Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Vicipéid:Halla baile 4 2217 1328023 1327102 2026-09-15T12:58:33Z MediaWiki message delivery 18417 /* Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon */ mír nua 1328023 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{aicearra|VP:HB|VP:BAILE|VP:HOME}} {{Cartlainne}} Is áit é an '''halla baile''' chun na Vicipéide a phlé is ceisteanna a chur. Is áit é chun fadhbanna teicniúla, polasaithe agus oibrithe na Vicipéide a phlé. Is féidir leat nithe eile a bhaineann leis an Vicipéid a lua anseo freisin. == Ar Oscailt Anois: Ainmniúcháin do Ghradaim Vicipéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025 == Tá ár gcomhgleacaithe sna RA ag iarradh ainmniúcháin do Ghradaim Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025. Tá a bhfógra thíos, aistrithe ón [https://wikimedia.org.uk/2025/10/wikimedian-of-the-year-awards-call-for-nominations/ leagan Béarla]: Táimid ag lorg daoine aonair agus eagraíochtaí a ainmniú a bhí páirteach in iarrachtaí WMUK chun eolas oscailte a chur chun cinn i 2024/25. Is iad seo a leanas na catagóirí i mbliana: * Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe (Duine Aonair) * Comhpháirtíocht na Bliana (Eagraíocht) * Vicípéideoirí atá ag Teacht Chun Cinn (Duine Aonair) Cuireann WMUK fáilte roimh dhaoine agus comhpháirtíochtaí laistigh de phobal WMUK a ainmneofar do Ghradam chuir iontas mór orthu lena gcuid oibre eolais oscailte, i 2024/25. Táimid go háirithe ag tnúth le cloisteáil faoi dhaoine agus eagraíochtaí a sheachaid tionscadail a dhírigh ar ár dtéamaí straitéiseacha; Cothromas Eolais, Litearthacht Faisnéise, agus Aeráid agus Comhshaol. Déanfaidh baill den Choiste Forbartha Pobail breithiúnas ar na hainmniúcháin agus fógrófar na buaiteoirí ag an gCeiliúradh Pobail Dé Sathairn an 15 Samhain 2025 (Sábháil an dáta, ba bhreá linn sibh a fheiceáil ann!). Is féidir leat dhá ainmniúchán a chur isteach in aghaidh na catagóire. Úsáid an [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScVy7AmH0qRRZmQ-QHtYKKCBZY0O40JZN9MWl8Xu7-oqK1-fg/viewform Fhoirm Google seo] chun d’ainmniúcháin a chur isteach. Dúnann na hainmniúcháin ar an 22 Deireadh Fómhair. Léigh faoi bhuaiteoirí na bliana seo caite [https://wikimedia.org.uk/2024/12/2024-uk-wikimedian-year-awards/ anseo]. [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 14:57, 9 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) == Tá Pobal Éireann Wikimedia ag earcú! == Haigh a chairde, Dá mbeadh tú ag an gcruinniú pobail deireanach ta a fhios agat go bhfuil roinnt athruithe ar an bhfoireann againn ag Pobal Éireann Wikimedia agus anois táimid ag lorg Oifigeach Gaeilge! Is deis uathúil í seo chun tacú leis an nGaeilge sa spás digiteach Tuilleadh eolais agus sonraí iarratais: [https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/?fbclid=IwY2xjawNfFdpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF1UkdHSWZIYnZHbVlTTXdiAR5q3n0VBwzwxYNE15qXVGjFOxrbkvItEYtt4OIXUgC01_4Q3r4I25f3T9Gwag_aem_ibWovoCfNe8BH6QCTZL81Q https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/] Cuir isteach d’iarratas chuig info@wikimedia.ie leis an líne ábhair “Iarratas - Oifigeach Gaeilge”, le do thoil. [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 12:45, 17 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) :Dea-nuacht é sin! Ná déantar dearmad an folúntas a chlárú le [https://peig.ie/foluntais/ peig.ie] (agus le h[https://udaras.ie/oiliuint-fostaiocht/fostaiocht/ udaras.ie] más féidir) [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 17:16, 18 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) ::Cinnte! Tá orm é a dhéanamh inniu :) Táim ag tnúth leis, beidh beirt againn fostaithe le Gaeilge ar an bhfoireann go luath [[Speisialta:Contributions/&#126;2025-29132-17|&#126;2025-29132-17]] ([[Plé úsáideora:&#126;2025-29132-17|talk]]) 12:02, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) :::Nach breá an chuma atá ar an bh[https://sceal.ie/Fol%C3%BAntas/oifigeach-gaeilge-le-pobal-eireann-wikimedia-wikimedia-community-ireland-on-mbaile/ fógra] ar shuíomh nua Scéal.ie. Ádh mór oraibh sa chuardach! :::Dála an scéil, an ndeachaigh sibh i dteagmháil leis na meáin faoin bhfolúntas freisin? Foilsíodh scéalta faoin Vicipéid cheana ar [[Tuairisc.ie]] agus ní chuirfeadh sé lá iontais orm dá mbeadh suim ag meáin eile sa scéal seo freisin amhail ''[[Nós (iris)|NÓS]]'', ''[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]'', ''[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]'', ''[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]'', ''[[Meon Eile]]'' srl. Má bhíonn an t-am agaibh, níor mhiste freisin dul i dteagmháil le grúpaí pobail mar [[AerachAiteachGaelach|AAG]], [[Bánú (grúpa feachtais)|Bánú]], an [[Dream dearg|Dream Dearg]], na comharchumainn Gaeltachta, agus cumainn Gaelacha na n-ollscoileanna b'fhéidir [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 19:14, 4 Samhain 2025 (UTC) ::::Haigh [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] - bhíos i dteaghmháil leo! Bhíos ag an Oireachtas an tseachtain seo chaite le h[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] agus bhí seastán againn - an-chuid suim sa ról! Rinneas agallamh ann le Raidió na Life faoinár gcuid oibre le Vicipéid agus maidir leis an bpost chomh maith. Dúirt an Páipéar go bhfuil siad sásta fógra a chur i gcló freisin, agus dúirt Tuairisc go bhfuil siad sásta rud a scríobh chomh maith! ::::Sheolas an fógra chuig AAG (táim i mo bhall leo freisin agus ar an gcoiste) agus chuig CnaG, Foras na Gaeilge, RíRá, Raidió na Life, etc. Tá níos mó ná 25 iontrál faighte anois! [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:26, 7 Samhain 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:42, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> :I (Éamonn Ó Gribín) would like to volunteer to join several of the movement’s Affiliations Committee (AffCom)![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:36, 7 Samhain 2025 (UTC) ::Éamonn, a char, ta ort an teimpléad a líonadh - ta na sonraí ar fáil anseo: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 16:32, 18 Samhain 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 Samhain 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Vicí Eolaíochta 2025 & Ár gCéad Cruinniú Eile (Pobal Éireann Wikimedia) == '''📸 Wiki Science | Vicí Eolaíochta 2025 - Meabhrúchán!''' Níl ach 10 lá fágtha chun d'íomhánna eolaíochta a chur isteach ar chomórtas grianghrafadóireachta WikiScience 2025! '''📅 Spriocdháta:''' 30 Samhain Tá fáilte roimh gach ábhar eolaíochta - ón réalteolaíocht go micreascóip, ó dhúlra na hÉireann go micribhitheolaíocht. [[commons:Commons:Wiki_Science_2025_in_Ireland|Faigh tuilleadh eolais anseo!]] - '''💬 Cruinniú Pobail - Dé Máirt 25 Samhain @ 6:00 i.n.''' Mar is gnáth, beidh ár gcruinniú míosúil pobail ar siúl ar líne Dé Máirt seo chugainn - an Mháirt dheireanach den mhí. Bígí linn chun plé a dhéanamh ar: * Pleananna ag teacht Athbhliain * Nuacht ón bpobal '''Chomh maith, bí cinnte go bhfuil tú cláraithe [[mail:wikimediaie|ar an liosta seoltaí!]]''' [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:45, 21 Samhain 2025 (UTC) == Athbhliain faoi mhaise daoibh + Lá Breithe Sona do Wikipedia == A chairde, Bhí tús an-ghnóthach againn do 2026 anseo ag Pobal Éireann Wikimedia, le hathruithe foirne agus go leor pleanála idir lámha. Bhogas go post nua mar Bhainisteoir Pobail agus cuirimid fáilte roimh ár nOifigeach Gaeilge nua, Lára. [[Plé úsáideora:Lára Nuinseann|Cuirigí fáilte roimh Lára ar a leathanach phlé anseo.]] Táimid ag tnúth go mór leis an obair atá amach romhainn chun tacú leis an bPobal Vicipéide. Táimid gnóthach freisin ag ullmhú d'fheachtais spreagúla sna seachtainí amach romhainn, lena n-áirítear Is Breá le Vici Béaloideas (Wiki Loves Folklore) (Feabhra–Márta) agus Seachtain na Gaeilge (1–17 Márta). Beidh tuilleadh nuashonruithe againn go luath, agus '''''ná déanaigí dearmad ar ár gcruinniú pobail ag deireadh na míosa ar an Máirt 27 Eanáir @ 18:00 ar líne.''''' '''<u>Lá Breithe: Wikipedia @ 25</u>''' Beidh Vicipéid 25 bliain d'aois an Déardaoin seo (amárach), 15 Eanáir. Tá ceiliúradh fíorúil saor in aisce á reáchtáil ag an bhFondúireacht Wikimedia chun an sprioc thábhactach a cheiliúradh, atá bainte amach ag oibrithe deonacha. 📅 '''Cathain:''' Déardaoin 15 Eanáir 2026 🌍 '''Cá háit:''' Ar líne (saor in aisce) 🔗 '''Cláraigh:''' https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration Go raibh maith agaibh as a bheith mar chuid den phobal seo. Le gach dea-ghuí, Amy [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:26, 14 Eanáir 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 13:21, 18 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 27 Eanáir == '''A chairde,''' '''Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 27 Eanáir ag 18:00 UTC.''' '''Nasc Google Meet:''' https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré! Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy (Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia) [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:47, 20 Eanáir 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 21:59, 23 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&oldid=29972868 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Evertype]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Úsáideoir:EPIC|EPIC]] ([[Plé úsáideora:EPIC|plé]]) 17:39, 14 Feabhra 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl ar líne '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 08:45, 19 Feabhra 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe eile. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:54, 19 Feabhra 2026 (UTC) :Amy, a chara, :Cathain a bheidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl?̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:26, 22 Márta 2026 (UTC) == Céiliúradh na mBan 2026 — Togra Nua! == A chairde, Mar chuid de [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/Seachtain_na_Gaeilge#Campaigns|Seachtain na Gaeilge 2026 ag Pobal Éireann Wikimedia]] agus Mí Staire na mBan, tá tionscadal nua á sheoladh againn: <nowiki>''' [[Vicipéid:Céiliúradh_na_mBan_2026|Céiliúradh na mBan 2026]]''' </nowiki> Is é an sprioc atá againn ná ailt a chruthú agus a fheabhsú faoi mhná Éireannacha, go háirithe mná atá ag cur na Gaeilge chun cinn ar líne agus sna meáin. Tá deais eagraithe agamsa, agus liosta ann de: <nowiki>*</nowiki> 'Mná Dearga' mná nach bhfuil ailt acu fós <nowiki>*</nowiki> 'Ailt le Feabhsú' ailt atá ann cheana ach a dteastaíonn obair uathu Is féidir libh bhur n-ainm a chur in aice le duine ar mhaith libh obair uirthi 👉 [[Vicipéid:Céiliúradh na mBan 2026]] Beidh [https://www.eventbrite.ie/e/bi-an-t-eolas-ceardlann-vicipeide-wikipedia-workshop-tickets-1982968870271 ceardlann ar siúl againn i gCorcaigh ar an 7ú Márta freisin] - saor in aisce le lón san áireamh. Tuilleadh eolais ar an leathanach tionscadail. Ar scáth a chéile a thagann na mná! 💚 [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:57, 2 Márta 2026 (UTC) == Requesting help with translating templates == Hello,</br> I have only recently joined the Irish language version of Wikipedia, and there are many templates missing here that I regularly use on the English language version. I think these should also be accessible here. I've tried reading up on how to copy over templates to another language version, but I'm still not sure how to do it properly. The following templates are the most important to me for now: {{div col}} *[[:en:Template:Au]] *[[:en:Template:Speciesbox]] <!--*[[:en:Template:Cn]]--> *[[:en:Template:Automatic taxobox]] *[[:en:Template:Unreferenced section]] *[[:en:Template:Unreferenced]] *[[:en:Template:More citations needed]] *[[:en:Template:More footnotes needed]] *[[:en:Template:More citations needed section]] <!--*[[:en:Template:collapsible list]]--> *[[:en:Template:Multiple issues]] <!--*[[:en:Template:Multiple image]]--> *[[:en:Template:CSS image crop]] *[[:en:Template:Biota infobox]] {{div col end}} Can anyone here help me with this issue?</br> Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:37, 15 Márta 2026 (UTC) :Hi Conan. I'm pretty busy, but I'll try chip away at them in the coming days / weeks - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 21:48, 15 Márta 2026 (UTC) ::Hello @[[Úsáideoir:Alison|Alison]],</br> ::that would be great, thank you!</br> ::Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:53, 15 Márta 2026 (UTC) == Double spaces and punctuation/references; links == Hi, I don’t usually use Vicipéid but, in the sample of articles I have glanced through, I noticed a number of issues I believe can be easily addressed (assuming that bot edits are allowed here and that there is is an editor able to set one up). * There are so many strings of spaces after and before punctuation in articles e.g. "Ba í banríon na Réalta. Bhí cumhachtaí dochreidte aici . Dúradh gur bhean is cumhachtaí riamh í". ** Single spacing is definitely the norm nowadays and most of these strings of spaces are well over three characters long. I’d appreciate if someone would like to work on resolving this (if there is no one here who could facilitate this, I could try find someone on another wiki project who’d be willing to help). ** I think it should fairly straightforward for someone with bot knowledge to set one up so that it tidies all this up and would run continuously to maintain it. It would possibly involve automating a site wide search and replace of any string of space characters (starting with the longest) to a single character? * An extremely similar issue is citations. There seems to be a lot of inconsistency in the formatting of citations some are before the punctuation others are after and they are often buffered by random strings of spaces ** This gives articles a messy appearance and I think citations after punctuation is the norm so a bot could potentially address this too?, though I am not sure on how it would best be carried out. * Also, are there any standards for how mutations and inflection is handled in relation to links? e.g. I see a mix of n[[Dlí]]the and [[Dlí|nDlíthe]]. ** Templates from (en) Wiktionary could probably be adapted to avoid clutter in the wikieditor: *** e.g. for eclipsis (instead of <nowiki>[[link|xlink]]) {{u|link}} ></nowiki> [[link|xlink]], i.e. (instead of<nowiki> [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]]) {{u|Condae Chiarraí}} </nowiki> > [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]]. *** e.g. for lenition (instead of <nowiki>[[link|lxink]]) {{s|link}} ></nowiki> [[link|lxink]], i.e. (instead of<nowiki> [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]]) {{s|Condae Chiarraí}} </nowiki> > [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]]. ** I’m using <nowiki> {{u|FOO}}</nowiki> for '''U'''rú and <nowiki> {{s|FOO}}</nowiki> '''S'''éimhiú. Obviously this would only work for inflected forms that simply involve adding an ending to the base spelling but I think it could still be a useful thing. * Lastly the home page has several broken links or links to blank pages or pages that are very old and unhelpful for such a prominent position on the site, maybe someone could evaluate them? [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 03:42, 17 Márta 2026 (UTC) :Hello @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]],</br> :I also noticed unnecessary spaces in articles, such as in the [[Special:Permalink/1189460|Rosaceae]] article. Given the small number of active editors on the Irish Wikipedia, I think it would be very handy to have a bot fix these smaller issues. However, I don't know how that would work technically.</br> :I think an Vicipéid would benefit greatly from expanding its technical possibilities and making more use of things like maintenance bots and further useful templates/ maintenance tags, as seen on the English Wikipedia. I believe this could make maintenance easier and improve the overall quality of the articles.</br> :Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 10:51, 21 Márta 2026 (UTC) ::@[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ::There are bots running on Vicipéid which are correcting some issues, but thank you for highlighting the above additional ones. ::We have a community meeting on 31st March (details in the next post below on the Halla Baile) and it would be great to have you there to dicsuss the above. ::@[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] could you please let us know which links are broken ro going to blank pages on the Príomhleathanach? ::Le dea-ghuí ::[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC)Amy Uí Ríordáin :::Hello @[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]],</br> :::thanks for the invitation to the community meeting. I think I will join in, but I hope it would be fine if I speak English, since my Irish is quite limited and slow.</br> :::Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 22:09, 25 Márta 2026 (UTC) ::::Haigh @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ::::The Community meetings with Wikimedia Community Ireland are done through English as the community is a mix of Irish speakers with varying levels and non Irish speakers ::::We talk about both the Vicipéid work and also wider Wikimedia work in English and Irish focused on Irish culture, history and heritage, as well as Open Knowledge in Ireland. ::::You can find our more on our [https://wikimedia.ie/ website] and also on [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|our Meta Wiki Page]] (which has links to the previous meeting notes) ::::Tá fáilte romhat, you're very welcome! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:53, 26 Márta 2026 (UTC) ::Bainisteoir Pobail ::[[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/ga|Pobal Éíreann Wikimedia]] [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt, 31 Márta ag 18:00 UTC. == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 31 Márta ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:51, 23 Márta 2026 (UTC) : Beidh mé ann! - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 09:09, 24 Márta 2026 (UTC) ::Yéééé - ag tnuth le tú a fheiceáil! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:20, 24 Márta 2026 (UTC) :::D.V> beidh mé ann! ̃ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 15:26, 24 Márta 2026 (UTC) ::::Iontach! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:54, 26 Márta 2026 (UTC) == Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki == [Please help translate this message into your language] Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contact_Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[metawiki:Talk:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|talk page]]. Additionally, I would like to translate this text: "'''Legal & safety contacts'''". The context is that I want to use it to [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=wikimedia-legal-safety-contacts&group=ext-wikimediamessages&language=ga&filter=&optional=1&action=translate translate a string on translatewiki.net] to help localise a link which will appear in the footer of the Czech Wikipedia later. Your support will be appreciated. Thank you in advance. – [[Úsáideoir:STei (WMF)|STei (WMF)]] ([[Plé úsáideora:STei (WMF)|plé]]) 18:38, 26 Márta 2026 (UTC) :{{Déanta}} - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 16:16, 27 Márta 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 17:11, 3 Aibreán 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Meabhrúchán | Reminder : Cruinniú Pobail Dé Máirt 28 Aibreán | Community Meeting Tuesday 28 April == A chairde, Meabhrúchán gasta - beidh ár gCruinniú Pobail ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 28 Aibreán ag 18:00 UTC, ar líne. Just a quick reminder that our Community Meeting is taking place next Tuesday, 28 April at 18:00 UTC, online. Beidh muid ag roinnt nuashonruithe agus ag eagrú na míonna amach romhainn le chéile. We'll be sharing updates and organising the months ahead together. - '''Conas páirt a ghlacadh | How to join''' Beidh an cruinniú ar Google Meet. [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|Cliceáil anseo chun na sonraí a fháíl.]] Is féidir leat nótaí cruinnithe 2026 go dtí seo a léamh anseo: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/Meeting_minutes_2026#Next_meeting%3A_28_April_2026 Mura bhfuil d'ainm le feiceáil ar ár leathanach Meta fós, cuir leis é! https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland Tá fáilte roimh chách - idir bhaill nua agus sheanbhaill! Táimid ag tnúth le sibh a fheiceáil! We look forward to seeing you! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail | Community Manager Pobal Éireann Wikimedia | Wikimedia Community Ireland [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:41, 20 Aibreán 2026 (UTC) :Tá an cruinniú anocht, 28 Aibreán, curtha ar ceal ar an drochuair. Beidh an chéad chruinniú eile ar siúl Dé Máirt, 26 Bealtaine ag 18:00 UTC+1, ar líne. Beidh an Nuachtlitir amach níos déanaí an tseachtain seo. :Unfortunately, tonight's meeting, 28 April, is cancelled. The next meeting will take place on Tuesday, 26 May at 18:00 UTC+1, online. The Newsletter will be out later this week. [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 15:03, 28 Aibreán 2026 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 00:57, 26 Aibreán 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Is Breá le Vicí an Domhan 2026: Cuireadh chun páirt a ghlacadh == Ag cruinniú mhí an Mhárta de chuid Pobal Éireann Wikimedia, mhol @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] díriú ar '''luibheolaíocht''' mar ábhar le feabhsú ar Vicipéid na Gaeilge agus ag an am bhíomar ag eagrú le linn ‘’Is Breá le Vicí an Domhan 2026’’ - ag tabhairt chun suntais an bhearna mhór atá ar Vicipéid i gcomhair ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha na hÉireann. '''Buíochas le Conan as an moladh sin.''' Mar thoradh air sin, tá [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]] cruthaithe agam: togra eagarthóireachta atá dírithe ar an mbearna seo a líonadh i rith thréimhse an chomórtais grianghrafadóireachta (1 Bealtaine - 30 Meitheamh 2026). Tá dhá bhealach ann le bheith páirteach: * '''Bearna a aithint''':más eol duit speiceas planda nó gnáthóg nach bhfuil alt air fós ar Vicipéid, cuir leis an liosta ar leathanach an tionscadail anseo: [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]] * '''Bearna a líonadh''': cruthaigh alt nua nó feabhsaigh ceann atá ann cheana. Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Tá liostaí tosaithe de speicis le cruthú agus le feabhsú ar an leathanach tionscadail cheana féin, mar aon le hacmhainní úsáideacha. Chun léargas a fháil ar obair eile na foirne le déanaí, féach ar [https://wikimedia.ie/2026/04/30/nuachtlitir-aibrean-2026-athbhreithniu-ar-aibrean/ Nuachtlitir Aibreán 2026] de chuid Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:41, 6 Bealtaine 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail Dé Máirt 26 Bealtaine == A chairde, Tá ár gCruinniú Pobail míosúil ar siúl Dé Máirt, 26 Bealtaine ag 6:00in (UTC+1), ar líne ar Google Meet. Nasc físghlaoch: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Tuilleadh eolais: as Gaeilge: https://wikimedia.ie/2026/05/15/cruinniu-pobail-bealtaine-2026/ i mBéarla: https://wikimedia.ie/2026/05/15/community-meeting-may-2026/ Tá fáilte roimh chách! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:58, 15 Bealtaine 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Bealtaine 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard == Hello-hello! I am inviting you to participate in the public discussion regarding a proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard. The proposed baseline is meant for the Wikipedias which do not yet have an NPOV policy, for these communities to adopt, use, and build upon. [[m:Proposed_baseline_NPOV_standard#Proposed_baseline_NPOV_standard|You can find the proposed text here]]. As your Wikipedia does not seem to have an NPOV policy, we hope that this public discussion and proposed baseline standard will support your project community in adopting one. [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|You can join the public discussion on meta]]<nowiki>. The timeframe for the discussion is from June 17 - July 15, 2026. Looking forward to engagement from your community and hopefully seeing your community to adopt the Neutral Point of View policy! --~~~~</nowiki> [[Úsáideoir:KVaidla (WMF)|KVaidla (WMF)]] ([[Plé úsáideora:KVaidla (WMF)|plé]]) 09:26, 19 Meitheamh 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|plé]])</bdi> 17:11, 23 Meitheamh 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Meabhrúchán | Reminder: Cruinniú Pobail | Community Meeting >> 28/07 @ 18:00 UTC == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 28 Iúil ag 18:00 UTC'''. 🔗 https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách! Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:31, 23 Iúil 2026 (UTC) :Amy, a chara, :Tá go maithǃ DV tá súil agam a bheith annǃ̴ :Éamonn [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:52, 23 Iúil 2026 (UTC) Bainisteoir Pobail le Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:31, 23 Iúil 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iúil 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Fóraim plé == Tá moltaí agam maidir leis na fóraim plé éagsúla ar Vicipéid. Creidim go bhfuil an leathanach seo an príomhfhóraim plé, áfach, tá leathanaigh eile ann a fheiceas cosúil le fóraim plé. 'Siad: *[[Vicipéid:Lárionad comhphobail]] ** Creidim nach fóraim plé fíor é seo ach d'úsaidtí sé mar fhóraim plé ar aon nós. ** Sa "sidebar", is é "Tairseach chomhphobail" a thugtar air. Measaim ba cheart dúinn an neamhleanúnachas seo a '''cheartú'''. * [[Vicipéid:Fógraí]] ** Cruthaíodh an leathanach seo agus tá nasc chuige ar an phríomhleathanach ach tá sé folamh. ** Creidim ba cheart go '''scriostar''' é agus an nasc ar an phríomhleathanach * [[Vicipéid:Teagmháil]] ** Cosúil leis an cheann thuas. '''Measaim''' go mbeadh sé buntáisteach: * '''1)''' béim níos mó a chur ar an fhíric gur í an fóraim plé lárnach an tsuímh (do phléd'ábhair ghinearálta, do pholasaithe, d'fhógraí, srl.) an leathanach seo. * '''2)''' fóraim plé eile a chruthú chun leathanach (nó teimpléad, catagóir, srl.) amháin a phlé agus/nó nasc go plé ag a leathanach plé a chur in iúl d'úsaideoirí eile (mar shampla iarratais cealaithe, bogtha, cunaisc, fíorúcháin, srl.). ** B’fhéidir go dtabharfaí [[Vicipéid:Iarratais]] air. ** Creidim go mbeadh sé níos fearr an leathanach sin a úsáid chun plé ag na leathanaigh plé a chur chun cinn don pháirt is mó mar ní bheadh gá dúinn iad a chartlannú chomh minic agus bheadh an eolas éasca a lorg ón alt (teimpléad, catagóir, srl.) i gceist. Ag an am céanna, creidim gur cheart dúinn an leathanach seo a '''athainmniú''' go [[Vicipéid:Halla an Bhaile]] ("Halla an Bhaile"). Níl an fhoirm "halla baile" mícheart ([https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/halla+baile tá sé le feiceáil mar shampla i bhfoclóirí]) ach creidim gur rogha níos fearr é "Halla an Bhaile" ([https://www.focloir.ie/en/dictionary/ei/town+hall atá san fhoclóir freisin]) (agus [https://www.tearma.ie/q/Town%20hall/ tá an beirt acu le feiceáil ar tearma.ie]) mar tá cinnteacht níos láidre ag "go Halla an Bhaile" ná "go dtí an Halla Baile". Sin é a rá, níl aon "halla baile" éigin atá i gceist ach "halla an bhaile". Is pointe éadrom é seo (ar shuíomh gan fhuaim go háirithe), áfach, measaim go bhfuil fuaim níos nádúrtha ag "Halla an Bhaile" (Halla''''n Bh'''aile) ná "Halla Baile" fosta. [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 07:25, 8 Lúnasa 2026 (UTC) :Scrios mé na nascanna chun "[[Vicipéid:Fógraí]]" agus "[[Vicipéid:Teagmháil]]" ón phríomhleathanach agus chuir mé nasc go [[Vicipéid:Lárionad comhphobail]] leis. [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 22:34, 9 Lúnasa 2026 (UTC) ::Haigh @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]]! Fáilte chuig Vicipéid ::Aontaím leat go bhfuil forbairt de dhith agus - faoi láthair táimid ag obair ar sin agus Slí na Vicipéideoirí soléir a cruthú. Bhí roinnt againn ag an gcruinniú míosúil ag [[m:Wikimedia_Community_Ireland|Pobal Éireann Wikimedia]] le déanaí ag plé athrutihe atá ag teastáil agus ta postáil ag teach inniu ar seo. Má tá suim agat a bheith páirteach tá fíorfháilte romhat. ::Tá stráitéis Vicipéide idir lámha againn agus ba mhaith linn daoine a bheith páriteach sa phobal :) [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:45, 11 Lúnasa 2026 (UTC) == Grúpa nua straitéise + post nua don fhoireann == A Vicipéideoirí, Cúpla nuashonrú tar éis ár gcruinniú pobail ag deireadh mhí Iúil: '''1. Grúpa Google nua don straitéis''' Tá grúpa Google curtha ar bun againn le go bhféadfaimid plé agus obair a dhéanamh ar straitéis Vicipéide le chéile, mar chuid d'obair Phobal Éireann Wikimedia. Tá fáilte roimh chách, is cuma cén leibhéal taithí atá agat. Táimid ag cur snas ar fhormáid na n-ábhar oiliúna agus ar an bplean straitéiseach, agus is é aidhm an ghrúpa seo ná straitéis chomhtháite a fhorbairt a chuideoidh linn oibriú níos fearr le chéile mar phobal. Ní neart go cur le chéile, mar a deirtear. Le bhur dtoil, téigh i dteagmháil liomsa le r-phoist anseo <nowiki>''</nowiki>bainisteoir.pobail@wikimedia.ie<nowiki>''</nowiki> nó [[Speisialta:EmailUser/Amy Uí Ríordáin|tríd Vicipéid.]] '''2. Post nua: Oifigeach Gaeilge''' Táimid ag earcú d'Oifigeach Gaeilge nua san fhoireann. Tuilleadh eolais anseo: https://wikimedia.ie/2026/08/10/taimid-ag-earcu-oifigeach-gaeilge/ Go raibh maith agaibh as bhur dtacaíocht leanúnach a chairde. Le gach dea-ghuí [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:39, 11 Lúnasa 2026 (UTC) == Infobox briste == D'athraigh an t-uasal ChomponU Pongsawet Module:Infobox oiche aréir. Faraor bhris sé é agus chaill muid an style "format box as column on the right" <br> <br> Rinne mé rollback 16:37, 30 August 2026 TGcoa talk contribs m 17,380 bytes −3,923 Cealaíodh athruithe ChomponU Pongsawet (Plé); ar ais chuig leagan le Alison rollback 1 editundo Tag: Rollback<br> <br> Ach is fearr an ceartúchán a leanas a dhéanamh (deisíonn an aicsean an suíomh ar fad — tá bloc ar iarraidh i Module:Infobox/styles.css. Mar shampla:<br> <br> @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip / margin-left: 1em; / @noflip / float: right; / @noflip */ clear: right; width: 22em; } } <br> ⚠️ Ach tá an leathanach seo faoi ghlas riaracháin (sysop). <br> Caithfidh riarthóir é a dhéanamh — Alison nó Guliolopez le bhur dtoil ? [[Úsáideoir:TGcoa|TGcoa]] ([[Plé úsáideora:TGcoa|plé]]) 14:54, 30 Lúnasa 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' * You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}. * If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': * Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Meán Fómhair 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> ecag6sxsqiowkcpz85p2tpa4qm0nmu7 16 Meán Fómhair 0 3594 1328058 1280001 2026-09-16T09:23:44Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1328058 wikitext text/x-wiki {{Meán Fómhair}} Is é an '''16 Meán Fómhair''' an 259ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 260ú lá i mbliain bhisigh. Tá 106 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[Meicsiceo]] agus [[Nua-Ghuine Phapua]] - ''Lá na Saoirse'' == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1387]] — [[Anraí V Shasana]], rí Shasana (b.[[1422]]) * [[1826]] — [[José Eusebio Otalora]], polaiteoir Colómach (b. [[1885]]) * [[1858]] — [[Andrew Bonar Law]], Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (b. [[1923]]) * [[1858]] — [[Edward Marshall Hall]], polaiteoir Briotanach (b. [[1927]]) * [[1876]] — [[Marvin Hart]], dornálaí Meiriceánach (b. [[1931]]) * [[1881]] — [[Mícheál Breathnach]], scríbhneoir Éireannach (b. [[1908]]) * [[1886]] — [[Harry Lewis]], dornálaí Meiriceánach (b. [[1956]]) * [[1888]] — [[Frans Eemil Sillanpää]], scríbhneoir Fionlannach (b. [[1964]]) * [[1888]] — [[Liam Ó Briain]], saineolaí Gaeilge agus gníomhaí Éireannach (b. [[1974]]) * [[1897]] — [[Battling Siki|Amadou M’barick Fall]], dornálaí Seineagálach (b. [[1925]]) * [[1899]] — [[Lorenzo Ó Meachair]], iománaí Éireannach (b. [[1973]]) * [[1902]] — [[Séamus Diolún]], polaiteoir Éireannach (b.[[1986]]) * [[1910]] — [[Pádraig Ó Faoláin]], iománaí Éireannach (b. [[1971]]) * [[1911]] — [[Victoria Coffey]], péidiatraí Éireannach (b. [[1999]]) * [[1915]] — [[Eddie Filgate]], polaiteoir Éireannach (b. [[2017]]) * [[1923]] — [[Lee Kuan Yew]], an chéad Phríomh-Aire ar Shingeapór (b. [[2015]]) * [[1925]] — [[B.B. King]], amhránaí agus giotáraí Meiriceánach (b. [[2015]]) * [[1925]] — [[Cathal Ó hEochaidh]], 6ú Taoiseach (b.[[2006]]) * [[1927]] — [[Peter Falk]], aisteoir Meiriceánach (b. [[2011]]) * [[1934]] — [[Ronnie Drew]], ceoltóir (b.[[2008]]) * [[1939]] — [[Breyten Breytenbach]], scríbhneoir agus péintéir as an Afraic Theas (b. [[2024]]) * [[1961]] — [[Ann Phelan]], polaiteoir Éireannach * [[1968]] — [[Lonnie Bradley]], dornálaí Meiriceánach * [[1979]] — [[Barry Geraghty]], jacaí Éireannach * [[1981]] — [[Alexis Bledel]], ban-aisteoir Meiriceánach * [[1984]] — [[Katie Melua]], amhránaí == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1701]] — [[Séamas II agus VII]], rí Shasana, Albain agus Éireann (r. [[1633]]) * [[1777]] — [[Simon Harcourt, 1ú Iarla Harcourt]], Taidhleoir agus ginearál Briotanach (r. [[1714]]) * [[1819]] — [[John Jeffries]], balúnaí is lia Meiriceánach (r. [[1745]]) * [[1845]] — [[Tomás Dáibhis]], scríbhneoir réabhlóideach (r.[[1814]]) * [[1931]] — [[Howard Grubb]], ceapadóir is déantóir ionstraimí eolaíochta as Baile Átha Cliath (r. [[1844]]) * [[1932]] — [[Ronald Ross]], lia Sasanach a rugadh san India (r. [[1857]]) * [[1945]] — [[John McCormack]], teanór (r.[[1884]]) * [[1946]] — [[James Hopwood Jeans]], matamaiticeoir agus réalteolaí Briotanach (r. [[1877]]) * [[1954]] — [[James Douglas (polaiteoir)|James Douglas]], polaiteoir Éireannach (r. [[1887]]) * [[1977]] — [[Maria Callas]], soprán cáiliúil Meiriceánach (r. [[1923]]) * [[1980]] — [[Jean Piaget]], síceolaí agus fealsúnaí Eilvéiseach (r. [[1896]]) * [[2009]] — [[Filip Nikolic]], aisteoir agus amhránaí (b. [[1974]]). * [[2010]] — [[Imran Farooq]], polaiteoir Pacastánach (r. [[1960]]) * [[2025]] — [[Robert Redford]], aisteoir (r. [[1936]]) == Tarluithe eile == * [[681]] - Coinnealbhádh [[Pápa Honorius I]] tar éis bháis * [[1620]] - Thug "na hOilithrigh" ar an ''[[Mayflower]]'', a aghaidh ar [[Virginia]], ó [[Plymouth]] * [[1701]] - D'éirigh [[Séamas Proinsias Éadbhard Stiúbhart]] ina éilitheoir [[Seacaibíteachas|Seacaibíteach]] don choróin Sasanach agus Albanach, i ndiaidh dá athair, [[Séamas II agus VII|Séamas II]] bás a fháil * [[1920]] - [[Buamáil Wall Street]]: phléasc buama, a bhí i vaigín capaill, in aici leis an fhoirgneamh de chuid '' J. P. Morgan'', i g[[Cathair Nua-Eabhrac]]. Maraíodh 38 agus gortaíodh 400. * [[1955]] - Thosaigh [[Coup d'état]] in aghaidh [[Juan Perón]] [[an Airgintín|na hAirgintíne]] * [[1961]] - Bhuail [[Cuaranfa Debbie]] Éireann * [[1963]] - Bunaíodh [[An Mhalaeisia]] * [[1966]] - D'oscail [[Áras an Opera Meitreapólaigh]] i g[[Cathair Nua-Eabhrac]] * [[1975]] - Bhain [[Nua-Ghuine Phapua]] neamhspleáchas amach ón [[Astráil]] * [[1975]] - Chuaigh [[Cabo Verde]], [[Poblacht Mhósaimbíc]] agus [[São Tomé agus Príncipe]] s[[na Náisiúin Aontaithe]] * [[1978]] - Maraíodh na mílte daoine i gcrith talún s[[an Iaráin]] * [[1986]] - Maraíodh 177 duine i dtine a bhris amach i mianach óir i nDeisceart na [[an Afraic|hAfraice]] * [[1994]] - Chuir [[Rialtas na Ríochta Aontaithe]] deireadh lena gcosc craoltóireachta ar [[Sinn Féin|Shinn Féin]] * [[2004]] - Tháinig [[Hairicín Ivan, 2004|Hairicín Ivan]] i dtír in [[Alabama]]. Bá hairicín catagóir 3 é. * [[2022]] - Fuair [[Agóidí Mahsa Amini|Mahsa Amini]] bás, s[[an Iaráin]], faoi chúinsí amhrasacha. Spreag a bás agóidí domhanda. * [[2025]] - D'eisigh coiste speisialta [[na Náisiúin Aontaithe|na Náisiún Aontaithe]] tuairisc. Duirt sí go ndéanann [[Iosrael]] [[Cinedhíothú ar Gaza|cinedhíothú i nGaza]]. [[Catagóir:Dátaí|0916]] [[Catagóir:Míonna|Meán Fómhair, 16]] 9pdl3wcuih96s4ag5ng4rzg4dtkadcg 15 Meán Fómhair 0 5900 1328024 1279773 2026-09-15T13:04:20Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1328024 wikitext text/x-wiki {{Meán Fómhair}} Is é an '''15 Meán Fómhair''' an 258ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 259ú lá i mbliain bhisigh. Tá 107 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[An Ríocht Aontaithe]] - ''Lá Chath na Breataine'': cuimhneachán ar an lá cinniúnach i gCath na Breataine sa [[An Dara Cogadh Domhanda|Dara Cogadh Domhanda]] nuair a fuair an RAF an lámh in uachtar ar an [[Luftwaffe]]. == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1157]] — [[Risteard I Shasana]], rí Sasanach (b. [[1199]]) * [[1254]] — [[Marco Polo]], taiscéalaí Veinéiseach (b.[[1324]]) * [[1475]] — [[Sebastiano Serlio]], ailtire agus péintéir Iodálach (b. [[1554]]) * [[1789]] — [[James Fenimore Cooper]], údar Meiriceánach (b. [[1851]]) * [[1828]] — [[Alexander Butlerov]], ceimiceoir Rúiseach (b. [[1886]]) * [[1830]] — [[Porfirio Díaz]], polaiteoir Meicsiceach (b.[[1915]]) * [[1847]] — [[Flora Wambaugh Patterson]], míceolaí Meiriceánach (b. [[1928]]) * [[1857]] — [[William H. Taft]], 27ú uachtarán na Stát Aontaithe (b.[[1930]]) * [[1878]] — [[Martin Sexton]], polaiteoir Éireannach (b. [[1966]]) * [[1879]] — [[Joseph Lyons]], polaiteoir Astrálach agus 10ú Príomh-Aire na hAstráile (b. [[1939]]) * [[1889]] — [[Robert Benchley]], scríbhneoir agus aisteoir Meiriceánach (b. [[1945]]) * [[1894]] — [[Jean Renoir]], stiúrthóir scannán agus scríbhneoir scripte Francach (b. [[1979]]) * [[1905]] — [[John Ormonde]], polaiteoir Éireannach (b. [[1981]]) * [[1907]] — [[Fay Wray]], ban-aisteoir (b. [[2004]]) * [[1909]] — [[Jean Batten]], eitleoir Nua-Shéalannach (b. [[1982]]) * [[1919]] — [[Michael ffrench-O'Carroll]], polaiteoir Éireannach (b. [[2007]]) * [[1922]] — [[Jackie Cooper]], aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach (b. [[2011]]) * [[1925]] — [[Jerry Cronin]], polaiteoir Éireannach (b. [[1990]]) * [[1929]] — [[Murray Gell-Mann]], fisiceoir Meiriceánach (b. [[2019]]) * [[1941]] — [[Flórián Albert]], imreoir sacair Ungárach (b. [[2011]]) * [[1944]] — [[Yoweri Museveni]], Uachtarán Uganda ó 1986 * [[1946]] — [[Tommy Lee Jones]], aisteoir agus stiúrthóir scannán Meiriceánach * [[1955]] — [[Brendan O'Carroll]], aisteoir agus fuirseoir Éireannach * [[1957]] — [[Slobodan Kačar]], dornálaí * [[1959]] — [[Mark Kirk]], polaiteoir Meiriceánach * [[1964]] — [[Robert Fico]], polaiteoir Slóvacach * [[1972]] — [[Jimmy Carr]], fuirseoir agus aisteoir * [[1972]] — [[Naoise Ó Muirí]], polaiteoir Éireannach * [[1977]] — [[Tom Hardy]], aisteoir Sasanach * [[1978]] — [[Eiður Guðjohnsen]], imreoir sacair Íoslannach * [[1980]] — [[Jolin Tsai]], amhránaí, scríbhneoir amhrán agus aisteoir Taiwanese * [[1984]] — [[Prionsa Harry, Diúc Sussex]], prionsa Sasanach * [[1988]] — [[Séamas Ó Callanáin]], iománaí Éireannach * [[1994]] — [[Björn Engels]], imreoir sacair Beilgeach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1087]] — [[Liam I Shasana|Uilliam Concaire]], Rí Shasana, Diúc na Normainne (r ~1028) * [[1643]] — [[Richard Boyle, 1ú Iarla Chorcaí|Richard Boyle]], 1ú Iarla Chorcaí (r.[[1566]]) * [[1859]] — [[Isambard Kingdom Brunel]], innealtóir sibhialta Sasanach (r. [[1806]]) * [[1864]] — [[John Hanning Speke]], oifigeach airm Sasanach (r. [[1827]]) * [[1915]] — [[Richard Barrington]], eolaí Éireannach (r. [[1849]]) * [[1934]] — [[Séamus Ó Creag]], scoláire agus scríbhneoir Éireannach (r. [[1861]]) * [[1971]] — [[John Desmond Bernal]], eolaí Éireannach (r. [[1901]]) * [[1972]] — [[Ásgeir Ásgeirsson]], dara huachtarán na hÍoslainne (r.[[1894]]) * [[1975]] — [[Stephen Jordan]], polaiteoir Éireannach (r. [[1886]]) * [[1980]] — [[Bill Evans]], Pianódóir snagcheoil Meiriceánach (r. [[1929]]) * [[2006]] — [[Oriana Fallaci]], scríbhneoir Iodálach (r. [[1929]]) * [[2008]] — [[Richard Wright]], ceoltóir Sasanach (r.[[1943]]) == Tarluithe eile == * [[608]] - Coisriceadh [[Pápa Bonifatius IV]] * [[1556]] - I ndiaidh do imeacht ó ''[[Vlissingen]]'', tháinig [[An Impireacht Naofa Rómhánach|iarimpire Naofa Rómhánach]], [[Séarlas V, Impire Naofa Rómhánach|Séarlas V]] sa Spáinn * [[1916]] - [[An Chéad Chogadh Domhanda]]: úsáideadh [[tanc]]anna ar láthair chatha den chéad uair i rith [[Cath an Somme|Chath an Somme]] * [[1935]] - Ghlac [[An Ghearmáin Naitsíoch|An Ghearmáin]] le brat nua leis an [[Svaistice]] * [[1935]] - D'fhógair [[An Ghearmáin Naitsíoch|An Ghearmáin]] dhá dhlí nua faoi chine agus cearta [[Na Giúdaigh|Giúdach]]. [[Dlíthe Nürnberg]] a thabharfaí orthu * [[1952]] - Ghéill [[Na Náisiúin Aontaithe]] [[An Eiritré]] don [[an Aetóip|Aetóip]] * [[1959]] - Thug [[Nicíte Cruistsiof]] cuairt ar [[na Stáit Aontaithe]]. Bhí sé an chéad ceannaire [[An tAontas Sóivéadach|Sóivéadach]] seo a dhéanamh * [[1960]] - Thosaigh maoir tráchtanna ag feidhmiú i [[Londain]] don chéad uair riamh * [[1962]] - Chuaigh an long [[An tAontas Sóivéadach|Shóivéadach]], ''Poltava'', chuig [[Cúba]]. Sin aon eachtra a thosaigh [[Géarchéim na nDiúracán i gCúba]] * [[1964]] - Foilsíodh an páipéar nuachta ''[[The Sun]]'' don chéad uair * [[1978]] - D'éirigh [[Muhammad Ali]] ina chéad dornálaí an craobhchomórtas trom-mhéachain a bhuachan den tríú huiar, nuair a bhuaigh ar [[Leon Spinks]] ar bhonn pointí * [[1983]] - D'éirigh [[Menachim Begin]] as Príomh-Aire [[Iosrael]] * [[1985]] - Bhuaigh foireann [[galf|gailf]] na hEorpa [[Corn Ryder]] don chéad uair le 28 bliain * [[2017]] - Tharla [[Buamáil Parsons Green, 2017|pléascadh ar thraein]] [[District line]] ag Stáisiún [[Parsons Green]], i [[Londain]], [[Sasana]]. * [[2020]] - Síníodh comhaontú gur normalaíodh caidreamh idir [[Iosrael]] agus an dá thír Arabach, [[Bairéin]] agus [[Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha]] <!--idirvicí--> [[Catagóir:Dátaí|0915]] [[Catagóir:Míonna|Meán Fómhair, 15]] gqzymgv5yfhtcjfcp2b9hgeh5j8ty40 Aer Lingus 0 11581 1328042 1326128 2026-09-15T22:21:07Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328042 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Aerlíne is ea '''Aer Lingus''' cuid de Ghrúpa IAG (British Airways, Iberia, srl) inniu. Tá an t-ainm branda, leagan [[An Béarla|Béarlaithe]], díorthaithe ón bhfocal "Aer Loingeas" nó ''"''Aerloingeas''".'' Tá ceanncheathrú an chomhlachta suite in [[Aerfort Bhaile Átha Cliath]], agus bhí 41 [[aerárthach]] de dhéantús [[Airbus]] ann (sa bhliain 2010) ag taisteal chuig [[an Eoraip]], [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] agus Tuaisceart na h[[An Afraic|Afraice]]. [[Íomhá:Aer.lingus.a320-200.ei-dea.may06.arp.jpg|clé|mion|Airbus A320-200 de chuid Aer Lingus.|220x220px]] == Rialachas == Roimh 2006, bhí 85% den gcomhlacht faoi úinéireacht an [[Rialtas|Rialtais]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://aviationstrategy.aero/newsletter/Nov-1999/7/Aer-Lingus:Flying-Celtic-Tiger#:~:text=At%20the%20start%20of%20the%201990s%20the,with%20low%20cost%20airlines%20such%20as%20Ryanair.|teideal=Aviation Strategy - Aer Lingus: Flying Celtic Tiger|work=aviationstrategy.aero|dátarochtana=2026-08-02}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://businessmodelcanvastemplate.com/blogs/owners/aer-lingus-who-owns|teideal=Who Owns Aer Lingus Company?|údar=businessmodelcanvastemplate|dáta=2026-03-17|language=en|work=Business Model Canvas Research|dátarochtana=2026-08-02|archivedate=2026-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260802232453/https://businessmodelcanvastemplate.com/blogs/owners/aer-lingus-who-owns}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://scispace.com/pdf/the-strategic-evolution-of-aer-lingus-from-a-full-service-1w5rd9g4i3.pdf|teideal=The Strategic evolution of Aer Lingus from a Full Service Airline to a Low Cost Carrier and finally positioning itself into a Value Hybrid Airline.|údar=Tourism Economics|dátarochtana=2026}}{{Dead link|date=Lúnasa 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Cuireadh an comhlacht i Stocmhalartán na hÉireann agus Stocmhalartán Londain ar an [[2 Deireadh Fómhair]] [[2006]], i ndiaidh do Rialtas na hÉireann an cinneadh a ghlacadh go ndíolfaí breis is leath den bhun 85.1 % a bhí ag an Stát sa chomhlacht. Choinnigh lucht oibre an chomhlachta an bun a bhí acusan ann, is é sin, 15 %. Ag an am, bhí fós 28% den aerlíne faoi úinéireacht [[Rialtais na hÉireann]]. Díoladh an chuid seo do IAG sa bhliain 2016 agus is cuid den ghrúpa IAG (IAirGroup.com) Aer Lingus inniu.[[Íomhá:Aer Lingus Building, Dublin Airport, County Dublin, Ireland - August 2014.jpg|thumb|Ceanncheathrú na haerlíne|220x220px]] [[Íomhá:EI-ABI DH.84 Dragon Aer Lingus Historic MAN 05AUG00 (6812512275).jpg|mion|"Iolar", EI-ABI DH.84 Dragon Aer Lingus|220x220px]] [[Íomhá:Ryanair (EI-CCW), Dublin, July 1993.jpg|mion|Aer Lingus agus Ryanair, 1993|220x220px]] [[Íomhá:E4411-Ryanair-planes-in-Dublin.jpg|mion|Aer Lingus agus Ryanair, 2007|220x220px]] === Tairiscint Táthcheangail de chuid Ryanair === Rinne [[Ryanair]] iarracht a dhéanamh chun [[Aer Lingus]] a cheannach faoi dhó, i 2006 agus 2008, ach theip orthu an dá uair. Sa bhliain 2006 rinne Ryanair tairiscint táthcheangail ar 1.48 billiún euro ag iarraidh Aer Lingus a cheannach. Dúirt [[Michael O'Leary (Ryanair)|Michael O'Leary]], príomhoifigeach feidhmiúcháin Ryanair, gur "áiméar gan a leithéid" a bhí ann le gnólacht eitl'''íochta''' Éireannach amháin a chur ar bun a d'iompródh breis agus leathchéad milliún paisinéir in aghaidh na bliana. Ar dtús bhí na scaireanna ag dul €2.20 an ceann, ionas gur luacháladh an comhlacht ar 1.13 billiún euro ar fad. Chuir Ryanair in iúl go raibh sé tar éis bun 16 % a cheannach in Aer Lingus, agus go raibh sé ag tairiscint €2.80 an ceann ar na scaireanna a bhí fágtha. Ar an lá céanna, dhiúltaigh Aer Lingus don tairiscint táthcheangail, ó bhí sí ag teacht salach uirthi féin. Bhí 47 % de scaireanna an chomhlachta ag an Stát, ag iontaobhas úinéireachta an lucht oibre agus ag slánaonaid eile nach raibh sásta glacadh le tairiscint Ryanair. Thairis sin, bhí seilbh ar 4 % eile ag [[Banc na hÉireann]] agus ag Bainc-Aontas Éireann, nach raibh an chuma orthu go mbeidís sásta a gcuid a dhíol le Ryanair. Mar sin, thit an tóin as an tairiscint táthcheangail. == Oibríochtaí == B'ábhar conspóide é in [[Éirinn]] (go háirithe san iardheisceart) nuair a d'fhógair Aer Lingus i mí Lúnasa, 2007, go raibh sé ag bogadh a chuid [[Eitil|eitilt]]í idir [[Aerfort na Sionainne]] agus [[Aerfort Londain-Heathrow|Aerfort Heathrow]] i [[Londain]] go dtí [[Aerfort Idirnáisiúnta Bhéal Feirste]], áit atá siad ag bunú mol nua don aerlíne. I mí Aibreáin 2009 thosaigh Aer Lingus ag eitilt chuig Heathrow ó Aerfort na Sionainne arís de bharr mórán conspóide. I mí Aibreáin 2009 bhunaigh Aer Lingus a chéad bhunáit taobh amuigh d'oileáin na hÉireann in [[Aerfort Londain-Gatwick|Aerfort Gatwick]] i Londain. Is ball é Aer Lingus den chomhaontas aerlínte Oneworld. D'fhág sé é sin ar an [[1 Aibreán]] 2007 <ref>{{Lua idirlín |url=http://www.unison.ie/business/stories.php3?ca=80&si=1622439 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2006-12-22 |archivedate=2007-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312210302/http://www.unison.ie/business/stories.php3?ca=80&si=1622439 }}</ref>. Sa bhliain 2016, mar chuid den ghrúpa IAG, is ball é arís<ref>https://www.aerlingus.com/aerclub/</ref>. ==Stair== * [[15 Aibreán]] 1936 - Bunaíodh Aer Lingus * [[27 Bealtaine]] 1936 - Céad eitilt Aer Lingus Sna [[1970idí]], bhí Tony Ryan ina fheidhmeannach de chuid Aer Lingus. Ansin bhí sé páirteach i mbunú an chomhlachta úd Guinness Peat Aviation i 1975, agus bhunaigh sé Ryanair sa bhliain 1985. Bhí Ryanair ag eitilt idir [[Aerfort Gatwick]] i [[Londain]] agus [[Aerfort Phort Láirge]] in Éirinn, agus an comhlacht ag iarraidh dé-oplacht (monaplacht dhéroinnte) Aer Lingus agus [[British Airways]] a bhriseadh sa trácht eitilte idir an [[Ríocht Aontaithe]] agus [[Poblacht na hÉireann]]. Sna [[1990idí]], bhí an eitlíocht leathliobrálaithe ag [[An tAontas Eorpach|an Aontas Eorpach]]: go bunúsach, bhí cead agat freastal ar aerchúrsa idir dhá bhallstát má fuair comhlacht faomhadh aon cheann acu. San [[am]] seo, ní raibh [[rialtas|údaráis]] na hÉireann sásta cead a thabhairt don Ryanair, ó bhí siad ag iarraidh Aer Lingus a chosaint ar iomaíocht. Ach bhí [[rialtas]] [[Margaret Thatcher]] i gceannas ar an [[Ríocht Aontaithe]], agus saoirse an mhargaidh á chur chun cinn acu ar chúiseanna idé-eolaíochta. Mar sin, cheadaigh an Ríocht Aontaithe don Ryanair cúrsaí nua a eitilt, agus bhí iomaíocht i ndáiríre ann do Aer Lingus. Sa bhliain 2015, cheannaigh [[British Airways|IAG]] an aerlíne Éireannach chun [[barainneachtaí scála]] a chruthú agus acmhainní a tharraingt le chéile ==Timpistí== * [[10 Eanáir]] [[1952]]. An chéad timpiste eitleáin ag ''Aer Lingus''. Maraíodh 20 i dtimpiste sa [[An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag]]. * [[24 Márta]] [[1968]]. [[Bás]]aíodh 61 duine nuair a thit Eitilt 712 de chuid Aer Lingus in aice leis an [[An Tuscar|Tuscar]] i g[[Contae Loch Garman]]. == Naisc sheachtracha == * [http://www.aerlingus.com/ Aer Lingus] - aerlingus.com * [http://www.iairgroup.com/ IAG - iairgroup.com] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Aerlínte Éireannacha]] j15nspeyqwisdhhxv28z12mdj53zzxx Lewis Carroll 0 12437 1328037 1319786 2026-09-15T20:39:52Z JayCubby 67410 ([[c:GR|GR]]) [[File:Lewis Carroll 1863.jpg]] → [[File:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg]] res 1328037 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba údar [[Sasana]]ch é '''Charles Lutwidge Dodgson''' a d'úsáid an t-ainm cleite '''Lewis Carroll''' ([[27 Eanáir]], [[1832]] – [[14 Eanáir]], [[1898]]). Ní hamháin gur scríobh sé roinnt leabhar a bhfuil cáil dhomhanda orthu ach ba [[matamaitic|mhatamaiticeoir]], loighceoir, grianghrafadóir agus ball den chléir [[Anglacánachas|Anglacánach]] é. Tá cáil ar leith ar dhá úrscéal a scríobh sé do pháistí - ''[[Eachtraí Eilíse i dTír na nIontas]]'' agus an leabhar a tháinig ina dhiaidh ''[[Lastall den Scáthán agus a bhFuair Eilís Ann Roimpi]]''. Tá cáil freisin ar na dánta ''The Hunting of the Snark'' agus ''Jabberwocky''. Bhí scil ar leith ag Carroll ag cleasaíocht le focail. Déanann na leabhair iniúchadh cumasach ar an teorainn idir an fhantaisíocht agus saol na bpáistí mar atá. Dá bharr tá lucht leanúna aige i measc an aosa óig agus sa lucht léinn. Chomh maith leis sin, tá a chuid oibre neadaithe sa chultúr nua-aimseartha. Tá cumainn bunaithe ar fud an domhain a dhéanann léitheoireacht agus plé ar a chuid oibre. Bhí scil ar leith aige ag súgradh le páistí chomh maith. Bhí na cailíní go hannamh ina gcraiceann dearg (féach thíos). An raibh Carroll ina [[Péidifilia|phéidifileach]] mar sin?<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/bbc/11368772/BBC-investigates-whether-Lewis-Carroll-was-repressed-paedophile-after-nude-photo-discovery.html</ref> == Cúlra an Fhir == Rugadh Charles Lutwidge Dodgson ar an 27 Eanáir 1832, sa chléirtheach in Daresbury, in Chesire. Údar cáiliúil é Dodgson a raibh an t-ainm cleite Lewis Carroll air. Ba léachtóir ollscoile matamaitice é a bhí coimeádach agus ina Victeoiriach fíorchráifeach. [[Íomhá:Lewis Carroll photograph.jpg|clé|mion|idir 1852 - 1860]]Chaith an tOirmhinneach Dodgson a shaol iomlán lánfhásta ag ceann de na coláistí ab fhaiseanta de chuid [[Oxford]], is é sin Christ Church. D’fhreastail sé ar dtús ar Christ Church mar fhochéimí, agus ansin fostaíodh é mar léachtóir sa choláiste céanna <ref>http://www.poets.org/poetsorg/poet/lewis-carroll</ref>. Bhí spéis faoi leith aige i bpáistí, agus is léir go raibh bua sainiúil aige chun iad a thuiscint agus a chur ag gáire. Dósan, rinne páistí baineann corprú ar an eisint de rómáns: bhí meas aige ar a n-áilleacht nádúrtha; chuir sé luach ar a dteilgin spontáineacha; ba bhreá leis an tsoineantacht a thaispeáin siad; agus chaith sé a chuid ama, fuinnimh agus samhlaíochta ag iarraidh iad a chuir ag gáire. Chum sé [[cluichí]] chun súgradh leo; spreag sé iad; thug sé bronntanais dóibh agus thóg sé grianghraif díobh. Rinne sé adhradh orthu go simplí. [[Íomhá:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg|mion|Lewis Carroll 1863]] Bhí paradacsa láidir le sonrú, áfach, mar níor phós sé riamh agus ní raibh páistí aige féin. Seachas sin, chaith sé a shaol sa tóir ar chairdeas leanaí. Bhí na scórtha cairde aige ar cailíní óga iad. Bhí sé fíorchairdiúil le triúr iníon dá dhéin ollscoile, is iad sin na deirfiúracha Liddell, agus leis an deirfiúr sa lár Alice, ach go háirithe <ref>http://www.online-literature.com/carroll</ref>. == Litríocht == Agus é óg, ba nós le Dodgson idir fhilíocht agus ghearrscéalta a scríobh. Ó aois óg, scríobh Dodgson [[filíocht]] agus gearrscéalta. Rinne sé ailt a fhoilsiú san irisleabhar Mischmasch agus ina dhiaidh sin sheol sé chuig irisleabhair éagsúla iad, agus d’éirigh leis iad a fhoilsiú. Idir 1854 agus 1856, bhí a chuid oibre le sonrú sna foilseacháin náisiúnta, ''The ComicTimes'' agus ''The Train'', chomh maith le hirisleabhair nach raibh an ráchairt chéanna orthu ar nós an ''Whitby Gazette'' agus an ''Oxford Critic''. Bhí an chuid is mó den ábhar a chuir sé amach greannmhar, uaireanta bhí sé aorach, ach bhí caighdeán ard ag baint lena chuid oibre i gcónaí. Uair éigin tar éis 1850, scríobh sé drámaí puipéad le haghaidh siamsaíocht a shiblíní, agus tá ceann de na drámaí sin fós againn inniu, ''La Guida di Bragia''. [[Íomhá:Alicebeggar.png|mion|Alice Liddell|clé]] Sa bhliain 1856 d'fhoilsigh Dodgson an chéad phíosa oibre faoin ainm cleite Lewis Carroll, agus is faoin ainm sin a chuir an pobal mór aithne air. Foilsíodh in ''The Train'' dán románsúil dá chuid. “Solitude” an t-ainm a thug sé air agus Lewis Carroll luaite leis mar údar. Imeartas focal é an t-ainm sin ar a fhíorainm; ba é ‘Lewis’ an fhoirm Anglacánach de Ludovicus, arb é an Laidin ar Lutwidge agus Carroll, sloinne [[Éireannach]], atá cosúil leis an ainm Laidineach Carolus, óna dtagann an t-ainm Charles. Ba é seo a leanas an t-aistriúchán: “Charles Lutwidge” aistrithe go Laidin mar “Carolus Ludovicus”. Aistríodh ar ais go [[Béarla]] ansin é mar “Carroll Lewis”, agus ansin aisiompaíodh é arís chun “Lewis Carroll” a chruthú <ref>http://www.telegraph.co.uk/culture/books/10614607/Best-sci-fi-and-fantasy-novels-of-all-time.html</ref>. == Na Leabhair Éilise == [[Íomhá:Alice-cover-underground.png|mion|Alice's adventures underground]] Sa bhliain chéanna, 1856, tháinig déan nua, Henry Liddell, chuig Christ Church agus a chlann óg in éineacht leis. D’éirigh Dodgson an-chairdiúil le muintir Liddell agus d’imir siad tionchar mór ar a chuid scríbhneoireachta ina dhiaidh sin. Bhí Dodgson mór le bean chéile Liddell, Lorina, agus a gcuid páistí, an triúr deirfiúracha ach go háirithe, Lorina, Edith agus Alice Liddell. Ar feadh na mblianta fada, bhí an tuairim ann go raibh an carachtar ‘Eilís’ sa scéal ‘Eachtraí Eilíse i dTír na nIontas’ bunaithe ar Alice Liddell.<ref>Cohen, M. N. (1995). Lewis Carroll, A Biography. London: Macmillan.</ref> Seans gur bunús éigin don tuairim sin an dán acrastach a litríonn a hainm ag deireadh an leabhair ‘Through the Looking Glass’. Ina theannta sin, tá go leor tagairtí di le sonrú ceilte sa téacs sa dá leabhar. Dhiúltaigh Dodgson é féin don tuairim níos déanaí ina shaol go raibh a ‘bhanlaoch beag’ bunaithe ar aon fhíorpháiste, agus ba mhinic a rinne sé a chuid oibre a thiomnú do chailíní a raibh aithne aige orthu, dhéanadh sé a gcuid ainmneacha a chur le dánta acrastacha ag tús an téacs. Cé go bhfuil eolas ar Dodgson gann, tá a chuid dialanna le haghaidh na mblianta 1858-1862 in easnamh, is léir gur fhás cairdeas idir é agus muintir Liddell go déanach sna 1850idí agus ba chuid shuntasach dá shaol é an cairdeas sin. Bhí sé de nós aige na páistí Liddell a thógáil amach ag rámhaíocht ar an loch, agus scéalta a insint dóibh. [[Íomhá:Hatch, Beatrice (Lewis Carroll, 30.07.1873).jpg|clé|mion|324x324px|Beatrice Hatch sa bhliain 1873 (1866 – 20 December 1947). Bhí Carroll an-tógtha le Beatrice.]] Ba ar cheann de na turais seo ar an 4 Iúil 1862, a chum Dodgson imlíne an scéil a bhí ar deireadh ar an saothar is mó clú. I ndiaidh dó an scéal a insint do na páistí, d’iarr Alice Liddell air é a scríobh síos. Blianta níos déanaí, dúirt Alice Liddell faoin scéal úd,’is léir go raibh sé níos fearr ná mar is gnáth, mar an lá dár gcionn, d'iarr mé air é a scríobh síos, rud nach rinne mé riamh roimhe sin.' Lean sí uirthi ag iarraidh air é a scríobh go dtí gur gheall sé di go ndéanfadh sé amhlaidh. Ar fháthanna éagsúla, thóg sé dhá bhliain go leith an lámhscríbhinn críochnaithe a chruthú, agus é maisithe le léaráidí dá chuid féin <ref>http://www.telegraph.co.uk/culture/books/booknews/10644072/Lewis-Carroll-hated-Alice-in-Wonderland-fame.html.</ref>. [[Íomhá:Hatch, Evelyn (Lewis Carroll, 29.07.1879).jpg|mion|255x255px|Evelyn Hatch (grianghraf a thóg Lewis Carroll, 29 Iúil 1879)]] Bhronn sé an leabhrán leathair glas leis an téacs lámhscríofa go néata ann ar Alice sa bhliain 1864, mar bhronntanas Nollag. Ghlaoigh sé ‘Alice’s Adventures Under Ground’ ar an leabhrán a thug sé do Alice, ach is léir nach raibh sé sásta leis an teideal sin agus bheartaigh sé ar ‘Alice’s Adventures in Wonderland’ ina áit. Roimhe seo, léigh páistí cara agus meantóir dá chuid,  George MacDonald, an lámhscríbhinn neamhchríochnaithe. Spreag díograis na bpáistí é chun iarracht a dhéanamh an leabhar a fhoilsiú. Sa bhliain 1863, thóg sé an lámhscríbhinn neamhiomlán chuig an bhfoilsitheoir Macmillan, agus thaitin sé leis láithreach. Foilsíodh an saothar ar deireadh mar ‘Alice’s Adventures in Wonderland’ sa bhliain 1865 faoin ainm cleite Lewis Carroll, ainm a bhí Dodgson tar éis a úsáid den chéad uair naoi mbliana roimhe sin. [[Íomhá:Henderson Annie and Frances (Lewis Carroll, 07.1879).jpg|clé|mion|324x324px| Annie & Frances Henderson (grianghraf eile a thóg Lewis Carroll, 1879) ]] Go déanach in 1871, foilsíodh an dara leabhar sa tsraith, leabhar dar teideal ‘Through the Looking-Glass and What Alice Found There’.  Seans go bhfuil an mothú níos dorcha ann de thoradh ar na hathruithe i saol Dodgson. Bhí a athair tar éis bás a fháil go luath roimhe sin, sa bhliain 1868, agus thit sé isteach i ndúlagar a mhair roinnt blianta <ref>{{Lua idirlín |url=http://www.literature.org/authors/carroll-lewis/alices-adventures-in-wonderland/chapter-01.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-04-29 |archivedate=2014-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302033254/http://www.literature.org/authors/carroll-lewis/alices-adventures-in-wonderland/chapter-01.html }}</ref>. Ag an am sin, bhí suim láidir aige sna cailíní lomnocht. An raibh Carroll ina [[Péidifilia|phéidifileach]] mar sin? == Tagairtí == {{reflist}} <references /> 1. http://www.poets.org/poetsorg/poet/lewis-carroll 2. http://www.online-literature.com/carroll/ 3. http://www.theguardian.com/world/2001/oct/29/gender.uk 4. http://www.telegraph.co.uk/culture/books/booknews/10644072/Lewis-Carroll-hated-Alice-in-Wonderland-fame.html 5. http://www.literature.org/authors/carroll-lewis/alices-adventures-in-wonderland/chapter-01.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302033254/http://www.literature.org/authors/carroll-lewis/alices-adventures-in-wonderland/chapter-01.html |date=2014-03-02 }} {{DEFAULTSORT:Carroll, Lewis}} [[Catagóir:Lewis Carroll| ]] [[Catagóir:Scríbhneoirí ficsin thuairimigh]] n86dywa65yztfc0eillol1hk18mzolu Cúla4 0 14509 1328036 1327273 2026-09-15T19:59:31Z LNTG 76811 Cealaíodh athrú [[Special:Diff/1327273|1327273]] le [[Special:Contributions/~2026-47375-15|~2026-47375-15]] ([[User talk:~2026-47375-15|plé]]) 1328036 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is [[cainéal teilifíse]] agus [[bloc clár]] é '''''Cúla4''''', dírithe ar pháistí idir 0-12 bhliain d’aois agus le fáil ar chainéal Saorview 18, Virgin Media 602, Sky/EIR 624, agus ar fáil ar líne chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://cula4.com/ga|teideal=cula4.com/ga|údar=Láithreán gréasáin oifigiúil|dáta=2023|language=ga-IE|work=Cula4|dátarochtana=2023-09-07}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.youtube.com/@Cula4/videos|teideal=Cúla4 - YouTube|work=www.youtube.com|dátarochtana=2023-09-08}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cúla4 le seoladh inniu!|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0908/1404168-cula4-le-seoladh-inniu/|date=2023-09-08|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Feidhmíonn [[TG4]] é.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.eirebheo.ie/news/nuacht/1292408/seoladh-cula4-an-chead-chaineal-gaeilge-riamh-do-dhaoine-oga-inniu.html|teideal=Seoladh CÚLA4 - an chéad chainéal Gaeilge riamh do dhaoine óga inniu|údar=Michelle NicPhaidin|language=gl|work=www.eirebheo.ie|dátarochtana=2023-09-08}}</ref> Tugann Cúla4 teagmháil rialta don óige leis an nGaeilge.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Cead tugtha ag an Aire Catherine Martin do chainéal nua Cúla4|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0928/1325942-cead-tugtha-ag-an-aire-catherine-martin-do-chaineal-nua-cula4/|date=2022-09-28|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairim-tuairisc/|teideal=TUAIRIM TUAIRISC: Bunú Cúla4 – lá mór i stair na teanga|dáta=2023-09-08|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-09-08}}</ref> Chomh maith le [[drámaíocht]] agus le [[Beochan|beochana]] Gaeilge, bíonn cláir nuachta agus faisnéise ann chomh maith (mar shampla, [[Eco Laoch]] a thosaigh i Meán Fómhair 2022.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=FÍSEÁN: 'Más dúshlán é, is deis é chomh maith’ - cainéal nua Gaeilge do pháistí le seoladh|url=https://www.youtube.com/watch?v=umNRB5ZMdII|language=ga-IE|author=TG4|date=2023}}</ref> Thosaigh an cainéal ag craoladh ar 8 Meán Fómhair 2023. [[Íomhá:Cula 4 logo.png|mion|Logo]] == Forbairt == Bunaíodh an bloc cláir den chéad uair sa bhliain 1996 mar '''Cúlabúla'''; tar éis TnaG a athbhrandáil go TG4, athainmníodh '''Cúlabúla''' mar "Cúla4". Amhail an [[1 Meán Fómhair]] [[2009]], tá Cúla4 ar fáil mar chainéal ar leithligh do chustaiméirí [[Virgin Media Ireland]] ar chainéal 602. Tá an chuid is mó de na cláir comhdhéanta de chláir náisiúnta agus idirnáisiúnta, le dubáil nó fotheidil i [[Gaeilge|nGaeilge]]. Bíonn ábhar ann coimisiúnaithe as an nua ón earnáil léiriúcháin neamhspleách in Éirinn, chomh maith le beochan idirnáisiúnta ceannaithe, athghuthaithe go Gaeilge ag an earnáil neamhspleách. Oibríonn Cúla4 le craoltóirí idirnáisiúnta chun leaganacha Gaeilge de shraitheanna teilifíse coitianta a tháirgeadh ar [[Nickelodeon]], [[Cartoon Network]] agus [[PBS]]. Oibríonn sé freisin le cuideachtaí beochana náisiúnta chun cláir logánta a dhéanamh. Tá cláir Cúla4 i nGaeilge nó i nGaeilge agus i [[Béarla|mBéarla]], murab ionann agus a chomórtas ina bhfuil formhór a gcuid clár i mBéarla amháin ([[RTÉjr]]/[[TRTÉ]], Nickelodeon, Cartoon Network agus [[Disney Channel]]). === Cainéal teilifíse === Fógraíodh sa bhliain 2022 go raibh cead faighte ag TG4 ón Roinn Cultúir agus Gaeltachta, Cúla4 a chraoladh ó 6am go dtí 8pm tráthnóna agus bhí maoiniú don chainéal curtha ar fáil i mbuiséad TG4 don bhliain 2023.<ref name=":0" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cula4-caineal-nua-le-bunu-ag-tg4-dirithe-ar-abhar-do-leanai/|teideal=CÚLA4 – cainéal nua le bunú ag TG4 dírithe ar ábhar do leanaí|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-09-30}}</ref><ref name=":1" /> Dúirt na comhairleoirí neamhspleácha a scríobh tuarascáil faoi phlean TG4 an cainéal nua a bhunú go bhfuil gach seans go laghdóidh líon na ndaoine a bheidh ag féachaint ar Cúla4;<ref name=":3" /> tuairiscítear gur laghdaigh na figiúirí féachana do chainéil atá dírithe ar leanaí faoina leath ó 2016, agus meastar go leanfaidh sé sin ar aghaidh toisc leanaí a bheith ag brath níos mó agus níos mó ar ábhar ar líne. Mar sin, caithfear freastal ar na páistí san áit a mbíonn siad – ar an bhfón póca nó ar tháibléid. De réir [[taighde]] a bhí déanta ag an gcomhlacht Communications Chamber,<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ní aontaíonn TG4 gur luach teoranta a bhainfidh le cainéal Cúla4|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/1103/1333073-ni-aontaionn-tg4-gur-luach-teoranta-a-bhainfidh-le-caineal-cula4/|date=2022-11-03|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> ní bheadh ach thart ar 1,000 duine ar an meán ag breathnú ar Cúla4 agus is daoine fásta a deir siad, a bheidh i 90% acu. Fágann sin nach mbeidh ach 100 gasúr ar an meán ag breathnú ar an gcainéal nua. Ach léirigh suirbhé eile náisiúnta a rinne Ipsos MRBI in 2022 go bhfuil tacaíocht shoiléir ag cainéal Cúla4.<ref name=":2" /> Léiríodh i dtaighde neamhspleách a rinne RED C go mbíonn leas á bhaint go rialta as TG4 nó Seinnteoir Cúla4 sa seomra ranga ag 44% de na múinteoirí bunscoile, 80% de na múinteoirí i mbunscoileanna lán-Ghaeilge, agus 250,000 dalta bunscoile ar fud na hÉireann. Tá seirbhís nuachta sé nóiméad ag an gcainéal ón Máirt go dtí an Aoine ag 1.30pm, léirithe ag Fíbín Media. Mar sin tá daoine óg  in ann coinneáil cothrom le dáta leis an nuacht is déanaí agus iad sa seomra ranga. ==== Idirlíon ==== Tá dhá fhíseán ar chainéal YouTube gach seachtain, Dé Luain agus Déardaoin, le freastal orthu siúd a úsáideann an t-ardán sin go príomha. Tá feidhm tábhachtach freisin leis an aip agus leis an seinnteoir freisin, áit a mbeidh cláracha ar fáil le híoslódáil le féachaint orthu nuair mian leis an lucht féachana.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Spás do pháistí agus don Ghaeilge: Cúla4 ar an bhfód|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2023/0908/1403286-spas-do-phaisti-agus-don-ghaeilge-cula4-ar-an-bhfod/|date=2023-09-08|language=ga-IE|author=RTÉ}}</ref> == Bloic cláir i Cúla 4 == * '''CÚLA4 NA nÓG:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 2 agus 5 bliana d'aois. Craolann sé cláir cosúil le ''[[Elmo Anseo]]'', ''[[Tar ag Spraoi Sesame]]'', ''[[Dora]]'', ''[[Ni Hao, Kai-Lan]]'', ''[[Franny's Feet]]'', ''[[Dive, Olly, Dive]]'' agus ''[[The Mr. Men Show]]''. * '''CÚLA4:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 6 agus 11 bliana d'aois. Craolann sé cláir cosúil le ''[[Ben 10]]'', ''[[Johnny Test]]'', ''[[Spongebob SquarePants]]'', ''[[Scanrúil Ó Rua]]'', ''[[Back at the Barnyard]]'', ''[[Eliot Kid]]'', ''[[The Mighty B!]]'', ''[[Skunk Fu]]'', ''[[Bog Stop]]'', ''[[Fanboy & Chum Chum]]'' agus ''[[Clarence (sraith theilifíse 2014)|Clarence]]''. * '''PONC:''' Bloc cláir dírithe ar leanaí idir 12 agus 18 bliana d'aois. Tá roinnt clár drámaíochta beo ann, mar shampla ''[[Aifric]]'', agus seónna idirnáisiúnta mar ''[[H2O: Just Add Water|H2O]]'', ''[[Life with Derek]]'', ''[[8 Simple Rules]]'', ''[[Pimp My Ride]]'', ''[[My Super Sweet 16]]'', ''[[The Hills (sraith theilifíse)|The Hills]]'', ''[[The City (sraith MTV)|The City]]'', ''[[Gossip Girl (sraith theilifíse)|Gossip Girl]]'', ''[[South Park]]'', ''[[One Tree Hill (sraith theilifíse)|One Tree Hill]]'', ''[[Dance Academy]]'', ''[[Switched at Birth (sraith theilifíse)|Switched at Birth]]'', ''[[Wipeout (2008 seó cluiche na SA 2008)|Wipeout]]'' agus ''[[What I Like About You (sraith theilifíse)|What I Like About You]]''. == Cláir: Cúla4 na nÓg == *''[[Abby & Scoil Eitilte na Síoga]]'' *''[[Ag Spraoi le Claude]]'' *''[[Arán Draíochta]]'' *''[[Béar Mór agus Gíog]]'' *''[[Dora]]'' *''[[Eachtraí Bert & Ernie]]'' *''[[Elmo Anseo]]'' *''[[Global ag Taisteal]]'' *''[[Igam Ogam]]'' *''[[Inui]]'' *''[[Kioka]]'' *''[[Loopdidoo]]'' *''[[Mouk]]'' *''[[Ni Hao, Kai-Lan]]'' *''[[Olivia (sraith theilifíse)|Olivia]]'' *''[[Óstán Furchester]]'' *''[[Raa Raa an Leon Glórach]]'' *''[[Rith Diego Rith]]'' *''[[Saol faoi Shráid]]'' *''[[Toto i dTrioblóid]]'' *''[[Tractor Tom]]'' *''[[Traein na nDineasár]]'' *''[[Wonder Pets]]'' *''[[Wow! Wow! Wubbzy!]]'' == Cláir: Cúla4 == *''[[Angelo Rules]]'' *''[[Atomic Betty]]'' *''[[Avatar: The Last Airbender]]'' *''[[Codename: Kids Next Door]]'' *''[[The Doodlebops#Rockin' Road Show|Doodlebops Rockin' Road Show]]'' *''[[Edgar and Ellen]]'' *''[[Eloise: The Animated Series|Eloise]]'' *''[[Firehouse Tales]]'' *''[[Foster's Home for Imaginary Friends]]'' *''[[Garfield]]'' *''[[I.N.K. Invisible Network of Kids]]'' *''[[Jay Jay The Jet Plane]]'' *''[[Lizzie McGuire]]'' *''[[Pet Alien]]'' *''[[Puppy in My Pocket: Adventures in Pocketville|Puppy in my Pocket]]'' *''[[Scaredy Squirrel (sraith theilifíse)|Scaredy Squirrel]]'' *''[[The Batman (sraith theilifíse)|The Batman]]'' *''[[Scéalta Tom & Jerry]]'' *''[[Winx Club]]'' *''[[Watership Down (sraith theilifíse)|Watership Down]]'' (craoladh anois ar [[RTEjr]]) Tá Cúla 4 tar éis roinnt scannáin leanaí a chur i nGaeilge, mar ''[[Harry Potter (sraith scannán)|Harry Potter]]'', ''[[Jungledyret Hugo]]'', ''[[Free Willy]]'', ''[[Scooby-Doo (scannán)|Scooby Doo]]'', ''[[Charlie and the Chocolate Factory (scannán)|Charlie and the Chocolate Factory]]'', ''[[Thumbelina (scannán 1994)|Thumbelina]]'' agus ''[[A Troll in Central Park]]''. == Féach freisin == *[[Niamh Ní Chróinín]], láithreoir *''[[The Den (clár teilifíse)|The Den]]'' *[[Nickelodeon]] == Naisc sheachtracha == *[https://www.cula4.com/ga/ Láithreán gréasáin oifigiúil] *[https://www.youtube.com/@Cula4/videos Cúla4 ar Youtube] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teilifís in Éireann}} [[Catagóir:Cláir TG4]] [[Catagóir:Cláir do pháistí]] [[Catagóir:Stáisiúin teilifíse na hÉireann]] [[Catagóir:Aipeanna Gaeilge]] [[Catagóir:Cúla4]] szvje0a711t7nhkd8fm97r5u8wi82km Albain 0 22036 1328043 1321106 2026-09-15T22:41:34Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328043 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} Is í '''Albain''' an tír atá suite ins an taobh thuaidh den [[An Bhreatain|Bhreatain]]. Bhí sí ina ríocht neamhspléach roimh an bhliain 1707, nuair a d'aontaigh Albain le [[Sasana]] chun [[Ríocht na Breataine Móire]] a bhunú. Ins an bhliain 1801, aontaíodh Ríocht na Breataine Móire agus [[Ríoghacht Éireann|Ríoghacht na hÉireann]] le chéíle chun an Ríocht Aontaithe a chruthú. Sa bhliain 1999, cuireadh [[Pàrlamaid na h-Alba]] ar bun, áit ina mbíonn na teachtaí ag déaláil le gnóthaí a bhaineas le hAlbain amháin. Tá [[Dlí na hAlban]] go maith eadar-dhealaithe ó Dhlí Shasana. == Ainm == As [[an tSean-Ghréigis]] a dtáinig an t-ainm ‘Albain,’ nó ''Ἀλβίων (''/al.pʰi:on/), mar a scríobhadh na Gréagaigh. Breatain Mhór ina hiomlán a bhí i gceist leis an ainm sin i saothair sraithe staraithe agus tíreolaithe den domhan seanda. Mar shampla, scríobh Bréig-Arastatal fán fharraige mhór taobh thall den [[An Mheánmhuir|Mheán-Mhuir]]: ‘Tá dhá oileán ollmhór innti; Albion agus Ierne na hainmneacha atá orthu.’ –Bréig-Arastatal, Fán Domhan, 393 R.Chr. Chan fhuil sé soiléir cad é go díreach a bhí ar intinn ag na Gréagaigh agus iad ag tabhairt ‘''Albion''’ ar an oileán, ach is dócha go bhfuil an t-ainm bunaithe ar ''albʰo'' 'bán' (cf. Sean-Ghréigis ἀλφός/al.pʰós/), agus tá tuairim ann go mb’iad [[Aillte bána Dover|Aillte Bána Dover]] a thug inspioráid do na taiscéalaithe. Is féidir fiú gur aithris Ghréagach ar ainm Ceilteach atá in '''Albion,''<nowiki/>' agus, más fíor, is dócha go mbeadh an t-ainm sin fréamhaithe in '<nowiki/>''albiyú,''<nowiki/>' agus 'ros geal' an ciall leis. <ref>https://www.britannica.com/place/Albion-island-Europe</ref> Cuireadh ainmneacha eile in áit '''Albion''<nowiki/>' i ndiaidh gur bunaíodh ceangail trádála ní ba dhlúithe eadar Breatain Mhór agus mór-thír na hEorpa. Tháinig leaganacha leithidí ''Πρεττανική'' (''Prettanikḗ''), ''Βρεττανία'' (''Brettanía''), agus an fhoirm Laidineach ''Brittania'', ó dhaonnainm an phobail Cheiltigh den oileán: na Pritani. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Britons|url=https://archive.org/details/britons00snyd|publisher=Blackwell Pub|date=2003|location=Malden, MA|author=Christopher A. Snyder}}</ref> == Tíreolaíocht == :''Féach freisin: [[Ceantair chomhairle na hAlban]]'' Cumhdaíonn mórthír na hAlba an trian thuaidh den Bhreatain. Seachas an mhórthír, tá trí príomh-ghrúpaí oileán de chuid na hAlba: [[Na hInnse Gall|na hInse Gall]] (ar an taobh thiar); [[na hInse Orc]], (ó thuaidh), chomh maith leis [[na hInse Shealtainn]] (atá suite níos faide fós ó thuaidh). Ó thaobh na tír-eolaíochta, tá mórthír na hAlba roinnte ina trí chuid: [[Na Garbhchríocha|Garbhchríocha na hAlban]], atá sléibhtiúil den chuid is mó; an Crios Lárnach, atá íseal go maith, agus Árdáin an Deiscirt, atá cnocach. Maireann mórchuid na ndaoine ins an Chrios Lárnach, agus is ann atá leath na sé chathair den tír: [[Dún Éideann]], [[Glaschú]], agus [[Sruighle]], mar aon le go leor bailte níos lú. Tá cuid mhór daoine ina gcónaí in Ísiltír an Oirthuaiscirt fosta, réigiún uirbeach mar a bhfuil dís na mbailte móra eile, mar atá [[Obar Dheathain]] agus [[Dún Déagh]]. Fágann sin [[Inbhear Nis]], i [[an Cuan Moireach|gCuan Moireach]], ar an scoilt eadar Ardáin an Iarthuaiscirt agus na [[Am Monadh Ruadh|Cairn Ghorma]]. Roinntear Alba i g[[contaetha na hAlban|contaetha traidisiúnta]] (Béarla; ''shire'', Gaeilge na hAlban; ''siorrachd''), ach sa bhliain [[1889]], nuair a cuireadh na [[Ceantair chomhairle na hAlban|comhairlí contae]] ar bun, cuireadh beagán atheagair orthu mar go raibh cuid díobh roinnte i mórán codanna, nó fiú ina smidiríní. [[Íomhá:Traigh Sheilebost.jpg|clé|mion|Traigh Sheilebost sna [[Na Hearadh|Hearadh]], sna hOileáin Siar]] == Clocheolaíocht == === Gluaiseacht na bPlátaí Teicteonacha === Níor tháinig codanna thuaidh agus theas d'oileán na Breataine le chéile ach 76 milliún bliain roimh thús an bholcánachais in Oirthear Labhaidh. Roimhe sin, bhí Alba ar imeall mhór-roinne [[Laurentia]], ina raibh [[Meiriceá Thuaidh]] agus [[an Ghraonlainn]] freisin. Bhí an chuid ó dheas den oileán (Sasana agus [[an Bhreatain Bheag]]) timpeall 40° ní b'aide ó dheas, gar don Afraic agus do Mheiriceá Theas i mór roinn Gonduana. Go luath sa tréimhse [[Ordaivíseach]], timpeall 475 milliún bliain ó shin, scaradh Sasana agus an Bhreatain Bheag, a bhí ar phláta [[Avalonia]], amach ó Ghonduana agus brúdh ó thuaidh an chuid sin talún i dtreo Laurentia. Rinneadh [[Aigéan Iapetus]], a bhí eadar an dá chríoch, a chaolú. Faoi lár [[Siolúrach|na Ré Siolúraí]], timpeall 420 milliún bliain ó shin, bhí ceangal ag a imeall ar fad Shnaidhme Iapetus, a leanann líne a théann soir-siar ó [[Caolas Solway|Chaolas Solway]] go [[Northumberland]] a bheag nó a mhór. Nuair a thosaigh an ré bholcánach ní ba dheireanaí, timpeall 270 bliain ó shin, ba chuid de Phangaea í Alba fós, ach bhí sí i ndiaidh bogadh ó thuaidh. Bhí Lodainn an Ear timpeall 8° ní b'fhaide ó thuaidh. Leanadh leis an bpróiseas ina raibh Pangaea ag teacht le chéile, ionas go raibh an t-aigéan is gaire, [[Aigéan Tethys]], eadar an Eoráise agus an Afraic. Féach [http://www.glg.ed.ac.uk/home/s9810658/eastlothian/plates/tectonics.html Cuntas ar theicteonaic]. == Teanga == Labhraíonn an daonra iomlán, nach mór, [[An Béarla|Béarla]], cé go labhraítear go leor foirmeacha agus canúintí éagsúla den [[An Albainis|Albainis]] (Béarla; ''Scots'') a bhfuil an-difríocht aige le gnáth-Bhéarla caighdeánach na hAlban. Baineann timpeall 1.1% den daonra feidhm as [[Gaeilge na hAlban]] (Gaeilge na hAlban: ''Gàidhlig'') i ngnáthchúrsaí an lae, go príomha i gceantair iargúlta i dtuaisceart agus in iarthar na tíre. Tá Béarla líofa ag na Gaeilgeoirí sin ar fad. Faoin am ar tháinig [[Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire|Séamus VI na hAlban]] i gcoróin i Sasana agus in Éirinn, ba í an Albainis, ar a dtugtar "Scots" nó "Lallans" freisin as Béarla (ón bhfocal ''Lowlands'', machairí), a labhraíodh sa tseanchúirt agus sa tseanpharlaimint. Ba as seanteanga Anglacach a labhraítí i sean-ríocht [[Bernicia]] i Northumbria, a ghabh an ríocht Bhriotánach [[Gododdin]] sa 6ú aois, agus is leis sin a claochlaíodh ainm na phríomhchathrach ó "[[Dún Éideann|Dhún Éideann]]" na Gaeilge go "Edinburgh" mar thugtar uirthi sa Bhéarla agus in Albainnis. [[File:Scots Gaelic speakers in the 2011 census.png|thumb|336px|left|% a bhí ábalta Gaeilge na hAlban a labhairt(2011)]] Gach duine atá 3 bliana nó níos sine 5,118,223. Ábalta an Béarla a labhairt go maith — 98.6%. Ábalta Gaeilge na hAlban a labhairt — 1.1%. Ábalta an Albainis a labhairt — 30.1%. Úsáideann teanga eile sa bhaile — 3.9% == Stair == Ba é [[Coinneach Mac Ailpín]] ar dtús a d'aontaigh ríocht na nGael agus na g[[na Cruithnigh|Cruithneach]] in Albain, nuair a thóg sé coróin na gCruithneach sa bhliain [[843]] AD. Go stairiúil, ó aimsir [[Dáibhí I na hAlban|Dháibhí I na hAlban]] (a bhí i réim idir na blianta [[1124]]–[[1153]]) ar a laghad, bhí scoilt chultúrtha le sonrú in Albain - [[Ísiltír na hAlban]], arbh í an Albainis, agus níos déanaí an Béarla, a príomhtheanga, agus Garbhchríocha na hAlban arbh í an tSean-Ghaeilge, agus níos déanaí Gaeilge na hAlban, a príomhtheanga. Leis sin cruthaíodh scoilt sa tír, agus sa stair bhí an Ísiltír faoi thionchair Shasana ní ba mhó: bhí an Ísiltír níos oscailte d'airm a d’ionsódh í ón deisceart, agus tháinig daoine in Ísiltír na hAlban faoi thionchar Shasana níos láidre mar gheall ar a ngaireacht le Sasana. Ba ghné ar leith in Albain é córas na gclann. I measc na gclann cáiliúil tá [[Clann Mhic Ghríogóir]] (''MacGregor''), [[Clann Mhic Dhónaill]] (''MacDonald'', [[Clann Mhic Cionnaith]] (''MacKenzie''), [[Clann Mhic Aoidh]] (''MacKay''), [[Clann Mhic Leoid]] (MacLeod), [[Clann Mhic Roibeard]] (''Robertson'') agus [[Clann Chambeul]] (''Campbell''). Sa ré stairiúil, ghlac Ísiltír na hAlban sórt córais [[Feodachas|feodach]] tar éis [[Gabháltas na Normannach|Ghabháltais na Normannach]] i Sasana, agus ba as clanna de bhunadh na Normannach a síolraíodh formhór na rithe tar éis circa 1100 AD. I measc na gclann seo bhí [[Clann Stíobhard]], [[Clann Brús]], [[Clann Dubhghlas]], [[Clann Porteous]], agus [[Clann Muirí]]. Le linn [[Cogadh na Saoirse in Albain|Chogadh na Saoirse in Albain]] (timpeall 1290 - 1363) d'éirigh muintir na hAlban amach i gcoinne riail Shasana, den chéad uair, faoi cheannas an ridire [[Uilleam Uallas]], agus níos déanaí, faoi cheannas [[Roibeard I, Rí na nAlbanach|Roibeard Brús]]. Chloígh Bruce na Sasanaigh ag [[Blàr Allt a' Bhonnaich|Cath Bannockburn]] sa bhliain [[1314]]. Sa bhliain [[1603]] fuair [[Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire|Rí Séamus VI na hAlban]] coróin Shasana óna dhúchas, agus ceapadh mar [[Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire|Rí Séamus I Shasana agus na hÉireann]] é. Bhog Séamus go [[Londain]] agus, as sin amach, níor fhill sé ar Albain ach aon uair amháin. Sa bhliain [[1707]] síníodh comhaontú idir Parlaimintí na hAlban agus Shasana ar a dtugtar [[Acht na hAontachta 1707|Acht an Aontais]]. Leis an gconradh a chur i bhfeidhm, bhí parlaimintí Shasana agus na hAlban le dúnadh, agus a gcumhachtaí go léir le haistriú go Parlaimint nua i Londain, a bheadh ansin mar [[Parlaimint na Ríochta Aontaithe|Pharlaimint]] ar an Ríocht nua aontaithe. Cuireadh aontas custaim agus airgeadra ar bun freisin. Lean an scéal ar aghaidh mar seo go dtí [[An Bhealtaine|Bealtaine]] sa bhliain [[1999]] nuair a ghnóthaigh Albain [[Párlamaid na h-Alba|parlaimint nua]]. Cé go raibh stádas parlaiminte náisiúnta ar thír neamhspleách ag sean-pharlaimint na hAlban, níl riar ag an bparlaimint nua ach i gcúrsaí intíre, mar go gcoinnítear freagracht ar chosaint, chúrsaí idirnáisiúnta agus chúrsaí áirithe eile in Albain faoi [[Tithe na Parlaiminte|Pharlaimint na Ríochta Aontaithe]]. Ar 18 Meán Fómhair 2014 cuireadh ceist neamhspleáchas Alban faoi reifreann, agus chinn 55% in aghaidh 45% den phobal fanacht mar chuid inmheánach den Ríocht Aontaithe. == Alba an lae inniu == Tá 32 roinn riaracháin in Albain. I gcaint na ndaoine, cuirtear síos fós ar 33 [[contaetha na hAlban|chontae thraidisiúnta]]. Tá 6 chathair in Albain go hoifigiúil, agus ón gceann is mó anuas, is iad sin: * [[Glaschú]] * [[Dún Éideann]], an phríomhchathair * [[Obar Dheathain]] * [[Dún Déagh]] * [[Inbhear Nis]] * [[Sruighlea]] Bealaí Uisce in Albain: * ''[[Abhainn|Aibhneacha]]'': An [[An Chluaidh|Chluaidh]], An [[Uisge Dhé|Dé]], An [[Deathan]], Abhainn [[Abhainn Dubh Éireann|Dubh Éireann]], An [[Linne Foirthe|Fhoirthe]], An [[Uisge Spé|Spé]], An [[Tatha]], An [[An Tuaidh|Tuaidh]]; * ''[[Caolas|Caolais]]'': Caolas [[Caolas Chluaidh|Chluaidh]], Caol [[Caol Dhornoch|Dhornoch]], Caolas [[Caolas Fhoirthe|Fhoirthe]], Caolas [[Caolas Latharna|Latharna]], Caolas [[Caolas Mhoireibh|Mhoireibh]], Caolas [[Caolas Solway|Solway]], Caolas [[Caolas Tatha|Tatha]]; * ''[[Caolsáile|Fiordanna]]'': Loch [[Loch Fine|Fine]], An [[An Linne Sheilich|Linne Sheilich]], Loch Long, Loch a’ Taoibh, Loch Sunart, Loch Neibhis, Loch Hourn, Loch Broom; * ''[[Loch]]a'': Loch [[Loch Laomainn|Laomainn]], Loch [[Loch Ma-ruibhe|Ma Ruibhe]], Loch [[Loch Mhórair|Mhórair]], Loch [[Loch Nis|Nis]], Loch [[Loch Obha|Obha]], Loch [[Loch Rainich|Rainich]], Loch [[Loch Sin|Sin]], Loch [[Loch Tatha|Tatha]], Loch [[Loch Teimheil|Teimheil]]. * Bealaí uisce cruthaithe agus méadaithe ag an duine: an Canál Cailedónach, Canál Crinan, Canál Fhoirthe & na Cluaidhe, Canál an Aontais. ==Cultúr== Tá cultúr cathartha ar leith ag Albain seachas an chuid eile den Bhreatain. Tagann cuid de ó dhifríochtaí a mhaireann mar gheall ar mhíreanna in Acht an Aontais, agus cuid eile ar éasca iad a aithint, ach nach éasca cur síos orthu. ===Dlí na hAlban=== Coinnítear in Albain a córas dleathach ar leith, bunaithe ar an [[dlí Rómhánach]], agus ina bhfuil gnéithe den [[dlí sibhialta]] agus den [[dlí comónta]] le sonrú. Tá sé scríofa i dtéarmaí an aontais le Sasana go gcoinneofaí córais dhleathacha ar leith. Baintear feidhm as abhcóidí, ar a dtugtar "''advocates''", agus bíonn na breithiúna céanna i gcásanna sibhialta agus i gcásanna coiriúla. ===An tOideachas in Albain === Tá córas oideachais dá cuid féin ag Albain freisin. In Acht an Aontais leagadh síos cearta na n[[ollscoil]]eanna Albanacha, ach, níos tábhachtaí fós, ba í Albain an chéad tír ó [[Sparta]] sa Ghréig chlasaiceach inar cuireadh córas [[oideachas|oideachais]] phoiblí ghinearálta i bhfeidhm. Thosaigh sé sin leis an Acht Oideachais sa bhliain 1696, agus bhí sé riachtanach do leanaí ó cuireadh Acht Oideachais 1872 i bhfeidhm. Mar bharr air sin, ar feadh dhá chéad bliain, bhí céatadán níos airde de dhaonra na hAlban tar éis oideachas a fháil ag leibhéil bunscoile, meánscoile agus tríú leibhéal ná in aon tír eile san [[an Eoraip|Eoraip]]. Is léir na difríochtaí oideachais sin ó líon na nAlbanach a ghlac ceannas ar a gcuid réimsí le linn na 18ú agus an 19ú haoiseanna. Tógann daltaí scoile na hAlban scrúdaithe ''Higher'' (seachas ''A-Levels'' mar atá i Sasana, sa Bhreatain Bheag agus i dTuaisceart Éireann). Chomh maith leis sin tógann céim onóracha in ollscoil Albanach ceithre bliana, seachas trí bliana mar atá sa chuid eile den Ríocht Aontaithe. Tá na córais ollscoile i gcuid de thíortha Chomhlathas na Náisiún (ar a dtugtaí Comhlathas na Breataine cheana) bunaithe níos mó ar chóras na hAlban seachas mar atá ar an gcóras atá in úsáid sa chuid eile den Ríocht Aontaithe. ===An Bhaincéireacht=== Tá gnéithe ar leith i gcóras baincéireachta na hAlban, freisin. Cé gurb é [[Banc Shasana]] banc ceannais Rialtas na Ríochta Aontaithe, eisíonn trí bhanc chorprach Albanach a nótaí bainc féin: ([[Bank of Scotland]], [[Royal Bank of Scotland]] agus [[Clydesdale Bank]]). Níl stádas [[dlíthairiscint|dlíthairisceana]] i Sasana, sa Bhreatain Bheag ná i dTuaisceart Éireann acusan (cé go n-úsáidtear timpeall na Breataine ar fad iad, go háirithe i dTuaisceart Éireann, áit a n-eisíonn Banc Uladh, Banc na hÉireann, AIB agus Danske Bank a gcuid nótaí bainc féin freisin). In Albain, níl stádas dlíthairisceana ag na nótaí seo ná ag nótaí Bhainc Shasana, mar nach bhfuil cur síos orthu i ndlí na hAlban, ach glactar go forleathan le nótaí na gceithre bhanc. Le plé níos faide, fch. [http://www.siliconglen.com/Scotland/1_7.html Legal Tender] Ba in Albain a cuireadh tús mar is ceart le córas baincéireachta brainse an lae inniu, (ina gcoinníonn bainc gréasán brainsí ar fud na tíre, seachas lár-oifig nó dhó). Ní ach mar gheall ar bhrú polaitiúil láidir i rith an 19ú haois a cuireadh cosc ar an gcóras baincéireachta láidir a bhí dá bharr ó sheilbh a thógáil ar chóras baincéireachta Shasana. Cé nach raibh fáilte roimh bhainc na hAlban ag an am, rinneadh aithris ar a modhanna gnó go forleathan, rud a thosaigh i Sasana agus ina dhiaidh sin ar fud an domhain. ===Spóirt=== Tá an-chuid eagrais [[spórt|spóirt]] náisiúnta sa tír, ar nós [[Conradh Peile na hAlban|Chonradh Peile na hAlban]] (''Scottish Football League''), nó [[Aontas Rugbaí na hAlban]] (SRU). Leis sin tugtar toscaireacht neamhspleách don tír ag go leor imeachtaí idirnáisiúnta spóirt, m.sh. [[sacar]] i g[[Corn Sacair an Domhain|Corn Peile an Domhain]]. Ní féidir le hAlbain dul i gcomórtas sna [[Cluichí Oilimpeacha]] go neamhspleách ámh, agus más mian le haclaithe na hAlban páirt a ghlacadh, déanann siad amhlaidh mar pháirt d'fhoireann náisiúnta na Ríochta Aontaithe. Cuireann an tír foireann chuig [[Cluichí an Chomhlathais]] ámh. Tá coiste [[Cumann Lúthchleas Gael|CLG]] in Albain mar [[CLG na hAlban]]. Tá sé mar chuid de [[Cumann Lúthchleas Gael na Breataine|Chumann Lúthchleas Gael na Breataine]]. === Na Meáin Chumarsáide === Tá meáin chumarsáide ar leith in Albain seachas mar atá sa chuid eile den Ríocht Aontaithe. Mar shampla, táirgeann sí páipéir nuachta ar nós ''The Daily Record'' (príomhnuachtán pháipéir-cúng na hAlban) agus an dá phríomhnuachtán pháipéir-leathain, ''The Herald'' bunaithe i nGlaschú, agus ''The Scotsman'' i nDún Éideann. D’athraigh ''The Herald'' a ainm ó ''Glasgow Herald'', chun aitheantas a fháil mar pháipéar náisiúnta seachas mar cheann réigiúnach. I measc pháipéir an Domhnaigh, tá an táblóideach ''Sunday Mail'' (foilsithe ag an ''Daily Record'') agus an ''Sunday Post'', agus tá ceangal ag an ''Sunday Herald'' le ''The Herald'' agus ag ''Scotland on Sunday'' le ''The Scotsman''. Tá nuachtáin laethúla réigiúnacha ann freisin, mar ''The Courier and Advertiser'' i nDún Déagh san oirthear, agus ''The Press and Journal'' a chlúdaíonn Obar Dheathain agus tuaisceart na tíre. É sin ar fad ráite, tá nuachtáin náisiúnta uile na Ríochta Aontaithe le fáil ar fud na hAlban agus is iondúil go léitear iadsan níos minice ná na páipéir nach bhfaightear lasmuigh d'Albain. Tá a cuid seirbhísí BBC féin ag Albain, mar shampla na stáisiúin náisiúnta raidió, BBC Radio Scotland agus an tseirbhís i nGaeilge na hAlban, BBC Radio nan Gàidheal (Gaeilge na hÉireann: ''Raidió na nGael''). Tá na stáisiún raidió náisiúnta de chuid an BBC agus go deimhin stáisiúin raidió neamhspleácha freisin le cloisteáil ar fud na tíre. Mar aon leis an raidió, cuirtear ar fáil leaganacha de na bealaí teilifíse náisiúnta BBC 1 agus BBC 2 trí BBC Scotland. Táirgtear cuid mhaith de chraolacháin an BBC Scotland Television do phobal na hAlban, ar nós cláir nuachta agus gnóthaí reatha, agus an sobaldráma bunaithe i nGlaschú, ''River City'', ach táirgtear cinn eile, ar nós drámaí agus cláir ghrinn, do lucht féachana ar fud na Ríochta Aontaithe, agus níos faide i gcéin. I gcodarsnacht leis an gcuid eile den Ríocht Aontaithe tá difríocht freisin i gclúdach ar spóirt, mar go bhfuil a sraitheanna sacair féin ag an tír, seachas cinn Shasana nó Thuaisceart Éireann. Cosúil leis an uile chuid eile den Ríocht Aontaithe, tá BBC Three, BBC 4 agus BBC iPlayer ar fáil ar fud na hAlban. Tá trí stáisiún teilifíse neamhspleácha ag craoladh in Albain, (''Scottish Television'', ''Grampian Television'' agus ''Border Television'') freisin. Cé go rabhadar neamhspleách cheana, is leis an gcomhlacht chéanna (''The Scottish Media Group'') anois Scottish TV agus Grampian, agus is beag difríochtaí atá eatarthu. Is casta an scéal é i gcás "Border", mar go gcuireann sé siúd seirbhís ar fáil d'áiteanna i ndeisceart na hAlban agus i dtuaisceart Shasana araon, chomh maith le h[[Oileán Mhanann]], agus tá seirbhísí nuachta ar leith anois aige don dá thaobh den teorann. Tá an chuid is mó de na craoltacháin neamhspleácha mar an gcéanna leo siúd i Sasana, sa Bhreatain Bheag agus i dTuaisceart Éireann, lasmuigh de nuacht agus cúrsaí reatha, spóirt, agus cláir chultúrtha agus na cláir a chraoltar i n[[Gaeilge na hAlban]]. === Gnéithe eile de chultúr na hAlban === Tá mothú cine agus náisiúin dá cuid féin ag Albain. Is léir ó thaighde a léirítear ó shuirbhéanna a dhéantar go mion agus go minic go mbraitheann muintir na hAlban gur Albanaigh, seachas Briotanaigh, iad go príomha, agus is amhlaidh atá an scéal i Sasana agus sa Bhreatain Bheag (áit a roghnaítear 'Sasanach' agus 'Breatnach' thar 'Briotanach'). Ina ainneoin sin ní ann do thromlach ar bith a vótálfadh ar son neamhspleáchais iomláin in Albain. Tá réimse canúintí dá cuid féin ag Béarla na hAlban freisin, arb ionann iad agus cúis bhróid do mhuintir na hAlban agus lena dtugtar le fios dóibh gur áit ar leith í an tír. Féach [[An Albainis|Albainis]]. == Creideamh == {| class="wikitable" style="float:right;" |+ '''Reilgiún I 2011''' |- ! colspan="1" style="background:#ffdead;" |Creideamh ! colspan="1" style="background:#ffdead;" |Céatadán den Daonra |- | align="center" style="background:#efefef;" | Eaglas na hAlban || 32.4% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Caitliceach Rómhánach || 15.9% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Críostaíocht eile || 5.5% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Moslamach || 1.4℅ |- | align="center" style="background:#efefef;" | Creidimh eile || 1.1% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Gan chreideamh || 36.7 |- | align="center" style="background:#efefef;" | Gan freagra || 7.0 |- | align="center" style="background:#efefef;" | '''Gach duine''' || '''5,295,403 (100%)''' |} Tá feidhmeanna eaglais náisiúnta ag [[Eaglais na hAlban]] (ar a dtugtar ''The Kirk'' go minic). Seachas mar atá in [[Eaglais na hÉireann]] nó in [[Eaglais Shasana]], tá foirm riaracháin [[Preisbitéarachas|Phreispitéirigh]] aici, nach bhfuil faoi smacht an stáit. Tagann sé seo ón gcaoi ar tháinig an t[[Reifirméisean|Athleasú Creidimh]] go hAlbain, gluaiseacht a thosaigh [[John Knox]] in [[1560]]. Ba i measc na ngnáthdhaoine den chuid is mó a tháinig Athrú Creidimh na hAlban ar an saol, agus roghnaigh muintir na hAlban an [[Preispitéarachas]] mar mhodh riartha ar a n-eaglais. Níorbh amhlaidh in Eaglais na hÉireann nó in Eaglais Shasana, áit ar chuir [[Anraí VIII Shasana|Anraí VIII]] Athrú Creidimh ar bun as a stuaim féin, agus inar roghnaigh sé modh riaracháin a bhí ag brath ar easpaig (macasamhail na hEaglaise Caitlicí Rómhánaí), modh a leanann fós sa dá eaglais. Tá roinnt eaglaisí Críostaí eile in Albain, ina measc an [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Caitliceachas Rómhánach]], a tháinig ar ais ar an saol tríd an inimirce ó Érinn tar éis do Phrotastúnaigh na hAlban é a chuir faoi chois go trom ón 16ú aois go dtí 1829. Is í anois an dara creideamh is mó í tar éis Eaglais na hAlban. Chomh maith leis an ''Kirk'' tá eaglaisí éagsúla [[An Protastúnachas|Protastúnacha]] in Albain, ina measc [[Eaglais Easpagach Albain]], ar lán-ball de [[Chomaoine an Anglacánachais|Comaoine an Anglacánachais]] í, agus [[Saor-Eaglais na hAlban]], eaglais Phreisbitéarach a tháinig ar an saol i scoilt ó Eaglais na hAlban, agus a dtugtar na ''Wee Frees'' ar a baill. Is é an t[[An tIoslam|Ioslámachas]] an [[creideamh]] neamh-[[An Chríostaíocht|Chríostaíoch]] is mó in Albain. [[Naomh Eòin Mac Gille Bhuidhe]] Naomh Eòin Ó Gille Bhuidhe Tá seanchleachtadh ag cuid mhaith d'Albanaigh ar thrioblóidí idir [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Caitlicigh]] agus [[An Protastúnachas|Protastúnaigh]], go háirithe timpeall ar Ghlaschú. Tá sé sin le sonrú le fada go háirithe i bhfostaíocht agus i gcúrsaí sacair. Tá laghdú mór ar a leithéid de [[seicteachas|sheicteachas]] in Albain seachas mar a bhí blianta ó shin, ach tá a rian le sonrú roinnt éigin fós. {| class="wikitable" style="float:right;" |+ '''Uimhreacha ar Chreideamh ó Dhaonáireamh na Ríochta Aontaithe 2001 in Albain:''' |- ! colspan="1" style="background:#ffdead;" |Creideamh ! colspan="1" style="background:#ffdead;" |Céatadán den Daonra |- | align="center" style="background:#efefef;" | Eaglais na hAlban || align="center" | 42% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Caitlicigh Rómhánacha || align="center" | 16% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Críostaithe eile|| align="center" | 7% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Ioslamaigh || align="center" | 0.8% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Búdaithe || align="center" | 0.1% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Sícigh || align="center" | 0.1% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Giúdaigh || align="center" | 0.1% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Hiondúigh || align="center" | 0.1% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Creidimh eile || align="center" | 0.5% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Gan aon chreideamh || align="center" | 28% |- | align="center" style="background:#efefef;" | Gan freagra || align="center" | 5% |- |} ==An Pholaitíocht== Ar an iomlán, tá polaitíocht na Ríochta Aontaithe le sonrú i bpolaitíocht na hAlban, ach le roinnt difríochtaí ann. Mar shampla, chomh maith leis na páirtithe náisiúnta atá le fáil ar fud na Ríochta Aontaithe, ([[Páirtí an Lucht Oibre (RA)|Páirtí an Lucht Oibre]], [[an Páirtí Caomhnaitheach (RA)|an Páirtí Coimeádach]] agus [[na Daonlathaigh Liobrálacha (RA)|na Daonlathaigh Liobrálacha]]) tá páirtithe ann nach bhfaightear taobh amuigh d'Albain. Ina measc, tá [[Páirtí Náisiúnta na hAlban]] (SNP), Páirtí Glas na hAlban, agus Páirtí Sóisialach na hAlban (SSP). Tá níos mó brí san páirtithe seo a cuireadh Parlaimint na hAlban ar bun i [[1998]]. Tá baint tar éis a bheith ag difríochtaí traidisiúnta idir an eite chlé agus an eite dheas le cur is cúiteamh ar an bhféinriail, rud a thug na páirtithe atá ar fud na Breataine roinnt tacaíochta dó thar am, cé gur tháinig athrú meoin ar na Coimeádaigh agus ar Lucht Oibre níos mó ná uair amháin. Agus dílárú na cumhachta ó pharlaimint náisiúnta na Ríochta Aontaithe i Londain tar éis tarlú cheana féin, is idir iad siúd a thacaíonn leis an neamhspleáchas d'Albain agus iad siúd atá ina choinne atá ceisteanna móra an lae i bpolaitíocht na hAlban dírithe. De réir mar atá an scéal ag titim amach, de réir an ''State of the Nation Poll'' [[2004]], ba mhaith le 66% d’Albanaigh níos mó cumhachta a bheith ag [[Parlaimint na hAlban]], agus níor mhaith ach le 2% na cumhachtaí a bheith arís faoi [[Westminster]]. == Ceann Stáit == Síolraíonn Banríon [[Eilís II na Ríochta Aontaithe]], [[Ceann Stáit]] na Ríochta Aontaithe, ó Rí Séamus VI na hAlban, an chéad mhonarc Albanach ar Rí freisin ar Shasana é ([[Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire|Rí Séamus I Shasana agus na hÉireann]] ón mbliain [[1603]] ar aghaidh). Cé go bhfuil roinnt conspóide fós i measc phobal na hAlban faoin teideal a ghlac sí ag a corónú (measann go leor in Albain gur chóir di, go loighciúil, ''Eilís I'' a thabhairt uirthi féin) thug cúirteanna na hAlban ceart do ''Eilís II'' mar theideal oifigiúil. Deir sí go leanfaidh monarcaí an traidisiún oird idirnáisiúnta sa todhchaí, a thugann an riail, nuair a bhíonn monarc i réimeas i níos mó ná críoch spleách amháin (nó i gcríocha neamhspleácha a aontaíonn le monarc amháin) agus ina bhfuil malairt in uimhir an mhonarc leis an ainm céanna iontu, go n-úsáidfear an uimhir is airde in aon cheann de na críocha go léir (san aimsir atá thart, bhí ríthe Albanacha-Sasanacha mar Shéamus VI/I agus Shéamus VII/II i réimeas thar ríochtaí ar leith de réir dlí, agus mar sin d'úsáid siad an dá uimhir). ==Geilleagar na hAlban== Tá go leor roinnte i [[geilleagar|ngeilleagar]] na hAlban. Tá tábhacht i gcónaí ag an [[ola]], cé go ndeachaigh innealtóireacht éadrom agus longcheártain i léig le blianta beaga anuas, agus tá an roinn seirbhíse, go háirithe [[an gnó airgeadais|an ghnó airgeadais]] agus ionaid ghlaoigh, níos tábhachtaí anois. Tá obair faoin tuath, ar nós na hiascaireachta agus na talmhaíochta, tábhachtach i gcónaí, cé go bhfuil fás i n''Gleann Sileacan'' na tíre le táirgeadh [[ríomhaire|ríomhairí]] agus [[fón póca|fóin phóca]]. Tá tábhacht fós ag baint le táirgeadh [[uisce beatha]], mar atá le gnó na [[turasóireacht]]a. [[Íomhá:Highland Cow and Calf.jpg|mion|[[Bó na nGarbhchríoch]], pór dúchasach d'Albain]] == Naisc sheachtracha == * [http://www.scotlandroyalty.org/ Ríthe agus banríonacha na hAlban] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200327103148/http://www.scotlandroyalty.org/ |date=2020-03-27 }} * [http://www.scotland.gov.uk/ Rialtas na hAlban] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516045815/http://www.scotland.gov.uk/ |date=2008-05-16 }} * [http://www.scottish.parliament.uk/ Parlaimint na hAlban] * [http://www.gro-scotland.gov.uk/ General Register Office for Scotland], ina bhfuil sonraí ón daonáireamh. * [http://www.ejcl.org/44/art44-1.html H.L. MacQueen, ''Scots Law and the Road to the New Ius Commune''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825073848/http://www.ejcl.org/44/art44-1.html |date=2018-08-25 }} vol. 4.4 ''Electronic Journal of Comparative Law'' (December 2000) * [http://www.bbc.co.uk/scotland/radioscotland/ Raidió na hAlban] * [http://www.sns.gov.uk Staitisticí ar chomharsanachtaí in Albain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031130075512/http://www.sns.gov.uk/ |date=2003-11-30 }} * [http://www.gaelic-scotland.co.uk/map-gaelic.html Mapa d'Albain i nGaeilge na hAlban] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050211004410/http://gaelic-scotland.co.uk/map-gaelic.html |date=2005-02-11 }} [[Catagóir:Albain| ]] [[Catagóir:Tíortha Gaelacha]] [[Catagóir:Ríocht Aontaithe de réir tíre]] t9o84ia4u4oyvg6atx32gaawh6r5p3h La Mama Theatre (Melbourne) 0 37078 1328061 1223975 2026-09-16T10:47:20Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328061 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Foirgneamh}} Amharclann bheag is ea '''La Mama Theatre''' a bhfuil an-tábhacht léi i gcúrsaí drámaíochta san Astráil. Tá sí le fáil ag 205 Faraday St, [[Carlton, Victoria|Carlton]] (fo-bhaile de chuid [[Melbourne]]), [[Victoria]]. Cuireadh ar bun í ar 30 Iúil 1967 agus ó shin i leith tá sí ag léiriú drámaí nua neamhghnácha. [[Betty Burstall]] a bhunaigh La Mama. Chuaigh sí féin agus a fear céile [[Tim Burstall]] go dtí Nua-Eabhrac sna seascaidí agus chuaigh an La MaMa Experimental Theatre Club i bhfeidhm go mór uirthi. Áit í a ligfeadh isteach ar chaoga ceint thú, áit a bhfeicfeá drámaí nua neamhfhoirmiúla idir mhaith agus olc. Bhí ardú meanman ag baint leis an obair ach ní raibh a leithéid le fáil in Melbourne. Chuaigh Betty chun cainte le lucht áitiúil drámaíochta faoi dhrámaí Astrálacha a léiriú ar bheagán costais agus shocraigh ar Carlton toisc gur cheantar beoga neamhghalánta lán de mhic léinn é agus rian an chultúir Iodálaigh air. Fuair sí foirgneamh dhá urlár a tógadh sa bhliain 1883 do Anthony Reuben Ford, clódóir, áit ilfheidhmiúil ar baineadh feidhm as ina dhiaidh sin mar mhonarcha buaitaisí, ceárta innealtóireachta leictrí agus monarcha fo-éadaí síoda. Anois tá sé liostáilte ar Chlár Oidhreachta Victoria.<ref>{{Lua idirlín |url=http://vhd.heritage.vic.gov.au/vhd/heritagevic#detail_places;5446 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2012-06-26 |archivedate=2011-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005070220/http://vhd.heritage.vic.gov.au/vhd/heritagevic#detail_places;5446 }}</ref> Tionscadal gan bhrabach ba ea La Mama agus fáilte aige roimh dhrámaí úra trialacha. Is beag dráma Astrálach a bhí á léiriú ag an am, agus ba é an chéad cheann a bhí le feiceáil ann ''Three Old Friends'' (1967), dráma le [[Jack Hibberd]]. Léiríodh an dráma ba mhó clú dá chuid, ''Dimboola'', ann sa bhliain 1969. D’eascair drámaíocht shainiúil Astrálach ó La Mama – drámaíocht a bhí fuinniúil, greannmhar, borb féin. Ní drámaí amháin a bhí ar siúl ann, ach saothair nua le cumadóirí, filí agus lucht scannánaíochta chomh maith. Tháinig daoine éirimiúla a d’fhágfadh a lorg ar a lán ealaíon san Astráil – drámadóirí, aisteoirí, stiúrthóirí, teicneoirí, ceoltóirí, lucht déanta scannán, filí, lucht grinn. Orthu bhí [[John Duigan]], [[David Williamson]], [[Barry Dickins]], [[John Romeril]], [[Judith Lucy]] agus [[Richard Frankland]].<ref>https://lamama.com.au/about-la-mama/la-mama-history/</ref> ==Dóiteán agus atógáil== Ar an 19 Bealtaine 2018 rinne dóiteán an-dochar do La Mama.<ref>https://www.abc.net.au/news/2018-05-19/la-mama-theatre-vows-to-rebuild-after-fire-destroys-carlton-base/9778856</ref> Táthar chun é a atógáil faoin mbliain 2021. Beidh an chuma chéanna ar an seanfhoirgneamh agus tógfar foirgneamh os a chomhair amach. Ní bheidh athrú ar an spás léirithe ná ar na sain-nithe a bhaineann leis (an staighre istigh, an chomhla agus an tinteán). Beidh an fhoireann riaracháin ag obair in áit ar leith.<ref>https://lamama.com.au/rebuild-la-mama/</ref> == Tagairtí == {{reflist}} == Le léamh == * Jones, Liz le Betty Burstall agus [[Helen Garner]], ''La Mama: History of a Theatre''. Penguin Books Australia, 1988 * Robertson, Tim, ''[[The Pram Factory]]: The Australian Performing Group Recollected''. [[Melbourne University Press]], 2001 == Naisc sheachtracha == * [http://www.lamama.com.au/ Suíomh La Mama] [[Catagóir:Amharclanna]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Astrálacha]] [[Catagóir:Melbourne]] ixm71x5ogxzj8caqhbsyspm1j2i1k9w Giar 0 48702 1328034 1195848 2026-09-15T18:24:00Z R. Henrik Nilsson 65582 Íomhá : 1916 AB Lidkoepings Mekaniska Verkstad 8 inch thread cutting lathe serial 1546 change gears for SKF Sweden view 3.jpg | mion | Giar-roth fiaclach 100 fiacail ó 1916. 1328034 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:1916 AB Lidkoepings Mekaniska Verkstad 8 inch thread cutting lathe serial 1546 change gears for SKF Sweden view 3.jpg|mion|upright=0.75|Giar-roth fiaclach 100 fiacail ó 1916.]] Gaireas chun gluaisne rothlaithe a athrú ina luas is/nó ina threo rothlaithe eile. Sa bhfoirm bhunúsach, bíonn giar-roth fiaclach is féidir a úsáid i bhfíoraíochtaí agus cuingreacha éagsúla chun cóimheas oiriúnach an rothlú aschuir is an rothlú ionchuir a bhaint amach. Tugtar ''ardú giar'' ar chóras giaranna a thugann luas rothlú aschuir níos mó ná an luas ionchuir. Nuair is lú an luas aschuir, is córas ísliú giar é.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Giar|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=315}}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Fréamh an Eolais}} {{síol}} gykfcec4w9cvu9afk66n99me1yop1gp Sam Smàlaidh 0 77283 1328026 1240708 2026-09-15T14:49:05Z Stephan1000000 39047 1328026 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Sraith Teilifíse|num_seasons=16|num_episodes=319}} Clár [[Teilifís|teilifíse]] do pháistí ar [[S4C]] agus [[BBC]] is ea '''Sam Smàlaidh''' nó '''Sam an fear tine''' nó '''Sam an fear dóiteáin''' ([[Breatnais]]: Sam Tân, Béarla: Fireman Sam). Tá clú agus cáil air i measc na n-óg<ref>ELeathanach 277, 20 Samhain 2017</ref>. [[Íomhá:Tonypandy Fire Station - geograph.org.uk - 460894.jpg|mion|Tonypandy|clé]] == Na carachtair == Tá an tsraith suite sa bhaile ficseanach Pontypandy, sa Bhreatain Bheag. Meascán de na hainmneacha [[Pontypridd]] agus [[Tonypandy]] atá ann, dhá bhaile atá suite timpeall 5 mhíle óna chéile sa Bhreatain Bheag Theas. Is fear beag dóiteáin é Sam. Is as an Pontypandy é. Labhraíonn Sam Breatnais, teanga na Breataine Bige. == Stair == Scríobh Rob Lee an tsraith bunaithe ar choincheap ag Dave Gingell agus Dave Jones, fir dhóiteáin as [[Sasana]]. Ar dtús, bhí Sam Tân le feiceáil ar theilifís Breatnaise [[S4C]] i [[1985]] agus tar éis sin i m[[An Béarla|Béarla]] ar [[BBC]]1 i [[1987]]. [[Íomhá:S4C logo 1988-1995.svg|clé|mion|lógó S4C 1988-1995]] == Gnó == Tá na cláir theilifíse le fáil i 155 tír agus i 36 [[Teanga (cumarsáid)|teanga]] eile freisin, an Béarla ina measc. Tá os cionn aon mhilliún DVD de chuid Sam díolta ar fud an domhain go dtí seo (2017 dar le ELeathanach). == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Cartúin]] [[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1985]] [[Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine]] [[Catagóir:Cláir do pháistí]] 57pqbnfsiqf6fjvh0qqyj8cl0ltajar Weezer 0 85850 1328027 1327846 2026-09-15T15:17:22Z Conradder 34685 /* Baill */ 1328027 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is banna [[Rac-cheol|rac-cheoil]] as [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] é '''Weezer'''. Bunaíodh an banna i 1992 in [[Los Angeles]]. Ó 2001, is iad [[Rivers Cuomo]], [[Brian Bell]], [[Scott Shriner]] agus [[Pat Wilson]] baill an ghrúpa. Dhíol siad 10 milliún ceirnín sna [[Stáit Aontaithe]] agus 35 milliún ceirnín ar fud an domhain go dtí seo. == Stair == ===Bunú an bhanna=== I 1989, bhog [[Rivers Cuomo]] ó Mansfield, [[Connecticut]] go [[Los Angeles]] lena bhanna miotal trom ''Avant Garde'' (nó ''Zoom''). Dhíscaoil an grúpa agus bhuail sé le [[Partrick Wilson]]. Bhog sé isteach le Wilson agus a chara [[Matt Sharp]]. Bhunaigh Cuomo agus Wilson an banna ''Fuzz'' le [[Scottie Chapman]] ar dhordghiotár. D'éirigh Chapman as an bhanna go luath agus d'athchóirigh an banna mar ''Sixty Wrong Sausages''. Bhí cara Cuomo, Pat Finn, ar dhordghiotár agus [[Jason Cropper]] ar an ghiotár. Dhíscaoil an banna go luath. Bhog Cuomo go [[Santa Monica, California]] agus thaifead sé samplaí. Bhunaigh Cuomo, Wilson, Sharp agus Cropper Weezer ar 14 Feabhra 1992. Sheinn siad a gcéad cheolchoirm ar 12 Márta 1992. Shínigh siad le ''[[Geffen Records]]'' i mí Meithimh 1993. ===An "t-Albam Gorm" (1994)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Gorm)}} Thaifead Weezer a gcéad albam ag ''[[Electric Lady Studios]]'' i g[[Cathair Nua-Eabhrac]], leis an léiritheoir [[Ric Ocasek]]. Briseadh Cooper i rith taifeadta. Tháinig [[Brian Bell]] in ionad Cooper ar ghiotár. Chuir siad a gcéad [[Weezer (albam gorm)|albam eapainmneach]] (nó ''An t-Albam Gorm'') amach i mí Bealtaine 1994. Chuir siad a gcéad [[Singil (ceol)|shingil]] amach, ''[[Undone - The Sweater Song]]'', agus stiúir [[Spike Jonze]] an físeán. Bhí an físeán gean air le MTV agus bhí an t-amhrán ag uimhir 57 sa ''Billboard Hot 100''. Stiúir Jonez a ndara físeán, ''[[Buddy Holly (amhrán)|Buddy Holly]]'', fosta agus bhí a lán uainíochta ag an físeán ar MTV. Bhí an t-amhrán ag uimhir 18 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Chuir singil eile amach, ''[[Say It Ain't So]]'' agus fuair sé moladh mór. Bhí sé ag uimhir 51 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 7 ar ''Billboard Modern Rock''. [[Íomhá:Matt_Sharp_The_Rentals_2007.jpg|mion|deas|D'fhág Matt Sharp Weezer i 1997]] Fuair an t-Albam Gorm moladh mór agus ba rath ar an tráchtáil é. Is é a n-albam sárdhíola é. === Pinkerton (1995-97) === {{Príomhalt|Pinkerton}} I 1994, bhí sos ó turas ag Weezer agus chuaigh Cuomo go Connecticut chun samplaí a thaifeadadh don albam nua. Ba é a choincheap rac-cheoldráma i [[spás]] darb ainm ''[[Songs from the Blackhole]]''. D'fhorbair Weezer an coincheap i 1995. Chláraigh Cuomo le [[Ollscoil Harvard|Harvard]] ag deireadh 1995. D'éirigh a scríobh amhrán níos dorcha ansin agus thréig sé an coincheap ''Songs from the Blackhole''. Fosta, bhunaigh Sharp ''[[The Rentals]]'' agus chuir siad an t-albam ''[[Return of the Rentals]]'' amach (le Partick Wislon ar drumaí) Chuir Weezer a ndara albam amach, [[Pinkerton]] ar 24 Meán Fómhair, 1996. Tá na singlí ''[[El Scorcho]]'', ''[[The Good Life]]'' agus ''[[Pink Triangle]]'' san albam. Bhí an t-albam seo níos dorcha agus bhí fuaim ghiorraisc aige. Bhí titim ar an díolachán agus bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna, ach anois, tá cultas bunaithe ag an albam. [[Íomhá:Rivers_Cuomo_in_Thailand.jpg|mion|deas|Rivers Cuomo (1997)]] === Bearna (1997-2000) === Chríochnaigh Weezer an turas ''Pinkerton'' i lár 1997 agus bhí bearna acu. D'fhill Wilson abhaile i [[Portland, Oregon]] oibriú ar a thionscadal eile, ''The Special Goodness'', agus d'oibrigh Bell lena bhanna ''Space Twins''. I 1998, d'imigh Sharp an banna mar difríochta leis na baill eile. D'fhill Cuomo go Harvard ach thóg sé sos díriú ar scríobh amhrán. Bhunaigh sé banna nua le ceoltóirí as Bostún agus sheinn siad cupla seó le h-ábhar nua. Chuaigh Wilson go Bostún agus chuaigh se isteach i [[Homie]], tionscadal Cuomo eile. Bhí [[Greg Brown]] (''[[Cake (banna)|Cake]]'' agus ''[[Deathray]]''), Matt Sharp, [[Yuval Gabay]] (''[[Soul Coughing]]'' agus ''[[Sulfur (banna)|Sulfur]]''), [[Adam Orth]] (''Shufflepuck'') agus [[Mikey Welsh]] sa bhanna fosta. Níor chuir siad ach amhrán amháin amach, darb ainm ''American Girls'', don scannán ''[[Meet the Deedles]]''. I mí Feabhra 1998, d'athaontaigh Cuomo, Wilson agus Bell in Los Angeles. D'fhostaigh siad Mikey Welsh dordghiotár a sheinm. Sheinn Welsh le [[Juliana Hatfield]] roimhe sin. Chleacht siad agus thaifead siad samplaí go dtí ag deireadh 1998 ach bhí frustrachas agus easaontas sa bhanna. D'fhill Wilson go Portland. I mí na Samhna 1998, sheinn an bhanna dhá sheó, le drumadóir eile, faoi ainm ''Goat Punishment''. Níor sheinn siad ach amhráin [[Nirvana]] agus [[Oasis]]. Sa mhíonna ina dhiaidh sin, bhí [[dúlagar]] ar Cuomo agus b'aonarán é. Rinne sé turgnaimh lena cheol agus scríobh sé 121 amhrán faoi 1999. An uair úd, d'oibrigh Wilson le ''The Special Goodness'' agus d'oibrigh Bell le ''Space Twins'' aris. Chuaigh Welsh ar thuras le Juliana Hatfield. === Teacht ar ais agus An "t-Albam Glas" (2000-01) === [[Íomhá:MikeyWelshWinter2010.jpg|mion|deas|Mikey Welsh (2010)]] {{Príomhalt|Weezer (Albam Glas)}} D'athaontaigh Weezer i mí Aibreáin 2000 agus sheinn siad ag an ''Fuji Rock Festival''. Ó mhí Aibreáin go mí na Bealtaine 2000, chleacht siad agus thriail siad amhráin nua i Los Angeles. D'fhill siad go dtí an ardán i mí an Mheithimh 2000 agus sheinn siad seónna beaga gan iarraidh, faoi ainm ''Goat Punishment'' arís. Sheinn siad naoi ndáta ar an ''Warped Tour'' fosta. Thaifead siad albam nua agus d'fhostaigh siad Ric Ocasek léiriú arís. Cuireadh [[Weezer (albam glas)|An t-Albam Glas]] amach ar 15 Bealtaine 2001. Ba é ''[[Hash Pipe]]'' an chéad singil ón albam. Bhí sé ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Eisíodh ''[[Island in the Sun]]'' mar an dara singil agus bhí an-tóir idirnáisiúnta ar an amhrán. Chuir siad ''[[Photograph (amhrán Weezer)|Photograph]]'' amach i mí na Samhna 2001. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar '' Billboard 200'' agus bhain sé platanam amach o shin. D'fhag Welsh Weezer in 2001 mar strus agus mí-úsáid drugaí. Tháinig [[Scott Shriner]] in ionad Welsh ar dhordghiotár. === ''Maladroit'' (2002) === {{Príomhalt|Maladroit}} I mí Aibreáin 2002, Chuir Matt Sharp an dlí ar Weezer. Shocraigh siad an cás gan dul chun cúirte. Thit an banna amach leis an lipéad, Interscope, fosta. D'ainneoin an fadhbanna seo, chuir siad a gceathrú albam amach, ''[[Maladroit]]'', ar 14 Bealtaine 2002. Bhí léirmheasanna dearfacha ag an albam ach bhí titim ar an díolachán. Fosta, chuir siad dhá shinglí amach on albam seo: ''[[Dope Nose]]'' agus ''[[Keep Fishin']]''. Ar 23 Márta 2004, chuir Weezer a gcéad DVD amach, darb ainm [[Weezer – Video Capture Device: Treasures from the Vault 1991–2002|Video Capture Device]]. Chuir [[Karl Koch]] (cúntóir don bhanna) an DVD le cheile. === ''Make Believe'' (2003-06) === {{Príomhalt|Make Believe (albam Weezer)}} Roimh na seisiúin don ceathrú albam, d'oibrigh Wilson agus Bell ar a dtionscadail eile. In 2003, chuir Bell ''[[The End of Imagining]]'' amach le ''Space Twins'' agus chuir Wilson ''[[Land Air Sea]]'' amach le ''The Special Goodness''. Ó mhí na Nollag 2003 go fómhar 2004, thaifead an banna a lán ábhair don albam nua le [[Rick Rubin]]. Cuireadh an t-albam, ''[[Make Believe (albam Weezer)|Make Believe]]'', amach ar 10 Bealtaine 2005. Bhí an t-albam ag uimhir 2 ar ''Billboard 200''. In ainneoin rath brabúsach, bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna. [[Íomhá:Weezer_2005.jpg|mion|deas|Weezer (2005)]] Bhí an-ráchairt ar an chéad singil, ''[[Beverly Hills (amhrán Weezer)|Beverly Hills]]'', sna Stáit Aontaithe agus go hidirnáisiúnta. Bhí sé ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 10 ar ''Billboard Hot 100''. Fuair an amhrán a gcéad ainmniúchán ''[[Grammy]]'' sa chatagóir ''Best Rock Song''. Ba é ''[[We Are All on Drugs]]'' a ndara singil ón albam. Bhí an tríú singil, ''[[Pefect Situtation]]'', ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 51 ar ''Billboard Hot 100''. Chuir siad ceathrú singil, ''[[This is Such a Pity]]'', fosta. D'úsáid an banna uirlisí breise ar an turas ''Make Belive'', mar shampla [[pianó]] agus [[sintéiseoir]]. Fuair siad giotáraí eile, darb ainm Bobby Schneck, fosta. Sheinn Weezer in [[Éirinn]] don chéad uair ar 6 Iúil 2005 in [[Sráid an Bhiocáire]] agus sheinn siad i m[[Baile Átha Cliath]] arís i mí Lúnasa 2005. === An "t-Albam Dearg" (2006-08)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Dearg)}} Tar éis ''Make Believe'', bhí sos ag an bhanna. D'fhill Cuomo go Harvard agus fuair sé [[céim]] i 2006. Ar 18 Meitheamh 2006, phós Cuomo Kyoko Ito. D'fhreastail na baill den bhanna reatha an pósadh agus, fosta, Matt Sharp agus Jason Cropper. I rith an tsosa seo, bhí Bell agus Wilson sa scannán ''[[Factory Girl]]'' agus thug siad amhrán don fhuaimrian (leagan d'amhrán de chuid ''[[The Velvet Underground|Velvet Underground]]'', darb ainm ''Heroin''). Thosaigh Bell tionscadal nua: ''[[The Relationship]]''. Cuireadh ''[[Weezer (albam dearg)|Weezer]]'', nó An t-Albam Dearg, amach in mí an Mheithimh 2006.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|teideal=Weezer - Red Album|údar=Félim Borland|dáta=2008-07-05|language=GA|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2026-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250805113143/https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|archivedate=5 Lúnasa 2025}}</ref> Tháirg Rick Rubin an t-albam le Weezer agus mheasc [[Rich Costey]] é. Tháirg [[Jacknife Lee]] dhá amhrán ar an albam fosta. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' agus fuair sé léirmheasanna dearfacha. Bhain an chéad singil ón albam, ''[[Pork and Beans]]'' barr ''Billboard Modern Rock Tracks'' amach agus bhí sé ag uimhir 64 ar '' Billboard Hot 100''. Fosta, bhuaigh a fhíseán [[Grammy]] do '' Best Short Form Music Video''. Chuir siad trí shingil eile ón albam: ''[[Trouble Maker]]'', ''[[Dreamin']]'' agus ''[[The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)]]''. Sheinn siad cúig dháta sa [[an tSeapáin|tSeapáin]] ag tús mhí Mheán Fómhair. Chuaigh siad ar an turas ''Troublemaker'' ansin agus sheinn siad aon sheó is fiche i [[Meiriceá]] agus [[Ceanada]]. === ''Raditude'' agus ''Hurley'' (2009–13) === {{Príomhalt|Raditude|Hurley (albam Weezer)}} In 2009, chuaigh siad ar camchuairt le [[Blink-182]]. Sheinn [[Josh Freese]] na drumaí go sealadach ar an turas mar d'athraigh Patrick Wilson go giotár. Dúirt Wilson gurbh fhearr le Cuomo gníomhach a bheith ar stáitse agus chuir an giotár as do a ghluaiseacht. Ar 18 Lúnasa 2009, chuir siad an chéad singil amach ón albam nua, ''"(If You're Wondering If I Want You To) I want you to"''. Bhí sé ag uimhir 81 ar ''Billboard Hot 100''. ''Raditude'' an t-ainm atá ar an albam, mhol an t-aisteoir [[Rainn Wilson]] an t-ainm. Cuireadh an t-albam amach ar 3 Samhain 2009 agus bhí sé ag uimhir 7 ar ''Billboard 200''. Sceidealaigh turas do mhí na Nollag 2009. Ar 6 Nollaig 2009, bhí Cuomo gortaithe mar thuairteáil a bhus camchuairte. Bhí trí [[easna]] bhriste agus fuiliú inmheánach aige, agus bhí dhá easna bhriste ag a chúntóir fosta. Bhí a bhean cheile, a leanbh agus an buime ar an bhus fosta, ach ní raibh siad gortaithe. Bhí an turas curtha siar ach thosaigh sé aris ar 20 Eanáir 2010. Ní raibh Weezer le Geffin Records níos mó. Shínigh siad le lipéad neamhspleách ''[[Epitaph Records]]''. Cuireadh an t-albam ''[[Hurley (albam Weezer)|Hurley]]'' amach i mí Mheán Fómhair 2010 trí ''Epitaph''. Bhí an chéad singil ón albam, ''[[Memories]]'' ar an fhuaimrian don scannán ''[[Jackass 3D]]'' fosta. I mí na Samhna 2010, chuir siad albam díolama amach, darb ainm ''[[Death to False Metal]]''. Fosta, thug siad amhráin do na scannáin ''[[Cars 2]] agus ''[[Shrek Forever After]]'' Ar 8 Deireadh Fómhair 2011, fuair iar-dhordghiotáraí Mickey Welsh bás mar ródháileog amhrasta i g[[Chicago, Illinois]]. Sheinn Weezer i gChicago an oíche dár gcionn go díreach agus thug siad ómós dó. === ''Everything Will Be Alright in the End'' agus An "tAlbam Bán" (2013-16) === [[Íomhá:Weezer,_City_Of_Trees_2016.jpg|mion|deas|(C-D) Bell, Cuomo agus Shriner (2016)]] {{Príomhalt|Everything Will Be Alright in the End|Weezer (Albam Bán)}} Thosaigh an banna ag taifeadadh le Ric Ocasek, an léiritheoir ar an Albam Gorm agus an tAlbam Glas. Cuireadh ''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' amach ar 7 Deireadh Fómhair 2014. Fuair an t-albam léirmheasanna fabhracha de ghnáth. Ar 26 Deireadh Fómhair 2015, Chuir an banna singil nua, ''"[[Thank God for Girls]]"'', amach trí ''[[Apple Music]]''. Seachtain ina dhiaidh sin, chuir an banna dara shingil, "''[[Do you wanna get high?]]"'', amach. Ar 14 Eanáir 2016, chuir siad singil eile, ''"[[King of the World]]"'', amach agus d'fhógair siad an [[Weezer (albam bán)|tAlbam Bán]]. Cuireadh ''[[Weezer (albam bán)|Weezer]]'' amach ar 1 Aibreán 2016 agus bhí sé ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. Fosta, shínigh an banna le h[[Atlantic Records]]. === ''Pacific Daydream'' (2017–18)=== {{Príomhalt|Pacific Daydream}} Ar 16 Márta 2017, chuir siad amhrán nua ''[[Feels Like Summer]]'' amach, an chéad singil ón albam nua. Fuair sé freagairt éagsúil ón leantóirí ach bhí an-rath ar an amhrán sa raidió ailtéarnach (bhí sé ag uimhir 2 ar ''Alternative Airplay chart''). D'fhógair Weezer ''[[Pacific Daydream]]'' ar 16 Lúnasa agus chuir sé an albam amach ar 27 Deireadh Fómhair. Ar 17 Lúnasa, chuir siad singil bolscaireachta, ''[[Mexican Fender]]'' amach. Chuir siad ''Beach Boys'' amach an mí dár gcionn agus chuir siad ''Weekend Woman'' amach an mí ina dhiaidh sin. Ba é ''[[Happy Hour (amhrán Weezer)|Happy Hour]]'' an dara singil ón albam agus bhí sé ag uimhir 9 ar ''Alternative Airplay chart''. Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. === An "tAlbam Téal" agus an "tAlbam Dubh" (2018-19) === {{Príomhalt|Weezer (Albam Téal)|Weezer (Albam Dubh)}} Tar éis feachtais leantóra ar [[Twitter]], d'eisigh Weezer leagan d'amhrán de chuid [[Toto (banna)|Toto]], ''[[Africa (amhrán Toto)|Africa]]'', ar 29 Bealtaine 2018. Roimhe sin, throlláil an banna leantóirí agus d'eisigh siad leagan den amhrán ''[[Rosanna (amhrán Toto)|Rosanna]]''. I mí Lúnasa 2018, bhí ''Africa'' ag uimhir 1 ar ''Billboard Alternative Songs''. D'fhreagair Toto agus d'eisigh siad leagan d'amhrán de chuid Weezer, [[Hash Pipe]]. Leis an rath d'''Africa'', chuir Weezer albam gan choinne amach le leaganacha. Eisíodh [[Weezer (albam Téal)|an tAlbam Téal]] ar 24 Eanáir 2019 agus bhí sé brabúsach. Ar 20 Meán Fómhair 2018, chuir Weezer ''[[California Snow]]'' amach don scannán 2018 ''Spell''. Ar 11 Deireadh Fómhair 2018, chuir siad ''[[Can't Knock the Hustle]]'' amach - an chéad singil óna n-albam nua. D'eisigh siad singil eile, ''[[Zombie Bastards]]'', ar 21 Samhain agus d'fhógair siad [[Weezer (albam dubh)|an tAlbam Dubh]]. Eisíodh na amhráin "''High as a Kite''" agus "''Living in LA''" ar 21 Feabhra. Eisíodh an t-albam ar 1 Márta 2019. Chuaigh siad ar turas airéine le ''[[Pixies]]''. === ''OK Human'' agus ''Van Weezer'' (2019–21) === {{Príomhalt|OK Human|Van Weezer}} Ar 24 Eanáir 2019, d'fhógair Cuomo, in agallamh le [[Zane Lowe]], gur thaifead Weezer traiceanna bunúsacha d'albam nua. Fosta, dúirt Cuomo go raibh sé ag Obair ar albam eile leis an teideal oibre [[Van Weezer]]. Ar 10 Meán Fómhair 2019, d'fhógair Weezer [[Hella Mega Tour]] le [[Green Day]] agus [[Fall Out Boy]]. Fosta, chuir siad an chéad singil ó Van Weezer amach: ''[[The End of the Game]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 2 ar chairt ''Alternative Airplay''. thaifead an banna leagan den amhrán ''[[Lost in the Woods]]'' don scannán 2019 ''[[Frozen II]]' agus cuireadh ar an albam fuaimriain é. Ar 6 Bealtaine 2020, chuir Weezer an singil amach ''[[Hero (amhrán Weezer)|Hero]]'', ómós don oibrithe riachtanacha sa [[Paindéim COVID-19|Phaindéim COVID-19]]. Ag an am céanna, d'fhógartha siad an mhoill de ''Van Weezer''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 10 Bealtaine 2020, bhí páirt acu in eipeasóid de chuid ''[[The Simpsons]]'': ''The Hateful Eight-Year Olds''. Ar 14 Lúnasa 2020, d'fhógair Weezer go n-eiseoidh siad ''Van Weezer'' i mí na Bealtaine 2021 agus, ar an lá céanna, chuir siad an singil ''"Beginning of the End"'' amach don scannán ''Bill & Ted Face the Music''. Fuair [[Eddie Van Halen]] bás ar 6 Deireadh Fómhair 2020, mar sin, tiomnaíodh an t-albam dó. Tiomnaíodh an t-albam do [[Ric Ocasek]] fosta. Bhí sé an léiritheoir ar an [[Weezer (albam gorm)|Albam Gorm]], [[Weezer (albam glas)|Albam Glas]] agus ''[[Everything Will Be Alright in the End]]''. Fuair Ocasek bás i mí Mheán Fómhair 2019. Ar 18 Eanáir 2021, d'fhógair Weezer a gceathrú h-albam déag, ''[[OK Human]]'' (imeartas ar ''[[OK Computer]]'' le [[Radiohead]]), agus eisíodh ar 29 Eanáir. Eisíodh an t-amhrán ''[[All My Favorite Songs]]'' le leagan eile leis an bhanna indie ''[[AJR]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' agus ainmníodh do [[Grammy]] é. D'fhostaigh an banna [[ceolfhoireann]] ocht bpíosa is tríocha don albam agus ní thaifead siad ach le trealamh [[analógach]]. Chuir siad ''I Need Some of That'' amach ar 21 Aibreán 2021 agus, ar 7 Bealtaine 2021, eisíodh ''[[Van Weezer]]'' faoi dheireadh. === ''SZNZ'', turais agus ceiliúradh 30 bliain (2021–inniu) === {{Príomhalt|SZNZ: Spring|SZNZ: Summer|SZNZ: Autumn|SZNZ: Winter}} Bhí ''Hella Mega Tour'' curtha siar mar [[Paindéim COVID-19|COVID-19]] ach thosaigh an chuid Mheiriceánach ar 24 Iúil 2021 in [[Arlington, Texas]]. Chuaigh an chuid [[An Eoraip|Eorpach]] go dtí [[an Ostair]], [[an Bheilg]], [[an Ísiltír]], [[Sasana]], [[Albain]], [[an Fhrainc]] agus [[Éirinn]] (sheinn siad i b[[Páirc Mharlaí]]). Ar 11 Márta 2022, d'fhógair Weezer ''SZNZ'', sraith ceithre ceirnín leathfhada le téama faoi na séasúir. Eisíodh an chéad EP, ''[[SZNZ: Spring]]'', ar 20 Márta. Eisíodh an príomhshingil, ''[[A Little Bit of Love]]'' ar 16 Márta agus bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 20 Meitheamh, bhí Weezer ar ''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' agus sheinn siad ''[[Records (amhrán)|Records]]'', an príomhshingil de chuid ''[[SZNZ: Summer]]''. Bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' fosta. Phleanáil an banna cónaitheacht ar Broadway ach cealaíodh í mar an costais mhóra. Ar 19 Meán Fómhair, sheinn Weezer faoin ainm ''Goat Punishment'' arís, sa ''Troubadour,'', [[Hollywood (Los Angeles)|Hollywood]] agus sheinn siad ''SZNZ: Winter'' don chéad uair. Fosta, seoladh an singil de chuid ''SZNZ:Autumn'': ''What Happens After You?'' agus eisíodh ar 22 Meán Fómhair é. Ar 9 Nollaig 2022, chuir Weezer ''I Want a Dog'' amach. Bhí sé an príomhshingil ón EP deireanach sa tsraith, ''[[SZNZ: Winter]]''. Eisíodh ''SZNZ: Winter'' ar 21 Nollaig 2022. In mí na Samhna 2023, bhí Weezer sa scannán [[Netflix]] [[Family Switch]]. I mí an Mheithimh 2024, thosaigh Weezer turas s[[an Ríocht Aontaithe]] agus Éirinn le [[The Smashing Pumpkins|Smashing Pumpkins]]. Ar 1 Samhain, chuir siad "eagrán an-shómasach" den Albam Gorm amach. Ar 10 Meitheamh 2025, thosaigh siad a dturas Eorpach i m[[Beirlín]] agus seinnfidh siad ag [[Coláiste na Tríonóide]] ar 2 Iúil. == Baill == {{col-begin}} {{col-2}} === Baill reatha === *[[Rivers Cuomo]] – amhránaí, giotár, méarchlár (1992–inniu) *[[Patrick Wilson]] – drumaí, cnaguirlisí (1992–present), fonnadóireacht taca(2007–inniu); giotár, méarchlár(2007–2012) *[[Brian Bell]] – giotár, fonnadóireacht taca (1993–inniu), méarchlár (2000–inniu) *[[Scott Shriner]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca(2001–inniu), méarchlár (2007–inniu) {{col-2}} ===Iarbhaill=== *[[Matt Sharp]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1992–1998) *[[Jason Cropper]] – giotár, fonnadóireacht taca(1992–1993) *[[Mikey Welsh]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1998–2001; b. 2011) ===Iarcheoltóirí camchuairte=== *Bobby Schneck – méarchlár, giotár, dordghiotár (2000–2005) *[[Josh Freese]] – drumaí, cnaguirlisí (2009–2012) *[[Daniel Brummel]] – méarchlár, giotár(2012–2014) *Dave Elitch – drumaí, cnaguirlisí (2022; ionadaí ar Patrick Wilson) {{col-end}} Deirtear gurb é cúntóir an bhanna, [[Karl Koch]], an cúigiú ball neamhoifigiúil. Tá a lán ról aige, mar shampla, ródaí, grianghrafadóir, stiúrthóir gréasáin, bainisteoir meán sóisialta, cartlannaí, staraí agus stiúrthóir ealaíne. Fosta, sheinn sé cnaguirlisí ar ''Butterfly'' as ''Pinkerton'' agus comhscríobh sé ''The Show Must Go On'' as an Albam Ór. '''Amlíne''' {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:90 bottom:95 top:5 right:10 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:14/02/1992 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3 ScaleMajor = increment:3 start:1993 ScaleMinor = increment:1 start:1993 Colors = id:lvocals value:red legend:Amhránaí id:bvocals value:pink legend:Fonnadóireacht_taca id:guitar value:teal legend:Giotár id:keys value:purple legend:Méarchlár id:bass value:blue legend:Dordghiotár id:drums value:orange legend:Drumaí,_cnaguirlisí id:album value:black legend:Albam id:EP value:gray(0.7) legend:EP id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = color:album layer:back at:10/05/1994 at:24/09/1996 at:15/05/2001 at:14/05/2002 at:10/05/2005 at:03/06/2008 at:03/11/2009 at:10/09/2010 at:07/10/2014 at:01/04/2016 at:27/10/2017 at:24/01/2019 at:01/03/2019 at:29/01/2021 at:07/05/2021 at:20/03/2022 at:21/06/2022 at:22/09/2022 at:21/12/2022 at:21/08/2026 color:EP layer:back at:29/10/1996 at:07/12/2000 at:24/09/2002 at:16/12/2008 at:10/06/2016 BarData = bar:Rivers text:Rivers Cuomo bar:Jason text:Jason Cropper bar:Brian text:Brian Bell bar:Matt text:Matt Sharp bar:Mikey text:Mikey Welsh bar:Scott text:Scott Shriner bar:Patrick text:Patrick Wilson PlotData = width:11 bar:Rivers from:start till:end color:lvocals bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:guitar bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bass bar:Patrick from:start till:end color:drums bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:guitar bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bass bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bass width:7 bar:Rivers from:start till:end color:guitar bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:guitar bar:Brian from:01/12/2000 till:end color:keys bar:Scott from:01/07/2007 till:end color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:guitar width:5 bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:keys width:3 bar:Rivers from:start till:end color:keys bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:bvocals bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bvocals bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:bvocals bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bvocals bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bvocals bar:Patrick from:01/08/1993 till:30/09/1993 color:bvocals bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:bvocals bar:Patrick from:01/01/2018 till:31/12/2020 color:bvocals bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:bvocals }} == Dioscliosta == === Albaim === {{div col}} *''[[Weezer (albam gorm)]]'' (1994) *''[[Pinkerton]]'' (1996) *''[[Weezer (albam glas)]]'' (2001) *''[[Maladroit]]'' (2002) *''[[Make Believe]]'' (2005) *''[[Weezer (albam dearg)]]'' (2008) *''[[Raditude]]'' (2009) *''[[Hurley (albam)|Hurley]]'' (2010) *''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' (2014) *''[[Weezer (albam bán)]]'' (2016) *''[[Pacific Daydream]]'' (2017) *''[[Weezer (albam téal)]])'' (2019) *''[[Weezer (albam dubh)]]'' (2019) *''[[OK Human]]'' (2021) *''[[Van Weezer]]'' (2021) *SZNZ: Spring (2022){{efn|group=note|name=n1|Ar dtús, rangaíodh gach eisiúint de ''SZNS'' mar cheirnín leathfhada, ach, rangaíodh arís mar albaim stiúideo iad i ndiaidh don bhanna an t[[Weezer (albam ór)|Albam Ór]] a eisiúint, sa bhliain 2026 }} *SZNZ: Summer (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Autumn (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Winter (2022){{efn|group=note|name=n1}} *''[[Weezer (albam ór)]]'' (2026) {{div col end}} ==Nótaí == <references group="note"/> == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Weezer}} [[Catagóir:Racghrúpaí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1992]] 1tw7mr60o9dywsfamjwk78fqqzx0o1v 1328028 1328027 2026-09-15T15:44:00Z Conradder 34685 /* SZNZ, turais agus ceiliúradh 30 bliain (2021–inniu) */ 1328028 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is banna [[Rac-cheol|rac-cheoil]] as [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] é '''Weezer'''. Bunaíodh an banna i 1992 in [[Los Angeles]]. Ó 2001, is iad [[Rivers Cuomo]], [[Brian Bell]], [[Scott Shriner]] agus [[Pat Wilson]] baill an ghrúpa. Dhíol siad 10 milliún ceirnín sna [[Stáit Aontaithe]] agus 35 milliún ceirnín ar fud an domhain go dtí seo. == Stair == ===Bunú an bhanna=== I 1989, bhog [[Rivers Cuomo]] ó Mansfield, [[Connecticut]] go [[Los Angeles]] lena bhanna miotal trom ''Avant Garde'' (nó ''Zoom''). Dhíscaoil an grúpa agus bhuail sé le [[Partrick Wilson]]. Bhog sé isteach le Wilson agus a chara [[Matt Sharp]]. Bhunaigh Cuomo agus Wilson an banna ''Fuzz'' le [[Scottie Chapman]] ar dhordghiotár. D'éirigh Chapman as an bhanna go luath agus d'athchóirigh an banna mar ''Sixty Wrong Sausages''. Bhí cara Cuomo, Pat Finn, ar dhordghiotár agus [[Jason Cropper]] ar an ghiotár. Dhíscaoil an banna go luath. Bhog Cuomo go [[Santa Monica, California]] agus thaifead sé samplaí. Bhunaigh Cuomo, Wilson, Sharp agus Cropper Weezer ar 14 Feabhra 1992. Sheinn siad a gcéad cheolchoirm ar 12 Márta 1992. Shínigh siad le ''[[Geffen Records]]'' i mí Meithimh 1993. ===An "t-Albam Gorm" (1994)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Gorm)}} Thaifead Weezer a gcéad albam ag ''[[Electric Lady Studios]]'' i g[[Cathair Nua-Eabhrac]], leis an léiritheoir [[Ric Ocasek]]. Briseadh Cooper i rith taifeadta. Tháinig [[Brian Bell]] in ionad Cooper ar ghiotár. Chuir siad a gcéad [[Weezer (albam gorm)|albam eapainmneach]] (nó ''An t-Albam Gorm'') amach i mí Bealtaine 1994. Chuir siad a gcéad [[Singil (ceol)|shingil]] amach, ''[[Undone - The Sweater Song]]'', agus stiúir [[Spike Jonze]] an físeán. Bhí an físeán gean air le MTV agus bhí an t-amhrán ag uimhir 57 sa ''Billboard Hot 100''. Stiúir Jonez a ndara físeán, ''[[Buddy Holly (amhrán)|Buddy Holly]]'', fosta agus bhí a lán uainíochta ag an físeán ar MTV. Bhí an t-amhrán ag uimhir 18 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Chuir singil eile amach, ''[[Say It Ain't So]]'' agus fuair sé moladh mór. Bhí sé ag uimhir 51 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 7 ar ''Billboard Modern Rock''. [[Íomhá:Matt_Sharp_The_Rentals_2007.jpg|mion|deas|D'fhág Matt Sharp Weezer i 1997]] Fuair an t-Albam Gorm moladh mór agus ba rath ar an tráchtáil é. Is é a n-albam sárdhíola é. === Pinkerton (1995-97) === {{Príomhalt|Pinkerton}} I 1994, bhí sos ó turas ag Weezer agus chuaigh Cuomo go Connecticut chun samplaí a thaifeadadh don albam nua. Ba é a choincheap rac-cheoldráma i [[spás]] darb ainm ''[[Songs from the Blackhole]]''. D'fhorbair Weezer an coincheap i 1995. Chláraigh Cuomo le [[Ollscoil Harvard|Harvard]] ag deireadh 1995. D'éirigh a scríobh amhrán níos dorcha ansin agus thréig sé an coincheap ''Songs from the Blackhole''. Fosta, bhunaigh Sharp ''[[The Rentals]]'' agus chuir siad an t-albam ''[[Return of the Rentals]]'' amach (le Partick Wislon ar drumaí) Chuir Weezer a ndara albam amach, [[Pinkerton]] ar 24 Meán Fómhair, 1996. Tá na singlí ''[[El Scorcho]]'', ''[[The Good Life]]'' agus ''[[Pink Triangle]]'' san albam. Bhí an t-albam seo níos dorcha agus bhí fuaim ghiorraisc aige. Bhí titim ar an díolachán agus bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna, ach anois, tá cultas bunaithe ag an albam. [[Íomhá:Rivers_Cuomo_in_Thailand.jpg|mion|deas|Rivers Cuomo (1997)]] === Bearna (1997-2000) === Chríochnaigh Weezer an turas ''Pinkerton'' i lár 1997 agus bhí bearna acu. D'fhill Wilson abhaile i [[Portland, Oregon]] oibriú ar a thionscadal eile, ''The Special Goodness'', agus d'oibrigh Bell lena bhanna ''Space Twins''. I 1998, d'imigh Sharp an banna mar difríochta leis na baill eile. D'fhill Cuomo go Harvard ach thóg sé sos díriú ar scríobh amhrán. Bhunaigh sé banna nua le ceoltóirí as Bostún agus sheinn siad cupla seó le h-ábhar nua. Chuaigh Wilson go Bostún agus chuaigh se isteach i [[Homie]], tionscadal Cuomo eile. Bhí [[Greg Brown]] (''[[Cake (banna)|Cake]]'' agus ''[[Deathray]]''), Matt Sharp, [[Yuval Gabay]] (''[[Soul Coughing]]'' agus ''[[Sulfur (banna)|Sulfur]]''), [[Adam Orth]] (''Shufflepuck'') agus [[Mikey Welsh]] sa bhanna fosta. Níor chuir siad ach amhrán amháin amach, darb ainm ''American Girls'', don scannán ''[[Meet the Deedles]]''. I mí Feabhra 1998, d'athaontaigh Cuomo, Wilson agus Bell in Los Angeles. D'fhostaigh siad Mikey Welsh dordghiotár a sheinm. Sheinn Welsh le [[Juliana Hatfield]] roimhe sin. Chleacht siad agus thaifead siad samplaí go dtí ag deireadh 1998 ach bhí frustrachas agus easaontas sa bhanna. D'fhill Wilson go Portland. I mí na Samhna 1998, sheinn an bhanna dhá sheó, le drumadóir eile, faoi ainm ''Goat Punishment''. Níor sheinn siad ach amhráin [[Nirvana]] agus [[Oasis]]. Sa mhíonna ina dhiaidh sin, bhí [[dúlagar]] ar Cuomo agus b'aonarán é. Rinne sé turgnaimh lena cheol agus scríobh sé 121 amhrán faoi 1999. An uair úd, d'oibrigh Wilson le ''The Special Goodness'' agus d'oibrigh Bell le ''Space Twins'' aris. Chuaigh Welsh ar thuras le Juliana Hatfield. === Teacht ar ais agus An "t-Albam Glas" (2000-01) === [[Íomhá:MikeyWelshWinter2010.jpg|mion|deas|Mikey Welsh (2010)]] {{Príomhalt|Weezer (Albam Glas)}} D'athaontaigh Weezer i mí Aibreáin 2000 agus sheinn siad ag an ''Fuji Rock Festival''. Ó mhí Aibreáin go mí na Bealtaine 2000, chleacht siad agus thriail siad amhráin nua i Los Angeles. D'fhill siad go dtí an ardán i mí an Mheithimh 2000 agus sheinn siad seónna beaga gan iarraidh, faoi ainm ''Goat Punishment'' arís. Sheinn siad naoi ndáta ar an ''Warped Tour'' fosta. Thaifead siad albam nua agus d'fhostaigh siad Ric Ocasek léiriú arís. Cuireadh [[Weezer (albam glas)|An t-Albam Glas]] amach ar 15 Bealtaine 2001. Ba é ''[[Hash Pipe]]'' an chéad singil ón albam. Bhí sé ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Eisíodh ''[[Island in the Sun]]'' mar an dara singil agus bhí an-tóir idirnáisiúnta ar an amhrán. Chuir siad ''[[Photograph (amhrán Weezer)|Photograph]]'' amach i mí na Samhna 2001. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar '' Billboard 200'' agus bhain sé platanam amach o shin. D'fhag Welsh Weezer in 2001 mar strus agus mí-úsáid drugaí. Tháinig [[Scott Shriner]] in ionad Welsh ar dhordghiotár. === ''Maladroit'' (2002) === {{Príomhalt|Maladroit}} I mí Aibreáin 2002, Chuir Matt Sharp an dlí ar Weezer. Shocraigh siad an cás gan dul chun cúirte. Thit an banna amach leis an lipéad, Interscope, fosta. D'ainneoin an fadhbanna seo, chuir siad a gceathrú albam amach, ''[[Maladroit]]'', ar 14 Bealtaine 2002. Bhí léirmheasanna dearfacha ag an albam ach bhí titim ar an díolachán. Fosta, chuir siad dhá shinglí amach on albam seo: ''[[Dope Nose]]'' agus ''[[Keep Fishin']]''. Ar 23 Márta 2004, chuir Weezer a gcéad DVD amach, darb ainm [[Weezer – Video Capture Device: Treasures from the Vault 1991–2002|Video Capture Device]]. Chuir [[Karl Koch]] (cúntóir don bhanna) an DVD le cheile. === ''Make Believe'' (2003-06) === {{Príomhalt|Make Believe (albam Weezer)}} Roimh na seisiúin don ceathrú albam, d'oibrigh Wilson agus Bell ar a dtionscadail eile. In 2003, chuir Bell ''[[The End of Imagining]]'' amach le ''Space Twins'' agus chuir Wilson ''[[Land Air Sea]]'' amach le ''The Special Goodness''. Ó mhí na Nollag 2003 go fómhar 2004, thaifead an banna a lán ábhair don albam nua le [[Rick Rubin]]. Cuireadh an t-albam, ''[[Make Believe (albam Weezer)|Make Believe]]'', amach ar 10 Bealtaine 2005. Bhí an t-albam ag uimhir 2 ar ''Billboard 200''. In ainneoin rath brabúsach, bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna. [[Íomhá:Weezer_2005.jpg|mion|deas|Weezer (2005)]] Bhí an-ráchairt ar an chéad singil, ''[[Beverly Hills (amhrán Weezer)|Beverly Hills]]'', sna Stáit Aontaithe agus go hidirnáisiúnta. Bhí sé ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 10 ar ''Billboard Hot 100''. Fuair an amhrán a gcéad ainmniúchán ''[[Grammy]]'' sa chatagóir ''Best Rock Song''. Ba é ''[[We Are All on Drugs]]'' a ndara singil ón albam. Bhí an tríú singil, ''[[Pefect Situtation]]'', ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 51 ar ''Billboard Hot 100''. Chuir siad ceathrú singil, ''[[This is Such a Pity]]'', fosta. D'úsáid an banna uirlisí breise ar an turas ''Make Belive'', mar shampla [[pianó]] agus [[sintéiseoir]]. Fuair siad giotáraí eile, darb ainm Bobby Schneck, fosta. Sheinn Weezer in [[Éirinn]] don chéad uair ar 6 Iúil 2005 in [[Sráid an Bhiocáire]] agus sheinn siad i m[[Baile Átha Cliath]] arís i mí Lúnasa 2005. === An "t-Albam Dearg" (2006-08)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Dearg)}} Tar éis ''Make Believe'', bhí sos ag an bhanna. D'fhill Cuomo go Harvard agus fuair sé [[céim]] i 2006. Ar 18 Meitheamh 2006, phós Cuomo Kyoko Ito. D'fhreastail na baill den bhanna reatha an pósadh agus, fosta, Matt Sharp agus Jason Cropper. I rith an tsosa seo, bhí Bell agus Wilson sa scannán ''[[Factory Girl]]'' agus thug siad amhrán don fhuaimrian (leagan d'amhrán de chuid ''[[The Velvet Underground|Velvet Underground]]'', darb ainm ''Heroin''). Thosaigh Bell tionscadal nua: ''[[The Relationship]]''. Cuireadh ''[[Weezer (albam dearg)|Weezer]]'', nó An t-Albam Dearg, amach in mí an Mheithimh 2006.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|teideal=Weezer - Red Album|údar=Félim Borland|dáta=2008-07-05|language=GA|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2026-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250805113143/https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|archivedate=5 Lúnasa 2025}}</ref> Tháirg Rick Rubin an t-albam le Weezer agus mheasc [[Rich Costey]] é. Tháirg [[Jacknife Lee]] dhá amhrán ar an albam fosta. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' agus fuair sé léirmheasanna dearfacha. Bhain an chéad singil ón albam, ''[[Pork and Beans]]'' barr ''Billboard Modern Rock Tracks'' amach agus bhí sé ag uimhir 64 ar '' Billboard Hot 100''. Fosta, bhuaigh a fhíseán [[Grammy]] do '' Best Short Form Music Video''. Chuir siad trí shingil eile ón albam: ''[[Trouble Maker]]'', ''[[Dreamin']]'' agus ''[[The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)]]''. Sheinn siad cúig dháta sa [[an tSeapáin|tSeapáin]] ag tús mhí Mheán Fómhair. Chuaigh siad ar an turas ''Troublemaker'' ansin agus sheinn siad aon sheó is fiche i [[Meiriceá]] agus [[Ceanada]]. === ''Raditude'' agus ''Hurley'' (2009–13) === {{Príomhalt|Raditude|Hurley (albam Weezer)}} In 2009, chuaigh siad ar camchuairt le [[Blink-182]]. Sheinn [[Josh Freese]] na drumaí go sealadach ar an turas mar d'athraigh Patrick Wilson go giotár. Dúirt Wilson gurbh fhearr le Cuomo gníomhach a bheith ar stáitse agus chuir an giotár as do a ghluaiseacht. Ar 18 Lúnasa 2009, chuir siad an chéad singil amach ón albam nua, ''"(If You're Wondering If I Want You To) I want you to"''. Bhí sé ag uimhir 81 ar ''Billboard Hot 100''. ''Raditude'' an t-ainm atá ar an albam, mhol an t-aisteoir [[Rainn Wilson]] an t-ainm. Cuireadh an t-albam amach ar 3 Samhain 2009 agus bhí sé ag uimhir 7 ar ''Billboard 200''. Sceidealaigh turas do mhí na Nollag 2009. Ar 6 Nollaig 2009, bhí Cuomo gortaithe mar thuairteáil a bhus camchuairte. Bhí trí [[easna]] bhriste agus fuiliú inmheánach aige, agus bhí dhá easna bhriste ag a chúntóir fosta. Bhí a bhean cheile, a leanbh agus an buime ar an bhus fosta, ach ní raibh siad gortaithe. Bhí an turas curtha siar ach thosaigh sé aris ar 20 Eanáir 2010. Ní raibh Weezer le Geffin Records níos mó. Shínigh siad le lipéad neamhspleách ''[[Epitaph Records]]''. Cuireadh an t-albam ''[[Hurley (albam Weezer)|Hurley]]'' amach i mí Mheán Fómhair 2010 trí ''Epitaph''. Bhí an chéad singil ón albam, ''[[Memories]]'' ar an fhuaimrian don scannán ''[[Jackass 3D]]'' fosta. I mí na Samhna 2010, chuir siad albam díolama amach, darb ainm ''[[Death to False Metal]]''. Fosta, thug siad amhráin do na scannáin ''[[Cars 2]] agus ''[[Shrek Forever After]]'' Ar 8 Deireadh Fómhair 2011, fuair iar-dhordghiotáraí Mickey Welsh bás mar ródháileog amhrasta i g[[Chicago, Illinois]]. Sheinn Weezer i gChicago an oíche dár gcionn go díreach agus thug siad ómós dó. === ''Everything Will Be Alright in the End'' agus An "tAlbam Bán" (2013-16) === [[Íomhá:Weezer,_City_Of_Trees_2016.jpg|mion|deas|(C-D) Bell, Cuomo agus Shriner (2016)]] {{Príomhalt|Everything Will Be Alright in the End|Weezer (Albam Bán)}} Thosaigh an banna ag taifeadadh le Ric Ocasek, an léiritheoir ar an Albam Gorm agus an tAlbam Glas. Cuireadh ''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' amach ar 7 Deireadh Fómhair 2014. Fuair an t-albam léirmheasanna fabhracha de ghnáth. Ar 26 Deireadh Fómhair 2015, Chuir an banna singil nua, ''"[[Thank God for Girls]]"'', amach trí ''[[Apple Music]]''. Seachtain ina dhiaidh sin, chuir an banna dara shingil, "''[[Do you wanna get high?]]"'', amach. Ar 14 Eanáir 2016, chuir siad singil eile, ''"[[King of the World]]"'', amach agus d'fhógair siad an [[Weezer (albam bán)|tAlbam Bán]]. Cuireadh ''[[Weezer (albam bán)|Weezer]]'' amach ar 1 Aibreán 2016 agus bhí sé ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. Fosta, shínigh an banna le h[[Atlantic Records]]. === ''Pacific Daydream'' (2017–18)=== {{Príomhalt|Pacific Daydream}} Ar 16 Márta 2017, chuir siad amhrán nua ''[[Feels Like Summer]]'' amach, an chéad singil ón albam nua. Fuair sé freagairt éagsúil ón leantóirí ach bhí an-rath ar an amhrán sa raidió ailtéarnach (bhí sé ag uimhir 2 ar ''Alternative Airplay chart''). D'fhógair Weezer ''[[Pacific Daydream]]'' ar 16 Lúnasa agus chuir sé an albam amach ar 27 Deireadh Fómhair. Ar 17 Lúnasa, chuir siad singil bolscaireachta, ''[[Mexican Fender]]'' amach. Chuir siad ''Beach Boys'' amach an mí dár gcionn agus chuir siad ''Weekend Woman'' amach an mí ina dhiaidh sin. Ba é ''[[Happy Hour (amhrán Weezer)|Happy Hour]]'' an dara singil ón albam agus bhí sé ag uimhir 9 ar ''Alternative Airplay chart''. Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. === An "tAlbam Téal" agus an "tAlbam Dubh" (2018-19) === {{Príomhalt|Weezer (Albam Téal)|Weezer (Albam Dubh)}} Tar éis feachtais leantóra ar [[Twitter]], d'eisigh Weezer leagan d'amhrán de chuid [[Toto (banna)|Toto]], ''[[Africa (amhrán Toto)|Africa]]'', ar 29 Bealtaine 2018. Roimhe sin, throlláil an banna leantóirí agus d'eisigh siad leagan den amhrán ''[[Rosanna (amhrán Toto)|Rosanna]]''. I mí Lúnasa 2018, bhí ''Africa'' ag uimhir 1 ar ''Billboard Alternative Songs''. D'fhreagair Toto agus d'eisigh siad leagan d'amhrán de chuid Weezer, [[Hash Pipe]]. Leis an rath d'''Africa'', chuir Weezer albam gan choinne amach le leaganacha. Eisíodh [[Weezer (albam Téal)|an tAlbam Téal]] ar 24 Eanáir 2019 agus bhí sé brabúsach. Ar 20 Meán Fómhair 2018, chuir Weezer ''[[California Snow]]'' amach don scannán 2018 ''Spell''. Ar 11 Deireadh Fómhair 2018, chuir siad ''[[Can't Knock the Hustle]]'' amach - an chéad singil óna n-albam nua. D'eisigh siad singil eile, ''[[Zombie Bastards]]'', ar 21 Samhain agus d'fhógair siad [[Weezer (albam dubh)|an tAlbam Dubh]]. Eisíodh na amhráin "''High as a Kite''" agus "''Living in LA''" ar 21 Feabhra. Eisíodh an t-albam ar 1 Márta 2019. Chuaigh siad ar turas airéine le ''[[Pixies]]''. === ''OK Human'' agus ''Van Weezer'' (2019–21) === {{Príomhalt|OK Human|Van Weezer}} Ar 24 Eanáir 2019, d'fhógair Cuomo, in agallamh le [[Zane Lowe]], gur thaifead Weezer traiceanna bunúsacha d'albam nua. Fosta, dúirt Cuomo go raibh sé ag Obair ar albam eile leis an teideal oibre [[Van Weezer]]. Ar 10 Meán Fómhair 2019, d'fhógair Weezer [[Hella Mega Tour]] le [[Green Day]] agus [[Fall Out Boy]]. Fosta, chuir siad an chéad singil ó Van Weezer amach: ''[[The End of the Game]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 2 ar chairt ''Alternative Airplay''. thaifead an banna leagan den amhrán ''[[Lost in the Woods]]'' don scannán 2019 ''[[Frozen II]]' agus cuireadh ar an albam fuaimriain é. Ar 6 Bealtaine 2020, chuir Weezer an singil amach ''[[Hero (amhrán Weezer)|Hero]]'', ómós don oibrithe riachtanacha sa [[Paindéim COVID-19|Phaindéim COVID-19]]. Ag an am céanna, d'fhógartha siad an mhoill de ''Van Weezer''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 10 Bealtaine 2020, bhí páirt acu in eipeasóid de chuid ''[[The Simpsons]]'': ''The Hateful Eight-Year Olds''. Ar 14 Lúnasa 2020, d'fhógair Weezer go n-eiseoidh siad ''Van Weezer'' i mí na Bealtaine 2021 agus, ar an lá céanna, chuir siad an singil ''"Beginning of the End"'' amach don scannán ''Bill & Ted Face the Music''. Fuair [[Eddie Van Halen]] bás ar 6 Deireadh Fómhair 2020, mar sin, tiomnaíodh an t-albam dó. Tiomnaíodh an t-albam do [[Ric Ocasek]] fosta. Bhí sé an léiritheoir ar an [[Weezer (albam gorm)|Albam Gorm]], [[Weezer (albam glas)|Albam Glas]] agus ''[[Everything Will Be Alright in the End]]''. Fuair Ocasek bás i mí Mheán Fómhair 2019. Ar 18 Eanáir 2021, d'fhógair Weezer a gceathrú h-albam déag, ''[[OK Human]]'' (imeartas ar ''[[OK Computer]]'' le [[Radiohead]]), agus eisíodh ar 29 Eanáir. Eisíodh an t-amhrán ''[[All My Favorite Songs]]'' le leagan eile leis an bhanna indie ''[[AJR]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' agus ainmníodh do [[Grammy]] é. D'fhostaigh an banna [[ceolfhoireann]] ocht bpíosa is tríocha don albam agus ní thaifead siad ach le trealamh [[analógach]]. Chuir siad ''I Need Some of That'' amach ar 21 Aibreán 2021 agus, ar 7 Bealtaine 2021, eisíodh ''[[Van Weezer]]'' faoi dheireadh. === ''SZNZ'', turais agus ceiliúradh 30 bliain (2021–26) === {{Príomhalt|SZNZ: Spring|SZNZ: Summer|SZNZ: Autumn|SZNZ: Winter}} Bhí ''Hella Mega Tour'' curtha siar mar [[Paindéim COVID-19|COVID-19]] ach thosaigh an chuid Mheiriceánach ar 24 Iúil 2021 in [[Arlington, Texas]]. Chuaigh an chuid [[An Eoraip|Eorpach]] go dtí [[an Ostair]], [[an Bheilg]], [[an Ísiltír]], [[Sasana]], [[Albain]], [[an Fhrainc]] agus [[Éirinn]] (sheinn siad i b[[Páirc Mharlaí]]). Ar 11 Márta 2022, d'fhógair Weezer ''SZNZ'', sraith ceithre ceirnín leathfhada le téama faoi na séasúir. Eisíodh an chéad EP, ''[[SZNZ: Spring]]'', ar 20 Márta. Eisíodh an príomhshingil, ''[[A Little Bit of Love]]'' ar 16 Márta agus bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 20 Meitheamh, bhí Weezer ar ''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' agus sheinn siad ''[[Records (amhrán)|Records]]'', an príomhshingil de chuid ''[[SZNZ: Summer]]''. Bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' fosta. Phleanáil an banna cónaitheacht ar Broadway ach cealaíodh í mar an costais mhóra. Ar 19 Meán Fómhair, sheinn Weezer faoin ainm ''Goat Punishment'' arís, sa ''Troubadour,'', [[Hollywood (Los Angeles)|Hollywood]] agus sheinn siad ''SZNZ: Winter'' don chéad uair. Fosta, seoladh an singil de chuid ''SZNZ:Autumn'': ''What Happens After You?'' agus eisíodh ar 22 Meán Fómhair é. Ar 9 Nollaig 2022, chuir Weezer ''I Want a Dog'' amach. Bhí sé an príomhshingil ón EP deireanach sa tsraith, ''[[SZNZ: Winter]]''. Eisíodh ''SZNZ: Winter'' ar 21 Nollaig 2022. In mí na Samhna 2023, bhí Weezer sa scannán [[Netflix]] [[Family Switch]]. I mí an Mheithimh 2024, thosaigh Weezer turas s[[an Ríocht Aontaithe]] agus Éirinn le [[The Smashing Pumpkins|Smashing Pumpkins]]. Ar 1 Samhain, chuir siad "eagrán an-shómasach" den Albam Gorm amach. Ar 10 Meitheamh 2025, thosaigh siad a dturas Eorpach i m[[Beirlín]] agus sheinn siad ag [[Coláiste na Tríonóide]] ar 2 Iúil. Sheinn siad ag ''[[Riot Fest]]'' i mí Mheán Fómhair 2025, le [["Weird Al" Yankovic]], [[Blink-182]], [[Jack White]], [[Green Day]] agus [[Idles]] agus, ar 18 agus 19 Deireadh Fómhair 2025, sheinn siad ag an fhéile ''[[When We Were Young]]'' i [[Las Vegas]]. === An tAlbam Ór agus turas (2026-inniu) === Go luath sa bhliain 2026, fuair an t-amhrán, "[[Go Away]]" (le [[Bethany Cosentino]]), borradh mar gur tháinig tóir air ar na meáin shóisialta, mar sin, chuaigh an t-amhrán chuig 90 ar an ''Billboard Hot 100''. I mí an Mhárta 2026, d'fhógair Weezer turas nua, darb ainm ''"The Gathering"'' ("an tionól"), le "The Shins" agus "Silversun Pickups". Ar 1 Aibreán, chuir siad "[[Shine Again]]" amach as a n-albam nua. Shínigh an banna le "Reprise Records" a fógraíodh ar an lá chéanna. Ar 3 Meitheamh, d'fhógair Weezer go n-eiseoidís a bhfichiú halbam, [[Weezer (albam ór)|an tAlbam Ór]], ar 21 Lúnasa. D'eisigh siad an dara singil as an albam, "[[We Might as Well Be Strangers]]" (leis an bhanna Mheiriceánach [[Wednesday (banna)|Wednesday]] ar an lá chéanna, fosta. Ar 5 Lúnasa, d'eisigh siad an tríú singil as an albam, "[[C.E.O. (amhrán)|C.E.O]]. == Baill == {{col-begin}} {{col-2}} === Baill reatha === *[[Rivers Cuomo]] – amhránaí, giotár, méarchlár (1992–inniu) *[[Patrick Wilson]] – drumaí, cnaguirlisí (1992–present), fonnadóireacht taca(2007–inniu); giotár, méarchlár(2007–2012) *[[Brian Bell]] – giotár, fonnadóireacht taca (1993–inniu), méarchlár (2000–inniu) *[[Scott Shriner]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca(2001–inniu), méarchlár (2007–inniu) {{col-2}} ===Iarbhaill=== *[[Matt Sharp]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1992–1998) *[[Jason Cropper]] – giotár, fonnadóireacht taca(1992–1993) *[[Mikey Welsh]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1998–2001; b. 2011) ===Iarcheoltóirí camchuairte=== *Bobby Schneck – méarchlár, giotár, dordghiotár (2000–2005) *[[Josh Freese]] – drumaí, cnaguirlisí (2009–2012) *[[Daniel Brummel]] – méarchlár, giotár(2012–2014) *Dave Elitch – drumaí, cnaguirlisí (2022; ionadaí ar Patrick Wilson) {{col-end}} Deirtear gurb é cúntóir an bhanna, [[Karl Koch]], an cúigiú ball neamhoifigiúil. Tá a lán ról aige, mar shampla, ródaí, grianghrafadóir, stiúrthóir gréasáin, bainisteoir meán sóisialta, cartlannaí, staraí agus stiúrthóir ealaíne. Fosta, sheinn sé cnaguirlisí ar ''Butterfly'' as ''Pinkerton'' agus comhscríobh sé ''The Show Must Go On'' as an Albam Ór. '''Amlíne''' {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:90 bottom:95 top:5 right:10 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:14/02/1992 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3 ScaleMajor = increment:3 start:1993 ScaleMinor = increment:1 start:1993 Colors = id:lvocals value:red legend:Amhránaí id:bvocals value:pink legend:Fonnadóireacht_taca id:guitar value:teal legend:Giotár id:keys value:purple legend:Méarchlár id:bass value:blue legend:Dordghiotár id:drums value:orange legend:Drumaí,_cnaguirlisí id:album value:black legend:Albam id:EP value:gray(0.7) legend:EP id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = color:album layer:back at:10/05/1994 at:24/09/1996 at:15/05/2001 at:14/05/2002 at:10/05/2005 at:03/06/2008 at:03/11/2009 at:10/09/2010 at:07/10/2014 at:01/04/2016 at:27/10/2017 at:24/01/2019 at:01/03/2019 at:29/01/2021 at:07/05/2021 at:20/03/2022 at:21/06/2022 at:22/09/2022 at:21/12/2022 at:21/08/2026 color:EP layer:back at:29/10/1996 at:07/12/2000 at:24/09/2002 at:16/12/2008 at:10/06/2016 BarData = bar:Rivers text:Rivers Cuomo bar:Jason text:Jason Cropper bar:Brian text:Brian Bell bar:Matt text:Matt Sharp bar:Mikey text:Mikey Welsh bar:Scott text:Scott Shriner bar:Patrick text:Patrick Wilson PlotData = width:11 bar:Rivers from:start till:end color:lvocals bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:guitar bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bass bar:Patrick from:start till:end color:drums bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:guitar bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bass bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bass width:7 bar:Rivers from:start till:end color:guitar bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:guitar bar:Brian from:01/12/2000 till:end color:keys bar:Scott from:01/07/2007 till:end color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:guitar width:5 bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:keys width:3 bar:Rivers from:start till:end color:keys bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:bvocals bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bvocals bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:bvocals bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bvocals bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bvocals bar:Patrick from:01/08/1993 till:30/09/1993 color:bvocals bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:bvocals bar:Patrick from:01/01/2018 till:31/12/2020 color:bvocals bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:bvocals }} == Dioscliosta == === Albaim === {{div col}} *''[[Weezer (albam gorm)]]'' (1994) *''[[Pinkerton]]'' (1996) *''[[Weezer (albam glas)]]'' (2001) *''[[Maladroit]]'' (2002) *''[[Make Believe]]'' (2005) *''[[Weezer (albam dearg)]]'' (2008) *''[[Raditude]]'' (2009) *''[[Hurley (albam)|Hurley]]'' (2010) *''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' (2014) *''[[Weezer (albam bán)]]'' (2016) *''[[Pacific Daydream]]'' (2017) *''[[Weezer (albam téal)]])'' (2019) *''[[Weezer (albam dubh)]]'' (2019) *''[[OK Human]]'' (2021) *''[[Van Weezer]]'' (2021) *SZNZ: Spring (2022){{efn|group=note|name=n1|Ar dtús, rangaíodh gach eisiúint de ''SZNS'' mar cheirnín leathfhada, ach, rangaíodh arís mar albaim stiúideo iad i ndiaidh don bhanna an t[[Weezer (albam ór)|Albam Ór]] a eisiúint, sa bhliain 2026 }} *SZNZ: Summer (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Autumn (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Winter (2022){{efn|group=note|name=n1}} *''[[Weezer (albam ór)]]'' (2026) {{div col end}} ==Nótaí == <references group="note"/> == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Weezer}} [[Catagóir:Racghrúpaí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1992]] 3xvjxvz5rw3sbcrc6a037sposbrs4h5 1328029 1328028 2026-09-15T15:52:11Z Conradder 34685 /* OK Human agus Van Weezer (2019–21) */ 1328029 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is banna [[Rac-cheol|rac-cheoil]] as [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] é '''Weezer'''. Bunaíodh an banna i 1992 in [[Los Angeles]]. Ó 2001, is iad [[Rivers Cuomo]], [[Brian Bell]], [[Scott Shriner]] agus [[Pat Wilson]] baill an ghrúpa. Dhíol siad 10 milliún ceirnín sna [[Stáit Aontaithe]] agus 35 milliún ceirnín ar fud an domhain go dtí seo. == Stair == ===Bunú an bhanna=== I 1989, bhog [[Rivers Cuomo]] ó Mansfield, [[Connecticut]] go [[Los Angeles]] lena bhanna miotal trom ''Avant Garde'' (nó ''Zoom''). Dhíscaoil an grúpa agus bhuail sé le [[Partrick Wilson]]. Bhog sé isteach le Wilson agus a chara [[Matt Sharp]]. Bhunaigh Cuomo agus Wilson an banna ''Fuzz'' le [[Scottie Chapman]] ar dhordghiotár. D'éirigh Chapman as an bhanna go luath agus d'athchóirigh an banna mar ''Sixty Wrong Sausages''. Bhí cara Cuomo, Pat Finn, ar dhordghiotár agus [[Jason Cropper]] ar an ghiotár. Dhíscaoil an banna go luath. Bhog Cuomo go [[Santa Monica, California]] agus thaifead sé samplaí. Bhunaigh Cuomo, Wilson, Sharp agus Cropper Weezer ar 14 Feabhra 1992. Sheinn siad a gcéad cheolchoirm ar 12 Márta 1992. Shínigh siad le ''[[Geffen Records]]'' i mí Meithimh 1993. ===An "t-Albam Gorm" (1994)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Gorm)}} Thaifead Weezer a gcéad albam ag ''[[Electric Lady Studios]]'' i g[[Cathair Nua-Eabhrac]], leis an léiritheoir [[Ric Ocasek]]. Briseadh Cooper i rith taifeadta. Tháinig [[Brian Bell]] in ionad Cooper ar ghiotár. Chuir siad a gcéad [[Weezer (albam gorm)|albam eapainmneach]] (nó ''An t-Albam Gorm'') amach i mí Bealtaine 1994. Chuir siad a gcéad [[Singil (ceol)|shingil]] amach, ''[[Undone - The Sweater Song]]'', agus stiúir [[Spike Jonze]] an físeán. Bhí an físeán gean air le MTV agus bhí an t-amhrán ag uimhir 57 sa ''Billboard Hot 100''. Stiúir Jonez a ndara físeán, ''[[Buddy Holly (amhrán)|Buddy Holly]]'', fosta agus bhí a lán uainíochta ag an físeán ar MTV. Bhí an t-amhrán ag uimhir 18 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Chuir singil eile amach, ''[[Say It Ain't So]]'' agus fuair sé moladh mór. Bhí sé ag uimhir 51 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 7 ar ''Billboard Modern Rock''. [[Íomhá:Matt_Sharp_The_Rentals_2007.jpg|mion|deas|D'fhág Matt Sharp Weezer i 1997]] Fuair an t-Albam Gorm moladh mór agus ba rath ar an tráchtáil é. Is é a n-albam sárdhíola é. === Pinkerton (1995-97) === {{Príomhalt|Pinkerton}} I 1994, bhí sos ó turas ag Weezer agus chuaigh Cuomo go Connecticut chun samplaí a thaifeadadh don albam nua. Ba é a choincheap rac-cheoldráma i [[spás]] darb ainm ''[[Songs from the Blackhole]]''. D'fhorbair Weezer an coincheap i 1995. Chláraigh Cuomo le [[Ollscoil Harvard|Harvard]] ag deireadh 1995. D'éirigh a scríobh amhrán níos dorcha ansin agus thréig sé an coincheap ''Songs from the Blackhole''. Fosta, bhunaigh Sharp ''[[The Rentals]]'' agus chuir siad an t-albam ''[[Return of the Rentals]]'' amach (le Partick Wislon ar drumaí) Chuir Weezer a ndara albam amach, [[Pinkerton]] ar 24 Meán Fómhair, 1996. Tá na singlí ''[[El Scorcho]]'', ''[[The Good Life]]'' agus ''[[Pink Triangle]]'' san albam. Bhí an t-albam seo níos dorcha agus bhí fuaim ghiorraisc aige. Bhí titim ar an díolachán agus bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna, ach anois, tá cultas bunaithe ag an albam. [[Íomhá:Rivers_Cuomo_in_Thailand.jpg|mion|deas|Rivers Cuomo (1997)]] === Bearna (1997-2000) === Chríochnaigh Weezer an turas ''Pinkerton'' i lár 1997 agus bhí bearna acu. D'fhill Wilson abhaile i [[Portland, Oregon]] oibriú ar a thionscadal eile, ''The Special Goodness'', agus d'oibrigh Bell lena bhanna ''Space Twins''. I 1998, d'imigh Sharp an banna mar difríochta leis na baill eile. D'fhill Cuomo go Harvard ach thóg sé sos díriú ar scríobh amhrán. Bhunaigh sé banna nua le ceoltóirí as Bostún agus sheinn siad cupla seó le h-ábhar nua. Chuaigh Wilson go Bostún agus chuaigh se isteach i [[Homie]], tionscadal Cuomo eile. Bhí [[Greg Brown]] (''[[Cake (banna)|Cake]]'' agus ''[[Deathray]]''), Matt Sharp, [[Yuval Gabay]] (''[[Soul Coughing]]'' agus ''[[Sulfur (banna)|Sulfur]]''), [[Adam Orth]] (''Shufflepuck'') agus [[Mikey Welsh]] sa bhanna fosta. Níor chuir siad ach amhrán amháin amach, darb ainm ''American Girls'', don scannán ''[[Meet the Deedles]]''. I mí Feabhra 1998, d'athaontaigh Cuomo, Wilson agus Bell in Los Angeles. D'fhostaigh siad Mikey Welsh dordghiotár a sheinm. Sheinn Welsh le [[Juliana Hatfield]] roimhe sin. Chleacht siad agus thaifead siad samplaí go dtí ag deireadh 1998 ach bhí frustrachas agus easaontas sa bhanna. D'fhill Wilson go Portland. I mí na Samhna 1998, sheinn an bhanna dhá sheó, le drumadóir eile, faoi ainm ''Goat Punishment''. Níor sheinn siad ach amhráin [[Nirvana]] agus [[Oasis]]. Sa mhíonna ina dhiaidh sin, bhí [[dúlagar]] ar Cuomo agus b'aonarán é. Rinne sé turgnaimh lena cheol agus scríobh sé 121 amhrán faoi 1999. An uair úd, d'oibrigh Wilson le ''The Special Goodness'' agus d'oibrigh Bell le ''Space Twins'' aris. Chuaigh Welsh ar thuras le Juliana Hatfield. === Teacht ar ais agus An "t-Albam Glas" (2000-01) === [[Íomhá:MikeyWelshWinter2010.jpg|mion|deas|Mikey Welsh (2010)]] {{Príomhalt|Weezer (Albam Glas)}} D'athaontaigh Weezer i mí Aibreáin 2000 agus sheinn siad ag an ''Fuji Rock Festival''. Ó mhí Aibreáin go mí na Bealtaine 2000, chleacht siad agus thriail siad amhráin nua i Los Angeles. D'fhill siad go dtí an ardán i mí an Mheithimh 2000 agus sheinn siad seónna beaga gan iarraidh, faoi ainm ''Goat Punishment'' arís. Sheinn siad naoi ndáta ar an ''Warped Tour'' fosta. Thaifead siad albam nua agus d'fhostaigh siad Ric Ocasek léiriú arís. Cuireadh [[Weezer (albam glas)|An t-Albam Glas]] amach ar 15 Bealtaine 2001. Ba é ''[[Hash Pipe]]'' an chéad singil ón albam. Bhí sé ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Eisíodh ''[[Island in the Sun]]'' mar an dara singil agus bhí an-tóir idirnáisiúnta ar an amhrán. Chuir siad ''[[Photograph (amhrán Weezer)|Photograph]]'' amach i mí na Samhna 2001. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar '' Billboard 200'' agus bhain sé platanam amach o shin. D'fhag Welsh Weezer in 2001 mar strus agus mí-úsáid drugaí. Tháinig [[Scott Shriner]] in ionad Welsh ar dhordghiotár. === ''Maladroit'' (2002) === {{Príomhalt|Maladroit}} I mí Aibreáin 2002, Chuir Matt Sharp an dlí ar Weezer. Shocraigh siad an cás gan dul chun cúirte. Thit an banna amach leis an lipéad, Interscope, fosta. D'ainneoin an fadhbanna seo, chuir siad a gceathrú albam amach, ''[[Maladroit]]'', ar 14 Bealtaine 2002. Bhí léirmheasanna dearfacha ag an albam ach bhí titim ar an díolachán. Fosta, chuir siad dhá shinglí amach on albam seo: ''[[Dope Nose]]'' agus ''[[Keep Fishin']]''. Ar 23 Márta 2004, chuir Weezer a gcéad DVD amach, darb ainm [[Weezer – Video Capture Device: Treasures from the Vault 1991–2002|Video Capture Device]]. Chuir [[Karl Koch]] (cúntóir don bhanna) an DVD le cheile. === ''Make Believe'' (2003-06) === {{Príomhalt|Make Believe (albam Weezer)}} Roimh na seisiúin don ceathrú albam, d'oibrigh Wilson agus Bell ar a dtionscadail eile. In 2003, chuir Bell ''[[The End of Imagining]]'' amach le ''Space Twins'' agus chuir Wilson ''[[Land Air Sea]]'' amach le ''The Special Goodness''. Ó mhí na Nollag 2003 go fómhar 2004, thaifead an banna a lán ábhair don albam nua le [[Rick Rubin]]. Cuireadh an t-albam, ''[[Make Believe (albam Weezer)|Make Believe]]'', amach ar 10 Bealtaine 2005. Bhí an t-albam ag uimhir 2 ar ''Billboard 200''. In ainneoin rath brabúsach, bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna. [[Íomhá:Weezer_2005.jpg|mion|deas|Weezer (2005)]] Bhí an-ráchairt ar an chéad singil, ''[[Beverly Hills (amhrán Weezer)|Beverly Hills]]'', sna Stáit Aontaithe agus go hidirnáisiúnta. Bhí sé ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 10 ar ''Billboard Hot 100''. Fuair an amhrán a gcéad ainmniúchán ''[[Grammy]]'' sa chatagóir ''Best Rock Song''. Ba é ''[[We Are All on Drugs]]'' a ndara singil ón albam. Bhí an tríú singil, ''[[Pefect Situtation]]'', ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 51 ar ''Billboard Hot 100''. Chuir siad ceathrú singil, ''[[This is Such a Pity]]'', fosta. D'úsáid an banna uirlisí breise ar an turas ''Make Belive'', mar shampla [[pianó]] agus [[sintéiseoir]]. Fuair siad giotáraí eile, darb ainm Bobby Schneck, fosta. Sheinn Weezer in [[Éirinn]] don chéad uair ar 6 Iúil 2005 in [[Sráid an Bhiocáire]] agus sheinn siad i m[[Baile Átha Cliath]] arís i mí Lúnasa 2005. === An "t-Albam Dearg" (2006-08)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Dearg)}} Tar éis ''Make Believe'', bhí sos ag an bhanna. D'fhill Cuomo go Harvard agus fuair sé [[céim]] i 2006. Ar 18 Meitheamh 2006, phós Cuomo Kyoko Ito. D'fhreastail na baill den bhanna reatha an pósadh agus, fosta, Matt Sharp agus Jason Cropper. I rith an tsosa seo, bhí Bell agus Wilson sa scannán ''[[Factory Girl]]'' agus thug siad amhrán don fhuaimrian (leagan d'amhrán de chuid ''[[The Velvet Underground|Velvet Underground]]'', darb ainm ''Heroin''). Thosaigh Bell tionscadal nua: ''[[The Relationship]]''. Cuireadh ''[[Weezer (albam dearg)|Weezer]]'', nó An t-Albam Dearg, amach in mí an Mheithimh 2006.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|teideal=Weezer - Red Album|údar=Félim Borland|dáta=2008-07-05|language=GA|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2026-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250805113143/https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|archivedate=5 Lúnasa 2025}}</ref> Tháirg Rick Rubin an t-albam le Weezer agus mheasc [[Rich Costey]] é. Tháirg [[Jacknife Lee]] dhá amhrán ar an albam fosta. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' agus fuair sé léirmheasanna dearfacha. Bhain an chéad singil ón albam, ''[[Pork and Beans]]'' barr ''Billboard Modern Rock Tracks'' amach agus bhí sé ag uimhir 64 ar '' Billboard Hot 100''. Fosta, bhuaigh a fhíseán [[Grammy]] do '' Best Short Form Music Video''. Chuir siad trí shingil eile ón albam: ''[[Trouble Maker]]'', ''[[Dreamin']]'' agus ''[[The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)]]''. Sheinn siad cúig dháta sa [[an tSeapáin|tSeapáin]] ag tús mhí Mheán Fómhair. Chuaigh siad ar an turas ''Troublemaker'' ansin agus sheinn siad aon sheó is fiche i [[Meiriceá]] agus [[Ceanada]]. === ''Raditude'' agus ''Hurley'' (2009–13) === {{Príomhalt|Raditude|Hurley (albam Weezer)}} In 2009, chuaigh siad ar camchuairt le [[Blink-182]]. Sheinn [[Josh Freese]] na drumaí go sealadach ar an turas mar d'athraigh Patrick Wilson go giotár. Dúirt Wilson gurbh fhearr le Cuomo gníomhach a bheith ar stáitse agus chuir an giotár as do a ghluaiseacht. Ar 18 Lúnasa 2009, chuir siad an chéad singil amach ón albam nua, ''"(If You're Wondering If I Want You To) I want you to"''. Bhí sé ag uimhir 81 ar ''Billboard Hot 100''. ''Raditude'' an t-ainm atá ar an albam, mhol an t-aisteoir [[Rainn Wilson]] an t-ainm. Cuireadh an t-albam amach ar 3 Samhain 2009 agus bhí sé ag uimhir 7 ar ''Billboard 200''. Sceidealaigh turas do mhí na Nollag 2009. Ar 6 Nollaig 2009, bhí Cuomo gortaithe mar thuairteáil a bhus camchuairte. Bhí trí [[easna]] bhriste agus fuiliú inmheánach aige, agus bhí dhá easna bhriste ag a chúntóir fosta. Bhí a bhean cheile, a leanbh agus an buime ar an bhus fosta, ach ní raibh siad gortaithe. Bhí an turas curtha siar ach thosaigh sé aris ar 20 Eanáir 2010. Ní raibh Weezer le Geffin Records níos mó. Shínigh siad le lipéad neamhspleách ''[[Epitaph Records]]''. Cuireadh an t-albam ''[[Hurley (albam Weezer)|Hurley]]'' amach i mí Mheán Fómhair 2010 trí ''Epitaph''. Bhí an chéad singil ón albam, ''[[Memories]]'' ar an fhuaimrian don scannán ''[[Jackass 3D]]'' fosta. I mí na Samhna 2010, chuir siad albam díolama amach, darb ainm ''[[Death to False Metal]]''. Fosta, thug siad amhráin do na scannáin ''[[Cars 2]] agus ''[[Shrek Forever After]]'' Ar 8 Deireadh Fómhair 2011, fuair iar-dhordghiotáraí Mickey Welsh bás mar ródháileog amhrasta i g[[Chicago, Illinois]]. Sheinn Weezer i gChicago an oíche dár gcionn go díreach agus thug siad ómós dó. === ''Everything Will Be Alright in the End'' agus An "tAlbam Bán" (2013-16) === [[Íomhá:Weezer,_City_Of_Trees_2016.jpg|mion|deas|(C-D) Bell, Cuomo agus Shriner (2016)]] {{Príomhalt|Everything Will Be Alright in the End|Weezer (Albam Bán)}} Thosaigh an banna ag taifeadadh le Ric Ocasek, an léiritheoir ar an Albam Gorm agus an tAlbam Glas. Cuireadh ''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' amach ar 7 Deireadh Fómhair 2014. Fuair an t-albam léirmheasanna fabhracha de ghnáth. Ar 26 Deireadh Fómhair 2015, Chuir an banna singil nua, ''"[[Thank God for Girls]]"'', amach trí ''[[Apple Music]]''. Seachtain ina dhiaidh sin, chuir an banna dara shingil, "''[[Do you wanna get high?]]"'', amach. Ar 14 Eanáir 2016, chuir siad singil eile, ''"[[King of the World]]"'', amach agus d'fhógair siad an [[Weezer (albam bán)|tAlbam Bán]]. Cuireadh ''[[Weezer (albam bán)|Weezer]]'' amach ar 1 Aibreán 2016 agus bhí sé ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. Fosta, shínigh an banna le h[[Atlantic Records]]. === ''Pacific Daydream'' (2017–18)=== {{Príomhalt|Pacific Daydream}} Ar 16 Márta 2017, chuir siad amhrán nua ''[[Feels Like Summer]]'' amach, an chéad singil ón albam nua. Fuair sé freagairt éagsúil ón leantóirí ach bhí an-rath ar an amhrán sa raidió ailtéarnach (bhí sé ag uimhir 2 ar ''Alternative Airplay chart''). D'fhógair Weezer ''[[Pacific Daydream]]'' ar 16 Lúnasa agus chuir sé an albam amach ar 27 Deireadh Fómhair. Ar 17 Lúnasa, chuir siad singil bolscaireachta, ''[[Mexican Fender]]'' amach. Chuir siad ''Beach Boys'' amach an mí dár gcionn agus chuir siad ''Weekend Woman'' amach an mí ina dhiaidh sin. Ba é ''[[Happy Hour (amhrán Weezer)|Happy Hour]]'' an dara singil ón albam agus bhí sé ag uimhir 9 ar ''Alternative Airplay chart''. Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. === An "tAlbam Téal" agus an "tAlbam Dubh" (2018-19) === {{Príomhalt|Weezer (Albam Téal)|Weezer (Albam Dubh)}} Tar éis feachtais leantóra ar [[Twitter]], d'eisigh Weezer leagan d'amhrán de chuid [[Toto (banna)|Toto]], ''[[Africa (amhrán Toto)|Africa]]'', ar 29 Bealtaine 2018. Roimhe sin, throlláil an banna leantóirí agus d'eisigh siad leagan den amhrán ''[[Rosanna (amhrán Toto)|Rosanna]]''. I mí Lúnasa 2018, bhí ''Africa'' ag uimhir 1 ar ''Billboard Alternative Songs''. D'fhreagair Toto agus d'eisigh siad leagan d'amhrán de chuid Weezer, [[Hash Pipe]]. Leis an rath d'''Africa'', chuir Weezer albam gan choinne amach le leaganacha. Eisíodh [[Weezer (albam Téal)|an tAlbam Téal]] ar 24 Eanáir 2019 agus bhí sé brabúsach. Ar 20 Meán Fómhair 2018, chuir Weezer ''[[California Snow]]'' amach don scannán 2018 ''Spell''. Ar 11 Deireadh Fómhair 2018, chuir siad ''[[Can't Knock the Hustle]]'' amach - an chéad singil óna n-albam nua. D'eisigh siad singil eile, ''[[Zombie Bastards]]'', ar 21 Samhain agus d'fhógair siad [[Weezer (albam dubh)|an tAlbam Dubh]]. Eisíodh na amhráin "''High as a Kite''" agus "''Living in LA''" ar 21 Feabhra. Eisíodh an t-albam ar 1 Márta 2019. Chuaigh siad ar turas airéine le ''[[Pixies]]''. === ''OK Human'' agus ''Van Weezer'' (2019–21) === {{Príomhalt|OK Human|Van Weezer}} Ar 24 Eanáir 2019, d'fhógair Cuomo, in agallamh le [[Zane Lowe]], gur thaifead Weezer traiceanna bunúsacha d'albam nua. Fosta, dúirt Cuomo go raibh sé ag Obair ar albam eile leis an teideal oibre [[Van Weezer]]. Ar 10 Meán Fómhair 2019, d'fhógair Weezer [[Hella Mega Tour]] le [[Green Day]] agus [[Fall Out Boy]]. Fosta, chuir siad an chéad singil de chuid Van Weezer amach: ''[[The End of the Game]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 2 ar chairt ''Alternative Airplay''. Thaifead an banna leagan den amhrán ''[[Lost in the Woods]]'' don scannán 2019 ''[[Frozen II]]'' agus cuireadh ar an albam fuaimriain é. Ar 6 Bealtaine 2020, chuir Weezer an singil amach ''[[Hero (amhrán Weezer)|Hero]]'', a bhí ina ómós don oibrithe riachtanacha sa [[Paindéim COVID-19|Phaindéim COVID-19]]. Ag an am chéanna, d'fhógair siad an mhoill de ''Van Weezer''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 10 Bealtaine 2020, bhí páirt acu in eipeasóid de chuid ''[[The Simpsons]]'': ''The Hateful Eight-Year Olds''. Ar 14 Lúnasa 2020, d'fhógair Weezer go n-eiseoidís ''Van Weezer'' i mí na Bealtaine 2021 agus, ar an lá chéanna, chuir siad an singil ''"Beginning of the End"'' amach don scannán ''Bill & Ted Face the Music''. Fuair [[Eddie Van Halen]] bás ar 6 Deireadh Fómhair 2020, mar sin, tiomnaíodh an t-albam dó. Tiomnaíodh an t-albam do [[Ric Ocasek]] fosta. Bhí sé an léiritheoir ar an [[Weezer (albam gorm)|Albam Gorm]], [[Weezer (albam glas)|Albam Glas]] agus ''[[Everything Will Be Alright in the End]]''. Fuair Ocasek bás i mí Mheán Fómhair 2019. Ar 18 Eanáir 2021, d'fhógair Weezer a gceathrú h-albam déag, ''[[OK Human]]'' (imeartas ar ''[[OK Computer]]'' le [[Radiohead]]), agus eisíodh ar 29 Eanáir. Eisíodh an t-amhrán ''[[All My Favorite Songs]]'' le leagan eile, leis an bhanna indie, ''[[AJR]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' agus ainmníodh do [[Grammy]] é. D'fhostaigh an banna [[ceolfhoireann]] ocht bpíosa is tríocha don albam agus ní thaifead siad ach le trealamh [[analógach]]. Chuir siad "I Need Some of That" amach ar 21 Aibreán 2021 agus, ar 7 Bealtaine 2021, eisíodh ''[[Van Weezer]]'' faoi dheireadh. === ''SZNZ'', turais agus ceiliúradh 30 bliain (2021–26) === {{Príomhalt|SZNZ: Spring|SZNZ: Summer|SZNZ: Autumn|SZNZ: Winter}} Bhí ''Hella Mega Tour'' curtha siar mar [[Paindéim COVID-19|COVID-19]] ach thosaigh an chuid Mheiriceánach ar 24 Iúil 2021 in [[Arlington, Texas]]. Chuaigh an chuid [[An Eoraip|Eorpach]] go dtí [[an Ostair]], [[an Bheilg]], [[an Ísiltír]], [[Sasana]], [[Albain]], [[an Fhrainc]] agus [[Éirinn]] (sheinn siad i b[[Páirc Mharlaí]]). Ar 11 Márta 2022, d'fhógair Weezer ''SZNZ'', sraith ceithre ceirnín leathfhada le téama faoi na séasúir. Eisíodh an chéad EP, ''[[SZNZ: Spring]]'', ar 20 Márta. Eisíodh an príomhshingil, ''[[A Little Bit of Love]]'' ar 16 Márta agus bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 20 Meitheamh, bhí Weezer ar ''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' agus sheinn siad ''[[Records (amhrán)|Records]]'', an príomhshingil de chuid ''[[SZNZ: Summer]]''. Bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' fosta. Phleanáil an banna cónaitheacht ar Broadway ach cealaíodh í mar an costais mhóra. Ar 19 Meán Fómhair, sheinn Weezer faoin ainm ''Goat Punishment'' arís, sa ''Troubadour,'', [[Hollywood (Los Angeles)|Hollywood]] agus sheinn siad ''SZNZ: Winter'' don chéad uair. Fosta, seoladh an singil de chuid ''SZNZ:Autumn'': ''What Happens After You?'' agus eisíodh ar 22 Meán Fómhair é. Ar 9 Nollaig 2022, chuir Weezer ''I Want a Dog'' amach. Bhí sé an príomhshingil ón EP deireanach sa tsraith, ''[[SZNZ: Winter]]''. Eisíodh ''SZNZ: Winter'' ar 21 Nollaig 2022. In mí na Samhna 2023, bhí Weezer sa scannán [[Netflix]] [[Family Switch]]. I mí an Mheithimh 2024, thosaigh Weezer turas s[[an Ríocht Aontaithe]] agus Éirinn le [[The Smashing Pumpkins|Smashing Pumpkins]]. Ar 1 Samhain, chuir siad "eagrán an-shómasach" den Albam Gorm amach. Ar 10 Meitheamh 2025, thosaigh siad a dturas Eorpach i m[[Beirlín]] agus sheinn siad ag [[Coláiste na Tríonóide]] ar 2 Iúil. Sheinn siad ag ''[[Riot Fest]]'' i mí Mheán Fómhair 2025, le [["Weird Al" Yankovic]], [[Blink-182]], [[Jack White]], [[Green Day]] agus [[Idles]] agus, ar 18 agus 19 Deireadh Fómhair 2025, sheinn siad ag an fhéile ''[[When We Were Young]]'' i [[Las Vegas]]. === An tAlbam Ór agus turas (2026-inniu) === Go luath sa bhliain 2026, fuair an t-amhrán, "[[Go Away]]" (le [[Bethany Cosentino]]), borradh mar gur tháinig tóir air ar na meáin shóisialta, mar sin, chuaigh an t-amhrán chuig 90 ar an ''Billboard Hot 100''. I mí an Mhárta 2026, d'fhógair Weezer turas nua, darb ainm ''"The Gathering"'' ("an tionól"), le "The Shins" agus "Silversun Pickups". Ar 1 Aibreán, chuir siad "[[Shine Again]]" amach as a n-albam nua. Shínigh an banna le "Reprise Records" a fógraíodh ar an lá chéanna. Ar 3 Meitheamh, d'fhógair Weezer go n-eiseoidís a bhfichiú halbam, [[Weezer (albam ór)|an tAlbam Ór]], ar 21 Lúnasa. D'eisigh siad an dara singil as an albam, "[[We Might as Well Be Strangers]]" (leis an bhanna Mheiriceánach [[Wednesday (banna)|Wednesday]] ar an lá chéanna, fosta. Ar 5 Lúnasa, d'eisigh siad an tríú singil as an albam, "[[C.E.O. (amhrán)|C.E.O]]. == Baill == {{col-begin}} {{col-2}} === Baill reatha === *[[Rivers Cuomo]] – amhránaí, giotár, méarchlár (1992–inniu) *[[Patrick Wilson]] – drumaí, cnaguirlisí (1992–present), fonnadóireacht taca(2007–inniu); giotár, méarchlár(2007–2012) *[[Brian Bell]] – giotár, fonnadóireacht taca (1993–inniu), méarchlár (2000–inniu) *[[Scott Shriner]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca(2001–inniu), méarchlár (2007–inniu) {{col-2}} ===Iarbhaill=== *[[Matt Sharp]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1992–1998) *[[Jason Cropper]] – giotár, fonnadóireacht taca(1992–1993) *[[Mikey Welsh]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1998–2001; b. 2011) ===Iarcheoltóirí camchuairte=== *Bobby Schneck – méarchlár, giotár, dordghiotár (2000–2005) *[[Josh Freese]] – drumaí, cnaguirlisí (2009–2012) *[[Daniel Brummel]] – méarchlár, giotár(2012–2014) *Dave Elitch – drumaí, cnaguirlisí (2022; ionadaí ar Patrick Wilson) {{col-end}} Deirtear gurb é cúntóir an bhanna, [[Karl Koch]], an cúigiú ball neamhoifigiúil. Tá a lán ról aige, mar shampla, ródaí, grianghrafadóir, stiúrthóir gréasáin, bainisteoir meán sóisialta, cartlannaí, staraí agus stiúrthóir ealaíne. Fosta, sheinn sé cnaguirlisí ar ''Butterfly'' as ''Pinkerton'' agus comhscríobh sé ''The Show Must Go On'' as an Albam Ór. '''Amlíne''' {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:90 bottom:95 top:5 right:10 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:14/02/1992 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3 ScaleMajor = increment:3 start:1993 ScaleMinor = increment:1 start:1993 Colors = id:lvocals value:red legend:Amhránaí id:bvocals value:pink legend:Fonnadóireacht_taca id:guitar value:teal legend:Giotár id:keys value:purple legend:Méarchlár id:bass value:blue legend:Dordghiotár id:drums value:orange legend:Drumaí,_cnaguirlisí id:album value:black legend:Albam id:EP value:gray(0.7) legend:EP id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = color:album layer:back at:10/05/1994 at:24/09/1996 at:15/05/2001 at:14/05/2002 at:10/05/2005 at:03/06/2008 at:03/11/2009 at:10/09/2010 at:07/10/2014 at:01/04/2016 at:27/10/2017 at:24/01/2019 at:01/03/2019 at:29/01/2021 at:07/05/2021 at:20/03/2022 at:21/06/2022 at:22/09/2022 at:21/12/2022 at:21/08/2026 color:EP layer:back at:29/10/1996 at:07/12/2000 at:24/09/2002 at:16/12/2008 at:10/06/2016 BarData = bar:Rivers text:Rivers Cuomo bar:Jason text:Jason Cropper bar:Brian text:Brian Bell bar:Matt text:Matt Sharp bar:Mikey text:Mikey Welsh bar:Scott text:Scott Shriner bar:Patrick text:Patrick Wilson PlotData = width:11 bar:Rivers from:start till:end color:lvocals bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:guitar bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bass bar:Patrick from:start till:end color:drums bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:guitar bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bass bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bass width:7 bar:Rivers from:start till:end color:guitar bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:guitar bar:Brian from:01/12/2000 till:end color:keys bar:Scott from:01/07/2007 till:end color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:guitar width:5 bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:keys width:3 bar:Rivers from:start till:end color:keys bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:bvocals bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bvocals bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:bvocals bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bvocals bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bvocals bar:Patrick from:01/08/1993 till:30/09/1993 color:bvocals bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:bvocals bar:Patrick from:01/01/2018 till:31/12/2020 color:bvocals bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:bvocals }} == Dioscliosta == === Albaim === {{div col}} *''[[Weezer (albam gorm)]]'' (1994) *''[[Pinkerton]]'' (1996) *''[[Weezer (albam glas)]]'' (2001) *''[[Maladroit]]'' (2002) *''[[Make Believe]]'' (2005) *''[[Weezer (albam dearg)]]'' (2008) *''[[Raditude]]'' (2009) *''[[Hurley (albam)|Hurley]]'' (2010) *''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' (2014) *''[[Weezer (albam bán)]]'' (2016) *''[[Pacific Daydream]]'' (2017) *''[[Weezer (albam téal)]])'' (2019) *''[[Weezer (albam dubh)]]'' (2019) *''[[OK Human]]'' (2021) *''[[Van Weezer]]'' (2021) *SZNZ: Spring (2022){{efn|group=note|name=n1|Ar dtús, rangaíodh gach eisiúint de ''SZNS'' mar cheirnín leathfhada, ach, rangaíodh arís mar albaim stiúideo iad i ndiaidh don bhanna an t[[Weezer (albam ór)|Albam Ór]] a eisiúint, sa bhliain 2026 }} *SZNZ: Summer (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Autumn (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Winter (2022){{efn|group=note|name=n1}} *''[[Weezer (albam ór)]]'' (2026) {{div col end}} ==Nótaí == <references group="note"/> == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Weezer}} [[Catagóir:Racghrúpaí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1992]] lg6iionx3b6s6gidnr7xpe10kumdicj 1328030 1328029 2026-09-15T15:57:08Z Conradder 34685 /* An "tAlbam Téal" agus an "tAlbam Dubh" (2018-19) */ 1328030 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is banna [[Rac-cheol|rac-cheoil]] as [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] é '''Weezer'''. Bunaíodh an banna i 1992 in [[Los Angeles]]. Ó 2001, is iad [[Rivers Cuomo]], [[Brian Bell]], [[Scott Shriner]] agus [[Pat Wilson]] baill an ghrúpa. Dhíol siad 10 milliún ceirnín sna [[Stáit Aontaithe]] agus 35 milliún ceirnín ar fud an domhain go dtí seo. == Stair == ===Bunú an bhanna=== I 1989, bhog [[Rivers Cuomo]] ó Mansfield, [[Connecticut]] go [[Los Angeles]] lena bhanna miotal trom ''Avant Garde'' (nó ''Zoom''). Dhíscaoil an grúpa agus bhuail sé le [[Partrick Wilson]]. Bhog sé isteach le Wilson agus a chara [[Matt Sharp]]. Bhunaigh Cuomo agus Wilson an banna ''Fuzz'' le [[Scottie Chapman]] ar dhordghiotár. D'éirigh Chapman as an bhanna go luath agus d'athchóirigh an banna mar ''Sixty Wrong Sausages''. Bhí cara Cuomo, Pat Finn, ar dhordghiotár agus [[Jason Cropper]] ar an ghiotár. Dhíscaoil an banna go luath. Bhog Cuomo go [[Santa Monica, California]] agus thaifead sé samplaí. Bhunaigh Cuomo, Wilson, Sharp agus Cropper Weezer ar 14 Feabhra 1992. Sheinn siad a gcéad cheolchoirm ar 12 Márta 1992. Shínigh siad le ''[[Geffen Records]]'' i mí Meithimh 1993. ===An "t-Albam Gorm" (1994)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Gorm)}} Thaifead Weezer a gcéad albam ag ''[[Electric Lady Studios]]'' i g[[Cathair Nua-Eabhrac]], leis an léiritheoir [[Ric Ocasek]]. Briseadh Cooper i rith taifeadta. Tháinig [[Brian Bell]] in ionad Cooper ar ghiotár. Chuir siad a gcéad [[Weezer (albam gorm)|albam eapainmneach]] (nó ''An t-Albam Gorm'') amach i mí Bealtaine 1994. Chuir siad a gcéad [[Singil (ceol)|shingil]] amach, ''[[Undone - The Sweater Song]]'', agus stiúir [[Spike Jonze]] an físeán. Bhí an físeán gean air le MTV agus bhí an t-amhrán ag uimhir 57 sa ''Billboard Hot 100''. Stiúir Jonez a ndara físeán, ''[[Buddy Holly (amhrán)|Buddy Holly]]'', fosta agus bhí a lán uainíochta ag an físeán ar MTV. Bhí an t-amhrán ag uimhir 18 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Chuir singil eile amach, ''[[Say It Ain't So]]'' agus fuair sé moladh mór. Bhí sé ag uimhir 51 ar ''Hot 100 Airplay'' agus ag uimhir 7 ar ''Billboard Modern Rock''. [[Íomhá:Matt_Sharp_The_Rentals_2007.jpg|mion|deas|D'fhág Matt Sharp Weezer i 1997]] Fuair an t-Albam Gorm moladh mór agus ba rath ar an tráchtáil é. Is é a n-albam sárdhíola é. === Pinkerton (1995-97) === {{Príomhalt|Pinkerton}} I 1994, bhí sos ó turas ag Weezer agus chuaigh Cuomo go Connecticut chun samplaí a thaifeadadh don albam nua. Ba é a choincheap rac-cheoldráma i [[spás]] darb ainm ''[[Songs from the Blackhole]]''. D'fhorbair Weezer an coincheap i 1995. Chláraigh Cuomo le [[Ollscoil Harvard|Harvard]] ag deireadh 1995. D'éirigh a scríobh amhrán níos dorcha ansin agus thréig sé an coincheap ''Songs from the Blackhole''. Fosta, bhunaigh Sharp ''[[The Rentals]]'' agus chuir siad an t-albam ''[[Return of the Rentals]]'' amach (le Partick Wislon ar drumaí) Chuir Weezer a ndara albam amach, [[Pinkerton]] ar 24 Meán Fómhair, 1996. Tá na singlí ''[[El Scorcho]]'', ''[[The Good Life]]'' agus ''[[Pink Triangle]]'' san albam. Bhí an t-albam seo níos dorcha agus bhí fuaim ghiorraisc aige. Bhí titim ar an díolachán agus bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna, ach anois, tá cultas bunaithe ag an albam. [[Íomhá:Rivers_Cuomo_in_Thailand.jpg|mion|deas|Rivers Cuomo (1997)]] === Bearna (1997-2000) === Chríochnaigh Weezer an turas ''Pinkerton'' i lár 1997 agus bhí bearna acu. D'fhill Wilson abhaile i [[Portland, Oregon]] oibriú ar a thionscadal eile, ''The Special Goodness'', agus d'oibrigh Bell lena bhanna ''Space Twins''. I 1998, d'imigh Sharp an banna mar difríochta leis na baill eile. D'fhill Cuomo go Harvard ach thóg sé sos díriú ar scríobh amhrán. Bhunaigh sé banna nua le ceoltóirí as Bostún agus sheinn siad cupla seó le h-ábhar nua. Chuaigh Wilson go Bostún agus chuaigh se isteach i [[Homie]], tionscadal Cuomo eile. Bhí [[Greg Brown]] (''[[Cake (banna)|Cake]]'' agus ''[[Deathray]]''), Matt Sharp, [[Yuval Gabay]] (''[[Soul Coughing]]'' agus ''[[Sulfur (banna)|Sulfur]]''), [[Adam Orth]] (''Shufflepuck'') agus [[Mikey Welsh]] sa bhanna fosta. Níor chuir siad ach amhrán amháin amach, darb ainm ''American Girls'', don scannán ''[[Meet the Deedles]]''. I mí Feabhra 1998, d'athaontaigh Cuomo, Wilson agus Bell in Los Angeles. D'fhostaigh siad Mikey Welsh dordghiotár a sheinm. Sheinn Welsh le [[Juliana Hatfield]] roimhe sin. Chleacht siad agus thaifead siad samplaí go dtí ag deireadh 1998 ach bhí frustrachas agus easaontas sa bhanna. D'fhill Wilson go Portland. I mí na Samhna 1998, sheinn an bhanna dhá sheó, le drumadóir eile, faoi ainm ''Goat Punishment''. Níor sheinn siad ach amhráin [[Nirvana]] agus [[Oasis]]. Sa mhíonna ina dhiaidh sin, bhí [[dúlagar]] ar Cuomo agus b'aonarán é. Rinne sé turgnaimh lena cheol agus scríobh sé 121 amhrán faoi 1999. An uair úd, d'oibrigh Wilson le ''The Special Goodness'' agus d'oibrigh Bell le ''Space Twins'' aris. Chuaigh Welsh ar thuras le Juliana Hatfield. === Teacht ar ais agus An "t-Albam Glas" (2000-01) === [[Íomhá:MikeyWelshWinter2010.jpg|mion|deas|Mikey Welsh (2010)]] {{Príomhalt|Weezer (Albam Glas)}} D'athaontaigh Weezer i mí Aibreáin 2000 agus sheinn siad ag an ''Fuji Rock Festival''. Ó mhí Aibreáin go mí na Bealtaine 2000, chleacht siad agus thriail siad amhráin nua i Los Angeles. D'fhill siad go dtí an ardán i mí an Mheithimh 2000 agus sheinn siad seónna beaga gan iarraidh, faoi ainm ''Goat Punishment'' arís. Sheinn siad naoi ndáta ar an ''Warped Tour'' fosta. Thaifead siad albam nua agus d'fhostaigh siad Ric Ocasek léiriú arís. Cuireadh [[Weezer (albam glas)|An t-Albam Glas]] amach ar 15 Bealtaine 2001. Ba é ''[[Hash Pipe]]'' an chéad singil ón albam. Bhí sé ag uimhir 2 ar ''Billboard Modern Rock''. Eisíodh ''[[Island in the Sun]]'' mar an dara singil agus bhí an-tóir idirnáisiúnta ar an amhrán. Chuir siad ''[[Photograph (amhrán Weezer)|Photograph]]'' amach i mí na Samhna 2001. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar '' Billboard 200'' agus bhain sé platanam amach o shin. D'fhag Welsh Weezer in 2001 mar strus agus mí-úsáid drugaí. Tháinig [[Scott Shriner]] in ionad Welsh ar dhordghiotár. === ''Maladroit'' (2002) === {{Príomhalt|Maladroit}} I mí Aibreáin 2002, Chuir Matt Sharp an dlí ar Weezer. Shocraigh siad an cás gan dul chun cúirte. Thit an banna amach leis an lipéad, Interscope, fosta. D'ainneoin an fadhbanna seo, chuir siad a gceathrú albam amach, ''[[Maladroit]]'', ar 14 Bealtaine 2002. Bhí léirmheasanna dearfacha ag an albam ach bhí titim ar an díolachán. Fosta, chuir siad dhá shinglí amach on albam seo: ''[[Dope Nose]]'' agus ''[[Keep Fishin']]''. Ar 23 Márta 2004, chuir Weezer a gcéad DVD amach, darb ainm [[Weezer – Video Capture Device: Treasures from the Vault 1991–2002|Video Capture Device]]. Chuir [[Karl Koch]] (cúntóir don bhanna) an DVD le cheile. === ''Make Believe'' (2003-06) === {{Príomhalt|Make Believe (albam Weezer)}} Roimh na seisiúin don ceathrú albam, d'oibrigh Wilson agus Bell ar a dtionscadail eile. In 2003, chuir Bell ''[[The End of Imagining]]'' amach le ''Space Twins'' agus chuir Wilson ''[[Land Air Sea]]'' amach le ''The Special Goodness''. Ó mhí na Nollag 2003 go fómhar 2004, thaifead an banna a lán ábhair don albam nua le [[Rick Rubin]]. Cuireadh an t-albam, ''[[Make Believe (albam Weezer)|Make Believe]]'', amach ar 10 Bealtaine 2005. Bhí an t-albam ag uimhir 2 ar ''Billboard 200''. In ainneoin rath brabúsach, bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna. [[Íomhá:Weezer_2005.jpg|mion|deas|Weezer (2005)]] Bhí an-ráchairt ar an chéad singil, ''[[Beverly Hills (amhrán Weezer)|Beverly Hills]]'', sna Stáit Aontaithe agus go hidirnáisiúnta. Bhí sé ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 10 ar ''Billboard Hot 100''. Fuair an amhrán a gcéad ainmniúchán ''[[Grammy]]'' sa chatagóir ''Best Rock Song''. Ba é ''[[We Are All on Drugs]]'' a ndara singil ón albam. Bhí an tríú singil, ''[[Pefect Situtation]]'', ag uimhir 1 ar ''Billboard Modern Rock'' agus ag uimhir 51 ar ''Billboard Hot 100''. Chuir siad ceathrú singil, ''[[This is Such a Pity]]'', fosta. D'úsáid an banna uirlisí breise ar an turas ''Make Belive'', mar shampla [[pianó]] agus [[sintéiseoir]]. Fuair siad giotáraí eile, darb ainm Bobby Schneck, fosta. Sheinn Weezer in [[Éirinn]] don chéad uair ar 6 Iúil 2005 in [[Sráid an Bhiocáire]] agus sheinn siad i m[[Baile Átha Cliath]] arís i mí Lúnasa 2005. === An "t-Albam Dearg" (2006-08)=== {{Príomhalt|Weezer (Albam Dearg)}} Tar éis ''Make Believe'', bhí sos ag an bhanna. D'fhill Cuomo go Harvard agus fuair sé [[céim]] i 2006. Ar 18 Meitheamh 2006, phós Cuomo Kyoko Ito. D'fhreastail na baill den bhanna reatha an pósadh agus, fosta, Matt Sharp agus Jason Cropper. I rith an tsosa seo, bhí Bell agus Wilson sa scannán ''[[Factory Girl]]'' agus thug siad amhrán don fhuaimrian (leagan d'amhrán de chuid ''[[The Velvet Underground|Velvet Underground]]'', darb ainm ''Heroin''). Thosaigh Bell tionscadal nua: ''[[The Relationship]]''. Cuireadh ''[[Weezer (albam dearg)|Weezer]]'', nó An t-Albam Dearg, amach in mí an Mheithimh 2006.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|teideal=Weezer - Red Album|údar=Félim Borland|dáta=2008-07-05|language=GA|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2026-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250805113143/https://nos.ie/cultur/ceol/weezer-red-album/|archivedate=5 Lúnasa 2025}}</ref> Tháirg Rick Rubin an t-albam le Weezer agus mheasc [[Rich Costey]] é. Tháirg [[Jacknife Lee]] dhá amhrán ar an albam fosta. Bhí an t-albam ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' agus fuair sé léirmheasanna dearfacha. Bhain an chéad singil ón albam, ''[[Pork and Beans]]'' barr ''Billboard Modern Rock Tracks'' amach agus bhí sé ag uimhir 64 ar '' Billboard Hot 100''. Fosta, bhuaigh a fhíseán [[Grammy]] do '' Best Short Form Music Video''. Chuir siad trí shingil eile ón albam: ''[[Trouble Maker]]'', ''[[Dreamin']]'' agus ''[[The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)]]''. Sheinn siad cúig dháta sa [[an tSeapáin|tSeapáin]] ag tús mhí Mheán Fómhair. Chuaigh siad ar an turas ''Troublemaker'' ansin agus sheinn siad aon sheó is fiche i [[Meiriceá]] agus [[Ceanada]]. === ''Raditude'' agus ''Hurley'' (2009–13) === {{Príomhalt|Raditude|Hurley (albam Weezer)}} In 2009, chuaigh siad ar camchuairt le [[Blink-182]]. Sheinn [[Josh Freese]] na drumaí go sealadach ar an turas mar d'athraigh Patrick Wilson go giotár. Dúirt Wilson gurbh fhearr le Cuomo gníomhach a bheith ar stáitse agus chuir an giotár as do a ghluaiseacht. Ar 18 Lúnasa 2009, chuir siad an chéad singil amach ón albam nua, ''"(If You're Wondering If I Want You To) I want you to"''. Bhí sé ag uimhir 81 ar ''Billboard Hot 100''. ''Raditude'' an t-ainm atá ar an albam, mhol an t-aisteoir [[Rainn Wilson]] an t-ainm. Cuireadh an t-albam amach ar 3 Samhain 2009 agus bhí sé ag uimhir 7 ar ''Billboard 200''. Sceidealaigh turas do mhí na Nollag 2009. Ar 6 Nollaig 2009, bhí Cuomo gortaithe mar thuairteáil a bhus camchuairte. Bhí trí [[easna]] bhriste agus fuiliú inmheánach aige, agus bhí dhá easna bhriste ag a chúntóir fosta. Bhí a bhean cheile, a leanbh agus an buime ar an bhus fosta, ach ní raibh siad gortaithe. Bhí an turas curtha siar ach thosaigh sé aris ar 20 Eanáir 2010. Ní raibh Weezer le Geffin Records níos mó. Shínigh siad le lipéad neamhspleách ''[[Epitaph Records]]''. Cuireadh an t-albam ''[[Hurley (albam Weezer)|Hurley]]'' amach i mí Mheán Fómhair 2010 trí ''Epitaph''. Bhí an chéad singil ón albam, ''[[Memories]]'' ar an fhuaimrian don scannán ''[[Jackass 3D]]'' fosta. I mí na Samhna 2010, chuir siad albam díolama amach, darb ainm ''[[Death to False Metal]]''. Fosta, thug siad amhráin do na scannáin ''[[Cars 2]] agus ''[[Shrek Forever After]]'' Ar 8 Deireadh Fómhair 2011, fuair iar-dhordghiotáraí Mickey Welsh bás mar ródháileog amhrasta i g[[Chicago, Illinois]]. Sheinn Weezer i gChicago an oíche dár gcionn go díreach agus thug siad ómós dó. === ''Everything Will Be Alright in the End'' agus An "tAlbam Bán" (2013-16) === [[Íomhá:Weezer,_City_Of_Trees_2016.jpg|mion|deas|(C-D) Bell, Cuomo agus Shriner (2016)]] {{Príomhalt|Everything Will Be Alright in the End|Weezer (Albam Bán)}} Thosaigh an banna ag taifeadadh le Ric Ocasek, an léiritheoir ar an Albam Gorm agus an tAlbam Glas. Cuireadh ''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' amach ar 7 Deireadh Fómhair 2014. Fuair an t-albam léirmheasanna fabhracha de ghnáth. Ar 26 Deireadh Fómhair 2015, Chuir an banna singil nua, ''"[[Thank God for Girls]]"'', amach trí ''[[Apple Music]]''. Seachtain ina dhiaidh sin, chuir an banna dara shingil, "''[[Do you wanna get high?]]"'', amach. Ar 14 Eanáir 2016, chuir siad singil eile, ''"[[King of the World]]"'', amach agus d'fhógair siad an [[Weezer (albam bán)|tAlbam Bán]]. Cuireadh ''[[Weezer (albam bán)|Weezer]]'' amach ar 1 Aibreán 2016 agus bhí sé ag uimhir 4 ar ''Billboard 200'' Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. Fosta, shínigh an banna le h[[Atlantic Records]]. === ''Pacific Daydream'' (2017–18)=== {{Príomhalt|Pacific Daydream}} Ar 16 Márta 2017, chuir siad amhrán nua ''[[Feels Like Summer]]'' amach, an chéad singil ón albam nua. Fuair sé freagairt éagsúil ón leantóirí ach bhí an-rath ar an amhrán sa raidió ailtéarnach (bhí sé ag uimhir 2 ar ''Alternative Airplay chart''). D'fhógair Weezer ''[[Pacific Daydream]]'' ar 16 Lúnasa agus chuir sé an albam amach ar 27 Deireadh Fómhair. Ar 17 Lúnasa, chuir siad singil bolscaireachta, ''[[Mexican Fender]]'' amach. Chuir siad ''Beach Boys'' amach an mí dár gcionn agus chuir siad ''Weekend Woman'' amach an mí ina dhiaidh sin. Ba é ''[[Happy Hour (amhrán Weezer)|Happy Hour]]'' an dara singil ón albam agus bhí sé ag uimhir 9 ar ''Alternative Airplay chart''. Fuair an t-albam ainmniúchán [[Grammy]] sa chatagóir ''Best Rock Album''. === An "tAlbam Téal" agus an "tAlbam Dubh" (2018-19) === {{Príomhalt|Weezer (Albam Téal)|Weezer (Albam Dubh)}} Tar éis fheachtas leantóra ar [[Twitter]], d'eisigh Weezer leagan d'amhrán de chuid [[Toto (banna)|Toto]], ''[[Africa (amhrán Toto)|Africa]]'', ar 29 Bealtaine 2018. Roimhe sin, throlláil an banna leantóirí agus d'eisigh siad leagan den amhrán ''[[Rosanna (amhrán Toto)|Rosanna]]''. I mí Lúnasa 2018, bhí ''Africa'' ag uimhir 1 ar ''Billboard Alternative Songs''. D'fhreagair Toto agus d'eisigh siad leagan d'amhrán de chuid Weezer, [[Hash Pipe]]. Leis an rath d'''Africa'', chuir Weezer albam gan choinne amach le leaganacha. Eisíodh [[Weezer (albam Téal)|an tAlbam Téal]] ar 24 Eanáir 2019 agus bhí sé brabúsach. Ar 20 Meán Fómhair 2018, chuir Weezer ''[[California Snow]]'' amach don scannán 2018 ''Spell''. Ar 11 Deireadh Fómhair 2018, chuir siad ''[[Can't Knock the Hustle]]'' amach - an chéad singil as a n-albam nua. D'eisigh siad singil eile, ''[[Zombie Bastards]]'', ar 21 Samhain agus d'fhógair siad [[Weezer (albam dubh)|an tAlbam Dubh]]. Eisíodh na amhráin "''High as a Kite''" agus "''Living in LA''" ar 21 Feabhra. Eisíodh an t-albam ar 1 Márta 2019. Chuaigh siad ar turas airéine le ''[[Pixies]]''. === ''OK Human'' agus ''Van Weezer'' (2019–21) === {{Príomhalt|OK Human|Van Weezer}} Ar 24 Eanáir 2019, d'fhógair Cuomo, in agallamh le [[Zane Lowe]], gur thaifead Weezer traiceanna bunúsacha d'albam nua. Fosta, dúirt Cuomo go raibh sé ag Obair ar albam eile leis an teideal oibre [[Van Weezer]]. Ar 10 Meán Fómhair 2019, d'fhógair Weezer [[Hella Mega Tour]] le [[Green Day]] agus [[Fall Out Boy]]. Fosta, chuir siad an chéad singil de chuid Van Weezer amach: ''[[The End of the Game]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 2 ar chairt ''Alternative Airplay''. Thaifead an banna leagan den amhrán ''[[Lost in the Woods]]'' don scannán 2019 ''[[Frozen II]]'' agus cuireadh ar an albam fuaimriain é. Ar 6 Bealtaine 2020, chuir Weezer an singil amach ''[[Hero (amhrán Weezer)|Hero]]'', a bhí ina ómós don oibrithe riachtanacha sa [[Paindéim COVID-19|Phaindéim COVID-19]]. Ag an am chéanna, d'fhógair siad an mhoill de ''Van Weezer''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 10 Bealtaine 2020, bhí páirt acu in eipeasóid de chuid ''[[The Simpsons]]'': ''The Hateful Eight-Year Olds''. Ar 14 Lúnasa 2020, d'fhógair Weezer go n-eiseoidís ''Van Weezer'' i mí na Bealtaine 2021 agus, ar an lá chéanna, chuir siad an singil ''"Beginning of the End"'' amach don scannán ''Bill & Ted Face the Music''. Fuair [[Eddie Van Halen]] bás ar 6 Deireadh Fómhair 2020, mar sin, tiomnaíodh an t-albam dó. Tiomnaíodh an t-albam do [[Ric Ocasek]] fosta. Bhí sé an léiritheoir ar an [[Weezer (albam gorm)|Albam Gorm]], [[Weezer (albam glas)|Albam Glas]] agus ''[[Everything Will Be Alright in the End]]''. Fuair Ocasek bás i mí Mheán Fómhair 2019. Ar 18 Eanáir 2021, d'fhógair Weezer a gceathrú h-albam déag, ''[[OK Human]]'' (imeartas ar ''[[OK Computer]]'' le [[Radiohead]]), agus eisíodh ar 29 Eanáir. Eisíodh an t-amhrán ''[[All My Favorite Songs]]'' le leagan eile, leis an bhanna indie, ''[[AJR]]''. Bhí an t-amhrán ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' agus ainmníodh do [[Grammy]] é. D'fhostaigh an banna [[ceolfhoireann]] ocht bpíosa is tríocha don albam agus ní thaifead siad ach le trealamh [[analógach]]. Chuir siad "I Need Some of That" amach ar 21 Aibreán 2021 agus, ar 7 Bealtaine 2021, eisíodh ''[[Van Weezer]]'' faoi dheireadh. === ''SZNZ'', turais agus ceiliúradh 30 bliain (2021–26) === {{Príomhalt|SZNZ: Spring|SZNZ: Summer|SZNZ: Autumn|SZNZ: Winter}} Bhí ''Hella Mega Tour'' curtha siar mar [[Paindéim COVID-19|COVID-19]] ach thosaigh an chuid Mheiriceánach ar 24 Iúil 2021 in [[Arlington, Texas]]. Chuaigh an chuid [[An Eoraip|Eorpach]] go dtí [[an Ostair]], [[an Bheilg]], [[an Ísiltír]], [[Sasana]], [[Albain]], [[an Fhrainc]] agus [[Éirinn]] (sheinn siad i b[[Páirc Mharlaí]]). Ar 11 Márta 2022, d'fhógair Weezer ''SZNZ'', sraith ceithre ceirnín leathfhada le téama faoi na séasúir. Eisíodh an chéad EP, ''[[SZNZ: Spring]]'', ar 20 Márta. Eisíodh an príomhshingil, ''[[A Little Bit of Love]]'' ar 16 Márta agus bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay''. Ar 20 Meitheamh, bhí Weezer ar ''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' agus sheinn siad ''[[Records (amhrán)|Records]]'', an príomhshingil de chuid ''[[SZNZ: Summer]]''. Bhí sé ag uimhir 1 ar chairt ''Alternative Airplay'' fosta. Phleanáil an banna cónaitheacht ar Broadway ach cealaíodh í mar an costais mhóra. Ar 19 Meán Fómhair, sheinn Weezer faoin ainm ''Goat Punishment'' arís, sa ''Troubadour,'', [[Hollywood (Los Angeles)|Hollywood]] agus sheinn siad ''SZNZ: Winter'' don chéad uair. Fosta, seoladh an singil de chuid ''SZNZ:Autumn'': ''What Happens After You?'' agus eisíodh ar 22 Meán Fómhair é. Ar 9 Nollaig 2022, chuir Weezer ''I Want a Dog'' amach. Bhí sé an príomhshingil ón EP deireanach sa tsraith, ''[[SZNZ: Winter]]''. Eisíodh ''SZNZ: Winter'' ar 21 Nollaig 2022. In mí na Samhna 2023, bhí Weezer sa scannán [[Netflix]] [[Family Switch]]. I mí an Mheithimh 2024, thosaigh Weezer turas s[[an Ríocht Aontaithe]] agus Éirinn le [[The Smashing Pumpkins|Smashing Pumpkins]]. Ar 1 Samhain, chuir siad "eagrán an-shómasach" den Albam Gorm amach. Ar 10 Meitheamh 2025, thosaigh siad a dturas Eorpach i m[[Beirlín]] agus sheinn siad ag [[Coláiste na Tríonóide]] ar 2 Iúil. Sheinn siad ag ''[[Riot Fest]]'' i mí Mheán Fómhair 2025, le [["Weird Al" Yankovic]], [[Blink-182]], [[Jack White]], [[Green Day]] agus [[Idles]] agus, ar 18 agus 19 Deireadh Fómhair 2025, sheinn siad ag an fhéile ''[[When We Were Young]]'' i [[Las Vegas]]. === An tAlbam Ór agus turas (2026-inniu) === Go luath sa bhliain 2026, fuair an t-amhrán, "[[Go Away]]" (le [[Bethany Cosentino]]), borradh mar gur tháinig tóir air ar na meáin shóisialta, mar sin, chuaigh an t-amhrán chuig 90 ar an ''Billboard Hot 100''. I mí an Mhárta 2026, d'fhógair Weezer turas nua, darb ainm ''"The Gathering"'' ("an tionól"), le "The Shins" agus "Silversun Pickups". Ar 1 Aibreán, chuir siad "[[Shine Again]]" amach as a n-albam nua. Shínigh an banna le "Reprise Records" a fógraíodh ar an lá chéanna. Ar 3 Meitheamh, d'fhógair Weezer go n-eiseoidís a bhfichiú halbam, [[Weezer (albam ór)|an tAlbam Ór]], ar 21 Lúnasa. D'eisigh siad an dara singil as an albam, "[[We Might as Well Be Strangers]]" (leis an bhanna Mheiriceánach [[Wednesday (banna)|Wednesday]] ar an lá chéanna, fosta. Ar 5 Lúnasa, d'eisigh siad an tríú singil as an albam, "[[C.E.O. (amhrán)|C.E.O]]. == Baill == {{col-begin}} {{col-2}} === Baill reatha === *[[Rivers Cuomo]] – amhránaí, giotár, méarchlár (1992–inniu) *[[Patrick Wilson]] – drumaí, cnaguirlisí (1992–present), fonnadóireacht taca(2007–inniu); giotár, méarchlár(2007–2012) *[[Brian Bell]] – giotár, fonnadóireacht taca (1993–inniu), méarchlár (2000–inniu) *[[Scott Shriner]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca(2001–inniu), méarchlár (2007–inniu) {{col-2}} ===Iarbhaill=== *[[Matt Sharp]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1992–1998) *[[Jason Cropper]] – giotár, fonnadóireacht taca(1992–1993) *[[Mikey Welsh]] – dordghiotár, fonnadóireacht taca (1998–2001; b. 2011) ===Iarcheoltóirí camchuairte=== *Bobby Schneck – méarchlár, giotár, dordghiotár (2000–2005) *[[Josh Freese]] – drumaí, cnaguirlisí (2009–2012) *[[Daniel Brummel]] – méarchlár, giotár(2012–2014) *Dave Elitch – drumaí, cnaguirlisí (2022; ionadaí ar Patrick Wilson) {{col-end}} Deirtear gurb é cúntóir an bhanna, [[Karl Koch]], an cúigiú ball neamhoifigiúil. Tá a lán ról aige, mar shampla, ródaí, grianghrafadóir, stiúrthóir gréasáin, bainisteoir meán sóisialta, cartlannaí, staraí agus stiúrthóir ealaíne. Fosta, sheinn sé cnaguirlisí ar ''Butterfly'' as ''Pinkerton'' agus comhscríobh sé ''The Show Must Go On'' as an Albam Ór. '''Amlíne''' {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:90 bottom:95 top:5 right:10 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:14/02/1992 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3 ScaleMajor = increment:3 start:1993 ScaleMinor = increment:1 start:1993 Colors = id:lvocals value:red legend:Amhránaí id:bvocals value:pink legend:Fonnadóireacht_taca id:guitar value:teal legend:Giotár id:keys value:purple legend:Méarchlár id:bass value:blue legend:Dordghiotár id:drums value:orange legend:Drumaí,_cnaguirlisí id:album value:black legend:Albam id:EP value:gray(0.7) legend:EP id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = color:album layer:back at:10/05/1994 at:24/09/1996 at:15/05/2001 at:14/05/2002 at:10/05/2005 at:03/06/2008 at:03/11/2009 at:10/09/2010 at:07/10/2014 at:01/04/2016 at:27/10/2017 at:24/01/2019 at:01/03/2019 at:29/01/2021 at:07/05/2021 at:20/03/2022 at:21/06/2022 at:22/09/2022 at:21/12/2022 at:21/08/2026 color:EP layer:back at:29/10/1996 at:07/12/2000 at:24/09/2002 at:16/12/2008 at:10/06/2016 BarData = bar:Rivers text:Rivers Cuomo bar:Jason text:Jason Cropper bar:Brian text:Brian Bell bar:Matt text:Matt Sharp bar:Mikey text:Mikey Welsh bar:Scott text:Scott Shriner bar:Patrick text:Patrick Wilson PlotData = width:11 bar:Rivers from:start till:end color:lvocals bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:guitar bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bass bar:Patrick from:start till:end color:drums bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:guitar bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bass bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bass width:7 bar:Rivers from:start till:end color:guitar bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:guitar bar:Brian from:01/12/2000 till:end color:keys bar:Scott from:01/07/2007 till:end color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:guitar width:5 bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:keys bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:keys width:3 bar:Rivers from:start till:end color:keys bar:Jason from:start till:15/08/1993 color:bvocals bar:Matt from:start till:15/02/1998 color:bvocals bar:Brian from:16/09/1993 till:end color:bvocals bar:Mikey from:01/03/1998 till:15/08/2001 color:bvocals bar:Scott from:01/09/2001 till:end color:bvocals bar:Patrick from:01/08/1993 till:30/09/1993 color:bvocals bar:Patrick from:01/07/2007 till:15/11/2012 color:bvocals bar:Patrick from:01/01/2018 till:31/12/2020 color:bvocals bar:Patrick from:28/10/2025 till:end color:bvocals }} == Dioscliosta == === Albaim === {{div col}} *''[[Weezer (albam gorm)]]'' (1994) *''[[Pinkerton]]'' (1996) *''[[Weezer (albam glas)]]'' (2001) *''[[Maladroit]]'' (2002) *''[[Make Believe]]'' (2005) *''[[Weezer (albam dearg)]]'' (2008) *''[[Raditude]]'' (2009) *''[[Hurley (albam)|Hurley]]'' (2010) *''[[Everything Will Be Alright in the End]]'' (2014) *''[[Weezer (albam bán)]]'' (2016) *''[[Pacific Daydream]]'' (2017) *''[[Weezer (albam téal)]])'' (2019) *''[[Weezer (albam dubh)]]'' (2019) *''[[OK Human]]'' (2021) *''[[Van Weezer]]'' (2021) *SZNZ: Spring (2022){{efn|group=note|name=n1|Ar dtús, rangaíodh gach eisiúint de ''SZNS'' mar cheirnín leathfhada, ach, rangaíodh arís mar albaim stiúideo iad i ndiaidh don bhanna an t[[Weezer (albam ór)|Albam Ór]] a eisiúint, sa bhliain 2026 }} *SZNZ: Summer (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Autumn (2022){{efn|group=note|name=n1}} *SZNZ: Winter (2022){{efn|group=note|name=n1}} *''[[Weezer (albam ór)]]'' (2026) {{div col end}} ==Nótaí == <references group="note"/> == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Weezer}} [[Catagóir:Racghrúpaí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1992]] s4kudpg218izpcd1j0iqmtnjym2vmr9 Diwan 0 91012 1328035 1327787 2026-09-15T19:38:39Z An RíomhGael 72410 1328035 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} [[Íomhá:Logo-diwan-site.jpg|alt=Cearnóg gorm le dá choirnéal maolaithe. Uirthe, tá na focail "diwan gwened" agus triúr páistí|mion|clé|Lógó scoil '''Diwan''' sa chomún [[Gwened]]]]Is gluaiseacht scolaíochta shaolta, shaor in aisce sa [[An Bhriotáin|Bhriotáin]] í '''''Diwan'''''. Múintear an curaclam scoile trí mheán na [[An Bhriotáinis|Briotáinise]] sna scoileanna seo. Ciallaíonn Diwan '''<nowiki/>''''síol' i mBriotáinis.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Francis Favereau|date=2017|title=Dictionnaire de Poche du Breton Contemporain - Geriadur Godell ar Brezhoneg A-Vreman|language=Fraincis agus Briotáinis}}</ref> Sa bhliain 2025, bhí thart ar 3,700 scoláire ag freastail ar scoileanna Diwan ón réamhscolaíocht go dtí an ardscolaíocht sna cúig réigiún den Bhriotáin stairiúil. Déantar an líonra as 48 bunscoil, seacht g''collèges'' (scoil mheánach) agus dhá ''lycées'' (ardscoil).<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/diwan-en-bref|teideal=Diwan an Bref|údar=Diwan|dáta=2025|dátarochtana=2026-07-01|language=Fraincis}}</ref> Bhí €18 milliún ag an eagraíocht mar bhuiséad bliantúil.<ref name=":0" /> Is ball den líonra [[Eskolim]] é Diwan, cónaidhm oideachais, le líonraí scoileanna eile a mhúineann teangacha réigiúnacha agus miontheangacha trí mhodh an [[Tumoideachas|tumoideachais]] sa Fhrainc cosúil le ''Seaska'' (an Bhascais), ''Calendreta'' (an Ocsatáinis) agus ''Bressola'' (an Chatalóinis).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/qui-sommes-nous/|teideal=Qui sommes nous|údar=Eskolim|dáta=2026|dátarochtana=2026-07-01|language=Fraincis}}</ref> == Stair == Bunaíodh an cumann Diwan sa bhliain 1977, agus ba shamplaí eile san Eoraip cosúil leis an n[[Gaelscoil|Gaelscolaíocht]] in Éirinn agus na h[[Ikastola|Ikastolak]] i dTír na mBascach a spreag an ghluaiseacht. Osclaíodh an chéad naíscoil le seacht ndalta sa chomún ''Lampaul-Ploudalmézeau'' i mBealtaine 1977 agus ba é Gweltaz Ar Fur céad uachtarán an chumainn. Leanadh leis an gcéad bunscoil sa bhliain 1980, an chéad scoil mheánach (Fraincis: ''collège'' Briotáinis: s''kolaj'') sa bhliain 1988 agus an chéad ardscoil (Fraincis: ''lycée'' Briotáinis: ''lise'') sa bhliain 1994.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/ecoles-diwan-en-bretagne-une-galaxie-dune-centaine-dassociations-pilotee-depuis-landerneau-2852eb3a-c9af-11ee-9a26-b3fe0ec43b85|teideal=Écoles Diwan en Bretagne : Une galaxie d'une centaine d'associations pilotée depuis Landerneau|údar=Ouest France|dáta=2024-02-12|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-01}}</ref> == Modh Teagaisc == Neamhchosúil le formhór na scoileanna sa Fhrainc, agus sa Bhriotáin fiú, baintear úsáid as an mBriotáinis mar phríomhtheanga teagaisc sna scoileanna Diwan agus foghlaimíonn na scoláirí an teanga tríd an tumoideachas. Tosaíonn ranganna Fraincise ón dara bhlian sa bhunscoil agus éiríonn an Fhraincis níos comónta sa churaclam sna blianta níos airde.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/le-francais|teideal=Diwan - Le francais|údar=Diwan|dátarochtana=2026-07-01}}</ref> Is tríd an tumoideachas a mhúintear na teangacha iasachta nua-aimseartha chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/les-autres-langues|teideal=Diwan - Les autres langues|údar=Diwan|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> Is é [[Ti-Embann ar Skolioù]] (TES), foilsitheoir agus eagarthóir poiblí a bunaíodh sa bhliain 1994, an grúpa a chruthaíonn formhór na dtéacsleabhar agus acmhainní teagaisc eile i mBriotáinis a úsáidtear sna scoileanna Diwan agus scoileanna eile a mhúineann an Bhriotáinis.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.reseau-canope.fr/tes/petra-eo-tes|teideal=Qu'est-ce que TES?|údar=Ti-Embann ar Skolioù|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> [[Íomhá:Breizh bro ar mor 13 07 2016 101.jpg|lár|mion|300x300px|Stalla ag cur eolas faoi scoil Diwan ar fáil]] == Scoileanna eile a mhúineann an Bhriotáinis == Tá dhá chumann scolaíochta eile a sholáthraíonn oideachas sa Bhriotáinis. Ranganna dátheangacha atá i gceist áfach .i. tugtar an méid ama chéanna ar son na Briotáinise agus na Fraincise, ní thumoideachas iomlán mar atá i nDiwan. ''-[[Div Yezh Breizh|Div Yezh]]'' - Cumann scolaíochta dátheangacha i scoileanna poiblí a bunaíodh sa bhliain 1979.<ref>{{Lua idirlín|url=https://div-yezh.bzh/fr/divyezhegezh/|teideal=Qui sommes nous?|údar=Div Yezh Breizh|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> ''-Divaskell Breizh'' (''Dihun'' roimh 2020) - Cumann scolaíochta dátheangacha i scoileanna príobháideacha Caitliceacha a bunaíodh sa bhliain 1990.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.divaskell.bzh/historique.html|teideal=Divaskell Breizh|údar=Divaskell Breizh|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> Sa bhliain 2025, idir an trí chumann scoile, ''Diwan'', ''Div Yezh'' agus ''Divaskell Breizh'' bhí beagnach 20,000 scoláire ag freastail ar scoileanna agus ranganna lán-Bhriotáinise nó dátheangacha.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Office Publique de la Langue Bretonne|date=2025|title=Les Chiffres de la Rentrée Scolaire de l'Enseignement Bilingue en 2025|journal=Pole Étude et Développement Observatoire des Pratiques Linguistiques|month=Nollaig|language=Fraincis|pages=lch 9}}</ref> == Féach freisin == * [[Gaeloideachas (scolaíocht)]] * [[Oideachas trí mheán na Breatnaise]] * [[Ikastolak]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Foghlaim na Briotáinise]] [[Catagóir:Oideachas teanga]] [[Catagóir:Tumoideachas|*]] [[Catagóir:Ilteangachas]] [[Catagóir:Oideachas na luath-óige]] [[Catagóir:Cultúr na Briotáine]] jspis9hownfeisj9l4l2gc0t0veg8op 1328040 1328035 2026-09-15T21:53:04Z An RíomhGael 72410 Nasc nua 1328040 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} [[Íomhá:Logo-diwan-site.jpg|alt=Cearnóg gorm le dá choirnéal maolaithe. Uirthe, tá na focail "diwan gwened" agus triúr páistí|mion|clé|Lógó scoil '''Diwan''' sa chomún [[Gwened]]]]Is gluaiseacht scolaíochta shaolta, shaor in aisce sa [[An Bhriotáin|Bhriotáin]] í '''''Diwan'''''. Múintear an curaclam scoile trí mheán na [[An Bhriotáinis|Briotáinise]] sna scoileanna seo. Ciallaíonn Diwan '''<nowiki/>''''síol' i mBriotáinis.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Francis Favereau|date=2017|title=Dictionnaire de Poche du Breton Contemporain - Geriadur Godell ar Brezhoneg A-Vreman|language=Fraincis agus Briotáinis}}</ref> Sa bhliain 2025, bhí thart ar 3,700 scoláire ag freastail ar scoileanna Diwan ón réamhscolaíocht go dtí an ardscolaíocht sna cúig réigiún den Bhriotáin stairiúil. Déantar an líonra as 48 bunscoil, seacht g''collèges'' (scoil mheánach) agus dhá ''lycées'' (ardscoil).<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/diwan-en-bref|teideal=Diwan an Bref|údar=Diwan|dáta=2025|dátarochtana=2026-07-01|language=Fraincis}}</ref> Bhí €18 milliún ag an eagraíocht mar bhuiséad bliantúil.<ref name=":0" /> Is ball den líonra [[Eskolim]] é Diwan, cónaidhm oideachais, le líonraí scoileanna eile a mhúineann teangacha réigiúnacha agus miontheangacha trí mhodh an [[Tumoideachas|tumoideachais]] sa Fhrainc cosúil le ''Seaska'' (an Bhascais), ''[[Calandreta]]'' (an Ocsatáinis) agus ''Bressola'' (an Chatalóinis).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/qui-sommes-nous/|teideal=Qui sommes nous|údar=Eskolim|dáta=2026|dátarochtana=2026-07-01|language=Fraincis}}</ref> == Stair == Bunaíodh an cumann Diwan sa bhliain 1977, agus ba shamplaí eile san Eoraip cosúil leis an n[[Gaelscoil|Gaelscolaíocht]] in Éirinn agus na h[[Ikastola|Ikastolak]] i dTír na mBascach a spreag an ghluaiseacht. Osclaíodh an chéad naíscoil le seacht ndalta sa chomún ''Lampaul-Ploudalmézeau'' i mBealtaine 1977 agus ba é Gweltaz Ar Fur céad uachtarán an chumainn. Leanadh leis an gcéad bunscoil sa bhliain 1980, an chéad scoil mheánach (Fraincis: ''collège'' Briotáinis: s''kolaj'') sa bhliain 1988 agus an chéad ardscoil (Fraincis: ''lycée'' Briotáinis: ''lise'') sa bhliain 1994.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/ecoles-diwan-en-bretagne-une-galaxie-dune-centaine-dassociations-pilotee-depuis-landerneau-2852eb3a-c9af-11ee-9a26-b3fe0ec43b85|teideal=Écoles Diwan en Bretagne : Une galaxie d'une centaine d'associations pilotée depuis Landerneau|údar=Ouest France|dáta=2024-02-12|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-01}}</ref> == Modh Teagaisc == Neamhchosúil le formhór na scoileanna sa Fhrainc, agus sa Bhriotáin fiú, baintear úsáid as an mBriotáinis mar phríomhtheanga teagaisc sna scoileanna Diwan agus foghlaimíonn na scoláirí an teanga tríd an tumoideachas. Tosaíonn ranganna Fraincise ón dara bhlian sa bhunscoil agus éiríonn an Fhraincis níos comónta sa churaclam sna blianta níos airde.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/le-francais|teideal=Diwan - Le francais|údar=Diwan|dátarochtana=2026-07-01}}</ref> Is tríd an tumoideachas a mhúintear na teangacha iasachta nua-aimseartha chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.diwan.bzh/fr/les-autres-langues|teideal=Diwan - Les autres langues|údar=Diwan|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> Is é [[Ti-Embann ar Skolioù]] (TES), foilsitheoir agus eagarthóir poiblí a bunaíodh sa bhliain 1994, an grúpa a chruthaíonn formhór na dtéacsleabhar agus acmhainní teagaisc eile i mBriotáinis a úsáidtear sna scoileanna Diwan agus scoileanna eile a mhúineann an Bhriotáinis.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.reseau-canope.fr/tes/petra-eo-tes|teideal=Qu'est-ce que TES?|údar=Ti-Embann ar Skolioù|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> [[Íomhá:Breizh bro ar mor 13 07 2016 101.jpg|lár|mion|300x300px|Stalla ag cur eolas faoi scoil Diwan ar fáil]] == Scoileanna eile a mhúineann an Bhriotáinis == Tá dhá chumann scolaíochta eile a sholáthraíonn oideachas sa Bhriotáinis. Ranganna dátheangacha atá i gceist áfach .i. tugtar an méid ama chéanna ar son na Briotáinise agus na Fraincise, ní thumoideachas iomlán mar atá i nDiwan. ''-[[Div Yezh Breizh|Div Yezh]]'' - Cumann scolaíochta dátheangacha i scoileanna poiblí a bunaíodh sa bhliain 1979.<ref>{{Lua idirlín|url=https://div-yezh.bzh/fr/divyezhegezh/|teideal=Qui sommes nous?|údar=Div Yezh Breizh|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> ''-Divaskell Breizh'' (''Dihun'' roimh 2020) - Cumann scolaíochta dátheangacha i scoileanna príobháideacha Caitliceacha a bunaíodh sa bhliain 1990.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.divaskell.bzh/historique.html|teideal=Divaskell Breizh|údar=Divaskell Breizh|language=Fraincis|dátarochtana=2026-07-02}}</ref> Sa bhliain 2025, idir an trí chumann scoile, ''Diwan'', ''Div Yezh'' agus ''Divaskell Breizh'' bhí beagnach 20,000 scoláire ag freastail ar scoileanna agus ranganna lán-Bhriotáinise nó dátheangacha.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Office Publique de la Langue Bretonne|date=2025|title=Les Chiffres de la Rentrée Scolaire de l'Enseignement Bilingue en 2025|journal=Pole Étude et Développement Observatoire des Pratiques Linguistiques|month=Nollaig|language=Fraincis|pages=lch 9}}</ref> == Féach freisin == * [[Gaeloideachas (scolaíocht)]] * [[Oideachas trí mheán na Breatnaise]] * [[Ikastolak]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Foghlaim na Briotáinise]] [[Catagóir:Oideachas teanga]] [[Catagóir:Tumoideachas|*]] [[Catagóir:Ilteangachas]] [[Catagóir:Oideachas na luath-óige]] [[Catagóir:Cultúr na Briotáine]] qdq2x2b9qnxbxldyc39imow5bsq6xlk Am Faclair Beag 0 99098 1328044 1291807 2026-09-15T22:48:58Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328044 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Tá '''''[[Am Faclair Beag]]''''' ([[An Ghaeilge|Gaeilge na hÉireann]]: ''An Foclóir Beag'') ar cheann de na foclóirí [[Gaeilge na hAlban|Gàidhlig]]-Béarla is mó a bhfuil éileamh air, i láthair na huaire (an oiread sin gur chuir an fhoireann LearnGaelic isteach ar cheadúnas). Is é an bunsmaoineamh atá leis ná gach focal agus abairt faoin ngrian i n[[Gaeilge na hAlban]] a thabhairt le chéile san aon áit amháin. Mar sin i dtosach, faigheann tú stór focal agus frásaí nua agus Dwelly taobh le taobh. Tá sé saor in aisce. Soláthraíonn sé raidhse faisnéise agus gnéithe breise freisin, mar shampla: * sonraí gramadaí riachtanacha ([[Inscne sa Ghaeilge|inscne]], foirmeacha na n-[[ainm briathartha]], clásail choibhneasta) gramadach (inscne, foirmeacha ainmfhocail briathartha, foirmeacha comparáideacha) * faisnéis maidir le fuaimniú an fhocail in IPA agus taifeadadh fuaime (má d’éirigh leo ceann a thaifeadadh cheana féin) *eochair maidir le cé chomh coitianta is atá focal nó frása (na réaltaí) * léarscáileanna de na ceantair ina n-úsáidtear focal (má tá sonraí ar fáil) * samplaí d’úsáid focal * uirlisí cuardaigh simplí agus casta Gheobhaidh tú an foclóir anseo ag [https://www.faclair.com/] agus má theastaíonn tuilleadh faisnéise uait faoin bhFaclair, bain triail as an leathanach seo. https://www.faclair.com/Help/Help.html == Féach freisin == * [[An Foclóir Beag|''An Foclóir Beag'']] ==Naisc sheachtracha== *Faclairean Gàidhlig https://www3.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/ *Akerbeltz: An excellent set of resources for Gaelic speakers and learners [http://www.akerbeltz.org/index.html] *Arizona Scottish Gaelic Syntax Project: [http://www.dingo.sbs.arizona.edu/~gaelic/] *BBC Alba: [http://www.bbc.co.uk/alba/] *Ceantar Gaelic Online Dictionaries: [http://www.ceantar.org/Dicts/search.html] *CLI Gaelic learners resourses: [http://www.cli.org.uk]] or [[http://www.learn-gaelic.info/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225161638/http://www.cli.org.uk/ |date=2013-02-25 }} *Dictionary of the Scottish Gaelic Language: [http://www.faclair.ac.uk/english/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918120132/http://www.faclair.ac.uk/english/ |date=2021-09-18 }} *Gaelic Tourism: [http://www.gaelic-scotland.co.uk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528122128/http://www.gaelic-scotland.co.uk/ |date=2014-05-28 }} *Lancaster Scottish Gaelic Corpus: [http://www.ling.lancs.ac.uk/biml/bimls3corpus.htm] *Roibeard ò Maolalaigh's lessons on Gaelic Pronunciation. [http://www.akerbeltz.org/fuaimean/fuaimean.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205023723/http://www.akerbeltz.org/fuaimean/fuaimean.htm |date=2008-12-05 }} *Sabhal Mòr Ostaig (Gaelic College on Skye): [http://www.smo.uhi.ac.uk/] *Gaelic Resource Pages at SMO: [http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/english.html] *SMO Corpus: [http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/corpus/] *SMO Elementary Course in Gaelic: [http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/ionnsachadh/ECG/] *Tobar an Dualchais: Collection of Digitized Scottish Gaelic Recordings: [http://www.smo.uhi.ac.uk/dualchas/] *Wikipedia page on Gaelic Alphabet: [http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Gaelic_alphabet] *Wikipedia page on Scottish Gaelic: [http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Gaelic] *Wikipedia article on Gaelic Grammar: [http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Gaelic_grammar] *Wikipedia article on Gaelic Personal Names: [http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Gaelic_personal_naming_system] *Wikipedia ''in'' Scottish Gaelic: [http://gd.wikipedia.org/wiki/Prìomh-Dhuilleag] {{DEFAULTSORT:Faclair Beag, Am}} [[Catagóir: Foclóireacht]] [[Catagóir: Saothair tagartha]] [[Catagóir: Foclóirí Ghaeilge na hAlban]] e23yyvbq6vtm9tn2da30ijdn40qukwh FC Hegelmann 0 101546 1328022 1319970 2026-09-15T12:53:56Z Makenzis 33766 https://fchegelmann.com/fc-hegelmann-ir-mikel-aramburu-erneta-baigia-bendradarbiavima/ 1328022 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | nom = FC Hegelmann | nom_original = Futbolo klubas Hegelmann | colors = {{color box|blue}} {{color box|white}} [[gorm]], [[bán]] | data_fundacio = [[2009]] | entrenador = {{bratach|}} | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament = {{Trealamh spóirt iolracha | pattern_la1 = _hummelauthentic20w | pattern_b1 = _hummelauthentic20w | pattern_ra1 = _hummelauthentic20w | pattern_sh1 = _hummelauthentic20w | pattern_so1 = _hummel20w | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _hummelauthentic20tb | pattern_b2 = _hummelauthentic20tb | pattern_ra2 = _hummelauthentic20tb | pattern_sh2 = _hummelauthentic20tb | pattern_so2 = _hummel20tb | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF | title_kit1 = Baile | title_kit2 = As baile }} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Kauno rajono Hegelmann futbolo klubas''' as [[Raudondvaris]]. Bunaíodh an club sa bhliain 2009, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (0): *'''LFF taurė''' (0): *'''Supertaurė''' (0): {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ([[Kaunas]]) | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | |- | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ([[Kaunas]]) | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu15lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2024-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241119042132/http://almis.sritis.lt/ltu15lyga2s.html }}</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| '''10.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2017-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323053020/http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html }}</ref> | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| {{decrease}} |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2018-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619064227/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2018-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619070138/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html }}</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2021|2021]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2022|2022]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>[https://us.soccerway.com/national/lithuania/a-lyga/2022/regular-season/r66911/ 2022 på Soccerway]</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2024|2024]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [https://fchegelmann.com/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://toplyga.lt/komanda/hegelmann FC Hegelmann] ''toplyga.lt'' * [https://uk.soccerway.com/teams/lithuania/hegelmann-litauen/30665/ FC Hegelmann] ''Soccerway'' [[Catagóir:Kaunas]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Hegelmann]] lnz76enkflv8ti1l714r9qgawj7i9di Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022) 0 103300 1328050 1323806 2026-09-16T00:20:03Z TGcoa 21229 1328050 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Coinbhleacht Mhíleata}} Thosaigh seach-chogadh in [[Éimin]] i ndeireadh na bliana 2014.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/20758517/|teideal=An trodaíocht ag leanúint ar aghaidh i bPoblacht Éimin|údar=An ceannfort Frank Reidy / Adhmhaidin RnaG|dáta=2015|language=ga|work=RTE Radio / RnaG|dátarochtana=2022-07-23}}</ref> Chuaigh cúrsaí ó smacht in 2015 agus an teannas idir an [[An Araib Shádach|Araib Shádach]] (agus a comhghuaillithe cumhachtacha, [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|na Stáit Aontaithe]] agus an [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Ríocht Aontaithe]] go háirithe) agus an [[An Iaráin|Iaráin]] (agus na réabhlóidithe [[Houthi]]) ag géarú. Chuaigh an cogaíocht in abar go gasta, Fógraíodh sos comhraic ina measc siúd a bhí i mbun cogaíochta in Aibreán 2022.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Yemeni peace process|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Yemeni_peace_process&oldid=1117277762|journal=Wikipedia|date=2022-10-20|language=en}}</ref> De réir a chéile, d'éirigh '''Cogadh Cathartha Éimin''' 'an ghéarchéim daonna is measa ar domhan', sa [[21ú haois]] de réir na [[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiúin Aontaithe]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://crisisrelief.un.org/yemen-worst-humanitarian-crisis-in-the-world|teideal=Yemen: The worst humanitarian crisis in the world|údar=crisisrelief.un.org|language=en|work=crisisrelief.un.org|dátarochtana=2022-07-23}}</ref> Fuair b'fhéidir 377,000 bás le linn 2015-2021. Tugann "Cogadh na gCarad" ar an gcoimhlint go minic ach seach-chogadh a bhí ann i ndáiríre, agus na cumhachtaí eachtrannacha ag troid lena chéile. [[Íomhá:Houthis-control 2014-2015.gif|clé|mion|Tá na Houthi lonnaithe sa tuaisceart agus an-rath orthu le linn 2014-2015, rud a chur eagla an domhain ar na "Comhghuaillithe"]] === Cúlra === Lárionad [[sceimhlitheoireacht]]<nowiki/>a Ioslamacha ba ea Éimin ó na [[1990idí]] ar aghaidh. Mar shampla, sa bhliain 2015, mhaígh [[Al-Qaeda|Al Qaeda]] in Éimin gurb iad a bhí taobh thiar de na hionsaithe sceimhlitheoireachta ar oifigí na hirise, [[Charlie Hebdo]] i bPáras na Fraince.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Al Qaeda taobh thiar d'ionsaithe Phárais|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/0114/672461-an-iris-fhrancach-charlie-hebdo-curtha-ar-an-margadh/|date=2015-01-14|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> [[Íomhá:Yemeni Civil War LATUFF 2016.png|clé|mion|Scigphictiúr de chuid Carlos Lattouf, WikiLeaks 2016]] === Imeachtaí === Thosaigh Cath Sanaa ar 9 Meán Fómhair 2014.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Battle of Sanaa (2014)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Sanaa_(2014)&oldid=1090792661|journal=Wikipedia|date=2022-05-31|language=en}}</ref> Lánscoireadh an pharlaimint in [[Sanaʽa]] agus tháinig 'Coiste Réabhlóideach'<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Supreme Revolutionary Committee|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Supreme_Revolutionary_Committee&oldid=1032152437|journal=Wikipedia|date=2021-07-05|language=en}}</ref> de chuid na [[Houthi]] le chéile ar [[6 Feabhra]] [[2015]]. Bhí an-rath ar Houthi le linn 2014-2015, rud a chur eagla an domhain ar na "Comhghuaillithe" [[Íomhá:Theresa May - how many children have you killed today ? (29091327758).jpg|clé|mion|méadú ar thrádáil na n-arm sna 2010idí agus agóid i Londain, 22 Meitheamh 2018]] Ar 26 Márta 2015, .thosaigh “Obráid  Decisive Storm” nuair a d’ionsaigh an Araib Shádach na Houthi in Éimin. Ach ní raibh an Stoirm cinniúnach ar chor ar bith.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Saudi Arabian–led intervention in Yemen|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Saudi_Arabian%E2%80%93led_intervention_in_Yemen&oldid=1143045832|journal=Wikipedia|date=2023-03-05|language=en}}</ref> === Básanna === Idir 2015 agus 2021, fuair b'fhéidir 377,000 bás le linn an chogaidh, de réir [[Clár um Fhorbairt na Náisiúin Aontaithe]] * 154,000 de bharr na cogaíochta; * 223,000, básanna indíreacha, an gorta go háirithe,<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/21144169/|teideal=Achainí déanta ag Na Náisiúin Aontaithe, ag Oxfam agus ag eagraíochtaí carthanachta eile ag iarraidh fóirint ar an ngorta atá ag bagairt ar Éimin|údar=Sorcha Nic Mhathúna, Oxfam Ireland|dáta=Márta 2017|language=en|work=RTE Radio / RnaG|dátarochtana=2022-07-23}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://arabdevelopmentportal.com/sites/default/files/publication/undp-yemen_impactofwar_web_0.pdf|teideal=ASSESSING THE IMPACT OF WAR IN YEMEN: Pathways for Recovery|údar=Clár um Fhorbairt na Náisiúin Aontaithe / Taylor Hanna {{!}} David K. Bohl {{!}} Jonathan D. Moyer|dáta=2021|dátarochtana=2022}}{{Dead link|date=Márta 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=United Nations Development Programme|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=United_Nations_Development_Programme&oldid=1097470794|journal=Wikipedia|date=2022-07-10|language=en}}</ref><ref>Clár Forbartha na Náisiúin Aontaithe</ref> Is ar na leanaí is measa a thiteann an choimhlint. Bhí an chomhghuaillíocht freagrach as an gcuid is mó de na básanna. Agus le linn na [[2000idí|2010idí]], bhí an Bhreatain agus Stáit Aontaithe Mheiriceá ar an dá thír a dhíol an líon is mó d’airm leis an Araib Shádach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/gniomhaiochas/polaitiocht/na-salaimis-ar-lamha-le-fuil-na-neimineach/|teideal=Ná salaímis ár lámha le fuil na nÉimineach Tuairisc ó Mhanainn|údar=Isla Callister|dáta=2019|language=ga-IE|work=NÓS|dátarochtana=2022-07-23}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fógraíodh sos comhraic ina measc siúd a bhí i mbun cogaíochta in Aibreán 2022. Thosaigh [[Géarchéim na Mara Rua]] an bhliain dár gcionn. == Féach freisin == * [[Éimin]] * [[Géarchéim na Mara Rua]], 2023- * [[Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Gortaí]] [[Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha]] [[Catagóir:Stair Éimin]] [[Catagóir:Stair na hIaráine]] [[Catagóir:Stair na hAraibe Sádaí]] qyvkccpvi7yh0e73cf0eq565r8guc8l Géarchéim na Mara Rua 0 111859 1328051 1281069 2026-09-16T00:21:23Z TGcoa 21229 1328051 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Thosaigh '''Géarchéim na Mara Rua''' ar 19 Deireadh Fómhair 2023 nuair a chaith na [[Hútaithe]],<ref>i mBearla, na [[Houthi]]</ref> atá lonnaithe i dtuaisceart agus in iarthar [[Éimin]] (ar chósta na [[An Mhuir Rua|Mara Rua]]) [[Diúracán treoraithe|diúracáin]] in aghaidh [[Iosrael]]. I mí na Samhna 2023 chuir na Hútaithe tús le feachtas ag ionsaí longa tráchtála sa [[An Mhuir Rua|Mhuir Rua]]. [[Íomhá:USS Carney downing Houthi rebels' missiles with VLS.webm|clé|mion|[[Físeán]]: 2023-12-10 agus an USS Carney faoi ionsaí]] === Cúlra === Sna 2010idí, bhí longa cabhlaigh ó thart ar 30 tír lonnaithe sa cheantar mar chuid de chomhghuaillíocht idirnáisiúnta a bunaíodh chun déileáil leis na foghlaithe mara ón t[[An tSomáil|Somáil]] (ar an taobh eile na [[An Mhuir Rua|Mara Rua]]). Thall san Éimin, sna 2010idí, ghabh na Hútaithe an chumhacht le lámh láidir. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Houthi takeover in Yemen|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Houthi_takeover_in_Yemen|journal=Wikipedia|date=2025-02-01|language=en}}</ref> Fuair b'fhéidir 377,000 bás le linn 2015-2021.<ref>{{Lua idirlín|url=https://crisisrelief.un.org/yemen-worst-humanitarian-crisis-in-the-world|teideal=Yemen: The worst humanitarian crisis in the world|údar=crisisrelief.un.org|language=en|work=crisisrelief.un.org|dátarochtana=2022-07-23}}</ref> {{Main|Cogadh Cathartha in Éimin}} Bhí tacaíocht na h[[An Iaráin|Iaráin]]<nowiki/>e ag na Hútaithe,<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=10 gcinn de spriocanna Houthi in Éimin buailte ón aer|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0225/1434328-10-gcinn-de-spriocanna-houthi-san-eimin-buailte-on-aer/|date=2024-02-25|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> a bhuíochas le [[Qasem Soleimani]]; feallmharaigh na Stáit Aontaithe é in 2020. Sna 2020idí agus Cogadh na Carad thart, bhí na Hútaithe níos bagraí agus níos trodaí ná aon ghrúpa eile a bhfuair tacaíocht ón Iaráin. Comhghuaillithe le [[Hezbollah]] na Liobáine is ea na Hútaithe chomh maith. Thosaigh na hionsaithe in 2023, dírithe ar Iosrael i bhfianaise a bhí ag tarlú i n[[Stráice Gaza|Gaza -]] [[Coimhlint Iosrael-Gaza, 2023|an coimhlint Iosrael-Gaza -]] cé go raibh longa eile buailte ag na mílísteoirí nach le Iosrael iad. Cé go bhfuil Éimin níos mó ná 2,000 ciliméadar ó [[Iosrael]], d’éirigh leo [[Drón|dróin]] agus [[Diúracán treoraithe|diúracáin]] a scaoileadh le hIosrael díreach tar éis ionradh na hIosrael ar Gaza. D’éirigh leis na Hútaithe báid bheaga a sheoladh chun roinnt long a ionsaí, fiú d’éirigh leo ingearán a chur san aer chun long amháin a ghabháil.<ref name=":3" /> Mar gheall air sin, ní raibh na longa tráchtála úsáid a bhaint as an g[[Canáil Shuais]] níos mó ar feadh tamaill. Ach is bealach tábhachtach tráchtála an Mhuir Rua agus an [[Canáil Shuais|Chanáil]] do chomhlachtaí lastais mar go ngiorraíonn sé an t-aistear go suntasach idir [[an Áise]] agus [[an Eoraip]].<ref name=":0" /> [[Íomhá:U.S. Forces, Allies Conduct Joint Strikes in Yemen, 22 January 2024.webm|clé|mion|ionsaithe an Iarthair.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://twitter.com/CENTCOM/status/1749568374861091194|teideal=U.S. Forces, Allies Conduct Joint Strikes in Yemen|údar=US Central Command|dáta=22 Eanáir 2024}}</ref>]] [[Íomhá:Map of Operation Prosperity Guardian.png|clé|mion|"[[Operation Prosperity Guardian]]",<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|title=Operation Prosperity Guardian|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Operation_Prosperity_Guardian&oldid=1210190752|journal=Wikipedia|date=2024-02-25|language=en}}</ref> feachtas mí-éifeachtach]] === 2023: frithionsaithe an Iarthair === I mí Nollag 2023, tháinig cuid mhaith de na tíortha i gcomhghuaillíocht nua chun dul i ngleic leis na hionsaithe ó na Hútaithe. Chuir na Stáit Aontaithe agus a chomhghuaillithe "[[Operation Prosperity Guardian]]"<ref name=":2" /> i bhfeidhm. Ach tháinig sé go solas go tapa go raibh an feachtas sin mí-éifeachtach. Lean na reibiliúnaigh Hútaithe lena mbagairtí ar loingseoireacht tráchtála in ainneoin foláirimh ó na Stáit Aontaithe agus a gcomhghuaillithe.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sileann-fear-na-buile-gurb-e-fein-fear-na-ceille-100-la-dionsaithe-ar-gaza/|teideal=‘Síleann fear na buile gurb é féin fear na céille’ – 100 lá d’ionsaithe ar Gaza|údar=Bertie Ó hAinmhire / tuairisc.ie|dáta=14 Eanáir 2024|language=ga-IE}}</ref> D'fhógair cuid mhaith de na comhlachtaí coimeádán go raibh siad chun an Chanáil a sheachaint go dtí go mbeadh an ghéarchéim thart.<ref>mar shampla, d’fhógair an comhlacht coimeádán [[Maersk]] go raibh siad chun an chanáil a sheachaint go dtí go mbeadh an ghéarchéim thart </ref>  Chuir sé seo le costas earraí  iompórtáilte ar fud an domhain. Le linn aimsir na Nollag bhí an chuma ar chúrsaí go raibh rudaí ag imeacht ó smacht sa [[An Meánoirthear|Mheánoirthear]]. Sheol na Hútaithe ionsaí ollmhór eile ar longa sa Mhuir Rua le linn mí Eanáir 2024.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=2024 missile strikes in Yemen|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2024_missile_strikes_in_Yemen&oldid=1210385811|journal=Wikipedia|date=2024-02-26|language=en}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Marlin Luanda missile strike|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Marlin_Luanda_missile_strike&oldid=1210054494|journal=Wikipedia|date=2024-02-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/10/britain-warns-severe-consequences-houthi-attack-red-sea-repelled|teideal=Britain warns of severe consequences after Houthi attack in Red Sea repelled|údar=Patrick Wintour, Dan Sabbagh|dáta=2024-01-10|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2024-02-26}}</ref> Mar gheall air sin, thosaigh comhghuaillíocht idirnáisiúnta faoi cheannas na Stát Aontaithe ag ionsaí suíomhanna Hútaí in [[Éimin]] ón aer.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/dfheadfadh-an-cogadh-in-gaza-scaipeadh-nios-forleithne-an-easca/|teideal=D’fhéadfadh an cogadh in Gaza scaipeadh níos forleithne an-éasca|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=15 Eanáir 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-02-25}}</ref><ref name=":1" /> Mar shampla scrios [[Cabhlach na Stát Aontaithe]] diúracáin frithloinge a líomhnaítear a bhí ag iompar trodaithe ó Éimin. Bhí hionsaithe an Iarthair dírithe ar áiseanna stórála armlóin agus córais chosanta Hútaithe, srl.<ref name=":0" /> Ach bhí na Hútaithe in ann cur suas le hionsaithe ó aerfhórsa na hAraibe Sádaí idir 2015-2022, agus bhí ullmhúcháin déanta acu chun déileáil le cuid de na hionsaithe ón gComhghuaillíocht. Mar sin bhí siad in ann leanúint leis an mbrú ar longa sa Mhuir Rua agus ar chóras trádála an domhain. [[Íomhá:U.S. Forces, Allies Conduct Joint Strikes in Yemen, 22 January 2024.webm|clé|mion|[[Físeán]]: scairdeitléain mhíleata le Meiriceá, 2024]] === 2024 === Scaoil Iosrael le láithreacha de chuid lucht Hútaí go rialta le linn 2024. Dúirt na hIosraelaigh gur dírithe ar bhonneagar lucht Hútaí a bhí an t-ionsaí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Liobáin: 100,000 teite, líon na marbh ag dul ó chomhaireamh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0930/1472697-an-liobain-100-000-teite-lion-na-marbh-ag-dul-o-chomhaireamh/|date=2024-09-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Liobáin: 100,000 teite, líon na marbh ag dul ó chomhaireamh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0930/1472697-an-liobain-100-000-teite-lion-na-marbh-ag-dul-o-chomhaireamh/|date=2024-09-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> === 2025 === I mí an Mhárta 2025, d'iarr Rúnaí Cosanta Mheiriceá, [[Pete Hegseth]], ar na Hútaithe stop a chur le hionsaithe ar na longa tráchtála' a úsáideann an stráice farraige sin mar aicearra idir an tAigéan Indiach agus Atlantach. Bhí roinnt buamála déanta ag scairdeitleáin mhíleata le Meiriceá ar ionaid san Éimin le linn mhí an Mhárta 2024. Ar an 15 Márta, scaoil fórsaí Mheiriceá diúracáin i dtreo na Hutaithe. Dúirt aireacht sláinte na Hútaí gur maraíodh breis is 50 duine agus gur gortaíodh suas le 100. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Leantar le hionsaithe san Éimín|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0317/1502477-leantar-le-hionsaithe-san-eimin/|date=2025-03-17|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Cúpla lá níos déanaí, i sceitheadh comhrá grúpa rialtais na Stát Aontaithe ar [[Signal (aip)|Signal]], a tharla roimh na hionsaithe, phléigh Hegseth na pleananna. Tugadh "[[Signalgate]]" ar ar an scannal.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/mar/26/new-revelations-us-signal-leak-claims-doubt-yemen|teideal=Signal leak revelations expose US officials’ lies about what was shared|údar=Peter Beaumont|dáta=2025-03-26|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2025-03-29}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=United States government group chat leak|url=https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_government_group_chat_leak|journal=Wikipedia|date=2025-03-29|language=en}}</ref> I mhí na Bealtaine 2025, d'fhógair Trump go raibh sé ag cur deireadh leis na ruathair buamála a bhí ar bun ag Meiriceá ar na Houthi san Éimin.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Giall - saighdiúir as Meiriceá - ligthe saor ag Hamas|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0512/1512480-giall-saighdiuir-as-meiricea-ligthe-saor-ag-hamas/|date=2025-05-12|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> === 2026 === {{Príomhalt|Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)}} == Féach freisin == * [[Cogadh Cathartha in Éimin]], 2014-2021 * [[Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)]] * [[Feallmharú Qasem Soleimani]], 2020 * [[Coimhlint Iosrael-Gaza, 2023|Coimhlint Iosrael-Gaza]], 2023- * "[[Operation Prosperity Guardian]]"<ref name=":2" /> == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:2024]] [[Catagóir:An Mhuir Rua]] [[Catagóir:Cogadh Iosrael-Gaza]] [[Catagóir:Stair na hIaráine]] [[Catagóir:Stair Éimin]] [[Catagóir:Stair Iosrael]] [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Géarchéim na Mara Rua]] 4mv9e0nam63163i5jzwbj4eq2ipu4u4 Extratime.com 0 119208 1328056 1267341 2026-09-16T08:11:13Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328056 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Suíomh Gréasáin}} Is suíomh gréasáin spóirt ar líne é '''extratime.com''', ar a dtugtaí '''extratime.ie''' roimhe seo, atá lonnaithe in Éirinn a sholáthraíonn nuacht,<ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |teideal=Tallaght Stadium set for expansion to 10,500 capacity |url=https://www.the42.ie/tallaght-stadium-expansion-north-stand-5118386-Jun2020/ |access-date=10 March 2022 |website=[[The42]]}}</ref> cluichí, staitisticí,<ref name="crowdsreturn">{{Cite web |date=3 January 2020 |teideal=Crowds return to the Brandywell under Devine |url=https://www.derrynow.com/news/sport/505657/crowds-return-to-the-brandywell-under-devine.html |access-date=10 March 2022 |website=DerryNow.com}}</ref> agus scóir bheo ar pheil chomhlachais..<ref>{{Cite web |last=LaRoux |first=Hal |date=25 April 2011 |teideal=If The League Of Ireland Did PR Campaigns.. |url=https://www.balls.ie/football/if-the-league-of-ireland-did-pr-campaigns-12089 |access-date=10 March 2022 |website=[[Balls.ie]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Andy |date=27 June 2021 |teideal=Background on new Ross County coach Stuart Taylor as familiar face returns to Dingwall | url = https://www.pressandjournal.co.uk/fp/sport/football/ross-county/3252832/background-on-new-ross-county-coach-stuart-taylor-as-familiar-face-returns-to-dingwall/ |access-date=10 March 2022 |website=[[Press and Journal (Aberdeen)|Press and Journal]] |location=Scotland}}</ref> Is foinse nuachta peile baile é an suíomh, ag clúdach sraitheanna éagsúla de phirimid sacair na hÉireann, ó leibhéil faoi aois go dtí leibhéil idirnáisiúnta. Áirítear ar a chlúdach [[League of Ireland Premier Division|Príomhroinn Shraith na hÉireann]], [[League of Ireland First Division|Céad Roinn Shraith na hÉireann]], agus an Príomhroinn na mBan de Shraith na hÉireann. ==Ábhar== Feidhmíonn extratime.com mar thairseach atá á tiomáint ag oibrithe deonacha, le ranníocaíochtaí ó bhreis is 600 tuairisceoir agus grianghrafadóir ó bunaíodh é in 2008. Clúdaíonn an suíomh nuacht baile agus idirnáisiúnta na hÉireann chomh maith le nuacht peile an domhain.<ref>{{Cite book |last=Horgan |first=Neal |author-link=Neal Horgan |url=https://www.google.ie/books/edition/Second_City/q4vrEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |title=The Fall, Death and Rise of Cork City FC. Part Two: Season 2009 |date=2016 |publisher=Sportsproview |isbn=9780993062261 |access-date=2025-05-12 |via=[[Google Books]]}}</ref> Teimpléad:Sintéis inlíne Tá cartlann de thorthaí Shraith na hÉireann ann freisin, cartlann inchuardaithe imreoirí agus foirne agus soláthraíonn sé nuashonruithe beo ar lá na gcluiche.<ref>{{Lua idirlín |last=Fallon |first=John |date=1 March 2019 |url=https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/league-of-ireland-crowds-are-up-but-lack-of-advertising-still-a-concern-kjqjdn82n|teideal=Crowds are up but league's lack of advertising still a concern; League of Ireland |work=[[The Times, Ireland edition]] |page=48 |via=[[Gale Academic OneFile]] |id={{gale|A576396287}}}}</ref><ref>{{Lua idirlín |last=Cooney |first=Gavin |date=20 May 2019 |teideal=Who is Noel Mooney, the man tasked with helping to turn the FAI around? |url=https://www.the42.ie/who-is-noel-mooney-4644374-May2019/ |access-date=10 March 2022 |website=[[The42]]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Donnellan |first=Laura |title=Sports Law in Ireland |last2=Leahy |first2=Susan |publisher=[[Wolters Kluwer]] |year=2017 |isbn=9789041187802}}</ref> ==Colúnaí suntasacha== Tá roinnt imreoirí agus cóitseálaithe de chuid Shraith na hÉireann ina gcolúnaithe le feiceáil. I measc na gcolúnaithe suntasacha bhí: * Damian Lynch, iar-chosantóir [[St Patrick's Athletic Football Club|St. Patrick's Athletic]]<ref>{{Cite web |teideal=Damian Lynch - - The Home of Irish Football - Extratime.com |url=https://www.extratime.com/reporter/71/damian-lynch/ |access-date=2025-05-12 |website=Extratime.com}}</ref> * Paul Corry, imreoir lár páirce [[University College Dublin Association Football Club|UCD AFC]]<ref>{{Cite web |last=Kelly |first=Rory |date=31 August 2012 |teideal=ET columnist Corry completes Wednesday move |url=http://www.extratime.ie/articles/8826/et-columnist-corry-completes-wednesday-move/ |access-date=2022-03-10 |website=Extratime.com}}</ref> * Stephen Henderson, bainisteoir [[Cobh Ramblers Football Club|Cobh Ramblers]]<ref>{{Cite web |teideal=Stephen Henderson – League of Ireland |url=https://www.extratime.com/reporter/108/stephen-henderson/ |website=Extratime.com}}</ref> *Shane McFaul, imreoir lár páirce [[St Patrick's Athletic Football Club|St. Patrick's Athletic]]<ref>{{Lua idirlín |date=23 March 2012 |teideal=Friday fever; LOI Facts and Figures |url=https://www.thefreelibrary.com/Friday+fever%3B+LOI+FACTS+AND+FIGURES.-a0283101009|work=[[Irish Daily Mirror]] |page=2 |via=[[Gale OneFile: News]] |id={{Gale|A283903065}}}}</ref> *Éamon Zayed, stailceoir [[Bray Wanderers Association Football Club|Bray Wanderers]] ==Aitheantas== Bhí extratime.com ar dhuine de na hiarrthóirí deiridh ag na Irish Web Awards in 2009,<ref>{{Lua idirlín |teideal=09 Realex Irish Web Awards – Raw nominations list |url=http://awards.ie/webawards/2009/09/09-realex-irish-web-awards-raw-nominations-list/ |access-date=2025-05-12 |website=Irish Web Awards |language=en-US |dátarochtana=2025-05-14 |archivedate=2025-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250516163552/http://awards.ie/webawards/2009/09/09-realex-irish-web-awards-raw-nominations-list/ }}</ref> 2010,<ref>{{Cite web |last=Garcia |first=Albizu |date=2010-10-17 |teideal=2010 Irish Web Awards winners announced |url=https://www.sociable.co/web/2010-irish-web-awards-winners-announced/ |access-date=2025-05-12 |website=The Sociable |language=en}}</ref> 2013,<ref>{{Cite web |date=2014-09-19 |teideal=Quarter Finals 2014 – Best Sports Website |url=http://webawards.ie/2014/quarter-finals-2014-best-sports-website/ |access-date=2025-05-12 |website=Irish Web Awards |language=en-US}}</ref> 2015<ref>{{Cite web |teideal=2015 Nominated |url=http://webawards.ie/2015-nominated/ |access-date=2025-05-12 |website=Irish Web Awards |language=en-US}}</ref> agus 2016.<ref>{{Cite web |teideal=2016 Finalists |url=http://webawards.ie/2016-finalists/ |access-date=2025-05-12 |website=Irish Web Awards |language=en-US}}</ref> Bhuaigh láimhseáil Twitter an tsuímh, @ExtratimeNews, Catagóir Nuachta Ghradaim Twitter RaboDirect in 2014.<ref>{{Cite web |date=26 November 2014 |teideal=The winners of the #RaboTweeties 2014 |url=http://rabotweeties.com/news |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231064451/http://rabotweeties.com:80/news |archive-date=2014-12-31 |access-date=2025-05-12 |website=RaboTweeties.com |via=[[Wayback Machine]] |dátarochtana=2025-05-14 |archivedate=2014-12-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141231064451/http://rabotweeties.com/news/ }}</ref> ==References== {{reflist}} ==External links== * [https://www.extratime.com Suíomh Gréasáin] {{Rialú údaráis}} {{Síol-gnó}} [[Catagóir:Láithreáin gréasáin]] [[Catagóir:Eagraíochtaí Éireannacha]] 2pyd9si54nzpfka6naltu6amwafd1bw Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda 2 120000 1328031 1328020 2026-09-15T16:05:19Z Marcas.oduinn 33120 /* Teicneolaíocht agus geilleagar */ 1328031 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === # [[Gás ceaptha teasa]] &rightarrow; [[Astaíochtaí charbóin]]=[[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] '' Carbon / greenhouse gas emission # [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]] '' Greenhouse gas emission due to agriculture # ''[[:en:Carbon footprint|Carbon footprint]]'' - [[Lorg carbóin]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]] # ''[[:en:Sustainable energy|Sustainable energy]]'' - [[Fuinneamh inbhuanaithe]] #* [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] # ''[[:en:Category:Geothermal energy|Category:Geothermal energy]]'' - [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]] #* [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # ''[[:en:Heat pump|Heat pump]]'' - [[Teaschaidéal]] # ''[[:en:Earth's internal heat budget|Earth's internal heat budget]]'' - [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # ''[[:en:|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] # ''[[:en:International Renewable Energy Agency|International Renewable Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] == Gás ceaptha teasa == Led == Fuinneamh inbhuanaithe == {| class= wikitable |- | [[Íomhá:Andasol Guadix 4.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Darling_Wind_Farm.jpg | mion | center | 200px]] |- | [[Íomhá:R151 Arriving Buona Vista MRT Station.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Bread Maker, Adigrat (11815897476).jpg | mion | center | 200px]] |- | colspan=2 | '' Sustainable energy examples: concentrated [[grianchumhacht]] with [[Thermal energy storage#Molten salt technology|molten salt heat storage]] in Spain; [[cumhacht ghaoithe]] in South Africa; electrified [[public transport]] in Singapore; and [[clean cooking]] in Ethiopia. |} '' [[Fuinneamh]] is [[inbhuanaitheacht|inbhuanaithe]] if it "meets the needs of the present without compromising the ability of [[future generations]] to meet their own needs."<ref name=Kutscher2019 /><ref name=Zhang2021 /> Definitions of '''sustainable energy''' usually look at its effects on the environment, the economy agus society. These impacts range from [[astaíochtaí gás ceaptha teasa]] agus [[truailliú aeir]] to [[tearcrochtain fuinnimh]] agus [[dramhaíl nimhiúil]]. [[Fuinneamh in-athnuaite]] sources amhail is [[fuinneamh gaoithe|gaoth]], [[Hidrileictreachas|hidri]], [[grianfhuinneamh|grian]] agus [[fuinneamh geoiteirmeach|geoiteirmeach]] can cause environmental damage but are generally far more sustainable than fossil fuel sources. '' The role of [[Acmhainní neamh-inathnuaite|non-renewable energy]] sources in sustainable energy is controversial. [[Fuinneamh núicléach|Cumhacht núicléach]] does [[Low-carbon power|not produce carbon pollution]] or air pollution, but has drawbacks that include [[fuíoll núicléach|dramhaíl núicléach]], the risk of [[Iomadú núicléach]], and the [[Nuclear and radiation accidents and incidents|risk of accidents]]. Switching from [[gual]] to [[gás nádúrtha]] has environmental benefits, including a lower [[athrú aeráide]], but may lead to a delay in switching to more sustainable options. [[Gabháil agus stóráil carbóin]] can be built into power plants to remove their [[carbon dioxide]] emissions, but this technology is expensive and has rarely been implemented. '' [[Breosla iontaise]] provide 85% of the world's energy consumption, and the energy system is responsible for 76% of global greenhouse gas emissions. Around 790&nbsp;million people in [[Tíortha i mbéal forbartha|developing countries]] lack [[rural electrification|access to electricity]], and 2.6&nbsp;billion rely on polluting fuels such as wood or [[Gualach]] to cook. [[Energy poverty and cooking|Cooking with biomass]] plus fossil fuel pollution causes an estimated 7 million deaths each year. [[Comhaontú Aeráide Pháras|Limiting global warming to {{convert|2|C-change}}]] will require [[Energy transition|transforming energy production]], distribution, storage, and consumption. [[Sustainable Development Goal 7|Universal access to clean electricity]] can have major benefits to the [[aeráid]], human health, and the economies of developing countries. '' [[Maolú an Athraithe Aeráide]] pathways have been proposed to limit global warming to {{convert|2|C-change}}. These include phasing out coal-fired power plants, [[Energy conservation|conserving energy]], producing more electricity from clean sources such as [[fuinneamh ghaoithe|wind]] and [[grianfhuinneamh|solar]], and switching [[Electrification|from fossil fuels to electricity]] for transport and heating buildings. Power output from [[fuinneamh in-athnuaite athraitheach]] depending on when the wind blows and the sun shines. Switching to renewable energy can therefore require [[mogalra leictreach]] upgrades, such as the addition of [[stóráil fuinnimh]]. Some processes that are difficult to electrify can use [[hidrigin ghlas]] produced from low-emission energy sources. In the [[International Energy Agency]]'s proposal for achieving net zero emissions by 2050, about 35% of the reduction in emissions depends on technologies that are still in development as of 2023. '' Wind and solar market share grew to 8.5% of worldwide electricity in 2019, and costs continue to fall. The [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] (PIRAA) estimates that 2.5% of world [[Olltáirgeacht intíre]] (OTI) would need to be invested in the energy system each year between 2016 and 2035 to limit global warming to {{convert|1.5|C-change}}. Governments can fund the research, development, and demonstration of new clean energy technologies. They can also build [[infrastructure]] for electrification and sustainable transport. Finally, governments can encourage clean energy deployment with policies such as [[praghsáil carbóin]], [[renewable portfolio standard]]s, and phase-outs of [[fóirdheontas breosla iontaise]]. These policies may also increase [[energy security]]. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Kutscher2019>{{cite book | last=Kutscher | first=C.F. | last2=Milford | first2=J.B. | last3=Kreith | first3=F. | title=Principles of Sustainable Energy Systems | edition=Third | publisher=[[CRC Press]] | series=Mechanical and Aerospace Engineering Series | year=2019 | isbn=978-0-429-93916-7 | url=https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ | url-status=live | archive-date=6 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606195825/https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ}}</ref> <ref name=Zhang2021>{{cite journal | last1=Zhang | first1=Wei | last2=Li | first2=Binshuai | last3=Xue | first3=Rui | last4=Wang | first4=Chengcheng | last5=Cao | first5=Wei | title=A systematic bibliometric review of clean energy transition: Implications for low-carbon development | journal=[[PLOS One]] | date=2021 | volume=16 | issue=12 | article-number=e0261091 | doi=10.1371/journal.pone.0261091 | pmid=34860855 | pmc=8641874 | doi-access=free | bibcode=2021PLoSO..1661091Z}}</ref> }} {{síol}} [[Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ rj2mquq8xtww8g922ht7a1ifgfji4nn 1328032 1328031 2026-09-15T16:08:52Z Marcas.oduinn 33120 1328032 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === # [[Gás ceaptha teasa]] &rightarrow; [[Astaíochtaí charbóin]]=[[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] '' Carbon / greenhouse gas emission # [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]] '' Greenhouse gas emission due to agriculture # ''[[:en:Carbon footprint|Carbon footprint]]'' - [[Lorg carbóin]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]] # ''[[:en:Sustainable energy|Sustainable energy]]'' - [[Fuinneamh inbhuanaithe]] #* [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] # ''[[:en:Category:Geothermal energy|Category:Geothermal energy]]'' - [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]] #* [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # ''[[:en:Heat pump|Heat pump]]'' - [[Teaschaidéal]] # ''[[:en:Earth's internal heat budget|Earth's internal heat budget]]'' - [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # [[cumhacht ghaoithe]] = [[Fuinneamh gaoithe]] # ''[[:en:|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] # ''[[:en:International Renewable Energy Agency|International Renewable Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] == Gás ceaptha teasa == Led == Fuinneamh inbhuanaithe == {| class= wikitable |- | [[Íomhá:Andasol Guadix 4.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Darling_Wind_Farm.jpg | mion | center | 200px]] |- | [[Íomhá:R151 Arriving Buona Vista MRT Station.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Bread Maker, Adigrat (11815897476).jpg | mion | center | 200px]] |- | colspan=2 | '' Sustainable energy examples: concentrated [[grianchumhacht]] with [[Thermal energy storage#Molten salt technology|molten salt heat storage]] in Spain; [[cumhacht ghaoithe]] in South Africa; electrified [[public transport]] in Singapore; and [[clean cooking]] in Ethiopia. |} '' [[Fuinneamh]] is [[inbhuanaitheacht|inbhuanaithe]] if it "meets the needs of the present without compromising the ability of [[future generations]] to meet their own needs."<ref name=Kutscher2019 /><ref name=Zhang2021 /> Definitions of '''sustainable energy''' usually look at its effects on the environment, the economy agus society. These impacts range from [[astaíochtaí gás ceaptha teasa]] agus [[truailliú aeir]] to [[tearcrochtain fuinnimh]] agus [[dramhaíl nimhiúil]]. [[Fuinneamh in-athnuaite]] sources amhail is [[fuinneamh gaoithe|gaoth]], [[Hidrileictreachas|hidri]], [[grianfhuinneamh|grian]] agus [[fuinneamh geoiteirmeach|geoiteirmeach]] can cause environmental damage but are generally far more sustainable than fossil fuel sources. '' The role of [[Acmhainní neamh-inathnuaite|non-renewable energy]] sources in sustainable energy is controversial. [[Fuinneamh núicléach|Cumhacht núicléach]] does [[Low-carbon power|not produce carbon pollution]] or air pollution, but has drawbacks that include [[fuíoll núicléach|dramhaíl núicléach]], the risk of [[Iomadú núicléach]], and the [[Nuclear and radiation accidents and incidents|risk of accidents]]. Switching from [[gual]] to [[gás nádúrtha]] has environmental benefits, including a lower [[athrú aeráide]], but may lead to a delay in switching to more sustainable options. [[Gabháil agus stóráil carbóin]] can be built into power plants to remove their [[carbon dioxide]] emissions, but this technology is expensive and has rarely been implemented. '' [[Breosla iontaise]] provide 85% of the world's energy consumption, and the energy system is responsible for 76% of global greenhouse gas emissions. Around 790&nbsp;million people in [[Tíortha i mbéal forbartha|developing countries]] lack [[rural electrification|access to electricity]], and 2.6&nbsp;billion rely on polluting fuels such as wood or [[Gualach]] to cook. [[Energy poverty and cooking|Cooking with biomass]] plus fossil fuel pollution causes an estimated 7 million deaths each year. [[Comhaontú Aeráide Pháras|Limiting global warming to {{convert|2|C-change}}]] will require [[Energy transition|transforming energy production]], distribution, storage, and consumption. [[Sustainable Development Goal 7|Universal access to clean electricity]] can have major benefits to the [[aeráid]], human health, and the economies of developing countries. '' [[Maolú an Athraithe Aeráide]] pathways have been proposed to limit global warming to {{convert|2|C-change}}. These include phasing out coal-fired power plants, [[Energy conservation|conserving energy]], producing more electricity from clean sources such as [[fuinneamh ghaoithe|wind]] and [[grianfhuinneamh|solar]], and switching [[Electrification|from fossil fuels to electricity]] for transport and heating buildings. Power output from [[fuinneamh in-athnuaite athraitheach]] depending on when the wind blows and the sun shines. Switching to renewable energy can therefore require [[mogalra leictreach]] upgrades, such as the addition of [[stóráil fuinnimh]]. Some processes that are difficult to electrify can use [[hidrigin ghlas]] produced from low-emission energy sources. In the [[International Energy Agency]]'s proposal for achieving net zero emissions by 2050, about 35% of the reduction in emissions depends on technologies that are still in development as of 2023. '' Wind and solar market share grew to 8.5% of worldwide electricity in 2019, and costs continue to fall. The [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] (PIRAA) estimates that 2.5% of world [[Olltáirgeacht intíre]] (OTI) would need to be invested in the energy system each year between 2016 and 2035 to limit global warming to {{convert|1.5|C-change}}. Governments can fund the research, development, and demonstration of new clean energy technologies. They can also build [[infrastructure]] for electrification and sustainable transport. Finally, governments can encourage clean energy deployment with policies such as [[praghsáil carbóin]], [[renewable portfolio standard]]s, and phase-outs of [[fóirdheontas breosla iontaise]]. These policies may also increase [[energy security]]. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Kutscher2019>{{cite book | last=Kutscher | first=C.F. | last2=Milford | first2=J.B. | last3=Kreith | first3=F. | title=Principles of Sustainable Energy Systems | edition=Third | publisher=[[CRC Press]] | series=Mechanical and Aerospace Engineering Series | year=2019 | isbn=978-0-429-93916-7 | url=https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ | url-status=live | archive-date=6 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606195825/https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ}}</ref> <ref name=Zhang2021>{{cite journal | last1=Zhang | first1=Wei | last2=Li | first2=Binshuai | last3=Xue | first3=Rui | last4=Wang | first4=Chengcheng | last5=Cao | first5=Wei | title=A systematic bibliometric review of clean energy transition: Implications for low-carbon development | journal=[[PLOS One]] | date=2021 | volume=16 | issue=12 | article-number=e0261091 | doi=10.1371/journal.pone.0261091 | pmid=34860855 | pmc=8641874 | doi-access=free | bibcode=2021PLoSO..1661091Z}}</ref> }} {{síol}} [[Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ dek742ct7nf1inqdn5yq1n1eufcltha 1328033 1328032 2026-09-15T16:09:47Z Marcas.oduinn 33120 /* Teicneolaíocht agus geilleagar */ 1328033 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === # [[Gás ceaptha teasa]] &rightarrow; [[Astaíochtaí charbóin]]=[[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] '' Carbon / greenhouse gas emission # [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]] '' Greenhouse gas emission due to agriculture # ''[[:en:Carbon footprint|Carbon footprint]]'' - [[Lorg carbóin]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]] # ''[[:en:Sustainable energy|Sustainable energy]]'' - [[Fuinneamh inbhuanaithe]] #* [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] # ''[[:en:Category:Geothermal energy|Category:Geothermal energy]]'' - [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]] #* [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # ''[[:en:Heat pump|Heat pump]]'' - [[Teaschaidéal]] # ''[[:en:Earth's internal heat budget|Earth's internal heat budget]]'' - [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] # ''[[:en:International Renewable Energy Agency|International Renewable Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] == Gás ceaptha teasa == Led == Fuinneamh inbhuanaithe == {| class= wikitable |- | [[Íomhá:Andasol Guadix 4.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Darling_Wind_Farm.jpg | mion | center | 200px]] |- | [[Íomhá:R151 Arriving Buona Vista MRT Station.jpg | mion | center | 200px]] | [[Íomhá:Bread Maker, Adigrat (11815897476).jpg | mion | center | 200px]] |- | colspan=2 | '' Sustainable energy examples: concentrated [[grianchumhacht]] with [[Thermal energy storage#Molten salt technology|molten salt heat storage]] in Spain; [[cumhacht ghaoithe]] in South Africa; electrified [[public transport]] in Singapore; and [[clean cooking]] in Ethiopia. |} '' [[Fuinneamh]] is [[inbhuanaitheacht|inbhuanaithe]] if it "meets the needs of the present without compromising the ability of [[future generations]] to meet their own needs."<ref name=Kutscher2019 /><ref name=Zhang2021 /> Definitions of '''sustainable energy''' usually look at its effects on the environment, the economy agus society. These impacts range from [[astaíochtaí gás ceaptha teasa]] agus [[truailliú aeir]] to [[tearcrochtain fuinnimh]] agus [[dramhaíl nimhiúil]]. [[Fuinneamh in-athnuaite]] sources amhail is [[fuinneamh gaoithe|gaoth]], [[Hidrileictreachas|hidri]], [[grianfhuinneamh|grian]] agus [[fuinneamh geoiteirmeach|geoiteirmeach]] can cause environmental damage but are generally far more sustainable than fossil fuel sources. '' The role of [[Acmhainní neamh-inathnuaite|non-renewable energy]] sources in sustainable energy is controversial. [[Fuinneamh núicléach|Cumhacht núicléach]] does [[Low-carbon power|not produce carbon pollution]] or air pollution, but has drawbacks that include [[fuíoll núicléach|dramhaíl núicléach]], the risk of [[Iomadú núicléach]], and the [[Nuclear and radiation accidents and incidents|risk of accidents]]. Switching from [[gual]] to [[gás nádúrtha]] has environmental benefits, including a lower [[athrú aeráide]], but may lead to a delay in switching to more sustainable options. [[Gabháil agus stóráil carbóin]] can be built into power plants to remove their [[carbon dioxide]] emissions, but this technology is expensive and has rarely been implemented. '' [[Breosla iontaise]] provide 85% of the world's energy consumption, and the energy system is responsible for 76% of global greenhouse gas emissions. Around 790&nbsp;million people in [[Tíortha i mbéal forbartha|developing countries]] lack [[rural electrification|access to electricity]], and 2.6&nbsp;billion rely on polluting fuels such as wood or [[Gualach]] to cook. [[Energy poverty and cooking|Cooking with biomass]] plus fossil fuel pollution causes an estimated 7 million deaths each year. [[Comhaontú Aeráide Pháras|Limiting global warming to {{convert|2|C-change}}]] will require [[Energy transition|transforming energy production]], distribution, storage, and consumption. [[Sustainable Development Goal 7|Universal access to clean electricity]] can have major benefits to the [[aeráid]], human health, and the economies of developing countries. '' [[Maolú an Athraithe Aeráide]] pathways have been proposed to limit global warming to {{convert|2|C-change}}. These include phasing out coal-fired power plants, [[Energy conservation|conserving energy]], producing more electricity from clean sources such as [[fuinneamh ghaoithe|wind]] and [[grianfhuinneamh|solar]], and switching [[Electrification|from fossil fuels to electricity]] for transport and heating buildings. Power output from [[fuinneamh in-athnuaite athraitheach]] depending on when the wind blows and the sun shines. Switching to renewable energy can therefore require [[mogalra leictreach]] upgrades, such as the addition of [[stóráil fuinnimh]]. Some processes that are difficult to electrify can use [[hidrigin ghlas]] produced from low-emission energy sources. In the [[International Energy Agency]]'s proposal for achieving net zero emissions by 2050, about 35% of the reduction in emissions depends on technologies that are still in development as of 2023. '' Wind and solar market share grew to 8.5% of worldwide electricity in 2019, and costs continue to fall. The [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide]] (PIRAA) estimates that 2.5% of world [[Olltáirgeacht intíre]] (OTI) would need to be invested in the energy system each year between 2016 and 2035 to limit global warming to {{convert|1.5|C-change}}. Governments can fund the research, development, and demonstration of new clean energy technologies. They can also build [[infrastructure]] for electrification and sustainable transport. Finally, governments can encourage clean energy deployment with policies such as [[praghsáil carbóin]], [[renewable portfolio standard]]s, and phase-outs of [[fóirdheontas breosla iontaise]]. These policies may also increase [[energy security]]. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=Kutscher2019>{{cite book | last=Kutscher | first=C.F. | last2=Milford | first2=J.B. | last3=Kreith | first3=F. | title=Principles of Sustainable Energy Systems | edition=Third | publisher=[[CRC Press]] | series=Mechanical and Aerospace Engineering Series | year=2019 | isbn=978-0-429-93916-7 | url=https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ | url-status=live | archive-date=6 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606195825/https://books.google.com/books?id=wQhpDwAAQBAJ}}</ref> <ref name=Zhang2021>{{cite journal | last1=Zhang | first1=Wei | last2=Li | first2=Binshuai | last3=Xue | first3=Rui | last4=Wang | first4=Chengcheng | last5=Cao | first5=Wei | title=A systematic bibliometric review of clean energy transition: Implications for low-carbon development | journal=[[PLOS One]] | date=2021 | volume=16 | issue=12 | article-number=e0261091 | doi=10.1371/journal.pone.0261091 | pmid=34860855 | pmc=8641874 | doi-access=free | bibcode=2021PLoSO..1661091Z}}</ref> }} {{síol}} [[Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 8j07hl11lyf4tdlm733owukvddqv3ur Contaetha na Cróite 0 121264 1328054 1327050 2026-09-16T04:35:09Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1328054 wikitext text/x-wiki Is fo-ranna riaracháin den chéadleibhéil iad '''contaetha na Cróite''' (''{{lang|hr|hrvatske županije}}'') i [[an Chróit|bPoblacht na Cróite]].<ref name=Constitution /> Feictear i stair na gcontaetha méaduithe agus laghduithe críche; athruithe stádais pholaitiúil sa of [[an Dalmáit|Dalmáit]], [[Dubrovnic]] agus [[An Istria Chrótach|Istria]]; agus nithe polaitiúla eile amhail is [[an Chróit in aontas pearsanta leis an Ungáir|aontas pearsanta]] agus caidrimh idir [[Ríocht na Cróite-na Slavóine]] agus [[Ríocht na hUngáire]].<ref name=Goldstein|1996 />{{rp|86}} I ndiaidh neamhspleáchas na Cróite sa bhliain 1992, tá an tír roinnte ina 20 [[contae]] agus i dteannta sin an {{h|príomhchathair}}, [[Ságrab]] (scoite ó {{h|Contae Ságrab}}).<ref name=HGK /><ref name=Act|1997 /> As an mbliain 2015 ar aghaidh, tá na contaetha féin roinnte ina 128 cathair agus 428 [[bardais na Cróite|bardas]].<ref name=Act|2006 /><ref name=HINA|2013 /> == Léarscáil == <imagemap> Image:Croatia-counties-colorkey450px.png | thumb | 350px | alt = Léarscáil le contaetha na Cróite | Contaetha na Cróite: {{legend | #ff8080 | [[Contae Bjelovar-Bilogora|Bjelovar-Bilogora]]}} {{legend | #d40000 | [[Contae Brod-Posavina|Brod-Posavina]]}} {{legend | #554400 | [[Contae Dubrovnik-Neretva|Dubrovnik-Neretva]]}} {{legend | #ffeeaa | [[An Istria Chrótach|Istria]]}} {{legend | #ffd5d5 | [[Contae Karlovac|Karlovac]]}} {{legend | #003380 | [[Contae Koprivnica-Križevci|Koprivnica-Križevci]]}} {{legend | #2a7fff | [[Contae Krapina-Zagorje|Krapina-Zagorje]]}} {{legend | #ffcc00 | [[Contae Lika-Senj|Lika-Senj]]}} {{legend | #0055D4 | [[Contae Međimurje|Međimurje]]}} {{legend | #aa0000 | [[Contae Osijek-Baranja|Osijek-Baranja]]}} {{legend | #ff0000 | [[Contae Požega-Slavonia|Požega-Slavonia]]}} {{legend | #ffe680 | [[Contae Primorje-Gorski Kotar|Primorje-Gorski Kotar]]}} {{legend | #aa8800 | [[Contae Šibenik-Knin|Šibenik-Knin]]}} {{legend | #ffaaaa | [[Contae Sisak-Moslavina|Sisak-Moslavina]]}} {{legend | #806600 | [[Contae Split-na Dalmáite|Split-na Dalmáite]]}} {{legend | #0066FF | [[Contae Varaždin|Varaždin]]}} {{legend | #ff5555 | [[Contae Virovitica-Podravina|Virovitica-Podravina]]}} {{legend | #800000 | [[Contae Vukovar-Syrmia|Vukovar-Srijem]]}} {{legend | #d4aa00 | [[Contae Zadar|Zadar]]}} {{legend | #5599ff | [[Ságrab|Cathair tSágrab]]}} {{legend | #80b3ff | [[Contae Ságrab|Zagreb]]}} poly 391 126 378 122 373 131 359 139 359 157 372 165 376 173 383 178 393 175 396 162 400 150 415 151 417 146 401 142 393 136 388 132 [[Contae Vukovar-Syrmia]] poly 317 92 326 105 318 124 330 131 328 142 337 146 352 144 356 145 362 136 369 128 377 122 389 127 391 122 395 119 389 117 384 117 383 110 387 98 381 84 373 84 366 84 360 91 350 97 333 94 [[Contae Osijek-Baranja]] poly 268 151 265 144 273 132 288 139 302 142 303 148 313 147 317 139 334 145 351 146 360 147 358 159 342 158 336 155 334 160 324 154 315 164 301 155 281 153 [[Contae Brod-Posavina]] poly 255 119 271 131 301 141 307 148 317 140 326 143 328 129 315 123 288 112 288 119 273 120 254 120 263 128 265 133 [[Contae Požega-Slavonia]] poly 288 112 316 123 326 107 316 93 302 89 295 80 285 80 275 76 269 77 267 84 278 94 288 102 291 101 [[Contae Virovitica-Podravina]] poly 227 96 229 100 233 107 244 108 255 121 270 119 284 118 288 114 290 103 265 83 252 77 248 66 241 70 239 90 [[Contae Bjelovar-Bilogora]] poly 214 72 218 63 229 57 238 54 238 52 243 48 248 45 256 54 264 58 274 71 274 75 269 77 266 84 257 76 252 74 246 67 242 68 239 72 239 80 232 80 227 76 222 76 [[Contae Koprivnica-Križevci]] poly 216 24 215 29 211 27 210 31 215 39 218 44 233 44 246 46 249 44 245 39 238 38 236 31 224 29 [[Contae Međimurje]] poly 184 48 188 53 196 55 204 55 208 55 208 60 210 67 213 72 216 65 221 60 225 61 228 57 232 54 239 54 240 52 243 46 230 44 215 43 211 39 205 39 200 37 197 37 [[Contae Varaždin]] poly 185 49 178 51 178 54 173 52 169 52 169 55 168 59 168 63 173 71 171 75 180 75 187 79 190 81 196 77 203 75 209 68 209 55 199 57 188 55 [[Contae Krapina-Zagorje]] poly 208 65 211 73 216 71 222 77 229 79 237 80 237 90 227 91 224 92 224 97 232 106 222 112 214 105 208 110 204 106 196 113 197 118 189 123 187 120 183 116 179 118 177 114 167 110 164 110 149 97 162 89 167 91 172 87 172 85 173 75 181 76 189 82 181 91 182 96 185 98 183 101 179 101 186 107 191 102 195 95 202 93 207 89 200 78 [[Contae Ságrab]] poly 189 82 199 79 206 90 195 98 192 102 188 107 178 101 187 96 182 93 [[Cathair Ságrab]] poly 181 146 178 137 180 132 182 128 186 125 198 120 199 119 197 113 205 109 208 110 214 108 223 113 232 105 241 110 248 116 261 128 268 135 269 141 264 145 266 149 259 146 253 142 245 149 240 147 235 148 228 145 221 151 217 157 211 167 205 163 201 160 196 152 192 152 191 146 [[Contae Sisak-Moslavina]] poly 147 97 160 110 164 113 168 111 175 117 183 119 186 122 183 127 178 139 180 148 176 150 176 153 175 160 174 167 175 175 170 173 157 173 153 164 145 159 139 157 128 157 124 149 124 140 136 140 138 128 147 128 151 122 146 113 153 108 149 103 145 101 [[Contae Karlovac]] poly 33 121 37 124 46 123 50 127 59 124 58 118 63 118 65 124 72 128 72 134 71 141 72 151 75 160 74 165 74 175 65 193 54 205 34 183 24 150 19 125 20 116 25 114 [[An Istria Chrótach]] poly 66 121 73 128 73 145 74 153 76 172 69 191 54 205 71 223 82 232 107 212 104 196 106 192 111 195 116 196 114 191 115 187 114 179 118 170 115 161 121 159 126 158 126 154 123 137 134 138 136 133 137 126 128 122 120 119 116 124 108 118 103 118 104 112 98 104 92 112 88 120 82 121 75 120 [[Contae Primorje-Gorski Kotar]] poly 109 213 108 198 112 196 117 196 116 186 119 174 117 164 125 161 133 159 146 161 153 168 157 172 175 174 177 181 173 184 180 192 185 190 194 203 193 206 198 212 201 218 194 220 189 215 179 218 177 221 176 224 181 231 174 234 166 232 159 226 153 226 148 222 144 224 139 224 132 215 127 213 121 212 112 213 [[Contae Lika-Senj]] poly 85 234 114 213 127 215 138 222 144 223 160 230 178 235 183 230 179 222 188 217 189 217 196 220 201 221 206 226 203 233 206 240 202 242 201 246 197 248 192 247 187 244 179 251 182 253 180 263 174 271 169 271 171 272 167 272 161 274 163 279 164 288 153 294 151 296 123 274 [[Contae Zadar]] poly 152 296 165 287 164 275 175 272 179 263 183 251 180 250 189 247 196 249 202 246 206 240 213 249 220 252 220 256 224 256 226 260 215 266 216 269 219 276 216 280 214 288 210 286 207 289 204 286 199 290 196 294 195 297 196 301 192 306 179 317 [[Contae Šibenik-Knin]] poly 180 317 194 307 200 298 197 296 203 287 213 287 214 285 214 280 220 278 221 273 215 269 225 258 240 276 240 279 245 282 258 299 263 302 267 306 272 305 277 308 275 314 276 321 280 328 285 330 287 332 286 336 282 336 282 340 283 342 276 347 258 344 247 347 238 348 223 354 215 366 201 368 185 365 170 362 163 349 164 330 175 323 [[Contae Split-na Dalmáite]] poly 215 366 224 355 241 347 256 346 268 346 275 347 282 345 285 343 282 338 290 337 299 341 303 351 303 355 296 358 297 361 302 362 305 359 309 360 313 362 313 369 318 369 322 371 329 377 334 384 341 387 345 386 350 390 351 394 353 399 357 403 358 404 360 408 360 411 354 415 351 416 314 397 297 391 278 384 268 384 250 390 235 387 222 382 213 376 [[Contae Dubrovnik-Neretva]] desc bottom-left </imagemap> == Liosta Wikidata == {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q57053. FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Bjelovar-Bilogora County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Bjelovar-Bilogora]] | ''[[:d:Q5707|Bjelovar]]'' | 2640 km² | 119764 | [[Íomhá:Bjelovarsko-bilogorska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Coat of arms of Brod-Posavina County.svg|center|128px]] | [[Contae Brod-Posavina]] | ''[[:d:Q4686|Slavonski Brod]]'' | 2030 km²<br/>2028.3 km² | 158575 | [[Íomhá:Brodsko-posavska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Dubrovnik-Neretva.svg|center|128px]] | [[Contae Dubrovnik-Neretva]] | [[Dubrovnic|Dubrovnik]] | 1781 km² | 115862 | [[Íomhá:Dubrovačko-neretvanska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Grb Istarske županije.svg|center|128px]] | [[an Istria Chrótach]] | [[Pazin]] | 2813 km² | 195237 | [[Íomhá:Istarska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Coat of Arms of Karlovac county.svg|center|128px]] | [[Contae Karlovac]] | ''[[:d:Q3617|Karlovac]]'' | 3626 km² | 128899 | [[Íomhá:Karlovačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Koprivnica County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Koprivnica-Križevci]] | ''[[:d:Q5640|Koprivnica]]'' | 1746 km² | 115584 | [[Íomhá:Koprivničko-križevačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Seal of Krapina-Zagorje County.svg|center|128px]] | [[Contae Krapina-Zagorje]] | ''[[:d:Q221189|Krapina]]'' | 1229 km² | 120702 | [[Íomhá:Krapinsko-zagorska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Lika-Senj County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Lika-Senj]] | ''[[:d:Q137919304|Gospić]]'' | 5353 km² | 42748 | [[Íomhá:Ličko-senjska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Međimurska županija (grb).svg|center|128px]] | [[Contae Međimurje]] | ''[[:d:Q167839|Čakovec]]'' | 730 km² | 105250 | [[Íomhá:Međimurska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Osijek-Baranja County Arms.png|center|128px]] | [[Contae Osijek-Baranja]] | ''[[:d:Q1640|Osijek]]'' | 4155 km² | 305032 | [[Íomhá:Osječko-baranjska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Coa Hungary County Pozsega (history).svg|center|128px]] | [[Contae Požega-Slavonia]] | ''[[:d:Q273114|Požega]]'' | 1823 km² | 64084 | [[Íomhá:Požeško-slavonska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Primorje-Gorski Kotar County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Primorje-Gorski Kotar]] | [[Rijeka]] | 3588 km² | 265419 | [[Íomhá:Primorsko-goranska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Sisak-Moslavina County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Sisak-Moslavina]] | ''[[:d:Q192119|Sisak]]'' | 4468 km² | 185387 | [[Íomhá:Sisačko-moslavačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Coat of arms of Split-Dalmatia County.svg|center|128px]] | [[Contae Split-na Dalmáite|Contae Split-Dalmatia]] | [[Split]] | 4534 km² | 423407 | [[Íomhá:Splitsko-dalmatinska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Varaždin County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Varaždin]] | ''[[:d:Q5420|Varaždin]]'' | 1261 km² | 175951 | [[Íomhá:Varaždinska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:Virovitica-Podravina County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Virovitica-Podravina]] | ''[[:d:Q266168|Virovitica]]'' | 2024 km² | 84836 | [[Íomhá:Virovitičko-podravska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Coat of Arms of Vukovar-Syrmia County.svg|center|128px]] | [[Contae Vukovar-Syrmia]] | [[Vukovar]] | 2448 km² | 179521 | [[Íomhá:Vukovarsko-srijemska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Íomhá:Zadar County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Zadar]] | [[Zadar]] | 3646 km² | 159766 | [[Íomhá:Zadarska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Íomhá:Coat of arms of Zagreb County.svg|center|128px]] | [[Contae Ságrab]] | [[Ságrab]] | 3078 km² | 317642 | [[Íomhá:Zagrebačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Íomhá:Coat of arms of Šibenik County.svg|center|128px]] | [[Contae Šibenik-Knin]] | ''[[:d:Q3549|Šibenik]]'' | 2994 km² | 109375 | [[Íomhá:Šibensko-kninska županija in Croatia.svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=Constitution>{{lua idirlín | url= https://www.sabor.hr/en/constitution-republic-croatia-consolidated-text | teideal = The Constitution of the Republic of Croatia | foilsitheoir = [[Parlaimint na Cróite]] | dátarochtana = 15ú Samhain 2022 | archive-date = 15ú Samhain 2022 | archive-url= https://web.archive.org/web/20221115190721/https://www.sabor.hr/en/constitution-republic-croatia-consolidated-text | url-status = live}}</ref> <ref name=Act|1997>{{cite journal | journal= [[Narodne novine]] | language = hr | url;= http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/1997_01_10_151.html | title= Zakon o područjima županija, gradova i općina u Republici Hrvatskoj | trans-title= Territories of Counties, Cities and Municipalities of the Republic of Croatia Act | issueb= 10 | year= 1997 | publisher= Republic of Croatia | issn= 0027-7932 | access-date = 6ú Bealtaine 2012 | archive-date = 12a Meitheamh 2018 | archive-url= https://web.archive.org/web/20180612162323/https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/1997_01_10_151.html | url-status = live}}</ref> <ref name=Act|2006>{{cite journal | journal= [[Narodne novine]]|language= hr | url = http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2006_07_86_2045.html | title = Zakon o područjima županija, gradova i općina u Republici Hrvatskoj | trans-title = Territories of Counties, Cities and Municipalities of the Republic of Croatia Act | issue = 86 | year = 2006 | publisher= Republic of Croatia | issn= 0027-7932 | access-date = 13ú Samhain 2011 | archive-date = 4ú Márta 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304051847/http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2006_07_86_2045.html | url-status = live}} </ref> <ref name=Goldstein|1996>{{cite book | url= https://books.google.com/books?id=4WwsAAAAMAAJ | first = Ivo | last = Goldstein | author-linkb= Ivo Goldstein | language = hr | title = Hrvatske županije kroz stoljeća | trans-title = Croatian Counties Through the Centuries | publisher= [[Školska knjiga]] | location= Zagreb | year = 1996 | isbn = 9789530613676}}</ref> <ref name=HGK>{{lua idirlín | foilsitheoir = [[Comhlachas Eacnamaíochta na Cróite]] | url = http://hgk.biznet.hr/hgk/tekst.php?a=b&page=tekst&id=680 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060507094819/http://hgk.biznet.hr/hgk/tekst.php?a=b&page=tekst&id=680 | url-status = dead | archive-date = 7 May 2006 | teanga = hr | teideal = Gospodarski profil Grada Zagreba i Zagrebačke županije | trans-title = Economic profile of the City of Zagreb and the Zagreb County | dátarochtana = 6ú Bealtaine 2012 | archivedate = 7 Bealtaine 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060507094819/http://hgk.biznet.hr/hgk/tekst.php?a=b&page=tekst&id=680 }}</ref> <ref name=HINA|2013>{{cite news | url = http://www.poslovni.hr/hrvatska/popovaca-dobila-status-grada-237487 | agency = [[HINA]] | teideal = Popovača dobila status grada | dáta = 12a Aibreán 2013 | work = [[Poslovni dnevnik]] | teanga = hr | trans-title = Popovača Receives City Status | dátarochtana = 27ú Eanáir 2014 | archive-date = 21d Feabhra 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140221212130/http://www.poslovni.hr/hrvatska/popovaca-dobila-status-grada-237487 | url-status = live}}</ref> }} [[Catagóir:Contaetha na Cróite| ]] 5tt9i32s3t3vhud2riea2nsz534xa5q Contaetha na hAlbáine 0 121265 1328053 1321540 2026-09-16T01:40:48Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1328053 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Albania Counties Named Colored.svg | mion | 120px | Contaetha na hAlbáine]] Is [[aonaid riaracháin na hAlbáine|ranna riaracháin]] den chéadleibhéil iad '''contaetha na hAlbáine''' ({{lang | sq|qarqe}}), aitheanta fosta mar '''maorachtaí''' ({{lang | sq|prefektura}}), a bhunaíodh in ionad na [[ceantair na hAlbáine|gceantar]] a bhí ann rompu. Ón mbliain 2000 i leith, tá dhá chontae déag ann. Ón mbliain 2015 i leith, tá siad roinnte ina 61 [[bardais na hAlbáine|bardas]], 373 [[comúin na hAlbáine|común]] agus 2,972 [[sráidbhailte na hAlbáine|sráidbhaile]]. == Stair == Ón am a d'fhógair an Ainneoin a neamhspleáchas ón [[Impireacht Otamánach]] dá bhliain 1912, rinneadh athruithe dá [[aonaid riaracháin na hAlbáine|haonaid riaracháin]] faoin aon uair is fiche. Roimh an mbliain 2000, ba iad na [[ceantair na hAlbáine|ceantair]] ({{lang | sq|rrathë}}) a bhí ina bpríomh-roinn.<ref name=terref /> Eagraíodh ina gcontaetha iad de réir a chéile ag tosú sí bhliain 1991. Tá stádas reatha na gcontaetha leagtha amach sa [[Bunreacht na hAlbáine|bhunreacht 1998]]<ref name=Ligji /> agus cuireadh i bhfeidhm iad ar an 31d Iúil 2000.<ref name=reform /> Cuireadh deireadh leis na ceantair a bhíodh ann, agus tháinig ina ionad [[bardais na hAlbáine|bardais uirbeacha]] ({{lang | sq|bashki}}) agus [[comúin na hAlbáine|comúin tuaithe]] ({{lang | sq|komuna}}), agus i dteannta [[sráidbhaile na hAlbáine|sráidbhaile]] ({{lang | sq|fshatra}}) faoin tuath. Leasaíodh an córas seo sa bhliain 2014 nuair a rinneadh na contaetha ina [[bardais na hAlbáine|mbardais]] ({{lang | sq |bashki}}) ag leibhéal réigiúnach agus ina [[comúin na hAlbáine|n-aonaid riaracháin]] ({{lang | sq|njësi administrative}}) le haghaidh [[rialtas áitiúil|rialtais áitiúil]]. == Liosta Wikidata == {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q104251. FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Berat.svg|center|128px]] | [[Contae Berat]] | ''[[:d:Q170244|Berat]]'' | 1798 km² | 115050 | [[Íomhá:Albania (Berat County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:ALB Qarku i Dibrës COA.svg|center|128px]] | [[Contae Dibër]] | ''[[:d:Q223154|Peshkopi]]'' | 2586 km² | 109585 | [[Íomhá:Albania (Dibër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Durrës.svg|center|128px]] | [[Contae Durrës]] | [[Durrës]] | 766 km² | 291325 | [[Íomhá:Albania (Durrës County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Elbasan.svg|center|128px]] | [[Contae Elbasan]] | [[Elbasan]] | 872 km² | 259112 | [[Íomhá:Albania (Elbasan County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Fier.svg|center|128px]] | [[Contae Fier]] | ''[[:d:Q190897|Fier]]'' | 1890 km² | 278413 | [[Íomhá:Albania (Fier County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Gjirokastër.svg|center|128px]] | [[Contae Gjirokastër]] | ''[[:d:Q173690|Gjirokastër]]'' | 2884 km² | 55278 | [[Íomhá:Albania (Gjirokastër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Korçë.svg|center|128px]] | [[Contae Korçë]] | ''[[:d:Q116341|Korçë]]'' | 3711 km² | 197303 | [[Íomhá:Albania (Korçë County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Kukës.svg|center|128px]] | [[Contae Kukës]] | ''[[:d:Q210197|Kukës]]'' | 2374 km² | 72768 | [[Íomhá:Albania (Kukës County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Lezhë.svg|center|128px]] | [[Contae Lezhë]] | ''[[:d:Q169160|Lezhë]]'' | 1620 km² | 117283 | [[Íomhá:Albania (Lezhë County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Shkodër.svg|center|128px]] | [[Contae Shkodër]] | ''[[:d:Q131638|Shkodër]]'' | 3562 km² | 193009 | [[Íomhá:Albania (Shkodër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Tiranë.svg|center|128px]] | [[Contae Tiranë]] | [[Tiorána]] | 1652 km² | 919511 | [[Íomhá:Albania (Tirana County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Vlorë.svg|center|128px]] | [[Contae Vlorë]] | [[Vlorë]] | 2706 km² | 184955 | [[Íomhá:Albania (Vlorë County).svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=terref>[http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history A Brief History of the Administrative-territorial Organization in Albania] {{Webarchive | url = https://web.archive.org/web/20170609225417/http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history | dáta = 2017-06-09}}, Ministry of State for Local Issues</ref> <ref name=Ligji>{{cite web | teideal = Ligji për Vetëqeverisjen Vendore | url = https://www.erru.al/doc/Ligj_nr.139-2015_date_17.12.2015_Per_vetqeverisjen_vendore.pdf | dátarochtana = 3ú Samhain 2020}}</ref> <ref name=reform>{{lua idirlín | teideal = A Brief History of the Administrative-territorial Organization in Albania | url = http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history | work = reformaterritoriale.al | teanga = en | dátarochtana = 2017-09-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170609225417/http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history | archive-date = 2017-06-09 | url-status = dead}}</ref> }} [[Catagóir:Contaetha na hAlbáine| ]] 40x4rbq8fh2j6fy4d8xvbx2ulyhgkbt Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Gníomhaireachtaí an AE 2 121281 1328045 1327811 2026-09-15T23:07:33Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1328045 wikitext text/x-wiki == Forais / Institiúidí == : '' Féach [[Comhlachtaí an Aontais Eorpaigh agus Euratom]] {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?valueLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q748720. OPTIONAL { ?item wdt:P488 ?p1 } OPTIONAL { ?item wdt:P1037 ?p2 } BIND(COALESCE(?p1, ?p2) AS ?value) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". } } ORDER BY (?itemLabel) | columns = number:#, P154:Lógó, label:Institiúid, P571:Bundáta, P159:Ceanncheathrú, P488:Ceannaire, P1342:Líon suíochán }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Lógó ! Institiúid ! Bundáta ! Ceanncheathrú ! Ceannaire ! Líon suíochán |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[An Chomhairle Eorpach]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-09 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | [[António Costa]] | 27 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Logo European Central Bank.svg|center|128px]] | [[Banc Ceannais Eorpach]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-01 | [[Frankfurt]] | [[Christine Lagarde]] | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Council of the EU and European Council.svg|center|128px]] | [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]] | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1375164|Europa building]]'' | ''[[:d:Q115639092|Thérèse Blanchet]]'' | 27 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Court of Justice of the European Union Logo SV.svg|center|128px]] | [[Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh|Cúirt Bhreithiúnais Eorpach]] | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q20971786|Palais de la Cour de Justice]]'' | ''[[:d:Q917096|Koen Lenaerts]]'' | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:ECA-logo.svg|center|128px]] | [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-18 | [[Lucsamburg (cathair)|Lucsamburg]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:European Parliament logo.svg|center|128px]] | [[Parlaimint na hEorpa]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-25 | ''[[:d:Q2423937|Suíomh Pharlaimint na hEorpa i Strasbourg]]'' | [[Roberta Metsola|Roberta Metsola Tedesco Triccas]] | 720 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:European Commission.svg|center|128px]] | [[an Coimisiún Eorpach]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-01 | ''[[:d:Q239|Cathair na Bruiséile]]'' | [[Ursula von der Leyen]] | 27 |} {{Wikidata list end}} == Gníomhaireachtaí == : Féach [[Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh]] ?bunDáta ?tírLabel ?lógó | columns = number:#, P154:Lógó, label:Gníomhaireacht, P17:Tír, P571:Bundáta {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?labelEn ?labelGa WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q112827555. ?item rdfs:label ?labelEn filter (lang(?labelEn) = "en"). ?item rdfs:label ?labelGa filter (lang(?labelGa) = "ga"). #OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunDáta. } #OPTIONAL { ?item wdt:P17 ?tír. } #OPTIONAL { ?item wdt:P154 ?lógó. } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } #SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". #} } ORDER BY (?itemLabel) | columns = ?labelEn:Agency, ?labelGa:Gníomhaireacht }} {| class='wikitable sortable' ! Agency ! Gníomhaireacht |- | European Institute for Gender Equality | Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne |- | European Union Agency for Fundamental Rights | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha |- | European Chemicals Agency | Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán |- | European Union Aviation Safety Agency | Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh |- | European Environment Agency | Gníomhaireacht Chomhshaoil Eorpach |- | European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh |- | European Food Safety Authority | An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia |- | European Agency for Safety and Health at Work | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair |- | European Securities and Markets Authority | An tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí |- | European Banking Authority | An tÚdarás Baincéireachta Eorpach |- | Translation Centre for the Bodies of the European Union | Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Railways | Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh |- | European Training Foundation | an Foras Oiliúna na hEorpa |- | Europol | Europol |- | European Centre for the Development of Professional Training | an Lárionad Eorpach um Fhorbairt na Gairmoiliúna |- | European Medicines Agency | Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach |- | European Fisheries Control Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach |- | European Maritime Safety Agency | Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí |- | European Union Intellectual Property Office | Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpach |- | European Centre for Disease Prevention and Control | An Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar |- | European Union Agency for Law Enforcement Training | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí |- | European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions | Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú |- | Community Plant Variety Office | Oifig an Chomhphobail maidir le Cineálacha Plandaí |- | European Insurance and Occupational Pensions Authority | An tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde |- | European Union Drugs Agency | Gníomhaireacht Drugaí an Aontais Eorpaigh |- | European Union Agency for Criminal Justice Cooperation | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil |- | European Institute of Innovation and Technology | an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht |- | European Union Agency for Cybersecurity | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil |- | European Border and Coast Guard Agency | Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta |- | European Union Agency for Asylum | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann |- | European Union Agency for the Operational Management of Large-Scale IT Systems in the Area of Freedom, Security and Justice | Gníomhaireacht de chuid an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais |- | Single Resolution Board | Bord Réitigh Aonair |- | European Union Agency for the Space Programme | Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis |- | European Labour Authority | An tÚdarás Eorpach Saothair |- | Agency for Support for BEREC | Gníomhaireacht Tacaíochta BEREC |- | Anti-Money Laundering Authority | An tÚdarás um Fhrithsciúradh Airgid |- | EU Customs Authority | Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh |} {{Wikidata list end}} 1qhypht6sbj4picnys3ra1wp9u2j4p8 Ficsean Tuairimeach Éireann 0 122928 1328057 1328008 2026-09-16T08:23:52Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328057 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is cumann é '''[[Ficsean Tuairimeach Éireann]]''' (FTÉ)<ref group="nóta">Ainm Béarla: ''Speculative Fiction Ireland'', SFI</ref> do léitheoirí, scríbhneoirí agus ealaíontóirí na seánraí [[ficsean eolaíochta]], [[:Catagóir:Fantaisíocht Éireannach|fantaisíocht]], agus [[:Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach|uafás]] in [[Éire|Éirinn]], faoi choimirce na foilsitheora [[Temple Dark Books]]. Tá [[blag]] agus irisín leathbhliantúil ar líne ag an gcumann agus tá ballraíocht oscailte do chách ar tháille.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/culture/2025/0908/1532393-future-tense-new-irish-publisher-showcases-speculative-fiction/|teideal=Future tense - new Irish publisher celebrates speculative fiction|údar=[[Teresa Mannion]]|dáta=18 Samhain 2025|language=as Béarla|work=[[RTÉ]]}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland|teideal=Speculative Fiction Ireland (SFI)|language=as Béarla|work=[[Temple Dark Books]]|dátarochtana=2026-02-08}}</ref> Dúirt Ronald Geobey, údar fhicsin eolaíochta agus bunaitheoir Temple Dark Books, gur bhunaigh sé an cumann le dhul i ngleic leis an easpa aitheantais a mheas sé a bheith ar scríbhneoirí Éireannacha sna seánraí sin.<ref name=":0" /> Tá socrú ag FTÉ leis an iris ficsean eolaíochta Éireannach ''[[Sci-Fi Ireland]]''.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Welcome to the Alliance!|journal=[[Sci-Fi Ireland]]|issue=1|year=2026|month=Bealtaine|pages=lch 109|language=Béarla}}</ref> ==Féach freisin== * ''[[Sci-Fi Ireland]]'' (iris) * ''[[Phantasmagoria]]'' (iris) * ''[[Albedo One]]'' (iris ar scor) * [[Octocon]] (aonach) * [[TitanCon]] (aonach) * [[Aontas na Scríbhneoirí Gaeilge]] == Nascanna amach == * Suíomh oifigiúil: [https://www.templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland] (as Béarla) * Blag: [https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog templedarkbooks.com/speculative-fiction-ireland-sfi-blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111185159/https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog |date=2025-01-11 }}<ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2026-02-08 |archivedate=2025-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250111185159/https://www.templedarkbooks.com/sciencefictionireland-sfi-blog }}</ref> (as Béarla) ==Tagairtí== {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} {{DEFAULTSORT:Ficsean Tuairimeach Eireann}} [[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach]] [[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]] [[Catagóir:Ficsean uafáis Éireannach]] [[Catagóir:Cumainn liteartha]] [[Catagóir:Cumainn in Éirinn]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha]] [[Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla]] [[Catagóir:Leathbhliantáin]] [[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2025]] [[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]] {{Síol-leabhar}} 3pe887ziikdpf2f081bynrhep0hn6u5 Comhaontú Mheice um Chomhchosaint 0 128379 1328055 1327691 2026-09-16T06:03:16Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1328055 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Is comhaontú cosanta tríthaobhach é '''Comhaontú Mheice um Chomhchosaint'''<ref>Béarla: ''Mecca Joint Defence Agreement''</ref> a shínigh [[An Araib Shádach|an Araib Shádach]], [[An Tuirc|an Tuirc]] agus [[An Phacastáin|an Phacastáin]] i [[Meice]] ar an 7 Lúnasa 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/09/ceard-is-bri-le-comhaontu-mheice/|teideal=Ceard is brí le Comhaontú Mheice?|údar=Eoin Ó Murchú|dáta=2026-09-04|language=ga-IE|work=An Páipéar / Eagrán #96|dátarochtana=2026-09-07}}</ref> Ba iad [[Mohammad bin Salman]], Rídhamhna agus Príomh-Aire na hAraibe Sádaí, [[Recep Tayyip Erdoğan]], Uachtarán na Tuirce, agus [[Shehbaz Sharif]], Príomh-Aire na Pacastáine, a chuir a lámh leis ag Pálás al-Safa i Meice.<ref name="reuters">{{Lua idirlín|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/saudi-arabia-turkey-pakistan-sign-joint-defence-deal-amid-regional-turmoil-2026-08-07/|teideal=Saudi Arabia, Turkey, Pakistan pledge mutual defence as Middle East turmoil escalates|údar=Timour Azhari, Ariba Shahid agus Tuvan Gumrukcu|dáta=8 Lúnasa 2026|language=en|work=Reuters|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Deirtear sa chomhaontú go meastar gur ionsaí ar na trí stát ar fad é ionsaí armtha ar aon cheann acu, foclaíocht atá cosúil leis an bhforáil atá in Airteagal 5 de [[Conradh an Atlantaigh Thuaidh]]. Níl aon sonrú sa téacs poiblí, áfach, ar a bhfuil i gceist leis na gealltanais chomhchosanta sin ná ar an gcaoi a gcuirfí i bhfeidhm iad dá n-iarrfaí orthu é.<ref name="reuters" /><ref name="fp">{{Lua idirlín|url=https://foreignpolicy.com/2026/08/25/mecca-pact-saud-arabia-turkey-pakistan-nato-israel-iran/|teideal=Turkey-Saudi-Pakistan Agreement Is a Pact Without Impact|dáta=25 Lúnasa 2026|language=en|work=Foreign Policy|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Tógadh an comhaontú ar an gComhaontú Straitéiseach um Chosaint Fhrithpháirteach a shínigh an Araib Shádach agus an Phacastáin i [[Riyadh]] ar an 17 Meán Fómhair 2025, agus síníodh é agus [[Cogadh na hIaráine 2026|cogadh na hIaráine]] ag géarú.<ref name="reuters" /> <ref name="dawn31">{{Lua idirlín|url=https://www.dawn.com/news/2026391|teideal=Tripartite agreement to be called 'Makkah Defence Alliance', with first secretary general from Pakistan: Turkish FM Fidan|dáta=31 Lúnasa 2026|language=en|work=Dawn|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> [[Íomhá:الدول الأعضاء في اتفاقية مكة للدفاع المشترك.svg|clé|mion|220px|Sínitheoirí Chomhaontú Mheice (glas): an Araib Shádach, an Tuirc agus an Phacastáin]] [[Íomhá:Mecca From Above (153954).jpg|clé|mion|220px|Meice, an chathair inar síníodh an comhaontú ar an 7 Lúnasa 2026]] [[Íomhá:HRH Prince Mohammed bin Salman Chairs Extraordinary Arab and Islamic Summit in Riyadh (2024).jpg|clé|mion|220px|[[Mohammad bin Salman]], Rídhamhna agus Príomh-Aire na hAraibe Sádaí]] [[Íomhá:Turkish President Recep Tayyip Erdoğan in January 2024 (cropped).jpg|clé|mion|220px|[[Recep Tayyip Erdoğan]], Uachtarán na Tuirce]] [[Íomhá:Shehbaz Sharif in 2024.jpg|clé|mion|220px|[[Shehbaz Sharif]], Príomh-Aire na Pacastáine]] == Cúlra == Bhí comhar míleata ar bun idir an Araib Shádach agus an Phacastáin le fada, agus an Phacastáin ag cur oiliúna agus cúnaimh theicniúil ar fáil d'fhórsaí na hAraibe Sádaí. Cuireadh an comhar sin ar bhonn foirmiúil leis an gComhaontú Straitéiseach um Chosaint Fhrithpháirteach, a síníodh i bPálás al-Yamamah i Riyadh ar an 17 Meán Fómhair 2025.<ref name="spa2025">{{Lua idirlín|url=https://www.spa.gov.sa/N2399714|teideal=HRH the Crown Prince, Pakistan Prime Minister Hold Official Talks, Sign Strategic Mutual Defense Agreement|dáta=17 Meán Fómhair 2025|language=en|work=Gníomhaireacht Nuachta na hAraibe Sádaí|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Ag an am céanna bhí an Tuirc agus an Phacastáin ag doimhniú a gcuid ceangal cosanta eatarthu féin: mhalartaigh siad longa cogaidh agus aerárthaí traenála, agus in 2023 cheannaigh an Araib Shádach dróin Tuircacha. Faoi lár na bliana 2026 bhí na mílte saighdiúir, aerárthaí trodaíochta, dróin agus córas aerchosanta imscartha ag an bPacastáin san Araib Shádach,.<ref name="reuters" /> Síníodh an comhaontú tríthaobhach agus an teannas ag méadú sa [[An Meánoirthear|Mheánoirthear]]. Bhuail dróin Iaránacha an Araib Shádach tar éis thús chogadh na hIaráine in 2026, rud a chuir easpórtáil na hola agus cobhsaíocht an réigiúin i mbaol. Cé nach raibh an Tuirc ná an Phacastáin i mbaol chomh mór céanna ón troid, bhí imní orthu faoin éagobhsaíocht a bhí ag leathadh.<ref name="reuters" /> == Forálacha == Tháinig Shehbaz Sharif go [[Jeddah]] ar an 6 Lúnasa 2026 agus rinne sé an oilithreacht ''umrah'' i Meice an lá dár gcionn. Ag Pálás al-Safa a tionóladh Cruinniú Mullaigh Mheice um Chomhchosaint, agus is ann a chuir an triúr ceannairí a lámh leis an gcomhaontú.<ref name="reuters" /><ref name="mee7">{{Lua idirlín|url=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/turkey-pakistan-saudi-arabia-sign-mecca-joint-defence-agreement|teideal=Turkey, Pakistan, Saudi Arabia sign "Mecca Joint Defence Agreement"|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Middle East Eye|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Seo mar a cuireadh croílár an ghealltanais i láthair sa ráiteas comhpháirteach a d'eisigh na trí rialtas: <blockquote>"Tá sé i gceist leis an gcomhaontú an díspreagadh comhchoiteann a neartú in aghaidh aon ghnímh ionsaithe, agus foráiltear ann go measfar gur ionsaí orthu go léir aon ionsaí armtha in aghaidh aon cheann amháin de na trí stát." <ref name="spa2026">{{Lua idirlín|url=https://www.spa.gov.sa/en/N2649227|teideal=Saudi Arabia, Türkiye, and Pakistan Issue Joint Statement of the Makkah Al-Mukarramah Summit for Joint Defence|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Gníomhaireacht Nuachta na hAraibe Sádaí|dátarochtana=2026-09-08}}</ref></blockquote>De réir an ráitis chomhpháirtigh, is é aidhm an chomhaontaithe an díspreagadh comhchoiteann a neartú in aghaidh ionsaithe, agus an tslándáil chomhchoiteann agus an tsíocháin sa réigiún agus lasmuigh de a chur chun cinn. Níor luadh sa ráiteas na gealltanais mhíleata ar leith ná na hoibleagáidí a bheadh ar gach páirtí.<ref name="reuters" /> Dúirt oifigeach Tuircach gur comhaontú cosantach amháin a bhí ann, nach raibh sé dírithe ar aon tír ar leith, go raibh sé oscailte do stáit eile sa réigiún, agus nár chuir sé aon socrú déthaobhach ná iltaobhach a bhí ann cheana idir na sínitheoirí ar ceal.<ref name="reuters" /> Ní dócha, dar le tráchtairí, go leathnófaí [[Airm núicléacha|iombhagairt núicléach]] na Pacastáine chuig a comhpháirtithe nua. Bíonn seasamh núicléach na Pacastáine dírithe i gcónaí ar an mbagairt a shíltear a bheith ag teacht ón [[An India|India]].<ref name="reuters" /> == Cumas míleata na dtrí stát == Chuir ''[[Al Jazeera]]'' na figiúirí seo a leanas i láthair ar an 11 Lúnasa 2026:<ref name="aj11">{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/8/11/what-are-saudi-arabia-turkiye-and-pakistans-joint-military-capabilities|teideal=What are Saudi Arabia, Turkiye and Pakistan's joint military capabilities?|údar=Alia Chughtai agus Marium Ali|dáta=11 Lúnasa 2026|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> {| class="wikitable" ! Stát !! Pearsanra míleata gníomhach !! Caiteachas cosanta (2026) !! Aerárthaí |- | An Phacastáin || 660,000 || 9.1 billiún dollar SAM || 1,397 |- | An Tuirc || 481,000 || 51.4 billiún dollar SAM || 1,101 |- | An Araib Shádach || 247,000 || 63.9 billiún dollar SAM || 917 |- ! Iomlán !! tuairim is 1.4 milliún !! 124.4 billiún dollar SAM !! 3,415 |} Chomh maith leis sin, tá 6,046 tanc, breis is 179,000 feithicil armúrtha agus 344 árthach cabhlaigh ag na trí stát le chéile, 33 friogáit, 24 corbhád agus 22 fomhuireán ina measc. Níl [[Airm núicléacha|airm núicléacha]] ach ag ceann amháin de na trí stát, an Phacastáin; níl aon arm núicléach dá cuid féin ag an Tuirc, cé go bhfuil airm núicléacha de chuid na Stát Aontaithe ar a talamh faoi shocruithe [[ECAT]].<ref name="aj11" /> == Rialachas agus struchtúr == Dúirt Hakan Fidan go n-oibreodh an comhshocrú ar an gcuma chéanna le [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh|ECAT]]: bheadh coiste airí ann, coistí polaitiúla agus míleata, agus rúnaíocht bhuan chun feidhmiú na gcinntí a mhaoirsiú. Is san Araib Shádach a lonnófar an rúnaíocht sin. Ní raibh suíomhanna na n-oifigí nua deimhnithe faoin 9 Lúnasa 2026.<ref name="jpost">{{Lua idirlín|url=https://www.jpost.com/international/article-904913|teideal=Turkey: Defense pact mirrors NATO's Article 5|dáta=8 Lúnasa 2026|language=en|work=The Jerusalem Post|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Ar an 31 Lúnasa 2026 d'fhógair Fidan gurbh í an Chomhghuaillíocht Chosanta Mheice a thabharfaí ar an gcomhshocrú, agus gur ón bPacastáin a thiocfadh an chéad Ard-Rúnaí.<ref name="dawn31" /> == Freagairtí == '''An Iaráin''' Ní bhfuair an Iaráin cuireadh páirt a ghlacadh sa chomhaontú agus dúirt na sínitheoirí nár dhírigh an comhaontú ar aon náisiún ar leith, is é sin le rá nár ceapadh é chun díriú ar an Iaráin.<ref name="reuters2" /> Bhí freagairt mheasctha ón [[An Iaráin|Iaráin]]. Chuir Aire Gnóthaí Eachtracha na hIaráine, Abbas Araghchi, fáilte roimh an gcomhaontú, d'iarr sé tuilleadh aontachta i measc na dtíortha Moslamacha, agus mhol sé dóibh brath ar a n-acmhainní féin.<ref name="iranintl">{{Lua idirlín|url=https://www.iranintl.com/en/202608071886|teideal=Araghchi responds to Mecca defense agreement with call for Muslim unity|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Iran International|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> agus dúirt sé go raibh cainteanna ar siúl leis na trí thír faoi cheisteanna slándála réigiúnacha.<ref name="baqaei">{{Lua idirlín|url=https://www.tribuneindia.com/news/esmail-baqaei/not-received-invitation-to-join-mecca-pact-however-proposals-made-for-regional-security-talks-iran-mofa-spox|teideal="Not received invitation to join Mecca Pact, however proposals made for regional security talks": Iran MoFA Spox|dáta=24 Lúnasa 2026|language=en|work=The Tribune|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> '''An India''' Dúirt Aireacht Gnóthaí Eachtracha na hIndia go raibh meas ag an India ar a comhpháirtíocht straitéiseach leis an Araib Shádach agus go raibh súil aici go gcuirfeadh Riyadh "leasanna agus íogaireachtaí" na hIndia san áireamh.<ref name="ht">{{Lua idirlín|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/mea-india-reacts-to-turkey-pak-saudi-defence-deal-closely-following-the-development-101786100091785.html|teideal=India reacts to Turkey-Pakistan-Saudi defence deal: 'Closely following the development'|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Hindustan Times|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> '''An Phacastáin''' Bhí ceiliúradh poiblí i roinnt cathracha sa Phacastáin i ndiaidh an tsínithe. In [[Islamabad]] lasadh foirgnimh phoiblí agus maisíodh le bratacha na Pacastáine, na hAraibe Sádaí agus na Tuirce iad.<ref name="dawn10">{{Lua idirlín|url=https://www.dawn.com/news/2021836|teideal=Islamabad police hold flag march to celebrate joint defence agreement|údar=Ikram Junaidi|dáta=10 Lúnasa 2026|language=en|work=Dawn|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> '''Na Stáit Aontaithe''' Ní chuireann an comhaontú deireadh leis na socruithe slándála atá idir an Araib Shádach agus na Stáit Aontaithe. Is comhpháirtithe de chuid Mheiriceá iad an triúr sínitheoirí go fóill.<ref name="mepei">{{Lua idirlín|url=https://mepei.com/the-mecca-joint-defense-agreement-and-the-limits-of-gulf-strategic-autonomy/|teideal=The Mecca Joint Defense Agreement and the Limits of Gulf Strategic Autonomy|údar=Ahmad Mohee|dáta=8 Lúnasa 2026|language=en|work=Institiúid an Meánoirthir um Staidéar Polaitiúil agus Eacnamaíoch|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Iarracht atá sa chomhaontú ó stáit an réigiúin a gcuid comhpháirtíochtaí slándála a leathnú agus a gcaidreamh leis na Stáit Aontaithe á choinneáil acu ag an am céanna.<ref>Béarla: ''Baker Institute for Public Policy''.</ref> <ref>Béarla: ''International Crisis Group''.</ref> <ref name="ajus">{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/8/8/what-could-the-mecca-defence-pact-mean-for-the-us-role-in-the-middle-east|teideal=What could the Mecca defence pact mean for the US role in the Middle East?|údar=Brian Osgood|dáta=8 Lúnasa 2026|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> '''Éimin''' Ní raibh aon rud sa chomhaontú faoin gcoimhlint idir an Araib Shádach agus na Hútaigh in [[Éimin]]. Ba iad na hionsaithe diúracán agus drón ar an ríocht cuid den chúlra a bhí leis an gcomhaontú, mar sin féin.<ref name="mepei" /><ref name="guardian" /> '''An India''' Tá an comhaontú ina thost ar an achrann idir an Phacastáin agus an India. Ní raibh aon rud sa téacs a deir go leathnaítear iombhagairt núicléach na Pacastáine chuig na comhpháirtithe eile.<ref name="mepei" /> Dar le ''Foreign Policy'', is laige í: comhghuaillíocht nach féidir léi teacht ar aon fhocal faoina namhaid, ní bheidh sí in ann teacht ar aon fhocal faoina cinneadh nuair a thiocfaidh an ghéarchéim.<ref name="fp2" /><ref name="mepei" /> '''An tSiria agus Iosrael''' Tá fórsaí Tuircacha i seilbh codanna de thuaisceart na Siria ó 2016 i leith, agus tá láithreacht mhíleata acu i dtuaisceart na hIaráice freisin; bac ar fhórsaí Coirdíneacha agus ar an [[Páirtí Oibrithe na Cordastáine|PKK]] an chúis a luann Ankara leis an dá sheilbh. In Deireadh Fómhair 2025 cheadaigh parlaimint na Tuirce síneadh trí bliana eile leis an dá imscaradh.<ref name="iddon">{{Lua idirlín|url=https://www.newarab.com/analysis/no-exit-sight-why-turkey-keeping-troops-syria-and-iraq|teideal=No exit in sight: Why Turkey is keeping troops in Syria and Iraq|údar=Paul Iddon|dáta=16 Feabhra 2026|language=en|work=The New Arab|dátarochtana=2026-09-08|archivedate=2026-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260910043627/https://www.newarab.com/analysis/no-exit-sight-why-turkey-keeping-troops-syria-and-iraq}}</ref> Is í an láithreacht sin, agus an ceangal atá ag Ankara le rialtas nua na Siria, a chuir an Tuirc i gcoimhlint le hIosrael, agus is ar an mbealach sin a cuireadh an comhshocrú nua faoi bhrú den chéad uair. == Leathnú == Dúirt oifigeach Tuircach go raibh an comhaontú oscailte do stáit eile sa réigiún.<ref name="reuters2" /> * '''[[An Éigipt]].''' De réir tuairisce ó ''Middle East Eye'', bhí cainteanna ag airí gnóthaí eachtracha na hÉigipte, na Pacastáine, na hAraibe Sádaí agus na Tuirce ar imeall an chruinnithe mullaigh a bhí ag na náisiúin Arabacha agus Ioslamacha i Riyadh i mí an Mhárta 2026. Theastaigh ón Tuirc an Éigipt a tharraingt isteach.<ref name="tt">{{Lua idirlín|url=https://www.turkiyetoday.com/nation/turkish-fm-signals-egypt-could-join-mecca-defense-pact-3225669|teideal=Turkish FM signals Egypt could join Mecca defense pact|dáta=9 Lúnasa 2026|language=en|work=Türkiye Today|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> * '''[[An Bhanglaidéis]].''' I mí Lúnasa 2026 dúirt Comhairleoir Gnóthaí Eachtracha na Banglaidéise, Humaiun Kobir, go raibh dearcadh dearfach ag an mBanglaidéis i leith a bheith páirteach i gcreat eacnamaíoch nó cosanta leis an Araib Shádach, leis an bPacastáin agus leis an Tuirc, faoi threoir a polasaí "Bangladesh First" agus leasanna náisiúnta na tíre.<ref name="reuters25">{{Lua idirlín|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladesh-could-consider-joining-mecca-pact-test-foreign-ties-2026-08-25/|teideal=Bangladesh could consider joining Mecca pact, in test for foreign ties|dáta=25 Lúnasa 2026|language=en|work=Reuters|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> * '''[[An tSiria]].''' Ar an 20 Lúnasa 2026, agus é ar cuairt sa Phacastáin, dúirt Aire Gnóthaí Eachtracha na Siria, Asaad al-Shaibani, go raibh an tSiria ag meá na ceiste an rachadh sí isteach i gComhaontú Mheice nó an ndéanfadh sí comhoibriú leis.<ref name="et21">{{Lua idirlín|url=https://tribune.com.pk/story/2624981/syria-mulls-joining-makkah-pact|teideal=Syria mulls joining Makkah pact|údar=Kamran Yousaf|dáta=21 Lúnasa 2026|language=en|work=The Express Tribune|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> == Anailís == Imeacht suntasach siombalach a bhí sa chruinniú mullaigh in 2026, ó tharla trí stát chumhachtacha a bhfuil tromlach Moslamach iontu a bheith tagtha le chéile ag tréimhse éiginnte sa réigiún, agus gur comhartha é ar chomhordú slándála atá ag dul i méid idir na cumhachtaí meánacha sa réigiún.<ref name="reuters2" /> Cuireadh tús le struchtúr nua cosanta don réigiún, "tús an Mheánoirthir iar-Mheiriceánaigh" é — "ní réigiún gan na Stáit Aontaithe, ach réigiún nach bhfuil ag brath a thuilleadh ar chumhacht Mheiriceá lena shlándáil a eagrú" (Nawaf Obaid, comhalta sinsearach i Roinn Léann an Chogaidh i gColáiste an Rí, Londain).<ref>Béarla: ''Department of War Studies''.</ref><ref name="obaid">{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2026/8/8/the-post-american-middle-east-is-beginning-to-take-shape|teideal=The post-American Middle East is beginning to take shape|údar=Nawaf Obaid|dáta=8 Lúnasa 2026|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Mhaígh daoine eile gur comhaontú siombalach den chuid is mó a bhí ann, agus nach dócha go dtarraingeofaí an Tuirc isteach i gcoinbhleachtaí leis an Iaráin ná leis an India.<ref name="aj7">{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/8/7/turkiye-saudi-arabi-pakistan-sign-joint-defence-agreement-whats-in-it|teideal=Turkiye, Saudi Arabia, Pakistan sign joint defence agreement: What's in it?|údar=Priyanka Shankar|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-09-08}}</ref><ref name="tm">{{Lua idirlín|url=https://www.turkishminute.com/2026/08/07/turkeys-defense-pact-with-saudi-arabia-pakistan-largely-symbolic-former-diplomat-says/|teideal=Turkey's defense pact with Saudi Arabia, Pakistan largely symbolic, former diplomat says|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=Turkish Minute|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> Thug ''Foreign Policy'' faoi deara nach mbunaítear leis an gcomhaontú aon chóras ceannais lárnaigh, nach leagtar amach ann aon bhealach chun idir-inoibritheacht a bhaint amach, agus nach luaitear ann aon oibleagáid shoiléir maidir le caiteachas cosanta ná le soláthar. Ní ainmnítear aon namhaid sa téacs ach oiread: dúirt oifigigh na dtrí thír, ina n-aonar agus le chéile, gur comhaontú cosantach amháin atá ann nach bhfuil dírithe ar aon pháirtí ar leith.<ref name="fp2" /><ref name="guardian">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/07/houthi-strikes-yemen-saudi-arabia-attacks-iran-war-middle-east-crisis|teideal=Saudi Arabia, Pakistan and Turkey sign Nato-style defence pact amid deadly Houthi strikes in Yemen|údar=Patrick Wintour|dáta=7 Lúnasa 2026|language=en|work=The Guardian|dátarochtana=2026-09-08}}</ref> == Féach freisin == * [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh]] * [[Conradh an Atlantaigh Thuaidh]] * [[Cogadh na hIaráine 2026]] * [[An Meánoirthear]] * [[Comhaontú Vársá]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Conarthaí]] [[Catagóir:Caidreamh idirnáisiúnta]] [[Catagóir:An Araib Shádach]] [[Catagóir:An Phacastáin]] [[Catagóir:An Tuirc]] [[Catagóir:An Meánoirthear]] [[Catagóir:Stair mhíleata]] [[Catagóir:2026]] [[Catagóir:Comhaontais mhíleata]] 57o35f249x6wrlhmjtkfsfo2hilm1dd Eskolim 0 128398 1328021 1327788 2026-09-15T12:20:09Z An RíomhGael 72410 ceartúchán litrithe 1328021 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta|child=Eskolim|data_fundacio=Feabhra 2009|estadi=An Fhrainc|website=https://www.eskolim.org/}} Is cumann scolaíochta sa [[An Fhrainc|Fhrainc]] é '''Eskolim''' a dhéanann ionadaíocht do líonraí [[Tumoideachas|tumoideachais]] i miontheangacha agus teangacha réigiúnacha na tíre.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/|teideal=Eskolim|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-10}}</ref> Bunaíodh an cumann i mí Feabhra 2009 in Ciboure. Tá sé bhall ag an gcumann faoi láthair: Seaska ([[an Bhascais]]), [[Diwan]] ([[An Bhriotáinis]]), Calandreta ([[an Ocsatáinis]]), ABCM-Zweisprachigkeit ([[an Ghearmáinis]] agus an Alsáisis), La Bressola ([[an Chatalóinis]]) agus Scola Corsa ([[An Chorsaicis]]).<ref name=":0" /> == Staitisticí == Sa scoilbhliain 2025-2026 bhí 186 scoil faoi stiúir an chumainn ar fud na Fraince, 164 bunscoil, 18 scoil mheánach agus 4 ardscoil le thart ar 14,000 scoláire.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.islrf.org/langues/|teideal=Nos 6 immersions|údar=ISLRF|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-10}}</ref> {| class="wikitable" |+ !Líonra !Teanga(cha) !Líon na nDaltaí !Líon na Scoileanna |- |Seaska |An Bhascais |4,260 |39 |- |Diwan |An Bhriotáinis |3,700 |56 |- |Bressola |An Chatalóinis |1,004 |9 |- |Calandreta |An Ocsatáinis |3,876 |66 |- |ABCM-Zweisprachigkeit |An Alsáisis agus an Ghearmáinis |1,121 |12 |- |Scola Corsa |An Chorsaicis |199 |4 |} == Tagairtí == <references /> [[Catagóir:Oideachas sa Fhrainc]] [[Catagóir:Tumoideachas]] [[Catagóir:Oideachas]] dtbfx2ck3fomb41agz1s5ytzer9k824 1328041 1328021 2026-09-15T21:54:05Z An RíomhGael 72410 Nasc nua 1328041 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta|child=Eskolim|data_fundacio=Feabhra 2009|estadi=An Fhrainc|website=https://www.eskolim.org/}} Is cumann scolaíochta sa [[An Fhrainc|Fhrainc]] é '''Eskolim''' a dhéanann ionadaíocht do líonraí [[Tumoideachas|tumoideachais]] i miontheangacha agus teangacha réigiúnacha na tíre.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/|teideal=Eskolim|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-10}}</ref> Bunaíodh an cumann i mí Feabhra 2009 in Ciboure. Tá sé bhall ag an gcumann faoi láthair: Seaska ([[an Bhascais]]), [[Diwan]] ([[An Bhriotáinis]]), [[Calandreta]] ([[an Ocsatáinis]]), ABCM-Zweisprachigkeit ([[an Ghearmáinis]] agus an Alsáisis), La Bressola ([[an Chatalóinis]]) agus Scola Corsa ([[An Chorsaicis]]).<ref name=":0" /> == Staitisticí == Sa scoilbhliain 2025-2026 bhí 186 scoil faoi stiúir an chumainn ar fud na Fraince, 164 bunscoil, 18 scoil mheánach agus 4 ardscoil le thart ar 14,000 scoláire.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.islrf.org/langues/|teideal=Nos 6 immersions|údar=ISLRF|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-10}}</ref> {| class="wikitable" |+ !Líonra !Teanga(cha) !Líon na nDaltaí !Líon na Scoileanna |- |Seaska |An Bhascais |4,260 |39 |- |Diwan |An Bhriotáinis |3,700 |56 |- |Bressola |An Chatalóinis |1,004 |9 |- |Calandreta |An Ocsatáinis |3,876 |66 |- |ABCM-Zweisprachigkeit |An Alsáisis agus an Ghearmáinis |1,121 |12 |- |Scola Corsa |An Chorsaicis |199 |4 |} == Tagairtí == <references /> [[Catagóir:Oideachas sa Fhrainc]] [[Catagóir:Tumoideachas]] [[Catagóir:Oideachas]] r1hj1vyq136uwpnzmcjgacw949945h7 Plé:Muintir Burke (Caisleán an Bharraigh) 1 128422 1328025 2026-09-15T14:45:58Z ~2026-49750-35 77103 /* Críostachaí Bhuinchreidmeacha? */ mír nua 1328025 wikitext text/x-wiki == Críostachaí Bhuinchreidmeacha? == Is iontach leathan an catagóir é an teideal seo. A bhfuil eolas ar éinne go dé an dearcadh go beacht atá ag Muintir Burke? [[Speisialta:Contributions/~2026-49750-35|~2026-49750-35]] ([[Plé úsáideora:~2026-49750-35|talk]]) 14:45, 15 Meán Fómhair 2026 (UTC) t7icvjxs0lmwlz521jwx1ulrpsnxjoa Calandreta 0 128423 1328038 2026-09-15T21:44:23Z An RíomhGael 72410 Leathanach cruthaithe 1328038 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta|child=Calandreta|data_fundacio=1979|website=https://calandreta.org}} Is gluaiseacht scolaíochta tumoideachais iad na scoileanna ''Calandreta'' (Gaeilge: Fuiseog bheag) i ndeisceart na [[An Fhrainc|Fraince]] a oibríonn trí mheán na h[[An Ocsatáinis|Ocsatáinise]]. Osclaíodh an chéad ''Calandreta'' in ''Pau'' sa réigiún ''Pyrénées-Atlantiques'' sa bhliain 1980.<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/historique/|teideal=Historique|údar=Calandreta|language=Fraincis agus Ocsatáinis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Sa scoilbhliain 2025-2026, rinneadh an líonra as 61 bunscoil, 4 scoil mheánach, agus ardscoil amháin, a bhí ag múineadh timpeall 3,900 scoláire i 19 ''départements'' na Fraince.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.islrf.org/langues/|teideal=Nos 6 immersions|údar=ISLRF|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> == Sonraí na hEagraíochta == Is scoileanna saolta agus saor in aisce iad na ''Calandreta'' agus leanann siad curaclam náisiúnta na Fraince, an t-aon dhifríocht atá ann ná go bhfuil sé múinte san Ocsatáinis den chuid is mó.<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/charte-des-calandretas/|teideal=Charte des Calandretas|údar=Calandreta|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Is ball den chumann [[Eskolim]] iad na scoileanna ''Calandreta'', le scoileanna eile a mhúineann miontheangacha agus teangacha réigiúnacha na Fraince tríd an tumoideachas cosúil le ''Seaska'' ([[an Bhascais]]), ''[[Diwan]]'' ([[an Bhriotáinis]]), ''Bressola'' ([[an Chatalóinis]]), ''ABCM-Zweisprachigkeit'' ([[An Ghearmáinis]] agus an Alsáisis) agus ''Scola Corsa'' ([[an Chorsaicis]]).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/|teideal=Eskolim|údar=Eskolim|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Múineann ''Calandreta'' an Ocsatáinis tríd an tumoideachas ag baint úsáid as an modh ''Freinet'', modh teagaisc a chuireann béim ar neamhspleáchas an dalta sa phróiseas foghlama''.''<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/pedagogie/|teideal=Pédagogie|údar=Calandreta|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Bíonn eagraíocht ag Calandreta le sprioc múinteoirí tumoideachas a oiliúint agus taighde a dhéanamh darb ainm ''APRENE'' (Gaeilge : foghlaim) lonnaithe in[[Béziers]] agus tá sí aitheanta ag ''Éducation National'' na Fraince.<ref>{{Lua idirlín|url=https://aprene.org/|teideal=APRENE|údar=APRENE|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> == Féach freisin == [[Gaelscoil|Gaelscoileanna]] - Scoileanna lán-Ghaeilge [[Ikastola|Ikastolak]] - Scoileanna lán-Bhascaise [[Tumoideachas]] == Tagairtí == <references /> ip0t8y5frx4ij7qfy5xz1ggqy3ejk2r 1328039 1328038 2026-09-15T21:49:34Z An RíomhGael 72410 Catagóirí curtha leis 1328039 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta|child=Calandreta|data_fundacio=1979|website=https://calandreta.org}} Is gluaiseacht scolaíochta tumoideachais iad na scoileanna ''Calandreta'' (Gaeilge: Fuiseog bheag) i ndeisceart na [[An Fhrainc|Fraince]] a oibríonn trí mheán na h[[An Ocsatáinis|Ocsatáinise]]. Osclaíodh an chéad ''Calandreta'' in ''Pau'' sa réigiún ''Pyrénées-Atlantiques'' sa bhliain 1980.<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/historique/|teideal=Historique|údar=Calandreta|language=Fraincis agus Ocsatáinis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Sa scoilbhliain 2025-2026, rinneadh an líonra as 61 bunscoil, 4 scoil mheánach, agus ardscoil amháin, a bhí ag múineadh timpeall 3,900 scoláire i 19 ''départements'' na Fraince.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.islrf.org/langues/|teideal=Nos 6 immersions|údar=ISLRF|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> == Sonraí na hEagraíochta == Is scoileanna saolta agus saor in aisce iad na ''Calandreta'' agus leanann siad curaclam náisiúnta na Fraince, an t-aon dhifríocht atá ann ná go bhfuil sé múinte san Ocsatáinis den chuid is mó.<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/charte-des-calandretas/|teideal=Charte des Calandretas|údar=Calandreta|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Is ball den chumann [[Eskolim]] iad na scoileanna ''Calandreta'', le scoileanna eile a mhúineann miontheangacha agus teangacha réigiúnacha na Fraince tríd an tumoideachas cosúil le ''Seaska'' ([[an Bhascais]]), ''[[Diwan]]'' ([[an Bhriotáinis]]), ''Bressola'' ([[an Chatalóinis]]), ''ABCM-Zweisprachigkeit'' ([[An Ghearmáinis]] agus an Alsáisis) agus ''Scola Corsa'' ([[an Chorsaicis]]).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eskolim.org/|teideal=Eskolim|údar=Eskolim|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Múineann ''Calandreta'' an Ocsatáinis tríd an tumoideachas ag baint úsáid as an modh ''Freinet'', modh teagaisc a chuireann béim ar neamhspleáchas an dalta sa phróiseas foghlama''.''<ref>{{Lua idirlín|url=https://calandreta.org/fr/pedagogie/|teideal=Pédagogie|údar=Calandreta|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> Bíonn eagraíocht ag Calandreta le sprioc múinteoirí tumoideachas a oiliúint agus taighde a dhéanamh darb ainm ''APRENE'' (Gaeilge : foghlaim) lonnaithe in[[Béziers]] agus tá sí aitheanta ag ''Éducation National'' na Fraince.<ref>{{Lua idirlín|url=https://aprene.org/|teideal=APRENE|údar=APRENE|language=Fraincis|dátarochtana=2026-09-15}}</ref> == Féach freisin == [[Gaelscoil|Gaelscoileanna]] - Scoileanna lán-Ghaeilge [[Ikastola|Ikastolak]] - Scoileanna lán-Bhascaise [[Tumoideachas]] == Tagairtí == <references /> [[Catagóir:Tumoideachas]] [[Catagóir:Ocsatáinis]] [[Catagóir:Oideachas sa Fhrainc]] ibjgrh79gke3hqdh3uq0pts001ae1t5 Coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach 2026 0 128424 1328046 2026-09-16T00:11:14Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Imeacht}} dsd Ar an 11 Meán Fómhair 2026 ghabh na [[Houthi]], comhghuaillí eile de chuid na hIaráine, calafort gar don [[Caolas Bab-el-Mandab]] agus oileán i lár an Chaolais, agus fuair smacht ar an gCaolas. Mar gheall ar na heachtraí sin bhí easpórtálacha ola ón Araib Shádach go léir i mbaol.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nios-mo-eiginnteachta-ar-leithinis-na-haraibe-na-riamh/|teideal=Níos mó éiginnteachta ar Lei...' 1328046 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} dsd Ar an 11 Meán Fómhair 2026 ghabh na [[Houthi]], comhghuaillí eile de chuid na hIaráine, calafort gar don [[Caolas Bab-el-Mandab]] agus oileán i lár an Chaolais, agus fuair smacht ar an gCaolas. Mar gheall ar na heachtraí sin bhí easpórtálacha ola ón Araib Shádach go léir i mbaol.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nios-mo-eiginnteachta-ar-leithinis-na-haraibe-na-riamh/|teideal=Níos mó éiginnteachta ar Leithinis na hAraibe ná riamh|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=15 Meán Fómhair 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-09-16}}</ref> == Féach freisin == * [[Cogadh na hIaráine 2026]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:An Araib Shádach]] [[Catagóir:Cogadh na hIaráine 2026]] [[Catagóir:Éimin]] [[Catagóir:2026]] 4ti62vyjx0heuoyonxg5hgz51uvwb8l 1328047 1328046 2026-09-16T00:11:41Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[2026 coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach]] go [[Coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach 2026]] 1328046 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} dsd Ar an 11 Meán Fómhair 2026 ghabh na [[Houthi]], comhghuaillí eile de chuid na hIaráine, calafort gar don [[Caolas Bab-el-Mandab]] agus oileán i lár an Chaolais, agus fuair smacht ar an gCaolas. Mar gheall ar na heachtraí sin bhí easpórtálacha ola ón Araib Shádach go léir i mbaol.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nios-mo-eiginnteachta-ar-leithinis-na-haraibe-na-riamh/|teideal=Níos mó éiginnteachta ar Leithinis na hAraibe ná riamh|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=15 Meán Fómhair 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-09-16}}</ref> == Féach freisin == * [[Cogadh na hIaráine 2026]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:An Araib Shádach]] [[Catagóir:Cogadh na hIaráine 2026]] [[Catagóir:Éimin]] [[Catagóir:2026]] 4ti62vyjx0heuoyonxg5hgz51uvwb8l 1328049 1328047 2026-09-16T00:19:08Z TGcoa 21229 1328049 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Ar an 11 Meán Fómhair 2026 ghabh na [[Houthi]], comhghuaillí eile de chuid na hIaráine, calafort gar don [[Caolas Bab-el-Mandab]] agus oileán i lár an Chaolais, agus fuair smacht ar an gCaolas. Mar gheall ar na heachtraí sin bhí easpórtálacha ola ón Araib Shádach go léir i mbaol.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nios-mo-eiginnteachta-ar-leithinis-na-haraibe-na-riamh/|teideal=Níos mó éiginnteachta ar Leithinis na hAraibe ná riamh|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=15 Meán Fómhair 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-09-16}}</ref> == Imeachtaí == Ar an 10 Meán Fómhair 2026 bhuail dróin de chuid na Houthi san Iaráic píblíne ola a úsáideann an Araib Shádach mar an príomhbhealach chun ola a easpórtáil, agus bhí uirthi í a dhúnadh. Bhí na mílístí Síteacha san Iaráic (tugtar Houthi orthu chomh maith) comhghuaillithe de chuid na hIaráine, taobh thiar den ionsaí sin. Bhí a spriocanna féin ag na Houthi chun an lámh in uachtar a fháil sa chogadh cathartha atá ar siúl san Éimin idir 2014-2022. Ach bhí lámh na hIaránaigh sna hionsaithe chomh maith. {{Príomhalt|Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)}} == Féach freisin == * [[Cogadh na hIaráine 2026]] * [[Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)]] * [[Comhaontú Mheice um Chomhchosaint]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:An Araib Shádach]] [[Catagóir:Cogadh na hIaráine 2026]] [[Catagóir:Éimin]] [[Catagóir:2026]] jq0femrcwnsluaajdu37oa2hvlo7o7y 1328052 1328049 2026-09-16T00:27:16Z TGcoa 21229 /* Imeachtaí */ 1328052 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Ar an 11 Meán Fómhair 2026 ghabh na [[Houthi]], comhghuaillí eile de chuid na hIaráine, calafort gar don [[Caolas Bab-el-Mandab]] agus oileán i lár an Chaolais, agus fuair smacht ar an gCaolas. Mar gheall ar na heachtraí sin bhí easpórtálacha ola ón Araib Shádach go léir i mbaol.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nios-mo-eiginnteachta-ar-leithinis-na-haraibe-na-riamh/|teideal=Níos mó éiginnteachta ar Leithinis na hAraibe ná riamh|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=15 Meán Fómhair 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-09-16}}</ref> == Cúlra == Tá na na Hútaithe lonnaithe, go hairithe, i dtuaisceart agus in iarthar [[Éimin]] (ar chósta na [[An Mhuir Rua|Mara Rua]]). Thosaigh [[Géarchéim na Mara Rua]] ar 19 Deireadh Fómhair 2023 nuair a chaith na Hútaithe,<ref>i mBearla, na [[Houthi]]</ref> [[Diúracán treoraithe|diúracáin]] in aghaidh [[Iosrael]]. I mí na Samhna 2023 chuir na Hútaithe tús le feachtas ag ionsaí longa tráchtála sa [[An Mhuir Rua|Mhuir Rua]]. [[Íomhá:East-West crude oil pipeline.svg|mion|2026: buaileadh an "East West", píblíne ola a úsáideann an Araib Shádach ]] == Imeachtaí == Ar an 10 Meán Fómhair 2026 bhuail dróin de chuid na Houthi san Iaráic píblíne ola a úsáideann an Araib Shádach mar an príomhbhealach chun ola a easpórtáil, agus bhí uirthi í a dhúnadh. Bhí na mílístí Síteacha san Iaráic (tugtar Houthi orthu chomh maith) comhghuaillithe de chuid na hIaráine, taobh thiar den ionsaí sin. Bhí a spriocanna féin ag na Houthi chun an lámh in uachtar a fháil sa chogadh cathartha atá ar siúl san Éimin idir 2014-2022. Ach bhí lámh na hIaránaigh sna hionsaithe chomh maith. {{Príomhalt|Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)}} == Féach freisin == * [[Géarchéim na Mara Rua]] * [[Cogadh na hIaráine 2026]] * [[Cogadh Cathartha Éimin (2014-2022)]] * [[Comhaontú Mheice um Chomhchosaint]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:An Araib Shádach]] [[Catagóir:Cogadh na hIaráine 2026]] [[Catagóir:Éimin]] [[Catagóir:2026]] jjql0phz9c6sjcmgvz3551aq9jqk6mc 2026 coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach 0 128425 1328048 2026-09-16T00:11:41Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[2026 coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach]] go [[Coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach 2026]] 1328048 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Coimhlint idir na Houthi agus an Araib Shádach 2026]] 9ltapkwxulba35p27vioetctrn6yfq4 Fóidín meara 0 128426 1328059 2026-09-16T09:28:23Z Eomurchadha 4240 Leathanach cruthaithe le 'Is éard is '''fóidín meara''' ann ná ciméar a bhuaileannn daoine in áiteanna, agus tosaíonn siad ag dul amú, agus ní bhíonn siad in annd eolas a dhéanamh. Tugtar "stray sod" air i m[[Béarla na hÉireann]]. "Tháinig fóidín mearadh orm, agus dhá mbeinn ag dul síos agus suas choichín ann, amach as ní thiocfainn" https://focloiruichadhain.ria.ie/0/f%C3%B3id%C3%ADn/' 1328059 wikitext text/x-wiki Is éard is '''fóidín meara''' ann ná ciméar a bhuaileannn daoine in áiteanna, agus tosaíonn siad ag dul amú, agus ní bhíonn siad in annd eolas a dhéanamh. Tugtar "stray sod" air i m[[Béarla na hÉireann]]. "Tháinig fóidín mearadh orm, agus dhá mbeinn ag dul síos agus suas choichín ann, amach as ní thiocfainn" https://focloiruichadhain.ria.ie/0/f%C3%B3id%C3%ADn/ g9d02n38xmxhyjj8ncc3v7bzli8c5sa 1328060 1328059 2026-09-16T09:44:57Z Eomurchadha 4240 1328060 wikitext text/x-wiki Is éard is '''fóidín meara''' ann ná ciméar a bhuaileannn daoine in áiteanna, agus tosaíonn siad ag dul amú, agus ní bhíonn siad in annd eolas a dhéanamh. Tugtar "stray sod" air i m[[Béarla na hÉireann]]. "Tháinig fóidín mearadh orm, agus dhá mbeinn ag dul síos agus suas choichín ann, amach as ní thiocfainn" https://focloiruichadhain.ria.ie/0/f%C3%B3id%C3%ADn/ https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095826106?p=emailAu4dbsxGWaWxw&d=/10.1093/oi/authority.20110803095826106&print 91seqcno620cqiktew7qt41grfg7hp8