|dáta=2026-09-04|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
== Traidisiúin ==
Chomh luath agus a gheobhadh duine bás chuirfí stop le gach obair thalamhaíochta tharraingeodh aird na gcomharsan ón mbrón. Nífeadh mná ón bpobal an corpán agus ghléasfadh siad é i léine bhán. Ní bheadh cead ag baill den teaghlach an obair seo a dhéanamh.
Stopfaí na cloig sa teach ag uair an bháis. Leagfaí an corp ar an mbord nó ar leaba sa chistin. Lasfaí coinnle bána timpeall air. Chlúdófaí gach scáthán sa teach le héadach bán ionas nach ngabhfaí anam an mhairbh istigh iontu, nó ionas nach bhfeicfeadh aon duine eile bás ansin.
Uaireanta, leagtaí pláta beag salainn ar ucht no ar bholg an chorpáin. Chreid daoine gur chabhraigh sé seo chun an corp a chaomhnú agus chun an t-olc a ruaigeadh.
Bhíodh cluichí tórraimh, nó cluichí caointe, an-choitianta san am a caitheadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://openlibrary.org/works/OL11183663W/Caitheamh_aimsire_ar_th%C3%B3rraimh|teideal=Caitheamh aimsire ar thórraimh. by Seán Ó Súilleabháin {{!}} Open Library|language=ga|work=Open Library|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
San am atá thart bhí eagla ar dhaoine go gcuirfí duine i dtalamh agus támhnéal orthu, gan iad a bheith marbh i ndairíre. Chruinníodh na comharsana ar fad le chéile chun an oíche a chaitheamh ag faire ar an gcorp ionas nach mbeadh sé leis féin sa dorchadas. Choimeádadh siad súil ghéar ar an gcorp ar feadh dhá nó trí oíche lena dheimhniú nach raibh aon chomhartha beatha ann. Chreid daoine go raibh na daoine maithe, na sióga, ag iarraidh corp an mhairbh a ghoid chun taise a fhágail ina áit. Dháiltí tobac, píopaí cré, fuisce agus snaois chun daoine a choimeád ina ndúiseacht agus chun guí ar son an mhairbh.<ref name=":0" />
=== Píopaí ===
Ag na torraimh thraidisiúnta in Éirinn ba mhír ríthabhachtach iad píopaí cré bána ar a dtugtaí ‘dúidíní’ nó píopaí ‘trócaire air’. Píopa cré le gas gearr a bhí sa dúidín. Bhí sé gearr agus ar fáil go saor. Bhaineadh na gnáthdhaoine úsáid as na rudaí seo gach lá agus is minic a d’úsáid scéalaithe traidisiúnta iad.
Díríonn searmanas na bpíopaí cré aird ar an úsáid stairiúil a bhaintí astu mar rudaí leochaileacha comhchoiteanna i dtórraimh in Éirinn le linn an ochtú agus an naoú haois déag. Ag na tórraimh seo d’fhaigheadh na caointeoirí tráidirí de phíopaí lán de thobac. Sula gcaitheadh siad an píopa thumadh siad an gas i bhfuisce nó i bpórtar chun an chré a shéalú agus an blas a fheabhsú. Chaitheadh na caointeoirí iad le linn na faire i rith na hoíche chun ómós a thabhairt don mharbhán. Léirigh an gníomh seo go raibh anam an mharbháin á scaoileadh saor chun na bhflaitheas.
Mheastaí gur drochbhéas é diúltú do phíopa. Nuair a ghlacfadh caointeoir leis an bpíopa déarfadh sé de ghnáth, ‘ar dheis Dé go raibh a anam’ nó ‘trócaire air’. Mar gheall ar chaitheamh leanúnach tobac i rith na hoíche bheadh ceo tiubh deataigh sa teach. Chreid daoine gur choinnigh an toit seo deamhain agus taibhsí ar shiúl ó anam an mhairbh.<ref name=":0" />
== Stair ==
Tháinig deireadh tobann leis na deasghnátha luaite thuas agus athrú mór ar thraidisiúin na faire thart ar aimsir an [[An Gorta Mór|Ghorta Mhóir]] (1845-1852). Ní hiad na dlíthe a d’athraigh an cultúr, ach an anachain. An galar agus an t-athrú sóisialta a scrios struchtúr an phobail in Éirinn. Nuair a bhíonn na mílte ag fáil bháis gach seachtain ní féidir faire dhá oíche a eagrú do gach duine. Bhí an pobal rólag agus róshuaite chun na cruinnithe seo a reáchtáil. Ní raibh airgead ag teaghlaigh fiú ar son bia, mar sin ní raibh siad abálta na rudaí a cheannach. Ba mhinic a d’adhlactaí daoine in olluaigheanna gan cónra, nó i gcónra a raibh comhla ina bhun.
Ba é [[Cnoc an Chrochaire]] i gContae Ros Comáin<ref name=":1" /> an áit is mó a dtáirgtí píopaí cré in Éirinn. Sholáthair an sráidbhaile seo na milliúin píopaí go dtí gur dódh an baile in 1921 le linn Chogadh na Saoirse.<ref name=":2" />
== Féach freisin ==
* [[Caoineadh (ealaín)]]
* [[Sochraid]]
* [[Finnegans Wake|''Finnegans Wake'']]
* [[Dathanna Geala Amháin|''Dathanna Geala Amháin'']]
== Naisc sheachtracha ==
* Ionad do chuairteoirí i g[[Cnoc an Chrochaire]],<ref name=":1">i mBéarla, ''Knockcroghery''</ref> Contae Ros Comáin, an ''[https://oghamwish.com/?utm_source=discoverireland_ie&utm_medium=referral&utm_campaign=failteireland&utm_content=visit_website_button Claypipe Visitor Centre & Artisan Gift Shop]''<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://oghamwish.com/|teideal=Ogham Wish|language=en|work=Ogham Wish|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{DEFAULTSORT:Torraimh in Eirinn}}
[[Catagóir:Bás in Éirinn|*]]
[[Catagóir:Tórraimh|*]]
[[Catagóir:Deasghnátha]]
[[Catagóir:Cultúr na hÉireann]]
dug03q8kbsupsgh4fki2uqw3bi1aziv
1327964
1327963
2026-09-14T16:06:38Z
Eomurchadha
4240
1327964
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Irish wake stereoscopic photograph crop.jpg|mion|Pictiúr de thórramh Éireannach i Meiriceá]]
Is éard is '''tórraimh in Éirinn''' ann ná [[deasghnáth]] ceiliúrtha agus bróin a chleachtaí sula gcuirtí duine san uaigh in Éirinn. Tá traidisiúin an tórraimh ar na deasghnátha báis is sine in Éirinn. Meascán den phágántacht agus den Chríostaíocht a bhí sna traidisiúin tórraimh in Éirinn go dtí an naoú haois déag.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/09/torraimh-na-heireann-deasghnatha-agus-piopai-cre/|teideal=Tórraimh na hÉireann, deasghnátha agus píopaí cré|údar=Nuala Holloway|dáta=2026-09-04|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
== Traidisiúin ==
Chomh luath agus a gheobhadh duine bás chuirfí stop le gach obair thalamhaíochta tharraingeodh aird na gcomharsan ón mbrón. Nífeadh mná ón bpobal an corpán agus ghléasfadh siad é i léine bhán. Ní bheadh cead ag baill den teaghlach an obair seo a dhéanamh.
Stopfaí na cloig sa teach ag uair an bháis. Leagfaí an corp ar an mbord nó ar leaba sa chistin. Lasfaí coinnle bána timpeall air. Chlúdófaí gach scáthán sa teach le héadach bán ionas nach ngabhfaí anam an mhairbh istigh iontu, nó ionas nach bhfeicfeadh aon duine eile bás ansin.
Uaireanta, leagtaí pláta beag salainn ar ucht no ar bholg an chorpáin. Chreid daoine gur chabhraigh sé seo chun an corp a chaomhnú agus chun an t-olc a ruaigeadh.
Bhíodh cluichí tórraimh, nó cluichí caointe, an-choitianta san am a caitheadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://openlibrary.org/works/OL11183663W/Caitheamh_aimsire_ar_th%C3%B3rraimh|teideal=Caitheamh aimsire ar thórraimh. by Seán Ó Súilleabháin {{!}} Open Library|language=ga|work=Open Library|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
San am atá thart bhí eagla ar dhaoine go gcuirfí duine i dtalamh agus támhnéal orthu, gan iad a bheith marbh i ndairíre. Chruinníodh na comharsana ar fad le chéile chun an oíche a chaitheamh ag faire ar an gcorp ionas nach mbeadh sé leis féin sa dorchadas. Choimeádadh siad súil ghéar ar an gcorp ar feadh dhá nó trí oíche lena dheimhniú nach raibh aon chomhartha beatha ann. Chreid daoine go raibh na daoine maithe, na sióga, ag iarraidh corp an mhairbh a ghoid chun taise a fhágail ina áit. Dháiltí tobac, píopaí cré, fuisce agus snaois chun daoine a choimeád ina ndúiseacht agus chun guí ar son an mhairbh.<ref name=":0" />
=== Píopaí ===
Ag na torraimh thraidisiúnta in Éirinn ba mhír ríthabhachtach iad píopaí cré bána ar a dtugtaí ‘dúidíní’ nó píopaí ‘trócaire air’. Píopa cré le gas gearr a bhí sa dúidín. Bhí sé gearr agus ar fáil go saor. Bhaineadh na gnáthdhaoine úsáid as na rudaí seo gach lá agus is minic a d’úsáid scéalaithe traidisiúnta iad.
Díríonn searmanas na bpíopaí cré aird ar an úsáid stairiúil a bhaintí astu mar rudaí leochaileacha comhchoiteanna i dtórraimh in Éirinn le linn an ochtú agus an naoú haois déag. Ag na tórraimh seo d’fhaigheadh na caointeoirí tráidirí de phíopaí lán de thobac. Sula gcaitheadh siad an píopa thumadh siad an gas i bhfuisce nó i bpórtar chun an chré a shéalú agus an blas a fheabhsú. Chaitheadh na caointeoirí iad le linn na faire i rith na hoíche chun ómós a thabhairt don mharbhán. Léirigh an gníomh seo go raibh anam an mharbháin á scaoileadh saor chun na bhflaitheas.
Mheastaí gur drochbhéas é diúltú do phíopa. Nuair a ghlacfadh caointeoir leis an bpíopa déarfadh sé de ghnáth, ‘ar dheis Dé go raibh a anam’ nó ‘trócaire air’. Mar gheall ar chaitheamh leanúnach tobac i rith na hoíche bheadh ceo tiubh deataigh sa teach. Chreid daoine gur choinnigh an toit seo deamhain agus taibhsí ar shiúl ó anam an mhairbh.<ref name=":0" />
== Stair ==
Tháinig deireadh tobann leis na deasghnátha luaite thuas agus athrú mór ar thraidisiúin na faire thart ar aimsir an [[An Gorta Mór|Ghorta Mhóir]] (1845-1852). Ní hiad na dlíthe a d’athraigh an cultúr, ach an anachain. An galar agus an t-athrú sóisialta a scrios struchtúr an phobail in Éirinn. Nuair a bhíonn na mílte ag fáil bháis gach seachtain ní féidir faire dhá oíche a eagrú do gach duine. Bhí an pobal rólag agus róshuaite chun na cruinnithe seo a reáchtáil. Ní raibh airgead ag teaghlaigh fiú ar son bia, mar sin ní raibh siad abálta na rudaí a cheannach. Ba mhinic a d’adhlactaí daoine in olluaigheanna gan cónra, nó i gcónra a raibh comhla ina bhun.
Ba é [[Cnoc an Chrochaire]] i gContae Ros Comáin<ref name=":1" /> an áit is mó a dtáirgtí píopaí cré in Éirinn. Sholáthair an sráidbhaile seo na milliúin píopaí go dtí gur dódh an baile in 1921 le linn Chogadh na Saoirse.<ref name=":2" />
== Féach freisin ==
* [[Caoineadh (ealaín)]]
* [[Sochraid]]
* [[Finnegans Wake|''Finnegans Wake'']]
* [[Dathanna Geala Amháin|''Dathanna Geala Amháin'']]
== Naisc sheachtracha ==
* Ionad do chuairteoirí i g[[Cnoc an Chrochaire]],<ref name=":1">i mBéarla, ''Knockcroghery''</ref> Contae Ros Comáin, an ''[https://oghamwish.com/?utm_source=discoverireland_ie&utm_medium=referral&utm_campaign=failteireland&utm_content=visit_website_button Claypipe Visitor Centre & Artisan Gift Shop]''<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://oghamwish.com/|teideal=Ogham Wish|language=en|work=Ogham Wish|dátarochtana=2026-09-09}}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{DEFAULTSORT:Torraimh in Eirinn}}
[[Catagóir:Bás in Éirinn|*]]
[[Catagóir:Tórraimh|*]]
[[Catagóir:Deasghnátha]]
[[Catagóir:Cultúr na hÉireann]]
1vcugquuuw17ebkteqrsejvyhautqtw
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh
2
90902
1327956
1327954
2026-09-14T12:20:24Z
Marcas.oduinn
33120
/* Lughnasadh */
1327956
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. '' One god, usually called [[Crom Dubh]] in later folklore, guards the grain as his treasure. The other god, Lugh, must seize it for mankind.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Sometimes, this was portrayed as a struggle over a woman called [[Eithne]], who represents the grain. Lugh also fights and defeats a figure representing blight.<ref name=macneill416 /> MacNeill says that these themes can be seen in earlier Irish mythology, particularly in the tale of Lugh defeating [[Balor]],<ref name=macneill416 /> which seems to represent the overcoming of blight, drought and the scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
'' In surviving folklore, Lugh is usually replaced by [[Naomh Pádraig]], while Crom Dubh is a pagan chief who owns a granary or a bull and who opposes Patrick, but is overcome and [[Conversion to Christianity|converted]]. Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
nwwj25rmqp2k2j6w1n4ao85vtwisha7
1327958
1327956
2026-09-14T14:18:33Z
Marcas.oduinn
33120
1327958
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. '' One god, usually called [[Crom Dubh]] in later folklore, guards the grain as his treasure. The other god, Lugh, must seize it for mankind.''<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
'' In surviving folklore, Lugh is usually replaced by [[Naomh Pádraig]], while Crom Dubh is a pagan chief who owns a granary or a bull and who opposes Patrick, but is overcome and [[Conversion to Christianity|converted]]. Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
hi7pm8vcq7feu328xri1tcu7utoa52t
1327960
1327958
2026-09-14T14:44:01Z
Marcas.oduinn
33120
1327960
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
'' In surviving folklore, Lugh is usually replaced by [[Naomh Pádraig]], while Crom Dubh is a pagan chief who owns a granary or a bull and who opposes Patrick, but is overcome and [[Conversion to Christianity|converted]]. Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
nhv7zjjl7tkyj2tnon0qm0wr3alyvdl
1327961
1327960
2026-09-14T15:45:54Z
Marcas.oduinn
33120
1327961
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Crom Dubh
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
gxltbrg2i3w3w9zjqcllp3axtkgn99p
1327962
1327961
2026-09-14T15:46:10Z
Marcas.oduinn
33120
/* Lughnasadh */
1327962
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
tta9tzsfnrjrmxv3pnxuckveq3ibeuv
1327965
1327962
2026-09-14T16:10:00Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327965
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire MacNeill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire MacNeill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
js5ymh2ghrpxl0xear9bsx9hqbisln8
1327966
1327965
2026-09-14T16:10:15Z
Marcas.oduinn
33120
1327966
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], ''evidence suggests that the religious rites included an offering of the [[First Fruits]], a feast of the new food, the sacrifice of [[tarbh sacred|tarbh]], and a ritual dance-play''. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire MacNeill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire MacNeill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
maqsn5d5p8km92b55jryxqgqhxhreob
1327967
1327966
2026-09-14T16:15:34Z
Marcas.oduinn
33120
1327967
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire MacNeill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire MacNeill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
fy80wrzv78qjzgutq3y19hpdibl2v4h
1327968
1327967
2026-09-14T16:17:20Z
Marcas.oduinn
33120
1327968
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire MacNeill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eds). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002. p. 142. {{isbn|978-0-7171-2829-7}}</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire MacNeill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire MacNeill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
29qmgbd0un056isxgt9oops9z6i18w6
1327969
1327968
2026-09-14T16:20:41Z
Marcas.oduinn
33120
1327969
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire Mac Néill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eag). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002 lch. 142. ISBN 978-0-7171-2829-7</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire MacNeill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire MacNeill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
s1qxjg3i54kqcf5aryvuzn0ulr8annc
1327970
1327969
2026-09-14T16:21:15Z
Marcas.oduinn
33120
/* Máire Mac Néill */
1327970
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire Mac Néill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eag). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002 lch. 142. ISBN 978-0-7171-2829-7</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
rihlak22rdy9ft1xhvob347bnlvoc2q
1327971
1327970
2026-09-14T16:57:26Z
Marcas.oduinn
33120
/* */
1327971
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacMeill| Máire MacMeill]]'' - [[Máire MacMeill]]=[[Máire Mac Néill]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Lughnasadh ==
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire Mac Néill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eag). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002 lch. 142. ISBN 978-0-7171-2829-7</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
ef7xb8majykqz6x8gr6jxh7hjcmxm7g
1327972
1327971
2026-09-14T16:58:39Z
Marcas.oduinn
33120
1327972
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
# ''[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]'' - [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacMeill| Máire MacMeill]]'' - [[Máire MacMeill]]=[[Máire Mac Néill]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
4o63xe5rihp6fmsce2y08v8e3v1knlk
1327974
1327972
2026-09-14T17:02:32Z
Marcas.oduinn
33120
/* */
1327974
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacMeill|Máire MacMeill]]'' - [[Máire MacMeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
l26wwi1bysi4ufg32iqglfrjnc9q9gx
1327975
1327974
2026-09-14T17:03:33Z
Marcas.oduinn
33120
/* */
1327975
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Macneill, Maire}}
[[Category:Irish folklorists]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
ldyyda9snp80bb09su0owlord0610s1
1327976
1327975
2026-09-14T17:04:46Z
Marcas.oduinn
33120
/* Máire Mac Néill */
1327976
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
She was born at [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' MacNeill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
8zish0mxh3h06ya6yjcga5a8z1dhe8n
1327977
1327976
2026-09-14T17:06:06Z
Marcas.oduinn
33120
/* Máire Mac Néill */
1327977
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' Crom Dubh is likely the same figure as [[Crom Cruach]] and shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'' Ba '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
'' Mac Néill was born in [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
03olqzus15cn79mo4inyflh5yli01rg
1327978
1327977
2026-09-14T17:24:55Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327978
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'' Ba '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
'' Mac Néill was born in [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
j0zb9nauw0lf124jxssar31a8qtgp92
1327979
1327978
2026-09-14T17:31:54Z
Marcas.oduinn
33120
1327979
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'' Ba '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
'' Mac Néill was born in [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
slrxdwvwy4cgaeyf4ko0nx7vrhz5omb
1327980
1327979
2026-09-14T17:35:04Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327980
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
'' Ba '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987) was an Irish journalist, folklorist and translator. She is best known for her magisterial study of the Irish [[harvest festival]], ''The Festival of Lughnasa'' (1962, 1983).
== Beatha
'' Mac Néill was born in [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
ajecri02ruzdr5xq7l28zd3keablrbr
1327981
1327980
2026-09-14T17:40:21Z
Marcas.oduinn
33120
1327981
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
B'iriseoir, béaloideasóir agus aistritheoir Éireannach í '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987). Bhain sí cáil amach as ucht a mórshaothair ar an bhféile is [[Lughnasadh]], ''The Festival of Lughnasa'', a foilsíodh ar dtús sa bhliain 1962.
== Beatha
'' Mac Néill was born in [[Port Mearnóg]], the second daughter of historian and political figure [[Eoin Mac Néill]] and Agnes Moore. After the family moved into the city she attended Muckross Park school. She received her BA in Celtic Studies from [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]] in 1925. From 1927 to 1932, she worked as a journalist and then as sub-editor on the [[Cumann na nGaedheal]] newspaper, ''The Star''. She also assisted her father with his memoirs.<ref name=Murphy2004 />
'' In 1935, [[Séamus Ó Duilearga]] invited her to work for the newly founded [[Coimisiún Béaloideasa Éireann]] as office manager. She trained in folklore methods at Uppsala University, Sweden, before starting research on the [[Lughnasadh]]. She examined the 195 sites associated with the festival, the best-known of which is the [[Cruach Phádraig]] pilgrimage, and also includes other sites such as [[Binn Chaonaigh|Máméan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
cgrhd0l90vncjx6zghwrdnzgsv3qqwy
1327982
1327981
2026-09-14T17:53:03Z
Marcas.oduinn
33120
1327982
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Máire Mac Néill ==
| birth_place = [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| death_place = [[Contae an Chláir]]
| occupation = Journalist, folklorist, translator
| period = Modernist
| subject = [[miotaseolaíocht na nGael]]
| notable_works = ''The Festival of Lughnasa''
B'iriseoir, béaloideasóir agus aistritheoir Éireannach í '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987). Bhain sí cáil amach as ucht a mórshaothair ar an bhféile is [[Lughnasadh]], ''The Festival of Lughnasa'', a foilsíodh ar dtús sa bhliain 1962.
== Beatha
Rugadh Mac Néill i b[[Port Mearnóg]], an dara iníon leis staraí agus polaiteoir, [[Eoin Mac Néill]], agus a bhean Agnes Moore. D'fhreastal sí ar an scoil Muckross Park sa chathair. Bhain sí céim BA i Léann Ceilteach ón [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|an Coláiste Ollscoile]] sa bhliain 1925. Idir na blianta 1927 agus 1932, dóibh sí mar iriseoir ar an nuachtáin le [Cumann na nGaedheal]], ''The Star''. Chabhair sí a hathair lena chuimhní cinn.<ref name=Murphy2004 />
'' Sa bhliain 1935, thug [[Séamus Ó Duilearga]] cuireadh di dul ag obair leis sa {{h|Coimisiún Béaloideasa Éireann}} mar bhainisteoir oifige. Cuireadh oideachas uirthi sa bhéaloideas ar Ollscoil Uppsala, an tSualainn, siar thosaigh sí a cuid taighde ar [[Lughnasadh]]. Rinne sí a imscrúdú ar gach 195 suíomh nasctha leis an bhféile, na cinn is mó le rá ná na hoilithrigh ar {{h|Cruach Phádraig}} agus [[Binn Chaonaigh|Mám Éan]].<ref name=Murphy2004/>
'' Mac Néill left the Folklore Commission in 1949 to go to [[Boston]] where she married poet John L. Sweeney. Her Lughnasa study was published in 1962, for which she received her doctorate. She re-settled in Ireland in 1967 and engaged in a number of translations from [[Gaeilge]]. She died at her home in [[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
'' She bequeathed two [[ciúbachas]] paintings by [[Picasso]] and [[Juan Gris]] to the [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
0uxs2ceeh1r5poa69tpdyqi1zcsnlck
1327983
1327982
2026-09-14T18:54:56Z
Marcas.oduinn
33120
1327983
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]]
# ''[[:en: Máire MacNeill|Máire MacNeill]]'' - [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
dh0iqhb2b142mw5f30u2h8s30hqyqke
1327987
1327983
2026-09-14T18:57:17Z
Marcas.oduinn
33120
/* */
1327987
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
'' '''Crom Dubh''' is a mythological and folkloric figure of [[Ireland]], based on the god ''[[Crom Cruach]]'', mentioned in the 12ú-haois ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]].
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
ca0w13dtghpqgt59a7midsrifoox5qn
1327988
1327987
2026-09-14T18:59:32Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327988
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
Is pearsa miotaseolaíochta é '''Crom Dubh''', bunaithe ar an dia ''[[Crom Cruach]]'', luaite sa ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht]] den 12ú haois.
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
'' Crom Dubh shares some traits with an [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
g8ojzknv3dysfrivkn4rr440567wqtf
1327990
1327988
2026-09-14T19:06:27Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327990
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
Is pearsa miotaseolaíochta é '''Crom Dubh''', bunaithe ar an dia ''[[Crom Cruach]]'', luaite sa ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht|Magh Slécht]] den 12ú haois.
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
Tá tréithe ag Crom Dubh a fheictear [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> He may be based on an underworld god like [[Háidéas]] and [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], who kidnaps the grain goddess Peirsifiné but is forced to let her return to the world above before harvest time.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
dxygn7g7hdje56vvq95g0u0h4dxxfu0
1327992
1327990
2026-09-14T21:14:56Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327992
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
Is pearsa miotaseolaíochta é '''Crom Dubh''', bunaithe ar an dia ''[[Crom Cruach]]'', luaite sa ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht|Magh Slécht]] den 12ú haois.
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
Tá tréithe ag Crom Dubh a fheictear sna déithe, [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> Tá cosúlachtaí ann fosta idir é agus dia an domhain thíos, [[Háidéas]] nó [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], a fhuadaíonn bandia an ghráin, Peirsifiné, ach cuirtear iallach air í a scaoileadh roimh an bhfómhair.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
dqa2j4lo72eue8fndf0hs1jjc3e9vp5
1327993
1327992
2026-09-14T21:15:48Z
Marcas.oduinn
33120
/* Crom Dubh */
1327993
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Crom Dubh ==
Is pearsa miotaseolaíochta é '''Crom Dubh''', bunaithe ar an dia ''[[Crom Cruach]]'', luaite sa ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht|Magh Slécht]] den 12ú haois.
<ref name=>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
Tá tréithe ag Crom Dubh a fheictear sna déithe, [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> Tá cosúlachtaí ann fosta idir é agus dia an domhain thíos, [[Háidéas]] nó [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], a fhuadaíonn bandia an ghráin, Peirsifiné, ach cuirtear iallach air í a scaoileadh roimh an bhfómhair.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
{{síol-ie}}
[[Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
4am78nxvfyzx232i80ymzccyvhhzev0
1327994
1327993
2026-09-14T21:15:58Z
Marcas.oduinn
33120
1327994
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]]
# ''[[:en:Crom Dubh|Crom Dubh]]'' - [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
300t7vmw4230a21kkr4jky9ejogu85o
1327996
1327994
2026-09-14T21:18:40Z
Marcas.oduinn
33120
/* */
1327996
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
* [[Speisialta:Statistics]] (23/10/25 -> reatha)
** 134 -> {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} duine ar bhonn rialta
** 62,524 -> {{NUMBEROFARTICLES}} alt
* [[:Catagóir:Leathanaigh le luas-scrios]]
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Teimpléid|Teimpléid]] atá ar fáil
* [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list|Wikidata list]]s
* Miotais agus stair na hÉireann
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta|Scéalta]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/An Féineachas|An Féineachas]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Lochanna|Lochanna]]-
** -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Tuamaí|Tuamaí]]-
* -[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Réigiúin|Réigiúin]]- an tAontas Eorpach, NUTS, Conarthaí, Forais, Gníomhaireachtaí srl.
* Timpeallacht
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Comhshaol|Comhshaol]]
** [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda|Téamh Domhanda]]
{| class=wikitable
|-
! Dream !! Ríocht !! Ríthe
|-
| [[Laighin]] || [[Ríocht na Laighean]] || [[Ríthe na Laighean]]
|-
| colspan=2 | [[Connachta]] || [[Ríthe na gConnacht]]
|-
| [[Dáirine]] || [[Ríocht na Mumhan]] || [[Ríthe na Mumhan]]
|-
| colspan=2 | [[Ulaid]] || [[Ríthe na nUladh]]
|}
# ''[[:en:Eochu Buadach|Eochu Buadach]]'' - [[Eochu Buadach]]
#* [[Lughnasadh]], [[Máire MacNeill]]=[[Máire Mac Néill]], [[Crom Dubh]]
== Eochu Buadach ==
Dar le hathleaganacha ar leith de [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] (LGÉ), bhí '''Eochaidh Buach''' (Sean-Ghaeilge: '''Eochu Buadach''') mac ''[[Dui Ladrach]]'' ina [[Ard-Ríthe na hÉireann|Ardrí na hÉireann]]. '' However, he is not included as a High King in other versions of the story. He was the father of two High Kings of Ireland, [[Úgaine Mór]] and [[Bodbchad]].
== Athleagan
'' According to the [[R. A. Stewart Macalister]] translation of Lebor Gabála Érenn, in part 5, page 265, it says:<ref name=lge265 />
{| class=wikitable
! Sean-Ghaeilge !! NuaGhaeilge
|-
| valign=top | Iarom roscascladh flaithius Ulad ó Themur, conrogabsat flaithius Eochu Buadach mac Duach—athair Ugaine Móir, dia raba altram [[Cimbáeth|Cimbáeda meic Fintain]].
| Ina dhiaidh sin, scaradh Ulaidh ó Theamhraigh, agus thóg Eochaidh Buach mac Duach flaitheas [Éireann] - athair Úgaine Mhóir, a bhí féin ina athair altrama Chiombaoith mhic Fhiontain.
|}
'' Macalister says that it is an abstract from the Roll of the Kings from [[Óengus Olmucaid|Oengus Olmucach]] to Cimbáeth, appended to the '''Second Redaction (R²)'''. Macalister describes the text as an ''Emain Macha interpolation''.<ref name=lge264 /> However, Macalister does not include Eochu Buadach as a High King in his main Ardríthe na hÉireann.
'' If Eochu Buadach was a High King of Ireland for any period of time, his reign would have been near the end of the reign of [[Cimbáeth]], and his reign ended in 661 BC, according to the [[Annála na gCeithre Máistrí]] timeline.
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=lge265>[[Lebor Gabála Érenn]], Cuid V, lch. 265; le [[R. A. Stewart Macalister|Robert Macalister]].</ref>
<ref name=lge264>LGÉ, Cuid V, lch. 264.</ref>
}}
{{Laigin}}
{{DEFAULTSORT:Buadach, Eochu}}
[[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]]
== Buntásc==
__NOINDEX__
__NOTOC__
gtuj0s6ph6qqe0kcdw90cfyi0wp5ijk
Úsáideoir:Llywelyn2000/Liosta alt ar éin
2
94537
1328016
1327759
2026-09-15T03:48:52Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1328016
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?name
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q16521 .
?item wdt:P171* wd:Q5113 .
?item wdt:P105 wd:Q7432 . #species only
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P141 wd:Q237350 } # not extinct
?articleURL schema:about ?item ; schema:name ?name ; schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> . #must have sitelink to cywiki
}
ORDER BY ?name
OFFSET 0
LIMIT 1000
|links=local
|section=
|sort=label
|columns=number:#,qid,label,p225:enw tacson,P373,P2067,P2050,P181,P7770,P141
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! qid
! label
! enw tacson
! catagóir Commons
! mais
! réise sciathán
! léarscáil de raon an tacsóin
! tréimhse ghoir
! IUCN conservation status
|-
| style='text-align:right'| 1
| Q26147
| [[abhóiséad]]
| Recurvirostra avosetta
| [[:commons:Category:Recurvirostra avosetta|Recurvirostra avosetta]]
| 31.7 g
| 78 cm
| [[Íomhá:RecurvirostraAvosettaIUCNver2019-2.png|center|128px]]
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| Q469992
| [[Recurvirostra americana|Abhóiséad Mheiriceánach]]
| Recurvirostra americana
| [[:commons:Category:Recurvirostra americana|Recurvirostra americana]]
| 28.7 g<br/>316 g
| 68 cm
| [[Íomhá:Recurvirostra americana map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| Q832565
| [[Alcedo hercules]]
| Alcedo hercules
| [[:commons:Category:Alcedo hercules|Alcedo hercules]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| Q202504
| [[amadán móinteach]]
| Charadrius morinellus
| [[:commons:Category:Charadrius morinellus|Charadrius morinellus]]
| 17 g
| 60 cm
| [[Íomhá:Charadrius morinellus distr..png|center|128px]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| Q1268205
| [[Súmaire gabhair ghlórach|Antrostomus vociferus]]
| Antrostomus vociferus
| [[:commons:Category:Antrostomus vociferus|Antrostomus vociferus]]
|
|
| [[Íomhá:Antrostomus vociferus map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| Q106447604
| [[Éigrit eallaigh|Ardea ibis]]
| Ardea ibis
| [[:commons:Category:Ardea ibis|Ardea ibis]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| Q652266
| [[Argas mór|Argusianus argus]]
| Argusianus argus
| [[:commons:Category:Argusianus argus|Argusianus argus]]
|
|
|
| 24 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| Q692192
| [[Póiseard ceannrua Meiriceánach|Aythya americana]]
| Aythya americana
| [[:commons:Category:Aythya americana|Aythya americana]]
| 1.1 kg<br/>990 g
| 79.5 cm
| [[Íomhá:Aythya americana map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| Q26742
| [[Aythya ferina]]
| Aythya ferina
| [[:commons:Category:Aythya ferina|Aythya ferina]]
| 66 g
| 0.77 m
| [[Íomhá:AythyaFerinaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 25 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| Q170718
| [[Beachadóir Eorpach|beachadóir]]
| Merops apiaster
| [[:commons:Category:Merops apiaster|Merops apiaster]]
| 6.5 g
| 0.47 m
| [[Íomhá:Merops apiaster en.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| Q1951359
| [[Beachadóir Peirseach|beachaire gormleicneach]]
| Merops persicus
| [[:commons:Category:Merops persicus|Merops persicus]]
| 49.4 g
|
|
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| Q25450
| [[biorearrach]]
| Anas acuta
| [[:commons:Category:Anas acuta|Anas acuta]]
| 1.025 kg<br/>866 g
| 0.9 m
| [[Íomhá:AnasAcutaIUCN2019 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| Q591831
| [[bobóilinc]]
| Dolichonyx oryzivorus
| [[:commons:Category:Dolichonyx oryzivorus|Dolichonyx oryzivorus]]
| 2.75 g
|
| [[Íomhá:Dolichonyx oryzivorus.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
| Q25709
| [[Bonnán buí (éan)|bonnán]]
| Botaurus stellaris
| [[:commons:Category:Botaurus stellaris|Botaurus stellaris]]
| 42 g<br/>2.906 kg<br/>2.017 kg
| 1.27 m
| [[Íomhá:Botaurus stellaris map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| Q25587867
| [[Bonnán beag]]
| Botaurus minutus
| [[:commons:Category:Botaurus minutus|Botaurus minutus]]
| 13 g<br/>147 g
| 49 cm
| [[Íomhá:IxobrychusMinutusIUCNvr2018 2.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| Q204111
| [[Bonnán cainéaldathach|bonnán cainéil]]
| Ixobrychus cinnamomeus
| [[:commons:Category:Botaurus cinnamomeus|Botaurus cinnamomeus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| Q743017
| [[Bonnán breicneach|bonnán Meiriceánach]]
| Botaurus lentiginosus
| [[:commons:Category:Botaurus lentiginosus|Botaurus lentiginosus]]
| 36 g
| 115 cm
| [[Íomhá:Botaurus lentiginosus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| Q469586
| [[Bonnán caol|bonnán seang]]
| Ixobrychus exilis
| [[:commons:Category:Botaurus exilis|Botaurus exilis]]
| 10 g<br/>80 g
| 43 cm
| [[Íomhá:Ixobrychus exilis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| Q188877
| [[Breacán (éan)|breacán]]
| Fringilla montifringilla
| [[:commons:Category:Fringilla montifringilla|Fringilla montifringilla]]
| 2.14 g<br/>22 g
| 0.27 m
| [[Íomhá:FringillaMontifringillaIUCN.svg|center|128px]]
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| Q26650
| [[breacóg]]
| Calidris alpina
| [[:commons:Category:Calidris alpina|Calidris alpina]]
|
| 0.36 m
| [[Íomhá:Calidris alpina migrations.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
| Q25440
| [[broigheall]]
| Phalacrocorax carbo
| [[:commons:Category:Phalacrocorax carbo|Phalacrocorax carbo]]
| 2.4 kg<br/>2 kg
| 1.4 m
| [[Íomhá:PhalacrocoraxCarbo.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| Q244319
| [[Mionbhroigheall|broigheall bídeach]]
| Microcarbo pygmaeus
| [[:commons:Category:Microcarbo pygmaeus|Microcarbo pygmaeus]]
|
| 85 cm
| [[Íomhá:MicrocarboPygmaeusIUCN.svg|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| Q18700
| [[bróg-ghob]]
| Balaeniceps rex
| [[:commons:Category:Balaeniceps rex|Balaeniceps rex]]
|
|
| [[Íomhá:Balaeniceps rex distribution.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 24
| Q121221
| [[budragár]]
| Melopsittacus undulatus
| [[:commons:Category:Melopsittacus undulatus|Melopsittacus undulatus]]
| 2.15 g
|
| [[Íomhá:Budgerigar map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| Q168677
| [[bultúr luaithriúíl]]
| Aegypius monachus
| [[:commons:Category:Aegypius monachus|Aegypius monachus]]
| 243 g
| 2.5 m
| [[Íomhá:AegypiusMonachusIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
| Q126167
| [[bultúr uan]]
| Gypaetus barbatus
| [[:commons:Category:Gypaetus barbatus|Gypaetus barbatus]]
| 224 g<br/>4.913 kg<br/>6.175 kg
| 2.621 m
| [[Íomhá:GypaetusBarbatusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 54 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
| Q33504
| [[bultúr Éigipteach]]
| Neophron percnopterus
| [[:commons:Category:Neophron percnopterus|Neophron percnopterus]]
| 94 g<br/>1.977 kg
| 1.676 m
| [[Íomhá:NeophronMap.svg|center|128px]]
| 42 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| Q188601
| [[bustard beag]]
| Tetrax tetrax
| [[:commons:Category:Tetrax tetrax|Tetrax tetrax]]
| 41 g
| 110 cm
| [[Íomhá:TetraxTetraxIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 21 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 29
| Q290871
| [[bustard Houbara]]
| Chlamydotis undulata
| [[:commons:Category:Chlamydotis undulata|Chlamydotis undulata]]
| 68 g<br/>1.96 kg<br/>1.15 kg
|
| [[Íomhá:Houbara map.svg|center|128px]]
| 24 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 30
| Q171655
| [[bustard mór]]
| Otis tarda
| [[:commons:Category:Otis tarda|Otis tarda]]
| 143 g
| 235 cm<br/>180 cm
| [[Íomhá:Otis tarda distribution.png|center|128px]]
| 25 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| Q26205
| [[buíóg]]
| Emberiza citrinella
| [[:commons:Category:Emberiza citrinella|Emberiza citrinella]]
| 2.94 g
| 26 cm
| [[Íomhá:Emberizacitronella3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| Q908909
| [[búbúc Norfolk]]
| Ninox novaeseelandiae
| [[:commons:Category:Ninox novaeseelandiae|Ninox novaeseelandiae]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| Q179959
| [[cacapó]]
| Strigops habroptila
| [[:commons:Category:Strigops habroptila|Strigops habroptila]]
|
|
| [[Íomhá:Kakapohist.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 34
| Q27050
| [[cadhan]]
| Branta bernicla
| [[:commons:Category:Branta bernicla|Branta bernicla]]
|
| 1.01 m
| [[Íomhá:Branta bernicla map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| Q188446
| [[caipín dubh]]
| Sylvia atricapilla
| [[:commons:Category:Sylvia atricapilla|Sylvia atricapilla]]
| 2.19 g<br/>18.1 g
| 23 cm
| [[Íomhá:Sylviaatricapillamap2.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| Q235057
| [[caislín aille]]
| Monticola saxatilis
| [[:commons:Category:Monticola saxatilis|Monticola saxatilis]]
| 4.95 g<br/>47 g<br/>52.4 g
|
| [[Íomhá:MonticolaSaxatilisIUCNver2019 1.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| Q152144
| [[caislín aille gorm]]
| Monticola solitarius
| [[:commons:Category:Monticola solitarius|Monticola solitarius]]
| 5.95 g
|
| [[Íomhá:MonticolaSolitariusIUCNver2019 1.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| Q155869
| [[caislín aitinn]]
| Saxicola rubetra
| [[:commons:Category:Saxicola rubetra|Saxicola rubetra]]
| 2.06 g
| 22 cm
| [[Íomhá:Saxicola rubetra, IUCN.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| Q1315689
| [[caislín cloch]]
| Saxicola torquatus
| [[:commons:Category:Saxicola torquatus|Saxicola torquatus]]
|
|
|
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| Q838665
| [[caislín cloch Eorpach]]
| Saxicola rubicola
| [[:commons:Category:Saxicola rubicola|Saxicola rubicola]]
|
|
|
| 15 d
|
|-
| style='text-align:right'| 41
| Q1589281
| [[caislín Sibéarach]]
| Saxicola maurus
| [[:commons:Category:Saxicola maurus|Saxicola maurus]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| Q852622
| [[Cnagaire impiriúil|Campephilus imperialis]]
| Campephilus imperialis
| [[:commons:Category:Campephilus imperialis|Campephilus imperialis]]
|
|
| [[Íomhá:Campephilus imperialis map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 43
| Q284331
| [[Cnagaire Magellanach|Campephilus magellanicus]]
| Campephilus magellanicus
| [[:commons:Category:Campephilus magellanicus|Campephilus magellanicus]]
| 260 g
| 0.6 m
| [[Íomhá:Campephilus magellanicus distr.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| Q208334
| [[Donnóg Alpach|cantaire Alpshléibhe]]
| Prunella collaris
| [[:commons:Category:Prunella collaris|Prunella collaris]]
|
|
| [[Íomhá:PrunellaCollariusIUCN.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| Q1049121
| [[Donnóg Radde|cantaire carraige]]
| Prunella ocularis
| [[:commons:Category:Prunella ocularis|Prunella ocularis]]
|
|
|
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| Q129059
| [[capall coille]]
| Tetrao urogallus
| [[:commons:Category:Tetrao urogallus|Tetrao urogallus]]
| 3.8 kg<br/>1.97 kg<br/>53 g
| 106 cm
| [[Íomhá:Western Capercaillie Tetrao urogallus distribution map.png|center|128px]]
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| Q26198
| [[caróg dhubh]]
| Corvus corone
| [[:commons:Category:Corvus corone|Corvus corone]]
|
| 0.91 m
| [[Íomhá:Corvus corone map.png|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| Q831597
| [[catéan liath]]
| Dumetella carolinensis
| [[:commons:Category:Dumetella carolinensis|Dumetella carolinensis]]
| 3.8 g<br/>35.7 g<br/>39.6 g
|
| [[Íomhá:Dumetella carolinensis-map.jpg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| Q25384
| [[ceann cait]]
| Asio otus
| [[:commons:Category:Asio otus|Asio otus]]
|
| 95 cm
| [[Íomhá:Asio otus distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| Q25376
| [[Cearc cheannann Eoráiseach|cearc cheannann]]
| Fulica atra
| [[:commons:Category:Fulica atra|Fulica atra]]
| 36.5 g<br/>835 g<br/>715 g
| 75 cm
| [[Íomhá:Fulica atra distribution.png|center|128px]]
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| Q470016
| [[cearc cheannann Mheiriceánach]]
| Fulica americana
| [[:commons:Category:Fulica americana|Fulica americana]]
|
|
| [[Íomhá:Fulica americana map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| Q901228
| [[cearc mhailí]]
| Leipoa ocellata
| [[:commons:Category:Leipoa ocellata|Leipoa ocellata]]
| 2.4 kg<br/>175 g<br/>1.8 kg
|
|
| 63 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 53
| Q178702
| [[cearc shailí]]
| Lagopus lagopus
| [[:commons:Category:Lagopus lagopus|Lagopus lagopus]]
| 720 g<br/>580 g
|
| [[Íomhá:Willow Ptarmigan Lagopus lagopus distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| Q18847
| [[cearc uisce]]
| Gallinula chloropus
| [[:commons:Category:Gallinula chloropus|Gallinula chloropus]]
| 348 g
| 52 cm
| [[Íomhá:Gallinula chloropus distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| Q104867606
| [[Ceolaire barrach]]
| Curruca nisoria
| [[:commons:Category:Curruca nisoria|Curruca nisoria]]
| 2.63 g
| 25 cm
| [[Íomhá:SylviaNisoriaIUCN.svg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| Q312779
| [[ceolaire Blyth]]
| Acrocephalus dumetorum
| [[:commons:Category:Acrocephalus dumetorum|Acrocephalus dumetorum]]
| 1.68 g
|
| [[Íomhá:AcrocephalusDumetorumIUCN.svg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| Q14753772
| [[ceolaire bánlíoch]]
| Iduna pallida
| [[:commons:Category:Iduna pallida|Iduna pallida]]
|
|
| [[Íomhá:IdunaPallidaIUCN.svg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| Q208710
| [[ceolaire casarnaí]]
| Locustella naevia
| [[:commons:Category:Locustella naevia|Locustella naevia]]
|
| 17 cm
| [[Íomhá:LocustellaNaeviaIUCN.svg|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| Q650114
| [[ceolaire Cetti]]
| Cettia cetti
| [[:commons:Category:Cettia cetti|Cettia cetti]]
|
| 17 cm
| [[Íomhá:Cettia cetti distribution map.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| Q27075477
| [[ceolaire coille]]
| Phylloscopus sibilatrix
| [[:commons:Category:Phylloscopus sibilatrix|Phylloscopus sibilatrix]]
| 1.32 g<br/>10 g
| 22 cm
| [[Íomhá:Phylloscopus sibilatrix Range Map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| Q210422
| [[ceolaire corraigh]]
| Acrocephalus palustris
| [[:commons:Category:Acrocephalus palustris|Acrocephalus palustris]]
| 1.85 g
| 20 cm
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| Q757116
| [[ceolaire cuaráin]]
| Iduna caligata
| [[:commons:Category:Iduna caligata|Iduna caligata]]
|
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| Q27236
| [[ceolaire cíbe]]
| Acrocephalus schoenobaenus
| [[:commons:Category:Acrocephalus schoenobaenus|Acrocephalus schoenobaenus]]
| 1.65 g
| 19 cm
| [[Íomhá:AcrocephalusSchoenobaenusIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| Q1590574
| [[Ceolaire Upcher|ceolaire fann]]
| Hippolais languida
| [[:commons:Category:Hippolais languida|Hippolais languida]]
| 1.79 g
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| Q210791
| [[ceolaire feanearrach]]
| Cisticola juncidis
| [[:commons:Category:Cisticola juncidis|Cisticola juncidis]]
|
|
| [[Íomhá:CisticolaJuncidisIUCN.svg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| Q110257524
| [[Ceolaire fraoigh]]
| Curruca undata
| [[:commons:Category:Curruca undata|Curruca undata]]
|
| 16 cm
|
| 13 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 67
| Q110257494
| [[Ceolaire mion|Ceolaire fásaigh]]
| Curruca nana
| [[:commons:Category:Curruca nana|Curruca nana]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| Q202478
| [[ceolaire garraí]]
| Sylvia borin
| [[:commons:Category:Sylvia borin|Sylvia borin]]
|
| 22 cm
| [[Íomhá:Sylviaborinmap2.jpg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| Q159080
| [[ceolaire giolcaí]]
| Acrocephalus scirpaceus
| [[:commons:Category:Acrocephalus scirpaceus|Acrocephalus scirpaceus]]
| 12 g
| 19 cm
| [[Íomhá:AcrocephalusScirpaceusIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| Q827657
| [[ceolaire goirt ríse]]
| Acrocephalus agricola
| [[:commons:Category:Acrocephalus agricola|Acrocephalus agricola]]
|
|
| [[Íomhá:AcrocephalusAgricolaIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| Q27674
| [[ceolaire ictireach]]
| Hippolais icterina
| [[:commons:Category:Hippolais icterina|Hippolais icterina]]
| 1.7 g
| 22 cm
| [[Íomhá:HippolaisIcterinaIUCN.svg|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| Q110257499
| [[Ceolaire tiubhghobach|Ceolaire Oirféach]]
| Curruca crassirostris
| [[:commons:Category:Curruca crassirostris|Curruca crassirostris]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| Q27239
| [[ceolaire sailí]]
| Phylloscopus trochilus
| [[:commons:Category:Phylloscopus trochilus|Phylloscopus trochilus]]
|
| 19 cm
| [[Íomhá:Phylloscopus trochilus Range Map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| Q321272
| [[ceolaire Savi]]
| Locustella luscinioides
| [[:commons:Category:Locustella luscinioides|Locustella luscinioides]]
| 2.08 g
| 20 cm
| [[Íomhá:LocustellaLuscinioidesIUCN.svg|center|128px]]
| 10 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| Q460229
| [[ceolaire scothghlas]]
| Phylloscopus trochiloides
| [[:commons:Category:Phylloscopus trochiloides|Phylloscopus trochiloides]]
|
|
| [[Íomhá:Phylloscopus trochiloides distribution map.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| Q110257505
| [[Ceolaire Ménétries|ceolaire screige]]
| Curruca mystacea
| [[:commons:Category:Curruca mystacea|Curruca mystacea]]
| 1.5 g
|
|
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| Q1052008
| [[Ceyx erithaca]]
| Ceyx erithaca
| [[:commons:Category:Ceyx erithaca|Ceyx erithaca]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 78
| Q26982
| [[circín starraiceach]]
| Galerida cristata
| [[:commons:Category:Galerida cristata|Galerida cristata]]
|
|
| [[Íomhá:Galerida cristata distribution map.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| Q148583
| [[cirlghealóg]]
| Emberiza cirlus
| [[:commons:Category:Emberiza cirlus|Emberiza cirlus]]
|
| 24 cm
| [[Íomhá:Emberiza cirlus distribution map.jpg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| Q25385
| [[clamhán]]
| Buteo buteo
| [[:commons:Category:Buteo buteo|Buteo buteo]]
| 0.925 kg<br/>60 g<br/>790 g<br/>966.5 g
| 1.24 m
| [[Íomhá:Buteo buteo distribution map.png|center|128px]]
| 34 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| Q233684
| [[clamhán cosfhada]]
| Buteo rufinus
| [[:commons:Category:Buteo rufinus|Buteo rufinus]]
| 73 g
|
| [[Íomhá:ButeoRufinusIUCN2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| Q26407
| [[clamhán lópach]]
| Buteo lagopus
| [[:commons:Category:Buteo lagopus|Buteo lagopus]]
| 824.6 g<br/>1.027 kg
| 1.35 m
| [[Íomhá:Buteo lagopus distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| Q170466
| [[clamhán riabhach]]
| Pernis apivorus
| [[:commons:Category:Pernis apivorus|Pernis apivorus]]
| 49 g
| 1.26 m
| [[Íomhá:PernisApivorusIUCN2018 2.png|center|128px]]
| 32 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| Q21090684
| [[Iolar breac mór|Clanga clanga]]
| Clanga clanga
| [[:commons:Category:Clanga clanga|Clanga clanga]]
| 110 g
| 167.5 cm
| [[Íomhá:Aquila clanga distribution map.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 85
| Q26420
| [[Clochrán coiteann|clochrán]]
| Oenanthe oenanthe
| [[:commons:Category:Oenanthe oenanthe|Oenanthe oenanthe]]
|
| 0.28 m
| [[Íomhá:Oenanthe oenanthe map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| Q769528
| [[Clochrán earr-rua|clochrán Afganastánach]]
| Oenanthe chrysopygia
| [[:commons:Category:Oenanthe chrysopygia|Oenanthe chrysopygia]]
|
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| Q763538
| [[clochrán alabhreac]]
| Oenanthe pleschanka
| [[:commons:Category:Oenanthe pleschanka|Oenanthe pleschanka]]
| 2.43 g
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| Q385723
| [[Oenanthe hispanica|clochrán cluasdubh]]
| Oenanthe hispanica
| [[:commons:Category:Oenanthe hispanica|Oenanthe hispanica]]
|
|
| [[Íomhá:OenantheHispanicaIUCNver2019-3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| Q769093
| [[Clochrán Finsch|clochrán droimbhán]]
| Oenanthe finschii
| [[:commons:Category:Oenanthe finschii|Oenanthe finschii]]
| 26 g<br/>29 g
|
|
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| Q1303323
| [[Clochrán Coirdíneach|clochrán earrdhearg]]
| Oenanthe xanthoprymna
| [[:commons:Category:Oenanthe xanthoprymna|Oenanthe xanthoprymna]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| Q769934
| [[clochrán fásaigh]]
| Oenanthe deserti
| [[:commons:Category:Oenanthe deserti|Oenanthe deserti]]
|
|
| [[Íomhá:OenantheDesertiIUCNver2019-3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| Q747686
| [[clochrán gainimh]]
| Oenanthe isabellina
| [[:commons:Category:Oenanthe isabellina|Oenanthe isabellina]]
| 3.04 g<br/>29 g
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| Q207290
| [[Cnagaire droimgheal|cnagaire droimbhán]]
| Dendrocopos leucotos
| [[:commons:Category:Dendrocopos leucotos|Dendrocopos leucotos]]
|
|
| [[Íomhá:White-backed Woodpecker Dendrocopos leucotos distribution map.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| Q143284
| [[cnagaire dubh]]
| Dryocopus martius
| [[:commons:Category:Dryocopus martius|Dryocopus martius]]
| 11.8 g
|
| [[Íomhá:Dryocopus martius distr.PNG|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| Q166171
| [[cnagaire glas]]
| Picus viridis
| [[:commons:Category:Picus viridis|Picus viridis]]
| 8.9 g<br/>193 g
| 41 cm
| [[Íomhá:Picus viridis dis.png|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| Q752481
| [[Cnagaire Siriach|cnagaire Síriach]]
| Dendrocopos syriacus
| [[:commons:Category:Dendrocopos syriacus|Dendrocopos syriacus]]
| 5.1 g
|
| [[Íomhá:Dendrocopos syriacus distr new.png|center|128px]]
| 10 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| Q27124
| [[cnota]]
| Calidris canutus
| [[:commons:Category:Calidris canutus|Calidris canutus]]
| 19.3 g<br/>126 g<br/>148 g
| 0.5 m
| [[Íomhá:RedKnotMigration.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 98
| Q749701
| [[Cnóshnag Neumayer|cnóshnag creige]]
| Sitta neumayer
| [[:commons:Category:Sitta neumayer|Sitta neumayer]]
| 2.43 g
|
|
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| Q156767
| [[cnóshnag Eorpach]]
| Sitta europaea
| [[:commons:Category:Sitta europaea|Sitta europaea]]
| 2.25 g<br/>23 g
| 24 cm
| [[Íomhá:Sitta europaea distribution map.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| Q514809
| [[cocaitíl]]
| Nymphicus hollandicus
| [[:commons:Category:Nymphicus hollandicus|Nymphicus hollandicus]]
| 5.68 g<br/>86 g
|
| [[Íomhá:Bird range cockatiel.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| Q210341
| [[Cochlearius cochlearius]]
| Cochlearius cochlearius
| [[:commons:Category:Cochlearius cochlearius|Cochlearius cochlearius]]
|
|
| [[Íomhá:Cochlearius cochlearius map.svg|center|128px]]
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| Q1274601
| [[coileach sneachta Caispeach]]
| Tetraogallus caspius
| [[:commons:Category:Tetraogallus caspius|Tetraogallus caspius]]
| 2.59 kg<br/>2.07 kg<br/>75 g
| 100 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| Q1137277
| [[coileach sneachta Cugasach]]
| Tetraogallus caucasicus
| [[:commons:Category:Tetraogallus caucasicus|Tetraogallus caucasicus]]
|
| 87.5 cm
|
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| Q25332
| [[coirneach]]
| Pandion haliaetus
| [[:commons:Category:Pandion haliaetus|Pandion haliaetus]]
| 1.4 kg
| 1.6 m
| [[Íomhá:Wiki-Pandion haliaetus.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| Q42326
| [[colm aille]]
| Columba livia
| [[:commons:Category:Columba livia|Columba livia]]
| 294 g<br/>267 g
| 690 mm
| [[Íomhá:Columba livia distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| Q26026
| [[Colúr coille|colm coille]]
| Columba palumbus
| [[:commons:Category:Columba palumbus|Columba palumbus]]
| 18.9 g
| 0.75 m
| [[Íomhá:Columba-palumbus-dist.png|center|128px]]
| 17 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| Q26140
| [[colm gorm]]
| Columba oenas
| [[:commons:Category:Columba oenas|Columba oenas]]
| 16.7 g
| 0.75 m
| [[Íomhá:ColumbaOenasIUCNver2019-2.png|center|128px]]
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| Q170598
| [[condar na nAindéas]]
| Vultur gryphus
| [[:commons:Category:Vultur gryphus|Vultur gryphus]]
|
| 3.048 m
| [[Íomhá:AndeanMap.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 109
| Q25382
| [[corcrán coille]]
| Pyrrhula pyrrhula
| [[:commons:Category:Pyrrhula pyrrhula|Pyrrhula pyrrhula]]
| 2.41 g<br/>31 g
| 0.26 m
| [[Íomhá:PyrrhulaPyrrhulaIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| Q1084895
| [[corcrán coille ceannliath]]
| Pyrrhula erythaca
| [[:commons:Category:Pyrrhula erythaca|Pyrrhula erythaca]]
| 21.7 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| Q160488
| [[corr chorcra]]
| Ardea purpurea
| [[:commons:Category:Ardea purpurea|Ardea purpurea]]
| 51 g
| 1.35 m
| [[Íomhá:ArdeaPurpureaIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| Q171360
| [[corr leitheadach Eoráiseach]]
| Platalea leucorodia
| [[:commons:Category:Platalea leucorodia|Platalea leucorodia]]
| 76 g
| 1.3 m
| [[Íomhá:Platalea leucorodia.PNG|center|128px]]
| 23 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| Q126216
| [[corr oíche]]
| Nycticorax nycticorax
| [[:commons:Category:Nycticorax nycticorax|Nycticorax nycticorax]]
| 682 g<br/>590 g
| 1.06 m
| [[Íomhá:Nycticorax nycticorax map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| Q722981
| [[corr ríoga]]
| Platalea regia
| [[:commons:Category:Platalea regia|Platalea regia]]
| 69 g
| 120 cm
|
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| Q191394
| [[corr scréachach]]
| Ardeola ralloides
| [[:commons:Category:Ardeola ralloides|Ardeola ralloides]]
| 16 g<br/>288 g
| 0.86 m
| [[Íomhá:Ardeola ralloides map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| Q144218
| [[coscaróba]]
| Coscoroba coscoroba
| [[:commons:Category:Coscoroba coscoroba|Coscoroba coscoroba]]
| 4.6 kg<br/>3.8 kg<br/>185 g
|
| [[Íomhá:Coscoroba coscoroba map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| Q18859
| [[cosdeargán]]
| Tringa totanus
| [[:commons:Category:Tringa totanus|Tringa totanus]]
| 22.3 g<br/>129 g
| 62 cm
| [[Íomhá:TringaTotanusIUCN2019 2.png|center|128px]]
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| Q28103
| [[cosdeargán breac]]
| Tringa erythropus
| [[:commons:Category:Tringa erythropus|Tringa erythropus]]
| 24.5 g<br/>142 g<br/>161 g
| 64 cm
| [[Íomhá:TringaErythropusIUCN.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| Q230837
| [[cromán bánlíoch]]
| Circus macrourus
| [[:commons:Category:Circus macrourus|Circus macrourus]]
| 28 g<br/>322 g<br/>445 g
| 1.09 m
| [[Íomhá:Circus macrourus distribution map.png|center|128px]]
| 29 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 120
| Q26574
| [[cromán liath]]
| Circus pygargus
| [[:commons:Category:Circus pygargus|Circus pygargus]]
| 24 g<br/>261 g<br/>370 g
| 1.09 m
| [[Íomhá:Circus pygargus distribution map.png|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| Q26431
| [[Cromán móna iartharach]]
| Circus aeruginosus
| [[:commons:Category:Circus aeruginosus|Circus aeruginosus]]
| 40 g
| 1.16 m
| [[Íomhá:Circus aeruginosus distribution map.png|center|128px]]
| 34 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| Q25572
| [[cromán na gcearc]]
| Circus cyaneus
| [[:commons:Category:Circus cyaneus|Circus cyaneus]]
| 346 g<br/>527 g
| 1.1 m
| [[Íomhá:Circus cyaneus distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| Q27102
| [[crosán]]
| Alca torda
| [[:commons:Category:Alca torda|Alca torda]]
|
| 0.661 m
| [[Íomhá:Alca torda map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| Q18854
| [[crotach]]
| Numenius arquata
| [[:commons:Category:Numenius arquata|Numenius arquata]]
| 76 g<br/>742 g<br/>869 g
| 0.97 m
| [[Íomhá:NumeniusArquata.png|center|128px]]
| 28 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 125
| Q61857
| [[crotach Artach]]
| Numenius borealis
| [[:commons:Category:Numenius borealis|Numenius borealis]]
|
| 70 cm
| [[Íomhá:Numenius borealis map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 126
| Q18858
| [[crotach eanaigh]]
| Numenius phaeopus
| [[:commons:Category:Numenius phaeopus|Numenius phaeopus]]
|
| 1.07 m
| [[Íomhá:Numenius phaeopus distribution map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| Q79915
| [[Murlach mara|cruidín]]
| Alcedo atthis
| [[:commons:Category:Alcedo atthis|Alcedo atthis]]
| 4.3 g
| 25 cm
| [[Íomhá:Alcedo atthis -range map-2-cp.png|center|128px]]
| 19.5 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| Q31646
| [[Cruidín ceiriúlach]]
| Alcedo coerulescens
| [[:commons:Category:Alcedo coerulescens|Alcedo coerulescens]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| Q1263692
| [[Cruidín crúcghobach]]
| Melidora macrorrhina
| [[:commons:Category:Melidora macrorrhina|Melidora macrorrhina]]
| 97 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| Q1265314
| [[Cruidín droimghlas]]
| Actenoides monachus
| [[:commons:Category:Actenoides monachus|Actenoides monachus]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 131
| Q735158
| [[cruidín píbgheal]]
| Halcyon smyrnensis
| [[:commons:Category:Halcyon smyrnensis|Halcyon smyrnensis]]
|
|
| [[Íomhá:White-throated Kingfisher Range.JPG|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| Q18845
| [[Cuach choiteann|cuach]]
| Cuculus canorus
| [[:commons:Category:Cuculus canorus|Cuculus canorus]]
| 3.22 g<br/>117 g<br/>106 g
| 58 cm
| [[Íomhá:CuculusCanorusIUCNver2019 3.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| Q852265
| [[cuach ghob-bhuí]]
| Coccyzus americanus
| [[:commons:Category:Coccyzus americanus|Coccyzus americanus]]
|
|
| [[Íomhá:Coccyzus americanus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| Q27442
| [[cuilire alabhreac]]
| Ficedula hypoleuca
| [[:commons:Category:Ficedula hypoleuca|Ficedula hypoleuca]]
| 1.7 g<br/>12 g
| 22 cm
| [[Íomhá:FicedulaHypoleucaIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| Q241499
| [[cuilire broinnrua]]
| Ficedula parva
| [[:commons:Category:Ficedula parva|Ficedula parva]]
| 1.45 g
|
| [[Íomhá:FicedulaParvaIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| Q1591580
| [[cuilire leathmhuinceach]]
| Ficedula semitorquata
| [[:commons:Category:Ficedula semitorquata|Ficedula semitorquata]]
|
|
|
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| Q26607
| [[cuilire liath]]
| Muscicapa striata
| [[:commons:Category:Muscicapa striata|Muscicapa striata]]
| 1.92 g
| 24 cm
| [[Íomhá:MuscicapaStriataIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| Q690826
| [[Cuilire bán|cuilire muinceach]]
| Ficedula albicollis
| [[:commons:Category:Ficedula albicollis|Ficedula albicollis]]
| 1.6 g
|
| [[Íomhá:FicedulaAlbicollisIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| Q838749
| [[Scréachóg Steller|Cyanocitta stelleri]]
| Cyanocitta stelleri
| [[:commons:Category:Cyanocitta stelleri|Cyanocitta stelleri]]
| 8.1 g<br/>94 g
|
| [[Íomhá:Cyanocitta stelleri map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| Q25345384
| [[cág]]
| Coloeus monedula
| [[:commons:Category:Coloeus monedula|Coloeus monedula]]
|
| 0.65 m
| [[Íomhá:Corvus monedula distribution de.svg|center|128px]]
| 20 d
|
|-
| style='text-align:right'| 141
| Q191386
| [[cág gob-bhuí]]
| Pyrrhocorax graculus
| [[:commons:Category:Pyrrhocorax graculus|Pyrrhocorax graculus]]
|
|
| [[Íomhá:Pyrrhocoraxgraculusmap.png|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| Q208405
| [[cánóg dhubh]]
| Puffinus puffinus
| [[:commons:Category:Puffinus puffinus|Puffinus puffinus]]
| 521 g
| 82 cm
| [[Íomhá:Puffinus puffinus distribution.jpg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| Q25234
| [[Lon dubh|céirseach]]
| Turdus merula
| [[:commons:Category:Turdus merula|Turdus merula]]
|
| 36 cm
| [[Íomhá:Turdus merula distribution map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| Q244197
| [[Cíobhaí Beag Breac|cíobhaí beag breac]]
| Apteryx owenii
| [[:commons:Category:Apteryx owenii|Apteryx owenii]]
| 285 g
|
| [[Íomhá:Apteryx owenii - distribution map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 145
| Q734829
| [[Cíobhaí Donn an Oileáin Thuaidh|cíobhaí donn an Oileáin Thuaidh]]
| Apteryx mantelli
| [[:commons:Category:Apteryx mantelli|Apteryx mantelli]]
| 2.25 kg<br/>2.955 kg
|
| [[Íomhá:North Island Brown Kiwi.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 146
| Q730091
| [[Cíobhaí Mór Breac|cíobhaí mór breac]]
| Apteryx haastii
| [[:commons:Category:Apteryx haastii|Apteryx haastii]]
| 425 g
|
| [[Íomhá:418px-NZ-kiwimapApteryx haastii.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 147
| Q26657
| [[Cíorbhuí coiteann|cíorbhuí]]
| Regulus regulus
| [[:commons:Category:Regulus regulus|Regulus regulus]]
| 0.77 g
| 14 cm
| [[Íomhá:Regulus regulus map.png|center|128px]]
| 17 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| Q869023
| [[cíorlacha Phatagónach]]
| Lophonetta specularioides
| [[:commons:Category:Lophonetta specularioides|Lophonetta specularioides]]
|
|
| [[Íomhá:Lophonetta specularioides map.svg|center|128px]]
| 30 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| Q716456
| [[Cúcabarra breac]]
| Dacelo tyro
| [[:commons:Category:Dacelo tyro|Dacelo tyro]]
| 136 g<br/>156 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| Q854856
| [[Cúcabarra gormeiteach]]
| Dacelo leachii
| [[:commons:Category:Dacelo leachii|Dacelo leachii]]
| 334 g<br/>284 g
|
|
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| Q824974
| [[Cúcabarra gáiriteach]]
| Dacelo novaeguineae
| [[:commons:Category:Dacelo novaeguineae|Dacelo novaeguineae]]
| 30.4 g<br/>307.2 g<br/>352.1 g
|
| [[Íomhá:Distribution laughing kookaburra.jpg|center|128px]]
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| Q919707
| [[Cúcabarra sluasaidghobach]]
| Dacelo rex
| [[:commons:Category:Clytoceyx rex|Clytoceyx rex]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| Q942119
| [[Cúcabarra tarr-ruadhonn]]
| Dacelo gaudichaud
| [[:commons:Category:Dacelo gaudichaud|Dacelo gaudichaud]]
| 143 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| Q80362
| [[cúr dubh]]
| Milvus migrans
| [[:commons:Category:Milvus migrans|Milvus migrans]]
| 56 g<br/>828 g
| 1.52 m
| [[Íomhá:Milvus migrans distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| Q156250
| [[cúr rua]]
| Milvus milvus
| [[:commons:Category:Milvus milvus|Milvus milvus]]
| 63 g<br/>1.012 kg<br/>1.232 kg
| 1.66 m
| [[Íomhá:Milvus milvus distr.png|center|128px]]
| 31 d
|
|-
| style='text-align:right'| 156
| Q184825
| [[deargán sneachta]]
| Turdus iliacus
| [[:commons:Category:Turdus iliacus|Turdus iliacus]]
| 4.9 g<br/>62 g
| 0.36 m
| [[Íomhá:Turdus iliacus map.svg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| Q275591
| [[Meánchnagaire breac|Dendrocoptes medius]]
| Dendrocoptes medius
| [[:commons:Category:Dendrocoptes medius|Dendrocoptes medius]]
|
|
| [[Íomhá:Dendrocopos medius distr.png|center|128px]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 158
| Q856531
| [[Dicrurus paradiseus]]
| Dicrurus paradiseus
| [[:commons:Category:Dicrurus paradiseus|Dicrurus paradiseus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| Q26698
| [[donnóg]]
| Prunella modularis
| [[:commons:Category:Prunella modularis|Prunella modularis]]
|
| 0.21 m
| [[Íomhá:PrunellaModularisIUCN.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| Q167230
| [[Snámhaí balla|dreapaire balla]]
| Tichodroma muraria
| [[:commons:Category:Tichodroma muraria|Tichodroma muraria]]
|
|
| [[Íomhá:Mauerläufer1.png|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| Q25740
| [[dreoilín]]
| Troglodytes troglodytes
| [[:commons:Category:Troglodytes troglodytes|Troglodytes troglodytes]]
|
| 15 cm
| [[Íomhá:TroglodytesTroglodytesIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| Q27160
| [[droimneach beag]]
| Larus fuscus
| [[:commons:Category:Larus fuscus|Larus fuscus]]
| 880 g<br/>755 g
| 1.34 m
| [[Íomhá:Larus fuscus map.svg|center|128px]]
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| Q26629
| [[droimneach mór]]
| Larus marinus
| [[:commons:Category:Larus marinus|Larus marinus]]
|
| 1.67 m
| [[Íomhá:Larus marinus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| Q25469
| [[Druid choiteann|druid]]
| Sturnus vulgaris
| [[:commons:Category:Sturnus vulgaris|Sturnus vulgaris]]
|
| 0.38 m
| [[Íomhá:Sturnus vulgaris map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| Q890912
| [[Druid droimchorcra|druid dauria]]
| Agropsar sturninus
| [[:commons:Category:Agropsar sturninus|Agropsar sturninus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| Q20823352
| [[druid rósach]]
| Pastor roseus
| [[:commons:Category:Pastor roseus|Pastor roseus]]
| 6.6 g<br/>79.6 g<br/>66.9 g
|
| [[Íomhá:PastorRoseusIUCNver2020-1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| Q25402
| [[eala bhalbh]]
| Cygnus olor
| [[:commons:Category:Cygnus olor|Cygnus olor]]
| 11.8 kg<br/>9.67 kg
| 230 cm
| [[Íomhá:CygnusOlorIUCN2019 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| Q131044
| [[eala dhubh]]
| Cygnus atratus
| [[:commons:Category:Cygnus atratus|Cygnus atratus]]
| 258 g<br/>6.2 kg<br/>5.1 kg
| 180 cm
| [[Íomhá:Black Swan.png|center|128px]]
| 38 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| Q25612
| [[eala ghlórach]]
| Cygnus cygnus
| [[:commons:Category:Cygnus cygnus|Cygnus cygnus]]
| 331 g<br/>14 kg<br/>8.75 kg
| 2.29 m
| [[Íomhá:Cygnus-cygnus.png|center|128px]]
| 36 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| Q244432
| [[eala phíbdhubh]]
| Cygnus melancoryphus
| [[:commons:Category:Cygnus melancoryphus|Cygnus melancoryphus]]
|
|
| [[Íomhá:Cygnus melancoryphus map.svg|center|128px]]
| 35 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| Q26603
| [[eala thundra]]
| Cygnus columbianus
| [[:commons:Category:Cygnus columbianus|Cygnus columbianus]]
| 7.258 kg<br/>6.305 kg
| 1.98 m
| [[Íomhá:Cygnus columbianus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| Q26620
| [[earrdheargán]]
| Phoenicurus phoenicurus
| [[:commons:Category:Phoenicurus phoenicurus|Phoenicurus phoenicurus]]
|
| 22 cm
| [[Íomhá:Distribution ph phoenicurus.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| Q796484
| [[Earrdheargán báneiteach|earrdheargán Cugasach]]
| Phoenicurus erythrogastrus
| [[:commons:Category:Phoenicurus erythrogastrus|Phoenicurus erythrogastrus]]
|
|
|
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| Q26755
| [[earrdheargán dubh]]
| Phoenicurus ochruros
| [[:commons:Category:Phoenicurus ochruros|Phoenicurus ochruros]]
|
| 25 cm
| [[Íomhá:DistributionBlackRedstart.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| Q645528
| [[Euplectes franciscanus|Easpag flannbhuí]]
| Euplectes franciscanus
| [[:commons:Category:Euplectes franciscanus|Euplectes franciscanus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| Q205491
| [[Gealóg charraige|Emberiza cia]]
| Emberiza cia
| [[:commons:Category:Emberiza cia|Emberiza cia]]
| 2.77 g<br/>23 g
|
| [[Íomhá:EmberizaCiaIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| Q1262861
| [[Spioróg mhór ruadhonn|Erythrotriorchis radiatus]]
| Erythrotriorchis radiatus
| [[:commons:Category:Erythrotriorchis radiatus|Erythrotriorchis radiatus]]
| 630 g<br/>1.1 kg
| 123.5 cm
|
| 41 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| Q1060483
| [[Eurylaimus ochromalus]]
| Eurylaimus ochromalus
| [[:commons:Category:Eurylaimus ochromalus|Eurylaimus ochromalus]]
| 33 g
|
| [[Íomhá:Eurylaimus ochromalus map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 179
| Q748290
| [[fabhcún Barbarach]]
| Falco pelegrinoides
| [[:commons:Category:Falco peregrinus pelegrinoides|Falco peregrinus pelegrinoides]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| Q25876
| [[Fabhcún coille Eoráiseach]]
| Falco subbuteo
| [[:commons:Category:Falco subbuteo|Falco subbuteo]]
| 24 g<br/>181.5 g<br/>240.5 g
| 0.74 m
| [[Íomhá:FalcoSubbuteoIUCNver2019 2.png|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| Q179625
| [[fabhcún cosdearg]]
| Falco vespertinus
| [[:commons:Category:Falco vespertinus|Falco vespertinus]]
| 17 g<br/>150 g<br/>167 g
| 0.72 m
| [[Íomhá:Falco vespertinus distr.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 182
| Q30535
| [[Falco peregrinus|fabhcún gorm]]
| Falco peregrinus
| [[:commons:Category:Falco peregrinus|Falco peregrinus]]
|
| 1.02 m
| [[Íomhá:PeregrineRangeMap.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 183
| Q33554
| [[fabhcún Lanner]]
| Falco biarmicus
| [[:commons:Category:Falco biarmicus|Falco biarmicus]]
|
| 100.5 cm
| [[Íomhá:FalcoBiarmicusIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 32 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| Q165974
| [[fabhcún Saker]]
| Falco cherrug
| [[:commons:Category:Falco cherrug|Falco cherrug]]
| 53 g<br/>875 g<br/>1.13 kg
| 111.5 cm
| [[Íomhá:Falco cherrug distr.png|center|128px]]
| 30 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| Q177688
| [[fabhcún tuaithe]]
| Falco rusticolus
| [[:commons:Category:Falco rusticolus|Falco rusticolus]]
|
| 58 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| Q206840
| [[falaróp gobchaol]]
| Phalaropus lobatus
| [[:commons:Category:Phalaropus lobatus|Phalaropus lobatus]]
| 6.3 g<br/>35 g<br/>39 g
| 0.34 m
| [[Íomhá:Phalaropus lobatus map.svg|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| Q208335
| [[falaróp gobmhór]]
| Phalaropus fulicarius
| [[:commons:Category:Phalaropus fulicarius|Phalaropus fulicarius]]
|
| 0.42 m
| [[Íomhá:Phalaropus fulicarius map.svg|center|128px]]
| 19 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| Q26470
| [[falcóg bheag]]
| Alle alle
| [[:commons:Category:Alle alle|Alle alle]]
| 28 g
| 0.32 m
| [[Íomhá:Alle alle - distribution map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| Q683138
| [[faoileán Airméanach]]
| Larus armenicus
| [[:commons:Category:Larus armenicus|Larus armenicus]]
| 1 kg
| 140 cm
| [[Íomhá:Larus armenicus range.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| Q619065
| [[faoileán an Aigéin Chiúin]]
| Larus pacificus
| [[:commons:Category:Larus pacificus|Larus pacificus]]
| 98.4 g<br/>1.55 kg<br/>1.077 kg
| 147 cm
|
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| Q754885
| [[faoileán bandghobach]]
| Larus delawarensis
| [[:commons:Category:Larus delawarensis|Larus delawarensis]]
| 566 g<br/>471 g
| 1150 mm
| [[Íomhá:Larus delawarensis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| Q26427
| [[faoileán bán]]
| Larus canus
| [[:commons:Category:Larus canus|Larus canus]]
| 413 g<br/>360 g
| 1.11 m
| [[Íomhá:Larus canus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| Q27375
| [[faoileán glas]]
| Larus hyperboreus
| [[:commons:Category:Larus hyperboreus|Larus hyperboreus]]
| 1.576 kg<br/>1.249 kg
| 158 cm
| [[Íomhá:Larus hyperboreus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| Q391421
| [[Crotach gobchaol|faoileán gobchaol]]
| Chroicocephalus genei
| [[:commons:Category:Chroicocephalus genei|Chroicocephalus genei]]
| 29 g<br/>275 g<br/>236 g
| 102 cm
| [[Íomhá:ChroicocephalusGeneiIUCN.svg|center|128px]]
| 22 d
|
|-
| style='text-align:right'| 195
| Q389505
| [[faoileán gáiriteach]]
| Larus cachinnans
| [[:commons:Category:Larus cachinnans|Larus cachinnans]]
| 60 g<br/>1.275 kg<br/>1.033 kg
| 141 cm
| [[Íomhá:LarusCachinnansIUCN2019-2.png|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| Q28236
| [[faoileán scadán]]
| Larus argentatus
| [[:commons:Category:Larus argentatus|Larus argentatus]]
|
| 1.34 m
| [[Íomhá:Larus argentatus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| Q704982
| [[faoileán scadán cosbhuí]]
| Larus michahellis
| [[:commons:Category:Larus michahellis|Larus michahellis]]
|
| 130 cm
| [[Íomhá:Larus michahellis map.png|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| Q742574
| [[feadlacha aghaidhbhán]]
| Dendrocygna viduata
| [[:commons:Category:Dendrocygna viduata|Dendrocygna viduata]]
| 36 g<br/>674 g
|
| [[Íomhá:Dendrocygnaviduatarange.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| Q378192
| [[feadlacha na nIndiacha Thiar]]
| Dendrocygna arborea
| [[:commons:Category:Dendrocygna arborea|Dendrocygna arborea]]
| 54 g
|
| [[Íomhá:Dendrocygna arborea map.svg|center|128px]]
| 30 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 200
| Q752461
| [[feadlacha tharrdhubh]]
| Dendrocygna autumnalis
| [[:commons:Category:Dendrocygna autumnalis|Dendrocygna autumnalis]]
| 831 g
|
| [[Íomhá:Dendrocygna autumnalis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| Q21148
| [[feadóg bhuí]]
| Pluvialis apricaria
| [[:commons:Category:Pluvialis apricaria|Pluvialis apricaria]]
| 32.8 g<br/>175 g
| 72 cm
| [[Íomhá:Pluvialis apricaria map.svg|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| Q18865
| [[feadóg bhuí Chiúin-Aigéanach]]
| Pluvialis fulva
| [[:commons:Category:Pluvialis fulva|Pluvialis fulva]]
| 18 g<br/>135 g
| 44 cm
| [[Íomhá:PluvialisFulvaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| Q216836
| [[feadóg bhuí Mheiriceánach]]
| Pluvialis dominica
| [[:commons:Category:Pluvialis dominica|Pluvialis dominica]]
| 26 g<br/>145 g
| 0.62 m
| [[Íomhá:Pluvialis dominica map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| Q752485
| [[Feadóg Áiseach|feadóg Chaispeach]]
| Anarhynchus asiaticus
| [[:commons:Category:Charadrius asiaticus|Charadrius asiaticus]]
|
| 58 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| Q26816
| [[feadóg chladaigh]]
| Charadrius hiaticula
| [[:commons:Category:Charadrius hiaticula|Charadrius hiaticula]]
| 10.9 g
| 0.41 m
| [[Íomhá:Charadrius hiaticula map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| Q752398
| [[Pilibín Indiach|feadóg dheargsprochallach]]
| Vanellus indicus
| [[:commons:Category:Vanellus indicus|Vanellus indicus]]
|
| 0.683 m
| [[Íomhá:Vanellus indicus map.svg|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| Q827245
| [[feadóg earrbhán]]
| Vanellus leucurus
| [[:commons:Category:Vanellus leucurus|Vanellus leucurus]]
|
| 62.5 cm
|
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| Q18857
| [[feadóg ghainimh mhór]]
| Charadrius leschenaultii
| [[:commons:Category:Charadrius leschenaultii|Charadrius leschenaultii]]
|
| 52 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| Q18835
| [[feadóg ghlas]]
| Pluvialis squatarola
| [[:commons:Category:Pluvialis squatarola|Pluvialis squatarola]]
|
| 77 cm
| [[Íomhá:Pluvialis squatarola map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 210
| Q755737
| [[feadóg ghlórach]]
| Charadrius vociferus
| [[:commons:Category:Charadrius vociferus|Charadrius vociferus]]
|
| 61 cm
| [[Íomhá:Charadrius vociferus map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 211
| Q468009
| [[feadóg mhionbhosach]]
| Charadrius semipalmatus
| [[:commons:Category:Charadrius semipalmatus|Charadrius semipalmatus]]
|
| 47.5 cm
| [[Íomhá:Charadrius semipalmatus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| Q18851
| [[feadóigín chladaigh]]
| Charadrius dubius
| [[:commons:Category:Charadrius dubius|Charadrius dubius]]
| 7.7 g
| 45 cm
| [[Íomhá:CharadriusDubiusIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| Q18855
| [[feadóigín chosdubh]]
| Charadrius alexandrinus
| [[:commons:Category:Anarhynchus alexandrinus|Anarhynchus alexandrinus]]
| 47 g
| 42.5 cm
| [[Íomhá:CharadriusAlexandrinusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 214
| Q25405
| [[Caróg liath|feannóg]]
| Corvus cornix
| [[:commons:Category:Corvus cornix|Corvus cornix]]
|
| 98 cm
| [[Íomhá:Corvus cornix map.svg|center|128px]]
| 18 d
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| Q168514
| [[Fearán Eorpach|fearán]]
| Streptopelia turtur
| [[:commons:Category:Streptopelia turtur|Streptopelia turtur]]
| 8.2 g<br/>136 g
| 50 cm
| [[Íomhá:StreptopeliaTurturIUCN.png|center|128px]]
| 15 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 216
| Q54696
| [[fearán baicdhubh]]
| Streptopelia decaocto
| [[:commons:Category:Streptopelia decaocto|Streptopelia decaocto]]
| 9.2 g<br/>193 g
| 30 cm
| [[Íomhá:StreptopeliaDecaoctoIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| Q750027
| [[fearán gubhach]]
| Zenaida macroura
| [[:commons:Category:Zenaida macroura|Zenaida macroura]]
|
|
| [[Íomhá:Zenaida macroura map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| Q391198
| [[Colm gáiriteach|fearán pailme]]
| Spilopelia senegalensis
| [[:commons:Category:Spilopelia senegalensis|Spilopelia senegalensis]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| Q25357
| [[fiach dubh]]
| Corvus corax
| [[:commons:Category:Corvus corax|Corvus corax]]
| 689 g<br/>1625 g<br/>1041 g<br/>25 g
| 120 cm<br/>150 cm
| [[Íomhá:Corvus corax map.jpg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| Q25393
| [[filiméala]]
| Luscinia megarhynchos
| [[:commons:Category:Luscinia megarhynchos|Luscinia megarhynchos]]
| 2.65 g
| 24 cm
| [[Íomhá:LusciniaMegarhynchosIUCN.svg|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| Q206130
| [[filiméala smólaigh]]
| Luscinia luscinia
| [[:commons:Category:Luscinia luscinia|Luscinia luscinia]]
| 3.06 g
|
| [[Íomhá:LusciniaLusciniaIUCN.svg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| Q192058
| [[foitheach cluasach]]
| Podiceps auritus
| [[:commons:Category:Podiceps auritus|Podiceps auritus]]
| 22.5 g<br/>449.5 g
| 62 cm
| [[Íomhá:Slavonian Grebe-location-map-en.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 223
| Q579718
| [[foitheach gob-alabhreac]]
| Podilymbus podiceps
| [[:commons:Category:Podilymbus podiceps|Podilymbus podiceps]]
| 20.5 g<br/>522 g<br/>358 g
| 54 cm
| [[Íomhá:Podilymbus podiceps map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| Q25422
| [[foitheach mór]]
| Podiceps cristatus
| [[:commons:Category:Podiceps cristatus|Podiceps cristatus]]
| 39.5 g<br/>920 g<br/>830 g
| 88 cm
| [[Íomhá:PodicepsCristatusIUCN2019-2.png|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| Q185183
| [[foitheach píbdhubh]]
| Podiceps nigricollis
| [[:commons:Category:Podiceps nigricollis|Podiceps nigricollis]]
|
| 58 cm
| [[Íomhá:Black-necked Grebe-map-location-map-en.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| Q179919
| [[foitheach píbrua]]
| Podiceps grisegena
| [[:commons:Category:Podiceps grisegena|Podiceps grisegena]]
| 30.5 g<br/>873.5 g<br/>785.4 g
| 0.725 m
| [[Íomhá:PodicepsGrisegenaIUCNver2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| Q21062
| [[foracha]]
| Uria aalge
| [[:commons:Category:Uria aalge|Uria aalge]]
| 108 g
| 0.707 m
| [[Íomhá:Uria aalge map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| Q212055
| [[foracha dhubh]]
| Cepphus grylle
| [[:commons:Category:Cepphus grylle|Cepphus grylle]]
| 381 g
| 55 cm
| [[Íomhá:Cepphus grylle map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| Q285165
| [[Francolin dubh|francóilín dubh]]
| Francolinus francolinus
| [[:commons:Category:Francolinus francolinus|Francolinus francolinus]]
| 425 g<br/>355 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| Q25961
| [[Alauda arvensis|fuiseog]]
| Alauda arvensis
| [[:commons:Category:Alauda arvensis|Alauda arvensis]]
|
| 0.35 m
| [[Íomhá:AlaudaArvensisIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| Q207249
| [[fuiseog adharcach]]
| Eremophila alpestris
| [[:commons:Category:Eremophila alpestris|Eremophila alpestris]]
|
| 32 cm
| [[Íomhá:EremophilaAlpestrisIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| Q470853
| [[Fuiseog chalandra|fuiseog aithriseach]]
| Melanocorypha calandra
| [[:commons:Category:Melanocorypha calandra|Melanocorypha calandra]]
| 63 g<br/>55 g
|
| [[Íomhá:Melanocorypha calandra distribution map.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| Q1137284
| [[fuiseog bháneiteach]]
| Alauda leucoptera
| [[:commons:Category:Alauda leucoptera|Alauda leucoptera]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| Q26969
| [[fuiseog choille]]
| Lullula arborea
| [[:commons:Category:Lullula arborea|Lullula arborea]]
|
| 29 cm
| [[Íomhá:Lullula arborea distribution map.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| Q318893
| [[Fuiseog Elton|fuiseog dhubh]]
| Melanocorypha yeltoniensis
| [[:commons:Category:Melanocorypha yeltoniensis|Melanocorypha yeltoniensis]]
| 4.34 g<br/>63.7 g<br/>56.4 g
|
|
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| Q819885
| [[fuiseog dhébhallach]]
| Melanocorypha bimaculata
| [[:commons:Category:Melanocorypha bimaculata|Melanocorypha bimaculata]]
| 4.04 g<br/>54 g
|
| [[Íomhá:Melanocorypha bimaculata distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 237
| Q24843
| [[fuiseog ladharghearr]]
| Calandrella brachydactyla
| [[:commons:Category:Calandrella brachydactyla|Calandrella brachydactyla]]
|
|
| [[Íomhá:CalandrellaBrachydactylaIUCN2019 2.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| Q525871
| [[fuiseog oirthearach]]
| Alauda gulgula
| [[:commons:Category:Alauda gulgula|Alauda gulgula]]
|
|
|
| 10 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| Q25429
| [[fáinleog]]
| Hirundo rustica
| [[:commons:Category:Hirundo rustica|Hirundo rustica]]
|
| 0.32 m
| [[Íomhá:Hirundo rustica.png|center|128px]]
| 13.5 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| Q26055
| [[gabhlán binne]]
| Delichon urbicum
| [[:commons:Category:Delichon urbicum|Delichon urbicum]]
|
| 0.29 m
| [[Íomhá:Delichon urbicum.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| Q165923
| [[gabhlán bánlíoch]]
| Apus pallidus
| [[:commons:Category:Apus pallidus|Apus pallidus]]
| 3.5 g<br/>41.3 g
| 0.44 m
|
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| Q213216
| [[gabhlán creige Eoráiseach]]
| Ptyonoprogne rupestris
| [[:commons:Category:Ptyonoprogne rupestris|Ptyonoprogne rupestris]]
| 2.08 g<br/>20 g
| 0.32 m
| [[Íomhá:Ptyonoprogne rupestris.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| Q31769
| [[gabhlán earrspíonach]]
| Hirundapus caudacutus
| [[:commons:Category:Hirundapus caudacutus|Hirundapus caudacutus]]
|
|
| [[Íomhá:HirundapusCaudacutusDistribution.png|center|128px]]
| 40 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| Q25909
| [[gabhlán gainimh]]
| Riparia riparia
| [[:commons:Category:Riparia riparia|Riparia riparia]]
|
| 0.27 m
| [[Íomhá:Riparia riparia map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| Q25377
| [[gabhlán gaoithe]]
| Apus apus
| [[:commons:Category:Apus apus|Apus apus]]
| 3.5 g
| 0.4 m
| [[Íomhá:Apus apus distribution map.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| Q321267
| [[Gabhlán Alpach|gabhlán gaoithe alpach]]
| Tachymarptis melba
| [[:commons:Category:Tachymarptis melba|Tachymarptis melba]]
| 6.05 g<br/>96 g
|
| [[Íomhá:TachymarptisMelbaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| Q611324
| [[Gabhlán beag|gabhlán gaoithe beag]]
| Apus affinis
| [[:commons:Category:Apus affinis|Apus affinis]]
|
|
| [[Íomhá:ApusAffinisDistribution.png|center|128px]]
| 23 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| Q912863
| [[gabhlán simléir]]
| Chaetura pelagica
| [[:commons:Category:Chaetura pelagica|Chaetura pelagica]]
| 23.6 g
|
| [[Íomhá:Chimney Swift range.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 249
| Q128002
| [[gaineamhchearc Pallas]]
| Syrrhaptes paradoxus
| [[:commons:Category:Syrrhaptes paradoxus|Syrrhaptes paradoxus]]
| 21 g
| 69 cm
| [[Íomhá:SyrrhaptesParadoxusIUCN.png|center|128px]]
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| Q18875
| [[Geabhróg choiteann|geabhróg]]
| Sterna hirundo
| [[:commons:Category:Sterna hirundo|Sterna hirundo]]
|
| 0.88 m
| [[Íomhá:CommonTernmap.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| Q26800
| [[geabhróg Artach]]
| Sterna paradisaea
| [[:commons:Category:Sterna paradisaea|Sterna paradisaea]]
| 114 g
| 0.8 m
| [[Íomhá:Sterna paradisaea distribution and migration map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| Q12267692
| [[geabhróg bheag]]
| Sternula albifrons
| [[:commons:Category:Sternula albifrons|Sternula albifrons]]
| 10 g<br/>57 g
| 0.52 m
| [[Íomhá:SternulaAlbifronsIUCN.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| Q233616
| [[geabhróg bhroinndubh]]
| Chlidonias hybrida
| [[:commons:Category:Chlidonias hybrida|Chlidonias hybrida]]
| 90 g<br/>78 g
| 67 cm
| [[Íomhá:ChlidoniasHybridaIUCN2019 3.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| Q241753
| [[geabhróg bháneiteach]]
| Chlidonias leucopterus
| [[:commons:Category:Chlidonias leucopterus|Chlidonias leucopterus]]
| 10.5 g
| 0.65 m
| [[Íomhá:Chlidonias leucopterus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| Q27129
| [[geabhróg Chaispeach]]
| Hydroprogne caspia
| [[:commons:Category:Hydroprogne caspia|Hydroprogne caspia]]
| 680 g<br/>588 g
| 133.5 cm
| [[Íomhá:Hydroprogne caspia map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| Q27215
| [[geabhróg dhubh]]
| Chlidonias niger
| [[:commons:Category:Chlidonias niger|Chlidonias niger]]
| 11 g<br/>60 g
| 0.539 m
| [[Íomhá:Chlidonias niger map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| Q18834
| [[geabhróg ghobdhubh]]
| Gelochelidon nilotica
| [[:commons:Category:Gelochelidon nilotica|Gelochelidon nilotica]]
|
| 94 cm
| [[Íomhá:Gelochelidon nilotica map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| Q321293
| [[geabhróg rósach]]
| Sterna dougallii
| [[:commons:Category:Sterna dougallii|Sterna dougallii]]
|
| 76 cm
| [[Íomhá:Sterna dougallii map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| Q27547
| [[geabhróg scothdhubh]]
| Thalasseus sandvicensis
| [[:commons:Category:Thalasseus sandvicensis|Thalasseus sandvicensis]]
|
| 1 m
| [[Íomhá:ThalasseusSandvicensisIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| Q14683
| [[gealbhan binne]]
| Passer domesticus
| [[:commons:Category:Passer domesticus|Passer domesticus]]
| 30.5 g
| 239 mm<br/>23 cm
| [[Íomhá:PasserDomesticusDistribution.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| Q25968
| [[gealbhan crainn]]
| Passer montanus
| [[:commons:Category:Passer montanus|Passer montanus]]
| 26 g
| 21 cm
| [[Íomhá:Passermontanusmap.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| Q736313
| [[Gealbhan petronia|gealbhan creige]]
| Petronia petronia
| [[:commons:Category:Petronia petronia|Petronia petronia]]
|
|
|
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| Q1318638
| [[Gealbhan ladharghearr|gealbhan mílítheach]]
| Carpospiza brachydactyla
| [[:commons:Category:Carpospiza brachydactyla|Carpospiza brachydactyla]]
|
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| Q422873
| [[gealbhan sionnaigh]]
| Passerella iliaca
| [[:commons:Category:Passerella iliaca|Passerella iliaca]]
|
|
| [[Íomhá:Passerella iliaca map 2.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| Q499290
| [[Glasán gléigeal|gealbhan sneachta]]
| Montifringilla nivalis
| [[:commons:Category:Montifringilla nivalis|Montifringilla nivalis]]
|
|
| [[Íomhá:MontifringillaNivalisIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| Q466200
| [[Gealbhan Easpáinneach|gealbhan Spáinneach]]
| Passer hispaniolensis
| [[:commons:Category:Passer hispaniolensis|Passer hispaniolensis]]
|
|
| [[Íomhá:SpanishSparrowMap.svg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| Q27220
| [[gealóg bhuachair]]
| Emberiza calandra
| [[:commons:Category:Emberiza calandra|Emberiza calandra]]
|
| 29 cm
| [[Íomhá:EmberizaCalandraIUCN2018 2.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| Q334183
| [[gealóg cheanndubh]]
| Emberiza melanocephala
| [[:commons:Category:Emberiza melanocephala|Emberiza melanocephala]]
| 3.08 g<br/>28 g
|
| [[Íomhá:EmberizaMap.svg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| Q842599
| [[Gealbhan ceoil|Gealóg cheoil]]
| Melospiza melodia
| [[:commons:Category:Melospiza melodia|Melospiza melodia]]
| 24 g
|
| [[Íomhá:Melospiza melodia map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| Q206630
| [[gealóg gharraí]]
| Emberiza hortulana
| [[:commons:Category:Emberiza hortulana|Emberiza hortulana]]
| 2.48 g
| 26 cm
| [[Íomhá:EmberizaHortulanaIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| Q26961
| [[gealóg ghiolcaí]]
| Emberiza schoeniclus
| [[:commons:Category:Emberiza schoeniclus|Emberiza schoeniclus]]
|
| 24 cm
| [[Íomhá:EmberizaSchoeniclusIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| Q837753
| [[Gealóg Chretzschmar|gealóg liathghorm]]
| Emberiza caesia
| [[:commons:Category:Emberiza caesia|Emberiza caesia]]
| 2.31 g
|
| [[Íomhá:Emberiza caesia 2.jpg|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| Q648313
| [[Gealóg Bhuchanan|gealóg liathmhuinceach]]
| Emberiza buchanani
| [[:commons:Category:Emberiza buchanani|Emberiza buchanani]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 274
| Q26416
| [[gealóg shneachta]]
| Plectrophenax nivalis
| [[:commons:Category:Plectrophenax nivalis|Plectrophenax nivalis]]
|
| 35 cm
| [[Íomhá:Plectrophenax nivalis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| Q28358
| [[Gearg choiteann|gearg]]
| Coturnix coturnix
| [[:commons:Category:Coturnix coturnix|Coturnix coturnix]]
| 8.2 g
| 34 cm
| [[Íomhá:CoturnixCoturnixIUCNver2019-2.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| Q142651
| [[gearg bhabaight]]
| Colinus virginianus
| [[:commons:Category:Colinus virginianus|Colinus virginianus]]
| 8.9 g<br/>171 g
| 34.5 cm
| [[Íomhá:Colinus virginianus map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 277
| Q852146
| [[gearg Himiléach]]
| Ophrysia superciliosa
| [[:commons:Category:Ophrysia superciliosa|Ophrysia superciliosa]]
|
|
| [[Íomhá:Ophrysia map.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 278
| Q716869
| [[gearg Sheapánach]]
| Coturnix japonica
| [[:commons:Category:Coturnix japonica|Coturnix japonica]]
| 8 g
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 279
| Q237670
| [[gearr Baillon]]
| Zapornia pusilla
| [[:commons:Category:Zapornia pusilla|Zapornia pusilla]]
| 35 g
|
| [[Íomhá:PorzanaPusillaIUCN2019 2.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| Q270680
| [[gearr beag]]
| Zapornia parva
| [[:commons:Category:Zapornia parva|Zapornia parva]]
| 7.9 g
| 36.5 cm
| [[Íomhá:ZaporniaParvaIUCNver2019 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| Q194024
| [[gearr breac]]
| Porzana porzana
| [[:commons:Category:Porzana porzana|Porzana porzana]]
| 10.9 g<br/>80 g
| 0.38 m
| [[Íomhá:Porzana porzana distribution map.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| Q936740
| [[gearr sora]]
| Porzana carolina
| [[:commons:Category:Porzana carolina|Porzana carolina]]
| 8.9 g
| 37.5 cm
| [[Íomhá:Porzana carolina map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| Q110257516
| [[Gilphíb choiteann|Gilphíb]]
| Curruca communis
| [[:commons:Category:Curruca communis|Curruca communis]]
| 1.78 g<br/>14.5 g
| 20 cm
| [[Íomhá:SylviaCommunisIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| Q110257504
| [[Gilphíb bheag]]
| Curruca curruca
| [[:commons:Category:Curruca curruca|Curruca curruca]]
|
| 18 cm
| [[Íomhá:SylviaCurrucaIUCN.png|center|128px]]
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 285
| Q27075785
| [[glasán darach]]
| Chloris chloris
| [[:commons:Category:Chloris chloris|Chloris chloris]]
| 2.17 g
| 0.25 m
| [[Íomhá:Carduelis chloris distribution map.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| Q559977
| [[Glasán cródheargach|glasán deargeiteach]]
| Rhodopechys sanguineus
| [[:commons:Category:Rhodopechys sanguineus|Rhodopechys sanguineus]]
|
|
|
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| Q174088
| [[glasán gobmhór]]
| Coccothraustes coccothraustes
| [[:commons:Category:Coccothraustes coccothraustes|Coccothraustes coccothraustes]]
|
| 31 cm
| [[Íomhá:Rangemap-grosbec.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| Q921335
| [[glasán Mongólach]]
| Bucanetes mongolicus
| [[:commons:Category:Bucanetes mongolicus|Bucanetes mongolicus]]
|
|
| [[Íomhá:Bucanetes mongolicus Distribution Map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| Q559883
| [[Glasán cogalach|glasán trumpa]]
| Bucanetes githagineus
| [[:commons:Category:Bucanetes githagineus|Bucanetes githagineus]]
|
|
| [[Íomhá:Bucanetes githagineus map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| Q25984
| [[glasóg bhuí]]
| Motacilla flava
| [[:commons:Category:Motacilla flava|Motacilla flava]]
|
| 0.26 m
| [[Íomhá:MotacillaFlavaIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| Q25399
| [[glasóg bhán]]
| Motacilla alba
| [[:commons:Category:Motacilla alba|Motacilla alba]]
|
| 0.26 m
| [[Íomhá:Motacilla alba distribution.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| Q206540
| [[glasóg chiotrónach]]
| Motacilla citreola
| [[:commons:Category:Motacilla citreola|Motacilla citreola]]
|
|
| [[Íomhá:MotacillaCitreolaIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| Q201316
| [[glasóg liath]]
| Motacilla cinerea
| [[:commons:Category:Motacilla cinerea|Motacilla cinerea]]
| 1.91 g<br/>17.4 g
| 26 cm
| [[Íomhá:MotacillaCinereaDistributionMapIUCNv8 2.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 294
| Q27075852
| [[gleoiseach]]
| Linaria cannabina
| [[:commons:Category:Linaria cannabina|Linaria cannabina]]
| 1.66 g<br/>19 g
| 0.24 m
| [[Íomhá:LinariaCannabinaIUCN2019 2.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| Q582976
| [[Glaséan súildearg|Gleoiseach shúildearg]]
| Vireo olivaceus
| [[:commons:Category:Vireo olivaceus|Vireo olivaceus]]
|
|
| [[Íomhá:Vireo olivaceus map 2.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| Q10965357
| [[gleoiseach sléibhe]]
| Linaria flavirostris
| [[:commons:Category:Linaria flavirostris|Linaria flavirostris]]
| 1.37 g
| 23 cm
| [[Íomhá:LinariaFlavirostrisIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| Q839834
| [[gobach mór broinnrósach]]
| Pheucticus ludovicianus
| [[:commons:Category:Pheucticus ludovicianus|Pheucticus ludovicianus]]
| 44 g
|
| [[Íomhá:Pheucticus ludovicianus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| Q788649
| [[gobadáinín Baird]]
| Calidris bairdii
| [[:commons:Category:Calidris bairdii|Calidris bairdii]]
| 9.6 g
| 38 cm
| [[Íomhá:Calidris bairdii map.svg|center|128px]]
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| Q27232
| [[gobadáinín beag]]
| Calidris minuta
| [[:commons:Category:Calidris minuta|Calidris minuta]]
| 6.3 g<br/>24 g<br/>27.1 g
| 36 cm
| [[Íomhá:CalidrisMinutaIUCNver2019 2.png|center|128px]]
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| Q913052
| [[gobadáinín bídeach]]
| Calidris minutilla
| [[:commons:Category:Calidris minutilla|Calidris minutilla]]
|
|
| [[Íomhá:Calidris minutilla map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 301
| Q62345
| [[gobadáinín crotaigh]]
| Calidris ferruginea
| [[:commons:Category:Calidris ferruginea|Calidris ferruginea]]
| 12 g
| 44 cm
| [[Íomhá:Curlew sandpiper rangemap (cropped).svg|center|128px]]
| 19 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 302
| Q845969
| [[gobadáinín ladharfhada]]
| Calidris subminuta
| [[:commons:Category:Calidris subminuta|Calidris subminuta]]
| 7.5 g<br/>29 g<br/>32 g
| 30.5 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| Q18860
| [[gobadáinín píbrua]]
| Calidris ruficollis
| [[:commons:Category:Calidris ruficollis|Calidris ruficollis]]
| 8.3 g<br/>26 g
| 31 cm
| [[Íomhá:Red-necked Stint.jpg|center|128px]]
| 21 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 304
| Q58921
| [[gobadáinín Temminck]]
| Calidris temminckii
| [[:commons:Category:Calidris temminckii|Calidris temminckii]]
| 5.8 g<br/>24.3 g<br/>27.8 g
| 36 cm
| [[Íomhá:Calidris temminckii distribution map.png|center|128px]]
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| Q18850
| [[Gobadán coiteann|gobadán]]
| Actitis hypoleucos
| [[:commons:Category:Actitis hypoleucos|Actitis hypoleucos]]
|
| 0.273 m
| [[Íomhá:ActitisHypoleucosIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 306
| Q599749
| [[gobadán bánphrompach]]
| Calidris fuscicollis
| [[:commons:Category:Calidris fuscicollis|Calidris fuscicollis]]
| 10.8 g<br/>39.7 g<br/>45.8 g
| 37 cm
| [[Íomhá:Calidris fuscicollis map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 307
| Q18837
| [[gobadán coille]]
| Tringa glareola
| [[:commons:Category:Tringa glareola|Tringa glareola]]
| 13.5 g<br/>62 g<br/>73 g
| 0.4 m
|
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| Q62359
| [[gobadán cosbhuí]]
| Calidris maritima
| [[:commons:Category:Calidris maritima|Calidris maritima]]
| 67.6 g<br/>76.3 g
| 44 cm
| [[Íomhá:Calidris maritima map2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| Q753760
| [[gobadán earr-rinneach]]
| Calidris acuminata
| [[:commons:Category:Calidris acuminata|Calidris acuminata]]
| 13.7 g<br/>70.3 g<br/>63.5 g
| 39.5 cm
| [[Íomhá:Calidris acuminata map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 310
| Q28450
| [[gobadán glas]]
| Tringa ochropus
| [[:commons:Category:Tringa ochropus|Tringa ochropus]]
| 15.5 g<br/>75 g<br/>85 g
| 59 cm
| [[Íomhá:TringaOchropusIUCNver2019-2.png|center|128px]]
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| Q28114227
| [[Gobadán gobleathan]]
| Calidris falcinellus
| [[:commons:Category:Calidris falcinellus|Calidris falcinellus]]
| 9.1 g<br/>37 g
| 36.5 cm
|
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 312
| Q839820
| [[gobadán scodalach]]
| Calidris himantopus
| [[:commons:Category:Calidris himantopus|Calidris himantopus]]
|
| 42.5 cm
| [[Íomhá:Calidris himantopus map.svg|center|128px]]
| 20 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 313
| Q530194
| [[gobadán sléibhe]]
| Bartramia longicauda
| [[:commons:Category:Bartramia longicauda|Bartramia longicauda]]
|
| 66 cm
| [[Íomhá:Bartramia longicauda map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| Q18856
| [[gobadán Terek]]
| Xenus cinereus
| [[:commons:Category:Xenus cinereus|Xenus cinereus]]
|
| 58 cm
| [[Íomhá:XenusCinereusIUCN.png|center|128px]]
| 23 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| Q26578
| [[gormphíb]]
| Luscinia svecica
| [[:commons:Category:Luscinia svecica|Luscinia svecica]]
|
| 22 cm
| [[Íomhá:Luscinia svecica distribution.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| Q191683
| [[grús coimir]]
| Anthropoides virgo
| [[:commons:Category:Grus virgo|Grus virgo]]
|
| 167.5 cm
| [[Íomhá:AnthropoidesVirgoIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| Q4764
| [[grús coiteann]]
| Grus grus
| [[:commons:Category:Grus grus|Grus grus]]
|
| 2.22 m
| [[Íomhá:Verbreitungskarte des Kranichs.png|center|128px]]
| 30 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| Q457477
| [[grús Meiriceánach]]
| Grus americana
| [[:commons:Category:Grus americana|Grus americana]]
| 7.497 kg
| 215 cm
| [[Íomhá:Grus americana map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| Q21949185
| [[grús Sibéarach]]
| Leucogeranus leucogeranus
| [[:commons:Category:Grus leucogeranus|Grus leucogeranus]]
| 197 g
| 235 cm
| [[Íomhá:SiberianCrane.svg|center|128px]]
| 29 d
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 320
| Q27461
| [[guairdeall]]
| Hydrobates pelagicus
| [[:commons:Category:Hydrobates pelagicus|Hydrobates pelagicus]]
|
| 38 cm
| [[Íomhá:Hydrobatesmap2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| Q18841
| [[guilbneach earrdhubh]]
| Limosa limosa
| [[:commons:Category:Limosa limosa|Limosa limosa]]
| 39 g<br/>264 g<br/>315 g
| 76 cm
| [[Íomhá:LimosalimosaWorldDistribution.jpg|center|128px]]
| 23 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 322
| Q283458
| [[Cnota mór|guilbneach Hudsúnach]]
| Limosa haemastica
| [[:commons:Category:Limosa haemastica|Limosa haemastica]]
| 37.5 g<br/>222 g<br/>289 g
| 73 cm
| [[Íomhá:Limosa haemastica map.svg|center|128px]]
| 23 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 323
| Q18864
| [[guilbneach stríocearrach]]
| Limosa lapponica
| [[:commons:Category:Limosa lapponica|Limosa lapponica]]
| 313 g<br/>354 g
| 0.73 m
| [[Íomhá:Limosa-lapponica-distribution-map.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 324
| Q371633
| [[guilbnín gobghearr]]
| Limnodromus griseus
| [[:commons:Category:Limnodromus griseus|Limnodromus griseus]]
| 113 g
| 48 cm
| [[Íomhá:Limnodromus griseus map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 325
| Q83020448
| [[Seaga|Gulosus aristotelis]]
| Gulosus aristotelis
| [[:commons:Category:Gulosus aristotelis|Gulosus aristotelis]]
|
|
| [[Íomhá:GulosusAristotelisIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| Q177856
| [[Bultúr gríofa|Gyps fulvus]]
| Gyps fulvus
| [[:commons:Category:Gyps fulvus|Gyps fulvus]]
| 252 g<br/>8.328 kg
| 2.591 m
| [[Íomhá:Gyps fulvus distribution map.png|center|128px]]
| 54 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| Q212937
| [[gé alabhreac chosbhuí]]
| Anseranas semipalmata
| [[:commons:Category:Anseranas semipalmata|Anseranas semipalmata]]
| 128 g
| 155 cm<br/>145 cm
|
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| Q187852
| [[gé bhroinnrua]]
| Branta ruficollis
| [[:commons:Category:Branta ruficollis|Branta ruficollis]]
| 1.095 kg<br/>90 g<br/>1.375 kg
|
| [[Íomhá:Branta ruficollis map.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 329
| Q172093
| [[gé bhánéadanach]]
| Anser albifrons
| [[:commons:Category:Anser albifrons|Anser albifrons]]
|
| 1.41 m
| [[Íomhá:Anser albifrons map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| Q26733
| [[gé Cheanadach]]
| Branta canadensis
| [[:commons:Category:Branta canadensis|Branta canadensis]]
| 3.814 kg<br/>3.314 kg<br/>5 kg
| 1.69 m
| [[Íomhá:Branta canadensis map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| Q26680
| [[gé ghiúrainn]]
| Branta leucopsis
| [[:commons:Category:Branta leucopsis|Branta leucopsis]]
| 107 g<br/>1.788 kg<br/>1.586 kg
| 1.08 m
| [[Íomhá:Branta leucopsis map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| Q25882
| [[gé ghlas]]
| Anser anser
| [[:commons:Category:Anser anser|Anser anser]]
| 160 g<br/>3.692 kg<br/>3.237 kg
| 1.55 m
| [[Íomhá:Anser anser distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| Q244189
| [[Gé Hutchins|gé ghogallach]]
| Branta hutchinsii
| [[:commons:Category:Branta hutchinsii|Branta hutchinsii]]
|
|
| [[Íomhá:Branta hutchinsii map.svg|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| Q658658
| [[gé ghormeiteach Aibisíneach]]
| Cyanochen cyanoptera
| [[:commons:Category:Cyanochen cyanoptera|Cyanochen cyanoptera]]
| 52 g<br/>2.18 kg
|
|
| 32 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 335
| Q755653
| [[Gé impireach|gé impiriúil]]
| Anser canagicus
| [[:commons:Category:Anser canagicus|Anser canagicus]]
|
| 119 cm
| [[Íomhá:Anser canagicus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| Q766276
| [[gé luaithcheannach]]
| Chloephaga poliocephala
| [[:commons:Category:Chloephaga poliocephala|Chloephaga poliocephala]]
| 89 g<br/>2.233 kg
|
| [[Íomhá:Chloephaga poliocephala map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| Q837402
| [[gé mhongach]]
| Chenonetta jubata
| [[:commons:Category:Chenonetta jubata|Chenonetta jubata]]
| 54 g<br/>807 g
| 79 cm
| [[Íomhá:Chenonetta jubata distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| Q129036
| [[gé shléibhe]]
| Chloephaga picta
| [[:commons:Category:Chloephaga picta|Chloephaga picta]]
| 73 g<br/>3.17 kg<br/>2.69 kg
| 1.29 m
| [[Íomhá:Chloephaga picta map.svg|center|128px]]
| 30 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| Q27074540
| [[gé shneachta]]
| Anser caerulescens
| [[:commons:Category:Anser caerulescens|Anser caerulescens]]
| 127 g<br/>2.63 kg
| 148.5 cm
| [[Íomhá:Chen caerulescens map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| Q247412
| [[gé sporeiteach]]
| Plectropterus gambensis
| [[:commons:Category:Plectropterus gambensis|Plectropterus gambensis]]
| 5.4 kg<br/>4.375 kg<br/>140 g
|
| [[Íomhá:PlectropterusGambensisIUCN2019 2.png|center|128px]]
| 31 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| Q191125
| [[gé stríoc-cheannach]]
| Anser indicus
| [[:commons:Category:Anser indicus|Anser indicus]]
| 141 g<br/>2.505 kg<br/>2.23 kg
| 150 cm
|
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 342
| Q257006
| [[gé Thasmánach]]
| Cereopsis novaehollandiae
| [[:commons:Category:Cereopsis novaehollandiae|Cereopsis novaehollandiae]]
| 137 g<br/>5.29 kg<br/>3.77 kg
|
| [[Íomhá:Cape barren Goose.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| Q274179
| [[Gé Éigipteach]]
| Alopochen aegyptiaca
| [[:commons:Category:Alopochen aegyptiaca|Alopochen aegyptiaca]]
|
| 144 cm
| [[Íomhá:Alopochen aegyptiaca map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| Q62168711
| [[Ceolaire casarnaí Pallas|Helopsaltes certhiola]]
| Helopsaltes certhiola
| [[:commons:Category:Helopsaltes certhiola|Helopsaltes certhiola]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 345
| Q25247
| [[húpú]]
| Upupa epops
| [[:commons:Category:Upupa epops|Upupa epops]]
|
| 44 cm
| [[Íomhá:Upupa distribution.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| Q17970
| [[iabairiú]]
| Jabiru mycteria
| [[:commons:Category:Jabiru mycteria|Jabiru mycteria]]
|
| 245 cm
| [[Íomhá:Jabiru mycteria map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| Q232523
| [[Iolar breac beag|iolar beag breac]]
| Clanga pomarina
| [[:commons:Category:Clanga pomarina|Clanga pomarina]]
| 88 g<br/>1.258 kg<br/>1.693 kg
|
| [[Íomhá:ClangaPomarinaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 39 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| Q182971
| [[iolar crúbchlúmhach]]
| Hieraaetus pennatus
| [[:commons:Category:Hieraaetus pennatus|Hieraaetus pennatus]]
| 62 g<br/>709 g<br/>975 g
| 1.11 m
| [[Íomhá:Distribution of Booted Eagle (Hieraetus pennatus).png|center|128px]]
| 38 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| Q41181
| [[iolar fíréan]]
| Aquila chrysaetos
| [[:commons:Category:Aquila chrysaetos|Aquila chrysaetos]]
| 3.572 kg<br/>5.194 kg
| 2.03 m
| [[Íomhá:Cypron-Range Aquila chrysaetos.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| Q53745
| [[iolar hairpí]]
| Harpia harpyja
| [[:commons:Category:Harpia harpyja|Harpia harpyja]]
| 4.4 kg<br/>7.5 kg
| 188.5 cm
| [[Íomhá:Harpy Eagle Range.svg|center|128px]]
| 56 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 351
| Q168976
| [[iolar impiriúil]]
| Aquila heliaca
| [[:commons:Category:Aquila heliaca|Aquila heliaca]]
| 2.585 kg<br/>3.845 kg<br/>132 g
| 197.5 cm
| [[Íomhá:Aquila heliaca area frei.jpg|center|128px]]
| 44 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 352
| Q170251
| [[Iolar nathartha gearrladhrach|iolar ladharghearr]]
| Circaetus gallicus
| [[:commons:Category:Circaetus gallicus|Circaetus gallicus]]
| 136 g
| 177 cm
| [[Íomhá:Circaetus gallicus distribution map.png|center|128px]]
| 46 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| Q127216
| [[iolar maol]]
| Haliaeetus leucocephalus
| [[:commons:Category:Haliaeetus leucocephalus|Haliaeetus leucocephalus]]
| 117 g<br/>4.13 kg<br/>5.35 kg
| 2.3 m
| [[Íomhá:Haliaeetus leucocephalus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| Q25438
| [[Iolar mara earrbhán|iolar mara]]
| Haliaeetus albicilla
| [[:commons:Category:Haliaeetus albicilla|Haliaeetus albicilla]]
| 142 g<br/>4.014 kg<br/>5.572 kg
| 2.18 m
| [[Íomhá:Haliaeetus albicilla distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| Q179359
| [[iolar steipeach]]
| Aquila nipalensis
| [[:commons:Category:Aquila nipalensis|Aquila nipalensis]]
| 117 g<br/>2.459 kg<br/>2.987 kg
| 2.03 m
| [[Íomhá:Aquila nipalensis distribution map.png|center|128px]]
| 45 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| Q888660
| [[Bonnán amhrasach|Ixobrychus dubius]]
| Ixobrychus dubius
| [[:commons:Category:Botaurus dubius|Botaurus dubius]]
|
| 45 cm
|
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| Q888651
| [[Bonnán scartha|Ixobrychus involucris]]
| Botaurus involucris
| [[:commons:Category:Botaurus involucris|Botaurus involucris]]
| 80 g
|
| [[Íomhá:Ixobrychus involucris map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| Q26444
| [[lacha bhadánach]]
| Aythya fuligula
| [[:commons:Category:Aythya fuligula|Aythya fuligula]]
| 56 g
| 0.71 m
| [[Íomhá:AythyaFuligulaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 359
| Q25495361
| [[lacha bháneiteach]]
| Asarcornis scutulata
| [[:commons:Category:Asarcornis scutulata|Asarcornis scutulata]]
| 3.25 kg<br/>2.65 kg<br/>72.3 g
|
| [[Íomhá:Cairina scutulata distribution map.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 360
| Q597144
| [[lacha cheann-bhándearg]]
| Rhodonessa caryophyllacea
| [[:commons:Category:Rhodonessa caryophyllacea|Rhodonessa caryophyllacea]]
|
|
| [[Íomhá:RhodonessaCaryophyllaceaMap.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 361
| Q241399
| [[lacha cheannbhán]]
| Oxyura leucocephala
| [[:commons:Category:Oxyura leucocephala|Oxyura leucocephala]]
| 96 g<br/>737 g<br/>593 g
| 66 cm
| [[Íomhá:OxyuraLeucocephala.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| Q322159
| [[lacha choille]]
| Aix sponsa
| [[:commons:Category:Aix sponsa|Aix sponsa]]
|
| 71 cm
| [[Íomhá:Aix sponsa map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| Q845292
| [[lacha chosrua]]
| Anas rubripes
| [[:commons:Category:Anas rubripes|Anas rubripes]]
| 1.252 kg<br/>1.111 kg
| 90.5 cm
| [[Íomhá:Anas rubripes map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| Q426968
| [[lacha chuircíneach]]
| Sarkidiornis melanotos
| [[:commons:Category:Sarkidiornis melanotos|Sarkidiornis melanotos]]
| 66 g<br/>1.455 kg<br/>1.777 kg
|
| [[Íomhá:Sarkidiornis melanotos distribution.png|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| Q26597
| [[lacha earrfhada]]
| Clangula hyemalis
| [[:commons:Category:Clangula hyemalis|Clangula hyemalis]]
|
| 0.71 m
| [[Íomhá:Clangula hyemalis map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 366
| Q654901
| [[lacha Fhilipíneach]]
| Anas luzonica
| [[:commons:Category:Anas luzonica|Anas luzonica]]
| 906 g<br/>779 g
| 84 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 367
| Q535206
| [[lacha ghob-bhuí]]
| Anas undulata
| [[:commons:Category:Anas undulata|Anas undulata]]
| 55 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| Q851349
| [[lacha ghobrósach]]
| Netta peposaca
| [[:commons:Category:Netta peposaca|Netta peposaca]]
| 1.181 kg<br/>1.004 kg
|
| [[Íomhá:Netta peposaca map.svg|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| Q845624
| [[lacha Hartlaub]]
| Pteronetta hartlaubii
| [[:commons:Category:Pteronetta hartlaubii|Pteronetta hartlaubii]]
| 40 g<br/>1.035 kg<br/>790 g
|
|
| 31 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| Q26635
| [[lacha iascán]]
| Aythya marila
| [[:commons:Category:Aythya marila|Aythya marila]]
|
| 0.82 m
| [[Íomhá:AythyaMarilaIUCN2019 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| Q917490
| [[lacha Meller]]
| Anas melleri
| [[:commons:Category:Anas melleri|Anas melleri]]
| 45 g
|
|
|
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| Q200339
| [[lacha mhandrach]]
| Aix galericulata
| [[:commons:Category:Aix galericulata|Aix galericulata]]
| 41 g
| 71 cm
| [[Íomhá:Aix galericulata dis.PNG|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| Q191723
| [[lacha mheirgeach]]
| Aythya nyroca
| [[:commons:Category:Aythya nyroca|Aythya nyroca]]
| 43 g<br/>583 g<br/>520 g
| 65 cm
| [[Íomhá:AythyaNyrocaIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 374
| Q601055
| [[lacha mhuinceach]]
| Aythya collaris
| [[:commons:Category:Aythya collaris|Aythya collaris]]
| 744 g<br/>671 g
| 68 cm
| [[Íomhá:Aythya collaris range map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 375
| Q647461
| [[lacha rua]]
| Oxyura jamaicensis
| [[:commons:Category:Oxyura jamaicensis|Oxyura jamaicensis]]
| 590 g<br/>499 g
| 57.5 cm
| [[Íomhá:Oxyura jamaicensis distribution.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 376
| Q28106837
| [[Rualacha|Lacha rua]]
| Mareca penelope
| [[:commons:Category:Mareca penelope|Mareca penelope]]
|
|
| [[Íomhá:Mareca penelope map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 377
| Q839542
| [[lacha spotghobach]]
| Anas poecilorhyncha
| [[:commons:Category:Anas poecilorhyncha|Anas poecilorhyncha]]
| 57 g<br/>1.365 kg<br/>1.025 kg
| 0.689 m
| [[Íomhá:Anas poecilorhyncha map.svg|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| Q570379
| [[ladhrán buí]]
| Tringa melanoleuca
| [[:commons:Category:Tringa melanoleuca|Tringa melanoleuca]]
| 27.9 g<br/>170 g
| 72 cm
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 379
| Q18840
| [[laidhrín glas]]
| Tringa nebularia
| [[:commons:Category:Tringa nebularia|Tringa nebularia]]
| 30.5 g<br/>173 g
| 0.61 m
| [[Íomhá:TringaNebulariaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| Q25418
| [[lasair choille]]
| Carduelis carduelis
| [[:commons:Category:Carduelis carduelis|Carduelis carduelis]]
| 1.53 g
| 0.24 m
| [[Íomhá:Carduelis carduelis map.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| Q27471
| [[Lasairchíor choiteann|lasairchíor]]
| Regulus ignicapilla
| [[:commons:Category:Regulus ignicapilla|Regulus ignicapilla]]
|
| 14 cm
| [[Íomhá:Regulus ignicapilla -approx range map.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| Q179863
| [[Lasairéan mór|lasairéan]]
| Phoenicopterus roseus
| [[:commons:Category:Phoenicopterus roseus|Phoenicopterus roseus]]
|
| 163.5 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| Q644012
| [[Leptoptilos dubius]]
| Leptoptilos dubius
| [[:commons:Category:Leptoptilos dubius|Leptoptilos dubius]]
|
|
| [[Íomhá:LeptoptilosDubiusMap.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 384
| Q155878
| [[liathchearc]]
| Lyrurus tetrix
| [[:commons:Category:Lyrurus tetrix|Lyrurus tetrix]]
| 1.175 kg<br/>925 g<br/>35.5 g
| 72 cm
| [[Íomhá:Lyrurus tetrix distribution.png|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| Q845408
| [[Cearc fhraoigh Chugasaigh|liathchearc cugasach]]
| Lyrurus mlokosiewiczi
| [[:commons:Category:Lyrurus mlokosiewiczi|Lyrurus mlokosiewiczi]]
| 32.5 g<br/>865 g<br/>766 g
|
|
| 22 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 386
| Q178942
| [[liatráisc]]
| Turdus viscivorus
| [[:commons:Category:Turdus viscivorus|Turdus viscivorus]]
|
| 0.44 m
| [[Íomhá:Turdusviscivorusmap2.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| Q26641
| [[lon creige]]
| Turdus torquatus
| [[:commons:Category:Turdus torquatus|Turdus torquatus]]
| 7.4 g
| 40 cm
| [[Íomhá:Turdus torquatus distribution map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 388
| Q58958
| [[luathrán]]
| Calidris alba
| [[:commons:Category:Calidris alba|Calidris alba]]
|
| 35 cm
| [[Íomhá:Calidris alba map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| Q184432
| [[lóma Artach]]
| Gavia arctica
| [[:commons:Category:Gavia arctica|Gavia arctica]]
|
| 1.2 m
| [[Íomhá:Gavia arctica distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| Q558990
| [[Lóma an Aigéin Chiúin|lóma ciúinmuirí]]
| Gavia pacifica
| [[:commons:Category:Gavia pacifica|Gavia pacifica]]
| 95 g<br/>2.349 kg<br/>2.115 kg
|
| [[Íomhá:Gavia pacifica map.svg|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| Q26691
| [[lóma rua]]
| Gavia stellata
| [[:commons:Category:Gavia stellata|Gavia stellata]]
| 1.729 kg<br/>1.477 kg
| 1.04 m
| [[Íomhá:Gavia stellata map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| Q673417
| [[Malacocincla perspicillata]]
| Malacocincla perspicillata
| [[:commons:Category:Malacocincla perspicillata|Malacocincla perspicillata]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 393
| Q25348
| [[mallard]]
| Anas platyrhynchos
| [[:commons:Category:Anas platyrhynchos|Anas platyrhynchos]]
|
| 0.88 m
| [[Íomhá:AnasPlatyrhynchosIUCN2019 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| Q28106966
| [[Gadual|Mareca strepera]]
| Mareca strepera
| [[:commons:Category:Mareca strepera|Mareca strepera]]
|
|
| [[Íomhá:Mareca strepera map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| Q273067
| [[Meantán crochta|meantán crochadánach]]
| Remiz pendulinus
| [[:commons:Category:Remiz pendulinus|Remiz pendulinus]]
| 0.95 g
|
| [[Íomhá:Remiz pendulinus distribution map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 396
| Q192817
| [[meantán croiméalach]]
| Panurus biarmicus
| [[:commons:Category:Panurus biarmicus|Panurus biarmicus]]
| 1.88 g<br/>15.3 g
| 17 cm
| [[Íomhá:PanurusBiarmicusIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| Q207831
| [[meantán cuircíneach]]
| Lophophanes cristatus
| [[:commons:Category:Lophophanes cristatus|Lophophanes cristatus]]
| 1.31 g
| 100000 mm
| [[Íomhá:Lophophanes cristatus distribution map.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| Q574281
| [[Meantán gruama|meantán duairc]]
| Poecile lugubris
| [[:commons:Category:Poecile lugubris|Poecile lugubris]]
| 1.68 g<br/>16.8 g
|
| [[Íomhá:Parus lugubris. Distribution map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 399
| Q191096
| [[meantán dubh]]
| Periparus ater
| [[:commons:Category:Periparus ater|Periparus ater]]
| 1.04 g
| 0.18 m
| [[Íomhá:PeriparusAterIUCN2018 2.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| Q170831
| [[meantán earrfhada]]
| Aegithalos caudatus
| [[:commons:Category:Aegithalos caudatus|Aegithalos caudatus]]
|
| 18 cm
| [[Íomhá:Schwanzmeise (Aegithalos caudatus) distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| Q25404
| [[meantán gorm]]
| Cyanistes caeruleus
| [[:commons:Category:Cyanistes caeruleus|Cyanistes caeruleus]]
| 1.14 g<br/>11.8 g
| 18 cm
| [[Íomhá:Cyanistes caeruleus only.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 402
| Q4967039
| [[Meantán Hyrcaniach|meantán Iaránach]]
| Poecile hyrcanus
| [[:commons:Category:Poecile hyrcanus|Poecile hyrcanus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| Q207838
| [[meantán lathaí]]
| Poecile palustris
| [[:commons:Category:Poecile palustris|Poecile palustris]]
| 1.24 g<br/>11.9 g
| 19 cm
| [[Íomhá:Poecile palustris distribution map.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| Q215211
| [[meantán léana]]
| Poecile montanus
| [[:commons:Category:Poecile montanus|Poecile montanus]]
|
| 19 cm
| [[Íomhá:Poecile montanus distribution map.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| Q25485
| [[meantán mór]]
| Parus major
| [[:commons:Category:Parus major|Parus major]]
| 1.68 g<br/>18.5 g
| 0.23 m
| [[Íomhá:Parus major distribution map.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| Q571268
| [[Stercorarius maccormicki|meirleach Antartach]]
| Stercorarius maccormicki
| [[:commons:Category:Stercorarius maccormicki|Stercorarius maccormicki]]
| 89.4 g<br/>1.277 kg<br/>1.421 kg
| 135 cm
| [[Íomhá:Stercorarius maccormicki map.svg|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| Q203053
| [[meirleach Artach]]
| Stercorarius parasiticus
| [[:commons:Category:Stercorarius parasiticus|Stercorarius parasiticus]]
|
| 1.06 m
| [[Íomhá:Stercorarius parasiticus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| Q207760
| [[meirleach mór]]
| Stercorarius skua
| [[:commons:Category:Stercorarius skua|Stercorarius skua]]
| 111.7 g<br/>1.735 kg<br/>1.935 kg
| 136 cm
| [[Íomhá:Stercorarius skua map.svg|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| Q212767
| [[meirleach pomairíneach]]
| Stercorarius pomarinus
| [[:commons:Category:Stercorarius pomarinus|Stercorarius pomarinus]]
| 66 g<br/>648 g<br/>740 g
| 1.18 m
| [[Íomhá:Stercorarius pomarinus area.PNG|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| Q131918
| [[meirliún]]
| Falco columbarius
| [[:commons:Category:Falco columbarius|Falco columbarius]]
| 162 g<br/>212 g
| 60 cm
| [[Íomhá:Falco columbarius distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| Q184518
| [[mionchnagaire breac]]
| Dryobates minor
| [[:commons:Category:Dryobates minor|Dryobates minor]]
|
| 26 cm
| [[Íomhá:Dendrocopos minor distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| Q27075424
| [[Mionfhuiseog ladharghearr]]
| Alaudala rufescens
| [[:commons:Category:Alaudala rufescens|Alaudala rufescens]]
|
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| Q386949
| [[mionghé Afracach]]
| Nettapus auritus
| [[:commons:Category:Nettapus auritus|Nettapus auritus]]
| 23 g
|
|
| 24 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| Q191628
| [[mionghé bhánéadanach]]
| Anser erythropus
| [[:commons:Category:Anser erythropus|Anser erythropus]]
| 100 g<br/>1.797 kg
| 125 cm
| [[Íomhá:AnserErythropusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 26 d
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 415
| Q833243
| [[mionlacha iascán]]
| Aythya affinis
| [[:commons:Category:Aythya affinis|Aythya affinis]]
| 825 g<br/>748 g
| 72.5 cm
| [[Íomhá:Aythya affinis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 416
| Q210954
| [[Steilléadar|Mionlacha lochlannach]]
| Polysticta stelleri
| [[:commons:Category:Polysticta stelleri|Polysticta stelleri]]
| 58 g<br/>807 g
|
| [[Íomhá:Polysticta stelleri map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 417
| Q28000
| [[mionladhrán buí]]
| Tringa flavipes
| [[:commons:Category:Tringa flavipes|Tringa flavipes]]
| 17.4 g<br/>81 g
| 61.5 cm
| [[Íomhá:Tringa flavipes map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 418
| Q229408
| [[mionphocaire gaoithe]]
| Falco naumanni
| [[:commons:Category:Falco naumanni|Falco naumanni]]
| 16 g<br/>148 g<br/>170 g
| 0.65 m
| [[Íomhá:Burning Ship 20210818.png|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| Q239393
| [[mionscréachán liath]]
| Lanius minor
| [[:commons:Category:Lanius minor|Lanius minor]]
| 4.3 g<br/>46 g
|
| [[Íomhá:Lanius minor distr.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| Q191155
| [[mionulchabhán Eoráiseach]]
| Glaucidium passerinum
| [[:commons:Category:Glaucidium passerinum|Glaucidium passerinum]]
| 8.3 g<br/>58 g<br/>73 g
| 35 cm
| [[Íomhá:Verbreitung Glaucidium passerinum Kopie.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| Q742818
| [[monál Himiléach]]
| Lophophorus impejanus
| [[:commons:Category:Lophophorus impejanus|Lophophorus impejanus]]
|
|
| [[Íomhá:Lophophorus impejanus range map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 422
| Q242851
| [[musclacha]]
| Cairina moschata
| [[:commons:Category:Cairina moschata|Cairina moschata]]
| 74 g<br/>3 kg<br/>1.25 kg
|
| [[Íomhá:Cairina moschata map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| Q116667
| [[Míona coiteann|míona]]
| Acridotheres tristis
| [[:commons:Category:Acridotheres tristis|Acridotheres tristis]]
| 7.1 g
| 0.378 m
| [[Íomhá:Common Mynah distribution map.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| Q180835
| [[mórcheolaire giolcaí]]
| Acrocephalus arundinaceus
| [[:commons:Category:Acrocephalus arundinaceus|Acrocephalus arundinaceus]]
| 3.15 g
|
| [[Íomhá:AcrocephalusArundinaceusIUCN2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| Q26209
| [[mórchnagaire breac]]
| Dendrocopos major
| [[:commons:Category:Dendrocopos major|Dendrocopos major]]
| 5.7 g<br/>89 g
| 36 cm
| [[Íomhá:Dendrocopos major distribution map.png|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| Q333796
| [[Éigrit mhór ghorm|Mórchorr ghorm]]
| Ardea herodias
| [[:commons:Category:Ardea herodias|Ardea herodias]]
| 2.48 kg<br/>2.11 kg
| 183 cm
| [[Íomhá:Great Blue Heron-rangemap.gif|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 427
| Q665363
| [[mórchuach bhreac]]
| Clamator glandarius
| [[:commons:Category:Clamator glandarius|Clamator glandarius]]
| 9.85 g<br/>169 g<br/>138 g
|
| [[Íomhá:ClamatorGlandariusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| Q476356
| [[Sléibhín Pallas|mórfhaoileán ceanndubh]]
| Ichthyaetus ichthyaetus
| [[:commons:Category:Ichthyaetus ichthyaetus|Ichthyaetus ichthyaetus]]
| 112 g<br/>1.599 kg<br/>1.189 kg
| 161 cm
| [[Íomhá:LarusIchthyaetusIUCN.svg|center|128px]]
| 25 d
|
|-
| style='text-align:right'| 429
| Q184508
| [[mórscréachán liath]]
| Lanius excubitor
| [[:commons:Category:Lanius excubitor|Lanius excubitor]]
| 63.4 g
| 32 cm
| [[Íomhá:Lanius excubitor distr3.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 430
| Q81515
| [[mórulchabhán cluasach]]
| Bubo virginianus
| [[:commons:Category:Bubo virginianus|Bubo virginianus]]
|
| 1.34 m
| [[Íomhá:Bubo virginianus dis.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| Q25692
| [[naoscach]]
| Gallinago gallinago
| [[:commons:Category:Gallinago gallinago|Gallinago gallinago]]
| 111 g<br/>128 g
| 0.52 m
| [[Íomhá:GallinagoGallinagoIUCNver2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| Q26711
| [[naoscach bhídeach]]
| Lymnocryptes minimus
| [[:commons:Category:Lymnocryptes minimus|Lymnocryptes minimus]]
| 53.7 g<br/>46.7 g
| 40 cm
| [[Íomhá:LymnocryptesMinimusIUCN2019-2.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| Q687695
| [[néné]]
| Branta sandvicensis
| [[:commons:Category:Branta sandvicensis|Branta sandvicensis]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 434
| Q1193048
| [[Gearg choille scornáin|Odontophorus strophium]]
| Odontophorus strophium
| [[:commons:Category:Odontophorus strophium|Odontophorus strophium]]
|
|
| [[Íomhá:Odontophorus strophium map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 435
| Q188660
| [[Opisthocomus hoazin]]
| Opisthocomus hoazin
| [[:commons:Category:Opisthocomus hoazin|Opisthocomus hoazin]]
|
|
| [[Íomhá:Hoatzin (Opisthocomus hoazin) world.png|center|128px]]
| 31 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| Q279939
| [[Oxyura maccoa]]
| Oxyura maccoa
| [[:commons:Category:Oxyura maccoa|Oxyura maccoa]]
| 96 g<br/>820 g<br/>554 g
|
| [[Íomhá:Oxyura maccoa distribution.svg|center|128px]]
| 26 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| Q1589589
| [[Paradoxornis unicolor]]
| Paradoxornis unicolor
| [[:commons:Category:Paradoxornis unicolor|Paradoxornis unicolor]]
|
|
| [[Íomhá:Cholornis unicolor distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 438
| Q27075910
| [[parúl tuaisceartach]]
| Setophaga americana
| [[:commons:Category:Setophaga americana|Setophaga americana]]
| 1.26 g
|
| [[Íomhá:Parula americana map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 439
| Q26106
| [[Patraisc choiteann|patraisc]]
| Perdix perdix
| [[:commons:Category:Perdix perdix|Perdix perdix]]
|
| 46 cm
| [[Íomhá:Verbreitungskarte Rebhuhn.jpg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 440
| Q733777
| [[patraisc bhroinnliath]]
| Arborophila orientalis
| [[:commons:Category:Arborophila orientalis|Arborophila orientalis]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 441
| Q754863
| [[patraisc chosdearg]]
| Alectoris rufa
| [[:commons:Category:Alectoris rufa|Alectoris rufa]]
| 20.1 g
| 48 cm
| [[Íomhá:AlectorisChristensen.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 442
| Q194043
| [[patraisc thiucair]]
| Alectoris chukar
| [[:commons:Category:Alectoris chukar|Alectoris chukar]]
| 650 g<br/>565 g<br/>22.5 g
| 51 cm
| [[Íomhá:AlectorisChristensen.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| Q168748
| [[Peannaire (éan)|peannaire]]
| Sagittarius serpentarius
| [[:commons:Category:Sagittarius serpentarius|Sagittarius serpentarius]]
| 130 g<br/>4.052 kg
| 203 cm
| [[Íomhá:Sekretär Verbreitungsgebiet.png|center|128px]]
| 44 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| Q208060
| [[pearaicít rósbhráisléadach]]
| Psittacula krameri
| [[:commons:Category:Psittacula krameri|Psittacula krameri]]
|
| 45 cm
| [[Íomhá:Rose ringed parakeet range.PNG|center|128px]]
| 23 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| Q220328
| [[pearóid liath Afracach]]
| Psittacus erithacus
| [[:commons:Category:Psittacus erithacus|Psittacus erithacus]]
| 18.7 g
|
| [[Íomhá:Psittacus erithacus range.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| Q199427
| [[peileacán bán]]
| Pelecanus onocrotalus
| [[:commons:Category:Pelecanus onocrotalus|Pelecanus onocrotalus]]
| 180 g<br/>11.45 kg<br/>7.59 kg
| 2.91 m
| [[Íomhá:PelecanusOnocrotalusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 447
| Q184751
| [[peileacán Dalmátach]]
| Pelecanus crispus
| [[:commons:Category:Pelecanus crispus|Pelecanus crispus]]
|
| 320 cm
| [[Íomhá:PelecanusCrispusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 32 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 448
| Q385891
| [[piasún cír]]
| Catreus wallichii
| [[:commons:Category:Catreus wallichii|Catreus wallichii]]
| 1.525 kg<br/>1.13 kg
|
|
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 449
| Q25307
| [[Snag breac|Pica pica]]
| Pica pica
| [[:commons:Category:Pica pica|Pica pica]]
| 9.9 g<br/>221 g<br/>191 g
| 56 cm
| [[Íomhá:Pica pica map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| Q25392
| [[pilibín]]
| Vanellus vanellus
| [[:commons:Category:Vanellus vanellus|Vanellus vanellus]]
| 25.5 g
| 0.75 m<br/>69.5 cm
| [[Íomhá:VanellusVanellusIUCN.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 451
| Q279307
| [[pilibín ealtúil]]
| Vanellus gregarius
| [[:commons:Category:Vanellus gregarius|Vanellus gregarius]]
| 26.5 g<br/>252 g<br/>200 g
| 70 cm
| [[Íomhá:VanellusGregariusIUCN.png|center|128px]]
| 28 d
| ''[[:d:Q219127|i mbaol criticiúil]]''
|-
| style='text-align:right'| 452
| Q161829
| [[piongain impireach]]
| Aptenodytes forsteri
| [[:commons:Category:Aptenodytes forsteri|Aptenodytes forsteri]]
| 425 g
|
| [[Íomhá:Manchot empereur carte reparition.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 453
| Q494544
| [[Corr bheag|Platalea minor]]
| Platalea minor
| [[:commons:Category:Platalea minor|Platalea minor]]
|
| 110 cm
|
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 454
| Q26490
| [[Pocaire gaoithe coiteann|pocaire gaoithe]]
| Falco tinnunculus
| [[:commons:Category:Falco tinnunculus|Falco tinnunculus]]
| 201 g
| 0.73 m
| [[Íomhá:FalcoTinnunculusIUCNver2019-2.png|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 455
| Q187902
| [[Cearcóg chorcra|Porphyrio porphyrio]]
| Porphyrio porphyrio
| [[:commons:Category:Porphyrio porphyrio|Porphyrio porphyrio]]
|
|
|
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| Q25700
| [[praslacha]]
| Anas crecca
| [[:commons:Category:Anas crecca|Anas crecca]]
|
| 0.59 m
| [[Íomhá:Anas crecca distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| Q331447
| [[praslacha mharmarach]]
| Marmaronetta angustirostris
| [[:commons:Category:Marmaronetta angustirostris|Marmaronetta angustirostris]]
| 562 g<br/>492 g
| 65 cm
|
| 26 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 458
| Q695729
| [[pratancól dubheiteach]]
| Glareola nordmanni
| [[:commons:Category:Glareola nordmanni|Glareola nordmanni]]
| 11 g<br/>97 g
| 64 cm
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 459
| Q330310
| [[pratancól muinceach]]
| Glareola pratincola
| [[:commons:Category:Glareola pratincola|Glareola pratincola]]
| 10.1 g<br/>77 g
| 65 cm
| [[Íomhá:GlareolaPratincolaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| Q1262047
| [[Seabhac droimliath|Pseudastur occidentalis]]
| Pseudastur occidentalis
| [[:commons:Category:Pseudastur occidentalis|Pseudastur occidentalis]]
|
|
| [[Íomhá:Pseudastur occidentalis map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 461
| Q643836
| [[Pyrrhocorax pyrrhocorax]]
| Pyrrhocorax pyrrhocorax
| [[:commons:Category:Pyrrhocorax pyrrhocorax|Pyrrhocorax pyrrhocorax]]
| 312 g<br/>263 g
| 82 cm
| [[Íomhá:Chough range map.png|center|128px]]
| 17 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| Q244350
| [[póiseard cíordhearg]]
| Netta rufina
| [[:commons:Category:Netta rufina|Netta rufina]]
| 56 g<br/>1.115 kg
| 87 cm
| [[Íomhá:NettaRufinaIUCNverz2018 2.png|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| Q642685
| [[riabhóg chladaigh]]
| Anthus petrosus
| [[:commons:Category:Anthus petrosus|Anthus petrosus]]
|
| 25 cm
| [[Íomhá:Anthus petrosus map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| Q143313
| [[riabhóg choille]]
| Anthus trivialis
| [[:commons:Category:Anthus trivialis|Anthus trivialis]]
| 22 g<br/>25 g
| 0.27 m
| [[Íomhá:Anthus trivialis distr.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| Q27226
| [[riabhóg dhonn]]
| Anthus campestris
| [[:commons:Category:Anthus campestris|Anthus campestris]]
| 2.73 g<br/>22 g
|
| [[Íomhá:AnthusCampestrisIUCNver2019 1.png|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| Q26956
| [[riabhóg mhóna]]
| Anthus pratensis
| [[:commons:Category:Anthus pratensis|Anthus pratensis]]
| 2.06 g
| 0.26 m
| [[Íomhá:AnthusPratensisIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| Q241347
| [[riabhóg phíbrua]]
| Anthus cervinus
| [[:commons:Category:Anthus cervinus|Anthus cervinus]]
| 2.01 g
|
| [[Íomhá:AnthusCervinusIUCN.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| Q208707
| [[riabhóg uisce]]
| Anthus spinoletta
| [[:commons:Category:Anthus spinoletta|Anthus spinoletta]]
| 2.73 g
| 26 cm
| [[Íomhá:Anthus spinoletta mapcomm.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 469
| Q179367
| [[rollóir Eorpach]]
| Coracias garrulus
| [[:commons:Category:Coracias garrulus|Coracias garrulus]]
|
|
| [[Íomhá:Coracias garrulus distr.png|center|128px]]
| 18 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| Q927358
| [[rowi]]
| Apteryx rowi
| [[:commons:Category:Apteryx rowi|Apteryx rowi]]
|
|
| [[Íomhá:Apteryx rowi distribution.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 471
| Q28122714
| [[rufachán]]
| Calidris pugnax
| [[:commons:Category:Calidris pugnax|Calidris pugnax]]
| 21 g<br/>170 g<br/>102 g
|
| [[Íomhá:Philomachuspugnaxmap.png|center|128px]]
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| Q185099
| [[rálóg uisce]]
| Rallus aquaticus
| [[:commons:Category:Rallus aquaticus|Rallus aquaticus]]
| 125 g<br/>98 g
| 42 cm
| [[Íomhá:Rallus aquaticus distribution.png|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 473
| Q25383
| [[rí rua]]
| Fringilla coelebs
| [[:commons:Category:Fringilla coelebs|Fringilla coelebs]]
| 2.16 g<br/>22 g
| 0.26 m
| [[Íomhá:Rangemap-pinson.PNG|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| Q182209
| [[rí-phiongain]]
| Aptenodytes patagonicus
| [[:commons:Category:Aptenodytes patagonicus|Aptenodytes patagonicus]]
| 306 g<br/>12.8 kg<br/>11.5 kg
|
| [[Íomhá:Manchot royal carte reparition.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| Q130933
| [[Rí-ulchabhán Eoráiseach|rí-ulchabhán]]
| Bubo bubo
| [[:commons:Category:Bubo bubo|Bubo bubo]]
| 80 g<br/>2.38 kg<br/>2.992 kg
| 174 cm
| [[Íomhá:Bubo bubo distribution map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| Q1273551
| [[rí-ulchabhán beag]]
| Otus gurneyi
| [[:commons:Category:Otus gurneyi|Otus gurneyi]]
|
|
|
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 477
| Q819706
| [[Carpodacus rubicilla|rósghlasán mór Cugasach]]
| Carpodacus rubicilla
| [[:commons:Category:Carpodacus rubicilla|Carpodacus rubicilla]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| Q46143
| [[rósghlasán scarlóideach]]
| Carpodacus erythrinus
| [[:commons:Category:Carpodacus erythrinus|Carpodacus erythrinus]]
|
| 26 cm
| [[Íomhá:CarpodacusErythrinusIUCN.svg|center|128px]]
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 479
| Q25386
| [[rúcach]]
| Corvus frugilegus
| [[:commons:Category:Corvus frugilegus|Corvus frugilegus]]
| 489 g<br/>418 g
| 0.93 m
| [[Íomhá:Corvus frugilegus distribution.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| Q25777
| [[sacán]]
| Turdus pilaris
| [[:commons:Category:Turdus pilaris|Turdus pilaris]]
| 6.8 g<br/>105 g
| 0.42 m
| [[Íomhá:Turdus pilaris map.svg|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| Q201300
| [[sceadach]]
| Melanitta fusca
| [[:commons:Category:Melanitta fusca|Melanitta fusca]]
| 1.762 kg
| 0.97 m
| [[Íomhá:MelanittaFuscaIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 482
| Q178821
| [[scodalach dubheiteach]]
| Himantopus himantopus
| [[:commons:Category:Himantopus himantopus|Himantopus himantopus]]
| 21.8 g<br/>160 g
|
| [[Íomhá:HimantopusHimantopusIUCN2019-3.png|center|128px]]
| 25 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| Q752678
| [[Scréachán isibéalach|scréachán banbhuí]]
| Lanius isabellinus
| [[:commons:Category:Lanius isabellinus|Lanius isabellinus]]
| 30 g
|
|
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| Q235052
| [[scréachán coille]]
| Lanius senator
| [[:commons:Category:Lanius senator|Lanius senator]]
| 3.4 g
|
| [[Íomhá:Lanius senator distr.png|center|128px]]
| 15 d
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 485
| Q26671
| [[scréachán droimrua]]
| Lanius collurio
| [[:commons:Category:Lanius collurio|Lanius collurio]]
| 3.15 g
| 26 cm
| [[Íomhá:LaniusCollurioIUCN.svg|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| Q25354
| [[scréachóg]]
| Garrulus glandarius
| [[:commons:Category:Garrulus glandarius|Garrulus glandarius]]
| 8.5 g
| 0.54 m
| [[Íomhá:Garrulus glandarius distribution.jpg|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| Q80858
| [[scréachóg liath]]
| Perisoreus canadensis
| [[:commons:Category:Perisoreus canadensis|Perisoreus canadensis]]
|
|
| [[Íomhá:Perisoreus canadensis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| Q25317
| [[scréachóg reilige]]
| Tyto alba
| [[:commons:Category:Tyto alba|Tyto alba]]
| 580 g
| 0.9 m
| [[Íomhá:Schleiereule-Tyto alba-World.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| Q27434
| [[Scótar coiteann|Scótar]]
| Melanitta nigra
| [[:commons:Category:Melanitta nigra|Melanitta nigra]]
|
| 0.85 m
| [[Íomhá:MelanittaNigraIUCNver2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| Q2020137
| [[Scótar báneiteach]]
| Melanitta deglandi
| [[:commons:Category:Melanitta deglandi|Melanitta deglandi]]
|
|
| [[Íomhá:Melanitta deglandi map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| Q529048
| [[Scótar dubh]]
| Melanitta americana
| [[:commons:Category:Melanitta americana|Melanitta americana]]
|
|
| [[Íomhá:Melanitta americana map.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q719675|speiceas beagnach faoi bhagairt]]''
|-
| style='text-align:right'| 492
| Q742468
| [[scótar toinne]]
| Melanitta perspicillata
| [[:commons:Category:Melanitta perspicillata|Melanitta perspicillata]]
| 62 g<br/>1 kg<br/>900 g
| 84 cm
| [[Íomhá:Melanitta perspicillata range map.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| Q943329
| [[Tuirne lín Meiriceánach|seabhac oíche Meiriceánach]]
| Chordeiles minor
| [[:commons:Category:Chordeiles minor|Chordeiles minor]]
| 79.3 g
|
| [[Íomhá:Chordeiles minor map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| Q606755
| [[Speirsheabhac Seapánach|seabhac Seapánach]]
| Accipiter gularis
| [[:commons:Category:Accipiter gularis|Accipiter gularis]]
|
| 52 cm
|
| 26 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| Q234722
| [[Iolar Bonelli|seabhaciolar]]
| Aquila fasciata
| [[:commons:Category:Aquila fasciata|Aquila fasciata]]
| 1.82 kg<br/>2.56 kg<br/>112 g
|
| [[Íomhá:Hieraaetus fasciatus area.PNG|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 496
| Q25761
| [[seil-lacha]]
| Tadorna tadorna
| [[:commons:Category:Tadorna tadorna|Tadorna tadorna]]
| 78 g<br/>1.261 kg<br/>1.043 kg
| 112 cm
| [[Íomhá:Tadorna tadorna distribution.png|center|128px]]
| 30 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| Q170723
| [[seil-lacha rua]]
| Tadorna ferruginea
| [[:commons:Category:Tadorna ferruginea|Tadorna ferruginea]]
| 83 g<br/>1.36 kg<br/>1.1 kg
| 133 cm
| [[Íomhá:TadornaFerrugineaIUCN.png|center|128px]]
| 28 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| Q192524
| [[Seirín Canárach]]
| Serinus canaria
| [[:commons:Category:Serinus canaria|Serinus canaria]]
| 1.54 g<br/>15.3 g
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| Q621833
| [[seirín ceanndubh]]
| Serinus pusillus
| [[:commons:Category:Serinus pusillus|Serinus pusillus]]
| 1.43 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 500
| Q27461190
| [[Praslacha Bhaikalach|Sibirionetta formosa]]
| Sibirionetta formosa
| [[:commons:Category:Sibirionetta formosa|Sibirionetta formosa]]
|
|
| [[Íomhá:SibirionettaFormosaIUCN2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 501
| Q27075864
| [[siscín]]
| Spinus spinus
| [[:commons:Category:Spinus spinus|Spinus spinus]]
| 1.29 g<br/>13.8 g
| 0.21 m
| [[Íomhá:Rangemap-tarin.PNG|center|128px]]
| 12 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| Q25634
| [[sléibhín]]
| Chroicocephalus ridibundus
| [[:commons:Category:Chroicocephalus ridibundus|Chroicocephalus ridibundus]]
| 294 g<br/>267 g
| 0.97 m
| [[Íomhá:ChroicocephalusRidibundusIUCN2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 503
| Q164467
| [[sléibhín beag]]
| Hydrocoloeus minutus
| [[:commons:Category:Hydrocoloeus minutus|Hydrocoloeus minutus]]
| 98 g
| 78 cm
| [[Íomhá:HydrocoloeusMinutusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| Q276189
| [[sléibhín Meánmhuirí]]
| Ichthyaetus melanocephalus
| [[:commons:Category:Ichthyaetus melanocephalus|Ichthyaetus melanocephalus]]
|
| 96 cm
| [[Íomhá:LarusMelanocephalus.png|center|128px]]
| 24 d
|
|-
| style='text-align:right'| 505
| Q843175
| [[smólach breacdhorcha]]
| Turdus naumanni
| [[:commons:Category:Turdus naumanni|Turdus naumanni]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| Q26349
| [[smólach ceoil]]
| Turdus philomelos
| [[:commons:Category:Turdus philomelos|Turdus philomelos]]
| 6 g<br/>72 g
| 0.36 m
| [[Íomhá:TurdusPhilomelosIUCN.svg|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| Q80780
| [[smólach píbdhubh]]
| Turdus atrogularis
| [[:commons:Category:Turdus atrogularis|Turdus atrogularis]]
|
|
|
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| Q1591651
| [[Smólach ordúil|smólach rua-eiteach]]
| Turdus eunomus
| [[:commons:Category:Turdus eunomus|Turdus eunomus]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| Q258964
| [[smólach Sibéarach]]
| Geokichla sibirica
| [[:commons:Category:Geokichla sibirica|Geokichla sibirica]]
| 60 g<br/>70 g
|
|
| 10 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| Q796672
| [[Éan oighinn|smólach talún]]
| Seiurus aurocapilla
| [[:commons:Category:Seiurus aurocapilla|Seiurus aurocapilla]]
|
|
| [[Íomhá:Seiurus aurocapilla map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| Q949662
| [[Zoothera aurea|smólach White]]
| Zoothera aurea
| [[:commons:Category:Zoothera aurea|Zoothera aurea]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| Q193593
| [[Snag coiteann|snag]]
| Certhia familiaris
| [[:commons:Category:Certhia familiaris|Certhia familiaris]]
| 9.95 g
| 19 cm
| [[Íomhá:CerthiaFamiliarisIUCN2019-2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 513
| Q125895
| [[Reathaí ladharghearr|snag ladharghearr]]
| Certhia brachydactyla
| [[:commons:Category:Certhia brachydactyla|Certhia brachydactyla]]
| 1.16 g<br/>8.4 g
|
| [[Íomhá:Sttreecreepereurope.png|center|128px]]
| 14 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| Q28106731
| [[Spadalach tuaisceartach|spadalghob]]
| Spatula clypeata
| [[:commons:Category:Spatula clypeata|Spatula clypeata]]
|
|
| [[Íomhá:SpatulaClypeata.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| Q28106902
| [[Praslacha shamhraidh|Spatula querquedula]]
| Spatula querquedula
| [[:commons:Category:Spatula querquedula|Spatula querquedula]]
|
|
| [[Íomhá:Spatula querquedula map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| Q25334
| [[Spideog bhroinndearg|spideog]]
| Erithacus rubecula
| [[:commons:Category:Erithacus rubecula|Erithacus rubecula]]
| 2.4 g
| 21 cm
| [[Íomhá:ErithacusRubeculaIUCN.svg|center|128px]]
| 15 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| Q557745
| [[spideog phíb-bhán]]
| Irania gutturalis
| [[:commons:Category:Irania gutturalis|Irania gutturalis]]
| 2.66 g
|
|
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| Q25380
| [[spioróg]]
| Accipiter nisus
| [[:commons:Category:Accipiter nisus|Accipiter nisus]]
| 110 g<br/>22.5 g<br/>150 g<br/>290 g
| 0.67 m
| [[Íomhá:AccipiterNisusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| Q114338
| [[spioróg Leiveantach]]
| Accipiter brevipes
| [[:commons:Category:Accipiter brevipes|Accipiter brevipes]]
|
| 0.7 m
| [[Íomhá:AccipiterBrevipesIUCNver2018 2.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| Q137474876
| [[Spioróg mhór]]
| Astur gentilis
|
|
|
| [[Íomhá:AccipiterGentilis.png|center|128px]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 521
| Q25421
| [[spágaire tonn]]
| Tachybaptus ruficollis
| [[:commons:Category:Tachybaptus ruficollis|Tachybaptus ruficollis]]
| 13.7 g
| 42 cm
| [[Íomhá:Tachybaptus ruficollis-map-distribution.svg|center|128px]]
| 20 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| Q753741
| [[Gaineamhchearc bhiorearrach|steipcholúr biorearrach]]
| Pterocles alchata
| [[:commons:Category:Pterocles alchata|Pterocles alchata]]
| 25 g<br/>250 g<br/>225 g
| 59.5 cm
|
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| Q383182
| [[Gaineamhchearc bholgdhubh|steipcholúr tarrdhubh]]
| Pterocles orientalis
| [[:commons:Category:Pterocles orientalis|Pterocles orientalis]]
| 28 g<br/>428 g<br/>383 g
| 71.5 cm
|
| 23 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| Q25352
| [[storc bán]]
| Ciconia ciconia
| [[:commons:Category:Ciconia ciconia|Ciconia ciconia]]
| 110 g
| 1.91 m
| [[Íomhá:WhiteStorkMap.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| Q25398
| [[storc dubh]]
| Ciconia nigra
| [[:commons:Category:Ciconia nigra|Ciconia nigra]]
|
| 1.5 m
| [[Íomhá:Ciconia nigra distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| Q616393
| [[Ulchabhán mínlíneach|Strix leptogrammica]]
| Strix leptogrammica
| [[:commons:Category:Strix leptogrammica|Strix leptogrammica]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| Q17592
| [[Struthio|Struthio camelus]]
| Struthio camelus
| [[:commons:Category:Struthio camelus|Struthio camelus]]
| 1.5 kg<br/>115 kg<br/>100 kg
|
| [[Íomhá:Struthio camelus distribution.svg|center|128px]]
| 42 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| Q27043839
| [[Gearg Shíneach|Synoicus chinensis]]
| Synoicus chinensis
| [[:commons:Category:Synoicus chinensis|Synoicus chinensis]]
|
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| Q26135
| [[síodeiteach Boihéamach]]
| Bombycilla garrulus
| [[:commons:Category:Bombycilla garrulus|Bombycilla garrulus]]
|
| 34 cm
| [[Íomhá:BombycillaGarrulusIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| Q1084995
| [[Estrilda melpoda|síodghob leiceann flannbhuí]]
| Estrilda melpoda
| [[:commons:Category:Estrilda melpoda|Estrilda melpoda]]
| 0.68 g<br/>7.8 g
|
|
| 11 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| Q184314
| [[Bombycilla cedrorum|Síodéan céadrais]]
| Bombycilla cedrorum
| [[:commons:Category:Bombycilla cedrorum|Bombycilla cedrorum]]
|
|
| [[Íomhá:Bombycilla cedrorum map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| Q26452
| [[Síolghé thaiga|síolghé]]
| Anser fabalis
| [[:commons:Category:Anser fabalis|Anser fabalis]]
| 146 g<br/>3.198 kg<br/>2.843 kg
| 1.62 m
| [[Íomhá:AnserFabalisIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| Q673280
| [[síolghé thundra]]
| Anser serrirostris
| [[:commons:Category:Anser serrirostris|Anser serrirostris]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 534
| Q241349
| [[Síolta chochaill|Síolta chochallach]]
| Lophodytes cucullatus
| [[:commons:Category:Lophodytes cucullatus|Lophodytes cucullatus]]
|
| 63 cm
| [[Íomhá:Lophodytes cucullatus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| Q200646
| [[síolta gheal]]
| Mergellus albellus
| [[:commons:Category:Mergellus albellus|Mergellus albellus]]
| 42 g<br/>652 g<br/>568 g
| 62 cm
| [[Íomhá:MergellusAlbellusIUCNver2018 2.png|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| Q180991
| [[síolta mhór]]
| Mergus merganser
| [[:commons:Category:Mergus merganser|Mergus merganser]]
| 1.709 kg<br/>1.232 kg
| 0.93 m
| [[Íomhá:Mergus merganser distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| Q189609
| [[síolta rua]]
| Mergus serrator
| [[:commons:Category:Mergus serrator|Mergus serrator]]
| 72 g<br/>1.135 kg<br/>908 g
| 0.87 m
| [[Íomhá:Mergus serrator distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 538
| Q205930
| [[tarmachan]]
| Lagopus muta
| [[:commons:Category:Lagopus muta|Lagopus muta]]
| 665 g<br/>555 g
| 57 cm
| [[Íomhá:Rock Ptarmigan Lagopus muta distribution map.png|center|128px]]
| 22 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| Q218543
| [[Corr thíograch chíorbhán|Tigriornis leucolopha]]
| Tigriornis leucolopha
| [[:commons:Category:Tigriornis leucolopha|Tigriornis leucolopha]]
|
|
| [[Íomhá:Tigriornis leucolopha map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| Q185784
| [[tiuf-teaf]]
| Phylloscopus collybita
| [[:commons:Category:Phylloscopus collybita|Phylloscopus collybita]]
|
| 18 cm
| [[Íomhá:Phylloscopus collybita.png|center|128px]]
| 13 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 541
| Q3729103
| [[Ceolaire Sindeach|tiuf-teaf sléibhe]]
| Phylloscopus sindianus
| [[:commons:Category:Phylloscopus sindianus|Phylloscopus sindianus]]
| 7 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 542
| Q667778
| [[tokoeka]]
| Apteryx australis
| [[:commons:Category:Apteryx australis|Apteryx australis]]
| 2.208 kg<br/>2.535 kg
|
| [[Íomhá:Southern Brown Kiwi.png|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 543
| Q607027
| [[torspideog ruadhonn]]
| Cercotrichas galactotes
| [[:commons:Category:Cercotrichas galactotes|Cercotrichas galactotes]]
| 3.2 g<br/>22.7 g
|
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| Q26017
| [[traonach]]
| Crex crex
| [[:commons:Category:Crex crex|Crex crex]]
| 13.2 g
| 50 cm
| [[Íomhá:Crexcrex.png|center|128px]]
| 17 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| Q26717
| [[Tuirne lín Eorpach|tuirne lín]]
| Caprimulgus europaeus
| [[:commons:Category:Caprimulgus europaeus|Caprimulgus europaeus]]
|
| 60 cm
| [[Íomhá:Caprimulgus europaeus distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 546
| Q129958
| [[ulchabhán beag]]
| Athene noctua
| [[:commons:Category:Athene noctua|Athene noctua]]
|
| 56 cm
| [[Íomhá:Steinkauz-Athene noctua-World.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| Q174466
| [[ulchabhán bóireach]]
| Aegolius funereus
| [[:commons:Category:Aegolius funereus|Aegolius funereus]]
|
| 56 cm
| [[Íomhá:Aegolius funereus dis.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| Q25756
| [[ulchabhán donn]]
| Strix aluco
| [[:commons:Category:Strix aluco|Strix aluco]]
| 426 g<br/>524 g
| 99 cm
| [[Íomhá:StrixAlucoIUCN.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| Q200724
| [[ulchabhán mór liath]]
| Strix nebulosa
| [[:commons:Category:Strix nebulosa|Strix nebulosa]]
|
| 1.37 m
| [[Íomhá:Strix nebulosa distribution map updated (2013).jpg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| Q190083
| [[ulchabhán na hÚraile]]
| Strix uralensis
| [[:commons:Category:Strix uralensis|Strix uralensis]]
|
| 114.5 cm
| [[Íomhá:Strix uralensis distr..png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| Q25769
| [[ulchabhán réisc]]
| Asio flammeus
| [[:commons:Category:Asio flammeus|Asio flammeus]]
|
| 102 cm
| [[Íomhá:Sumpfohreule-Asio flammeus-World.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| Q171563
| [[ulchabhán scopach Eoráiseach]]
| Otus scops
| [[:commons:Category:Otus scops|Otus scops]]
|
| 58.5 cm
| [[Íomhá:Otus scops distr.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| Q1270124
| [[ulchabhán scopach Sokoke]]
| Otus ireneae
| [[:commons:Category:Otus ireneae|Otus ireneae]]
|
|
|
|
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| Q1256551
| [[ulchabhán seabhaic Oileán na Nollag]]
| Ninox natalis
| [[:commons:Category:Ninox natalis|Ninox natalis]]
| 184 g
|
| [[Íomhá:Christmas Island.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 555
| Q193192
| [[Ulchabhán seabhaic|ulchabhán seabhaic tuaisceartach]]
| Surnia ulula
| [[:commons:Category:Surnia ulula|Surnia ulula]]
|
| 76 cm
| [[Íomhá:Surnia ulula distr with national borders.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| Q170177
| [[ulchabhán sneachtúil]]
| Bubo scandiacus
| [[:commons:Category:Bubo scandiacus|Bubo scandiacus]]
|
|
| [[Íomhá:Cypron-Range Bubo scandiacus.svg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 557
| Q1265138
| [[ulchabhán Soumagne]]
| Tyto soumagnei
| [[:commons:Category:Tyto soumagnei|Tyto soumagnei]]
| 380 g
|
|
|
| ''[[:d:Q278113|leochaileach]]''
|-
| style='text-align:right'| 558
| Q926291
| [[ulchabhán síofrach]]
| Micrathene whitneyi
| [[:commons:Category:Micrathene whitneyi|Micrathene whitneyi]]
|
|
| [[Íomhá:Micrathene whitneyi map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 559
| Q467068
| [[ulchabhán uachasach]]
| Athene cunicularia
| [[:commons:Category:Athene cunicularia|Athene cunicularia]]
|
| 595 mm
| [[Íomhá:Distribuição Buraqueira.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| Q207846
| [[éadar taibhseach]]
| Somateria spectabilis
| [[:commons:Category:Somateria spectabilis|Somateria spectabilis]]
| 73 g<br/>1.617 kg
| 0.93 m
| [[Íomhá:Somateria spectabilis map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| Q93208
| [[éamú]]
| Dromaius novaehollandiae
| [[:commons:Category:Dromaius novaehollandiae|Dromaius novaehollandiae]]
| 581.2 g<br/>32.7 kg<br/>38.3 kg
|
| [[Íomhá:Dromaius novaehollandiae map distribution 2.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| Q131709
| [[éigrit bheag]]
| Egretta garzetta
| [[:commons:Category:Egretta garzetta|Egretta garzetta]]
| 28 g<br/>532 g
| 92 cm
| [[Íomhá:EgrettaGarzettaIUVNver2018 2.png|center|128px]]
| 21 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| Q130730
| [[éigrit mhór]]
| Ardea alba
| [[:commons:Category:Ardea alba|Ardea alba]]
|
| 1.44 m
| [[Íomhá:ArdeaAlbaIUCNver2019 1.png|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 564
| Q208763
| [[íbis bheannaithe]]
| Threskiornis aethiopicus
| [[:commons:Category:Threskiornis aethiopicus|Threskiornis aethiopicus]]
| 62 g
| 118 cm
| [[Íomhá:ThreskiornisAethiopicusIUCNver2024.png|center|128px]]
| 29 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| Q589171
| [[íbis bhán Mheiriceánach]]
| Eudocimus albus
| [[:commons:Category:Eudocimus albus|Eudocimus albus]]
| 1.036 kg<br/>764 g
|
| [[Íomhá:Eudocimus albus map 2.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| Q245414
| [[íbis mhaol thuaisceartach]]
| Geronticus eremita
| [[:commons:Category:Geronticus eremita|Geronticus eremita]]
| 68 g
|
| [[Íomhá:Morocco bald ibis map-01.png|center|128px]]
| 27 d
| [[Speiceas i mbaol (Stádas AICD)|speiceas i mbaol]]
|-
| style='text-align:right'| 567
| Q178811
| [[íbis niamhrach]]
| Plegadis falcinellus
| [[:commons:Category:Plegadis falcinellus|Plegadis falcinellus]]
| 633 g
| 0.89 m
| [[Íomhá:Plegadis falcinellus map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| Q25388
| [[óiréal órga]]
| Oriolus oriolus
| [[:commons:Category:Oriolus oriolus|Oriolus oriolus]]
| 7.3 g
| 46 cm
| [[Íomhá:Oriolus oriolus distribution map.png|center|128px]]
| 16 d
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| Q576762
| [[órshúileach ceannsceadach]]
| Bucephala albeola
| [[:commons:Category:Bucephala albeola|Bucephala albeola]]
| 481 g<br/>367 g
| 57 cm
| [[Íomhá:Bucephala albeola map.svg|center|128px]]
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| Q369767
| [[órshúileach Íoslannach]]
| Bucephala islandica
| [[:commons:Category:Bucephala islandica|Bucephala islandica]]
| 70 g<br/>1.09 kg<br/>730 g
| 75.5 cm
|
|
| [[Speiceas is lú imní]]
|}
{{Wikidata list end}}
kfv49t2mufi53gftxgxottvvrefv47b
Vicipéid:Mná gan leathanach ar Vicipéid
4
95192
1327991
1325209
2026-09-14T21:10:56Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1327991
wikitext
text/x-wiki
Seo a leanas liosta mná Éireannacha gan leathanach ar Vicipéid:
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P27|wdt:P17|wdt:P495|wdt:P1532 wd:Q27 .
FILTER NOT EXISTS { # has no en.wikipedia sitelink
?wen schema:about ?item .
?wen schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> .
}
?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female
?item wdt:P31 wd:Q5 . # human
OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks
} limit 1000
|sort=P569
|columns=label:name,P18,description,P106,P569,P570,P19,P20,item:nasc wikidata,?linkcount:méid naisc
|thumb=40
|autolist=fallback
|links=red
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! name
! íomhá
! description
! gairm
! dáta breithe
! dáta báis
! áit bhreithe
! áit bháis
! nasc wikidata
! méid naisc
|-
| [[Juliana FitzGerald, Lady of Thomond]]
|
| uasal Éireannach
|
| data-sort-value="1263" | 1263
| data-sort-value="1300" | 1300-09-24
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3811097|Q3811097]]
| 3
|-
| [[Margaret FitzGerald, Cuntaois Urumhan]]
| [[Íomhá:Unknown early 15th century lady on palimpsest chest tomb of Piers Butler, 8th Earl of Ormond (1467-1539), St Canice's Cathedral, Kilkenny, supposed to represent his wife Margaret Fitzgerald.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1401–1542) ♀; child of [[Gearóid Mór Mac Gearailt]] agus Alison Eustace; spouse of Piers Butler, 8ú hIarla Urumhan
|
| data-sort-value="1401" | 15th century
| data-sort-value="1542" | 1542-08-09
|
| [[Cill Chainnigh]]
| [[:d:Q208901|Q208901]]
| 4
|-
| [[Elizabeth Stanhope]]
| [[Íomhá:Elizabeth Countess of Chesterfield.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1640–1665) ♀; child of James Butler, 1st Duke of Ormonde agus Elizabeth Butler; spouse of Philip Stanhope
|
| data-sort-value="1640" | 1640-06-29
| data-sort-value="1665" | 1665-07
| [[Caisleán Chill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q245681|Q245681]]
| 3
|-
| [[Grizel Steevens]]
| [[Íomhá:Grizell Steevens.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht na Breataine Móire|ríocht na breataine móire]] benefactor (1653–1746) ♀
| [[benefactor]]
| data-sort-value="1653" | 1653
| data-sort-value="1746" | 1746
| [[Sasana]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1124291|Q1124291]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Aldworth]]
| [[Íomhá:MrsAldworth.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] uasal (1692–1773) ♀; child of Arthur St Leger, 1st Viscount Doneraile agus Elizabeth Hayes; spouse of Richard Aldworth
| [[uasal]]
| data-sort-value="1692" | 1692<br/>1695
| data-sort-value="1773" | 1773<br/>1772-05-11
| [[Dún ar Aill]]
| [[Contae Chorcaí]]
| [[:d:Q1773537|Q1773537]]
| 11
|-
| [[Elizabeth Griffith]]
| [[Íomhá:Elizabeth griffith.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An Bhreatain Bheag|breatnach]] aisteoir stáitse, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], scríbhneoir aistí, drámadóir agus [[Aisteoir|aisteoir]] (1727–1793) ♀
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir aistí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1727" | 1727-10-11
| data-sort-value="1793" | 1793-01-05
| [[Sir Forgannwg]]
| [[Cill Dara]]
| [[:d:Q1331217|Q1331217]]
| 8
|-
| [[Nano Nagle]]
| [[Íomhá:Nano Nagle.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean rialta Chríostaí, ban-ab (1728–1784) ♀
| [[bean rialta Chríostaí]]
| data-sort-value="1728" | 1728
| data-sort-value="1784" | 1784-04-20
| [[Contae Chorcaí]]
| [[Corcaigh]]
| [[:d:Q596669|Q596669]]
| 11
|-
| [[Amelia Curran]]
|
| péintéir Éireannach (1775–1847)
| [[péintéir]]
| data-sort-value="1775" | 1775
| data-sort-value="1847" | 1847
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[an Róimh]]
| [[:d:Q2842660|Q2842660]]
| 10
|-
| [[Catherine McAuley]]
| [[Íomhá:Photo mcauley.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] duine rialta, [[Bean rialta|bean rialta]] agus [[Altra|altra]] (1778–1841) ♀
| [[duine rialta]]<br/>[[bean rialta]]<br/>[[altra]]
| data-sort-value="1778" | 1778-09-29
| data-sort-value="1841" | 1841-11-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q2736460|Q2736460]]
| 15
|-
| [[Anna Doyle Wheeler]]
| [[Íomhá:Anna Doyle Wheeler.jpg|center|40px]]
| ceoltóir agus gníomhaí ar son cearta na mban
| [[scríbhneoir]]<br/>[[gníomhaí ar son chearta na mban]]<br/>[[sufraigéid]]<br/>[[salonnière]]<br/>[[fealsamh]]<br/>[[feimineach]]
| data-sort-value="1785" | 1785
| data-sort-value="1848" | 1848-05-07
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| [[Camden Town]]
| [[:d:Q4766969|Q4766969]]
| 12
|-
| [[Anna Maria Hall]]
| [[Íomhá:Forlorn-hope-amhall.png|center|40px]]
| úrscéalaí Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[eagarthóir]]<br/>[[daonchara]]
| data-sort-value="1800" | 1800-01-06
| data-sort-value="1881" | 1881-01-30
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Molesey]]
| [[:d:Q562000|Q562000]]
| 16
|-
| [[Barbara Arbuthnott]]
| [[Íomhá:Barbara Arbuthnott og Lars Olsen Hoås SU-L01.0296 (cropped).jpg|center|40px]]
| scríbhneoir
| [[feirmeoir]]
| data-sort-value="1822" | 1822-09-05
| data-sort-value="1904" | 1904-08-28
| [[An Teampall Mór]]
|
| [[:d:Q4858720|Q4858720]]
| 4
|-
| [[Ismania Nugent]]
| [[Íomhá:Ismania Catherine FitzRoy, Baroness Southampton.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean choimhdeachta, Lady of the Bedchamber (1838–1918) ♀; child of Walter Nugent, 1st Baron Nugent agus Georgiana Elizabeth Jenkinson; spouse of Charles FitzRoy, 3rd Baron Southampton
| [[bean choimhdeachta]]
| data-sort-value="1838" | 1838-09-23
| data-sort-value="1918" | 1918-08-18
| [[Éire]]
|
| [[:d:Q3802599|Q3802599]]
| 3
|-
| [[Joanna Hiffernan]]
| [[Íomhá:Courbe Portrait de Jo.jpg|center|40px]]
| mainicín Éireannach
| [[mainicín ealaíne]]<br/>[[péintéir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1843" | 1843
| data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1903
| [[Luimneach]]
| [[Holborn]]
| [[:d:Q457483|Q457483]]
| 15
|-
| [[Ellen (Nellie) Cashman]]
| [[Íomhá:Ellen Cashman.gif|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] taiscéalaí, bialannaí agus prospector (1845–1925) ♀; Alaska Women's Hall of Fame, Arizona Women's Hall of Fame, National Cowgirl Museum and Hall of Fame agus Alaska Mining Hall of Fame
| [[taiscéalaí]]<br/>[[bialannaí]]<br/>[[prospector]]
| data-sort-value="1845" | 1845-08-25
| data-sort-value="1925" | 1925-01-04
| [[An Cóbh]]
| [[Victoria, an Cholóim Bhriotanach|Victoria]]
| [[:d:Q602294|Q602294]]
| 8
|-
| [[Annie Jessy Curwen]]
|
| múinteoir ceoil Éireannach
| [[pianódóir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1845" | 1845
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q4769321|Q4769321]]
| 1
|-
| [[Alice Stopford Green]]
| [[Íomhá:Alicestopfordgreen.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[staraí]]<br/>[[polaiteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1847" | 1847-05-30
| data-sort-value="1929" | 1929-05-28
| [[Ceanannas]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q4726110|Q4726110]]
| 8
|-
| [[Fanny Parnell]]
| [[Íomhá:Miss Fanny Parnell 1882.jpg|center|40px]]
| file Éireannach (1848 – 1882)
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]
| data-sort-value="1848" | 1848-09-04
| data-sort-value="1882" | 1882-07-20
|
|
| [[:d:Q3066476|Q3066476]]
| 5
|-
| [[George Egerton]]
| [[Íomhá:George Egerton in the 1930s.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[An Astráil|astrálach]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], drámadóir, [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] agus aistritheoir (1859–1945) ♀; child of John Joseph Dunne agus Elizabeth George; spouse of Reginald Edward Golding Bright, Henry Peter Higginson agus Egerton Clairmonte
| [[scríbhneoir]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[aistritheoir]]
| data-sort-value="1859" | 1859-12-14<br/>1860
| data-sort-value="1945" | 1945-08-12
| [[an Astráil]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q273207|Q273207]]
| 10
|-
| [[Amanda McKittrick Ros]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[File|file]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] (1860–1939) ♀; notable work Irene Iddesleigh
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1860" | 1860-12-08
| data-sort-value="1939" | 1939-02-02
| [[Baile na hInse, Contae an Dúin]]
| [[Béal Feirste]]
| [[:d:Q4739696|Q4739696]]
| 4
|-
| [[May Langrishe]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1864" | 1864-12-31
| data-sort-value="1939" | 1939-01-24
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [[Charmouth]]
| [[:d:Q1727762|Q1727762]]
| 4
|-
| [[Louisa Martin]]
| [[Íomhá:Mollie martin.jpg|center|40px]]
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1865" | 1865-09-03
| data-sort-value="1941" | 1941-10-24
| [[An Dúcharraig]]
| [[Port Rois]]
| [[:d:Q1395948|Q1395948]]
| 12
|-
| [[Lena Rice]]
| [[Íomhá:Lena rice.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]] imreoir leadóige (1866–1907) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1866" | 1866-06-21
| data-sort-value="1907" | 1907-06-21
| [[Loch Ceann]]
| [[Loch Ceann]]
| [[:d:Q267303|Q267303]]
| 22
|-
| [[Lily Yeats]]
| [[Íomhá:John Butler Yeats Lily Yeats at Bedford Park.jpg|center|40px]]
| ealaíontóir Éireannach
| [[dearthóir]]
| data-sort-value="1866" | 1866-08-25
| data-sort-value="1949" | 1949-01-05
| [[Inis Crabhann]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q5191739|Q5191739]]
| 8
|-
| [[Aleen Cust]]
| [[Íomhá:Aleen Cust portrait.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Tréidlia|tréidlia]] (1868–1937) ♀; child of Sir Leopold Cust, 2nd Baronet agus Charlotte Sobieske Isabel Bridgeman
| [[tréidlia]]
| data-sort-value="1868" | 1868
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]]
| [[Iamáice]]
| [[:d:Q4714359|Q4714359]]
| 7
|-
| [[Annie Patterson]]
|
| orgánaí agus cumadóir ceoil
| [[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[múinteoir ceoil]]<br/>[[orgánaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[léachtóir]]
| data-sort-value="1868" | 1868-10-27
| data-sort-value="1934" | 1934-01-16
| [[An Lorgain]]
| [[Corcaigh]]
| [[:d:Q4769404|Q4769404]]
| 7
|-
| [[M. Obré]]
| [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1870" | 1870s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739841|Q55739841]]
| 1
|-
| [[Annie M. P. Smithson]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[cnáimhseach]]<br/>[[údar]]<br/>[[altra]]<br/>[[gníomhaí polaitiúil]]
| data-sort-value="1873" | 1873-09-26
| data-sort-value="1948" | 1948-02-21
| [[Dumhach Thrá]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q4769366|Q4769366]]
| 3
|-
| [[Annie Moore]]
| [[Íomhá:Annie Moore.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] person (1874–1924) ♀
|
| data-sort-value="1874" | 1874-04-24
| data-sort-value="1924" | 1924-12-06
| [[Corcaigh]]
| [[Manhattan]]
| [[:d:Q529195|Q529195]]
| 6
|-
| [[Hilda Chater]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir fichille (1874–1968) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1874" | 1874-08-28
| data-sort-value="1968" | 1968-11-27
|
|
| [[:d:Q105722375|Q105722375]]
| 4
|-
| [[Eilís Ní Phartholáin]]
|
| scríbhneoir agus gníomhaí Éireannach
| [[file]]<br/>[[gearrscéalaí]]<br/>[[gníomhaí polaitiúil]]
| data-sort-value="1875" | 1875-11-26
| data-sort-value="1946" | 1946
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4725870|Q4725870]]
| 4
|-
| [[Bickford]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1875" | 1875
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739807|Q55739807]]
| 0
|-
| [[T. D. Good-Carroll]]
| [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1879" | 1879-11-01
| data-sort-value="1958" | 1958-02-21
| [[An Charraig Dhubh]]
| [[Droichead na Dothra]]
| [[:d:Q27044123|Q27044123]]
| 3
|-
| [[Sara Allgood]]
| [[Íomhá:Sara Allgood 1939.JPG|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-30<br/>1883
| data-sort-value="1950" | 1950-09-13
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Woodland Hills]]
| [[:d:Q238070|Q238070]]
| 30
|-
| [[Mary Dickenson-Auner]]
|
| cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[veidhleadóir]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-24
| data-sort-value="1965" | 1965-05-25
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Vín]]
| [[:d:Q1719083|Q1719083]]
| 4
|-
| [[Irene Hamilton]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739833|Q55739833]]
| 0
|-
| [[Manders]]
| [[Íomhá:Mrs Manders.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739843|Q55739843]]
| 1
|-
| [[Hazlett]]
| [[Íomhá:Irish International Badminton team 1909.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q84044654|Q84044654]]
| 1
|-
| [[Louisa Plews]]
| [[Íomhá:Irish International Badminton team 1912.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1881" | 1881
| data-sort-value="1969" | 1969-12-10
|
| [[Baile na Lobhar]]
| [[:d:Q55739855|Q55739855]]
| 1
|-
| [[Beatrice Elvery]]
| [[Íomhá:William Orpen Bridgit.JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] péintéir, ealaíontóir gloine daite, dealbhóir agus maisitheoir (fl. 1904–1970) (1881–1970) ♀
| [[péintéir]]<br/>[[ealaíontóir gloine daite]]<br/>[[dealbhóir]]<br/>[[maisitheoir]]
| data-sort-value="1883" | 1883-04-30
| data-sort-value="1970" | 1970-05-21
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4877145|Q4877145]]
| 4
|-
| [[Storey]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1885" | 1885
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739860|Q55739860]]
| 0
|-
| [[H. Pigot]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1887" | 1887
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554314|Q65554314]]
| 0
|-
| [[C. Johnstone]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q27574560|Q27574560]]
| 0
|-
| [[Nora Lambert]]
| [[Íomhá:Miss Lambert.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554502|Q65554502]]
| 1
|-
| [[F. O. D. Trench]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1889" | 1889
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q27574551|Q27574551]]
| 0
|-
| [[E. F. Stewart]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1890" | 1890s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739822|Q55739822]]
| 0
|-
| [[Bridget Dowling]]
| [[Íomhá:Bridget Dowling Hitler NYWTS.jpg|center|40px]]
| céilí Alois Hitler
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-03
| data-sort-value="1969" | 1969-11-18
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Long Island]]
| [[:d:Q454576|Q454576]]
| 16
|-
| [[Patricia Collinge]]
| [[Íomhá:Patricia-collinge-trailer.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1892" | 1892-09-20
| data-sort-value="1974" | 1974-04-10
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q177208|Q177208]]
| 20
|-
| [[Dorothy Colpoys]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1894" | 1894-11-26
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Surrey]]
| [[Devon]]
| [[:d:Q27783241|Q27783241]]
| 2
|-
| [[A. M. Head]]
| [[Íomhá:Mrs A.M. Head.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q15290937|Q15290937]]
| 4
|-
| [[Enid Starkie]]
|
| léirmheastóir liteartha Éireannach
| [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[focleolaí]]
| data-sort-value="1897" | 1897-08-18
| data-sort-value="1970" | 1970-04-21
| [[Cill Iníon Léinín]]
|
| [[:d:Q1343100|Q1343100]]
| 3
|-
| [[Ninette de Valois]]
| [[Íomhá:Ninette de Valois (1974).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] damhsóir bailé, cóiréagrafaí, leabhrógaí, máistir bailé, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], múinteoir bailé, [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], ballet director agus damhsóir (1898–2001) ♀; Chevalier de la Légion d'honneur, Gradam Laurence Olivier, Dame Commander of the Order of the British Empire, Duais Erasmus, Companion of Honour, Ord Fiúntais, Bonn Albert, Society of London Theatre Special Award, Critics' Circle Award for Distinguished Service to the Arts agus Queen Elizabeth II Coronation Award; member of Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá; child of Thomas Robert Alexander Stannus agus Elizabeth Graydon Smith; spouse of Arthur Blackall Connell
| [[damhsóir bailé]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[máistir bailé]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir bailé]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1898" | 1898-06-06
| data-sort-value="2001" | 2001-03-08
| [[Baile Coimín]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q234436|Q234436]]
| 34
|-
| [[Elizabeth Bowen]]
| [[Íomhá:Elizabeth Bowen (cropped).png|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[gearrscéalaí]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-07
| data-sort-value="1973" | 1973-02-22
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q235308|Q235308]]
| 44
|-
| [[Eileen Percy]]
| [[Íomhá:Eileen Percy - Aug 14 1920 EH.jpg|center|40px]]
| aisteoir Gael-Mheiriceánach (1900-1973)
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-21
| data-sort-value="1973" | 1973-07-29
| [[Béal Feirste]]
| [[Los Angeles, California|Los Angeles]]
| [[:d:Q2070491|Q2070491]]
| 12
|-
| [[D. Anderson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739817|Q55739817]]
| 0
|-
| [[D. Pilkington]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739819|Q55739819]]
| 0
|-
| [[Muriel Homan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739840|Q55739840]]
| 0
|-
| [[Iris Origo]]
| [[Íomhá:Iris Origo Donata.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Briotanach
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[feirmeoir]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[dialannaí]]
| data-sort-value="1902" | 1902-08-15
| data-sort-value="1988" | 1988-06-28
| [[Gloucestershire]]
| [[Siena]]
| [[:d:Q518613|Q518613]]
| 8
|-
| [[Mary Katherine Herbert]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] spiaire agus gníomhaire SOE (1903–1983) ♀; spouse of Claude de Baissac
| [[spiaire]]<br/>[[gníomhaire SOE]]
| data-sort-value="1903" | 1903-10-01
| data-sort-value="1983" | 1983-01-23
| [[Cas-gwent]]
| [[Frant]]
| [[:d:Q3296186|Q3296186]]
| 6
|-
| [[Ellen Organ]]
| [[Íomhá:Little Nellie of Holy God.gif|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misteach agus visionary (1903–1908) ♀
| [[misteach]]<br/>[[visionary]]
| data-sort-value="1903" | 1903-08-24
| data-sort-value="1908" | 1908-02-02
| [[Port Láirge]]
| [[Corcaigh]]
| [[:d:Q3337916|Q3337916]]
| 5
|-
| [[Derreen Good]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1904" | 1904-08-15
| data-sort-value="2000" | 20th century
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q55739818|Q55739818]]
| 1
|-
| [[Norma Stoker]]
| [[Íomhá:Norma Stoker.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir leadóige]]<br/>[[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1905" | 1905-03-26
| data-sort-value="1962" | 1962-08-21
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1999289|Q1999289]]
| 5
|-
| [[Olive Wilson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1905" | 1905
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q2019968|Q2019968]]
| 2
|-
| [[Edel Quinn]]
| [[Íomhá:Edel Quinn.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misinéir (1907–1944) ♀
| [[misinéir]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-14
| data-sort-value="1944" | 1944-05-12
| [[Ceann Toirc]]
| [[Nairobi]]
| [[:d:Q443996|Q443996]]
| 15
|-
| [[G. Good]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554295|Q65554295]]
| 0
|-
| [[Christabel Bielenberg]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[An Ghearmáin|gearmánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus trodaí frithbheartaíochta (1909–2003) ♀; Commander's Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany; child of Percy Collingwood Burton agus Christabel Rose Harmsworth; spouse of Peter Bielenberg
| [[scríbhneoir]]<br/>[[trodaí frithbheartaíochta]]
| data-sort-value="1909" | 1909-06-18
| data-sort-value="2003" | 2003-11-02
| [[Londain]]
| [[An Tulach]]
| [[:d:Q97287|Q97287]]
| 7
|-
| [[Margaret Kelly]]
| [[Íomhá:MargaretKellyYoung.JPG|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[bainisteoir]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-24
| data-sort-value="2004" | 2004-09-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Páras]]
| [[:d:Q1747577|Q1747577]]
| 8
|-
| [[Eileen Goulding]]
| [[Íomhá:Irish Leinster Interprovincial Badminton team 1936.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1910" | 1910s
|
|
|
| [[:d:Q84044350|Q84044350]]
| 1
|-
| [[Billy Kelly]]
| [[Íomhá:Billie Kelly.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1910" | 1910s
|
|
|
| [[:d:Q84044367|Q84044367]]
| 1
|-
| [[Mavis Macnaughton]]
| [[Íomhá:Mavis Hamilton.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-14
| data-sort-value="1958" | 1958-11
| [[Ráth Domhnaigh]]
|
| [[:d:Q1647577|Q1647577]]
| 5
|-
| [[G. Carty]]
| [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1911" | 1911
|
|
|
| [[:d:Q65554294|Q65554294]]
| 1
|-
| [[Marguerite Dockrell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (1912–1983) ♀; child of [[Henry Morgan Dockrell]]
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-10
| data-sort-value="1983" | 1983-09
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Northampton]]
| [[:d:Q23936583|Q23936583]]
| 4
|-
| [[Geraldine Fitzgerald]]
| [[Íomhá:Geraldine-Fitzgerald-August-1944.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir drámaíochta]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1913" | 1913-11-24
| data-sort-value="2005" | 2005-07-17
| [[Na Clocha Liatha]]
| [[Upper East Side]]
| [[:d:Q236396|Q236396]]
| 38
|-
| [[Anita Leslie]]
|
| beathaisnéisí Éireannach
| [[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1914" | 1914-11-21
| data-sort-value="1985" | 1985-11-05
|
|
| [[:d:Q4765648|Q4765648]]
| 2
|-
| [[Joyce Redman]]
|
| aisteoir Angla-Éireannach
| [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amharclannóir]]
| data-sort-value="1915" | 1915-12-09
| data-sort-value="2012" | 2012-05-10
| [[Gosforth]]
| [[Pembury]]
| [[:d:Q442956|Q442956]]
| 17
|-
| [[Dorothy Donaldson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[imreoir haca]]
| data-sort-value="1915" | 1915
| data-sort-value="2011" | 2011-09-04
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q1250293|Q1250293]]
| 4
|-
| [[E. Hall]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1915" | 1915
|
|
|
| [[:d:Q134423755|Q134423755]]
| 0
|-
| [[Bridie O'Flaherty]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1917" | 1917-10-27
| data-sort-value="2006" | 2006-01-12
|
| [[Gaillimh]]
| [[:d:Q914007|Q914007]]
| 2
|-
| [[Maeve Brennan]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[iriseoir]]<br/>[[léirmheastóir liteartha]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[colúnaí]]
| data-sort-value="1917" | 1917-01-06
| data-sort-value="1993" | 1993-11-01
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q1883652|Q1883652]]
| 9
|-
| [[Margaret Barry]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[bainseóí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1917" | 1917
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Corcaigh]]
| [[Baile Labhráis]]
| [[:d:Q2073268|Q2073268]]
| 4
|-
| [[Darina Laracy]]
|
| iriseoir agus scríbhneoir Éireannach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aistritheoir]]
| data-sort-value="1917" | 1917-03-30
| data-sort-value="2003" | 2003-07-25
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[an Róimh]]
| [[:d:Q3702544|Q3702544]]
| 4
|-
| [[Marie Kean]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1918" | 1918-06-27
| data-sort-value="1993" | 1993-12-29
| [[An Ros, Contae Bhaile Átha Cliath|An Ros]]
| [[Domhnach Broc]]
| [[:d:Q3292619|Q3292619]]
| 7
|-
| [[Josie MacAvin]]
|
| dearthóir seit
| [[dearthóir léiriúchán]]
| data-sort-value="1919" | 1919-04-23
| data-sort-value="2005" | 2005-01-26
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile na Manach]]
| [[:d:Q178716|Q178716]]
| 9
|-
| [[Barbara Good]]
| [[Íomhá:Barbara J. Good.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920
|
|
|
| [[:d:Q807442|Q807442]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Shaw]]
| [[Íomhá:Elizabeth Shaw (1989) by Guenter Prust.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scigealaíontóir, maisitheoir, cartúnaí, maisitheoir, ealaíontóir grafach, [[Grianghrafadóir|grianghrafadóir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus scríbhneoir litríocht pháistí (1920–1992) ♀; Gutenberg Prize
| [[scigealaíontóir]]<br/>[[maisitheoir]]<br/>[[cartúnaí]]<br/>[[ealaíontóir grafach]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1920" | 1920-05-04
| data-sort-value="1992" | 1992-06-27
| [[Béal Feirste]]
| [[Beirlín]]
| [[:d:Q1331314|Q1331314]]
| 3
|-
| [[Eilís Dillon]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1920" | 1920-03-07
| data-sort-value="1994" | 1994-07-19
| [[Gaillimh]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1567235|Q1567235]]
| 9
|-
| [[Nora Conway]]
| [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920s
| data-sort-value="2010" | 2010s
|
|
| [[:d:Q6457791|Q6457791]]
| 3
|-
| [[B. Potter]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920s
|
|
|
| [[:d:Q55739806|Q55739806]]
| 0
|-
| [[Leland Bardwell]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>[[drámadóir]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-25
| data-sort-value="2016" | 2016-06-28
| [[Chennai]]
| [[Sligeach]]
| [[:d:Q1816611|Q1816611]]
| 4
|-
| [[Kathleen Ryan]]
| [[Íomhá:Kathleen Ryan (in "Odd Man Out").png|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-08
| data-sort-value="1985" | 1985-12-11<br/>1985-11-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q3194084|Q3194084]]
| 7
|-
| [[V. H. Gillespie]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1923" | 1923
|
|
|
| [[:d:Q65554623|Q65554623]]
| 0
|-
| [[Mary Catherine Tinney]]
|
| taidhleoir Éireannach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1924" | 1924-02-15
| data-sort-value="2006" | 2006-11-22
| [[Albain]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1410325|Q1410325]]
| 3
|-
| [[Sheila Manahan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1924" | 1924-01-01
| data-sort-value="1988" | 1988-03-29
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q1414336|Q1414336]]
| 4
|-
| [[Anna Manahan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1924" | 1924-10-18
| data-sort-value="2009" | 2009-03-08
| [[Contae Phort Láirge]]
| [[Port Láirge]]
| [[:d:Q2358194|Q2358194]]
| 7
|-
| [[Peggy Cummins]]
| [[Íomhá:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach a rugadh sa Bhreatain Bheag
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-18
| data-sort-value="2017" | 2017-12-29
| [[Prestatyn]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q441467|Q441467]]
| 20
|-
| [[Doreen Keogh]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1925" | 1925-05-02<br/>1924-04-10
| data-sort-value="2017" | 2017-12-31
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Mhic Andáin]]
| [[:d:Q2018740|Q2018740]]
| 5
|-
| [[B. Curran]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1925" | 1925
|
|
|
| [[:d:Q65554200|Q65554200]]
| 0
|-
| [[W. Swann]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1925" | 1925
|
|
|
| [[:d:Q134573262|Q134573262]]
| 0
|-
| [[Anne McCaffrey]]
| [[Íomhá:Anne McCaffrey 2005.JPG|center|40px]]
| úrscéalaí Gael-Mheiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1926" | 1926-04-01
| data-sort-value="2011" | 2011-11-21
| [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]
| [[An Caisleán Nua, Contae Chill Mhantáin|An Caisleán Nua]]
| [[:d:Q233046|Q233046]]
| 40
|-
| [[Alice Glenn]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-17
| data-sort-value="2011" | 2011-12-16
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Deilginis]]
| [[:d:Q2646906|Q2646906]]
| 2
|-
| [[Jean Kennedy Smith]]
| [[Íomhá:Jean Kennedy c1953.jpg|center|40px]]
| taidhleoir Gael-Mheiriceánach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1928" | 1928-02-20
| data-sort-value="2020" | 2020-06-17
| [[Bostún, Massachusetts|Bostún]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q272401|Q272401]]
| 30
|-
| [[Mona Baptiste]]
|
| [[Oileán na Tríonóide agus Tobága|Oileán na Tríonóide agus Tobága]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1949–) (1928–1993) ♀; spouse of William Morrison
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1928" | 1928-06-21
| data-sort-value="1993" | 1993-06-25
| [[Oileán na Tríonóide]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1662382|Q1662382]]
| 6
|-
| [[Kitty Hayes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Ceoltóir|ceoltóir]] (1928–2008) ♀
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1928" | 1928
| data-sort-value="2008" | 2008-05-17
|
|
| [[:d:Q1949254|Q1949254]]
| 3
|-
| [[Maeve Kyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir haca, rábálaí agus reathaí meánfhaid (1928–2025) ♀; Oifigeach Ord Impireacht na Breataine
| [[imreoir haca]]<br/>[[rábálaí]]<br/>[[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-06
| data-sort-value="2025" | 2025-07-23
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q6729406|Q6729406]]
| 6
|-
| [[Sheila Smyth]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1928" | 1928
|
|
|
| [[:d:Q27793294|Q27793294]]
| 0
|-
| [[Catherine Gaskin]]
|
| úrscéalaí Gael-Astráileach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1929" | 1929-04-02
| data-sort-value="2009" | 2009-09-06
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]<br/>[[Dundalk Bay]]
| [[Sydney]]
| [[:d:Q513055|Q513055]]
| 7
|-
| [[Esme Mercer]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
|
|
| [[:d:Q27672134|Q27672134]]
| 0
|-
| [[R. Gibson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
|
|
| [[:d:Q65554544|Q65554544]]
| 0
|-
| [[Jennifer Johnston]]
| [[Íomhá:Jennifer Johnston (novelist).png|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-12
| data-sort-value="2025" | 2025-02-25
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Dún Laoghaire]]
| [[:d:Q526219|Q526219]]
| 15
|-
| [[Yvonne Kelly]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1930" | 1930s
|
|
|
| [[:d:Q1547285|Q1547285]]
| 2
|-
| [[Susan Devlin]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1931" | 1931
|
| [[Winnipeg]]
|
| [[:d:Q2363393|Q2363393]]
| 3
|-
| [[Yvonne Barr]]
|
| víreolaí Éireannach
| [[vireolaí]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-11
| data-sort-value="2016" | 2016-02-13
| [[Ceatharlach]]
| [[Melbourne]]
| [[:d:Q456705|Q456705]]
| 13
|-
| [[Anne Donnelly]]
|
| péintéir Éireannach
| [[péintéir]]
| data-sort-value="1932" | 1932
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q1117247|Q1117247]]
| 3
|-
| [[J. Duncan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1932" | 1932
|
|
|
| [[:d:Q65554344|Q65554344]]
| 0
|-
| [[Jean Lawless]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1933" | 1933
|
|
|
| [[:d:Q13481865|Q13481865]]
| 2
|-
| [[Audrey Dalton]]
| [[Íomhá:Audrey Dalton Wagon Train 1959.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1934" | 1934-01-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q439915|Q439915]]
| 19
|-
| [[Ann Ormonde]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-20
|
| [[Coill Mhic Thomáisín]]
|
| [[:d:Q263468|Q263468]]
| 2
|-
| [[Nuala Fennell]]
| [[Íomhá:Nuala Fennell, April 1983 (cropped).jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-25
| data-sort-value="2009" | 2009-08-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Bóthar Mhuirfean]]
| [[:d:Q526634|Q526634]]
| 5
|-
| [[Mary Bryan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2017" | 2017-10-26
| [[Trá Lí]]
|
| [[:d:Q1906224|Q1906224]]
| 2
|-
| [[Morgan Llywelyn]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-03
|
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
|
| [[:d:Q3862976|Q3862976]]
| 5
|-
| [[Elizabeth Shaughnessy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] imreoir fichille (*1937) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1937" | 1937
|
|
|
| [[:d:Q5363498|Q5363498]]
| 2
|-
| [[Carmencita Hederman]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1939" | 1939-10-23
| data-sort-value="2025" | 2025-05-31
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1043753|Q1043753]]
| 4
|-
| [[Deirdre O'Connell]]
|
| ban-aisteoir agus amhránaí Gael-Mheiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-16
| data-sort-value="2001" | 2001-06-09
| [[South Bronx]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q2916434|Q2916434]]
| 5
|-
| [[Alice Hanratty]]
|
| ealaíontóir Éireannach
| [[péintéir]]<br/>[[ealaíontóir grafach]]
| data-sort-value="1939" | 1939
| data-sort-value="2025" | 2025-05-13
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4725899|Q4725899]]
| 2
|-
| [[Gemma O'Connor]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[athchóiritheoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1501154|Q1501154]]
| 4
|-
| [[Lena Rea]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
|
|
| [[:d:Q1817335|Q1817335]]
| 2
|-
| [[Alice O'Sullivan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (*1940) ♀
|
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4726040|Q4726040]]
| 1
|-
| [[Bernadette Greevy]]
|
| amhránaí
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1940" | 1940-07-03
| data-sort-value="2008" | 2008-09-26
|
|
| [[:d:Q4892795|Q4892795]]
| 1
|-
| [[Joan McCloy]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
|
|
| [[:d:Q6519433|Q6519433]]
| 2
|-
| [[Fidelma Macken]]
|
| breitheamh Éireannach
| [[breitheamh]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]<br/>[[abhcóide]]<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1411301|Q1411301]]
| 4
|-
| [[Maureen Mockford]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-27
| data-sort-value="2008" | 2008-01-12
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q13481867|Q13481867]]
| 3
|-
| [[Claire Walsh]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-27<br/>1942-07-27
|
|
|
| [[:d:Q42294660|Q42294660]]
| 2
|-
| [[Jane Leslie]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1942" | 1942
|
|
|
| [[:d:Q65554348|Q65554348]]
| 0
|-
| [[Mary Dinan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1943" | 1943
| data-sort-value="2024" | 2024-11-02
|
|
| [[:d:Q6780729|Q6780729]]
| 1
|-
| [[Mary White]]
|
| polaiteoir Éireannach (Fianna Fáil)
| [[polaiteoir]]<br/>[[duine den lucht gnó]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-07
| data-sort-value="2026" | 2026-01-04
| [[Dún Dealgan]]
|
| [[:d:Q530899|Q530899]]
| 5
|-
| [[Margaret Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1944) ♀
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1944" | 1944-09-21
|
|
|
| [[:d:Q41446936|Q41446936]]
| 1
|-
| [[Mary Upton]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-05-30
|
| [[Cill Rois]]
|
| [[:d:Q540353|Q540353]]
| 4
|-
| [[Mary Freehill]]
| [[Íomhá:Mary Freehill PES Group meeting 2019.jpg|center|40px]]
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-22
|
|
|
| [[:d:Q1906258|Q1906258]]
| 3
|-
| [[Kate Walsh]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-01
| data-sort-value="2007" | 2007-04-24
| [[Cill Droichid]]
|
| [[:d:Q2463581|Q2463581]]
| 3
|-
| [[Kay McCarthy]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1947" | 1947
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3814074|Q3814074]]
| 1
|-
| [[Anne Harris]]
|
| iriseoir Éireannach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-25
|
|
|
| [[:d:Q4768421|Q4768421]]
| 2
|-
| [[Sinéad Cusack]]
| [[Íomhá:Sinead cusack 2021 1.jpg|center|40px]]
| aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-02-18
|
| [[Deilginis]]
|
| [[:d:Q224782|Q224782]]
| 18
|-
| [[Bernie Malone]]
| [[Íomhá:Bernie Malone, 1994.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4894441|Q4894441]]
| 8
|-
| [[Ann Murray]]
| [[Íomhá:Curtain Call (6766562451).jpg|center|40px]]
| amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1949" | 1949-08-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q462570|Q462570]]
| 10
|-
| [[Mary Bergin]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
|
| [[Seanchill]]
|
| [[:d:Q1627129|Q1627129]]
| 5
|-
| [[Sorcha Cusack]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3491160|Q3491160]]
| 20
|-
| [[Mary Tracey-Purcell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1949) ♀
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-22
|
|
|
| [[:d:Q42293853|Q42293853]]
| 4
|-
| [[Maxi]]
|
| DJ, aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q510649|Q510649]]
| 10
|-
| [[Wendy Donnelly]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950s
|
|
|
| [[:d:Q2559274|Q2559274]]
| 1
|-
| [[Pádraigín Ní Uallacháin]]
| [[Íomhá:Pádraigín Ní Uallacháin.jpg|center|40px]]
| amhránaí agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[acadóir]]<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-23
|
| [[Contae Lú]]
|
| [[:d:Q2729382|Q2729382]]
| 4
|-
| [[Gemma Craven]]
|
| amhránaí agus aisteoir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4943576|Q4943576]]
| 8
|-
| [[Dorothy Cunningham]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q26955634|Q26955634]]
| 1
|-
| [[F. Cunningham]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q65554280|Q65554280]]
| 0
|-
| [[Aileen Noonan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1950) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q110160815|Q110160815]]
| 2
|-
| [[Sarah Ludford, Baroness Ludford]]
| [[Íomhá:Official portrait of Baroness Ludford crop 2, 2024.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Briotanach (rugadh 1951)
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951-03-14
|
| [[Halesworth]]
|
| [[:d:Q336425|Q336425]]
| 11
|-
| [[Ann McQuaid]]
|
| curachóir Éireannach
| [[canúálaí]]
| data-sort-value="1951" | 1951-08-26
|
|
|
| [[:d:Q4766565|Q4766565]]
| 1
|-
| [[Anne Anderson]]
| [[Íomhá:Anne Anderson (cropped).jpg|center|40px]]
| taidhleoir Éireannach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07
|
| [[Cluain Meala]]
|
| [[:d:Q564938|Q564938]]
| 6
|-
| [[Barbara Beckett]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03
|
| [[Tuaisceart Éireann]]
|
| [[:d:Q807346|Q807346]]
| 3
|-
| [[Alison O'Donnell]]
| [[Íomhá:Alison O'Donnell by Niall Reddy at WW.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4727154|Q4727154]]
| 4
|-
| [[Antoinette McKenna]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-25
| data-sort-value="2012" | 2012
|
|
| [[:d:Q4775594|Q4775594]]
| 1
|-
| [[Diane Underwood]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|
|
|
| [[:d:Q26958541|Q26958541]]
| 1
|-
| [[Ann O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27881115|Q27881115]]
| 2
|-
| [[Vivienne Smith]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27886476|Q27886476]]
| 2
|-
| [[Nollaig Casey]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[fidléir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2469858|Q2469858]]
| 3
|-
| [[Bairbre Dowling]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1953" | 1953-03-27
| data-sort-value="2016" | 2016-01-20
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Manhattan]]
| [[:d:Q2879967|Q2879967]]
| 3
|-
| [[Cornelia Hayes O'Herlihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (*1953) ♀; spouse of Lorcan O'Herlihy
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2997473|Q2997473]]
| 1
|-
| [[Ann Buckley]]
|
| scoláire Éireannach
| [[údar]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q4766291|Q4766291]]
| 3
|-
| [[Áine Brady]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-08
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q249955|Q249955]]
| 3
|-
| [[Síle de Valera]]
| [[Íomhá:Síle de Valera 1981 01.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q436181|Q436181]]
| 8
|-
| [[Bairbre de Brún]]
| [[Íomhá:Bairbre de Brún 2008-10-19 Strasbourg (cropped).jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q450673|Q450673]]
| 10
|-
| [[Geraldine Brannigan]]
|
| iomaitheoir Eurovision 1975
| [[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| [[Cluain Tarbh]]
|
| [[:d:Q451689|Q451689]]
| 8
|-
| [[Rynagh O'Grady]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1954" | 1954
| data-sort-value="2021" | 2021-02-08
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q3453946|Q3453946]]
| 7
|-
| [[Catherine Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (*1954) ♀
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3663581|Q3663581]]
| 4
|-
| [[Mary Geaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca, camogie player agus imreoir peile Gaelaí (*1954) ♀
| [[imreoir haca]]<br/>[[camogie player]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-06
|
| [[Oileán Ciarraí]]
|
| [[:d:Q6779624|Q6779624]]
| 1
|-
| [[Christine Fulcher]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1954) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-20
|
|
|
| [[:d:Q27922118|Q27922118]]
| 2
|-
| [[Bríd Brennan]]
| [[Íomhá:Brid Brennan - Day 3 diff 2025.png|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q913526|Q913526]]
| 9
|-
| [[Alexandra Colen]]
| [[Íomhá:AlexandraColen1996.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach-Beilgeach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2833256|Q2833256]]
| 4
|-
| [[Anna Livia Julian Brawn]]
| [[Íomhá:Anna Livia in Nedlands (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] aistritheoir, [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] agus teangeolaí (1955–2007) ♀; child of Patrick St. John Pavier Brawn agus Dympna Monica Porter; notable work Minimax
| [[aistritheoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[teangeolaí]]
| data-sort-value="1955" | 1955-11-13
| data-sort-value="2007" | 2007-08-07
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[California]]
| [[:d:Q4767237|Q4767237]]
| 5
|-
| [[Mary Coughlan]]
| [[Íomhá:Marycoughlan.JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]], ceoltóir snagcheoil, ealaíontóir taifeadta agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1984–) (*1956) ♀; spouse of Frank Bonadio
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[ceoltóir snagcheoil]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-05-05
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q369823|Q369823]]
| 9
|-
| [[Máire Ní Chathasaigh]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[craoltóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| [[Droichead na Bandan]]
|
| [[:d:Q975053|Q975053]]
| 2
|-
| [[Kathleen O'Beirne]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1736283|Q1736283]]
| 2
|-
| [[Máire Breatnach]]
|
| fidléir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[fidléir]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[méarchláraí]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3331954|Q3331954]]
| 4
|-
| [[Anne O'Brien]]
|
| peileadóir
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1956" | 1956-01-25
| data-sort-value="2016" | 2016-08-29
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[an Róimh]]
| [[:d:Q4768690|Q4768690]]
| 6
|-
| [[Biddy Phillips]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1956" | 1956
| data-sort-value="2010" | 2010-07-07
| [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]]
|
| [[:d:Q4904090|Q4904090]]
| 1
|-
| [[Linda Andrews]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
| [[:d:Q27036227|Q27036227]]
| 1
|-
| [[Brenda McGrory]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1956) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-04-29
|
|
|
| [[:d:Q27927243|Q27927243]]
| 2
|-
| [[Lynn McCrave]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
| [[:d:Q65554433|Q65554433]]
| 0
|-
| [[Geraldine Feeney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] polaiteoir, Seanadóir na hÉireann (*1957) ♀
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-09
|
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
|
| [[:d:Q304576|Q304576]]
| 2
|-
| [[Siobhán McCarthy]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q969376|Q969376]]
| 2
|-
| [[Alison Browner]]
|
| amhránaí agus amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1490059|Q1490059]]
| 4
|-
| [[Angela Downey]]
|
| imreoir camógaíochta Éireannach
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q4762431|Q4762431]]
| 1
|-
| [[Ann Downey]]
|
| imreoir camógaíochta
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q4766370|Q4766370]]
| 1
|-
| [[Daire Brehan]]
|
| aisteoir agus craoltóir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[abhcóide]]
| data-sort-value="1957" | 1957-08-07
| data-sort-value="2012" | 2012-08-30
|
|
| [[:d:Q5209539|Q5209539]]
| 1
|-
| [[Regina Joyce]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
|
|
|
| [[:d:Q7308488|Q7308488]]
| 3
|-
| [[Ann Crossan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
|
|
| [[:d:Q26958736|Q26958736]]
| 0
|-
| [[Aisling O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-07
|
|
|
| [[:d:Q27922111|Q27922111]]
| 2
|-
| [[Deirdre Sheehan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-25
|
|
|
| [[:d:Q27995560|Q27995560]]
| 2
|-
| [[Niamh McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1957) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-06
|
|
|
| [[:d:Q135389748|Q135389748]]
| 0
|-
| [[Breda Grennell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1957) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-28
|
|
|
| [[:d:Q135389750|Q135389750]]
| 0
|-
| [[Louise Richardson]]
| [[Íomhá:Louise Richardson.jpg|center|40px]]
| eolaí polaitíochta Éireannach
| [[ollamh]]
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[Trá Mhór]]
|
| [[:d:Q440934|Q440934]]
| 12
|-
| [[Maura O'Connell]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-16
|
| [[Inis (baile)|Inis]]
|
| [[:d:Q2285213|Q2285213]]
| 5
|-
| [[Aisling Walsh]]
| [[Íomhá:Aisling Walsh.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir agus stiúrthóir scannán Éireannach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2443145|Q2443145]]
| 12
|-
| [[Niamh Parsons]]
| [[Íomhá:Niamh-Parsons-08.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2502492|Q2502492]]
| 4
|-
| [[Olivia Musgrave]]
|
| dealbhóir Éireannach
| [[dealbhóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3881841|Q3881841]]
| 2
|-
| [[Ailish Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1958) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-18
|
|
|
| [[:d:Q29997026|Q29997026]]
| 1
|-
| [[Marion Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1958) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135389248|Q135389248]]
| 0
|-
| [[Philodena Grennell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1958) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-04-30
|
|
|
| [[:d:Q135389749|Q135389749]]
| 0
|-
| [[Michèle Burke]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] smideoir agus [[Mainicín faisin|mainicín]] (fl. 1980–) (1959–2025) ♀; Duais Emmy agus Duais an Acadaimh don smideadh agus gruagaireacht is fearr
| [[smideoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| data-sort-value="2025" | 2025-09-26
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q518417|Q518417]]
| 10
|-
| [[Kate Thompson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], aisteoir stáitse agus [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] (*1959) ♀
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q960202|Q960202]]
| 4
|-
| [[Carey May Edge]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-19
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1035934|Q1035934]]
| 5
|-
| [[Margaret M. Murnane]]
|
| fisiceoir Éireannach
| [[fisiceoir]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-23
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q1894870|Q1894870]]
| 10
|-
| [[Marie Murphy-Rollins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-23
|
|
|
| [[:d:Q29996726|Q29996726]]
| 1
|-
| [[Debbie Freeman]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1959" | 1959
|
|
|
| [[:d:Q65554233|Q65554233]]
| 0
|-
| [[Lori Redmond]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1959) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-15
|
|
|
| [[:d:Q135389746|Q135389746]]
| 0
|-
| [[Ann Connellan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1959) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-04-15
|
|
|
| [[:d:Q135389753|Q135389753]]
| 0
|-
| [[Roma Downey]]
| [[Íomhá:Roma Downey 2015.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Léiritheoir scannáin|léiritheoir scannáin]], aisteoir scannáin agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (fl. 1988–) (*1960) ♀; réalta ar Hollywood Walk of Fame, Oifigeach Ord Impireacht na Breataine, TV Land Award agus Gradaim Acadamh Scannán agus Teilifíse na hÉireann; spouse of Mark Burnett, Leland Orser agus David Anspaugh; notable work Touched by an Angel agus A Woman Named Jackie
| [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-06
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q258989|Q258989]]
| 23
|-
| [[Bernie Nolan]]
|
| aisteoir, ceoltóir agus pearsa theilifíse Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[dírbheathaisnéisí]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-17
| data-sort-value="2013" | 2013-07-04
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Weybridge]]
| [[:d:Q4892803|Q4892803]]
| 11
|-
| [[Patricia Walsh]]
|
| caiteoir teisce Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-16
|
|
|
| [[:d:Q16224342|Q16224342]]
| 4
|-
| [[Caroline O'Shea]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1960" | 1960-12-30
|
|
|
| [[:d:Q21936525|Q21936525]]
| 2
|-
| [[Miriam Hopkins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1960) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
|
|
|
| [[:d:Q28037353|Q28037353]]
| 3
|-
| [[Ann O'Sullivan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q55739805|Q55739805]]
| 0
|-
| [[Nikki Lane]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q55739848|Q55739848]]
| 0
|-
| [[Ann Hawkshaw]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q65554176|Q65554176]]
| 0
|-
| [[Siobhain Caffrey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1960) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-08
|
|
|
| [[:d:Q135389754|Q135389754]]
| 0
|-
| [[Michelle Rocca]]
| [[Íomhá:Michelle Rocca in Belfast (cropped).jpg|center|40px]]
| péiceallán Éireannach
| [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[péiceallán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q372148|Q372148]]
| 8
|-
| [[Orla Brady]]
| [[Íomhá:Orla Brady 2020 1 cropped.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1961" | 1961-03-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q444292|Q444292]]
| 20
|-
| [[Ali Hewson]]
| [[Íomhá:Alison Hewson portrait.jpg|center|40px]]
| gníomhaí agus bean ghnó Éireannach
| [[duine den lucht gnó]]
| data-sort-value="1961" | 1961-03-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q777287|Q777287]]
| 12
|-
| [[Anne Heraty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] baincéir (*1961) ♀
| [[baincéir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
| [[:d:Q2651939|Q2651939]]
| 2
|-
| [[Mary-Pat Moore]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6778731|Q6778731]]
| 4
|-
| [[Mary Parr]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1961) ♀
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-01
|
|
|
| [[:d:Q21936533|Q21936533]]
| 3
|-
| [[Janice Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1961) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27562837|Q27562837]]
| 4
|-
| [[Elaine Doyle]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
| [[:d:Q65554263|Q65554263]]
| 0
|-
| [[Dolores Fitzgibbon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1961) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-09-15
|
|
|
| [[:d:Q135389751|Q135389751]]
| 0
|-
| [[Emer Costello]]
| [[Íomhá:Costello, Emer-2148.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-03
|
| [[Contae Lú]]
|
| [[:d:Q525437|Q525437]]
| 8
|-
| [[Hilary Mooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] múinteoir ollscoile, diagaire Caitliceach agus diagaire (*1962) ♀
| [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[diagaire Caitliceach]]<br/>[[diagaire]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1618120|Q1618120]]
| 1
|-
| [[Fionnuala Sherry]]
| [[Íomhá:Fionnuala Sherry.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-20
|
| [[An Nás]]
|
| [[:d:Q1868188|Q1868188]]
| 17
|-
| [[Sian Doody]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[badminton coach]]
| data-sort-value="1962" | 1962-05-05
|
|
|
| [[:d:Q2280741|Q2280741]]
| 1
|-
| [[Pauline McLynn]]
| [[Íomhá:Pauline McLynn.png|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-11
|
| [[Sligeach]]
|
| [[:d:Q3372751|Q3372751]]
| 12
|-
| [[Lucy Riall]]
|
| staraí
| [[staraí]]<br/>[[docent]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-04
|
|
|
| [[:d:Q3839052|Q3839052]]
| 5
|-
| [[Ann Power]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Breitheamh|breitheamh]] agus [[Abhcóide|abhcóide]] (*1962) ♀
| [[breitheamh]]<br/>[[abhcóide]]
| data-sort-value="1962" | 1962-11-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4766624|Q4766624]]
| 4
|-
| [[Anna Merveldt]]
|
| marcach Éireannach
| [[marcach]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-20
|
| [[Maple Ridge]]
|
| [[:d:Q4767347|Q4767347]]
| 2
|-
| [[Anne Jarvis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] leabharlannaí (*1962) ♀
| [[leabharlannaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-31
|
|
|
| [[:d:Q4768472|Q4768472]]
| 2
|-
| [[Audrey Fagan]]
|
| garda Astrálach
| [[garda]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-23
| data-sort-value="2007" | 2007-04-20
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Hayman Island]]
| [[:d:Q4820114|Q4820114]]
| 2
|-
| [[Caitríona Ruane]]
| [[Íomhá:Caitríona Ruane 2014 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir leadóige, an Ríocht Aontaithe
| [[imreoir leadóige]]<br/>[[polaiteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-19
|
| [[Béal Átha na Muice]]
|
| [[:d:Q5017940|Q5017940]]
| 2
|-
| [[Anne Keenan-Buckley]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-07
|
|
|
| [[:d:Q11851668|Q11851668]]
| 2
|-
| [[Sonia Reamsbottom]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1962) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-28
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q24007862|Q24007862]]
| 4
|-
| [[Barbara Johnson]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-05<br/>1962-12-23
|
|
|
| [[:d:Q42287970|Q42287970]]
| 1
|-
| [[Ita Marron]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|
|
| [[:d:Q65554342|Q65554342]]
| 0
|-
| [[Pamela Peard]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-02
|
|
|
| [[:d:Q65965095|Q65965095]]
| 0
|-
| [[Kathy Ann Kelly]]
| [[Íomhá:Kathy Kelly 2707.jpg|center|40px]]
| ceoltóir
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963-03-06
|
| [[Leominster]]
|
| [[:d:Q1736556|Q1736556]]
| 5
|-
| [[Roisin Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1963) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-26
|
|
|
| [[:d:Q21936554|Q21936554]]
| 3
|-
| [[Mary Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-17
|
|
|
| [[:d:Q135389242|Q135389242]]
| 0
|-
| [[Bernadette Lillis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135389246|Q135389246]]
| 0
|-
| [[Elizabeth O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-08-21
|
|
|
| [[:d:Q135389747|Q135389747]]
| 0
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| file Éireannach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q338265|Q338265]]
| 3
|-
| [[Maeve Quinlan]]
| [[Íomhá:Maeve Quinlan at Camp As Sayliyah, Qatar.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[imreoir leadóige]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-16
|
| [[Chicago, Illinois|Chicago]]
|
| [[:d:Q433284|Q433284]]
| 16
|-
| [[Carrie Crowley]]
| [[Íomhá:Carrie Crowley - Day 3 diff 2025.png|center|40px]]
| aisteoir agus craoltóir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[láithreoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[pearsa raidió]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1964" | 1964-05-23
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q1045015|Q1045015]]
| 11
|-
| [[Daryl Kerrigan]]
| [[Íomhá:Daryl Kerrigan.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dearthóir faisin agus dearthóir feisteas (*1964) ♀
| [[dearthóir faisin]]<br/>[[dearthóir feisteas]]
| data-sort-value="1964" | 1964-04-02
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5226200|Q5226200]]
| 1
|-
| [[Susan Ronan]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1964" | 1964-02-21
|
| [[Éire]]
|
| [[:d:Q7648333|Q7648333]]
| 4
|-
| [[Aisling Molloy]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-12
|
|
|
| [[:d:Q23043629|Q23043629]]
| 2
|-
| [[Ciara Doheny]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1964" | 1964-08-04
|
|
|
| [[:d:Q27893278|Q27893278]]
| 0
|-
| [[Catherine Bohan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1964) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-04-18
|
|
|
| [[:d:Q28822774|Q28822774]]
| 2
|-
| [[Rebecca Best]]
|
| imreoir scuaise Éireannach
| [[imreoir scuaise]]
| data-sort-value="1964" | 1964-01-18
|
| [[Sheffield]]
|
| [[:d:Q50839606|Q50839606]]
| 4
|-
| [[Gearoidin Ui Laighleis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1964) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|
|
| [[:d:Q105358147|Q105358147]]
| 0
|-
| [[Sandra Fitzgibbon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1964) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-03-16
|
|
|
| [[:d:Q135389247|Q135389247]]
| 0
|-
| [[Sinead Daly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1964) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-01-01
|
|
|
| [[:d:Q135389752|Q135389752]]
| 0
|-
| [[Kim Jackson]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-08-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q286695|Q286695]]
| 11
|-
| [[Maria Christian]]
| [[Íomhá:Maria Doyle-Cuche 2019-08-28.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-05-06
|
| [[Dún Dealgan]]
|
| [[:d:Q1895757|Q1895757]]
| 9
|-
| [[Anne Cleary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (*1965) ♀
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q2851037|Q2851037]]
| 3
|-
| [[Barbara Griffin]]
|
| aisteoir
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2883953|Q2883953]]
| 3
|-
| [[Miriam Grealey]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-27
|
| [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]]
|
| [[:d:Q6873329|Q6873329]]
| 4
|-
| [[Holly Lane]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q27043986|Q27043986]]
| 1
|-
| [[Ann Stephens]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q27043991|Q27043991]]
| 1
|-
| [[Julie Parkes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1965) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-17
|
|
|
| [[:d:Q28911826|Q28911826]]
| 2
|-
| [[Maeve Moynihan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q65554435|Q65554435]]
| 0
|-
| [[Ursula Noctor]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (1965–1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| data-sort-value="1993" | 1993-04-04
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q106527955|Q106527955]]
| 1
|-
| [[Maire Ni Laighin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-02
|
|
|
| [[:d:Q135389243|Q135389243]]
| 0
|-
| [[Sarah McCloskey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-18
|
|
|
| [[:d:Q135389244|Q135389244]]
| 0
|-
| [[Margaret Timoney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-16
|
|
|
| [[:d:Q135389745|Q135389745]]
| 0
|-
| [[Marguerite Donlon]]
|
| damhsóir agus cóiréagrafaí Éireannach
| [[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir bailé]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-31
|
| [[An Longfort]]
|
| [[:d:Q524761|Q524761]]
| 5
|-
| [[Beverley Flynn]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-09
|
| [[Contae Mhaigh Eo]]
|
| [[:d:Q4899405|Q4899405]]
| 2
|-
| [[Perri Williams]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] siúlóir rása (*1966) ♀
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-21<br/>1966-06-02
|
|
|
| [[:d:Q44503461|Q44503461]]
| 1
|-
| [[Siobhán Nicholson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir leadóige (*1966) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-11
|
| [[Wimbledon, Londain|Wimbledon]]
|
| [[:d:Q97918916|Q97918916]]
| 2
|-
| [[Karen Hennessy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1966) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-02-17
|
|
|
| [[:d:Q135388055|Q135388055]]
| 0
|-
| [[Geraldine Somerville]]
|
| aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-19
|
| [[Contae na Mí]]
|
| [[:d:Q235572|Q235572]]
| 23
|-
| [[Eleanor McEvoy]]
| [[Íomhá:Eleanor McEvoy1 (cropped).jpg|center|40px]]
| amhránaí agus cumadóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3752918|Q3752918]]
| 9
|-
| [[Ann Gallagher]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-01
|
| [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]]
|
| [[:d:Q4766407|Q4766407]]
| 2
|-
| [[Anne Marie Forrest]]
|
| úrscéalaí Éireannach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
|
| [[:d:Q4768599|Q4768599]]
| 2
|-
| [[Carol Munster]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
|
| [[:d:Q27503288|Q27503288]]
| 1
|-
| [[Aisling Byrne-Bowman]]
|
| Mairnéalach (*1967) ♀
| [[mairnéalach]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q96484359|Q96484359]]
| 1
|-
| [[Caroline Forde]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1967) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-26
|
|
|
| [[:d:Q135389245|Q135389245]]
| 0
|-
| [[Aisling O'Sullivan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1968" | 1968
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q174315|Q174315]]
| 6
|-
| [[Sharon Shannon]]
| [[Íomhá:Sharon Shannon smiling.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[fidléir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cairdíneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-12
|
| [[Cora Finne]]
|
| [[:d:Q457684|Q457684]]
| 16
|-
| [[Cecilia Keaveney]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-27
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q540369|Q540369]]
| 4
|-
| [[Emer Martin]]
| [[Íomhá:Emerfinalbook copy.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[péintéir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1258694|Q1258694]]
| 4
|-
| [[Fiona O'Malley]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-19
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q1418534|Q1418534]]
| 2
|-
| [[Karole McDowell]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-04
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3193549|Q3193549]]
| 0
|-
| [[Regina Grennan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1968) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-10
|
|
|
| [[:d:Q135385324|Q135385324]]
| 0
|-
| [[Emma Donoghue]]
| [[Íomhá:Irish-Canadian author Emma Donoghue.JPG|center|40px]]
| úrscéali, staraí, scríbhneoir agus drámadóir Éireannach
| [[staraí liteartha]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte scannáin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q52255|Q52255]]
| 30
|-
| [[Karan Casey]]
| [[Íomhá:Karan Casey.JPG|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| [[Cill Mhíodáin]]
|
| [[:d:Q274052|Q274052]]
| 9
|-
| [[Catherina McKiernan]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-30
|
| [[Contae an Chabháin]]
|
| [[:d:Q274541|Q274541]]
| 6
|-
| [[Angeline Ball]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-06-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q530292|Q530292]]
| 7
|-
| [[Patricia Kelly]]
| [[Íomhá:Patricia-Kelly-(MS1411200026).jpg|center|40px]]
| ceoltóir Gael-Mheiriceánach
| [[cumadóir amhrán]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[údar]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-22
|
| [[Gamonal]]
|
| [[:d:Q1544206|Q1544206]]
| 7
|-
| [[Naomi Geraghty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] eagarthóir scannán, eagarthóir teilifíse agus stiúrthóir teilifíse (*1969) ♀
| [[eagarthóir scannán]]<br/>[[eagarthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1964826|Q1964826]]
| 2
|-
| [[Ann Leonard]]
|
| polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil
| [[cnáimhseach]]<br/>[[altra]]<br/>[[polaiteoir]]<br/>[[obstatraí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-01-02
|
| [[Contae Mhuineacháin]]
|
| [[:d:Q4766503|Q4766503]]
| 4
|-
| [[Pauline Curley]]
| [[Íomhá:Pauline Curley - Rotterdam Marathon 2008 (2411527348) (cropped).jpg|center|40px]]
| reathaí maratóin Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-10
|
| [[Biorra]]
|
| [[:d:Q7155002|Q7155002]]
| 2
|-
| [[Aileen Convery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1969) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-10
|
|
|
| [[:d:Q29059727|Q29059727]]
| 2
|-
| [[Maria Coleman]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] mairnéalach (*1969) ♀
| [[mairnéalach]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-21
|
| [[Birmingham]]
|
| [[:d:Q56065668|Q56065668]]
| 1
|-
| [[Teresa Duffy]]
|
| Cianreathaí (*1969) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-16
|
|
|
| [[:d:Q97670856|Q97670856]]
| 1
|-
| [[Karen Staunton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1969) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-06-07
|
|
|
| [[:d:Q135388054|Q135388054]]
| 0
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] aisteoir stáitse agus aisteoir scannáin (*1970) ♀
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q1051060|Q1051060]]
| 2
|-
| [[Deirdre Shannon]]
|
| ceoltóir Ghaeilge Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-19
|
| [[Contae na Mí]]
|
| [[:d:Q2554305|Q2554305]]
| 8
|-
| [[Anna Nolan]]
|
| cispheileadóir Éireannach
| [[cispheileadóir]]<br/>[[léiritheoir teilifíse]]
| data-sort-value="1970" | 1970-10-16
|
|
|
| [[:d:Q4767381|Q4767381]]
| 1
|-
| [[Siobhán Hoey]]
|
| bean spóirt Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-17
|
|
|
| [[:d:Q7525309|Q7525309]]
| 2
|-
| [[Keelin Fox]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q15729982|Q15729982]]
| 2
|-
| [[Tanya Cooke]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q27503287|Q27503287]]
| 1
|-
| [[Claire Russell]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q27503304|Q27503304]]
| 0
|-
| [[Katy McCandless]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-06-22
|
|
|
| [[:d:Q42954570|Q42954570]]
| 2
|-
| [[Breda Dennehy-Willis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cianreathaí (*1970) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q43016830|Q43016830]]
| 1
|-
| [[Elaine Kiely]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65027970|Q65027970]]
| 0
|-
| [[Angela Carr]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65554172|Q65554172]]
| 0
|-
| [[Annette Taylor]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65554187|Q65554187]]
| 0
|-
| [[Amy Mallon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cóitseálaí cispheile agus cispheileadóir (*1970) ♀
| [[cóitseálaí cispheile]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-04-21
|
|
|
| [[:d:Q104093537|Q104093537]]
| 1
|-
| [[Michelle Amanda Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1970) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-10-30
|
|
|
| [[:d:Q135387113|Q135387113]]
| 0
|-
| [[Amira Casar]]
| [[Íomhá:Amira Casar Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Francach
| [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-01
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q271553|Q271553]]
| 28
|-
| [[Claire Henderson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-08
|
|
|
| [[:d:Q1094805|Q1094805]]
| 2
|-
| [[Jayne Plunkett]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1971" | 1971-08-10
|
|
|
| [[:d:Q1636158|Q1636158]]
| 2
|-
| [[Amanda Coogan]]
|
| ealaíontóir Éireannach
| [[ealaíontóir suiteáin]]<br/>[[taibhealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[físealaíontóir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4739597|Q4739597]]
| 1
|-
| [[Susan Smith-Walsh]]
| [[Íomhá:Susan Smith-Walsh in 1996.jpg|center|40px]]
| cliathreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-14
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q7648401|Q7648401]]
| 2
|-
| [[Sinéad Delahunty]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1971" | 1971-02-12
|
| [[Contae Chill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q16209027|Q16209027]]
| 2
|-
| [[Anna McPartlin]]
|
| úrscéalaí Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1972" | 1972
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q562441|Q562441]]
| 4
|-
| [[Alexandria Sharpe]]
| [[Íomhá:Alex Sharpe.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-04
|
|
|
| [[:d:Q636386|Q636386]]
| 11
|-
| [[Bronagh Gallagher]]
| [[Íomhá:Bronagh Gallagher.jpg|center|40px]]
| aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-26
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q2926038|Q2926038]]
| 12
|-
| [[Arlene Hunt]]
|
| úrscéalaí Éireannach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]]
| data-sort-value="1972" | 1972
|
|
|
| [[:d:Q4792156|Q4792156]]
| 3
|-
| [[Sharon Foley]]
|
| léimneoir ard Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-20
|
|
|
| [[:d:Q7490056|Q7490056]]
| 2
|-
| [[Christine Kiely]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-12-15
|
|
|
| [[:d:Q135386316|Q135386316]]
| 0
|-
| [[Jillian Hayes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-10-30
|
|
|
| [[:d:Q135387112|Q135387112]]
| 0
|-
| [[Karen Hannigan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-07-23
|
|
|
| [[:d:Q135388050|Q135388050]]
| 0
|-
| [[Geraldine O'Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-11
|
|
|
| [[:d:Q135388051|Q135388051]]
| 0
|-
| [[Sonya McGinn]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-17
|
| [[Binn Éadair]]
|
| [[:d:Q1603815|Q1603815]]
| 5
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀
| [[rothaí spóirt]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1973" | 1973-08-23
|
|
|
| [[:d:Q16224339|Q16224339]]
| 1
|-
| [[Sarah Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1973" | 1973-07-03
|
|
|
| [[:d:Q32375569|Q32375569]]
| 3
|-
| [[Kelly Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1973) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-05-06
|
|
|
| [[:d:Q135385380|Q135385380]]
| 0
|-
| [[Olivia O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1973) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-09-09
|
|
|
| [[:d:Q135386317|Q135386317]]
| 0
|-
| [[Lorraine Grogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1973) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-10-26
|
|
|
| [[:d:Q135388053|Q135388053]]
| 0
|-
| [[Victoria Smurfit]]
| [[Íomhá:Victoria Smurfit 2016.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-31
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q127333|Q127333]]
| 19
|-
| [[Lorraine Pilkington]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-04-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q467567|Q467567]]
| 11
|-
| [[Alex Barclay]]
| [[Íomhá:Alex Barclay 2010.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[údar]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q517660|Q517660]]
| 10
|-
| [[Lisa McDonald]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-09
|
| [[Contae Loch Garman]]
|
| [[:d:Q1827764|Q1827764]]
| 2
|-
| [[Jennifer Walshe]]
| [[Íomhá:Jennifer Walshe MX IL.jpg|center|40px]]
| cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2313131|Q2313131]]
| 10
|-
| [[Órlagh Fallon]]
|
| amhránaí agus cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-08-24
|
| [[Cnoc an Eanaigh]]
|
| [[:d:Q2447901|Q2447901]]
| 12
|-
| [[Camille O'Sullivan]]
|
| aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[péintéir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ailtire]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-30
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q2935027|Q2935027]]
| 6
|-
| [[Eva Birthistle]]
| [[Íomhá:Eva Birthistle in 2007.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| [[Bré]]
|
| [[:d:Q3061229|Q3061229]]
| 17
|-
| [[Elisabeth Dermot Walsh]]
| [[Íomhá:Elisabeth Dermot Walsh 2023.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]] agus aisteoir scannáin (*1974) ♀
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-09-15
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q3723180|Q3723180]]
| 9
|-
| [[Amanda Brunker]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-12
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4739579|Q4739579]]
| 2
|-
| [[Deirdre Gallagher]]
|
| lúthchleasaí
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-13
|
|
|
| [[:d:Q5252565|Q5252565]]
| 2
|-
| [[Jenny McCauley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker (*1974) ♀
| [[mountain biker]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q17104427|Q17104427]]
| 3
|-
| [[Sarah Gillian Aherne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-10-25
|
|
|
| [[:d:Q135385323|Q135385323]]
| 0
|-
| [[Emeir Howard]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-23
|
|
|
| [[:d:Q135387108|Q135387108]]
| 0
|-
| [[Caitriona White]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-24
|
|
|
| [[:d:Q135387109|Q135387109]]
| 0
|-
| [[Caroline Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-01-22
|
|
|
| [[:d:Q135387111|Q135387111]]
| 0
|-
| [[Kathy Maryirl Reid]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135388045|Q135388045]]
| 0
|-
| [[Patricia Nolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-04
|
|
|
| [[:d:Q135388046|Q135388046]]
| 0
|-
| [[Tara Blaise]]
|
| ban-aisteoir agus amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-01
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q2091210|Q2091210]]
| 5
|-
| [[Gráinne Hambly]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| [[Contae Mhaigh Eo]]
|
| [[:d:Q3774226|Q3774226]]
| 2
|-
| [[Marie Davenport]]
|
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-24
|
| [[Inis Díomáin]]
|
| [[:d:Q6762820|Q6762820]]
| 1
|-
| [[Maria McCambridge]]
| [[Íomhá:Maria McCambridge Berlin 2015.jpg|center|40px]]
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16210935|Q16210935]]
| 2
|-
| [[Rosemary Ryan]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-08
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q22415175|Q22415175]]
| 2
|-
| [[Catherine O'Neill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1975) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-04
|
| [[Ros Mhic Thriúin]]
|
| [[:d:Q27464978|Q27464978]]
| 1
|-
| [[Sarah Ennis]]
| [[Íomhá:2025 European Eventing Championships 20250920 114320.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1975) ♀
| [[marcach]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-13
|
|
|
| [[:d:Q56697421|Q56697421]]
| 4
|-
| [[Edel Mary O'Gorman]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-22
|
|
|
| [[:d:Q135387107|Q135387107]]
| 0
|-
| [[Michelle Aspell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-02
|
|
|
| [[:d:Q135387110|Q135387110]]
| 0
|-
| [[Sinead Vaughan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-05
|
|
|
| [[:d:Q135388047|Q135388047]]
| 0
|-
| [[Rachel Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-09
|
|
|
| [[:d:Q135388049|Q135388049]]
| 0
|-
| [[Suzanne Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-05-01
|
|
|
| [[:d:Q135388052|Q135388052]]
| 0
|-
| [[Olive Loughnane]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1976" | 1976-01-14
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q270214|Q270214]]
| 17
|-
| [[Gillian O'Sullivan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-21
|
| [[Cill Airne]]
|
| [[:d:Q447794|Q447794]]
| 14
|-
| [[Natalia O'Shea]]
| [[Íomhá:Helavisa5.jpg|center|40px]]
| ceoltóir agus teangeolaí Rúiseach
| [[teangeolaí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cláirseoir]]<br/>[[cóiritheoir ceoil]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-03
|
| [[Moscó]]
|
| [[:d:Q2378234|Q2378234]]
| 10
|-
| [[Sinéad Lynch]]
|
| iomróir Éireannach
| [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-30
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q7522382|Q7522382]]
| 6
|-
| [[Karen Shinkins]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-15
|
|
|
| [[:d:Q11735683|Q11735683]]
| 4
|-
| [[Claire McCarthy]]
|
| reathaí fadraoin Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-29
|
|
|
| [[:d:Q39073573|Q39073573]]
| 1
|-
| [[Denise Scally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1976) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-13
|
|
|
| [[:d:Q135388048|Q135388048]]
| 0
|-
| [[Giada Gray]]
| [[Íomhá:Moritz A. Sachs und Giada Gray (1997).jpg|center|40px]]
| aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[déantóir scannán]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1977" | 1977-06-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q62318|Q62318]]
| 2
|-
| [[Gemma Hayes]]
| [[Íomhá:Gemma Hayes.png|center|40px]]
| amhránaí agus cumadóir Éireannach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-11
|
| [[Béal Átha Póirín]]
|
| [[:d:Q273220|Q273220]]
| 12
|-
| [[Genevieve O'Reilly]]
| [[Íomhá:Genevieve O'Reilly at a panel at the 2025 Star Wars Celebration in Japan (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q438161|Q438161]]
| 22
|-
| [[Eileen Walsh]]
| [[Íomhá:Eileen Walsh at Berlinale 2024-1.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-04-16
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q517868|Q517868]]
| 14
|-
| [[Lisa Dwan]]
| [[Íomhá:Lisa dwan 2022 1.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1977" | 1977-11-25
|
| [[Coosan]]
|
| [[:d:Q1827725|Q1827725]]
| 5
|-
| [[Melanie Clark Pullen]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-02
| data-sort-value="2022" | 2022-03-29
| [[Bré]]
|
| [[:d:Q1918954|Q1918954]]
| 7
|-
| [[Laoise Ní Cheallaigh]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-07
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2619994|Q2619994]]
| 11
|-
| [[Brídín Ní Bhraonáin]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-20
|
| [[Gaoth Dobhair]]
|
| [[:d:Q3247179|Q3247179]]
| 6
|-
| [[Sinead Keenan]]
| [[Íomhá:SineadKeenanMem2011.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1977" | 1977-12-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3484904|Q3484904]]
| 10
|-
| [[Andrea Roche]]
|
| mainicín Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1977" | 1977-11-11
|
| [[An Chathair, Contae Thiobraid Árann|An Chathair]]
|
| [[:d:Q4755254|Q4755254]]
| 4
|-
| [[Caitriona Beggs]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-15
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5017933|Q5017933]]
| 3
|-
| [[Tarja Owens]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker agus oistéapat (*1977) ♀
| [[mountain biker]]<br/>[[oistéapat]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-25
|
| [[Cill Mhantáin]]<br/>[[Deilgne]]
|
| [[:d:Q17106405|Q17106405]]
| 4
|-
| [[Lindsay Armaou]]
| [[Íomhá:Lindsay Armaou in Manchester.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]], [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1997–) (*1978) ♀; member of [[B*Witched]]; spouse of Lee Brennan agus Pahl
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-18
|
| [[an Aithin]]
|
| [[:d:Q2096443|Q2096443]]
| 6
|-
| [[Cathy Davey]]
| [[Íomhá:Cathy Davey.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[giotáraí]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2942190|Q2942190]]
| 4
|-
| [[Gillian Norris]]
| [[Íomhá:Gillian Norris.jpg|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[damhsóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-29
|
| [[Coill Mhic Thomáisín]]
|
| [[:d:Q3106618|Q3106618]]
| 6
|-
| [[Rosie Fellner]]
| [[Íomhá:RoomNextDoorBFILFFRFH191024 (10 of 159) (54080060222) (cropped).jpg|center|40px]]
| aisteoir agus léiritheoir scannán
| [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
| [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]]
|
| [[:d:Q3442638|Q3442638]]
| 7
|-
| [[Aoife Mulholland]]
| [[Íomhá:Aoife Mulholland.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-05-29
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q4778632|Q4778632]]
| 3
|-
| [[Aoife O'Connor]]
|
| imreoir camógaíochta
| [[camogie player]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-27
|
|
|
| [[:d:Q4778638|Q4778638]]
| 1
|-
| [[Grainne Kierans]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1978" | 1978-09-20
|
| [[Droichead Átha]]
|
| [[:d:Q5593528|Q5593528]]
| 3
|-
| [[Stephanie Reilly]]
|
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-23
|
|
|
| [[:d:Q7608378|Q7608378]]
| 4
|-
| [[Breege Connelly]]
| [[Íomhá:Breege Connolly Rio2016.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1978) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-01
|
|
|
| [[:d:Q26218407|Q26218407]]
| 3
|-
| [[Fiona Glennon]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|
| [[:d:Q65554285|Q65554285]]
| 0
|-
| [[Pauline Glennon]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|
| [[:d:Q65554524|Q65554524]]
| 0
|-
| [[Emer Brophy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-06-07
|
|
|
| [[:d:Q135388212|Q135388212]]
| 0
|-
| [[Gillian Callaghan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-04
|
|
|
| [[:d:Q135388213|Q135388213]]
| 0
|-
| [[Nicola Downing]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-28
|
|
|
| [[:d:Q135388214|Q135388214]]
| 0
|-
| [[Dara Barrett]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135388217|Q135388217]]
| 0
|-
| [[Sinead Harvey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-04-10
|
|
|
| [[:d:Q135388218|Q135388218]]
| 0
|-
| [[Aisling Palmer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-17
|
|
|
| [[:d:Q135388219|Q135388219]]
| 0
|-
| [[Nicola O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-02
|
|
|
| [[:d:Q135388220|Q135388220]]
| 0
|-
| [[Lorraine O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-02
|
|
|
| [[:d:Q135388221|Q135388221]]
| 0
|-
| [[Bernadette Flynn]]
| [[Íomhá:Bernadette Flynn.jpg|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[damhsóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-01
|
| [[An tAonach]]
|
| [[:d:Q445819|Q445819]]
| 8
|-
| [[Caroline Ryan]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 58.JPG|center|40px]]
| rothaí Éireannach
| [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-10
|
| [[Baile Mhic Andáin]]
|
| [[:d:Q511066|Q511066]]
| 10
|-
| [[Emma Byrne]]
| [[Íomhá:Emma Byrne 2014 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-06-14
|
| [[Léim an Bhradáin]]
|
| [[:d:Q533443|Q533443]]
| 13
|-
| [[Maite Kelly]]
| [[Íomhá:Zimmer frei - der Abschied-2099.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir ceolamharclannaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[oideoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-04
|
| [[Beirlín Thiar]]<br/>[[Beirlín]]
|
| [[:d:Q1885940|Q1885940]]
| 6
|-
| [[Kelly Liggan]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-05
|
| [[an Spáinn]]
|
| [[:d:Q3194905|Q3194905]]
| 10
|-
| [[Máiréad Nesbitt]]
| [[Íomhá:Mairead Nesbitt at MacQuarie Centre 02.jpg|center|40px]]
| veidhleadóir Éireannach
| [[veidhleadóir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[classical violinist]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-04-18
|
| [[Luachma]]
|
| [[:d:Q3300102|Q3300102]]
| 14
|-
| [[Ciara McCormack]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-09-29
|
| [[North Vancouver]]
|
| [[:d:Q5119123|Q5119123]]
| 5
|-
| [[Denise Thomas]]
|
| peileadóir
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-22
|
|
|
| [[:d:Q5257778|Q5257778]]
| 2
|-
| [[Ruth Kilkenny]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
|
| [[:d:Q65554558|Q65554558]]
| 0
|-
| [[Joanne Riordan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-23
|
|
|
| [[:d:Q135386914|Q135386914]]
| 0
|-
| [[Emma Jane Brady]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-01
|
|
|
| [[:d:Q135386915|Q135386915]]
| 0
|-
| [[Niamh Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-29
|
|
|
| [[:d:Q135388215|Q135388215]]
| 0
|-
| [[Louise Harte]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135388216|Q135388216]]
| 0
|-
| [[Clare Flood]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
|
|
| [[:d:Q518775|Q518775]]
| 1
|-
| [[Amy-Joyce Hastings]]
| [[Íomhá:Amy-Joyce Hastings (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4749054|Q4749054]]
| 6
|-
| [[Aoife Lynskey]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
|
| [[:d:Q4778630|Q4778630]]
| 1
|-
| [[Roisin McGettigan]]
|
| lúthchleasaí
| [[reathaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-23
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q4966678|Q4966678]]
| 5
|-
| [[Ronnie Gibbons]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-16
|
| [[Wandsworth]]
|
| [[:d:Q7365872|Q7365872]]
| 4
|-
| [[Ciara Sheehy]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q22002462|Q22002462]]
| 1
|-
| [[Lizzie Lee]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1980) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-22
|
|
|
| [[:d:Q26267482|Q26267482]]
| 3
|-
| [[Caitriona Farrell]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
|
| [[:d:Q27763839|Q27763839]]
| 0
|-
| [[Jean Carroll]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-19
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q28233007|Q28233007]]
| 4
|-
| [[Lindsay Peat]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[imreoir sacair]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-11-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q42666501|Q42666501]]
| 1
|-
| [[Ann Marie McGlynn]]
|
| Cianreathaí (*1980) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-22
|
|
|
| [[:d:Q102401300|Q102401300]]
| 1
|-
| [[Siobhan Kilkenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-17
|
|
|
| [[:d:Q119539359|Q119539359]]
| 0
|-
| [[Susan Moran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus cóitseálaí cispheile (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-17
|
|
|
| [[:d:Q119548345|Q119548345]]
| 1
|-
| [[Vanessa Julia Burke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-02
|
|
|
| [[:d:Q135387264|Q135387264]]
| 0
|-
| [[Sinead Frances Groarke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-08
|
|
|
| [[:d:Q135387266|Q135387266]]
| 0
|-
| [[Michelle Brigid Cahalane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-02
|
|
|
| [[:d:Q135387268|Q135387268]]
| 0
|-
| [[Orla Mary Forde]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-01
|
|
|
| [[:d:Q135387269|Q135387269]]
| 0
|-
| [[Orla Dempsey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-23
|
|
|
| [[:d:Q135387270|Q135387270]]
| 0
|-
| [[Laura Ellen Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-06
|
|
|
| [[:d:Q135387271|Q135387271]]
| 0
|-
| [[Paula Mary O'Neill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-30
|
|
|
| [[:d:Q135387273|Q135387273]]
| 0
|-
| [[Claire Anne McLoughlin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
|
|
|
| [[:d:Q135387274|Q135387274]]
| 0
|-
| [[Denise Philippe Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-19
|
|
|
| [[:d:Q135387275|Q135387275]]
| 0
|-
| [[Juliet Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-06
|
|
|
| [[:d:Q135387278|Q135387278]]
| 0
|-
| [[Derval O'Rourke]]
| [[Íomhá:Derval O'Rourke Barcelona2010.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-28
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q269905|Q269905]]
| 20
|-
| [[Roberta Howett]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1981" | 1981-09-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1249563|Q1249563]]
| 3
|-
| [[Bing Huang]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Shenyang]]
|
| [[:d:Q1408084|Q1408084]]
| 2
|-
| [[Rebecca Codd]]
| [[Íomhá:Rebecca Codd.JPG|center|40px]]
| galfaire Éireannach
| [[galfaire]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-25
|
| [[Adelaide]]
|
| [[:d:Q1871491|Q1871491]]
| 3
|-
| [[Eileen O'Keeffe]]
|
| caiteoir oird Éireannach
| [[caiteoir oird]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-31
|
|
|
| [[:d:Q2741358|Q2741358]]
| 5
|-
| [[Yvonne Tracy]]
| [[Íomhá:Yvonne Tracy at the Emirates Stadium, London - 20090524.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-27
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q3574236|Q3574236]]
| 8
|-
| [[Ailis McSweeney]]
|
| rábálaí
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981<br/>1983-10-04
|
|
|
| [[:d:Q4697077|Q4697077]]
| 1
|-
| [[Aoife Clark]]
| [[Íomhá:Aoife Clark, 2012 (cropped).jpg|center|40px]]
| marcach Éireannach
| [[marcach]]
| data-sort-value="1981" | 1981-08-06
|
|
|
| [[:d:Q4778629|Q4778629]]
| 4
|-
| [[Beverley O'Sullivan]]
|
| aisteoir agus amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-01-16
| data-sort-value="2009" | 2009-11-02
| [[Domhnach Míde]]
| [[Bharatpur]]
| [[:d:Q4899424|Q4899424]]
| 3
|-
| [[Cora Venus Lunny]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[veidhleadóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5169414|Q5169414]]
| 2
|-
| [[Jenny McDonough]]
| [[Íomhá:Jenny McDonough.JPG|center|40px]]
| imreoir haca Éireannach
| [[imreoir haca]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-23
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q6179391|Q6179391]]
| 2
|-
| [[Michelle Carey]]
| [[Íomhá:Michelle Carey (athlete) (cropped).jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-20<br/>1981-02-20
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6836951|Q6836951]]
| 6
|-
| [[Jennifer O'Sullivan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-09
|
|
|
| [[:d:Q11724189|Q11724189]]
| 1
|-
| [[Judy Reynolds]]
| [[Íomhá:Judy Reynolds, 2014 (cropped).JPG|center|40px]]
| marcach eachraíochta
| [[dressage rider]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-11
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q19518281|Q19518281]]
| 4
|-
| [[Kerry O'Flaherty]]
| [[Íomhá:10068 Kerry O'Flaherty.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-15
|
| [[Baile Nua na hArda]]
|
| [[:d:Q20967858|Q20967858]]
| 7
|-
| [[Melanie Späth]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 60.JPG|center|40px]]
| rothaí
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-16
|
| [[Flensburg]]
|
| [[:d:Q21197651|Q21197651]]
| 5
|-
| [[Emily Maher]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-02
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q22002445|Q22002445]]
| 2
|-
| [[Lisa Lynas]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11-03
|
|
|
| [[:d:Q27267562|Q27267562]]
| 1
|-
| [[Martina McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1981) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-10-27
|
|
|
| [[:d:Q39270831|Q39270831]]
| 1
|-
| [[Suzanne Kenealy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1981) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q43289629|Q43289629]]
| 3
|-
| [[Emma Louise Griffin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1981) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-10-23
|
|
|
| [[:d:Q135386149|Q135386149]]
| 0
|-
| [[Emma Angela Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1981) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-26
|
|
|
| [[:d:Q135387267|Q135387267]]
| 0
|-
| [[Wallis Bird]]
| [[Íomhá:Wallisbird2007.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-29
|
| [[Loch Garman]]
|
| [[:d:Q444966|Q444966]]
| 10
|-
| [[Deirdre Ryan]]
| [[Íomhá:RyanDeirdre 2012.jpg|center|40px]]
| léimneoir ard Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-01
|
| [[Dún Droma]]
|
| [[:d:Q518463|Q518463]]
| 7
|-
| [[Eimear Mullan]]
| [[Íomhá:Eimear Mullan Ironman 70.3 Austria 2012.jpg|center|40px]]
| trí-atlanaí Éireannach
| [[trí-atlanaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-05-21
|
| [[Port Stíobhaird]]
|
| [[:d:Q1279348|Q1279348]]
| 5
|-
| [[Rachel Neylan]]
| [[Íomhá:Women's road race - Rio 2016 (28783792620).jpg|center|40px]]
| rothaí Astrálach
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-09
|
| [[Sydney]]
|
| [[:d:Q2125227|Q2125227]]
| 14
|-
| [[Lynn Hilary]]
|
| amhránaí agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2420865|Q2420865]]
| 12
|-
| [[Sarah Flannery]]
|
| matamaiticeoir Éireannach
| [[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
|
| [[Contae Chorcaí]]
|
| [[:d:Q3672830|Q3672830]]
| 8
|-
| [[Aoife Murray]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|
| [[Dún Mánmhaí]]
|
| [[:d:Q4778636|Q4778636]]
| 1
|-
| [[Mary Cullen]]
|
| reathaí meánraoin agus fadraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-17
|
|
|
| [[:d:Q4943747|Q4943747]]
| 6
|-
| [[Marian Heffernan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-16
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q6761898|Q6761898]]
| 5
|-
| [[Michelle Walsh]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-02
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6837287|Q6837287]]
| 3
|-
| [[Deirdre Byrne]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-21
|
|
|
| [[:d:Q25936076|Q25936076]]
| 2
|-
| [[Michelle Fahy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-26
|
|
|
| [[:d:Q119544512|Q119544512]]
| 0
|-
| [[Niamh Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-07-08
|
|
|
| [[:d:Q119547098|Q119547098]]
| 0
|-
| [[Kate Maher]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-21
|
|
|
| [[:d:Q119553910|Q119553910]]
| 0
|-
| [[Jennifer Coady]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-07
|
|
|
| [[:d:Q135385145|Q135385145]]
| 0
|-
| [[Niamh Marie Furey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135386143|Q135386143]]
| 0
|-
| [[Muirissa Ann Galway]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-11-10
|
|
|
| [[:d:Q135386145|Q135386145]]
| 0
|-
| [[Michelle Deirdre Canavan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-22
|
|
|
| [[:d:Q135386146|Q135386146]]
| 0
|-
| [[Neasa O'Keeffe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-05-30
|
|
|
| [[:d:Q135386147|Q135386147]]
| 0
|-
| [[April Maria Cahalane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-10-20
|
|
|
| [[:d:Q135386148|Q135386148]]
| 0
|-
| [[Katie McGrath]]
| [[Íomhá:Heroes Assemble IMG 9226 (42762338021).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-03
|
| [[Áth na Fuinseoige]]
|
| [[:d:Q253440|Q253440]]
| 44
|-
| [[Carly Smithson]]
| [[Íomhá:Carly Smithson in parade.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-12
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q292301|Q292301]]
| 16
|-
| [[Joanne King]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-04-20
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3179676|Q3179676]]
| 7
|-
| [[Ava Hutchinson]]
| [[Íomhá:Ava Hutchinson - 2012 Olympics marathon.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-30
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4827385|Q4827385]]
| 4
|-
| [[Danielle Ryan]]
| [[Íomhá:Danielle Ryan at the 2024 Toronto International Film Festival 2 (cropped).jpg|center|40px]]
| daonchara Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-01
|
| [[Éire]]
|
| [[:d:Q5219431|Q5219431]]
| 4
|-
| [[Daráine Mulvihill]]
|
| pearsa theilifíse Éireannach
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|
|
| [[:d:Q5226296|Q5226296]]
| 1
|-
| [[Hannah Craig]]
| [[Íomhá:Slalom canoeing 2012 Olympics W K1 IRL Hannah Craig.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*1983) ♀
| [[canúálaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-10
|
|
|
| [[:d:Q5648813|Q5648813]]
| 2
|-
| [[Stef Curtis]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1983" | 1983-12-05
|
| [[Briostó]]
|
| [[:d:Q7605993|Q7605993]]
| 4
|-
| [[Aoife Hoey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus bobshleamhnóir (*1983) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[bobshleamhnóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-06
|
| [[Cúil an tSúdaire]]
|
| [[:d:Q7905573|Q7905573]]
| 5
|-
| [[Zoë Brown]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1983) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
|
|
|
| [[:d:Q9392042|Q9392042]]
| 1
|-
| [[Cecelia Joyce]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-25
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q12978229|Q12978229]]
| 7
|-
| [[Kim Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-24
|
|
|
| [[:d:Q119537533|Q119537533]]
| 0
|-
| [[Mary Fox]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-08
|
| [[Fairview Park]]
|
| [[:d:Q119562828|Q119562828]]
| 0
|-
| [[Mellissa Prunty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-25
|
|
|
| [[:d:Q135385143|Q135385143]]
| 0
|-
| [[Miriam Liston]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-04
|
|
|
| [[:d:Q135385144|Q135385144]]
| 0
|-
| [[Selina Martina McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-02
|
|
|
| [[:d:Q135386554|Q135386554]]
| 0
|-
| [[Helena Catherine Kenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-12
|
|
|
| [[:d:Q135386555|Q135386555]]
| 0
|-
| [[Orla Maria Kavanagh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-04-19
|
|
|
| [[:d:Q135386556|Q135386556]]
| 0
|-
| [[Annmarie Martina Healy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-04-03
|
|
|
| [[:d:Q135386557|Q135386557]]
| 0
|-
| [[Faye Hartigan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-22
|
|
|
| [[:d:Q135386558|Q135386558]]
| 0
|-
| [[Maire Bernadette Guiney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-30
|
|
|
| [[:d:Q135386559|Q135386559]]
| 0
|-
| [[Carol Anne Fennell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-08
|
|
|
| [[:d:Q135386561|Q135386561]]
| 0
|-
| [[Karen Marie Egan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-06-17
|
|
|
| [[:d:Q135386562|Q135386562]]
| 0
|-
| [[Sandra Marie Duggan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-12-31
|
|
|
| [[:d:Q135386563|Q135386563]]
| 0
|-
| [[Edel Rose Cadam]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-18
|
|
|
| [[:d:Q135386564|Q135386564]]
| 0
|-
| [[Edel Brennan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-22
|
|
|
| [[:d:Q135386565|Q135386565]]
| 0
|-
| [[Dearbhla Breen]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-05
|
|
|
| [[:d:Q135386566|Q135386566]]
| 0
|-
| [[Nora-Jane Noone]]
| [[Íomhá:Nora-Jane Noone at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1984" | 1984-03-08
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q292107|Q292107]]
| 14
|-
| [[Joanne Cuddihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1984) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1984" | 1984-05-11
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q458353|Q458353]]
| 7
|-
| [[Leanne Moore]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-07-24
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q945587|Q945587]]
| 4
|-
| [[Ruth Kearney]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-11
|
| [[Lambeth]]
|
| [[:d:Q1535775|Q1535775]]
| 11
|-
| [[Charlene McKenna]]
| [[Íomhá:Charlene McKenna (2008).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
|
| [[Glasloch]]
|
| [[:d:Q2957880|Q2957880]]
| 12
|-
| [[Fionnuala McCormack]]
| [[Íomhá:Fionnuala Britton Velenje 2011.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus cianreathaí (*1984) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3072729|Q3072729]]
| 11
|-
| [[Niamh Briggs]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-30
|
| [[Dún na Mainistreach]]
|
| [[:d:Q3339465|Q3339465]]
| 2
|-
| [[Rosie Foley]]
| [[Íomhá:Rosie foley limbo pic.jpg|center|40px]]
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|
| [[:d:Q3442640|Q3442640]]
| 1
|-
| [[Shannon McDonnell]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-28
|
| [[Orland Park]]
|
| [[:d:Q7488908|Q7488908]]
| 3
|-
| [[Siobhan Byrne]]
|
| pionsóir Oilimpeach
| [[pionsóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-13
|
| [[Ostfildern]]
|
| [[:d:Q7525288|Q7525288]]
| 2
|-
| [[Gillian Búrc]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-28
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q17859745|Q17859745]]
| 1
|-
| [[Lydia Gurley]]
| [[Íomhá:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 226.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] raonrothaí (*1984) ♀
| [[raonrothaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-09
|
| [[Baile Átha an Rí]]
|
| [[:d:Q27517415|Q27517415]]
| 9
|-
| [[Monika Gedvilaite]]
|
| Imreoir fichille (*1984) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-16
|
|
|
| [[:d:Q28479153|Q28479153]]
| 0
|-
| [[Sandra Lynch]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|
| [[:d:Q65554564|Q65554564]]
| 0
|-
| [[Rachel Wyse]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] láithreoir teilifíse agus marcach (*1985) ♀; spouse of Tim Gredley
| [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[marcach]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-22
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q1568896|Q1568896]]
| 3
|-
| [[Natalie Britton]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2165668|Q2165668]]
| 0
|-
| [[Georgia Salpa]]
| [[Íomhá:Georgia salpa.jpg|center|40px]]
| mainicín Gréagach-Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-14
|
| [[an Aithin]]
|
| [[:d:Q2586982|Q2586982]]
| 16
|-
| [[Gemma-Leah Devereux]]
|
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1985" | 1985<br/>1990-08-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2688973|Q2688973]]
| 6
|-
| [[Kirsten McGarry]]
|
| sciálaí Alpach Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]<br/>[[sciálaí saorstíle]]
| data-sort-value="1985" | 1985-07-25
|
| [[Deilginis]]
|
| [[:d:Q2780652|Q2780652]]
| 6
|-
| [[Aoife Neary]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q4778637|Q4778637]]
| 1
|-
| [[Bernie Murray]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|
| [[:d:Q4894459|Q4894459]]
| 1
|-
| [[Claire Bergin]]
|
| bobshleamhnóir Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-01<br/>1985-02-02
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5125145|Q5125145]]
| 5
|-
| [[Marie Curtin]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1985" | 1985-08-07
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q6762814|Q6762814]]
| 3
|-
| [[Caroline O'Sullivan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|
| [[:d:Q65554212|Q65554212]]
| 0
|-
| [[Emer Foley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-14
|
|
|
| [[:d:Q119567267|Q119567267]]
| 0
|-
| [[Eavan Judith Morrissey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-04-10
|
|
|
| [[:d:Q135385420|Q135385420]]
| 0
|-
| [[Aine Mary O'Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-12
|
|
|
| [[:d:Q135385421|Q135385421]]
| 0
|-
| [[Carol Anne O'Donovan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-13
|
|
|
| [[:d:Q135385425|Q135385425]]
| 0
|-
| [[Vivienne Hilary Shaw]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-12
|
|
|
| [[:d:Q135385426|Q135385426]]
| 0
|-
| [[Saragh Jane O'Connell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-05
|
|
|
| [[:d:Q135385427|Q135385427]]
| 0
|-
| [[Mary Ellen Scanlon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-04-12
|
|
|
| [[:d:Q135385428|Q135385428]]
| 0
|-
| [[Marie Antoinette Breen]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-06-13
|
|
|
| [[:d:Q135385429|Q135385429]]
| 0
|-
| [[Aoife Elizabeth Roche]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-22
|
|
|
| [[:d:Q135385430|Q135385430]]
| 0
|-
| [[Bridget Tara Brosnan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-10-21
|
|
|
| [[:d:Q135385431|Q135385431]]
| 0
|-
| [[Sarah Mary Healy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-12
|
|
|
| [[:d:Q135385432|Q135385432]]
| 0
|-
| [[Mischa Barton]]
| [[Íomhá:Mischa Barton 2017.png|center|40px]]
| aisteoir Briotanach-Meireacánach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir linbh]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-24
|
| [[Hammersmith]]
|
| [[:d:Q207458|Q207458]]
| 52
|-
| [[Dominique McElligott]]
| [[Íomhá:Dominique McElligott - Cannes.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1986" | 1986-03-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q456651|Q456651]]
| 29
|-
| [[Angela Walsh]]
|
| imreoir peil Ghaelach
| [[imreoir peile Gaelaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q4762581|Q4762581]]
| 2
|-
| [[Bláthnaid McKenna]]
| [[Íomhá:Miss Ireland 07 Blathnaid McKenna.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir i gcomórtas áilleachta agus [[Mainicín faisin|mainicín]] (*1986) ♀
| [[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-11
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q4930907|Q4930907]]
| 2
|-
| [[Fiona O'Sullivan]]
| [[Íomhá:Fiona O'Sullivan in San Jose.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair gairmiúil
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1986" | 1986-09-17
|
| [[San Geronimo]]
|
| [[:d:Q4970710|Q4970710]]
| 12
|-
| [[Catriona Cuddihy]]
|
| lúthchleasaí
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-05
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q5053959|Q5053959]]
| 2
|-
| [[Sophie Perry]]
| [[Íomhá:Sophie Perry.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1986) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-11
|
| [[Brighton]]
|
| [[:d:Q7563050|Q7563050]]
| 7
|-
| [[Linda Byrne]]
| [[Íomhá:Linda Byrne.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q11756918|Q11756918]]
| 7
|-
| [[Rebecca Rolfe]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16225377|Q16225377]]
| 3
|-
| [[Jennie King]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q26804583|Q26804583]]
| 3
|-
| [[Jill Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1986) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27567873|Q27567873]]
| 3
|-
| [[Sarah McCormack]]
| [[Íomhá:20120310-UK-Inter-County-Cross-Country-03555 (6826896314).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1986) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1986" | 1986-08-19
|
| [[Michigan]]
|
| [[:d:Q70926851|Q70926851]]
| 2
|-
| [[Sinead Kavanagh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] ealaíontóir comhraic measctha (*1986) ♀
| [[ealaíontóir comhraic measctha]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-01
|
|
|
| [[:d:Q86340580|Q86340580]]
| 3
|-
| [[Jayne Wisener]]
| [[Íomhá:Jayne Wisener.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-19
|
| [[Baile Monaidh]]
|
| [[:d:Q387132|Q387132]]
| 15
|-
| [[Laura Izibor]]
| [[Íomhá:Laura Izibor, 2008 (cropped).jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q437622|Q437622]]
| 7
|-
| [[Jenna O'Hea]]
| [[Íomhá:Jenna O'Hea at day three of the Opals camp.jpg|center|40px]]
| cispheileadóir Astrálach
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-06
|
| [[Melbourne]]
|
| [[:d:Q622730|Q622730]]
| 17
|-
| [[Claire Brady]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-01-20<br/>1987-01-29
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q1094778|Q1094778]]
| 3
|-
| [[Danielle Fox-Clarke]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3014994|Q3014994]]
| 2
|-
| [[Tori Pena]]
| [[Íomhá:Tori Pena.jpg|center|40px]]
| léimneoir cuaille Meiriceánach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-30
|
| [[Los Alamitos]]
|
| [[:d:Q7825761|Q7825761]]
| 7
|-
| [[Nicola Twohig]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-04-28
|
| [[Manchain]]
|
| [[:d:Q10484148|Q10484148]]
| 1
|-
| [[Roseanne Galligan]]
| [[Íomhá:Roseanne Galligan 2013.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-09
|
| [[Droichead Nua]]
|
| [[:d:Q16209460|Q16209460]]
| 2
|-
| [[Nicola Sinnott]]
| [[Íomhá:Nicola Sinnott.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-08
|
|
|
| [[:d:Q22280384|Q22280384]]
| 2
|-
| [[Emma Beckett]]
| [[Íomhá:Lewes FC Women 1 Watford Women 2 07 11 2021-526 (51661727617).jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-29
|
| [[Northampton]]
|
| [[:d:Q61827370|Q61827370]]
| 4
|-
| [[Louise Galvin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí, cispheileadóir agus fisiteiripeoir (*1987) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]<br/>[[fisiteiripeoir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-04-03
|
| [[Fionnúig]]
|
| [[:d:Q78056158|Q78056158]]
| 0
|-
| [[Sinéad Mulvey]]
| [[Íomhá:Sinéad Mulvay.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aeróstach]]
| data-sort-value="1988" | 1988-01-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q255095|Q255095]]
| 20
|-
| [[Chloe Magee]]
| [[Íomhá:Chloe Magee Irish Open Mixed Double Champions 2018 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-29
|
| [[Ráth Bhoth]]
|
| [[:d:Q468589|Q468589]]
| 13
|-
| [[Méabh de Búrca]]
| [[Íomhá:Meabh De Burca.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-11
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q509493|Q509493]]
| 5
|-
| [[Erin Keery]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1988" | 1988-02-16
|
|
|
| [[:d:Q1354600|Q1354600]]
| 2
|-
| [[Lynn Styles]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2708041|Q2708041]]
| 7
|-
| [[Ann Dalton]]
|
| imreoir camógaíochta
| [[camogie player]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-22
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q4766351|Q4766351]]
| 1
|-
| [[Julia Moriarty]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-03
|
| [[Adelaide]]
|
| [[:d:Q6306589|Q6306589]]
| 4
|-
| [[Melanie Nocher]]
|
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-18
|
| [[Contae an Dúin]]
|
| [[:d:Q6811327|Q6811327]]
| 5
|-
| [[Kelly Proper]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-05-01
|
|
|
| [[:d:Q11738678|Q11738678]]
| 3
|-
| [[Claire Tarplee]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-22
|
|
|
| [[:d:Q15925883|Q15925883]]
| 1
|-
| [[Amy Kenealy]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1988" | 1988-04-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16224552|Q16224552]]
| 4
|-
| [[Amy Foster]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-02
|
|
|
| [[:d:Q19560506|Q19560506]]
| 2
|-
| [[Hannah Lowry-O'Reilly]]
|
| Imreoir fichille (*1988) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-19
|
|
|
| [[:d:Q28479756|Q28479756]]
| 0
|-
| [[Jo Patterson]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus rothaí spóirt (*1988) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1988" | 1988-07-27
|
|
|
| [[:d:Q113302372|Q113302372]]
| 2
|-
| [[Rachel Clancy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-23
|
|
|
| [[:d:Q119554958|Q119554958]]
| 0
|-
| [[Mairead Mcnally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-19
|
|
|
| [[:d:Q119554997|Q119554997]]
| 0
|-
| [[Leah Westbrooks]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-19
|
|
|
| [[:d:Q119557456|Q119557456]]
| 0
|-
| [[Chloë Agnew]]
| [[Íomhá:Chloë Agnew at Macquarie Shopping Centre, Sydney.jpg|center|40px]]
| ceoltóir agus amhránaí Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2228268|Q2228268]]
| 17
|-
| [[Lisa Kearney]]
| [[Íomhá:Lisa Kearney on WIMPS TV.jpg|center|40px]]
| cleachtóir júdó Éireannach
| [[cleachtóir júdó]]
| data-sort-value="1989" | 1989-05-27
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q2260724|Q2260724]]
| 5
|-
| [[Emma Britt Waldron]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Mainicín faisin|mainicín]] (*1989) ♀
| [[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1989" | 1989
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q3724627|Q3724627]]
| 1
|-
| [[Ciara Horne]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 333.JPG|center|40px]]
| rothaí
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-07
|
| [[Harrow, Londain|Harrow]]
|
| [[:d:Q5119121|Q5119121]]
| 16
|-
| [[Jessie Barr]]
|
| lúthchleasaí
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1989" | 1989-07-24
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q6187612|Q6187612]]
| 5
|-
| [[Laura Reynolds]]
|
| lúthchleasaí
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-21<br/>1989-01-20
|
|
|
| [[:d:Q6499354|Q6499354]]
| 3
|-
| [[Orla Barry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-21
|
| [[Droichead na Scuab]]
|
| [[:d:Q7102982|Q7102982]]
| 2
|-
| [[Kate McKenna]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16224853|Q16224853]]
| 3
|-
| [[Jenny Murphy]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[rugby sevens player]]
| data-sort-value="1989" | 1989-05-30
|
|
|
| [[:d:Q18126994|Q18126994]]
| 2
|-
| [[Michelle Finn]]
| [[Íomhá:2019-09-01 ISTAF 2019 2000 m steeplechase (Martin Rulsch) 43 (cropped).jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-11-16<br/>1989-12-16
|
|
|
| [[:d:Q20967861|Q20967861]]
| 6
|-
| [[Sara Louise Treacy]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-22
|
|
|
| [[:d:Q20967862|Q20967862]]
| 5
|-
| [[Kelly Murphy]]
| [[Íomhá:2024 UEC Track Elite European Championships 130.jpg|center|40px]]
| rothaí Éireannach
| [[rothaí spóirt]]<br/>[[eolaí néarchórais]]
| data-sort-value="1989" | 1989-11-03
|
| [[Birmingham]]
|
| [[:d:Q33083846|Q33083846]]
| 7
|-
| [[Lauren Delany]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1989) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-07-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q78081373|Q78081373]]
| 2
|-
| [[Jessica Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-26
|
|
|
| [[:d:Q119567488|Q119567488]]
| 0
|-
| [[Megan Tice]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-06
|
|
|
| [[:d:Q120221286|Q120221286]]
| 0
|-
| [[Rozanna Purcell]]
|
| mainicín Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-03
|
| [[Cluain Meala]]
|
| [[:d:Q1046271|Q1046271]]
| 6
|-
| [[Aisling Cooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1990) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-27
|
| [[Dumhach Thrá]]
|
| [[:d:Q4699199|Q4699199]]
| 3
|-
| [[Ruesha Littlejohn]]
| [[Íomhá:Ruesha Littlejohn in San Jose.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-03
|
| [[Glaschú]]
|
| [[:d:Q7377860|Q7377860]]
| 11
|-
| [[Ciara Everard]]
| [[Íomhá:09277 Ciara Everard.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1990) ♀
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-10
|
|
|
| [[:d:Q9192214|Q9192214]]
| 6
|-
| [[Claire Lambe]]
|
| iomróir Éireannach
| [[iomróir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-05-16
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q11690739|Q11690739]]
| 5
|-
| [[Melissa Scott-Hayward]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1990) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16225439|Q16225439]]
| 2
|-
| [[Robyn Stewart]]
| [[Íomhá:2017 UEC Track Elite European Championships 412.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1990) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1990" | 1990-04-10
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q27517186|Q27517186]]
| 4
|-
| [[Niamh Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1990) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-26
|
|
|
| [[:d:Q39814817|Q39814817]]
| 1
|-
| [[Fionnuala Ross]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1990) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-05
|
|
|
| [[:d:Q69863936|Q69863936]]
| 0
|-
| [[Orla O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-28
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q74239854|Q74239854]]
| 1
|-
| [[Laura Shaughnessy]]
|
| Cianreathaí (*1990) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-19
|
|
|
| [[:d:Q98550189|Q98550189]]
| 1
|-
| [[Sinead O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-28
|
|
|
| [[:d:Q119553438|Q119553438]]
| 0
|-
| [[Alexandra Troy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
|
|
|
| [[:d:Q119568422|Q119568422]]
| 0
|-
| [[Claire Rockall]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-07
|
|
|
| [[:d:Q119568822|Q119568822]]
| 0
|-
| [[Danielle O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135367014|Q135367014]]
| 0
|-
| [[Clara Peters]]
| [[Íomhá:European 2011 Clara PETERS.jpg|center|40px]]
| scátálaí fíorach Éireannach
| [[scátálaí fíorach]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-19
|
| [[Essen]]
|
| [[:d:Q4360258|Q4360258]]
| 5
|-
| [[Lynsey McCullough]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-01
|
| [[Aontroim (baile)]]
|
| [[:d:Q6709499|Q6709499]]
| 1
|-
| [[Emma Flanagan]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-07
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16211337|Q16211337]]
| 4
|-
| [[Cherelle Khassal]]
| [[Íomhá:Cherelle Khassal (23697437213).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-09
|
| [[Sasana]]
|
| [[:d:Q22087349|Q22087349]]
| 4
|-
| [[Alice Kunek]]
| [[Íomhá:Alice Kunek - Perth Lynx.jpg|center|40px]]
| cispheileadóir Astrálach (1991-)
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-06
|
| [[Box Hill]]
|
| [[:d:Q24452204|Q24452204]]
| 10
|-
| [[Laura Boylan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1991) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1991" | 1991-12-16
|
| [[Contae Lú]]
|
| [[:d:Q29981448|Q29981448]]
| 3
|-
| [[Sinéad Denny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1991) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-05
|
|
|
| [[:d:Q69863080|Q69863080]]
| 0
|-
| [[Aoife McDermott]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1991) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-04
|
| [[Sligeach]]
|
| [[:d:Q78047998|Q78047998]]
| 1
|-
| [[Hannah Thornton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-29
|
|
|
| [[:d:Q119564024|Q119564024]]
| 0
|-
| [[Aine O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-28
|
|
|
| [[:d:Q135367015|Q135367015]]
| 0
|-
| [[Fiona O'Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-06-27
|
|
|
| [[:d:Q135370906|Q135370906]]
| 0
|-
| [[Sophie Vavasseur]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2628135|Q2628135]]
| 15
|-
| [[Aoife Hannon]]
|
| mainicín Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[fisiteiripeoir]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q3620544|Q3620544]]
| 2
|-
| [[Ann Marie Starr]]
|
| imreoir camógaíochta
|
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|
|
| [[:d:Q4766551|Q4766551]]
| 1
|-
| [[Sinead Chambers]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-01
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q15712412|Q15712412]]
| 4
|-
| [[Christine McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí agus rábálaí (*1992) ♀
| [[cliathreathaí]]<br/>[[rábálaí]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-06
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q25939025|Q25939025]]
| 2
|-
| [[Poornima Menon Jayadev]]
|
| Imreoir fichille (*1992) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|
|
| [[:d:Q28479758|Q28479758]]
| 0
|-
| [[Naomi Carroll]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair, imreoir haca, imreoir peile Gaelaí agus camogie player (*1992) ♀
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir haca]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[camogie player]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-13
|
| [[Contae an Chláir]]
|
| [[:d:Q57313561|Q57313561]]
| 3
|-
| [[Claire Mooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-06-21
|
|
|
| [[:d:Q69812429|Q69812429]]
| 0
|-
| [[Joan Healy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-30
|
|
|
| [[:d:Q69814488|Q69814488]]
| 1
|-
| [[Catherine McManus]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-09
|
|
|
| [[:d:Q69819917|Q69819917]]
| 0
|-
| [[Casey Grace]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-14
|
|
|
| [[:d:Q119554596|Q119554596]]
| 0
|-
| [[Amy Bowtell]]
|
| imreoir leadóige
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-16
|
| [[Na Clocha Liatha]]
|
| [[:d:Q4749116|Q4749116]]
| 7
|-
| [[Katie Kirk]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] rábálaí (*1993) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-05
|
|
|
| [[:d:Q11737414|Q11737414]]
| 1
|-
| [[Ciara Grant]]
| [[Íomhá:Ciara Grant WUG.jpg|center|40px]]
| peileadóir
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir futsal]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-11
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q15960851|Q15960851]]
| 8
|-
| [[Michaela Walsh]]
|
| dornálaí as Béal Feirste
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-05
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q18218166|Q18218166]]
| 8
|-
| [[Siobhán Killeen]]
|
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[imreoir futsal]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-15
|
|
|
| [[:d:Q22278600|Q22278600]]
| 1
|-
| [[Lois Roche]]
| [[Íomhá:Lois Roche Lewes FC Women 2 Charlton Ath Women 0 17 10 2021-82 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-18
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q24150945|Q24150945]]
| 5
|-
| [[Clare Cryan]]
| [[Íomhá:Clare Cryan Kyiv 2019.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*1993) ♀
| [[tumadóir iomaíoachta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-03
|
|
|
| [[:d:Q65553526|Q65553526]]
| 3
|-
| [[Emma Mitchell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-02
|
|
|
| [[:d:Q69812822|Q69812822]]
| 0
|-
| [[Mary Mulhare]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-02-14
|
|
|
| [[:d:Q115739743|Q115739743]]
| 1
|-
| [[Clodagh Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-06
|
|
|
| [[:d:Q119542677|Q119542677]]
| 0
|-
| [[Chelsea Jones]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|
| [[:d:Q2377423|Q2377423]]
| 0
|-
| [[Phoebe Prince]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scoláire (1994–2010) ♀
| [[scoláire]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-24
| data-sort-value="2010" | 2010-01-14
| [[Bedford]]
| [[South Hadley]]
| [[:d:Q3304893|Q3304893]]
| 6
|-
| [[Kate Veale]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-05
|
| [[Tulach Mhór]]
|
| [[:d:Q11737264|Q11737264]]
| 2
|-
| [[Caroline Black]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1994" | 1994-03-04
|
| [[Lios na gCearrbhach]]
|
| [[:d:Q15971927|Q15971927]]
| 5
|-
| [[Phil Healy]]
| [[Íomhá:Womens 400m (46526965474) (cropped).jpg|center|40px]]
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-19
|
| [[Béal Átha Fhínín]]
|
| [[:d:Q25999744|Q25999744]]
| 7
|-
| [[Niamh McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí (*1994) ♀
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-04
|
| [[Contae Chorcaí]]
|
| [[:d:Q26905471|Q26905471]]
| 2
|-
| [[Karina Campbell]]
|
| Imreoir fichille (*1994) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-19
|
|
|
| [[:d:Q28470777|Q28470777]]
| 0
|-
| [[Victoria Bell]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="1994" | 1994-06-22
|
| [[Sutton Coldfield]]
|
| [[:d:Q48618566|Q48618566]]
| 4
|-
| [[Alice Sharpe]]
| [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 132.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1994) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-03
|
|
|
| [[:d:Q55361867|Q55361867]]
| 9
|-
| [[Alli Palisch]]
| [[Íomhá:Alli Murphy Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-528 (50943521133) (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1994) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-13
|
| [[Plano, Texas|Plano]]
|
| [[:d:Q56285209|Q56285209]]
| 4
|-
| [[Shona Heaslip]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-18
|
|
|
| [[:d:Q69820877|Q69820877]]
| 0
|-
| [[Philippa Rogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-02-04
|
|
|
| [[:d:Q69861835|Q69861835]]
| 0
|-
| [[Leah Lyons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí (*1994) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-27
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q78051289|Q78051289]]
| 1
|-
| [[Sycerika McMahon]]
|
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-11
|
| [[Contae an Dúin]]
|
| [[:d:Q3979013|Q3979013]]
| 7
|-
| [[Carolane Soucisse]]
| [[Íomhá:2018 Autumn Classic International - Soucisse & Firus (cropped) - Soucisse.jpg|center|40px]]
| damhsóir oighir Ceanadach
| [[ice dancer]]
| data-sort-value="1995" | 1995-02-10
|
| [[Châteauguay]]
|
| [[:d:Q24860514|Q24860514]]
| 5
|-
| [[Aoife Mannion]]
| [[Íomhá:Aoife Mannion BCLFC 2015 (22147891741) (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1995) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-24
|
| [[Solihull]]
|
| [[:d:Q25714012|Q25714012]]
| 12
|-
| [[Ellen Keane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1995) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q26899011|Q26899011]]
| 3
|-
| [[Síofra Cléirigh Büttner]]
| [[Íomhá:Síofra Cléirigh Büttner 2017.jpg|center|40px]]
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1995" | 1995-07-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q35349110|Q35349110]]
| 5
|-
| [[Gráinne Walsh]]
|
| dornálaí Éireannach
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-13
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q65091953|Q65091953]]
| 4
|-
| [[Greta Streimikyte]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí parailimpeach (*1995) ♀
| [[lúthchleasaí parailimpeach]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-24
|
| [[Vilnias]]
|
| [[:d:Q89343978|Q89343978]]
| 3
|-
| [[Sarah Jane Hearne]]
|
| Imreoir fichille (*1995) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|
|
| [[:d:Q104843000|Q104843000]]
| 0
|-
| [[Fiona Murtagh]]
| [[Íomhá:Rowing at the 2020 Summer Olympics (Ireland).jpeg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomróir (*1995) ♀
| [[iomróir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-07-11
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q105925700|Q105925700]]
| 11
|-
| [[Ioana Gelip]]
|
| Imreoir fichille (*1995) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-16
|
|
|
| [[:d:Q109418259|Q109418259]]
| 0
|-
| [[Rachel Boyle]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1995" | 1995-03-27
|
|
|
| [[:d:Q110991850|Q110991850]]
| 0
|-
| [[Cliodhna Manning]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1995) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-26
|
|
|
| [[:d:Q117007428|Q117007428]]
| 1
|-
| [[Emily Haggard-Kearney]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta, reathaí maratóin agus cianreathaí (*1995) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[reathaí maratóin]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1995" | 1995-11-10
|
|
|
| [[:d:Q126883212|Q126883212]]
| 0
|-
| [[Amy Waters]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-13
|
|
|
| [[:d:Q135367016|Q135367016]]
| 0
|-
| [[Emma Bolger]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q520262|Q520262]]
| 11
|-
| [[Laoise Murray]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-08-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3826973|Q3826973]]
| 3
|-
| [[Mary C. Cain]]
|
| reathaí meánraoin Meiriceánach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-03
|
| [[Bronxville]]
|
| [[:d:Q6779145|Q6779145]]
| 10
|-
| [[Florence Bell]]
|
| sciálaí Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-05
|
| [[Sutton Coldfield]]
|
| [[:d:Q15910753|Q15910753]]
| 4
|-
| [[Alannah Stephenson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-04
|
| [[Lios na gCearrbhach]]
|
| [[:d:Q17457943|Q17457943]]
| 3
|-
| [[Tham Nguyen]]
| [[Íomhá:Tham Nguyen at the 2023 World Weightlifting Championships training hall.webp|center|40px]]
| Tógálaí meáchain (*1996) ♀
| [[tógálaí meáchain]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-15
|
|
|
| [[:d:Q26132016|Q26132016]]
| 4
|-
| [[Alanna Lally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-30
|
|
|
| [[:d:Q69860533|Q69860533]]
| 1
|-
| [[Fiona Mangan]]
| [[Íomhá:Fiona Mangan - Présentation TCFIA 2025.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-16
|
|
|
| [[:d:Q106575388|Q106575388]]
| 5
|-
| [[Megan Armitage]]
| [[Íomhá:Grand Prix de Chambéry (Megan Armitage - Montagne).JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1996" | 1996-08-12
|
|
|
| [[:d:Q108532712|Q108532712]]
| 6
|-
| [[Linda Djougang]]
| [[Íomhá:Linda Djougang 15Apr2023.jpg|center|40px]]
| [[Camarún|Camarúnach]] imreoir rugbaí (*1996) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-17
|
| [[Camarún]]
|
| [[:d:Q108540653|Q108540653]]
| 3
|-
| [[Georgie Hartigan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-01
|
|
|
| [[:d:Q115674773|Q115674773]]
| 1
|-
| [[Allison McGrath]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-10
|
|
|
| [[:d:Q119547267|Q119547267]]
| 0
|-
| [[Edel Thornton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-22
|
|
|
| [[:d:Q119560495|Q119560495]]
| 0
|-
| [[Kelly McGrory]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-24
|
|
|
| [[:d:Q121879328|Q121879328]]
| 3
|-
| [[Róisín Harrison]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-10
|
|
|
| [[:d:Q121879839|Q121879839]]
| 2
|-
| [[Susie Berry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1996) ♀
| [[marcach]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-01
|
|
|
| [[:d:Q130313509|Q130313509]]
| 2
|-
| [[Megan Connolly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-06
|
|
|
| [[:d:Q135366913|Q135366913]]
| 0
|-
| [[Ciara Mary McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135366914|Q135366914]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Rita Moore]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-06-23
|
|
|
| [[:d:Q135366915|Q135366915]]
| 0
|-
| [[Nadine Cheryl Rice]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-07-29
|
|
|
| [[:d:Q135366916|Q135366916]]
| 0
|-
| [[Holli Anna Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-02
|
|
|
| [[:d:Q135366917|Q135366917]]
| 0
|-
| [[Meadhbh Helen Campbell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-04-26
|
|
|
| [[:d:Q135370468|Q135370468]]
| 0
|-
| [[Ruth Mary Leavey]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-25
|
|
|
| [[:d:Q135370469|Q135370469]]
| 0
|-
| [[Aoibheann Ann Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-24
|
|
|
| [[:d:Q135370470|Q135370470]]
| 0
|-
| [[Hannah Eileen McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135370471|Q135370471]]
| 0
|-
| [[Lauren Jane Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135370472|Q135370472]]
| 0
|-
| [[Kate Emma O'Flaherty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-02-08
|
|
|
| [[:d:Q135370473|Q135370473]]
| 0
|-
| [[Aoife Catherine Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-04
|
|
|
| [[:d:Q135370474|Q135370474]]
| 0
|-
| [[Eve Ellen M. O'Mahoney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-29
|
|
|
| [[:d:Q135370475|Q135370475]]
| 0
|-
| [[Lesley Ann Wilkinson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-02-16
|
|
|
| [[:d:Q135370476|Q135370476]]
| 0
|-
| [[Megan Connolly]]
| [[Íomhá:Megan Connolly 2015 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-07
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q21708017|Q21708017]]
| 12
|-
| [[Rachael Darragh]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1997" | 1997-09-24
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q26786740|Q26786740]]
| 6
|-
| [[Sophie MacMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1997) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29947005|Q29947005]]
| 8
|-
| [[Sara Boyle]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1997" | 1997-08-31
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q30230598|Q30230598]]
| 1
|-
| [[Amy Broadhurst]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-17
|
| [[Dún Dealgan]]
|
| [[:d:Q60182060|Q60182060]]
| 3
|-
| [[Aoife O'Rourke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-02
|
| [[An Caisleán Riabhach]]
|
| [[:d:Q66934867|Q66934867]]
| 8
|-
| [[Marissa Sheva]]
| [[Íomhá:Marissa Sheva.jpg|center|40px]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[imreoir sacair]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-22
|
| [[Sellersville]]
|
| [[:d:Q98093517|Q98093517]]
| 8
|-
| [[Elsa Desmond]]
| [[Íomhá:2018-11-21 Rennrodel-Weltcup Innsbruck-Igls StP 5311 LR10 by Stepro.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] luger agus medical student (*1997) ♀
| [[luger]]<br/>[[medical student]]
| data-sort-value="1997" | 1997-08-06
|
| [[Buckingham]]
|
| [[:d:Q103259948|Q103259948]]
| 5
|-
| [[Sophie Becker]]
| [[Íomhá:Womens 400m (47247595181).jpg|center|40px]]
| Rábálaí (*1997) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-16
|
| [[Loch Garman]]
|
| [[:d:Q105782960|Q105782960]]
| 7
|-
| [[Kate Doherty]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-27
|
|
|
| [[:d:Q106712794|Q106712794]]
| 1
|-
| [[Eilish Flanagan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997<br/>1997-05-02
|
|
|
| [[:d:Q107472430|Q107472430]]
| 5
|-
| [[Roisin Flanagan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-02
|
|
|
| [[:d:Q115739741|Q115739741]]
| 2
|-
| [[Bridget Herlihy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-31
|
|
|
| [[:d:Q119539970|Q119539970]]
| 0
|-
| [[Maura Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-27
|
|
|
| [[:d:Q119541214|Q119541214]]
| 0
|-
| [[Anna Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-06-18
|
|
|
| [[:d:Q119551659|Q119551659]]
| 0
|-
| [[Aoife Anne O'Halloran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-05
|
|
|
| [[:d:Q135365106|Q135365106]]
| 0
|-
| [[Princess Elizabeth Adeogun]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-10
|
|
|
| [[:d:Q135367093|Q135367093]]
| 0
|-
| [[Tia Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-02
|
|
|
| [[:d:Q135368530|Q135368530]]
| 0
|-
| [[Hayley Nicole Lenihan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-19
|
|
|
| [[:d:Q135368531|Q135368531]]
| 0
|-
| [[Julie Milroy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-10
|
|
|
| [[:d:Q135368532|Q135368532]]
| 0
|-
| [[Liadan Tobin-Schnittger]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135371775|Q135371775]]
| 0
|-
| [[Courtney Anne Ryan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-06-16
|
|
|
| [[:d:Q135371776|Q135371776]]
| 0
|-
| [[Aoife Mary Tiernan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-30
|
|
|
| [[:d:Q135371777|Q135371777]]
| 0
|-
| [[Sarah Marie Phelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-02
|
|
|
| [[:d:Q135371778|Q135371778]]
| 0
|-
| [[Aislinn Finola O'Connell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-24
|
|
|
| [[:d:Q135371779|Q135371779]]
| 0
|-
| [[Aisling Catriona McCann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-01
|
|
|
| [[:d:Q135371780|Q135371780]]
| 0
|-
| [[Sarah Kenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-24
|
|
|
| [[:d:Q135371781|Q135371781]]
| 0
|-
| [[Hollie Herlihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135371782|Q135371782]]
| 0
|-
| [[Shannen Sandra Holbrook]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-24
|
|
|
| [[:d:Q135371783|Q135371783]]
| 0
|-
| [[Olivia Margaret Dupuy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-27
|
|
|
| [[:d:Q135371784|Q135371784]]
| 0
|-
| [[Kelly Sarah Diggin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-05
|
|
|
| [[:d:Q135371785|Q135371785]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Ann Blennerhassett]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-15
|
|
|
| [[:d:Q135371786|Q135371786]]
| 0
|-
| [[Ellis O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] gleacaí ealaíonta (*1998) ♀
| [[gleacaí ealaíonta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-23
|
| [[Kent]]
|
| [[:d:Q23887651|Q23887651]]
| 3
|-
| [[Michaela Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-17
|
|
|
| [[:d:Q51098390|Q51098390]]
| 2
|-
| [[Anna Kerrison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1998) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-10
|
| [[Sasana]]
|
| [[:d:Q64148448|Q64148448]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Morland]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-03
|
|
|
| [[:d:Q69815287|Q69815287]]
| 0
|-
| [[Mia Griffin]]
| [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 135.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1998) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-30
|
| [[An Gleann Mór]]
|
| [[:d:Q86458131|Q86458131]]
| 8
|-
| [[Nadia Power]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-11
|
|
|
| [[:d:Q92433328|Q92433328]]
| 4
|-
| [[Eleanor Ryan-Doyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1998) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1998" | 1998-05-14
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q97654611|Q97654611]]
| 1
|-
| [[Sarah Quinn]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-08<br/>1998-08-04
|
|
|
| [[:d:Q106712933|Q106712933]]
| 1
|-
| [[Anna Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-21
|
|
|
| [[:d:Q119543104|Q119543104]]
| 0
|-
| [[Saoirse Power-Cassidy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-06-30
|
|
|
| [[:d:Q119553574|Q119553574]]
| 0
|-
| [[Fiona Everard]]
|
| Cianreathaí (*1998) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998<br/>1998-09-30
|
|
|
| [[:d:Q123502237|Q123502237]]
| 2
|-
| [[Jennifer Lehane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1998) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-08-19
|
|
|
| [[:d:Q126487392|Q126487392]]
| 2
|-
| [[Kathy Baker]]
|
| Imreoir rugbaí (*1998) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-23
|
|
|
| [[:d:Q128765068|Q128765068]]
| 3
|-
| [[Alison Jane Cleary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-13
|
|
|
| [[:d:Q135365098|Q135365098]]
| 0
|-
| [[Laura Anne Fortune]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-23
|
|
|
| [[:d:Q135365099|Q135365099]]
| 0
|-
| [[Katie Joanna Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135365102|Q135365102]]
| 0
|-
| [[Ciara Catherine Wheeler]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-19
|
|
|
| [[:d:Q135365103|Q135365103]]
| 0
|-
| [[Chloe Gina Mullins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135365105|Q135365105]]
| 0
|-
| [[Anna Marie Brennan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-06
|
|
|
| [[:d:Q135365107|Q135365107]]
| 0
|-
| [[Aleksandra Joanna Macheta]]
|
| [[An Pholainn|Polannach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-13
|
|
|
| [[:d:Q135366449|Q135366449]]
| 0
|-
| [[Verity Jade Gunn O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-07
|
|
|
| [[:d:Q135370232|Q135370232]]
| 0
|-
| [[Rachel Alexandra Leavy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-13
|
|
|
| [[:d:Q135370235|Q135370235]]
| 0
|-
| [[Olivia Ann Reid]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-27
|
|
|
| [[:d:Q135370236|Q135370236]]
| 0
|-
| [[Jenny Rachael Morrison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135370238|Q135370238]]
| 0
|-
| [[Annie Fanning]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-16
|
|
|
| [[:d:Q135370239|Q135370239]]
| 0
|-
| [[Billie Jean Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-23
|
|
|
| [[:d:Q135370241|Q135370241]]
| 0
|-
| [[Catherine Maria Connaire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135370242|Q135370242]]
| 0
|-
| [[Áine McDonagh]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-08-28
|
|
|
| [[:d:Q135370247|Q135370247]]
| 1
|-
| [[Elizabeth Mary McGonnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-12
|
|
|
| [[:d:Q135370249|Q135370249]]
| 0
|-
| [[Aoife Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-10
|
|
|
| [[:d:Q135370251|Q135370251]]
| 0
|-
| [[Aisling Kindle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
|
|
|
| [[:d:Q135370252|Q135370252]]
| 0
|-
| [[Aoife Beggs]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1999) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29841599|Q29841599]]
| 5
|-
| [[Gina Akpe-Moses]]
| [[Íomhá:Gina Akpe-Moses at the 2018 European Athletics Championships.jpg|center|40px]]
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-25
|
| [[Lagos]]
|
| [[:d:Q33133524|Q33133524]]
| 7
|-
| [[Ciara Neville]]
| [[Íomhá:Ciara Neville 2016.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1999) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-14
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q50295760|Q50295760]]
| 4
|-
| [[Molly Scott]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-30
|
| [[Ceatharlach]]
|
| [[:d:Q55587528|Q55587528]]
| 2
|-
| [[Niamh Fogarty]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-16
|
|
|
| [[:d:Q94578252|Q94578252]]
| 2
|-
| [[Aoife Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-14
|
|
|
| [[:d:Q106712793|Q106712793]]
| 1
|-
| [[Michelle Carey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca (*1999) ♀
| [[imreoir haca]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-05
|
|
|
| [[:d:Q108106507|Q108106507]]
| 3
|-
| [[Stephanie Cotter]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q108143260|Q108143260]]
| 2
|-
| [[Grace Casey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] caiteoir sleá (*1999) ♀
| [[caiteoir sleá]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-16<br/>1999-06-16
|
|
|
| [[:d:Q109932829|Q109932829]]
| 0
|-
| [[Cathal Crosbie]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-12-09
|
|
|
| [[:d:Q112131519|Q112131519]]
| 1
|-
| [[Sarah Leahy]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-01
|
|
|
| [[:d:Q113864305|Q113864305]]
| 2
|-
| [[Claire Melia]]
| [[Íomhá:Baxi Ferrol - LDLC ASVEL Féminin 59.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-07-12
|
| [[Mainistir Eimhín]]
|
| [[:d:Q119564054|Q119564054]]
| 0
|-
| [[Erin Riordan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1999) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-02
|
|
|
| [[:d:Q128803241|Q128803241]]
| 2
|-
| [[Rachel Huijsdens]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-23
|
|
|
| [[:d:Q135367962|Q135367962]]
| 0
|-
| [[Maggie Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-10
|
|
|
| [[:d:Q135367963|Q135367963]]
| 0
|-
| [[Mae-Therese Creane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-29
|
|
|
| [[:d:Q135367964|Q135367964]]
| 0
|-
| [[Sorcha Tiernan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-18
|
|
|
| [[:d:Q135367966|Q135367966]]
| 0
|-
| [[Amy Dooley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-09
|
|
|
| [[:d:Q135367967|Q135367967]]
| 0
|-
| [[Louise Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-10
|
|
|
| [[:d:Q135367968|Q135367968]]
| 0
|-
| [[Amy Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-04-03
|
|
|
| [[:d:Q135367970|Q135367970]]
| 0
|-
| [[Anne Condon]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] eolaí ríomhaireachta agus múinteoir ollscoile (*2000) ♀; Comhalta de chuid an ACM, Tulip Award in DNA Computing, Anita Borg Institute Women of Vision Awards agus Comhalta de Chumann Ríoga Cheanada; member of Cumann Ríoga Cheanada agus Association for Computing Machinery
| [[eolaí ríomhaireachta]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q11489|Q11489]]
| 3
|-
| [[Tina Reynolds]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Na Clocha Liatha]]
|
| [[:d:Q514752|Q514752]]
| 9
|-
| [[Bernadette Ní Ghallchóir]]
| [[Íomhá:Bernadette Ní Ghallchóir PBS 1971.jpg|center|40px]]
| láithreoir teilifíse Éireannach
| [[láithreoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Muineachán]]
|
| [[:d:Q822164|Q822164]]
| 6
|-
| [[Eibhlin Byrne]]
|
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1301175|Q1301175]]
| 3
|-
| [[Sophie Merry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], [[Mainicín faisin|mainicín]], beochantóir, [[Aisteoir|aisteoir]] agus damhsóir (*2000) ♀
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[beochantóir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1348496|Q1348496]]
| 3
|-
| [[Janet Grogan]]
| [[Íomhá:Janet Grogan (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí is scríbhneoir|amhránaí is scríbhneoir]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]] agus [[Amhránaí|amhránaí]] (fl. 2009–) (*2000) ♀
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1424238|Q1424238]]
| 4
|-
| [[Maria Corrigan]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q1669568|Q1669568]]
| 3
|-
| [[Lisa Lambe]]
| [[Íomhá:Lisa Lambe.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1704246|Q1704246]]
| 13
|-
| [[Terry O'Flaherty]]
|
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1720409|Q1720409]]
| 2
|-
| [[Lise Hearns]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1827914|Q1827914]]
| 1
|-
| [[Liz Weir]]
|
| údar Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q1866600|Q1866600]]
| 4
|-
| [[Méav Ní Mhaolchatha]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3268425|Q3268425]]
| 8
|-
| [[Rebecca Stokell]]
|
| cruicéadaí Éireannach
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29891153|Q29891153]]
| 6
|-
| [[Mona McSharry]]
| [[Íomhá:Mona McSharry (IRL) 2018.jpg|center|40px]]
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-21
|
| [[An Ghráinseach, Contae Shligigh|An Ghráinseach]]
|
| [[:d:Q33319799|Q33319799]]
| 19
|-
| [[Cara Murray]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*2000) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-11-01
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q54861582|Q54861582]]
| 6
|-
| [[Sommer Lecky]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-14<br/>2000-06-16
|
|
|
| [[:d:Q69813606|Q69813606]]
| 2
|-
| [[Davicia Patterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-12-15
|
|
|
| [[:d:Q69820489|Q69820489]]
| 0
|-
| [[Diana Mirza]]
|
| Imreoir fichille (*2000) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-16
|
|
|
| [[:d:Q109383024|Q109383024]]
| 1
|-
| [[Lauren Roy]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-25
|
|
|
| [[:d:Q113864274|Q113864274]]
| 2
|-
| [[Bronagh Power-Cassidy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-15
|
|
|
| [[:d:Q119543792|Q119543792]]
| 0
|-
| [[Enya Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-31
|
|
|
| [[:d:Q119550072|Q119550072]]
| 0
|-
| [[Eibhia Ni Mhuireagain]]
|
| Imreoir fichille (*2000) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2000" | 2000
|
|
|
| [[:d:Q124424504|Q124424504]]
| 0
|-
| [[Lauren Cadden]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-07
|
|
|
| [[:d:Q126173619|Q126173619]]
| 2
|-
| [[Jodie McCann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-03
|
|
|
| [[:d:Q126685911|Q126685911]]
| 4
|-
| [[Lynn Tunnah]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-14
|
|
|
| [[:d:Q135363157|Q135363157]]
| 0
|-
| [[Annaliese Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-08
|
|
|
| [[:d:Q135366286|Q135366286]]
| 0
|-
| [[Maeve Aine O'Seaghdha]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-26
|
|
|
| [[:d:Q135366287|Q135366287]]
| 0
|-
| [[Alison Blaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-04-22
|
|
|
| [[:d:Q135366288|Q135366288]]
| 0
|-
| [[Ella McCloskey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-20
|
|
|
| [[:d:Q135366289|Q135366289]]
| 0
|-
| [[Maeve Patricia Cannon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-15
|
|
|
| [[:d:Q135366291|Q135366291]]
| 0
|-
| [[Nicole Patrice Clancy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-13
|
|
|
| [[:d:Q135366294|Q135366294]]
| 0
|-
| [[Niamh Christine Masterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135367965|Q135367965]]
| 0
|-
| [[Maeve Phelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-05-05
|
|
|
| [[:d:Q135367969|Q135367969]]
| 0
|-
| [[Dayna Finn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-09
|
|
|
| [[:d:Q135367973|Q135367973]]
| 1
|-
| [[Laura Nicholson]]
| [[Íomhá:Laura Nicholson.jpg|center|40px]]
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-29
|
|
|
| [[:d:Q135649345|Q135649345]]
| 2
|-
| [[Tyler Toland]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2001" | 2001-08-08
|
| [[Baile Suingean]]
|
| [[:d:Q42666544|Q42666544]]
| 6
|-
| [[Lara Gillespie]]
| [[Íomhá:2019 UCI Juniors Track World Championships 007.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*2001) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-21
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q52153640|Q52153640]]
| 13
|-
| [[Sophie O'Sullivan]]
| [[Íomhá:Sophie O'Sullivan.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-23
|
|
|
| [[:d:Q55425594|Q55425594]]
| 7
|-
| [[Alex Chan-Taylor]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-21
|
|
|
| [[:d:Q55739862|Q55739862]]
| 0
|-
| [[Tanya Watson]]
| [[Íomhá:2018-10-13 Jump 3 (Diving Girls 10m platform) at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–039.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*2001) ♀
| [[tumadóir iomaíoachta]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-24
|
| [[Southampton]]
|
| [[:d:Q65675690|Q65675690]]
| 5
|-
| [[Niamh Coyne]]
| [[Íomhá:2018-10-10 Swimming Girls' 100m Breaststroke Final at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–034.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-22
|
|
|
| [[:d:Q65952719|Q65952719]]
| 4
|-
| [[Ciara Bracken]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-20
|
|
|
| [[:d:Q119554443|Q119554443]]
| 0
|-
| [[Deborah Ogayemi]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-10-12
|
|
|
| [[:d:Q119561035|Q119561035]]
| 0
|-
| [[Danielle Donegan]]
|
| Cianreathaí (*2001) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-05
|
|
|
| [[:d:Q125188525|Q125188525]]
| 1
|-
| [[Daina Moorehouse]]
| [[Íomhá:2025 World Boxing Championships 20250906 102037 Daina Moorehouse (IRL).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*2001) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-16
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q126709567|Q126709567]]
| 3
|-
| [[Rachel McCann]]
|
| Rábálaí (*2001) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-26
|
|
|
| [[:d:Q127785359|Q127785359]]
| 2
|-
| [[Ciara McGing]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-03
|
|
|
| [[:d:Q128693679|Q128693679]]
| 2
|-
| [[Victoria Catterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-25
|
|
|
| [[:d:Q128803156|Q128803156]]
| 2
|-
| [[Erin Healy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*2001) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-05
|
|
|
| [[:d:Q135106443|Q135106443]]
| 2
|-
| [[Ciara Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-11-30
|
|
|
| [[:d:Q135360972|Q135360972]]
| 0
|-
| [[Eve Nealon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-25
|
|
|
| [[:d:Q135363158|Q135363158]]
| 0
|-
| [[Katie Williamson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-05-11
|
|
|
| [[:d:Q135364030|Q135364030]]
| 0
|-
| [[Alexandra Mary Mulligan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-14
|
|
|
| [[:d:Q135364031|Q135364031]]
| 0
|-
| [[Katie Niamh Walshe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-19
|
|
|
| [[:d:Q135364032|Q135364032]]
| 0
|-
| [[Lainey Nolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-19
|
|
|
| [[:d:Q135364033|Q135364033]]
| 0
|-
| [[Mia Furlong]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135364034|Q135364034]]
| 0
|-
| [[Niamh Kenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-28
|
|
|
| [[:d:Q135364035|Q135364035]]
| 0
|-
| [[Ciara Veronica White]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-15
|
|
|
| [[:d:Q135364036|Q135364036]]
| 0
|-
| [[Anna Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135364037|Q135364037]]
| 0
|-
| [[Lauren Darcy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-01
|
|
|
| [[:d:Q135364038|Q135364038]]
| 0
|-
| [[Abby Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-05
|
|
|
| [[:d:Q135366295|Q135366295]]
| 0
|-
| [[Mavie Österreicher]]
|
| [[An Ostair|Ostarach]] imreoir leadóige (*2002) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="2002" | 2002-04-05
|
| [[an Ostair]]
|
| [[:d:Q57242668|Q57242668]]
| 4
|-
| [[Emily Kraft]]
| [[Íomhá:Emily Kraft Lewes FC Women (52384339143).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach (2002-)
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-18
|
| [[Frankfurt]]
|
| [[:d:Q60713591|Q60713591]]
| 6
|-
| [[Alexandra Troy]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-07
|
|
|
| [[:d:Q65554597|Q65554597]]
| 0
|-
| [[Emma Austin]]
| [[Íomhá:2020-01-14 Alpine skiing at the 2020 Winter Youth Olympics – Women's Slalom (Martin Rulsch) 335.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] sciálaí Alpach (*2002) ♀
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-31
|
|
|
| [[:d:Q81901202|Q81901202]]
| 2
|-
| [[Melisa Filis]]
| [[Íomhá:Melisa Filis 2019.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*2002) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-30
|
| [[Essex]]
|
| [[:d:Q83196933|Q83196933]]
| 7
|-
| [[Michaela Corcoran]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] lúthchleasaí (*2002) ♀
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-07
|
| [[Houston, Texas|Houston]]
|
| [[:d:Q90898291|Q90898291]]
| 3
|-
| [[Adeyemi Talabi]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2002" | 2002-12-25
|
|
|
| [[:d:Q113864217|Q113864217]]
| 1
|-
| [[Sabhbh Edwards Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-17
|
|
|
| [[:d:Q119549084|Q119549084]]
| 0
|-
| [[Erin Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-12-16
|
|
|
| [[:d:Q119550959|Q119550959]]
| 0
|-
| [[Maria Godden]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2002) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-31
|
|
|
| [[:d:Q124671917|Q124671917]]
| 1
|-
| [[Laura Mooney]]
| [[Íomhá:Laura Mooney 01.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2002" | 2002<br/>2002-01-25
|
|
|
| [[:d:Q126623596|Q126623596]]
| 2
|-
| [[Madison Corcoran]]
| [[Íomhá:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Madison Corcoran - Ireland - by 2eight - 9SC6114.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*2002) ♀
| [[canúálaí]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-07
|
|
|
| [[:d:Q127784722|Q127784722]]
| 5
|-
| [[Lauryn Homan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-20
|
|
|
| [[:d:Q135356265|Q135356265]]
| 0
|-
| [[Fatimah Akorede]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-03
|
|
|
| [[:d:Q135362059|Q135362059]]
| 0
|-
| [[Gillian Wheeler]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-05
|
|
|
| [[:d:Q135362060|Q135362060]]
| 0
|-
| [[Sinead Boyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-06-01
|
|
|
| [[:d:Q135362061|Q135362061]]
| 0
|-
| [[Siofra O'Shea]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135362062|Q135362062]]
| 0
|-
| [[Abigail Rafferty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-28
|
|
|
| [[:d:Q135362063|Q135362063]]
| 0
|-
| [[Kate Hickey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-15
|
|
|
| [[:d:Q135362064|Q135362064]]
| 0
|-
| [[Lisa Blaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-02
|
|
|
| [[:d:Q135362170|Q135362170]]
| 0
|-
| [[Ciara Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-26
|
|
|
| [[:d:Q135362171|Q135362171]]
| 0
|-
| [[Shauna Dooley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-17
|
|
|
| [[:d:Q135362172|Q135362172]]
| 0
|-
| [[Fiona McAdams]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-12
|
|
|
| [[:d:Q65554282|Q65554282]]
| 0
|-
| [[Nicola Tuthill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus caiteoir oird (*2003) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[caiteoir oird]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-22
|
|
|
| [[:d:Q115651644|Q115651644]]
| 6
|-
| [[Molly Moffitt]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-02
|
|
|
| [[:d:Q119536967|Q119536967]]
| 0
|-
| [[Ella O'Donnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-09-29
|
|
|
| [[:d:Q119554886|Q119554886]]
| 0
|-
| [[Paris McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-13
|
|
|
| [[:d:Q119564680|Q119564680]]
| 0
|-
| [[Ava O'Connor]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2003) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2003" | 2003-09-19
|
|
|
| [[:d:Q125188526|Q125188526]]
| 1
|-
| [[Hazel Finn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-05-22
|
|
|
| [[:d:Q135362040|Q135362040]]
| 0
|-
| [[Elizabeth Golding]]
|
| Scátálaí fíorach (*2004) ♀
| [[scátálaí fíorach]]
| data-sort-value="2004" | 2004-09-28
|
| [[Moscó]]
|
| [[:d:Q56395775|Q56395775]]
| 0
|-
| [[Jenna Slattery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*2004) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-17
|
|
|
| [[:d:Q98090913|Q98090913]]
| 1
|-
| [[Emma Jeffers]]
| [[Íomhá:Emma Jeffers - Présentation TCFIA 2024.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] rothaí spóirt (*2004) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-11
|
| [[Eccleston]]
|
| [[:d:Q119104466|Q119104466]]
| 1
|-
| [[Amy Duggan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-08-16
|
|
|
| [[:d:Q119540104|Q119540104]]
| 0
|-
| [[Maeve O'Neill]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-09
|
|
|
| [[:d:Q122806335|Q122806335]]
| 2
|-
| [[Kate O'Connell]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-08-11
|
|
|
| [[:d:Q122808599|Q122808599]]
| 1
|-
| [[Orla Dullaghan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-16
|
|
|
| [[:d:Q135352415|Q135352415]]
| 0
|-
| [[Leilani Turner]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-11
|
|
|
| [[:d:Q135352416|Q135352416]]
| 0
|-
| [[Katie Flanagan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-28
|
|
|
| [[:d:Q135353433|Q135353433]]
| 0
|-
| [[Emily Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-01
|
|
|
| [[:d:Q135353434|Q135353434]]
| 0
|-
| [[Rachel Callery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-04
|
|
|
| [[:d:Q135356074|Q135356074]]
| 0
|-
| [[Niamh Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-04
|
|
|
| [[:d:Q135356077|Q135356077]]
| 0
|-
| [[Niamh O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-05
|
|
|
| [[:d:Q135356078|Q135356078]]
| 0
|-
| [[Erica Egan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-09
|
|
|
| [[:d:Q135356079|Q135356079]]
| 0
|-
| [[Micaiah Fubara]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-10-10
|
|
|
| [[:d:Q135356080|Q135356080]]
| 0
|-
| [[Anna Gavigan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-19
|
|
|
| [[:d:Q135467791|Q135467791]]
| 1
|-
| [[Trisha Kanyamarala]]
| [[Íomhá:TrishaKanyamarala23.jpg|center|40px]]
| [[An India|Indiach]] imreoir fichille (*2005) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2005" | 2005
|
|
|
| [[:d:Q81826781|Q81826781]]
| 4
|-
| [[Ava Rochford]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-31
|
|
|
| [[:d:Q113302787|Q113302787]]
| 1
|-
| [[Elizabeth Ndudi]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2005" | 2005-03-21
|
|
|
| [[:d:Q121338851|Q121338851]]
| 4
|-
| [[Gandy Malou-Mamel]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-31
|
|
|
| [[:d:Q135352417|Q135352417]]
| 1
|-
| [[Emer Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-10-29
|
|
|
| [[:d:Q135354136|Q135354136]]
| 0
|-
| [[Katie O'Sullivan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-11-26
|
|
|
| [[:d:Q135354521|Q135354521]]
| 0
|-
| [[Rachel Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135358213|Q135358213]]
| 0
|-
| [[Alannah O'Connell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-07-17
|
|
|
| [[:d:Q135358214|Q135358214]]
| 0
|-
| [[Priya Doyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-28
|
|
|
| [[:d:Q135358215|Q135358215]]
| 0
|-
| [[Bree Shelley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-06-18
|
|
|
| [[:d:Q135358239|Q135358239]]
| 0
|-
| [[Rebecca Sexton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-08-17
|
|
|
| [[:d:Q135358240|Q135358240]]
| 0
|-
| [[Isabelle McSweeney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-07-18
|
|
|
| [[:d:Q135358245|Q135358245]]
| 0
|-
| [[Emma Gribben]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-04-08
|
|
|
| [[:d:Q135358246|Q135358246]]
| 0
|-
| [[Izzy Sullivan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-05-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q136380575|Q136380575]]
| 0
|-
| [[Sarah Courtney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-18
|
|
|
| [[:d:Q135351864|Q135351864]]
| 0
|-
| [[Laura McFarland]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-31
|
|
|
| [[:d:Q135351865|Q135351865]]
| 0
|-
| [[Karolina Gierszal]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An Pholainn|polannach]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-04-24
|
|
|
| [[:d:Q135355491|Q135355491]]
| 0
|-
| [[Ava Walshe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135355954|Q135355954]]
| 0
|-
| [[Clara Boyce]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-03
|
|
|
| [[:d:Q135355996|Q135355996]]
| 0
|-
| [[Shannon Quigley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-25
|
|
|
| [[:d:Q135356011|Q135356011]]
| 0
|-
| [[Kelly Bracken]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-31
|
|
|
| [[:d:Q135356012|Q135356012]]
| 0
|-
| [[Grace Prenter]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|
|
|
| [[:d:Q135356014|Q135356014]]
| 0
|-
| [[Emma Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-23
|
|
|
| [[:d:Q135356015|Q135356015]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Gilligan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-07
|
|
|
| [[:d:Q135356017|Q135356017]]
| 0
|-
| [[Leah McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-02
|
|
|
| [[:d:Q135358238|Q135358238]]
| 0
|-
| [[Aisling Moran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-11-23
|
|
|
| [[:d:Q135358244|Q135358244]]
| 0
|-
| [[Fatima Amusan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2006) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-30
|
|
|
| [[:d:Q135742833|Q135742833]]
| 1
|-
| [[Precious Akpe-Moses]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus rábálaí (*2006) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[rábálaí]]
| data-sort-value="2006" | 2006-07-09
|
|
|
| [[:d:Q135747915|Q135747915]]
| 1
|-
| [[Lucy Hynes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|
|
|
| [[:d:Q136380942|Q136380942]]
| 0
|-
| [[Grace Davison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2007) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-26
|
|
|
| [[:d:Q130220494|Q130220494]]
| 2
|-
| [[Lara Putar]]
|
| Imreoir fichille (*2007) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-12
|
|
|
| [[:d:Q131767687|Q131767687]]
| 0
|-
| [[Una O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-05
|
|
|
| [[:d:Q135353330|Q135353330]]
| 0
|-
| [[Sophie Staunton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-03
|
|
|
| [[:d:Q135353331|Q135353331]]
| 0
|-
| [[Riodhna McGrath]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-03-11
|
|
|
| [[:d:Q135353332|Q135353332]]
| 0
|-
| [[Kira Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-09-21
|
|
|
| [[:d:Q135353333|Q135353333]]
| 0
|-
| [[Sidney Quinn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2007) ♀; child of Kieran Quinn agus Jen Critchley
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-04-16
|
|
|
| [[:d:Q135353335|Q135353335]]
| 0
|-
| [[Faye McDonnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-05-08
|
|
|
| [[:d:Q135353337|Q135353337]]
| 0
|-
| [[Andrea Jude]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An India|indiach]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-19
|
|
|
| [[:d:Q135353338|Q135353338]]
| 0
|-
| [[Helena Keane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-18
|
|
|
| [[:d:Q135356013|Q135356013]]
| 0
|-
| [[Ciara Brogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-16
|
|
|
| [[:d:Q135356016|Q135356016]]
| 0
|-
| [[Amber Buchanan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-21
|
|
|
| [[:d:Q62393479|Q62393479]]
| 0
|-
| [[Naomi Farrington]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-04-23
|
|
|
| [[:d:Q135352455|Q135352455]]
| 0
|-
| [[Muireann Teahan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-24
|
|
|
| [[:d:Q135352456|Q135352456]]
| 0
|-
| [[Maebh Purtill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-06-10
|
|
|
| [[:d:Q135352459|Q135352459]]
| 0
|-
| [[Lucy Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-12-19
|
|
|
| [[:d:Q135352460|Q135352460]]
| 0
|-
| [[Katie Behan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-25
|
|
|
| [[:d:Q135352464|Q135352464]]
| 0
|-
| [[Eabha Booth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-05
|
|
|
| [[:d:Q135352465|Q135352465]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Timmons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-14
|
|
|
| [[:d:Q135352518|Q135352518]]
| 0
|-
| [[Abbie Lyons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-23
|
|
|
| [[:d:Q135352519|Q135352519]]
| 0
|-
| [[Kaitlyn Summers]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-18
|
|
|
| [[:d:Q135353334|Q135353334]]
| 0
|-
| [[Francesca Kyamagero]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Uganda|ugandach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-08-11
|
|
|
| [[:d:Q135353336|Q135353336]]
| 0
|-
| [[Aoibheann Donnelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-08-01
|
|
|
| [[:d:Q135353339|Q135353339]]
| 0
|-
| [[Erin Friel]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2008) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-15
|
|
|
| [[:d:Q135987798|Q135987798]]
| 1
|-
| [[Madelyn Hartigan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2009) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08-18
|
|
|
| [[:d:Q135352457|Q135352457]]
| 0
|-
| [[Carmel Gunning]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[fliúiteadóir]]
|
|
| [[An Ghaobhach]]
|
| [[:d:Q951887|Q951887]]
| 2
|-
| [[Rita Connolly]]
|
| amhránaí
| [[amhránaí]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q956109|Q956109]]
| 4
|-
| [[Samthann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[File|file]] agus [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (†739) ♀
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| data-sort-value="739" | 739-12-19
|
|
| [[:d:Q1278739|Q1278739]]
| 4
|-
| [[Juanita Wilson]]
|
| stiúrthóir scannán
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1710722|Q1710722]]
| 7
|-
| [[Mairéad Phelan]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q1941074|Q1941074]]
| 1
|-
| [[Vyvienne Long]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2069395|Q2069395]]
| 4
|-
| [[Teresa Kidd]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2311088|Q2311088]]
| 1
|-
| [[Eleanor Shanley]]
| [[Íomhá:Eleanor Shanly Paul Kelly Frankie Lane Dublin 2011.png|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2390709|Q2390709]]
| 3
|-
| [[Áine Furey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]] ♀; child of Finbar Furey
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2528271|Q2528271]]
| 2
|-
| [[Maeve Donnelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] veidhleadóir ♀
| [[veidhleadóir]]
|
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q2541341|Q2541341]]
| 2
|-
| [[Rosena Horan]]
| [[Íomhá:Rosena Horan.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cumadóir ♀
| [[cumadóir]]
|
|
|
|
| [[:d:Q3442530|Q3442530]]
| 1
|-
| [[Ann Breen]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4766282|Q4766282]]
| 1
|-
| [[Ann Scott]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4766666|Q4766666]]
| 1
|-
| [[Mary Brannagan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille ♀
| [[imreoir fichille]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110161410|Q110161410]]
| 2
|}
----
∑ 970 items.
{{wikidata list end}}
[[Catagóir:Mná Éireannacha|*]]
cpuxy4q70by5aotcvqfxq3dm1v1morr
Yn Chruinnaght
0
104559
1328002
1325732
2026-09-14T22:56:36Z
Taghdtaighde
60452
Sórtáil
1328002
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Is féile chultúrtha in [[Oileán Mhanann]] é {{Lang|gv|'''Yn Chruinnaght'''}} ([[An Ghaeilge|Gaeilge]]: ''An Cruinniú'',<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Caoimhín Ó Scanaill|Kevin P. Scannell]]|date=10 Feabhra 2016|url=https://kevinscannell.com/files/gv2ga.pdf|title=Foclóir Manainnis-Gaeilge|pages=lch 45|archive-date=28 Meán Fómhair 2023|access-date=1 Meitheamh 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928145419/https://kevinscannell.com/files/gv2ga.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> nó ''An Tionól'').<ref>{{Cite web-en|url=http://www.isleofman.com/attractions/arts-culture/ceremonies-and-festivals/yn-chruinnaght/|title=Yn Chruinnaght|work=isleofman.com|publisher=Manx Telecom Trading Ltd|access-date=8 June 2018}}</ref> Ceiliúradh ar cheol, teanga, agus cultúr an oileáin atá ann, agus ar na nascanna cultúrtha leis na tíortha Ceilteacha eile.
== Stair na féile ==
Bunaíodh réamhtheachtaí ''Yn Chruinnaght'' sa bhliain 1924, féile darb ainm ''Cruinnaght Vanninagh Ashoonagh'' (''Tionól Náisiúnta Mhanann''). Ba é [[William Cubbon]], an dara Stiúrthóir ar [[Músaem Mhanann|Mhúsaem Mhanann]] agus Cisteoir Oinigh ar ''Yn Çheshaght Ghailckagh'' (''Cumann Gaelach Mhanann'') agus ar an ''World Manx Association'' (WMA), a cheap an fhéile i dtús báire.
Dúradh sna cláir ó thús ré na féile go “n-eagraítear ''Yn Cruinnaght Vanninagh Ashoonagh'' faoi scáth an World Manx Association agus ''Yn Çheshaght Ghailckagh'' mar chomóradh ar ár Mórfhile Náisiúnta agus chun an meon náisiúnta a chaomhnú.” Ba é [[Thomas Edward Brown]] (1830–1897) an “mórfhile náisiúnta” a bhí i gceist. D'fhoilsigh Macmillan a chuid dánta, ina measc, véarsaí fada i gcanúint Bhéarla Mhanann (le roinnt focal Manainnise iontu).
Bhí William Cubbon ina eagarthóir ar ''[[Ellan Vannin (iris)|Ellan Vannin]]'', iris an WMA, agus bhain sé úsáid as an iris chun ''Cruinnaght Vanninagh Ashoonagh'' a eagrú. Féile iomaíoch aon lae a bhí ann, a reáchtáladh thart ar [[Lá Samhna]], le rannpháirtithe ón Oileán (cé gur tháinig duine amháin ar a laghad de na moltóirí, an Dr. J E Lyon, ó thaobh amuigh den Oileán). Bhí Archibald Knox, J J Kneen, agus [[Mona Douglas]] ina mbaill d'fhochoistí éagsúla. Bhí amhránaíocht ([[Gaeilge Mhanann]] san áireamh), ceol, ealaíona, ceardaíocht, agus cócaireacht ann. Tháinig deireadh leis an bhféile nuair a thosaigh an Dara Cogadh Domhanda.
== Athbheochan iarchogaidh ==
Bhí rún ag Mona Douglas, ceann de na daoine ba mhó le rá i gcúrsaí cultúir thraidisiúnta Mhanann, ''Yn Chruinnaght'' a athbheochan mar fhéile náisiúnta. Mar gheall ar an athbheochan chultúrtha a thosaigh ag deireadh na 1960idí, bhí athbhrí sa Mhanainnis, sa cheol traidisiúnta, agus go háirithe sa damhsa ar an oileán. D’aithin sí go bhféadfadh ''Yn Chruinnaght'' béim a chur ar ghníomhaíochtaí cultúrtha agus aitheantas níos fearr a thabhairt do chultúr traidisiúnta Mhanann, go háirithe i gcomhthéacs féile idir-Cheiltí.
Sa bhliain 1977, d’eagraigh Douglas ''Feailley Vanninagh [[Rhumsaa]]'' (''Féile Mhanannach Rhumsaa'') a reáchtáladh i gcomhar leis an eagraíocht ''Ellynyn ny Gael'' (''Ealaín na nGael''). Fógraíodh sa chlár “go ndéanfaí athbheochan ar an bhféile in Rhumsaa Lúnasa–Meán Fómhair 1978, agus ag an am sin, beidh sí ina Féile Idir-Cheilteach cúig lá”. Tharla an fhéile sin idir an 21ú agus an 25ú lá de mhí Lúnasa, 1978.
== Féile Idir-Cheilteach ==
I gcodarsnacht le ''Cruinnaght Vanninagh Ashoonagh'' a bhí dírithe ar chultúr Oileán Mhanann amháin, cheap Mona Douglas ''Yn Chruinnaght'' ina foirm nua-aimseartha mar fhéile idir-Cheilteach a thabharfadh deis do na sé náisiún Cheilteacha páirt a ghlacadh: Oileán Mhanann, an [[An Bhriotáin|Bhriotáin]], [[Éire]], [[Albain]], [[an Bhreatain Bheag]] agus [[Corn na Breataine]]. Bhí áthas ar leith ar Mona Douglas go bhfuair ''Yn Chruinnaght'' aitheantas oifigiúil ó [[Oireachtas na Gaeilge]] in Éirinn, ó ''[[Gorsedd y Beirdd]]'' agus ''[[Eisteddfod Genedlaethol Cymru|Eisteddfod Genedlaethol]]'' sa Bhreatain Bheag, agus [[An Mód Náisiúnta Ríoga|''Am Mòd'']] in Albain.
Bhí imeachtaí ar siúl ar fud an Oileáin mar chuid de ''Yn Chruinnaght'', ach ba é Rhumsaa an príomhláthair ó 1978 go 2006. Bhí dlúthchaidreamh idir ''Yn Chruinnaght'' agus Rhumsaa thar na blianta. Bhain an fhéile úsáid as ionaid agus áiseanna ar fud an bhaile, lena n-áirítear óstáin éagsúla, Halla an Bhaile, séipéil éagsúla agus fiú an margadh beostoic. Nuair nach raibh roinnt de na hionaid seo ar fáil, baineadh úsáid as ollphuball mar phríomhláthair na féile. Sa bhliain 2007, ní raibh an áit inar cuireadh an t-ollphuball ar fáil a thuilleadh, agus aistríodh príomhláthair na féile go dtí an Centenary Centre i b[[Purt na hInse]].
== Léitheoireacht bhreise ==
* [https://nos.ie/cultur/yn-chruinnaght-faoi-lanseol-i-manainn/ ‘Yn Chruinnaght’ faoi lánseol i Manainn] (2023) [[Nós (iris)|''NÓS'']]
== Naisc sheachtracha ==
* http://www.ynchruinnaght.com
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Cruinnaght, Yn}}
[[Catagóir:Oileán Mhanann]]
[[Catagóir:Gaeilge Mhanann]]
[[Catagóir:Féilte ealaíon]]
[[Catagóir:Féilte ceoil]]
[[Catagóir:Féilte Ghaeilge Mhanann]]
[[Catagóir:Féilte Ceilteacha]]
7lvncagjvofq4lbyz8q6ybz9n78p4cx
Plé:Agaricus bisporus
1
111522
1328011
1327757
2026-09-15T01:16:16Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1328011
wikitext
text/x-wiki
== glanadh-mar|profléitheoireacht de dhíth ==
Tá súil agam go bhfuil mo bhotúin ceartaithe agam![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:14, 3 Feabhra 2024 (UTC)
:GRMA. [[Úsáideoir:Kevin Scannell|kscanne]] ([[Plé úsáideora:Kevin Scannell|plé]]) 14:18, 3 Feabhra 2024 (UTC)
==https://cy.wikipedia.org/wiki/Madarch_meithrin==
Is trua nach bhfuil mé in ann leas a bhaint as an 'Wikidata list' seo a leanas;
<nowiki>
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q913614 }
LIMIT 10
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=
}}
{| class='wikitable sortable'
! rhywogaeth
! ainm an tacsóin
! delwedd
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q690801|Agaricus arvensis]]''
| p225 = Agaricus arvensis
| p18 = [[Íomhá:A. arvensis showing cogwheel.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q267538|Agaricus augustus]]''
| p225 = Agaricus augustus
| p18 = [[Íomhá:Agaricus augustus 2011 G1.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = [[Agaricus bisporus]]
| p225 = Agaricus bisporus
| p18 = [[Íomhá:ChampignonMushroom.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q623048|Agaricus deserticola]]''
| p225 = Agaricus deserticola
| p18 = [[Íomhá:Agaricus deserticola 65791.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q80443|Agaricus pilatianus]]''
| p225 = Agaricus pilatianus
| p18 = [[Íomhá:Agaricus pilatianus 060825wa.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q960859|Agaricus semotus]]''
| p225 = Agaricus semotus
| p18 = [[Íomhá:Agaricus semotus natural.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q384480|Agaricus silvicola]]''
| p225 = Agaricus sylvicola
| p18 = [[Íomhá:Agaricus silvicola father and son.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q977024|Agaricus spissicaulis]]''
| p225 = Agaricus spissicaulis
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q764068|Agaricus subrufescens]]''
| p225 = Agaricus subrufescens
| p18 = [[Íomhá:Agaricus subrufescens.jpg|center|80px]]
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = [[beacán léana]]
| p225 = Agaricus campestris
| p18 = [[Íomhá:Agaricus campestris.jpg|center|80px]]
}}
|}
{{Wikidata list end}}</nowiki> [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:30, 3 Feabhra 2024 (UTC)
8vwl4aq2ytcsp304frmr2rqfkehfvve
Catagóir:Drag
14
113462
1327998
1258716
2026-09-14T22:54:33Z
Taghdtaighde
60452
Catagóir curtha leis
1327998
wikitext
text/x-wiki
''Is é príomhalt na [[Speisialta:Categories|catagóire]] seo ná '''[[Drag]]'''.''
[[Catagóir:Amharc-ealaíona]]
[[Catagóir:Ealaíona taibhiúcháin]]
[[Catagóir:LADT]]
[[Catagóir:Cultúr LADT]]
[[Catagóir:Greann]]
[[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe]]
[[Catagóir:Léiriúcháin bheo]]
0tuwij3ck2rwizo6mjebgronjyajxjn
Aon Scéal (féile)
0
115172
1328003
1325734
2026-09-14T22:56:51Z
Taghdtaighde
60452
Catagóirí curtha leis
1328003
wikitext
text/x-wiki
{{Úsáidíeile|an fhéile chultúrtha in Uíbh Ráthach|Aon Scéal}}
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Is féile bhliantúil deiridh seachtaine í '''Aon Scéal''' i nGaeltacht [[Uíbh Ráthach]] mar a dhéantar ceiliúradh ar fhilíocht, ar ealaín, ar cheol, ar dhúlra agus ar oidhreacht agus é fréamhaithe i d[[An Ghaeilge|teanga dhúchais na hÉireann]].
==Naisc sheachtracha==
* [https://www.briur.ie/ga/nuacht/aon-sceal-2024 Aon Scéal 2024]
==Tagairtí==
{{Reflist}}
{{Síol-ie}}
{{DEFAULTSORT:Aon Sceal feile}}
[[Catagóir:Féilte ealaíon]]
[[Catagóir:Na hEalaíona in Éirinn]]
[[Catagóir:Féilte Éireannacha]]
[[Catagóir:Féilte Gaeilge]]
[[Catagóir:Féilte Ceilteacha]]
[[Catagóir:Féilte ceoil]]
[[Catagóir:Filíocht na Gaeilge]]
[[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge]]
[[Catagóir:Gaeltacht Chontae Chiarraí]]
[[Catagóir:Cultúr na Gaeltachta]]
[[Catagóir:Uíbh Ráthach]]
[[Catagóir:Féilte a bunaíodh in 2022]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2022]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]]
a9bs06t967o8px5vg9mja1btzzhe4l6
Catagóir:Geamaireacht
14
116818
1328000
1258861
2026-09-14T22:54:59Z
Taghdtaighde
60452
Catagóir curtha leis
1328000
wikitext
text/x-wiki
[[Catagóir:An Nollaig]]
[[Catagóir:Drámaíocht]]
[[Catagóir:Drámaíocht ghrinn]]
[[Catagóir:Ceoldrámaí grinn]]
[[Catagóir:Leanaí]]
[[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe]]
[[Catagóir:Léiriúcháin bheo]]
pfn5hvk5rt91df3myn5528oedu412u1
Scéal (nuachtán)
0
119490
1328004
1327918
2026-09-14T22:59:13Z
Taghdtaighde
60452
Beagán curtha leis agus mionathruithe
1328004
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{Le haghaidh|an tsuímh gréasáin de chuid [[Conradh na Gaeilge|ChnaG]]|Scéal.ie}}
{{WD Bosca Sonraí Nuachtán
|editor=[[Éanna Ó Caollaí]]
<!--|propietari=Úinéir-->
|periodicitat=Seachtanán
<!--|fundador=bunaitheoir-->
|genere=[[Nuachtán]]
|tema=[[Nuacht]], [[Cúrsaí reatha]], [[Nósanna maireachtála]], [[Cultúr]], [[Spórt]]
<!--|publicat_a=[[Éire]]-->
|distribucio=Leagan clóite
|idioma=[[An Ghaeilge]]
<!--|editorial=foilsitheoir-->
|fundacio=15/04/2025
<!--|tancament=Am deiridh-->
|seu=[[Éire]]
<!--|preu=Saor in aisce-->
<!--|website=-->
|digital=mailto:sceal@irishtimes.com
|dia_publicacio=Dé Máirt
|pagines=16
}}
Nuachtán nó iris seachtainiúil [[An Ghaeilge|Gaeilge]] is ea '''[[Scéal (nuachtán)|''Scéal'']]'''. Clúdaíonn sé cúrsaí reatha taobh le colúin tuairimíochta, léirmheasanna cultúrtha, próifílí, agallaimh, clúdach ar imeachtaí Gaeilge, gné oideachasúil san áireamh le ceacht seachtainiúil dírithe ar léitheoirí le gach leibhéal líofachta.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|author=[[Éanna Ó Caollaí]]|date=2025-04-15|title=Scéal|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|issue=1|pages=lch 2}}</ref><ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22508576-aine-ni-dhonnaile-iriseoir/|teideal=Áine Ní Dhonnaile, iriseoir.|údar=[[Pé Scéal É]]|dáta=2025-04-25|work=[[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2025-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601194727/https://www.rte.ie/radio/podcasts/22508576-aine-ni-dhonnaile-iriseoir/|archivedate=2025-06-01}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Áine Ní Dhonnaile]]|date=13 Eanáir 2026|title=Ar chuala tú an Scéal.ie?|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 2}}</ref> Foilsítear é gach maidin Dé Máirt le ''[[The Irish Times]]'' agus leis an ''[[Irish Examiner]]''. Seoladh ar an 15ú Aibreán 2025 é.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/tuarascail/2025/04/15/gearcheim-theangeolaiochta-bhrisfeadh-se-do-chroi/|teideal=Géarchéim theangeolaíochta: ‘Bhrisfeadh sé do chroí’|údar=[[Michelle Nic Pháidín]]|dáta=2025-04-15|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-06-01}}</ref><ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22505509/|teideal=Éanna Ó Caollaí, Irish Times.|údar=[[Adhmhaidin]]|dáta=2025-04-15|work=[[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2025-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601210820/https://podcast.rasset.ie/podcasts/audio/2025/0415/20250415_rteraidion-adhmhaidin-annacaolla_c22505509_22505539_232_.mp3|archivedate=2025-06-01}}</ref>
== Foireann ==
Is é [[Éanna Ó Caollaí]] eagarthóir ''Scéal''. Luaite mar scríbhneoirí tá:<ref name=":3" /><ref name=":0" />
* [[Michelle Nic Pháidín]] (scríbhneoir agus iriseoir)
* [[Una Mullally]] (colúnaí agus scríbhneoir)
* [[Dónall P. Ó Baoill]] (saineolaí Gaeilge agus teangeolaíochta)
* [[Concubhar Ó Liatháin]] (iriseoir)
* [[Catherine Foley]] (iriseoir)
* [[Alan Titley]] (colúnaí agus scríbhneoir)
* Máire Ní Bhraonáin (láithreoir, tráchtaire agus colúnaí spóirt)
* [[Harry McGee]]
* [[Ursula Savage]]
Tá daoine ag obair go neamhspleách air freisin, m.sh. an colúnaí nósanna maireachtála [[Áine Ní Dhonnaile]].<ref name=":2" />
Chuir an t-eagarthóir béim ar thaithí an fhoireann scríbhneoirí ar chúrsaí "Gaeilge, cúrsaí na Gaeltachta, cúrsaí na tíre freisin, cúrsaí na polaitíochta, na litríochta is 'chuile sheort."<ref name=":3" />
Fuair [[Conchubhar Ó Liatháin]] ainmniúchán sa chatagóir "Iriseoir na Bliana" ag Gradaim Chumarsáid an [[Oireachtas na Gaeilge|Oireachtais]] sa bhliain 2025 i ngeall ar a chuid scríbhneoireachta le ''Scéal'' agus le [[The Echo|''The Echo'']].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.antoireachtas.ie/gradaim-chumarsaide/gearrliosta-2025.html|teideal=Gearrliosta 2025 {{!}} Gradaim Chumarsáide|work=[[Oireachtas na Gaeilge|An tOireachtas]]|dátarochtana=13 Samhain 2025}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|date=19 Meán Fómhair 2025|url=https://anpáipéar.ie/2025/09/gearrliosta-ghradaim-chumarsaide-an-oireachtais-2025-fogartha/|title=Gearrliosta ghradaim chumarsáide an Oireachtais 2025 fógartha|journal=[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]|issue=Eagrán 47}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/gearrliostai-ghradaim-chumarsaide-an-oireachtais-2025-fogartha/|teideal=Gearrliostaí Ghradaim Chumarsáide an Oireachtais 2025 fógartha|dáta=2025-09-19|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2025-11-13}}</ref>
== Ábhar ==
{| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 2em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:30em; max-width: 40%;" cellspacing="5"
| style="text-align: left;" | "Tarraingíonn scéal scéal eile"
|-
| style="text-align: right;" |—[[Seanfhocal]]<ref name=":0" />
|}
In eagarfhocal an chéad eagráin, scríobh Ó Caollaí go bhfuil "stair phobal agus ghluaiseacht na Gaeilge bunaithe ar ghníomhaíocht", é ag lua roinnt torthaí atá an fheachtasaíocht phobail tar éis baint amach go dtí seo ó bhunú [[RTÉ Raidió na Gaeltachta|RnaG]] i leith agus á rá go mbeidh ''Scéal'' ag déanamh iriseoireachta ar fhadhbanna atá ag bagairt ar an bpobal fós. Chuir sé fáilte roimh thuairimí lucht léite an fhoilseacháin nua, á rá go bhfuil an foireann ag súil le nuachtán a chruthú "a fhreastalaíonn ar phobal ilchineálach na Gaeilge."<ref name=":0" />
Chomh maith le scéalta nuaíochta agus cúrsaí reatha, tá colúin nósanna maireachtála agus spóirt ann, eolas ar imeachtaí na seachtaine, cluichí beaga agus cúpla puzal d'fhoghlaimeoirí. Dar leis an gcolúnaí nósanna maireachtála Áine Ní Dhonnaile, cuireann ''Scéal'' roimhe "ní áis foghlamtha, ach go díreach áis Ghaeilig a chur ar fáil do dhaoine." Is ar phobal leathan léitheoirí atá sé dírithe.<ref name=":2" /> Tá "an-éagsúlacht ann" dar leis an láithreoir raidió [[Gráinne Uí Chaomhánaigh]], agus tá sé "tráthúil".<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22506093/|teideal=Tús Áite: Mír na Meán|dáta=2025-04-16|work=[[Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2025-07-01}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.phoenixfm.ie/show/d15-today-tuesday/|teideal=D15 Today Tuesday|work=[[Phoenix 92.5FM|92.5 Phoenix FM]]|dátarochtana=2025-07-15}}</ref>
== Imeachtaí ==
Chuir ''Scéal'' painéal plé i láthair ag [[An Phicnic Leictreach|Picnic Leictreach]] 2025 idir [[Catherine Connolly|Chatherine Connolly]], [[Alan Titley]], [[Eoghan Ó Ceannabháin]] agus [[John Prendergast]], agus [[Emma Ferrari]] a bhí mar bhean an tí. Chuir [[Róisín El Cherif]] clabhsúr leis le leagan trítheangach den amhrán "[[Siúil A Rún|Siúil a Rún]]" agus cuireadh amach mar phodchraoladh é ní ba dhéanaí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.raidionalife.ie/ep25-beidh-leictreachas-san-aer-agus-ar-an-aer-agus-raidio-na-life-sa-phuball-gaeilge-ag-ep-2025/|teideal=#EP25: Beidh leictreachas san aer agus ar an aer agus Raidió na Life sa Phuball Gaeilge ag EP 2025!|údar=[[Róisín Ní Mhaoláin]]|dáta=27 Lúnasa 2025|work=[[Raidió na Life]]|dátarochtana=2025-11-12}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|date=29 Lúnasa 2025|url=https://anpáipéar.ie/2025/08/beidh-leictreachas-san-aer-agus-ar-an-aer-agus-raidio-na-life-sa-phuball-gaeilge/|title=Beidh leictreachas san aer agus ar an aer agus Raidió na Life sa Phuball Gaeilge|journal=[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]|issue=Eagrán 44}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Éanna Ó Caollaí]]|date=2 Meán Fómhair 2025|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2025/09/02/taimid-i-bhfad-nios-treise-le-cheile/|title=“Táimid i bhfad níos treise le chéile”|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 1}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Éanna Ó Caollaí]]|date=8 Meán Fómhair 2025|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/tuarascail/2025/09/08/borradh-na-gaeilge-ar-taispeaint-i-sraidbhaile-laoise/|title=Borradh na Gaeilge ar taispeáint i Sráidbhaile Laoise|journal=[[The Irish Times]]}}</ref><ref group="nóta">Painéal plé: {{Lua idirlín|url=https://www.podbean.com/ew/dir-72dyc-28aeffed|teideal=Scéal|údar=[[Raidió na Life]]|dáta=11 Samhain 2025|work=[[Podbean]]|dátarochtana=12 Samhain 2025}}{{Dead link|date=Nollaig 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br/>Agallamh: {{Lua idirlín|url=https://www.podbean.com/ew/dir-syvqq-28aeffec|teideal=Catherine Connolly - Picnic Leictreach 2025|údar=[[Raidió na Life]]|dáta=11 Samhain 2025|work=[[Podbean]]|dátarochtana=12 Samhain 2025}}{{Dead link|date=Meán Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Rinne ''Scéal'' amhlaidh sa [[An Puball Gaeilge|Phuball Gaeilge]] i bPicnic na bliana 2026, mar a phlé [[Síobhra Aiken]], [[Ciarán Mac Giolla Bhéin]], [[Páidí Ó Lionáird|Páidí Lionáird]], agus [[Bláthnaid Ní Ghréacháin]] cás na Gaeilge.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/tuarascail/2026/09/07/macallai-na-staire/|teideal=Macallaí na staire|údar=[[Éanna Ó Caollaí]]|dáta=7 Meán Fómhair 2026|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2026-09-10}}</ref>
== Dáileadh agus maoiniú ==
Is le ceannach mar fhorlíonadh san ''Irish Times'' agus san ''Irish Examiner'' araon atá fáil ar ''Scéal''.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":2" /> Tá sé faoi úinéireacht an ''Irish Times''.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[An Coimisinéir Teanga|Oifig an Choimisinéara Teanga]]|url=https://www.languagecommissioner.ie/userfiles/files/OCT_Me%C3%A1inGhaeilge_N%C3%B3taTreorach_GA_EN_040225.pdf|year=2025|month=Aibreán|title=Na Meáin Ghaeilge|pages=lch 3}}</ref> Nuachtán 16 leathanach a bhí ann an chéad lá.<ref name=":3" /><ref name=":2" />
Ní bhíonn gach alt le feiceáil ar shuíomh an ''Irish Times'' ná an ''Irish Examiner''. Is mar leagan clóite agus san '''ePaper''<nowiki/>' amháin a fhoilsítear é ina iomláine.<ref name=":4" /><ref name=":2" /><ref group="nóta">Seiceáilte 01/07/2025</ref>
Thug an t-eagarthóir le fios go raibh méadú ar fhógraíocht i nGaeilge ó chomhlachtaí poiblí le deireanas i measc na dtosca a spreag bunú an fhoilseacháin seo.<ref name=":3" />
== Naisc sheachtracha ==
* Suíomh (rogha alt): ''[https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/ Scéal]'' ⁊ [https://www.irishtimes.com/tags/sceal/ ''Scéal'']
* [https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22505509/ Agallamh leis an eagarthóir Éanna Ó Caollaí ar ''Adhmhaidin'' (15/04/2025)]
* [https://www.rte.ie/radio/podcasts/22508576-aine-ni-dhonnaile-iriseoir/ Agallamh leis an saoririseoir Áine Ní Dhonnaile ar ''Pé Scéal É'' (25/04/2025)]
== Féach freisin ==
* [[An Páipéar|''An Páipéar'']]
* ''[[Tuairisc.ie|Tuairisc]]''
* [[Seachtain (nuachtán)|''Seachtain'']]
* ''[[Comhar]]''
* [[Nós (iris)|''NÓS'']]
* ''[[ExtraG.ie|ExtraG]]''
==Tagairtí ==
{{Reflist}}
====Nótaí====
{{reflist|group=nóta}}
{{Nuachtáin in Éirinn}}
{{DEFAULTSORT:Sceal}}
[[Catagóir:Nuachtáin na Gaeilge]]
[[Catagóir:Irisí nuachta i nGaeilge]]
[[Catagóir:Soláthraithe nuachta i nGaeilge]]
[[Catagóir:Soláthraithe Éireannacha nuachta]]
[[Catagóir:Meáin na Gaeilge]]
[[Catagóir:Irish Times|*]]
[[Catagóir:Irish Examiner|*]]
[[Catagóir:Seachtanáin]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2025]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]]
[[Catagóir:Irisí Éireannacha]]
[[Catagóir:Irisí Gaeilge]]
[[Catagóir:Irisí nuachta]]
[[Catagóir:Irisí liteartha i nGaeilge]]
[[Catagóir:Irisí liteartha]]
[[Catagóir:Nuachtáin]]
[[Catagóir:Forlíonta tréimhseachán]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Ghaeilge]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]]
arff6p2zlrwvkfmq899pmuss7wxkbmo
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda
2
120000
1328020
1326962
2026-09-15T07:40:43Z
Marcas.oduinn
33120
/* Fuinneamh inbhuanaithe */
1328020
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
# [[Gás ceaptha teasa]] → [[Astaíochtaí charbóin]]=[[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] '' Carbon / greenhouse gas emission
# [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]] '' Greenhouse gas emission due to agriculture
# ''[[:en:Carbon footprint|Carbon footprint]]'' - [[Lorg carbóin]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]]
# ''[[:en:Sustainable energy|Sustainable energy]]'' - [[Fuinneamh inbhuanaithe]]
#* [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
# ''[[:en:Category:Geothermal energy|Category:Geothermal energy]]'' - [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]]
#* [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# ''[[:en:Heat pump|Heat pump]]'' - [[Teaschaidéal]]
# ''[[:en:Earth's internal heat budget|Earth's internal heat budget]]'' - [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
== Gás ceaptha teasa ==
Led
== Fuinneamh inbhuanaithe ==
{| class= wikitable
|-
| [[Íomhá:Andasol Guadix 4.jpg | mion | center | 200px]]
| [[Íomhá:Darling_Wind_Farm.jpg | mion | center | 200px]]
|-
| [[Íomhá:R151 Arriving Buona Vista MRT Station.jpg | mion | center | 200px]]
| [[Íomhá:Bread Maker, Adigrat (11815897476).jpg | mion | center | 200px]]
|-
| colspan=2 | '' Sustainable energy examples: concentrated [[grianchumhacht]] with [[Thermal energy storage#Molten salt technology|molten salt heat storage]] in Spain; [[cumhacht ghaoithe]] in South Africa; electrified [[public transport]] in Singapore; and [[clean cooking]] in Ethiopia.
|}
'' [[Fuinneamh]] is [[inbhuanaitheacht|inbhuanaithe]] if it "meets the needs of the present without compromising the ability of [[future generations]] to meet their own needs."<ref name=Kutscher2019 /><ref name=Zhang2021 /> Definitions of '''sustainable energy''' usually look at its effects on the environment, the economy agus society. These impacts range from [[astaíochtaí gás ceaptha teasa]] agus [[truailliú aeir]] to [[tearcrochtain fuinnimh]] agus [[dramhaíl nimhiúil]]. [[Fuinneamh in-athnuaite]] sources amhail is [[fuinneamh gaoithe|gaoth]], [[Hidrileictreachas|hidri]], [[grianfhuinneamh|grian]] agus [[fuinneamh geoiteirmeach|geoiteirmeach]] can cause environmental damage but are generally far more sustainable than fossil fuel sources.
'' The role of [[Acmhainní neamh-inathnuaite|non-renewable energy]] sources in sustainable energy is controversial. [[Fuinneamh núicléach|Cumhacht núicléach]] does [[Low-carbon power|not produce carbon pollution]] or air pollution, but has drawbacks that include [[fuíoll núicléach|dramhaíl núicléach]], the risk of [[Iomadú núicléach]], and the [[Nuclear and radiation accidents and incidents|risk of accidents]]. Switching from [[gual]] to [[gás nádúrtha]] has environmental benefits, including a lower [[athrú aeráide]], but may lead to a delay in switching to more sustainable options. [[Gabháil agus stóráil carbóin]] can be built into power plants to remove their [[carbon dioxide]] emissions, but this technology is expensive and has rarely been implemented.
'' [[Breosla iontaise]] provide 85% of the world's energy consumption, and the energy system is responsible for 76% of global greenhouse gas emissions. Around 790 million people in [[Tíortha i mbéal forbartha|developing countries]] lack [[rural electrification|access to electricity]], and 2.6 billion rely on polluting fuels such as wood or [[Gualach]] to cook. [[Energy poverty and cooking|Cooking with biomass]] plus fossil fuel pollution causes an estimated 7 million deaths each year. [[Comhaontú Aeráide Pháras|Limiting global warming to {{convert|2|C-change}}]] will require [[Energy transition|transforming energy production]], distribution, storage, and consumption. [[Sustainable Development Goal 7|Universal access to clean electricity]] can have major benefits to the [[aeráid]], human health, and the economies of developing countries.
'' [[Maolú an Athraithe Aeráide]] pathways have been proposed to limit global warming to {{convert|2|C-change}}. These include phasing out coal-fired power plants, [[Energy conservation|conserving energy]], producing more electricity from clean sources such as [[fuinneamh ghaoithe|wind]] and [[grianfhuinneamh|solar]], and switching [[Electrification|from fossil fuels to electricity]] for transport and heating buildings. Power output from [[fuinneamh in-athnuaite athraitheach]] depending on when the wind blows and the sun shines. Switching to renewable energy can therefore require [[mogalra leictreach]] upgrades, such as the addition of [[stóráil fuinnimh]]. Some processes that are difficult to electrify can use [[hidrigin ghlas]] produced from low-emission energy sources. In the [[International Energy Agency]]'s proposal for achieving net zero emissions by 2050, about 35% of the reduction in emissions depends on technologies that are still in development as of 2023.
'' Wind and solar market share grew to 8.5% of worldwide electricity in 2019, and costs continue to fall. The [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] (PIRAA) estimates that 2.5% of world [[Olltáirgeacht intíre]] (OTI) would need to be invested in the energy system each year between 2016 and 2035 to limit global warming to {{convert|1.5|C-change}}. Governments can fund the research, development, and demonstration of new clean energy technologies. They can also build [[infrastructure]] for electrification and sustainable transport. Finally, governments can encourage clean energy deployment with policies such as [[praghsáil carbóin]], [[renewable portfolio standard]]s, and phase-outs of [[fóirdheontas breosla iontaise]]. These policies may also increase [[energy security]].
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Kutscher2019>{{cite book | last=Kutscher | first=C.F. | last2=Milford | first2=J.B. | last3=Kreith | first3=F. | title=Principles of Sustainable Energy Systems | edition=Third | publisher=[[CRC Press]] | series=Mechanical and Aerospace Engineering Series | year=2019 | isbn=978-0-429-93916-7 | url=https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ | url-status=live | archive-date=6 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606195825/https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ}}</ref>
<ref name=Zhang2021>{{cite journal | last1=Zhang | first1=Wei | last2=Li | first2=Binshuai | last3=Xue | first3=Rui | last4=Wang | first4=Chengcheng | last5=Cao | first5=Wei | title=A systematic bibliometric review of clean energy transition: Implications for low-carbon development | journal=[[PLOS One]] | date=2021 | volume=16 | issue=12 | article-number=e0261091 | doi=10.1371/journal.pone.0261091 | pmid=34860855 | pmc=8641874 | doi-access=free | bibcode=2021PLoSO..1661091Z}}</ref>
}}
{{síol}}
[[Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
1wxtyz8la8881qdm65vxzl7rnmecqa1
Réigiúin na hIodáile
0
121241
1328019
1327180
2026-09-15T07:39:41Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1328019
wikitext
text/x-wiki
Is iad na [[roinnt riaracháin|ranna riaracháin]] chéadleibhéil san [[an Iodáil|Iodáil]] iad na '''réigiúin''' (''{{lang | it|regioni}}''), mar atá an dara aicme den chóras [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh|NUTS]].<ref name=eurostat /> Dar le [[Bunreacht na hIodáile]], is slánaonad féinrialaithe region é gach réigiún le cumhachtaí faoi leith. Tá fiche réigiún ann, cúig cinn dóibh ina [[#réigiúin féinrialaitheacha le reacht speisialta]]. Seachas [[Valle d'Aosta]], tá gach réigiún roinnte ina [[cúigí na hIodáile|chúigí]] éagsúla.
== Stair ==
Le linn [[Ríocht na hIodáile]], ní raibh ann sna réigiúin ach ceantair staidrimh. Faoin bpoblacht, sa bhliain 1948, bronnadh féinriail orthu. Sa chéad leagan den bhunreacht, bhí san áireamh:
* [[Salento]] (a tugadh sa féidir in [[Apulia]] isteach)
* ''Friuli'' agus ''Venezia Giulia'' ina réigiúin éagsúla
* [[Basilicata]] faoin ainm ''Lucania''
* [[Abruzzo]] agus [[Molise]] ina réigiúin éagsúla, ach cuireadh le chéile iad níos deireanaí mar ''Abruzzi e Molise'', sular scaradh óna gcéile arís iad sa bhliain 1963.
Níor cuireadh [[féinriail réigiúnach autonomy]] i bhfeidhm go dtí an bhliain 1970. Ní raibh fonn ag an ''{{lang|it|Democrazia Cristiana}}'' go dtiocfadh páirtí an fhreasúra, ''{{lang|it|Partito Comunista Italiano/}}'', i gcumhacht sna réigiúin ina raibh tacaíocht stairiúil aige (an ''crios dearg'' le [[Emilia-Romagna]], [[an Tuscáin]], [[Umbria]] agus [[Marche|Le Marche]]).
Fuair na réigiúin féinriail ar leith le leasú bunreachtúil sa bhliain 2001. Theip ámh ar moladh [[cónaidhmeach]] a chuir an {{lang|it|[[Lega Nord]]}} agus [[Silvio Berlusconi]] chun cinn sa bhliain 2005, the centre-right.<ref name=fedref />
== Stádas ==
[[Íomhá:Autonomous Regions of Italy.svg | thumb | Na cúig 5 réigiún féinrialaitheach ag dearg, na cinn eile as liath.]]
Tá bunreacht ar leith ag gach réigiún, mar a vvb ag [[Wikisource:Constitution of Italy#Art. 123|Airteagal 123]] de Bhunreacht na hIodáile. Seachas an Tuscáin, tugann na réigiúin an teideal "réigiún féinrialaitheach" orthu féin.<ref name=Torrente2018 /> Mar dún féin, tá ghnáth-reachta ag cuid réigiún déag agus Teachta speisialta ag an gcúig eile, a bhronnann féinriail sa bhreis orthu.
=== Réigiúin féinrialaitheacha le ghnáth-reacht ===
'' Bunaíodh na réigiún úd sa bhliain 1970. Ó leasú 2001 an bhunreachta, tá cumhachtaí reachtaíochta iarmharacha acu ([[Wikisource:Constitution of Italy#Art. 117|Airteagal 117]]<ref name=Tschentscher />):
:''the regions have exclusive legislative power with respect to any matters not expressly reserved to state law.
Le fírinne, tá a gcumhachtaí airgeadais sách measartha. Coimeádann siad ach 20% de chánacha, caite go formhór chun a [[cúram sláinte san Iodáil|gcóras cúraim sláinte]] a mhaoiniú.<ref name=Rai />
=== Réigiúin féinrialaitheacha le reacht speisialta ===
Tá [[rialtas dúchais]] bronnta ar cúig réigiún ag[[Wikisource:Constitution of Italy#Article 116|Airteagal 116]] de {{h|Bunreacht na hIodáile}}, mar a leanas q: [[Valle d'Aosta]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[An tSairdín]], [[an tSicil]] agus [[Trentino-Tirol Theas]], le roinnt cumhachtaí reachtaíochta, riaracháin agus airgeadais acu ag brath ar an teacht ar leith. Rinneadh seo chun cultúir agus teangacha na réigiún a chosaint, agus chun scaradh nó táthcheangal a chosc i ndiaidh cloíte na tíre sa [[Dara Cogadh Domhanda]].<ref name=Kudo2008 />
== Forais ==
Tá parlaimint darb ainm ''{{lang | it|Consiglio Regionale}}'' ag gach réigiún ({{lang | it|''Assemblea Regionale}}'' sa tSicil), agus rialtas darb ainm ''Giunta Regionale'', agus ag a bharr uachtarán darb ainm ''{{lang | it|Presidente della Giunta Regionale}}'' nó ''{{lang | it|Presidente della Regione}}''. Tá an tUachtarán tofa ag saoránaigh na réigiún, seachas Valle d'Aosta agus Trentino/Südtirol, ina toghann an tionól é.
Faoin dlí toghcháin 1995, tugtar tromlach glan suas buaiteoirí. Déanann an tUachtarán cathaoirleach ar an ''{{lang|it|giunta}}'', agus ainmníonn nó b'eisean sé bhaill na gcomhairle, darb ainm ''{{lang|it|assessori}}''. Má éiríonn an tUachtarán as a phost, rithtear toghchán nua ar an dtoirt.
== Réigiúin ==
{{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?regionTypeLabel ?íomhá ?armas WHERE {
VALUES ?regionType { wd:Q16110 wd:Q1710033 } # autonomous or not
?item wdt:P31 ?regionType.
OPTIONAL {
?item wdt:P18 ?íomhá.
?item wdt:P94 ?armas.
}
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". }
}
| columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, ?regionTypeLabel:Cineál, P2046:Achar, P1082:Daonra
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Réigiún
! Cineál
! Achar
! Daonra
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Insigne Langobardiae.svg|center|128px]]
| [[an Lombaird]]
| réigiún san Iodáil
| 23863.65 km²
| 10067494
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Regione-Piemonte-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Píodmant]]
| réigiún san Iodáil
| 25387 km²
| 4341375
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Valle d'Aosta-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Valle d'Aosta]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 3263.22 km²
| 125666
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Coat of arms of Trentino-South Tyrol.svg|center|128px]]
| [[Trentino-Tirol Theas|Trentino-An Tioróil Theas]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 13606.87 km²
| 1072276
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Coat of Arms of Veneto.png|center|128px]]
| [[Veneto]]
| réigiún san Iodáil
| 18345.35 km²
| 4869830
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:CoA of Friuli-Venezia Giulia.svg|center|128px]]
| [[Friuli-Venezia Giulia]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 7862.3 km²
| 1215220
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Coat of arms of Liguria.svg|center|128px]]
| [[Liguria]]
| réigiún san Iodáil
| 5422 km²
| 1550640
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Regione-Emilia-Romagna-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Emilia-Romagna]]
| réigiún san Iodáil
| 22123.09 km²
| 4459477
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Coat of arms of Tuscany.svg|center|128px]]
| [[An Tuscáin]]
| réigiún san Iodáil
| 22987.04 km²
| 3729641
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Coat of arms of Marche.svg|center|128px]]
| [[Marche]]
| réigiún san Iodáil
| 9694 km²
| 1522608
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Lazio Coat of Arms.svg|center|128px]]
| [[Lazio]]
| réigiún san Iodáil
| 17236 km²
| 5720536
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Regione-Umbria-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Umbria]]
| réigiún san Iodáil
| 8456 km²
| 882015
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Regione-Abruzzo-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Abruzzo]]
| réigiún san Iodáil
| 10831.84 km²
| 1308451
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Regione-Campania-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Campania]]
| réigiún san Iodáil
| 13670.95 km²
| 5786373
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Regione-Molise-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Molise]]
| réigiún san Iodáil
| 4438 km²
| 304285
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Íomhá:Coat of Arms of Apulia.svg|center|128px]]
| [[Puglia]]
| réigiún san Iodáil
| 19540.9 km²
| 3866174
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Íomhá:Regione-Basilicata-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Basilicata]]
| réigiún san Iodáil
| 9994.61 km²
| 547579
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Íomhá:Coat of arms of Calabria.svg|center|128px]]
| [[Calabria]]
| réigiún san Iodáil
| 15221.9 km²
| 1947131
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Íomhá:Sardegna-Stemma.svg|center|128px]]
| [[an tSairdín]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 23949 km²
| 1628384
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Íomhá:Coat of arms of Sicily.svg|center|128px]]
| [[an tSicil]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 25711 km²
| 4983478
|}
{{Wikidata list end}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=eurostat>{{lua idirlín | teideal = National structures | url = http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/nuts_nomenclature/correspondence_tables/national_structures_eu | foilsitheoir = [[Eurostat]] | dátarochtana = 6ú Nollaig 2011 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20140713161607/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/nuts_nomenclature/correspondence_tables/national_structures_eu | archive-date=13 July 2014}}</ref>
<ref name=fedref>{{cite news | teideal = Speciale Referendum 2006 | url = http://www.repubblica.it/speciale/2006/referendum/ | dátarochtana = 6ú Nollaig 2011 | work = La Repubblica | dáta = 26ú Meitheamh 2006}}</ref>
<ref name=Torrente2018>{{lua idirlín | url = http://www.simone.it/statuti/index.htm | teideal = Statuti Regionali | ainm = Luciano | sloinne = Torrente | first2 = Paolo | last2 = Strazzullo | first3 = Roberto | last3 = Pinto | work = www.simone.it | dátarochtana = 6ú Meitheamh 2011 | archive-date = 19ú Feabhra 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180219042623/https://www.simone.it/statuti/index.htm | url-status = dead | archivedate = 2018-02-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20180219042623/https://www.simone.it/statuti/index.htm }}</ref>
<ref name=Tschentscher>{{lua idirlín | url = http://servat.unibe.ch/icl/it00000_.html | teideal = ICL – Italy – Constitution | ainm = Axel | sloinne = Tschentscher | work = servat.unibe.ch}}</ref>
<ref name=Rai>Report [[RAI]] – Le regioni a statuto speciale (Italian), dáta rochtana 21d Eanáir 2009, [http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90034,00.html] {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20090322060916/http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%5E90034,00.html | date = 22 March 2009}}, [http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90114,00.html] {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20081006150409/http://www.report.rai.it/R2_popup_articolofoglia/0,7246,243%255E90034,00.html | date = 6 October 2008}}</ref>
<ref name=Kudo2008>Hiroko Kudo, "Autonomy and Managerial Innovation in Italian Regions after Constitutional Reform", Chuo University, Faculty of Law and Graduate School of Public Policy (2008): lch. 1. Dáta rochtana 6ú Aibreán 2012 ó http://www.med-eu.org/proceedings/MED1/Kudo.pdf {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20151117024056/http://www.med-eu.org/proceedings/MED1/Kudo.pdf | date = 17 November 2015}}.</ref>
}}
[[Catagóir:Réigiúin na hIodáile| ]]
346j8fbwvrtlp3ldk9p6oiv9s54rqjj
Cúigí na Bulgáire
0
121272
1328015
1321545
2026-09-15T03:17:15Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1328015
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Regions of Bulgaria Map.png | thumb | Cúigí na Bulgáire]]
Is ranna riaracháin den chéadleibhéil iad '''Cúigí na Bulgáire''' (Bulgáiris: области на България, oblasti na Bǎlgariya) sa [[an Bhulgáir|tír úd]].
== Liosta Wikidata ==
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q209824.
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Cúige, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Cúige
! Príomh-chathair
! Achar
! Daonra
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Gerb blagoevgrad.svg|center|128px]]
| [[Cúige Blagoevgrad]]
| ''[[:d:Q173277|Blagoevgrad]]''
| 6449.47 km²
| 285644
| [[Íomhá:Blagoevgrad in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| [[Cúige Burgas]]
| [[Burgas]]
| 7748.1 km²
| 388919
| [[Íomhá:Burgas in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Dobrich-coat-of-arms.svg|center|128px]]
| [[Cúige Dobrich]]
| ''[[:d:Q168668|Dobrich]]''
| 4719.7 km²
| 143858
| [[Íomhá:Dobrich in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| [[Cúige Gabrovo]]
| ''[[:d:Q180131|Gabrovo]]''
| 2023 km²
| 92722
| [[Íomhá:Gabrovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| [[Cúige Haskovo]]
| ''[[:d:Q186254|Haskovo]]''
| 5543 km²
| 205702
| [[Íomhá:Haskovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| [[Cúige Kardzhali]]
| ''[[:d:Q192875|Kardzhali]]''
| 3216 km²
| 152028
| [[Íomhá:Kardzhali Province location map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| [[Cúige Kyustendil]]
| ''[[:d:Q189305|Kyustendil]]''
| 3084.3 km²
| 104740
| [[Íomhá:Kyustendil in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| [[Cúige Lovech]]
| ''[[:d:Q189328|Lovech]]''
| 4132 km²
| 109446
| [[Íomhá:Lovech in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| [[Cúige Montana]]
| ''[[:d:Q220121|Montana]]''
| 3635 km²
| 110970
| [[Íomhá:Montana in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| [[Cúige Pazardzhik]]
| ''[[:d:Q186576|Pazardzhik]]''
| 4459 km²
| 221176
| [[Íomhá:Pazardzhik in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| [[Cúige Pernik]]
| ''[[:d:Q185289|Pernik]]''
| 2392 km²
| 108871
| [[Íomhá:Pernik in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Gerb pleven.jpg|center|128px]]
| [[Cúige Pleven]]
| ''[[:d:Q165420|Pleven]]''
| 4337 km²
| 212890
| [[Íomhá:Pleven in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| [[Cúige Plovdiv]]
| [[Plovdiv]]
| 5972.89 km²
| 638290
| [[Íomhá:Plovdiv in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| [[Cúige Razgrad]]
| ''[[:d:Q189650|Razgrad]]''
| 2637 km²
| 98083
| [[Íomhá:Razgrad in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| [[Cúige Ruse]]
| [[Ruse, an Bhulgáir|Ruse]]
| 2791 km²
| 184251
| [[Íomhá:Ruse in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| [[Cúige Shumen]]
| ''[[:d:Q181830|Shumen]]''
| 3389.7 km²
| 148601
| [[Íomhá:Shumen Province location map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| [[Cúige Silistra]]
| ''[[:d:Q182428|Silistra]]''
| 2846 km²
| 92365
| [[Íomhá:Silistra in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| [[Cúige Sliven]]
| ''[[:d:Q178385|Sliven]]''
| 3544.066 km²
| 168267
| [[Íomhá:Sliven in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| [[Cúige Smolyan]]
| ''[[:d:Q192888|Smolyan]]''
| 3193 km²
| 88816
| [[Íomhá:Smolyan in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| [[Cúige Chathair Shóifia]]
| [[Sóifia]]
| 1348.902 km²
| 1303813
| [[Íomhá:Oblast Sofia grad.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| [[Cúige Sofia]]
| [[Sóifia]]
| 7059 km²
| 222946
| [[Íomhá:Sofia (province) in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| [[Cúige Stara Zagora]]
| ''[[:d:Q170415|Stara Zagora]]''
| 5152 km²
| 286722
| [[Íomhá:Stara Zagora in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| [[Cúige Targovishte]]
| ''[[:d:Q185114|Targovishte]]''
| 2558.5 km²
| 93633
| [[Íomhá:Targovishte in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| [[Cúige Varna]]
| [[Varna]]
| 3818 km²
| 440532
| [[Íomhá:Varna in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Íomhá:Veliko-Tarnovo-coat-of-arms.svg|center|128px]]
| [[Cúige Veliko Tarnovo]]
| [[Veliko Tarnovo]]
| 4662 km²
| 198803
| [[Íomhá:Veliko Tarnovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| [[Cúige Vidin]]
| ''[[:d:Q178531|Vidin]]''
| 3033 km²
| 69465
| [[Íomhá:Vidin in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| [[Cúige Vratsa]]
| ''[[:d:Q189502|Vratsa]]''
| 3619.7 km²
| 144502
| [[Íomhá:Vratsa in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| [[Cúige Yambol]]
| ''[[:d:Q186569|Yambol]]''
| 3335.5 km²
| 104571
| [[Íomhá:Yambol in Bulgaria.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
}}
{{síol-eu}}
[[Catagóir:Cúigí na Bulgáire| ]]
gnhsgsu4decbeetp0ujh5qaprca2y7b
Contaetha na hEastóine
0
121275
1328012
1313226
2026-09-15T01:48:23Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1328012
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Estonia,_administrative divisions - de - colored 2017.svg | thumb | '' Counties of Estonia after the 2017 Administrative Reform]]
Is iad fo-ranna riaracháin na tíre iad '''contaetha na hEastóine''' (''{{lang|et|maakond}}''). Tá cúig chontae déag ann san [[an Eastóin|Eastóin]], lena n-áirítear trí cinn déag ar an mórthír agus dhá cheann ar oileáin. Faightear [[Bardais na hEastóine|bardais]] laistigh desna contaetha agus tá dhá chineál ann: bardais uirbeacha nó bailte (''{{lang|et|linn}}''), agus bardais tuaithe nó paróistí (''{{lang|et|vald}}''). Tá ceangal dlí orthu oibriú le chéile chun a gcontae a fhorbairt.
Cuireadh deireadh le rialtas contae (''{{lang | et|maavalitsus}}'') le linn na bliana 2017. Roinneadh a gcuid freagrachtaí idir údaráis stáit agus áitiúla. San lá atá inniu ann, níl dlínse neamhspleách ar leith ag na contaetha.
== Contaetha ==
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q189672.
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,et,en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomhchathair, P2046:Achar, P1082:Daonra
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Príomhchathair
! Achar
! Daonra
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Et-Harju maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Harjumaa]]
| [[Taillinn]]
| 4326.7 km²
| 646315
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Hiiumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Hiiumaa]]
| ''[[:d:Q155066|Kärdla]]''
| 1032.44 km²
| 8418
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Et-Järva maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Järvamaa]]
| ''[[:d:Q45114|Paide]]''
| 2674.14 km²
| 30072
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Jõgevamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Jõgevamaa]]
| ''[[:d:Q117513|Jõgeva]]''
| 2544.86 km²
| 27739
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Läänemaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Läänemaa]]
| ''[[:d:Q191106|Haapsalu]]''
| 1815.57 km²
| 20625
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:Et-Pärnu maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Pärnumaa]]
| ''[[:d:Q102365|Pärnu]]''
| 5418.73 km²
| 87418
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Põlvamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Põlvamaa]]
| ''[[:d:Q45100|Põlva]]''
| 1823.34 km²
| 24036
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Raplamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Raplamaa]]
| ''[[:d:Q215971|Rapla]]''
| 2765.06 km²
| 34038
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Saaremaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Saaremaa]]
| ''[[:d:Q188179|Kuressaare]]''
| 2937.64 km²
| 32021
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Tartumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Tartumaa]]
| ''[[:d:Q13972|Tartu]]''
| 3349.3 km²
| 162390
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Valgamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Valgamaa]]
| ''[[:d:Q193905|Valga]]''
| 1917.09 km²
| 27924
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Viljandimaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Viljandimaa]]
| ''[[:d:Q44840|Viljandi]]''
| 3420.04 km²
| 45637
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Lääne-Virumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Virumaa Thiar]]
| ''[[:d:Q191889|Rakvere]]''
| 3695.72 km²
| 59608
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Ida-Virumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Virumaa Thoir]]
| ''[[:d:Q211059|Jõhvi]]''
| 2971.55 km²
| 133358
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Võrumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Võrumaa]]
| ''[[:d:Q205271|Võru]]''
| 2773.14 km²
| 34049
|}
{{Wikidata list end}}
== Stair ==
{{príomhalt|Stair na hEastóine}}
[[Íomhá:Old Estonian counties.png | thumb | Contaetha neamhspleácha réamh-Chríostaí san Eastóin, c. 1200]]
Le linn na luath-aoiseanna AD, bhí ranna polaitiúla agus polaitiúla ag forbairt san Eastóin. Tháinig dhá mhór-roinn chun cinn: an paróiste (kihelkond) agus an contae (maakond). Bhí ann sna paróistí roinnt sa sráidbhaile agus de ghnáth dún amháin ar a laghad faoi riail seanóir an pharóiste. Bhí an dá chontae roinnte paróistí, faoi riail seanóir freisin.
Faoin 13ú haois, bhí cheana ar an bhfód na mórchontaetha mar a leanas: [[Saaremaa]], [[Läänemaa]], [[Harjumaa]], [[Rävala]], [[Virumaa]] (Vironia), [[Järvamaa]], [[Sakala County|Sakala]] agus [[Ugandi]].<ref name=Raun /> I dteannta sin, bhí i lár na tíre roinnt seanóireachtaí ina raibh baol níos lú cogaidh iontu – [[Vaiga]], [[Mõhu]], [[Nurmekund]] agus [[Alempois]]. Ní fios go cruinn nó líon nó mhéad na seanóireachta.
Tháinig féinrialtas na contaetha réamh-Chríostaí chun deiridh le linn na [[crosáid Liovónaigh|gcrosád Liovónach]]. Faoi lár na 13ú haoise, bhí críche na tíre roinnte idir [[Ríocht na Danmhairge]] agus [[an Impireacht Naofa Rómhánach]] (go cruinn, [[Stát an Oird Teotanaigh]], [[Easpagóideacht Dorpat]] agus [[Easpagóideacht Ösel-Wiek]]).
Sna 1580í, i ndiaidh [[Livonian war]] agus teacht chun cinn [[an tSualainn|na Sualainne]] i dtuaisceart an réigiún, cruthaíodh Harju, Järva, Lääne agus Viru. Bhí deisceart na Gearmáine i seilbh [[an Pholainn|na Polainne]] idir na blianta 1582–1625, agus tribes an réigiún seo ina [[vóvód|vóvóid]] Pärnu agus Tartu. Bhí oileán Saaremaa i seilbh na Danmhairge go dtí 1645. Deiridh na críche uile úd ina gcontaetha nuair a tháinig an tSualainn i seilbh orthu i ndeireadh na dála.
Níor athraíodh an córas riaracháin seo ach beagáinín nuair a géilleadh an Eastóin d'[[Impireacht na Rúise]] de thoradh {{h|Cogadh Mór an Tuaiscirt}} (1700-1721). Sa bhliain 1793, cruthaíodh [[Võrumaa]] nua as deisceart Tartumaa, [[Viljandimaa]] idir Tartumaa agus Pärnumaa, agus [[Paldiski]]maa in iarthar Harjumaa. Sa bhliain 1796, áfach, cuireadh Paldiskimaa ar ais arís le Harjumaa. Go dtí 1888, ní raibh Võrumaa agus Viljandimaa go iomlán neamhspleách ó Tartumaa agus Pärnumaa, faoi seach.
Rinneadh roinnt athraithe ar theorainneacha na gcontaetha tar éis neamhspleáchas an Eastóine sa bhliain. Mar shampla, cruthaíodh [[Valgamaa]] as codanna de Võrumaa, Tartumaa agus Viljandimaa, and fuaradh [[Petserimaa]] ón Rúis le conradh síochána Tartu.
Le linn forghabháil Sóivéadach 1944-1991 na hEastóine, rinneadh líon mór athruithe ar theorainneacha riaracháin. Géilleadh an chuid is mó de Petserimaa ar ais chuig an Rúis sa bhliain 1945 (ach amháin san iarthar). Scaradh óna chéile Hiiumaa ó Läänemaa sa bhliain 1946, Jõgevamaa ó Tartumaa sa bhliain 1949, agus Jõhvimaa ([[Virumaa Thoir]] inniu) ó Virumaa sa bhliain 1949. Cuireadh deireadh glan ar contaetha sa bhliain 1950 agus rinneadh [[Estonian SSR|Soviet Estonia]] ina ''[[raion]]i''. Scaradh [[Põlvamaa]] agus [[Raplamaa]] óna chéile, agus abhainn bhí 15 ''raion'' ann.
Bunaíodh na contaetha arís ar an 1d Eanáir 1990 ar theorainn na ''raioni'' Sóivéadacha. Baintear úsáid fós as na teorannacha stairiúla fós, ámh, sa réimse eitneolaíochta chun éagsúlachtaí cultúrtha agus teangan a phlé.
Cuireadh deireadh le rialtas contae (''{{lang | et|maavalitsus}}'') le linn na bliana 2017. Roinneadh a gcuid freagrachtaí idir údaráis stáit agus áitiúla. San lá atá inniu ann, níl dlínse neamhspleách ar leith ag na contaetha.
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=Raun>Estonia and the Estonians (Studies of Nationalities), Toivo U. Raun, lch. 11 {{ISBN|0-8179-2852-9}}</ref>
<!--ref name=fin.ee>{{lua idirlín | url = https://www.fin.ee/en/media/2260/download | formáid = PDF | teideal = Local governments in Estonia | foilsitheoir = [[Ministry of Finance (Estonia)|Ministry of Finance]] | leathanach = 12,18,31 | dátarochtana = 18ú Márta 2023}}</ref-->
}}
[[Catagóir:Contaetha na hEastóine| ]]
i19r6fr8evur1xgaivtd4v3t8d8g8ke
Albedo One
0
122894
1328009
1324238
2026-09-14T23:08:26Z
Taghdtaighde
60452
Mionathruithe
1328009
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Nuachtán
|editor=John Kenny, Bob Neilson, David Murphy, Frank Ludlow, Roelof Goudriaan and Peter Loftus with Contributing Editors Dev Agarwal, Juliet E. McKenna and David Conyers
|genere=Iris liteartha
|tema=[[Ficsean eolaíochta]], uafás, fantaisíocht
|publicat_a=[[Éire]]
|edicions=50
|distribucio=I gcló agus le n-íoslódáil, le rogha scéalta ar líne
|precedit_per=''[[FTL (iris)|FTL]]''}}
Bhí '''''Albedo One''''' <small>([[An Ghaeilge|ga]]: "[[ailbéideacht]] 1")</small> ina iris [[ficsean eolaíochta]], [[:Catagóir:Fantaisíocht|fantaisíochta]], agus [[:Catagóir:Ficsean uafáis|uafáis]] [[Éire|Éireannach]], a bunaíodh sa bhliain 1993 arna fhoilsiú ag Albedo One Productions.<ref name="mann">{{Cite book-en|author=Mann|first=G.|year=2001|title=The mammoth encyclopedia of science fiction|location=London|isbn=1-84119-177-9|publisher=Robinson}}</ref>
== Léargas ginearálta ==
Áiríodh ''Albedo One'' mar chomharba na hirise ficsean eolaíochta Éireannaí ''[[FTL (iris)|FTL]]'', a d'fhoilsigh [[Cumann Ficsean Eolaíochta na hÉireann]] (<small>EN: ISFA</small>; cumann atá imithe i léig ó shin freisin).<ref name=prog>Albedo One, Decade One (An honourable draw), ''Phoenix Convention, 27th-28th September, 2003, Official Program'', 2003</ref> Ba chomharba é ''FTL'' féin ar an iris Éireannach ''[[Gateway]]''. Is minic a dhéantar cur síos ar ''Albedo One'' mar an iris ficsean tuairimeach ab fhada a bhí á fhoilsiú in Éireann<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|title=Review of Albedo One issue 25 in TRS2|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906164922/http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|archive-date=6 September 2008}}</ref> agus glacadh leis mar fhreagra na hÉireann ar ''[[Interzone]]''.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 34|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517211919/http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|archive-date=17 May 2008}}</ref> Ó eagrán 1 (1993) go heagrán 12 (1996), bhí ''Albedo One'' á fhoilsiú ag Tachyon Productions faoi leagan amach A5. Ó eagrán 13 (1996) ar aghaidh, d'aistrigh an iris go leagan amach A4 feasta agus b'iad Albedo One Productions a d'fhoilsigh. Dar leis na heagarthóirí, bhí na hathruithe seo ina n-iarracht dáileadh a mhéadú, níos mó fógraíochta a mhealladh, agus gus a chur san iris.<ref>Editorial, ''Albedo One'' eagrán 12, 1996</ref>
Is iad scéalta bunaidh a d’fhoilsigh ''Albedo One'' (.i. scéalta nár foilsíodh cheana), ó údair Éireannacha agus idirnáisiúnta. Is minic a luaigh léirmheastóirí fócas ar údair Éireannacha leis,<ref name="30cn">{{Cite web-en|url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10137.php|title=Review of ''Albedo One'' issue 30 in SF Crowsnest|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922130025/http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10137.php|archive-date=22 September 2008}}</ref> ach níor cuireadh foilsiú údair neamh-Éireannacha as an áireamh amhail roinnt irisí náisiúnta de sheánraí faoi leith, agus is í an dea-scríbhneoireacht is mó ba chás leis.<ref name="30cn" /> Dúirt lucht na hirise gur sainmhíniú thar a bheith leathan a bhí ar intinn acu ar an rud is ficsean eolaíocht, uafás, nó fantaisíocht ann<ref name="a1wg">{{Cite web-en|url=http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|title=Albedo One Writer's Guidelines|access-date=27 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081102075709/http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|archive-date=2 November 2008}}</ref> agus gur thaitin leo ábhar a sháraigh na teorainneacha, rud ar thug léitheoirí agus léirmheastóirí suntas dó.<ref>{{Cite web|url=https://ozhorrorscope.blogspot.com/2008/03/review-albedo-one-issue-34.html|url-status=dead |df=dmy-all|teideal=Review of Albedo One issue 34 in Horrorscope|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303195746/http://ozhorrorscope.blogspot.com/2008/03/review-albedo-one-issue-34.html|archivedate=3 March 2016}}</ref> Maidir leis seo, dúirt léirmheastóir amháin go bhfuil moladh tuillte ag aon iris a spreagann scríbhneoirí nua agus léitheoirí araon chun fairsinge.<ref name="30cn" />
Foilsíodh an iris i gcló agus mar pdf, thart ar dhá nó trí huaire sa bhliain. De ghnáth, bhíodh na scéalta a foilsíodh i ngach eagrán idir 2000 agus 8000 focal ar fhad,<ref name="a1wg">{{Cite web-en|url=http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|title=Albedo One Writer's Guidelines|access-date=27 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081102075709/http://www.albedo1.com/html/writers_guidelines.html|archive-date=2 November 2008}}</ref> cé gur foilsíodh scéalta scaití a bhí lasmuigh de na teorainneacha seo. I ngach eagrán, d’fhoilsigh an iris agallamh le húdar aitheanta i seánra dá gcuid freisin, chomh maith le léirmheasanna leabhar agus colún litreacha (a bhí annamh níos faide anonn) faoin gceannteideal "''Ugly Chickens''"<ref>m.sh. ''Albedo One'' eagrán 29, 2004</ref> a ainmníodh as an scéal cáiliúil "The Ugly Chickens" <small>[<nowiki/>[[:en:The_Ugly_Chickens|en]]]</small> de chuid an údair Howard Waldrop. Dúirt eagarthóirí na hirise gur mheas siad gur thug ábhar neamhfhicsin, taobh leis an ficsean, a fhéiniúlacht féin don iris.<ref>Eagarfhocal, ''Albedo One'' eagrán 11, 1996.</ref>
Bhíodh alt nó píosa tuairimíochta neamhrialta san iris freisin le húdair gan ainm ag scríobh faoin ainm Severian, as carachtar <small>[<nowiki/>[[:en:Severian_(character)|en]]]</small> a rinneadh cáiliúil i scríbhneoireacht an údair Gene Wolfe. Is minic ar tharraing na colúin seo aird as a seasaimh teanntásacha<ref>{{Cite web|url=http://www.willowcom.org.uk/revup/mags/albedo17.htm|url-status=dead|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 17, 1998|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007113910/http://www.willowcom.org.uk/revup/mags/albedo17.htm|archivedate=7 October 2011}}</ref> nó conspóideacha ar chúrsaí seánra.<ref>{{Cite web |url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2008/nz12427.php|url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of Albedo One issue 33 in SF Crowsnest|dátarochtana=27 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108094407/http://www.sfcrowsnest.com./articles/books/2008/nz12427.php|archivedate=8 January 2009}}</ref> Rinne léirmheastóir amháin cur síos ar an gceann a bhí in eagrán 31 de ''Albedo One'' mar rámhaille a bhí gríosaitheach d'aon ghnó.<ref>{{Cite web|url=http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10481.php|teideal=Review of Albedo One issue 31 in SF Crowsnest|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080906113037/http://www.sfcrowsnest.com/articles/books/2006/nz10481.php|archivedate=6 September 2008|access-date=30 October 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Sa bhliain 1996, d'fhógair na heagarthóirí cuireadh oscailte alt a scríobh don cholún seo faoi cheist a bhfuil tuairimí láidre acu faoi.<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 12, 1996</ref>
== Teideal ==
Ciallaíonn ''<nowiki/>'albedo'<nowiki/>'' gile, finne, nó báine sa [[An Laidin|Laidin]].<ref>{{Luaigh foilseachán|journal=[[Foclóir Lainne ⁊ Gaoidheilge]]|author=[[Risteard Pluincéad]]|date=1662|url=https://www.isos.dias.ie/libraries/MARSH/MS_Z_4_2_5/english/catalogue.html|title=albedo|pages=16v}}</ref> I réimse na [[Réalteolaíocht|réalteolaíochta]], is ionann [[ailbéideacht]] agus oiread an tsolais dá thiteann ar [[Pláinéad|phláinéad]] a thugann sé ar ais uaidh, ar scála idir 0 agus 1.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=[[Ailbéideacht]]|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=18}}</ref>
== Foireann ==
* John Kenny, comheagarthóir
* Peter Loftus, comheagarthóir
* Frank Ludlow, comheagarthóir
* David Murphy, comheagarthóir
* Robert Neilson, comheagarthóir
== Aird ón tionscal agus duaiseanna ==
Idir 1997 agus 1999, thug [[Cumann Ficsean Eolaíochta na hEorpa]] <small>[<nowiki/>[[:en:European_Science_Fiction_Society|en]]]</small> trí onóir d''<nowiki/>'Albedo One'', agus bhuaigh sé Gradaim don Iris is Fearr agus don Foilsitheoir is Fearr.<ref>{{Cite web|url=http://www.albedo1.com/html/a1__magazine.html |teideal=About Albedo 1|url-status=dead|df=dmy-all |archivedate=10 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081110201713/http://www.albedo1.com/html/a1__magazine.html|dátarochtana=30 October 2008}}</ref>
Is minic a thuill scéalta ón iris Moladh ar Leith sa ''Year's Best Science Fiction'', arna chur in eagar ag Gardner Dozois, agus sa ''Year's Best Fantasy and Horror,'' arna chur in eagar ag Ellen Datlow, Kelly Link agus Gavin Grant.
In ainneoin seo, ba níos faide anonn ar tosaíodh athchló a chur ar scéalta ón iris in imleabhair ''Year's Best''... nuair a cuireadh athchló ar "The Bad Magician" le Philip Raines agus Harvey Welles (ó eagrán 28 de ''Albedo One'') in imleabhar 18 de ''Year's Best Fantasy and Horror'' 2004 agus athchlódh "I Hold My Father's Paws" (ó eagrán 31) le David D. Levine in imleabhar 24 de ''Year's Best Science Fiction'' 2006.
Sa bhliain 2006, bhótáladh ''Albedo One'' san 8ú háit sna hainmniúcháin do [[Gradaim Hugo|Ghradam Hugo]] faoin gcatagóir don iris leath-ghairmiúil is fearr.<ref name="bugpowder.com">{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/07/03/14/albedo_one_32.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 32, 2006|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906113241/http://www.bugpowder.com/trs2/07/03/14/albedo_one_32.html|archive-date=6 September 2008}}</ref> Cé nár measadh go raibh ainmniúchán do Ghradam Hugo bainte amach ach an cúigear ab airde bhóta ar an liosta faoin gcatagóir seo, bhí an ócáid suntasach mar gheall gurb í an chéad uair a bhí ''Albedo One'' ar liosta na n-ainmniúchán (agus an chéad uair a bhí iris Éireannach ar bith air). Bhí an ócáid suntasach freisin sa mhéid is gur cuireadh ''Albedo One'' chun tosaigh ar irisí aitheanta eile ar nós ''Lady Churchill's Rosebud Wristlet'', ''Postscripts'' agus ''Apex Digest''.<ref>[http://cluebytwelve.net/Hugos2006/nominees.txt Full list of the Hugo Awards 2006 Nominations Ballot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426005658/http://cluebytwelve.net/Hugos2006/nominees.txt|date=26 April 2015}}</ref>
== Glacadh ag na gcriticí ==
=== Caighdeán táirgthe ===
Luaigh ''an Mammoth Encyclopedia of Science Fiction'' go raibh clúdach clóite ar na heagráin le déanaí (faoi 2001), ach go raibh an méid istigh fós fótachóipeáilte i ndubh agus bán agus go bhféadfadh go mbeadh feabhsú ar a chaighdeán táirgthe bheith chun a leasa, ar bhonn aeistéiteach amháin. Lean an iontráil air le rá go ndíolann caighdeáin eagarthóireachta agus liteartha a bhfuil ann breis agus a chúiteamh as sin.<ref name="mann">{{Cite book-en|author=Mann|first=G.|year=2001|title=The mammoth encyclopedia of science fiction|location=London|isbn=1-84119-177-9|publisher=Robinson}}</ref>
Mar sin féin, fuair Mann méid áirithe cáinte ó léirmheastóirí as roinnt irisí ar nós ''Albedo One'' a chur san áireamh thar irisí eile a bhí ar fáil, agus cheistnigh léirmheastóir amháin ón eagrán ar líne de ''The Zone'' cá raibh teidil inchomparáide ar nós ''The Zone'' le Tony Lee, ''Back Brain Recluse'' le Chris Reed a bhíodh galánta i gcónaí dar leo, nó an ''Critical Wave'' dodhearmadta, cé go raibh lua tuilte ag ''Albedo One.<ref>{{Cite web|url=http://www.zone-sf.com/mammothencyclopediasf.html|url-status=usurped|df=dmy-all|teideal=Review of ''The Mammoth Encyclopedia of Science Fiction'' in The Zone|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081121023529/http://www.zone-sf.com/mammothencyclopediasf.html|archivedate=21 November 2008}}</ref>''
Dúirt léirmheastóir amháin faoi eagrán 25 (2002) go raibh mire mheallacach áirithe ag baint lena dhearadh cló agus leagan amach a chuir aschur Pagemaker sna 1990idí luatha i gcuimhne, ach go raibh na scéalta láidir gan amhras.<ref>[http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_content&task=view&id=190&Itemid=263 Review of ''Albedo One'' issue 25 in Tangent Online]</ref> Maidir le caighdeán táirgthe, in 2003, dúirt eagarthóir amháin den iris gur bhreá leo iris lán-chlóite faoi chlúdach lán-daite a tháirgeadh ach, murab ionann agus an cás sa RA, ní raibh an [[An Chomhairle Ealaíon|Chomhairle Ealaíon]] abhus gur fiú ficsean eolaíochta ná foilsitheoireacht irisí a mheas i gcomhair tacaíochta.<ref name="prog" />
Mar sin féin, mar fhreagra féideartha ar cháineadh b'fhéidir, rinne an iris iarracht feabhas a chur ar a chaighdeán táirgthe, le clúdaigh lán-daite, i bhformáid A4 faoi cheangal foirfe agus taobh istigh priontáilte i liathscála le DocuTech, ó eagrán 28 (2004) ar aghaidh. Ag an am, luaigh na heagarthóirí nár shamhlaíodar riamh nuair a thosaíodar amach go mbeidís fós ar an bhfód sa Mhílaois Nua ach gurb é á meon ná go leanfaidís air chomh fada agus a bheadh spraoi ann agus bhí fós. Ghuíodar go mbainfeadh na léitheoirí taitneamh as an gclúdach lán-daite.<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 28, 2004.</ref>
=== Ficsean ===
Go ginearálta, bhí léirmheasanna ar ábhar ficsean ''Albedo One'' ar scála idir dhearfach den chuid is mó agus an-dearfach. Dúirt léirmheastóir amháin gur frithnimh fhoirfe é ''Albedo One'' #29 in aghaidh táirgí truflaise ó scríbhneoirí patuara nach bhfuil ag cur i gcéill<ref>{{Cite web |url=http://www.bugpowder.com/trs2/04/11/19/albedo_one_29.html|url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 29, 2004|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905194519/http://www.bugpowder.com/trs2/04/11/19/albedo_one_29.html|archivedate=5 September 2008}}</ref> Dúirt an léirmheastóir céanna faoi eagrán 32 go raibh luas á chur faoi ardú éirime le heagrán ar tiomsaíodh go seoigh le meascán seolta d'fhicsean eolaíochta.<ref name="bugpowder.com" />
Dúirt léirmheas ar eagrán 33 ar BestSF faoin iris nach raibh sé baileach in acmhainn cic sa tóin a thabhairt do ''Interzone'', ach tráth a bhí an iris tréitheach Sasanach ag déanamh dul chun cinn faoina cheannaireacht nua, bhí ''Albedo One'' ag coinneáil bonn ar aon leis agus bhí faoi raon súl de sciorta a gcóta, mura raibh faoi fhad alptha.<ref>{{Cite web|url=http://www.bestsf.net/reviews/albedoone33.html|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 33, 2007, in BestSF|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011064408/http://www.bestsf.net/reviews/albedoone33.html|archivedate=11 October 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Dúirt léirmheas ar eagrán 34 gur ábhar bród do lucht ''Albedo One'' é a gcuid ficsin shainiúil agus mar a dúradh cheana, a deir siad, sa dóigh sin ní haon áibhéil é.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|title=Review of ''Albedo One'' issue 34|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517211919/http://www.bugpowder.com/trs2/08/04/28/albedo_one_34.html|archive-date=17 May 2008}}</ref>
É sin ráite, ní raibh gach léirmheas chomh dearfach leis sin, mura rabhadar baileach diúltach ach oiread. Fuair eagrán 30 léirmheas neodrach go leor ar BestSF.<ref>{{Cite web |url=http://www.bestsf.net/reviews/albedoone30.html |url-status=dead|df=dmy-all|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 30, 2005, in BestSF|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080723112332/http://www.bestsf.net/reviews/albedoone30.html|archivedate=23 July 2008}}</ref> Agus iomrá mór faoi eagrán 32 ar intinn acu, dúirt léirmheastóir amháin gur fhill eagrán 33 ar fhicsean nach mbaineadh sceiteog chomh mór sin asat – deá-cheardaíocht taitneamhach ach beagáinín stálaithe mar sin féin.<ref>{{Cite web|url=http://www.bugpowder.com/trs2/07/10/01/albedo_one_33.html|teideal=Review of ''Albedo One'' issue 33, 2007|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080908002052/http://www.bugpowder.com/trs2/07/10/01/albedo_one_33.html|archivedate=8 September 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>
Sa bhliain 2003, dúirt eagarthóir amháin go rabhadar ag dréim leis an iris a fheabhsú eagrán ar eagrán agus go raibh rudaí thar a bheith deas le rá leo ag lucht na critice in imeacht na mblianta, chomh maith le roinnt a bhí go dona. Dúirt an t-eagarthóir sin gur fearr leo scéalta a spreagann freagraí móra, dearfach nó diúltach, ná freagra patuar ó chách. Scéal a bhfuil an ghráin ag daoine air, ar a laghad chuaigh sé i bhfeidhm orthu sa mhéid is gur spreag mothúchán. Dúradh nár dhóigh leis an eagarthóir sin gur fhoilsíodar scéal ariamh ar thaitin le gach uile dhuine beo agus go rabhadar ag súil nach bhfoilseodh go deo.<ref name="prog" />
Mhol léirmheastóir amháin an cur chuige ginearálta maidir le roghnú ficsean le foilsiú in ''Albedo One'', á rá agus foilsitheoirí eile ag streachailt chun cloí le spriocdhátaí a leagann siad orthu féin, ghabh ''Albedo One'' go fonnmhar le sceideal foilsitheoireachta a bhí faoi réir ag an gcarnadh de réir a chéile ábhair atá ar ardchaighdeáin – ábhar ó mheascán de scríbhneoirí céaduaire agus daoine gairmiúla seanbhunaithe, agus a éilíonn lucht féachana.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|title=Review of Albedo One issue 25 in TRS2|access-date=30 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906164922/http://www.bugpowder.com/trs2/004391.html|archive-date=6 September 2008}}</ref>
== Duais Aeon ==
Ó 2004, bhí ''Albedo One'' ag déanamh urraíocht ar Ghradam Aeon, comórtas ficsean a bhí dírithe ar scríbhneoirí nua agus scríbhneoireacht i seánraí an fhicsin thuairimigh a chur chun cinn. Bhuaigh an scéal "My Marriage" leis an údar Sasanach Julian West an chéad Ghradam Aeon 2004-2005. Dúirt an tArd-Mholtóir [[Ian Watson (údar)|Ian Watson]] gur cheap sé go raibh sé suaiteach go leor, agus mhol sé é le haghaidh [[Gradam Liteartha Lambda|Ghradam Lambda]].<ref>The Inaugural Aeon Award, 2004-2005, ''Albedo One'', Issue 31, 2005</ref><ref>[http://albedo1.com/AeonEntrants20062007.jpg Percentage of Aeon Entrants 2006-2007 by Nationality.]{{Dead link|date=October 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
== ''Aeon Press'' ==
Rinneadh cur síos ar ''Aeon Press'' mar chraobh fhoilsitheoireachta leabhar ''Albedo One'',<ref>Editorial, ''Albedo One'' issue 30, 2005.</ref> agus bhí sé ar an líon beag foilsitheoirí a bhí tiomnaithe don fhicsean eolaíochta, don fhantaisíocht agus don uafáis in Éirinn.
Ba é ''[[Emerald Eye: Best Irish Imaginative Fiction]]'' (2005), in eagair ag Roelof Goudriaan agus Frank Ludlow, a fhoilseachán ba shuntasaí.<ref name="E">{{Cite book-en|title=Emerald Eye: Best Irish Imaginative Fiction|publisher=Aeon Press|year=2005|isbn=0-9534784-4-0}}</ref>
Ba bhailiúchán é sin d'fhicsean eolaíochta, d'fhantaisíocht agus d'uafás ó údair Éireannacha na linne. Bhí mothú dorcha ann, agus éagmais eilimintí a shamhlaítear le fantaisíochta Éireannacha (m.sh. [[Leipreachán|leipreacháin]]), rud a bhí conspóideach dar le daoine áirithe.<ref>{{Cite web |url=http://www.tangentonline.com/index.php?option=content&task=view&Itemid=1&id=616 |url-status=dead |df=dmy-all |teideal=Review of Emerald Eye in Tangent Online|dátarochtana=26 January 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061230230242/http://www.tangentonline.com/index.php?option=content&task=view&Itemid=1&id=616|archivedate=30 December 2006}}</ref> Spreag léirmheas amháin díospóireacht réasúnta fada maidir le nádúr na fantaisíochta "Éireannaí", "Éireannachas" agus ealaín na léirmheastóireachta.<ref>{{Cite web|url=http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_simpleboard&Itemid=160&func=view&id=1110&catid=6|teideal=Forum Response to Review of Emerald Eye in Tangent Online|dátarochtana=30 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080119221911/http://www.tangentonline.com/index.php?option=com_simpleboard&Itemid=160&func=view&catid=6&id=1110|archivedate=19 January 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>
Sa bhliain 2011, d’eisigh ''Aeon Press'' dhá dhíolaim ghearrscéalta ag Bristolcon (RA) agus [[Octocon]] (Éire).
Tá 16 scéal scéiniúil faoin ngrá agus faoin mbás le fáil in [[Box of Delights (Book)|''Box of Delights'']], in eagair ag John Kenny, ó údair ar nós Mike Resnick, Kristine Kathryn Rusch, Steve Rasnic Tem, Don D'Ammassa agus Priya Sharma.
Is díolaim scéalta é ''[[Transtories]]'', in eagair ag Colin Harvey, lena mbaineann an réimír '''trans-''<nowiki/>'. I measc na n-údar suntasacha tá Aliette de Boddard, Jay Caselberg agus Lawrence M. Schoen.
== Formáid agus infhaighteacht ==
D’fhoilsítí eagráin dhá nó trí huaire in aghaidh na bliana le n-íoslódáil mar PDF agus mar iris chlóite i méid A4 araon. Bhí ábhar samplach ó eagráin áirithe ar fáil le feiceáil ar shuíomh gréasáin ''Albedo One'' agus rinneadh iad a nuashonrú go tréimhsiúil.
== Féach freisin ==
* ''[[Sci-Fi Ireland]]''
* ''[[Phantasmagoria]]''
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Irisí ficsean eolaíochta nach Meiriceánach ná Sasanach}}
[[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsin thuairimigh]]
[[Catagóir:Irisí Éireannacha ficsean eolaíochta]]
[[Catagóir:Irisí ficsin thuairimigh]]
[[Catagóir:Irisí ficsean eolaíochta]]
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]]
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach]]
[[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]]
[[Catagóir:Ficsean eolaíochta]]
[[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]]
[[Catagóir:Ficsean uafáis]]
[[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]]
[[Catagóir:Fantaisíocht]]
[[Catagóir:Irisí liteartha]]
[[Catagóir:Irisí Éireannacha]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]]
[[Catagóir:Leathbhliantáin]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin neamhrialta]]
[[Catagóir:Gearrscéalta]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1993]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 1990í]]
hqgf4qxtj9kcaeht5qq797scqnwjcju
Ficsean Tuairimeach Éireann
0
122928
1328008
1324239
2026-09-14T23:07:57Z
Taghdtaighde
60452
Mionathruithe
1328008
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is cumann é '''[[Ficsean Tuairimeach Éireann]]''' (FTÉ)<ref group="nóta">Ainm Béarla: ''Speculative Fiction Ireland'', SFI</ref> do léitheoirí, scríbhneoirí agus ealaíontóirí na seánraí [[ficsean eolaíochta]], [[:Catagóir:Fantaisíocht Éireannach|fantaisíocht]], agus [[:Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach|uafás]] in [[Éire|Éirinn]], faoi choimirce na foilsitheora [[Temple Dark Books]]. Tá [[blag]] agus irisín leathbhliantúil ar líne ag an gcumann agus tá ballraíocht oscailte do chách ar tháille.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/culture/2025/0908/1532393-future-tense-new-irish-publisher-showcases-speculative-fiction/|teideal=Future tense - new Irish publisher celebrates speculative fiction|údar=[[Teresa Mannion]]|dáta=18 Samhain 2025|language=as Béarla|work=[[RTÉ]]}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland|teideal=Speculative Fiction Ireland (SFI)|language=as Béarla|work=[[Temple Dark Books]]|dátarochtana=2026-02-08}}</ref>
Dúirt Ronald Geobey, údar fhicsin eolaíochta agus bunaitheoir Temple Dark Books, gur bhunaigh sé an cumann le dhul i ngleic leis an easpa aitheantais a mheas sé a bheith ar scríbhneoirí Éireannacha sna seánraí sin.<ref name=":0" />
Tá socrú ag FTÉ leis an iris ficsean eolaíochta Éireannach ''[[Sci-Fi Ireland]]''.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Welcome to the Alliance!|journal=[[Sci-Fi Ireland]]|issue=1|year=2026|month=Bealtaine|pages=lch 109|language=Béarla}}</ref>
==Féach freisin==
* ''[[Sci-Fi Ireland]]'' (iris)
* ''[[Phantasmagoria]]'' (iris)
* ''[[Albedo One]]'' (iris ar scor)
* [[Octocon]] (aonach)
* [[TitanCon]] (aonach)
* [[Aontas na Scríbhneoirí Gaeilge]]
== Nascanna amach ==
* Suíomh oifigiúil: [https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland] (as Béarla)
* Blag: [https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland-sfi-blog]<ref group="nóta">{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111185159/https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog |date=2025-01-11 }}</ref> (as Béarla)
==Tagairtí==
{{reflist}}
====Nótaí====
{{reflist|group=nóta}}
{{DEFAULTSORT:Ficsean Tuairimeach Eireann}}
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]]
[[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]]
[[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]]
[[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]]
[[Catagóir:Cumainn liteartha]]
[[Catagóir:Cumainn in Éirinn]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]]
[[Catagóir:Leathbhliantáin]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2025]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]]
{{Síol-leabhar}}
pait9ne94djiudw17c4js9cz833uuza
Boris Georgiyevitsh Pertshatkin
0
128306
1328017
1327076
2026-09-15T04:02:02Z
Asorev
56762
/* Luacht */
1328017
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is gníomhaí cearta daonna Sóivéadach agus Meiriceánach é '''Boris Georgiyevitsh Pertshatkin''' (Rúisis: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; rugadh ar an 1 Iúil 1946<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|teideal=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref>). Is é an duine is mó cáil a thóg páirt i ngluaiseacht eisimirce reiligiúnaí in [[Nakhodka]] ag deireadh na 1970idí agus ag tús na 1980idí<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Khabarovsk]]|date=23 June 2017|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 |date=2023-09-26 }}</ref>. Stocaire a bhí ann sna Stáit Aontaithe chun "Leasú Lautenberg" a rith sa bhliain 1989, rud a lig do thart ar 1 milliún duine as tíortha an iar-Aontais Shóivéadaigh eisimirce a dhéanamh go dtí na Stáit Aontaithe<ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|teideal=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Mikhail Romanovich|access-date=2023-09-26}}</ref>.
== Beathaisnéis ==
=== Saol luath agus ceangal leis an séipéal ===
Rugadh Boris Pertshatkin i dteaghlach píolóta míleata a fuair bás i dtimpiste bóthair go gairid tar eis do Bhoris a bheith rugtha. Ag deireadh tamaill tar éis bhás a céad fhear céile, phós máthair Bhoris fear míleata eile, a gabhadh i 1953 as gan ordú a chomhlíonadh le linn círéibeacha agus a fuair 25 bliain ar marthanacht i gcampaí [[Vorkuta]]. Ag 16 bliana d'aois, d'aimsigh Boris séipéal Pentecostalach i gcathair Nakhodka agus chuaigh sé isteach ann. Níos déanaí, bhailigh sé faisnéis faoi ghéarleanúint ar chreidmhigh agus roinn sé go gníomhach í le iriseoirí coigríche<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|teideal=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Viktoria Semenova|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>.
=== Páirt a ghlacadh sa ghluaiseacht eisimirce agus teagmhálacha le easaontóirí (1976–1980) ===
Sa bhliain 1976, comhcheangail Pertshatkin le comrádaithe Vasili Patrushev, V. A. Burlatshchenko agus Vladimir Stepanov chun teagmháil a dhéanamh le easaontóirí i Moscó agus fuair siad moltaí "tonn na heisimirce a stiúradh isteach i gcainéal eagraithe". Sa bhliain chéanna sin, tháinig L. V. Voronina, ionadaí ó [[Grúpa Moscó do Chearta an Duine|Ghrúpa Moscó Helsinki]], go Nakhodka. Ag tosú ón bhliain sin, d'iarr Pertshatkin go gníomhach go ndéanfaí oll-imeacht na bPentecostalach as an [[An tAontas Shóivéadach|Aontas Shóivéadach]]<ref name="ostrovskaya"/>. Sa bhliain chéanna sin, sheol Pertshatkin achainí chuig na [[Náisiúin Aontaithe]], chuig [[Comhairle Dhomhanda na hEaglaise]] agus chuig cinn stáit a shínigh [[Comhaontuithe Helsinki]], ina n-inis sé faoin ngéarleanúint leanúnach ar chreidmhigh san Aontas Shóivéadach<ref name="nashaamerica"/>.
Sa bhliain 1977, in éineacht le Nikolai Gorety, ghníomhaigh sé chun cosaint a dhéanamh ar na heasaontóirí gafa [[Ginzburg, Alexander Ilyich|Alexander Ginzburg]], [[Orlov, Yuri Fyodorovich|Yuri Orlov]] agus [[Sharansky, Natan|Anatoly Sharansky]], ag cur achainí chuig Críostaithe an domhain thar ceann na bPentecostalach<ref name="ostrovskaya"/>. Sa bhliain chéanna sin, in éineacht le Críostaithe eile ó chreidimh éagsúla, thóg sé páirt i stailc ocrais phoiblí, arbh é a sprioc cead a fháil do Chríostaithe géarleanta an tAontas Sóivéadach a fhágáil<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|teideal=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26|dátarochtana=2026-08-27|archivedate=2023-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf}}</ref>.
Ar an 20 Nollaig 1978, rinne Pertshatkin iarracht teileagram poncúil Bhliain Nua a sheoladh chuig [[Uachtarán na Stát Aontaithe|Uachtarán na Stát Aontaithe]] [[Carter, Jimmy|Jimmy Carter]] tríd an oifig phoist i Nakhodka le hiarratas ar aire a thabhairt dóibh siúd nach bhfuil saoirse creidimh acu<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Andrey Dementiev|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf |date=2023-09-25 }}</ref>.
O 1979 ar aghaidh, rinne sé obair eagraíochtúil chun Ionad do chreidmhigh le meon eisimirce a chruthú san Aontas Shóivéadach, ag éileamh ról a cheannaire. Sa bhliain 1980, toghadh é mar rúnaí ar Chomhairle Eaglaisí na bPentecostalach Shóivéadach a bhí dírithe ar eisimirce<ref name="ostrovskaya"/>.
Ag deireadh na bliana 1979, scríobh Pertshatkin ráiteas "Chuig Comhdháil agus Rialtas na Stát Aontaithe, Rialtais Cheanada, na hAstráile, Shasana, Iarthar na Gearmáine, na Fraince agus na hIodáile", ina n-inis sé faoi fhírinne na beatha Sóivéadaí, faoi fhorálacha chlár Pháirtí Comannach an Aontais Shóivéadaigh ar cheisteanna reiligiúin san Aontas Shóivéadach, agus leag sé amach reachtaíocht Shóivéadach ar chultais reiligiúnacha<ref name="nashaamerica"/>.
=== Repressioní stáit agus príosúnacht ===
Bhí sé ar an mball is gníomhaí de choiste na gcreidmreach a chuir iarratas ar eisimirce isteach. D'eagraigh an t-údarás Sóivéadach feachtas gríosaithe i gcoinne Pherchatkin agus a theaghlaigh trí altanna a fhoilsiú i bpríomh-nuachtán na cathrach, ar nós "An hypocrite mórdhíola agus miondíola", "Ciontuithe trí ríomh", "Sula mbeidh sé ró-déanach" agus cinn eile<ref name="ostrovskaya"/>.
Ar an 21 Lúnasa 1980, gabhadh Pertshatkin i Nakhodka, agus ag deireadh mhí na Márta 1981<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|teideal=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> ciontaíodh é faoi Airteagal 190.1 de Chód Coireachta na RSFSR as "bréaga ar eolas a scaipeadh a mhilleann an córas stáit agus sóisialta Sóivéadach" go dtí 2 bhliain de chaillteanas saoirse<ref name="dtic"/>. De réir thuairisc an stáisiúin raidió "Guth Mheiriceá", úsáideadh ceimiceáin (néarailéipteach) ar Pherchatkin le linn an imscrúdaithe agus ag an triail, rud a d'fhág go gcaillfeadh sé a mheabhair<ref name="ostrovskaya"/>.
I mhí Lúnasa 1982, scaoileadh Pertshatkin saor agus lean sé ar aghaidh ag troid ar son an chirt chun eisimirce as an Aontas Shóivéadach. I mhí Feabhra 1983, gabhadh é arís, agus níos déanaí ciontaíodh é faoi Airteagal 218, cuid 2, de Chód Coireachta na RSFSR go dtí 1.5 bliain as airm fhuara a iompar go mídhleathach<ref name="ostrovskaya"/>.
=== Obair thoplómhaíoch agus eisimirce go dtí na Stáit Aontaithe ===
Sa bhliain 1987, d'ullmhaigh Pertshatkin tuarascáil do Chomhdháil na Stát Aontaithe "Ar staid an reiligiúin san Aontas Shóivéadach". Léadh an tuarascáil seo i gComhdháil na Stát Aontaithe, agus tugadh cuireadh do Pherchatkin bualadh le Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe [[Shultz, George|George Shultz]]<ref name="romanovich"/> chun labhairt faoi imirce reiligiúnach, chomh maith le Ceannasaí [[Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe|Cúirte Uachtaraí na Stát Aontaithe]] [[Rehnquist, William|William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> agus Leas-Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe um Ghnóthaí Reiligiúnacha. I mhí Bealtaine 1988, nuair a tháinig Uachtarán na Stát Aontaithe [[Reagan, Ronald|Ronald Reagan]] go dtí an tAontas Sóivéadach ar chuairt oifigiúil chun bualadh le [[Gorbachev, Mikhail|Gorbachev]], tugadh cuireadh do Pherchatkin chuig cruinniú le bean chéile Reagan — [[Reagan, Nancy|Nancy Reagan]] — mar chuid de thoscaireacht 40 duine chun ceist na saoirse reiligiúnaí san Aontas Shóivéadach a phlé. Ar an 30 Bealtaine 1988, rinne Pertshatkin ionadaíocht ar Phrotastúnaigh Shóivéadacha ag an gcruinniú seo. D'inis sé do Nancy Reagan faoi staid na saoirse reiligiúnaí san Aontas Shóivéadach ar feadh thart ar dhá uair an chloig, tar éis sin thug Nancy Reagan cuireadh do Pherchatkin a thuarascáil ar staid an reiligiúin san Aontas Shóivéadach a léamh i gComhdháil na Stát Aontaithe<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[Cíob]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554 |url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>.
Ar an 26 Iúil 1988, chuaigh Pertshatkin ar eisimirce go dtí na Stáit Aontaithe<ref name="gura"/> le chomh maith lena theaghlach go léir<ref name="ostrovskaya"/>. Ar an 4 Lúnasa 1988, labhair sé i [[Comhdháil na Stát Aontaithe|Comhdháil na Stát Aontaithe]] le tuarascáil ar chinedhíothú creidmreach san Aontas Shóivéadach<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/ |teideal=Фото |language=ru |website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>, a phléigh sé níos déanaí le comhdháilrithe, Seanadóirí agus taidhleoirí<ref name="gura"/>. Ba é toradh na ndíospóireachtaí seo<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|teideal=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Vitaly Futorny|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> ná rith "Leasú Lautenberg" sa bhliain 1989, atá ainmnithe as Seanadóir an Pháirtí Dhaonlathaigh ó stát [[Sraith Nua]], [[Lautenberg, Frank|Frank Lautenberg]]. Sa chéad deich mbliana d'fheidhmiú an leasaithe seo, tháinig thart ar 350,000 inimirceach reiligiúnach isteach sna Stáit Aontaithe dá bharr<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, agus sa tréimhse go dtí 2010 — thart ar 1 milliún<ref name="romanovich"/>. Thosaigh oll-imeacht na bPentecostalach ó Nakhodka sa bhliain 1988, nuair a d'fhág 152 duine fásta, gan leanaí óga a áireamh. Sa bhliain 1989, chuaigh 45 Pentecostalach fásta ar eisimirce ó Nakhodka<ref name="ostrovskaya"/>.
=== Gníomhaíocht cearta daonna sna Stáit Aontaithe ===
Agus é sna Stáit Aontaithe, chruthaigh Pertshatkin a shuíomh Gréasáin féin, ina ndearna sé cur síos ar shonraí a ghabhála agus a phríosúnachta le linn an troda ar son na heisimirce<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|teideal=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> agus d'eagraigh sé an eagraíocht Chríostaí cearta daonna ARRC<ref name="romanovich"/> (American-Russian Relief Committee)<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. d'fhoilsigh sé freisin an leabhar dírbheathaisnéiseach "Cosaáin Thine", a athchlóitear arís agus arís eile<ref name="ostrovskaya"/>.
I Samhradh na bliana 2025, in éineacht le daoine ar comhaigne leis i [[An Roinn Stáit (na Stáit Aontaithe)|Roinn Stáit na Stát Aontaithe]] agus i [[Coimisiún na Stát Aontaithe um Shaoirse Reiligiúnach Idirnáisiúnta]], labhair Boris Pertshatkin faoin bhfíric go bhfuil Críostaithe síochánacha san Úcráin agus sa Rúis á ngéarleanúint, go ndiúltaítear seirbhís shibhialta mhalartach dóibh, go ndéantar iad a shlógadh le fornert, go gabhann siad, go gcaitear go foréigneach leo agus go mbagraítear orthu as diúltú páirt a ghlacadh i gcomhrac, chomh maith le idirdhealú agus géarleanúint choiriúil a dhéanamh orthu. Maidir leis seo, rinne Boris Pertshatkin stocaireacht ar son cuóta imirce ar leith a chruthú do Chríostaithe síochánacha Úcránacha a tháinig go dtí na Stáit Aontaithe faoin gclár [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|teideal=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>.
== Luacht ==
Lulaigh an fisiceoir agus buaiteoir Duais Nobel [[Andrey Sakharov]] Boris Pertshatkin i measc príosúnach polaitíochta Sóivéadach eile ina alt 1981 "Freagracht na nEolaithe"<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|teideal=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>.
== Saothair ==
* Pertshatkin, Boris. ''Огненные тропы'' ("Cosaáin Thine"). Seattle (USA), 2002. — 222 p.
== Foinse ==
{{reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* [https://bperchatkin.wordpress.com/ Suíomh idirlín phearsanta Boris Pertshatkin]
* {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2 January 2008|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}}
* {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=January 2010|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}}
* {{Cite news|author=Special To the New York Times|teideal=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}}
{{Rialú údaráis}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1946]]
[[Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna]]
70t3ygqcfay9w1a5sz04y95ta1u5zi2
1328018
1328017
2026-09-15T04:04:19Z
Asorev
56762
/* Beathaisnéis */
1328018
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is gníomhaí cearta daonna Sóivéadach agus Meiriceánach é '''Boris Georgiyevitsh Pertshatkin''' (Rúisis: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; rugadh ar an 1 Iúil 1946<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|teideal=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref>). Is é an duine is mó cáil a thóg páirt i ngluaiseacht eisimirce reiligiúnaí in [[Nakhodka]] ag deireadh na 1970idí agus ag tús na 1980idí<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Khabarovsk]]|date=23 June 2017|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 |date=2023-09-26 }}</ref>. Stocaire a bhí ann sna Stáit Aontaithe chun "Leasú Lautenberg" a rith sa bhliain 1989, rud a lig do thart ar 1 milliún duine as tíortha an iar-Aontais Shóivéadaigh eisimirce a dhéanamh go dtí na Stáit Aontaithe<ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|teideal=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Mikhail Romanovich|access-date=2023-09-26}}</ref>.
== Beathaisnéis ==
=== Saol luath agus ceangal leis an séipéal ===
Rugadh Boris Pertshatkin i dteaghlach píolóta míleata a fuair bás i dtimpiste bóthair go gairid tar eis do Bhoris a bheith rugtha. Ag deireadh tamaill tar éis bhás a céad fhear céile, phós máthair Bhoris fear míleata eile, a gabhadh i 1953 as gan ordú a chomhlíonadh le linn círéibeacha agus a fuair 25 bliain ar marthanacht i gcampaí [[Vorkuta]]. Ag 16 bliana d'aois, d'aimsigh Boris séipéal Pentecostalach i gcathair Nakhodka agus chuaigh sé isteach ann. Níos déanaí, bhailigh sé faisnéis faoi ghéarleanúint ar chreidmhigh agus roinn sé go gníomhach í le iriseoirí coigríche<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|teideal=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Viktoria Semenova|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>.
=== Páirt a ghlacadh sa ghluaiseacht eisimirce agus teagmhálacha le easaontóirí (1976–1980) ===
Sa bhliain 1976, comhcheangail Pertshatkin le comrádaithe Vasili Patrushev, V. A. Burlatshchenko agus Vladimir Stepanov chun teagmháil a dhéanamh le easaontóirí i Moscó agus fuair siad moltaí "tonn na heisimirce a stiúradh isteach i gcainéal eagraithe". Sa bhliain chéanna sin, tháinig L. V. Voronina, ionadaí ó [[Grúpa Moscó do Chearta an Duine|Ghrúpa Moscó Helsinki]], go Nakhodka. Ag tosú ón bhliain sin, d'iarr Pertshatkin go gníomhach go ndéanfaí oll-imeacht na bPentecostalach as an [[An tAontas Shóivéadach|Aontas Shóivéadach]]<ref name="ostrovskaya"/>. Sa bhliain chéanna sin, sheol Pertshatkin achainí chuig na [[Náisiúin Aontaithe]], chuig [[Comhairle Dhomhanda na hEaglaise]] agus chuig cinn stáit a shínigh [[Comhaontuithe Helsinki]], ina n-inis sé faoin ngéarleanúint leanúnach ar chreidmhigh san Aontas Shóivéadach<ref name="nashaamerica"/>.
Sa bhliain 1977, in éineacht le Nikolai Gorety, ghníomhaigh sé chun cosaint a dhéanamh ar na heasaontóirí gafa [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] agus [[Anatoly Sharansky]], ag cur achainí chuig Críostaithe an domhain thar ceann na bPentecostalach<ref name="ostrovskaya"/>. Sa bhliain chéanna sin, in éineacht le Críostaithe eile ó chreidimh éagsúla, thóg sé páirt i stailc ocrais phoiblí, arbh é a sprioc cead a fháil do Chríostaithe géarleanta an tAontas Sóivéadach a fhágáil<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|teideal=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26|dátarochtana=2026-08-27|archivedate=2023-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf}}</ref>.
Ar an 20 Nollaig 1978, rinne Pertshatkin iarracht teileagram poncúil Bhliain Nua a sheoladh chuig [[Uachtarán na Stát Aontaithe|Uachtarán na Stát Aontaithe]] [[Jimmy Carter]] tríd an oifig phoist i Nakhodka le hiarratas ar aire a thabhairt dóibh siúd nach bhfuil saoirse creidimh acu<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Andrey Dementiev|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf |date=2023-09-25 }}</ref>.
O 1979 ar aghaidh, rinne sé obair eagraíochtúil chun Ionad do chreidmhigh le meon eisimirce a chruthú san Aontas Shóivéadach, ag éileamh ról a cheannaire. Sa bhliain 1980, toghadh é mar rúnaí ar Chomhairle Eaglaisí na bPentecostalach Shóivéadach a bhí dírithe ar eisimirce<ref name="ostrovskaya"/>.
Ag deireadh na bliana 1979, scríobh Pertshatkin ráiteas "Chuig Comhdháil agus Rialtas na Stát Aontaithe, Rialtais Cheanada, na hAstráile, Shasana, Iarthar na Gearmáine, na Fraince agus na hIodáile", ina n-inis sé faoi fhírinne na beatha Sóivéadaí, faoi fhorálacha chlár Pháirtí Comannach an Aontais Shóivéadaigh ar cheisteanna reiligiúin san Aontas Shóivéadach, agus leag sé amach reachtaíocht Shóivéadach ar chultais reiligiúnacha<ref name="nashaamerica"/>.
=== Repressioní stáit agus príosúnacht ===
Bhí sé ar an mball is gníomhaí de choiste na gcreidmreach a chuir iarratas ar eisimirce isteach. D'eagraigh an t-údarás Sóivéadach feachtas gríosaithe i gcoinne Pherchatkin agus a theaghlaigh trí altanna a fhoilsiú i bpríomh-nuachtán na cathrach, ar nós "An hypocrite mórdhíola agus miondíola", "Ciontuithe trí ríomh", "Sula mbeidh sé ró-déanach" agus cinn eile<ref name="ostrovskaya"/>.
Ar an 21 Lúnasa 1980, gabhadh Pertshatkin i Nakhodka, agus ag deireadh mhí na Márta 1981<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|teideal=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref> ciontaíodh é faoi Airteagal 190.1 de Chód Coireachta na RSFSR as "bréaga ar eolas a scaipeadh a mhilleann an córas stáit agus sóisialta Sóivéadach" go dtí 2 bhliain de chaillteanas saoirse<ref name="dtic"/>. De réir thuairisc an stáisiúin raidió "Guth Mheiriceá", úsáideadh ceimiceáin (néarailéipteach) ar Pherchatkin le linn an imscrúdaithe agus ag an triail, rud a d'fhág go gcaillfeadh sé a mheabhair<ref name="ostrovskaya"/>.
I mhí Lúnasa 1982, scaoileadh Pertshatkin saor agus lean sé ar aghaidh ag troid ar son an chirt chun eisimirce as an Aontas Shóivéadach. I mhí Feabhra 1983, gabhadh é arís, agus níos déanaí ciontaíodh é faoi Airteagal 218, cuid 2, de Chód Coireachta na RSFSR go dtí 1.5 bliain as airm fhuara a iompar go mídhleathach<ref name="ostrovskaya"/>.
=== Obair thoplómhaíoch agus eisimirce go dtí na Stáit Aontaithe ===
Sa bhliain 1987, d'ullmhaigh Pertshatkin tuarascáil do Chomhdháil na Stát Aontaithe "Ar staid an reiligiúin san Aontas Shóivéadach". Léadh an tuarascáil seo i gComhdháil na Stát Aontaithe, agus tugadh cuireadh do Pherchatkin bualadh le Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/> chun labhairt faoi imirce reiligiúnach, chomh maith le Ceannasaí [[Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe|Cúirte Uachtaraí na Stát Aontaithe]] [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/> agus Leas-Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe um Ghnóthaí Reiligiúnacha. I mhí Bealtaine 1988, nuair a tháinig Uachtarán na Stát Aontaithe [[Ronald Reagan]] go dtí an tAontas Sóivéadach ar chuairt oifigiúil chun bualadh le [[Mikhail Gorbachev|Gorbachev]], tugadh cuireadh do Pherchatkin chuig cruinniú le bean chéile Reagan — [[Nancy Reagan]] — mar chuid de thoscaireacht 40 duine chun ceist na saoirse reiligiúnaí san Aontas Shóivéadach a phlé. Ar an 30 Bealtaine 1988, rinne Pertshatkin ionadaíocht ar Phrotastúnaigh Shóivéadacha ag an gcruinniú seo. D'inis sé do Nancy Reagan faoi staid na saoirse reiligiúnaí san Aontas Shóivéadach ar feadh thart ar dhá uair an chloig, tar éis sin thug Nancy Reagan cuireadh do Pherchatkin a thuarascáil ar staid an reiligiúin san Aontas Shóivéadach a léamh i gComhdháil na Stát Aontaithe<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[Cíob]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554 |url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>.
Ar an 26 Iúil 1988, chuaigh Pertshatkin ar eisimirce go dtí na Stáit Aontaithe<ref name="gura"/> le chomh maith lena theaghlach go léir<ref name="ostrovskaya"/>. Ar an 4 Lúnasa 1988, labhair sé i [[Comhdháil na Stát Aontaithe|Comhdháil na Stát Aontaithe]] le tuarascáil ar chinedhíothú creidmreach san Aontas Shóivéadach<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/ |teideal=Фото |language=ru |website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>, a phléigh sé níos déanaí le comhdháilrithe, Seanadóirí agus taidhleoirí<ref name="gura"/>. Ba é toradh na ndíospóireachtaí seo<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|teideal=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Vitaly Futorny|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> ná rith "Leasú Lautenberg" sa bhliain 1989, atá ainmnithe as Seanadóir an Pháirtí Dhaonlathaigh ó stát [[Sraith Nua]], [[Frank Lautenberg]]. Sa chéad deich mbliana d'fheidhmiú an leasaithe seo, tháinig thart ar 350,000 inimirceach reiligiúnach isteach sna Stáit Aontaithe dá bharr<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, agus sa tréimhse go dtí 2010 — thart ar 1 milliún<ref name="romanovich"/>. Thosaigh oll-imeacht na bPentecostalach ó Nakhodka sa bhliain 1988, nuair a d'fhág 152 duine fásta, gan leanaí óga a áireamh. Sa bhliain 1989, chuaigh 45 Pentecostalach fásta ar eisimirce ó Nakhodka<ref name="ostrovskaya"/>.
=== Gníomhaíocht cearta daonna sna Stáit Aontaithe ===
Agus é sna Stáit Aontaithe, chruthaigh Pertshatkin a shuíomh Gréasáin féin, ina ndearna sé cur síos ar shonraí a ghabhála agus a phríosúnachta le linn an troda ar son na heisimirce<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|teideal=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref> agus d'eagraigh sé an eagraíocht Chríostaí cearta daonna ARRC<ref name="romanovich"/> (American-Russian Relief Committee)<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref>. d'fhoilsigh sé freisin an leabhar dírbheathaisnéiseach "Cosaáin Thine", a athchlóitear arís agus arís eile<ref name="ostrovskaya"/>.
I Samhradh na bliana 2025, in éineacht le daoine ar comhaigne leis i [[An Roinn Stáit (na Stáit Aontaithe)|Roinn Stáit na Stát Aontaithe]] agus i [[Coimisiún na Stát Aontaithe um Shaoirse Reiligiúnach Idirnáisiúnta]], labhair Boris Pertshatkin faoin bhfíric go bhfuil Críostaithe síochánacha san Úcráin agus sa Rúis á ngéarleanúint, go ndiúltaítear seirbhís shibhialta mhalartach dóibh, go ndéantar iad a shlógadh le fornert, go gabhann siad, go gcaitear go foréigneach leo agus go mbagraítear orthu as diúltú páirt a ghlacadh i gcomhrac, chomh maith le idirdhealú agus géarleanúint choiriúil a dhéanamh orthu. Maidir leis seo, rinne Boris Pertshatkin stocaireacht ar son cuóta imirce ar leith a chruthú do Chríostaithe síochánacha Úcránacha a tháinig go dtí na Stáit Aontaithe faoin gclár [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|teideal=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>.
== Luacht ==
Lulaigh an fisiceoir agus buaiteoir Duais Nobel [[Andrey Sakharov]] Boris Pertshatkin i measc príosúnach polaitíochta Sóivéadach eile ina alt 1981 "Freagracht na nEolaithe"<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|teideal=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>.
== Saothair ==
* Pertshatkin, Boris. ''Огненные тропы'' ("Cosaáin Thine"). Seattle (USA), 2002. — 222 p.
== Foinse ==
{{reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* [https://bperchatkin.wordpress.com/ Suíomh idirlín phearsanta Boris Pertshatkin]
* {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2 January 2008|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}}
* {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=January 2010|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}}
* {{Cite news|author=Special To the New York Times|teideal=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}}
{{Rialú údaráis}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1946]]
[[Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna]]
rq1ptcz9oy79558bfu3f5f06xpj0yca
Octocon
0
128395
1328006
1327724
2026-09-14T23:04:25Z
Taghdtaighde
60452
Roinnt athruithe
1328006
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Tionóltar '''Octocon''', Aonach Náisiúnta [[Ficsean eolaíochta|Ficsean Eolaíochta]] na hÉireann, (beagnach) gach bliain i mí Dheireadh Fómhair. Is sa bhliain 1989 a cuireadh ar siúl den chéad uair é. Is i m[[Contae Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]] is mó a bhíonn sé ar siúl, ach ar feadh ceithre bliana bhíodh sé sa bhaile ollscoile [[Maigh Nuad]]. Níor tionóladh é sna blianta 2003 ná 2014, nuair a bhí Shamrokon, Eurocon na mblianta sin, ar siúl in Éirinn i mBaile Átha Cliath.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/meet-rhianna-pratchett--the-woman-behind-the-lara-croft-backstory-424300.html|language=as Béarla|work=[[Irish Examiner]]|teideal=Meet Rhianna Pratchett - The woman behind the Lara Croft backstory|dáta=6 Deireadh Fómhair 2016}}</ref><ref name="GeekDad 2018">{{Cite web-en|url=https://geekdad.com/2018/10/convention-connection-geek-culture-conventions-for-week-42-2018/|title=Convention Connection: Geek Culture Conventions for Week 42 2018|date=2018-10-19|work=GeekDad|access-date=2020-02-03|language=as Béarla}}</ref> Tionóladh go fíorúil é sna blianta 2020 agus 2021 mar gheall ar [[Paindéim COVID-19 i bPoblacht na hÉireann|phaindéim na Cóibhide]].
== Stair ==
[[File:Kristian_Nairn_and_George_R._R._Martin_at_Octocon.jpg|alt=Kristian Nairn and George R. R. Martin at Octocon|mion| Kristian Nairn (Hodor), Aisteoir de chuid ''Game of Thrones'', agus an scríbhneoir [[George R. R. Martin]] ag Octocon i mBaile Átha Cliath, 17 Deireadh Fómhair 2010.]]
* 1989/1990: Chuir baill de [[Irish Science Fiction Association|Chumann Ficsean Eolaíochta na hÉireann]] tús leis an aonach. D'ainmnigh an t-ealaíontóir [[Peter McCanney]] é, agus chruthaigh chéad lógó an choinbhinsiúin.
* 1990: Ba é [[Terry Pratchett]] an chéad Aoi Oinigh ag an aonach.
* 1995: B’éigean don Aoi Oinigh a fógraíodh, Mary Gentle, a theacht i láthair a chur ar ceal ag an nóiméad deireanach, rud a d’fhág gur ceapadh Kim Newman ina háit.
* 1997: Ba é Eurocon oifigiúil na bliana freisin, agus dá bhrí sin an tOctocon ba mhó go dtí sin.
* 1998: Octocon aon lae go dtí seo, rud nach ndéanfaí arís go dtí 2019.
* 2003: Ghlac an t-aonach sos bliana.
* 2004: Tionóladh Octocon lasmuigh de phríomhchathair na hÉireann, [[Baile Átha Cliath]], don chéad uair i [[Maigh Nuad]] i g[[Contae Chill Dara]], áit ar tionóladh é ar feadh 3 bliana eile.
* 2008: D’fhill an coinbhinsiún ar [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]].
* 2009: Bronnadh gradam an Réabaire Órga den chéad uair.
* 2014: Ní raibh aon aonach i mí Dheireadh Fómhair i mbliana. Ina áit sin, chabhraigh go leor de na heagraithe rialta le Eurocon oifigiúil, Shamrokon, a reáchtáil i mí Lúnasa.
=== Imeachtaí ===
{| class="wikitable" style="background-color: white;
|+
!Bliain
!Aíonna Oinigh
!Suíomh
!Dáta
!Tag.
|-
|'''1990'''
|[[Terry Pratchett]]
|An tÓstán Muirí Ríoga, [[Dún Laoghaire]]
|13–14 DF 1990
|<ref name="PGoH">{{Cite web-en|url=https://2025.octocon.com/previous-guests-of-honour/|title=Previous Guests of Honour|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''1991'''
|Geoff Ryman
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|4–6 DF 1991
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1992'''
|Orson Scott Card
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|16–18 DF 1992
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1993'''
|Storm Constantine
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|30–31 DF 1993
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1994'''
|Robert Holdstock
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|1–2 DF 1994
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1995'''
|Kim Newman
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|14–15 DF 1995
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1996'''
|Brian Stableford
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|11–13 DF 1996
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1997''' – Eurocon
|[[Harry Harrison]]
|[[Caisleán Bhaile Átha Cliath]], Paróiste San Werburgh
|25–27 DF 1997
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1998''' – Octocon Lite
|James White
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|10 DF 1998
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''1999'''
|Robert Rankin
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|9–10 DF 1999
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2000'''
|Michael Marshall Smith
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|21–22 DF 2000
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2001'''
|Anne McCaffrey
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|13–14 DF 2001
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2002'''
|China Miéville
|An tÓstán Muirí Ríoga, Dún Laoghaire
|19–20 DF 2002
|<ref name="PGoH" />
|-
| colspan="4" |'''2003''' – níor tionóladh é
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2004'''
|Tanith Lee
|Óstán Glenroyal, [[Maigh Nuad]]
|16–17 DF 2004
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2005'''
|Charles Stross
|Óstán Glenroyal, Maigh Nuad
|15–16 DF 2005
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2006'''
|J. G. Jones
|Óstán Glenroyal, Maigh Nuad
|14–15 DF 2006
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2007'''
|Alastair Reynolds
|Óstán Glenroyal, Maigh Nuad
|13–14 DF 2007
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2008'''
|Ken MacLeod
|Óstán Ríoga Bhaile Átha Cliath, Paróiste San Tomás
|18–19 DF 2008
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2009'''
|Mike Carey<br /><br /> Aoi lucht leanúna [[Dave Lally]]
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|10–11 DF 2009
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2010'''
|[[George R. R. Martin]]
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|16–17 DF 2010
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2011'''
|John Higgins
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|15–16 DF 2011
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2012'''
|Liz Williams
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|13–14 DF 2012
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2013'''
|Richard K. Morgan agus Gail Simone
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|12–13 DF 2013
|<ref name="PGoH" />
|-
| colspan="4" |'''2014''' – Níor tionóladh Octocon, féach thuas ⁊<ref group="nóta">Reáchtáladh Shamrokon, ar Eurocon é, ón 22 go dtí an 24 Lúnasa 2014, ag an Doubletree le Hilton, Ráth Bhagóid, Baile Átha Cliath, agus mar aíonna bhí na húdair Michael Carroll, Seanan McGuire, Andrzej Sapkowski, an t-aistritheoir Ylva Spångberg agus an t-ealaíontóir [[Jim Fitzpatrick (ealaíontóir)|Jim Fitzpatrick]] i láthair. Murab ionann agus 1997, ní Octocon a bhí ann.</ref><ref>{{Cite web-en|url=http://www.shamrokon.ie/|title=Welcome to nginx!|language=as Béarla}}</ref>
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2015'''
|Maura McHugh agus Emma Newman
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|19–11 DF 2015
|<ref name="PGoH" />
|-
|'''2016'''
|Rhianna Pratchett, Diane Duane agus Peter Morwood
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|14–16 DF 2016
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2016.octocon.com|title=Octocon 2019|access-date=July 6, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2017'''
|Dan Abnett agus [https://web.archive.org/web/20130714215848/http://www.nicolavincent-abnett.com/ Nik Vincent Abnett]
|Óstán Chúirt Camden, Paróiste Pheadair
|DF 2017
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2017.octocon.com|title=Octocon 2017|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2018'''
|Pat Cadigan agus Colleen Doran
|Óstán Phlás na Corónach, [[Lárionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir|Ionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir]], [[Cúil Mhín]]
|19–21 DF 2018
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2018.octocon.com|title=Octocon 2018|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2019''' – Aonach aon lae i ngeall ar an Worldcon i mBÁC i mí Lúnasa
|Diane Duane, Peter Morwood, Ruth Frances Long, Peadar Ó Guilín
|Óstán Phlás na Corónach, Ionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir, Cúil Mhín
|13 DF 2019
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2019.octocon.com|title=Octocon 2019|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2020'''
|Michael Carroll (agus AOnna an lucht leanúna Helen agus Philippa Ryder
|Fíorúil i ngeall ar an bpaindéim
|9–11 DF 2020
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2020.octocon.com|title=Octocon 2020|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2021'''
|Gan AOnna
|Fíorúil i ngeall ar an bpaindéim
|1–3 DF 2021
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2021.octocon.com|title=Octocon 2021|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2022'''
|Michael Carroll (agus AOnna an lucht leanúna Helen agus Philippa Ryder
|Ionad Comhdhála [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] ⁊ ar líne
|15–16 DF 2022
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2022.octocon.com|title=Octocon 2022|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2023'''
|Sarah Rees Brennan
|Óstán Gibson, Ceantar na nDugaí, Paróiste San Thomáis
|7–8 DF 2023
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2023.octocon.com|title=Octocon 2023|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2024'''
|Ruth Frances Long
|Óstán Gibson, Ceantar na nDugaí, Paróiste San Thomáis
|5–6 DF 2024
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2024.octocon.com|title=Octocon 2024|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2025'''
|Fenek agus Przysto, PJ Holden, Shauna Lawless
|Óstán an Maldron, [[Tamhlacht]] ⁊ ar líne
|11–12 DF 2025
|<ref>{{Cite web-en|url=https://2025.octocon.com|title=Octocon 2025|access-date=July 5, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|-
|'''2026'''
|Adrian Tchaikovsky, C.E. (Catie) Murphy, Premee Mohamed (ar líne)
|Óstán Clayton, Paróiste na Tríonóide, [[Corcaigh]]
|3–4 DF 2026
|<ref>{{Lua idirlín|url=https://octocon.com/venue/|teideal=Venue|dáta=2026-03-29|language=as Béarla|work=Octocon|dátarochtana=2026-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260420193438/https://octocon.com/venue/|archivedate=20 Aibreán 2026}}</ref>
|}
=== Gradaim an Réabaire Órga ===
Is iad na Réabairí Órga<ref group="nóta">en: ''The Golden Blasters''</ref> Duaiseanna Náisiúnta Ficsean Eolaíochta na hÉireann ar son gearrscannáin ficsean eolaíochta, fantaisíochta nó uafáis. Is féidir aighneacht a chur isteach ó áit ar bith ar domhan, agus cuirtear go deimhin. Ansin roghnaítear na buaiteoirí trí bhíthin bhóta an lucht féachana agus painéal breithiúna araon.<ref name="Dublin 2019 2019">{{Cite web-en|url=https://dublin2019.com/whats-on/special-events/octocon-presents/|title=Octocon Presents...|date=2019-05-10|work=Dublin 2019|access-date=2020-02-03|language=as Béarla}}</ref>
Ar na ngradam anois tá an Réabaire Órga, an Réabaire Airgid agus an gradam don script is fearr.
{| class="wikitable" style="vertical-align: top; background-color: white;
|+
!Bliain
!Réabaire Órga
!Réabaire Airgid
!Script is Fearr
|- style="vertical-align: top;"
|2009
|'''''Silent City''''' (Rurairi Robinson a stiúraigh)
| colspan="2" |
|- style="vertical-align: top;"
|2010
|'''''Übermensch''''' (Simon Temple a stiúraigh agus Daniel Poole a scríobh)
|'''''The Astronomer's Sun''''' (Simon Cartwright ⁊ Jessica Cope a scríobh agus a stiúraigh)
|'''''He Knows''''' le Stuart Creque
|- style="vertical-align: top;"
|2011
|'''''Hai In Mano Il Tuo Futuro!''''' (Enrico Maria Artale a stiúraigh)
|'''''Hai In Mano Il Tuo Futuro!''''' (Enrico Maria Artale a stiúraigh)
|'''''Wet Rot''''' le Stuart Creque
|- style="vertical-align: top;"
|2012
|'''''Shoreditch Slayer''''' (Simon Levene a stiúraigh)
|'''''CRYO''''' (Luke Doolan a stiúraigh)
|'''''This Vehicle Has Been Checked For Sleeping Children''''' le John Burdeaux<br /><br />Moladh ar leith do: ''Pet'' le Eoin O’Faolain agus ''The Vox-Warrior Princess'' le Fiona Mustard.
|- style="vertical-align: top;"
|2013
|'''''Locked Up''''' (Jane Eakin a scríobh agus a stiúraigh)
|'''''Sleepworking''''' (Gavin Williams a scríobh agus a stiúraigh)
|'''''An Bean Sidhe''''' le hEoin O'Sullivan
|- style="vertical-align: top;"
|2014
|'''''ON/OFF''''' (Thierry Lorenzi a stiúraigh)
|'''''Steadfast Stanley''''' (John Kim a stiúraigh)
|'''''The Borders of the Imagination''''' (Benjamin A Friedman a scríobh)<br /><br />Moladh ar leith do: ''Once A Hero'' le Neil Chase agus ''The Almost Dead'' le Stanley B Eisenhammer
|- style="vertical-align: top;"
|2015
|'''''C.T.R.L''''' (Mariana Conde a stiúraigh)
|'''''The Detectives of Noir Town''''' (Andrew Chambers a stiúraigh)
|'''''The Dirty Naturals Where's my Bunny?''''' (Derek Wills a scríobh)
|- style="vertical-align: top;"
|2016
|'''''The Way Back''''' (John Carlin a stiúraigh)
|'''''They Will All Die In Space''''' (Javier Chillon a stiúraigh)
|'''''Message through the Stars''''' (Vijay Varman a scríobh)
|- style="vertical-align: top;"
|2017
|'''''Einstein Rosen''''' (Olga Osorio a stiúraigh)
|'''Einstein Rosen''' (Olga Osorio a scríobh)
|
|- style="vertical-align: top;"
|2018
| colspan="3" |Sa bhliain 2018, tograíodh gradam "Scoth den Scoth" a bhronnadh in ionad an ghnáthleagan amach. Ba é an buaiteoir foriomlán ná an gearrscannán '''''Einstein Rosen''''' (2017).
|-
|2019<ref name="Octo19">{{Cite web-en|url=https://2019.octocon.com/2019/08/29/the-golden-blasters-2019/|title=The Golden Blasters 2019|date=August 29, 2019|access-date=July 13, 2025|language=as Béarla}}</ref>
|'''''Gryphon Animo''''', (Matthew Maloney a stiúraigh)
|'''''Gryphon Animo''''', (Matthew Maloney a stiúraigh)
|'''''Recurse''''' (Lucas Vossoughi a scríobh)
|}
Sa bhliain 2019, d’éirigh bunaitheoir na Réabairí Órga, John Vaughan, as bainistíocht an ghradaim de dheasca drochshláinte. Cé gur ceapadh foireann nua, ní raibh na Réabairí Órga le feiceáil i sceideal an aonaigh i ndiaidh na paindéime.<ref name="Octo19" />
== Nascanna amach ==
* Suíomh gréasáin: [https://octocon.com/ octocon.com]
== Féach freisin ==
* [[TitanCon]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
====Nótaí====
{{reflist|group=nóta}}
[[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach|*]]
[[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach|*]]
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach|*]]
[[Catagóir:Féilte Éireannacha]]
[[Catagóir:Féilte ealaíon]]
[[Catagóir:Gearrscannáin]]
[[Catagóir:Féilte a bunaíodh in 1989]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1989]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 1980í]]
tu02o86iqafdrj09xdyrusln9vkueh7
Plé:Òran na Cloiche
1
128410
1328005
1327944
2026-09-14T23:03:16Z
Taghdtaighde
60452
/* Ceol Gaelach na hAlban nó Ceol Ghaeilge na hAlban nó Òrain Ghàidhligǃ */ Freagra
1328005
wikitext
text/x-wiki
== Ceol Gaelach na hAlban nó Ceol Ghaeilge na hAlban nó Òrain Ghàidhligǃ ==
"Bhí léacht ó Sheán Ó Riada ar an g'''ceol Gaelach''' mar cheann dár léachtaí clabhsúir."
ALT Pádraig Ó Fiannachta: Mo Chuimhní Cinn VIII, Ollscoil Mhá Nuad, Irisleabhar Mhá Nuad
(Tagairt;https://www.corpas.ie/ga/cng/?q=Ceol%20Gaelach )̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 17:42, 13 Meán Fómhair 2026 (UTC)
:Ní léir uaidhn sliocht sin go raibh aon bhaint aige sin le hAlbain ná an teanga nó stíl a bhí i gceist [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 23:03, 14 Meán Fómhair 2026 (UTC)
jvpwmghx33544xdtk4lrv0t4giwcfxr
Áth Mhic Giolla
0
128413
1327957
2026-09-14T13:23:40Z
Conradder
34685
Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} Is sráidbhaile suite i g[[Contae an Dúin]] é '''Áth Mhic Giolla''' ({{lang-en|Gilford}}). <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.logainm.ie/ga/130091|teideal=Áth Mhic Giolla/Gilford|language=ga-IE|work=Logainm.ie|dátarochtana=2026-09-14}}</ref> Tá an sráidbhaile in aice leis [[an Bhanna]] agus tá sé suite idir [[Droichead na Banna|Dhroichead na Banna]], [[Port an Dúnáin]] agus [[Tóin re Gaoith]]. Tá Áth Mhic Gio...'
1327957
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
Is sráidbhaile suite i g[[Contae an Dúin]] é '''Áth Mhic Giolla''' ({{lang-en|Gilford}}). <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.logainm.ie/ga/130091|teideal=Áth Mhic Giolla/Gilford|language=ga-IE|work=Logainm.ie|dátarochtana=2026-09-14}}</ref> Tá an sráidbhaile in aice leis [[an Bhanna]] agus tá sé suite idir [[Droichead na Banna|Dhroichead na Banna]], [[Port an Dúnáin]] agus [[Tóin re Gaoith]]. Tá Áth Mhic Giolla laistigh de [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon|Bhuirg Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon]].
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Síol-tír-ie}}
{{DEFAULTSORT:Áth Mhic Giolla}}
[[Catagóir:Bailte in Éirinn]]
[[Catagóir:Bailte i gContae an Dúin]]
rdzljxul199ou0ete4dk34c9kjan4dd
Lughnasadh
0
128414
1327973
2026-09-14T17:00:19Z
Marcas.oduinn
33120
Cruthaithe ó enwiki (ach gan 'Historic customs') agus 'Today').
1327973
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Contemporary male Corn dolly.jpg | mion | 250px | [[Bábóg]] [[gránbharr|ghránbhairr]] a léiríonn an dia, [[Lugh]]]]
Is féile [[Gaeil|Gaelach]] é '''Lughnasadh''' a cheiliúrtar ag tús an fhómhair ar fud na hÉireann, na hAlban agus [[Oileán Mhanann|na Manann]]. Feictear Lughnasadh i [[miotaseolaíocht na nGael|luath-litríocht na hÉireann]] agus tá bhunús has [[Ildiachas Ceilteach|págánach]] aige. Ainmnithe as an dia fhéile [[Lugh]] is ea an fhéile. Tá nasc idir é agus {{lang|cy|Gŵyl Awst}} na Breataine Bige [[Lammas]] na Sasana.
Is ar cheann desna ceithre fhéile shéasúracha na nGael é Lughnasadh, i dteannta le [[Imbolc|hImbolc]], [[Bealtaine]] agus [[Samhain]]. Go traidisiúnta, tharlaíodh sé ar an gcéad lá Lúnasa, idir [[grianstad an tsamhraidh]] agus [[cónocht an fhómhair]]. Sna meánaoiseanna, thagadh a lán daoine le chéile, agus imeachtaí ann amhail is lúthchleasaíocht (go suntasach [[Aonach Thailtean]]), [[rásaíocht chapall]], féastaíocht, cleamhnas agus trádáil. Dar le [[Máire Mac Néill]], bhíodh deasghnátha ann maidir le bia úr, íobairt tairbh agus damhsa-dhráma. Le roinnt aoiseanna anuas, tarlaíonn Lughnasadh ar an Domhnach is giorra don 1d Lúnasa, ar bharr chnoc agus sléibhte, leis na himeachtaí chéanna.
== Sanasaíocht ==
As [[Sean-Ghaeilge]], is {{lang|sga|Lugnasad}} é an t-ainm, 'sé sin le chéile {{lang|sga|Lug}} agus {{lang|sga|násad}} (tionól).<ref name=edilLugnasad /><ref name=FoclóirDineen /> Meastar fosta gurb é an focal ''nás'' (bás) atá ann.<ref name=edilNás /><ref name=Williams2018 />
== Miotais agus béaloideas ==
[[Íomhá:Testa in pietra con più facce, da corleck hill, co. di cavan, I-II secolo dc. 03.jpg | mion | Is cloch dealbhaithe é [[Ceann Chorr Leice]] le trí aghaidh ann, nasctha le ceiliúradh Lúnasa. Téann sé siar go dtí an 1d ní 2a haois AD.<ref name=Kelly2002 />]]
I [[miotaseolaíocht na nGael]], insítear gur bunaíodh
''Lughnasadh'' ag an dia [[Lugh]], chun bás bhandia an domhain a cheiliúradh.<ref name=Hicks2003 /> Sna seanscéalta, feictear de ghnáth bean éigin atá fuadaithe nó gafa in éadan a tola, agus a éagann de bhrón, náire, traochadh nó rud nádúrtha eile.<ref name=Hicks2003 /> Tá cosúlachtaí ann a deirtear le [[Peirsifiné]] na [[Miotaseolaíocht na Gréige|Gréige]].<ref name=Hicks2003 />
Tá scéal ann maidir le an suíomh ag [[Tailtin]], ina instear gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a mháthair altrama, [[Tailtiu]].<ref name=monaghan297 /><ref name=it2023 /> Deirtear gur éag sí agus í traochta tar éis machairí na hÉireann a ghlanadh le haghaidh talamhaíochta.<ref name=monaghan297 /><ref name=monaghan436 />
Tá scéal eile ann maidir leis an suíomh tionóil ag [[an Nás]], a deir gur bhunaigh Lugh an fhéile i gcuimhne a bheirt bhan, na deirfiúracha Nás agus ''Bói''.<ref name=Hicks2003 /><ref name=Coffey1913 /><ref name=Leviton2006 /><ref name=Franklin2001 />
Dar le Máire MacNeill, is é príomhábhar na scéalta ná an t-achrann idir bheirt déithe le haghaidh an fhómhair. Tógann dia amháin, de ghnáth [[Crom Dubh]], an grán do féin, agus caithfidh Lugh é a ghabháil ar son an chine daonna.<ref name=macneill416 /><ref name=gabhann2000 /> Uaireanta, is í [[Eithne]] atá ann, ina seasamh don ghrán. Téann Lugh i gcomhrac fosta le [[Balor]],<ref name=macneill416 /> a sheasann do smol, do thriomach agus do ghréin loiscneach an tsamhraidh scorching summer sun.<ref name=ogain1988 />
Sa bhéaloideas atá ar mharthain, seasann [[Naomh Pádraig]] de ghnáth in ionad an de, Lugh. Bíonn Crom Dubh ann ina thaoiseach págánach atá aige nó gráinseach nó tarbh. Téann sé i ngleic le Pádraig, ach baineann Pádraig an leanbh in uachtar agus tiontaítear é.
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=edilLugnasad>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/search?q=Lugnasad&search_in=headword | teideal = Lugnasad | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=edilNás>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/32981 | teideal = ? nás | foilsitheoir = dil.ie | dátarochtana = 2026-09-13}}</ref>
<ref name=FoclóirDineen>{{cite book | last=Dineen | first=Patrick S. | title=Foclóir Gaeďilge agus Béarla an Irish–English Dictionary | publisher=The Educational Company of Ireland, Ltd | year=1927 | location=Dublin and Cork, Ireland}}</ref>
<ref name=Williams2018>{{cite book | last=Williams | first=Mark | url=https://books.google.com/books?id=C3SYDwAAQBAJ&dq=DIL+death+meaning+n%C3%A1s&pg=PA24 | title=Ireland's Immortals: A History of the Gods of Irish Myth | date=2018-12-04 | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-18304-6 | pages=24 | language=en}}</ref>
<ref name=Kelly2002>[[Eamonn P. Kelly|Kelly, Eamonn]]. "The Iron Age". In Ó Floinn, Raghnal; Wallace, Patrick (eag). Treasures of the National Museum of Ireland: Irish Antiquities. National Museum of Ireland, 2002 lch. 142. ISBN 978-0-7171-2829-7</ref>
<ref name=Hicks2003>{{cite journal | last1=Hicks | first1=Ronald | last2=Elder | first2=Laura | title=Festivals, Deaths, and the Sacred Landscape of Ancient Ireland | journal=[[Journal of Indo-European Studies]] | date=September 2003 | volume=31 | issue=3 | pages=307–336}}</ref>
<ref name=monaghan297>Monaghan, ll. 297–299</ref>
<ref name=monaghan436>Monaghan, ll. 436–437</ref>
<ref name=it2023>{{cite news | teideal = The story of La Lughnasa, first day of Ireland's ancient harvest festival | url = https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | dátarochtana = 2023-07-10 | nuachtán = The Irish Times | teanga = en | archive-date=10 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230710124613/https://www.irishtimes.com/culture/books/the-story-of-la-lughnasa-first-day-of-ireland-s-ancient-harvest-festival-1.3582934 | url-status=live}}</ref>
<ref name=Coffey1913>{{cite book | last=Coffey | first=George | url=https://books.google.com/books?id=5xctAAAAYAAJ&q=lugh+commemoration+nas | title=New Grange (Brugh Na Boinne) and Other Incised Tumuli in Ireland: The Influence of Crete and the Ægean in the Extreme West of Europe in Early Times | date=1912 | publisher=Hodges, Figgis, & Company, Limited | pages=26 |language=en}}</ref>
<ref name=Leviton2006>{{Cite book | last=Leviton | first=Richard | url=https://books.google.com/books?id=VQiNBAAAQBAJ&dq=LUGH'S+FIRST+WIVES&pg=PA275 | title=The Geomantic Year: A Calendar of Earth-Focused Festivals That Align the Planet with the Galaxy | date=2006-11-16 | publisher=iUniverse | isbn=978-0-595-86056-2 | pages=275 | language=en}}</ref>
<ref name=Franklin2001>{{cite book | last=Franklin | first=Anna | url=https://books.google.com/books?id=oH77QJewHQIC&dq=lughnasa+mourning&pg=PA79 | title=Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest | last2=Mason | first2=Paul | date=2001 | publisher=Llewellyn Worldwide | isbn=978-0-7387-0094-6 | pages=79 | language=en}}</ref>
<ref name=macneill416>MacNeill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=gabhann2000>Mac Gabhann, Seamus. [http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf "Landmarks of the people: Meath and Cavan places prominent in Lughnasa mythology and folklore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815190657/http://eprints.maynoothuniversity.ie/770/1/Landsmarks.pdf |date=15 August 2016 }}. ''Ríocht na Midhe'', 11. Meath Archaeological & Historical Society, 2000. ll. 236–237</ref>
<ref name=ogain1988>Ó hÓgáin, Dáithí. ''Fionn Mac Cumhaill: Images of the Gaelic Hero''. Gill & MacMillan, 1988. lch. 11</ref>
}}
pc7r7s4o7ctmog14i9ye7zugedasitu
Máire Mac Néill
0
128415
1327984
2026-09-14T18:55:18Z
Marcas.oduinn
33120
Cruthaithe ó enwiki
1327984
wikitext
text/x-wiki
B'iriseoir, béaloideasóir agus aistritheoir Éireannach í '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987). Bhain sí cáil amach as ucht a mórshaothair ar an bhféile is [[Lughnasadh]], ''The Festival of Lughnasa'', a foilsíodh ar dtús sa bhliain 1962.
== Beatha ==
Rugadh Mac Néill i b[[Port Mearnóg]], an dara iníon leis staraí agus polaiteoir, [[Eoin Mac Néill]], agus a bhean Agnes Moore. D'fhreastal sí ar an scoil Muckross Park sa chathair. Bhain sí céim BA i Léann Ceilteach ón [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|an Coláiste Ollscoile]] sa bhliain 1925. Idir na blianta 1927 agus 1932, dóibh sí mar iriseoir ar an nuachtáin le [Cumann na nGaedheal]], ''The Star''. Chabhair sí a hathair lena chuimhní cinn.<ref name=Murphy2004 />
'' Sa bhliain 1935, thug [[Séamus Ó Duilearga]] cuireadh di dul ag obair leis sa {{h|Coimisiún Béaloideasa Éireann}} mar bhainisteoir oifige. Cuireadh oideachas uirthi sa bhéaloideas ar Ollscoil Uppsala, an tSualainn, siar thosaigh sí a cuid taighde ar [[Lughnasadh]]. Rinne sí a imscrúdú ar gach 195 suíomh nasctha leis an bhféile, na cinn is mó le rá ná na hoilithrigh ar {{h|Cruach Phádraig}} agus [[Binn Chaonaigh|Mám Éan]].<ref name=Murphy2004/>
D'fhág Mac Néill an Coimisiún sa bhliain 1949 chun dul go [[Boston]] air a phós sí leis an bhfile John L. Sweeney. Foilsíodh ''Lughnasadh'' sa bhliain 1962, agus bronnadh céim dochtúra uirthi dá bharr. D'fhill sí ar ais go hÉirinn sa bhliain 1967 agus d'oibrigh sí ar roinnt aistriúchán [[Gaeilge]]. Fuair sí bás abhaile i g[[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
D'fhág sí le huacht dhá pictiúr [[ciúbachas|ciúbachais]] le [[Picasso]] agus [[Juan Gris]] ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
1s8tw6ly9ovz2161kpwymy4oupi9nsx
1327985
1327984
2026-09-14T18:56:04Z
Marcas.oduinn
33120
Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Máire MacNeill]] go [[Máire Mac Néill]]: Leagan lán-Ghaeilge
1327984
wikitext
text/x-wiki
B'iriseoir, béaloideasóir agus aistritheoir Éireannach í '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987). Bhain sí cáil amach as ucht a mórshaothair ar an bhféile is [[Lughnasadh]], ''The Festival of Lughnasa'', a foilsíodh ar dtús sa bhliain 1962.
== Beatha ==
Rugadh Mac Néill i b[[Port Mearnóg]], an dara iníon leis staraí agus polaiteoir, [[Eoin Mac Néill]], agus a bhean Agnes Moore. D'fhreastal sí ar an scoil Muckross Park sa chathair. Bhain sí céim BA i Léann Ceilteach ón [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|an Coláiste Ollscoile]] sa bhliain 1925. Idir na blianta 1927 agus 1932, dóibh sí mar iriseoir ar an nuachtáin le [Cumann na nGaedheal]], ''The Star''. Chabhair sí a hathair lena chuimhní cinn.<ref name=Murphy2004 />
'' Sa bhliain 1935, thug [[Séamus Ó Duilearga]] cuireadh di dul ag obair leis sa {{h|Coimisiún Béaloideasa Éireann}} mar bhainisteoir oifige. Cuireadh oideachas uirthi sa bhéaloideas ar Ollscoil Uppsala, an tSualainn, siar thosaigh sí a cuid taighde ar [[Lughnasadh]]. Rinne sí a imscrúdú ar gach 195 suíomh nasctha leis an bhféile, na cinn is mó le rá ná na hoilithrigh ar {{h|Cruach Phádraig}} agus [[Binn Chaonaigh|Mám Éan]].<ref name=Murphy2004/>
D'fhág Mac Néill an Coimisiún sa bhliain 1949 chun dul go [[Boston]] air a phós sí leis an bhfile John L. Sweeney. Foilsíodh ''Lughnasadh'' sa bhliain 1962, agus bronnadh céim dochtúra uirthi dá bharr. D'fhill sí ar ais go hÉirinn sa bhliain 1967 agus d'oibrigh sí ar roinnt aistriúchán [[Gaeilge]]. Fuair sí bás abhaile i g[[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
D'fhág sí le huacht dhá pictiúr [[ciúbachas|ciúbachais]] le [[Picasso]] agus [[Juan Gris]] ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
1s8tw6ly9ovz2161kpwymy4oupi9nsx
1327989
1327985
2026-09-14T19:00:45Z
Marcas.oduinn
33120
/* Beatha */
1327989
wikitext
text/x-wiki
B'iriseoir, béaloideasóir agus aistritheoir Éireannach í '''Máire Mac Néill''' (7 Nollaig 1904 – 15 Bealtaine 1987). Bhain sí cáil amach as ucht a mórshaothair ar an bhféile is [[Lughnasadh]], ''The Festival of Lughnasa'', a foilsíodh ar dtús sa bhliain 1962.
== Beatha ==
Rugadh Mac Néill i b[[Port Mearnóg]], an dara iníon leis staraí agus polaiteoir, [[Eoin Mac Néill]], agus a bhean Agnes Moore. D'fhreastal sí ar an scoil Muckross Park sa chathair. Bhain sí céim BA i Léann Ceilteach ón [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|gColáiste Ollscoile BÁC]] sa bhliain 1925. Idir na blianta 1927 agus 1932, dóibh sí mar iriseoir ar an nuachtáin le [Cumann na nGaedheal]], ''The Star''. Chabhair sí a hathair lena chuimhní cinn.<ref name=Murphy2004 />
'' Sa bhliain 1935, thug [[Séamus Ó Duilearga]] cuireadh di dul ag obair leis sa {{h|Coimisiún Béaloideasa Éireann}} mar bhainisteoir oifige. Cuireadh oideachas uirthi sa bhéaloideas ar Ollscoil Uppsala, an tSualainn, siar thosaigh sí a cuid taighde ar [[Lughnasadh]]. Rinne sí a imscrúdú ar gach 195 suíomh nasctha leis an bhféile, na cinn is mó le rá ná na hoilithrigh ar {{h|Cruach Phádraig}} agus [[Binn Chaonaigh|Mám Éan]].<ref name=Murphy2004/>
D'fhág Mac Néill an Coimisiún sa bhliain 1949 chun dul go [[Boston]] air a phós sí leis an bhfile John L. Sweeney. Foilsíodh ''Lughnasadh'' sa bhliain 1962, agus bronnadh céim dochtúra uirthi dá bharr. D'fhill sí ar ais go hÉirinn sa bhliain 1967 agus d'oibrigh sí ar roinnt aistriúchán [[Gaeilge]]. Fuair sí bás abhaile i g[[Cora Finne]], Contae an Chláir.<ref name=Murphy2004/>
D'fhág sí le huacht dhá pictiúr [[ciúbachas|ciúbachais]] le [[Picasso]] agus [[Juan Gris]] ag [[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]].<ref name=rté />
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=Murphy2004>Maureen Murphy: Máire MacNeill. Béaloideas 72, 2004 (Irish Folklore Commission)</ref>
<ref name=rté>{{lua idirlín | teideal = Bequest To National Gallery | url = https://www.rte.ie/archives/collections/news/21272872-bequest-to-national-gallery | dátarochtana = 2026-08-05 | work = rte.ie/archives | teanga = en}}</ref>
}}
{{DEFAULTSORT:Neill, Maire Mac}}
[[Catagóir:Béaloideasóirí Éireannacha]]
c837mp1dt42bn9wn9zix6ua6pctzez5
Máire MacNeill
0
128416
1327986
2026-09-14T18:56:04Z
Marcas.oduinn
33120
Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Máire MacNeill]] go [[Máire Mac Néill]]: Leagan lán-Ghaeilge
1327986
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Máire Mac Néill]]
ehrfx5odua976c28tncgd3gv4uivak1
Crom Dubh
0
128417
1327995
2026-09-14T21:17:24Z
Marcas.oduinn
33120
Síol cruthaithe ó enwiki
1327995
wikitext
text/x-wiki
Is pearsa miotaseolaíochta é '''Crom Dubh''', bunaithe ar an dia ''[[Crom Cruach]]'', luaite sa ''[[Dinnseanchas|Dinnseanchas Aoi]]'' of [[Magh Slécht|Magh Slécht]] den 12ú haois.<ref name=nutt1897 />
Tá tréithe ag Crom Dubh a fheictear sna déithe, [[Dagda]] agus [[Donn]].<ref name=macneill416 /> Tá cosúlachtaí ann fosta idir é agus dia an domhain thíos, [[Háidéas]] nó [[Plútón (miotaseolaíocht)|Plútón]], a fhuadaíonn bandia an ghráin, Peirsifiné, ach cuirtear iallach air í a scaoileadh roimh an bhfómhair.<ref name=FranklinMason2001 />
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name=nutt1897>Nutt, ''The Celtic Doctrine of Re-Birth'' (1897), lch. 149.</ref>
<ref name=macneill416>Mac Néill, Máire. ''The Festival of Lughnasa''. lch. 416</ref>
<ref name=FranklinMason2001>Anna Franklin & Paul Mason. ''Lammas: Celebrating Fruits of the First Harvest''. Llewellyn Worldwide, 2001, lch. 238</ref>
}}
{{síol-ie}}
[[Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael]]
4wfdhac2k319jawkvbc76gda8rm3rsz
Cabáiste Cabaret
0
128418
1327997
2026-09-14T22:54:12Z
Taghdtaighde
60452
Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is buíon taibhealaíontóirí iad '''Cabáiste Cabaret''' a mbíonn buirlisc, damhsa cuaille, amhránaíocht, greann<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://soundcloud.com/rnl/jade-pepper-cabaiste-cabaret|teideal=Raidió na Life|work=[[Soundcloud]]}}</ref> agus [[drag]] ina gcuid léiriúchán.<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|date=9 Meán Fómhair 2026|title=Caberet na Seachtaine|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|...'
1327997
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is buíon taibhealaíontóirí iad '''Cabáiste Cabaret''' a mbíonn buirlisc, damhsa cuaille, amhránaíocht, greann<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://soundcloud.com/rnl/jade-pepper-cabaiste-cabaret|teideal=Raidió na Life|work=[[Soundcloud]]}}</ref> agus [[drag]] ina gcuid léiriúchán.<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|date=9 Meán Fómhair 2026|title=Caberet na Seachtaine|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|pages=lch 2}}</ref> Bíonn a gcuid léiriúchán dátheangach i n[[An Ghaeilge|Gaeilge]] agus i m[[An Béarla|Béarla]]<ref name=":1" /> agus cuireann siad fáilte roimh chainteoirí Gaeilge ar gach leibhéal.<ref name=":2" /> Bíonn [[nochtacht]], meaisíní [[Deatach|deataigh]], stróbsholas, agus fuaimeanna arda i gceist.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.fringefest.com/festival/whats-on/cabaiste-cabaret|teideal=Cabáiste Cabaret|language=as Béarla|work=[[Féile Imill Bhaile Átha Cliath]]|dátarochtana=2026-09-13}}</ref>
Tá seónna curtha i láthair acu mar chuid de [[Seachtain na Gaeilge|Sheachtain na Gaeilge]],<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tickettailor.com/events/pandorasboxshow/854055|teideal=Cabáiste Cabaret: Peig's Legs|language=as Béarla ⁊ as Gaeilge|work=www.tickettailor.com|dátarochtana=2026-09-13}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tickettailor.com/events/pandorasboxshow/1154675|teideal=Cabáiste Cabaret: Lá Fhéile Diddies|language=as Béarla ⁊ as Gaeilge|work=www.tickettailor.com|dátarochtana=2026-09-13}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://sceal.ie/imeachtai/ceili-sa-chathair-cabaiste-cabaret/|teideal=Céilí sa Chathair: Cabáiste Cabaret|language=as Gaeilge|work=[[Scéal.ie]]|dátarochtana=2026-09-13}}</ref> [[Beyond the Pale]],<ref>{{Lua idirlín|url=https://nialler9.com/beyond-the-pale-arts-programme-announced-2026/|teideal=Beyond The Pale arts programme announced|údar=Niall Byrne|dáta=2026-04-22|language=as Béarla|work=Nialler9|dátarochtana=2026-09-13}}</ref> agus [[Féile Imill Bhaile Átha Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2026/0904/1590263-an-ghaeilge-ag-croilar-dublin-fringe-festival/|teideal=An Ghaeilge ag croílár Dublin Fringe Festival|work=[[RTÉ]]|dáta=4 Meán Fómhair 2026}}</ref><ref name=":2" />
==Nascanna amach==
* [https://soundcloud.com/rnl/jade-pepper-cabaiste-cabaret Agallamh ar RnaL faoi Chabáiste Cabaret]
* [https://www.tickettailor.com/events/pandorasboxshow/854055 Eolas faoin seó dá gcuid ''Peig's Legs'' (2023)]
==Tagairtí==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Cabaiste Cabaret}}
[[Catagóir:Drag ⁊ Ceabairé na Gaeilge]]
[[Catagóir:Fuirseoireacht i nGaeilge]]
[[Catagóir:Fuirseoireacht in Éirinn]]
[[Catagóir:Greann na Gaeilge]]
[[Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge]]
[[Catagóir:Baile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Léiriúcháin bheo]]
{{Siol-drámaíocht}}
ia7t21tyoqxidifg8watq6j8zfonrpg
Www.fringefest.com
0
128419
1328001
2026-09-14T22:55:09Z
Taghdtaighde
60452
Ag athdhíriú go [[Féile Imill Bhaile Átha Cliath]]
1328001
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Féile Imill Bhaile Átha Cliath]]
q8ifjva7l7g0t51j3qauz1s559o8238
Plé:Octocon
1
128420
1328007
2026-09-14T23:07:21Z
Taghdtaighde
60452
/* Con */ mír nua
1328007
wikitext
text/x-wiki
== Con ==
Níor mhiste beagán plé faoi cé acu 'aonach', 'comhdháil', 'féile' nó rud éigin eile is fearr a thabhairt ar ''chon'' dá leithéid seo i nGaeilge [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 23:07, 14 Meán Fómhair 2026 (UTC)
p11khuoax6esgdizqbsyex4yeqbtfxv
Bealach na nDeor
0
128421
1328013
2026-09-15T01:49:42Z
TGcoa
21229
Leathanach cruthaithe le 'Meastar (agus níl ann ach meastachán) gur ‘glanadh’ 67,000 Indiach dá dtailte agus gur cuireadh siar thar an Mississippi iad. Níl aon fhigiúr oifigiúil ann, áfach, don líon iomlán daoine a cuireadh siar go tailte nua. Baineadh costas daonna ollmhór leis,... na daoine a fuair bás ar an mbealach, na daoine a fuair bás nuair a shroicheadar talamh nach raibh feiliúnach dá saol, na daoine a buaileadh le galair éagsúla, na páistí a mb’éigean d...'
1328013
wikitext
text/x-wiki
Meastar (agus níl ann ach meastachán) gur ‘glanadh’ 67,000 Indiach dá dtailte agus gur cuireadh siar thar an Mississippi iad. Níl aon fhigiúr oifigiúil ann, áfach, don líon iomlán daoine a cuireadh siar go tailte nua. Baineadh costas daonna ollmhór leis,... na daoine a fuair bás ar an mbealach, na daoine a fuair bás nuair a shroicheadar talamh nach raibh feiliúnach dá saol, na daoine a buaileadh le galair éagsúla, na páistí a mb’éigean dóibh taisteal i rith an gheimhridh.
Tá figiúirí ann don líon daoine a fuair bás ar an mbealach, ina measc, luaitear treibh, na Cherokee, go bhfuair idir 2,000 agus 4,000 duine díobh bás. Baisteadh ainm ar leith ar an turas a rinne na Cherokee siar – ‘Bealach na nDeor.’
== Féach freisin ==
* [[Bundúchasaigh Mheiriceá]]
* [[Andrew Jackson]]
* [[Músaem na nIndiach Meiriceánach, Washington D.C.]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:1830]]
[[Catagóir:Stair na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá]]
[[Catagóir:Cinedhíothú]]
[[Catagóir:Eachtraí ciníocha]]
[[Catagóir:Stair Oklahoma]]
s9ut1u88ko6swe5dolzppqb4m8s2pnv
1328014
1328013
2026-09-15T01:58:15Z
TGcoa
21229
1328014
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Trail_of_Tears_for_the_Creek_People_(7222969326).jpg|mion|308x308px|Fuair 3,500 Créacach (muintir Creek nó Tréibh Muscogee) bás as 14,000 ar a bhealach go [[Oklahoma]], 1836-1837]]
Meastar, agus níl ann ach meastachán, gur ‘glanadh’ 67,000 Indiach as oirdheisceart Mheiriceá dá dtailte nuair a cuireadh siar thar an Mississippi iad le linn 1830-1850.<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/topic/Indian-Removal-Act|teideal=Indian Removal Act {{!}} Definition, History, Significance, & Facts {{!}} Britannica|language=en|work=Encyclopedia Britannica|dátarochtana=2026-05-22}}</ref> Baisteadh ainm ar leith ar an turas a rinne [[Bundúchasaigh Mheiriceá]] ag an am seo: ''''Bealach na nDeor'''<nowiki/>' ar na heachtraí seo.<ref>I mBéarla, "Trail of Tears"</ref>
Níl aon fhigiúr oifigiúil ann don líon iomlán daoine a cuireadh siar go tailte nua. Baineadh costas daonna ollmhór leis,... na daoine a fuair bás ar an mbealach, na daoine a fuair bás nuair a shroicheadar talamh nach raibh feiliúnach dá saol, na daoine a buaileadh le galair éagsúla, na páistí a mb’éigean dóibh taisteal i rith an gheimhridh.<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/topic/Indian-Removal-Act|teideal=Indian Removal Act {{!}} Definition, History, Significance, & Facts {{!}} Britannica|language=en|work=Encyclopedia Britannica|dátarochtana=2026-05-22}}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/litir-o-washington-an-glanadh-mor-go-dti-bealach-na-ndeor/|teideal=LITIR Ó WASHINGTON: An ‘Glanadh Mór‘ go dtí ‘Bealach na nDeor’|údar=Mairéad Ní Nuadháin|dáta=22 Bealtaine 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-05-22}}</ref>
Tá figiúirí ann don líon daoine a fuair bás ar an mbealach, ina measc, luaitear treibh, na Cherokee, go bhfuair idir 2,000 agus 4,000 duine díobh bás.
Tugtar '''‘'''[[An Glanadh Mór (Stáit Aontaithe)|An Glanadh Mór]]'''’'''<ref>i mBéarla, ‘The Great Removal’ nó 'Indian Removal'.</ref> ar an iarracht mhór a rinneadh sna Stáit Aontaithe sa 19ú haois chun na [[Bundúchasaigh Mheiriceá|Bundúchasaigh]] a ruaigeadh agus an talamh a thabhairt do na Meiriceánaigh ‘nua’, daoine de shliocht na hEorpa.
== Féach freisin ==
* [[Bundúchasaigh Mheiriceá]]
* [[Andrew Jackson]]
* [[Músaem na nIndiach Meiriceánach, Washington D.C.]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:1830]]
[[Catagóir:Stair na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá]]
[[Catagóir:Cinedhíothú]]
[[Catagóir:Eachtraí ciníocha]]
[[Catagóir:Stair Oklahoma]]
jsmy8823mwdz2nedwav283bdgziveag