Vicipéid
gawiki
https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Meán
Speisialta
Plé
Úsáideoir
Plé úsáideora
Vicipéid
Plé Vicipéide
Íomhá
Plé íomhá
MediaWiki
Plé MediaWiki
Teimpléad
Plé teimpléid
Cabhair
Plé cabhrach
Catagóir
Plé catagóire
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Seosamh Ó Cuaig
0
2186
1329634
1317063
2026-10-10T10:50:42Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329634
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}In Aill na Brún, Cill Chiaráin, a rugadh agus a tógadh '''Seosamh Ó Cuaig'''. Tá sé pósta le Treasa Ní Loideáin as Roisín na Mainíoch, [[Carna]], agus tá ceathrar clainne orthu. I [[Raidió na Gaeltachta]] a oibríonn sé.
Ó d'fhág sé an mheánscoil, tá sé ag seasamh a gcearta do [[Conamara|Chonamara]] agus d'[[Oileáin Árann|Árainn]].
{{Main|Gluaiseacht Chearta Siabhialta na Gaeltachta}}
Creideann sé nach dtugann an Chomhairle Contae aird mar is cóir ar na pobail seo agus go gcaithfear iad a dhúiseacht agus a dhúiseacht go beo.
Toghadh mar ionadaí ar [[Údarás na Gaeltachta]] é i 1999.
Toghadh mar chomhairleoir ar Chomhairle Contae na Gaillimhe i 2004 é.
Aththoghadh ar Údarás na Gaeltachta i 2005 é.
== Féach freisin ==
* [[Gluaiseacht Chearta Sibhialta na Gaeltachta]]
* [[Saor-Raidió Chonamara]]
== Nasc seachtrach ==
* [https://web.archive.org/web/20041124032707/http://www.anghaeltacht.net/cuaigso/ Leathanach Sheosaimh Uí Chuaig]
{{DEFAULTSORT:Ó Cuaig, Seosamh}}
[[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla]]
[[Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gníomhaithe Gaeilge]]
[[Catagóir:Iorras Aithneach]]
[[Catagóir:Lucht Raidió na Gaeltachta]]
[[Catagóir:Poblachtánaigh na hÉireann]]
[[Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann]]
[[Catagóir:Sóisialaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Údarás na Gaeltachta]]
8x36vqjbpugmtyu77wvc8g94ag4y486
Ollscoil na Gaillimhe
0
2756
1329628
1328827
2026-10-10T08:32:53Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329628
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Cuireadh '''Ollscoil na Gaillimhe''' ar bun sa bhliain [[1845]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ollscoilnagaillimhe.ie/|teideal=Ollscoil na Gaillimhe - Ollscoil na Gaillimhe|work=www.ollscoilnagaillimhe.ie|dátarochtana=2024-06-26}}</ref> Bhí os cionn 18,000 mic léinn ag freastal uirthi in 2022.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.universityofgalway.ie/about-us/|teideal=About Us - University of Galway|dáta=2024-06-01|work=web.archive.org|dátarochtana=2024-06-26|archivedate=2024-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240601020911/https://www.universityofgalway.ie/about-us/}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://hea.ie/higher-education-institutions/national-university-of-ireland-galway/statistics/|teideal=University of Galway {{!}} Higher Education Institutions {{!}} Higher Education Authority|dáta=2023-09-21|work=web.archive.org|dátarochtana=2024-06-26|archivedate=2023-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230921151121/https://hea.ie/higher-education-institutions/national-university-of-ireland-galway/statistics/}}</ref>
Bhí Ollscoil na Gaillimhe rangaithe san 2% de ollscoileanna is fearr ar fud an domhain in 2022.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.universityofgalway.ie/rankings/|teideal=Rankings - University of Galway|dáta=2024-01-13|work=web.archive.org|dátarochtana=2024-06-26|archivedate=2024-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113213546/http://www.universityofgalway.ie/rankings/}}</ref> Bhí Ollscoil na Gaillimhe ar cheann de na hollscoileanna is fearr in Éirinn maidir le hinfhostaitheacht céimithe in 2021. Bhí 96% de na mic léinn fochéime agus 94% de na mic léinn iarchéime ón Ollscoil seo fostaithe nó i mbun staidéar breise laistigh de 6 mhí tar éis a gcáilíocht a bheith bronnta orthu.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ollscoilnagaillimhe.ie/cursai/|teideal=Cúrsaí - Ollscoil na Gaillimhe|dáta=2024-02-24|work=web.archive.org|dátarochtana=2024-06-26|archivedate=2024-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224013314/https://www.ollscoilnagaillimhe.ie/cursai/}}</ref>
[[Íomhá:Quadrangle, National University of Ireland, Galway.jpg|mion|clé|Cloigtheach na cearnóige]]
[[Íomhá:Uniwersytet w Galway, Irlandia.JPG|clé|mion]]
[[Íomhá:GALWAY UNIVERSITY CAMPUS.jpg|clé|mion]]
[[Íomhá:School of Computer Science, NUI, Galway.jpg|clé|mion|Ríomhaireacht]]
[[Íomhá:Armas Ollscoil na hÉireann Gaillimh.png|clé|mion|Armas na hOllscoile]]
== Stair na hOllscoile ==
D'oscail an ollscoil i 1849 faoin ainm 'Coláiste na Banríona, Gaillimh' mar cheann de thrí Choláiste na Banríona, maraon le [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|Corcaigh]] agus [[Ollscoil na Banríona, Béal Feirste|Béal Feirste]]. De réir achta sa bhliain 1908, athainmníodh mar ''Coláiste na hOllscoile, Gaillimh'' í, agus í le bheith mar chuid de h[[Ollscoil na hÉireann]] in éineacht le Coláiste na hOllscoile Baile Átha Cliath agus Coláiste na hOllscoile Corcaigh. I 1991, athróidh a hainm go ''Ollscoil na hÉireann, Gaillimh'', agus d'athraigh a hainm arís i 2022, nuair a thugadh ''Ollscoil na Gaillimhe'' uirthi.
Bhí an Dr Jim Browne ina uachtarán idir 2007-2017.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ciaran-o-hogartaigh-ceaptha-ina-uachtaran-ar-oe-gaillimh-agus-e-ag-suil-le-filleadh-ar-a-chathair-dhuchais/|teideal=Ciarán Ó hÓgartaigh ceaptha ina Uachtarán ar ÓE, Gaillimh agus é ag súil le filleadh ar a ‘chathair dhúchais’|dáta=2017-09-04|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-06-26}}</ref>
Ba é An tOllamh [[Ciarán Ó hÓgartaigh]] uachtarán na hollscoile idir 2018-2024.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/uachtaran-ollscoil-na-gaillimhe-ag-eiri-as/|teideal=Uachtarán Ollscoil na Gaillimhe ag éirí as|dáta=2024-06-26|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-06-26}}</ref> D'éirigh sé as a phost ar an 26 Meitheamh 2024, roimh dheireadh a théarma deich mbliana.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/uachtaran-ollscoil-na-gaillimhe-ag-eiri-as/|teideal=Uachtarán Ollscoil na Gaillimhe ag éirí as|dáta=2024-06-26|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-06-26}}</ref>
== Saol na hOllscoile ==
=== Forbairt ===
Tá an ollscoil suite gar do lár cathrach na [[Gaillimh]]e, agus mar go raibh a tailte ag leanúint ó thuaidh cois abhainn, bhí deis ag an ollscoil an-chuid tógála a dhéanamh in achar siúil cos don sean chearnóg.
=== Mic léinn ===
Is ceann de na cumainn is mó agus is sine é an [https://web.archive.org/web/20220112110152/https://www.cumannstaire.com/ Cumann Staire]. Eagraíonn an Cumann Staire ceann de na himeachtaí bliantúla is mó san ollscoil, an [[:en:Arts Bál]], a bhíonn ar siúl gach Feabhra. Freastalaíonn thart ar 1300 daoine ar an mbál. Eagraíonn an Cumann Staire an chomhdháil staire idirnáisiúnta bhliantúil [http://www.aistir.com Aistir] freisin.
Léirigh an Cumann Drámaíochta ''[[Coinneáil Orainn]]'' ag an b[[An Phicnic Leictreach|Picnic Leictreach]] 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/cultur-agus-ealain/blaiseadh-de-phuball-gaeilge-na-picnice-leictri|teideal=Blaiseadh de Phuball Gaeilge na Picnice Leictrí|dáta=4 Meán Fómhair 2026|work=[[Meon Eile]]|dátarochtana=2026-09-26}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/f7952400-3090-4f3e-9a46-b4b4012504e5/|teideal=Tús Áite: Drámaíocht ag an bPicnic Leictreach.|dáta=2026-08-28|work=[[Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2026-09-26}}</ref>
=== Gaeilge ===
Tá suíomh na hOllscoile, [https://www.ollscoilnagaillimhe.ie/ ollscoilnagaillimhe.ie], le fáil i mBéarla amháin (seachas cúpla leathanach agus na teidil). Ach tugann lámhleabhair na hollscoile foirfiú na [[Gaeilge]] mar "cheann de phríomhchuspóirí" na hollscoile. "Tá os cionn 90,000 céimí de chuid Ollscoil na Gaillimhe ann ar fud an domhain"<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ollscoilnagaillimhe.ie/oegaillimh/an-ghaeilge-san-ollscoil/|teideal=An Ghaeilge san Ollscoil - Ollscoil na Gaillimhe|work=www.ollscoilnagaillimhe.ie|dátarochtana=2024-06-26}}</ref> ach níl fonn orthu scríobh don [[An Vicipéid|Vicipéid]] is cosúil.
Sna h[[1980idí|ochtóidí]], bhí aighneas ar siúl ag mic léinn áirithe, mar nach raibh cúrsaí áirithe [[tíreolaíocht]]a le fáil ach trí mheán na Gaeilge, cé nach raibh ach fíorbheagán de chúrsaí eile le fáil as Gaeilge.
Bhain conspóid mhór le cinneadh Údarás Ollscoil na hÉireann, Gaillimh in 2016 deireadh a chur leis an riachtanas Gaeilge, a d’fhág go mbíodh líofacht sa Ghaeilge i gcónaí ag an uachtarán.<ref name=":0" /> Bhí an riachtanas Gaeilge ina bhac ar dhaoine cur isteach ar an bpost, go háirithe iarrthóirí idirnáisiúnta.
In 2026, bhí post an Leas-Uachtaráin agus Meabhránaí, an dara post is sinsearaí san ollscoil, fógartha ar shuíomh na hollscoile agus an Ghaeilge líofa luaite mar cháilíocht a bheadh “inmhianaithe” ag iarrthóirí seachas í a bheith riachtanach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/imni-faoi-stadas-na-teanga-in-ollscoil-na-gaillimhe-agus-post-mor-eile-fogartha-gan-riachtanas-gaeilge-2/|teideal=Imní faoi stádas na teanga in Ollscoil na Gaillimhe agus post mór eile fógartha gan riachtanas Gaeilge|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=11 Márta 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-20}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge]]
* [[:Catagóir:Alumni Ollscoil na Gaillimhe]]
* [[Ciarán Ó hÓgartaigh]]
* ''[[Léann Teanga: An Reiviú]]''
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.oegaillimh.ie Ollscoil na hÉireann Gaillimh]
* [https://web.archive.org/web/20220112110152/https://www.cumannstaire.com/ Cumann Staire]
* [http://www.aistir.com Aistir] ([https://web.archive.org/web/20111003081415/http://www.aistir.com/ cartlann])
* Iris léanta na mac léinn iarchéime: [http://leannteangaanreiviu.com/ ''Léann Teanga: An Reiviú'']
* Nuachtán na mac léinn: [https://web.archive.org/web/20240615001345/https://sin.ie/category/cainte/ SIN]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ollscoil na hÉireann, Gaillimh}}
[[Catagóir:Ollscoil na Gaillimhe| ]]
[[Catagóir:Ollscoileanna in Éirinn]]
[[Catagóir:Scoileanna Leighis]]
[[Catagóir:Gaillimh]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1845]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 1840í]]
57ammnvfce05g8y4i2dmjk7h0hp4b5x
10 Deireadh Fómhair
0
3591
1329631
1282914
2026-10-10T09:36:55Z
Conradder
34685
/* Imeachtaí eile */
1329631
wikitext
text/x-wiki
{{Deireadh Fómhair}}
Is é an '''10 Deireadh Fómhair''' an 283ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 284ú lá i mbliain bhisigh. Tá 82 lá fágtha sa bhliain.
== Féilte ==
* [[Fidsí]] - ''Lá Náisiúnta''
== Daoine a rugadh an lá seo ==
* [[1327]] — [[Baldus de Ubaldis]], dlí-eolaí agus scríbhneoir Iodálach (b. [[1400]])
* [[1731]] — [[Henry Cavendish]], fisiceoir is ceimicí Sasanach a rugadh sa Fhrainc (b. [[1810]])
* [[1813]] — [[Giuseppe Verdi]], cumadóir Iodálach (b.[[1901]])
* [[1817]] — [[Christoph Buys Ballot|Christoph Hendrick Diederick Buys Ballot]], fisiceoir Ísiltíreach (b. [[1890]])
* [[1834]] — [[Aleksis Kivi]], scríbhneoir Fionlannach (b.[[1872]])
* [[1870]] — [[Frank Lawless]], polaiteoir Éireannach (b. [[1922]])
* [[1889]] — [[Mary Reynolds]], polaiteoir Éireannach (b. [[1889]])
* [[1900]] — [[Helen Hayes]], ban-aisteoir Meiriceánach (b. [[1900]])
* [[1906]] — [[R. K. Narayan]], scríbhneoir Indiach (b.[[2001]])
* [[1907]] — [[Michael Lydon]], polaiteoir Éireannach (b. [[1907]])
* [[1908]] — [[Mercè Rodoreda]], scríbhneoir Catalónach (b. [[1908]])
* [[1913]] — [[Claude Simon]], scríbhneoir Francach (b. [[2005]])
* [[1923]] — [[Nicholas Parsons]], aisteoir Sasanach (b. [[2020]])
* [[1930]] — [[Harold Pinter]], drámadóir, aisteoir agus stiúrthóir Sasanach (b.[[2008]])
* [[1930]] — [[Yves Chauvin]], ceimicí Francach (b. [[2015]])
* [[1951]] — [[Frank Clarke (breitheamh)|Frank Clarke]], breitheamh Éireannach
* [[1958]] — [[Tanya Tucker]], amhránaí Meiriceánach
* [[1959]] — [[Kirsty MacColl]], amhránaí agus cumadóir Sasanach (b. [[2000]])
* [[1964]] — [[Quinton Flynn]], aisteoir Meiriceánach
* [[1967]] — [[Gavin Newsom]], polaiteoir Meiriceánach
* [[1968]] — [[Tom Barry (T.D., Fine Gael)|Tom Barry]], polaiteoir Éireannach
* [[1970]] — [[Dean Kiely]], imreoir sacair
* [[1974]] — [[Roberto Fico]], polaiteoir Iodálach
* [[1975]] — [[Daniel Santos]], dornálaí
* [[1981]] — [[Una Healy]], amhránaí Éireannach
* [[1984]] — [[Manuel Charr]], dornálaí Siriach
* [[1985]] — [[Marina and the Diamonds|Marina Diamandis]], amhránaí agus cumadóir Breatnach
== Daoine a fuair bás ar an lá seo ==
* [[1226]] — [[San Proinsias Assisi]], bráthair agus naomh Iodálach; bunaitheoir Ord na bProinsiasach (r. [[1182]])
* [[1404]] — [[Pápa Bonifatius IX|Pápa Boniface IX]], Pápa agus Easpag na Róimhe ó 1389 go 1404 (r. [[1356]])
* [[1879]] — [[Seán Pádraig Ó Raghallaigh]], saighdiúir Éireannach (r. [[1817]])
* [[1885]] — [[John McCloskey]], cairdinéal Caitliceach (r. [[1810]])
* [[1964]] — [[Eddie Cantor]], fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach (r. [[1892]])
* [[1971]] — [[Margaret Skinnider]], poblachtánach Éireannach (r. [[1892]])
* [[1983]] — [[Ralph Richardson]], aisteoir Sasanach (r. [[1902]])
* [[1985]] — [[Orson Welles]], aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach (r.[[1915]])
* [[1985]] — [[Yul Brynner]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1910]])
* [[2001]] — [[Eddie Futch]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1911]])
* [[2004]] — [[Christopher Reeve]], aisteoir Meiriceánach (r.[[1952]])
* [[2009]] — [[Stephen Gately]], popcheoltóir agus aisteoir Éireannach (r. [[1976]])
* [[2015]] — [[Sophie El Goulli]], scríbhneoir Túinéiseach (r. [[1932]])
== Imeachtaí eile ==
* [[1580]] - [[Dara Éirí Amach i nDeasumhain]]: tháinig 600 trúpa pápach in [[Éirinn]]
* [[1846]] - Thángthas ar an ghealach is mó de chuid [[Neiptiún|Neiptiúin]], [[Tríotón]]
* [[1865]] - Osclaíodh [[Coláiste Mhig Aoidh]] i n[[Doire]]
* [[1970]] - Bhain [[Fidsí]] neamhspleáchas amach ón [[Ríocht Aontaithe]]
* [[1973]] - D'éirigh [[Spiro Agnew]] as [[Leasuachtaráin na Stát Aontaithe]] mar cuireadh imghabháil cánach ina leith
* [[1975]] - Athphós [[Richard Burton]] agus [[Elizabeth Taylor]]
* [[1975]] - Chuaigh [[Nua-Ghuine Phapua]] s[[na Náisiúin Aontaithe]]
* [[2002]] - [[Cogadh na hIaráice]]: cheadaigh [[Comhdháil na Stát Aontaithe]] gníomh míleata s[[an Iaráic]]
* [[2018]] - Tháinig [[Spéirling Michael]] i dtír i bh[[Florida]]
[[Catagóir:Dátaí|1010]]
[[Catagóir:Míonna|Deireadh Fómhair, 10]]
qr9vwf7vm5fb50rkolh1skax30kahp2
Tallahassee, Florida
0
4708
1329638
1217418
2026-10-10T11:47:44Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329638
wikitext
text/x-wiki
{{glanadh}}
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
Is í '''Tallahassee''' príomhchathair [[Florida]], stát de [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]. Tá tuairim is 170,000 duine ina gcónaí sa chathair.
== An chathair ==
I dTallahassee atá Florida A&M University, Florida State University, Keiser University-Tallahassee, Tallahassee Community College, brainsí de Barry University agus Flagler College. Lárionad trádála agus talmhaíochta atá ann. Is é Tallahassee Regional Airport an príomhaerfort.
== Stair ==
Bhí daoine ina gcónaí sa cheantar 12,000 bliain ó shin,<ref>http://www.city-data.com/us-cities/The-South/Tallahassee-History.html {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> agus bhí lonnaíochtaí i gceantar Lake Jackson timpeall na bliana 1200. Focal Seminole is ea Tallahassee agus is í an bhrí atá leis "seanpháirceanna".
Chuir Seminole as [[Georgia]] agus [[Alabama]] fúthu sa cheantar san 18ú haois agus sa 19ú haois. Na hApalachee a bhí ina gcónaí ann roimhe sin. Sa 19ú haois a rinneadh príomhchathair Florida de Tallahassee.
== Comhchathracha ==
* {{bratach|Russia}} [[Krasnodar]], [[An Rúis]].
* {{bratach|Ghana}} [[Konongo-Odumase]], [[Gána]].
* [[Íomhá:Flag of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg|22px]] [[Saint Martin]], [[Aintillí na hÍsiltíre]].
* {{bratach|Ireland}} [[Sligeach]], [[Éire]].
* {{bratach|Philippines}} [[Zamboanga City]], [[Na hOileáin Fhilipíneacha]].
* {{bratach|Israel}} [[Ramat HaSharon]], [[Iosrael]].
* {{bratach|Indonesia}} [[Banjarbaru]], [[An Indinéis]].
* {{bratach|Indonesia}} [[Semarang]], [[An Indinéis]].
* {{bratach|China}} [[Rugao]], [[Daon-Phoblacht na Síne|Síne]].
== Tagairtí ==
{{reflist}}
== Naisc ==
* [http://talgov.com/ Suíomh oifigiúil]
{{Síol}}
{{Florida}}
[[Catagóir:Florida]]
[[Catagóir:Cathracha in Florida]]
[[Catagóir:Príomhchathracha na SAM]]
[[Catagóir:Lárionaid daonra in Florida]]
[[Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá]]
[[Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe]]
t7k5iiegs0frgkescseelwntt9jwhhp
Cúigear Ros Dumhach
0
6060
1329608
1280536
2026-10-10T00:55:42Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329608
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
[[Íomhá:rossportpier.jpg|thumb|deas|200px|Ros Dumhach]]Sa bhliain 2005, thug na [[meáin chumarsáide]] '''Cúigear Ros Dumhach''' ar scata fear ó [[Gaeltacht|Ghaeltacht]] [[Iorras|Iorrais]] i g[[Contae Mhaigh Eo]] a cuireadh i b[[Príosún Athchuir Chnoc na Seimre|príosún Chnoc na Seimre]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Bhí siad in aghaidh píopa [[Shell]] a thógáil i [[Ros Dumhach]] chun gás a thabhairt i dtír.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.askaboutireland.ie/enfo/irelands-environment/energy/non-renewable-energy-in-i/|teideal=Non-Renewable Energy in Ireland|work=www.askaboutireland.ie|dátarochtana=2022-09-01}}</ref> B'iad na fir sin ná James Brendan Philbin, na deartháireacha Philip agus Vincent McGrath, Willie Corduff agus Mícheál Ó Seighin.
=== Aighneas ===
Ghearr an Ard-Chúirt príosún orthu ar an [[29 Meitheamh]] [[2005]]. D'fhan siad i ngéibheann go dtí an [[30 Meán Fómhair]]. Rinneadh léirsithe ar fud na hÉireann ag tacú leo. Ainmníodh Peter Cassells mar idirghabhálaí sa chonspóid. [[Gás na Coiribe]] a thugtar ar thoradh an tobair seo.
Bhí daoine ann ag an am ag labhairt faoin gcáin íseal a ghearrtar ar leithéidí Shell de réir Achtanna [[1987]] agus [[1992]] agus iad i mbun taiscéalaíochta amach ó chósta na hÉireann ar thóir ola agus gáis.
Foilsíodh ''[[Our Story: the Rossport Five]]'' sa bhliain [[2007]]. I Mí [[Aibreán|Aibreáin]] 2007 bhuaigh Willie Corduff an [[Duais Chomhshaoil Goldman]], in éineacht le $125,000, de bharr a ndearna sé, agus bhí cóisir ag [[National Geographic]], iris dhúlra agus tíreolaíochta, le hurraim dó in [[Washington, D.C.]].
==== Iarscríbhinn ====
Sa bhliain 2015, bronnadh ceadúnas ar Shell chun gás a thabhairt i dtír (ach le raon coinníollacha maidir lena úsáid).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ceadúnas bronnta ar Shell scaglann gáis a fheidhmiú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/1009/733549-ceadunas-bronnta-do-shell/|date=2015-10-09|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Beidh [[Gás na Coiribe|Gort]] [[Gás na Coiribe|na Coiribe]] ídithe i gceann cúpla bliain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/irish-news/energy-crisis-corrib-gas-field-operator-tells-taoiseach-micheal-martin-they-can-extract-fuel-for-another-decade-41945944.html|teideal=Energy crisis: Corrib gas field operator tells Taoiseach Michéal Martin they can extract fuel for another decade|language=en|work=independent|dátarochtana=2022-09-01}}</ref>
== Naisc ==
* [https://web.archive.org/web/20070310192710/http://anghaeltacht.net/rosdumhach/ Ros Dumhach]
* [http://www.shelltosea.com/ Shell chun Sáile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081123060900/http://www.shelltosea.com// |date=2008-11-23 }}
* [http://www.struggle.ws/rsc/ An Campa Dlúthchomhar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070123040052/http://www.struggle.ws/rsc/ |date=2007-01-23 }}
== Féach freisin ==
* [[Géarchéim fuinnimh Aontas Eorpach - An Rúis, 2022]]
* [[Gás na Coiribe|Gort na Coiribe]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2005]]
[[Catagóir:Gás nádúrtha]]
[[Catagóir:Agóidíocht in Éirinn]]
[[Catagóir:Contae Mhaigh Eo]]
tfnoejqx90tnovtyjvrrb8g6yjcp75v
Adamh
0
6236
1329582
1250486
2026-10-09T18:37:46Z
Ériugena
188
/* Fiús agus iompar nasctha */
1329582
wikitext
text/x-wiki
[[File:Helium atom QM.svg|thumb|Adamh héiliam QM]]
Is é is '''adamh''' ann ná an chuid is lú de [[Dúil cheimiceach|dhúil]] a fhéadann páirt a ghlacadh in athrú ceimiceach. Tá gach [[solad]], [[leacht]], [[gás]] agus [[Plasma (fisic)|plasma]] comhdhéanta d’adamh neodrach nó ianaithe. Tá adaimh thar a bheith beag, de ghnáth timpeall 100 piciméadar trasna. Tá siad chomh beag sin nach féidir a n-iompar a thuar go cruinn ag baint úsáide as an [[Fisic chlaisiceach|bhfisic chlasaiceach]] — amhail is dá mba liathróidí leadóige iad, mar shampla - mar gheall ar [[Meicnic chandamach|éifeachtaí candamacha]].
Tá gach adamh comhdhéanta de [[Núicléas adamhach|núicléas]] agus [[leictreon]] amháin nó níos mó atá ceangailte leis an núicléas. Tá an núicléas déanta as [[prótón]] amháin nó níos mó agus roinnt neodrón. An t-aon adamh gan neodróin is ea an t-adamh [[Hidrigin|hidrigine]] is coitianta. Tá níos mó ná 99.94% de [[Mais adamhach|mhais]] an adaimh sa núicléas. Tá [[Lucht leictreach|lucht leictreach]] dearfach ag na prótóin agus lucht leictreach diúltach ag na leictreoin. Níl aon lucht leictreach ag na [[Neodrón|neodróin]]. Má tá líon na bprótón agus na leictreon cothrom, ansin tá an t-adamh neodrach go leictreach. Má tá níos mó nó níos lú leictreon ag adamh ná prótóin, ansin tá lucht diúltach nó dearfach foriomlán aige, faoi seach - tugtar [[Ian|iain]] ar na hadaimh sin.
Aomann an [[Leictreamaighnéadas|fórsa leictreamaighnéadach]] leictreoin an adaimh chuig na prótóin i núicléas adamhach. Aomann an [[:eo:Nuklea_forto|fórsa núicléach]] na prótóin agus na neodróin sa núicléas chuig a chéile. Is gnách go mbíonn an fórsa seo níos láidre ná an fórsa leictreamaighnéadach a éarann na prótóin atá luchtaithe go dearfach óna chéile. Faoi imthosca áirithe, éiríonn an fórsa leictreamaighnéadach éartha níos láidre ná an fórsa núicléach. Sa chás seo, [[Eamhnú núicléach|scoilteann]] an núicléas agus [[Claochlú (fisic)|fágtar dúile éagsúla ina dhiaidh]]. Is cineál [[Meath radaighníomhach|meatha radaighníomhaigh]] é seo.
Tugtar an [[Uimhir adamhach|uimhir adamhach]] ar líon na bprótón sa núicléas agus sainmhíníonn sé cén dúil cheimiceach lena mbaineann an t-adamh. Mar shampla, is [[Copar|copar]] é aon adamh ina bhfuil 29 prótón. Sainmhíníonn líon na neodrón [[iseatóp]] na dúile. Is féidir le hadaimh ceangal le adamh amháin nó níos mó le [[Nasc ceimiceach|naisc ceimiceacha]] chun [[Comhdhúil|comhdhúile ceimiceacha]] mar [[Móilín|mhóilíní]] nó [[Criostal|criostail]] a dhéanamh. Tá cumas na n-adamh ceangail agus dícheangail freagrach as an gcuid is mó de na hathruithe fisiciúla a bhreathnaítear sa nádúr. Is í [[Ceimic|an cheimic]] an disciplín a dhéanann staidéar ar na hathruithe seo.
==Stair na teoirice adamhaí==
===Sa bhfealsúnacht===
{{Main|Adamhachas}}
Tá an smaoineamh bunúsach go bhfuil dúile comhdhéanta de cháithníní bídeacha doroinnte an-sean, le feiceáil i go leor cultúir ársa mar an Ghréig agus an India. Díorthaítear an focal adamh ón nGréigis Ársa ἄτομος [átomos], rud a chiallaíonn "aonad do-roinnte". Bhí an smaoineamh seo bunaithe ar réasúnaíocht fhealsúnacht seachas ar réasúnaíocht eolaíoch, agus níl teoiric adamhach na linne seo bunaithe ar na seanchoincheapa seo. Go luath sa 19ú haois, thug an t - eolaí John Dalton faoi deara go gceanglaíonn dúile ceimiceacha lena chéile le haonaid bhunúsacha enchain agus chinn sé an focal "adamh" a úsáid chun tagairt a dhéanamh do na haonaid seo ar an bharúil gurb iad seo cáithníní bunúsacha an ábhair. Timpeall céad bliain ina dhiaidh sin fuarthas amach nach bhfuil adaimh Dalton i ndáiríre doroinnte. É sin ráite, d’úsáid smaointeoirí an focal “adamh” féin ar feadh na n-aoiseanna a raibh amhras orthu go raibh an t-ábhar sin gráinneach sa deireadh.<ref>{{cite book|last1=Pullman|first1=Bernard|title=The Atom in the History of Human Thought|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England|isbn=978-0-19-515040-7|pages=31–33|url=https://books.google.com/books?id=IQs5hur-BpgC&q=Leucippus+Democritus+atom&pg=PA56}}</ref><ref>[[Adamh#refMelsen1952|Melsen (1952). ''From Atomos to Atom'', pp. 18-19]]</ref>
===Dlí Dalton na gcomhréir iolrach===
Go luath sna 1800idí, thiomsaigh poitigéir Sasanach [[John Dalton]] sonraí turgnamhacha a bhailigh sé féin agus eolaithe eile agus fuair sé patrún ar a dtugtar "[[Dlí na gComhréir Iolrach|dlí na gcomhréir iolrach]]" anois. Thug sé faoi deara, i gcomhdhúile ceimiceacha ina bhfuil dúil cheimiceach áirithe, go mbeidh cion na dúile sin sna comhdhúile seo difriúil de réir cóimheasa slánuimhreacha beaga. Thug an patrún seo le tuiscint do Dhalton go gcuingríonn gach dúil cheimiceach le dúile eile le haonad maise bunúsach agus comhsheasmhach.
Mar shampla, tá dhá chineál den [[:it:Monossido_di_stagno|ocsaíd stáin]] ann: púdar dubh atá 88.1% stáin agus 11.9% ocsaigin, agus ceann eile púdar bán atá 78.7% stáin agus 21.3% ocsaigine. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 13.5 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g de stáin, agus san ocsaíd bhán tá thart ar 27 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g de stáin. Cruthaíonn 13.5 agus 27 cóimheas 1: 2. Sna hocsaídí seo, i gcás gach adamh stáin tá adamh amháin nó dhó ocsaigine faoi seach (SnO agus [[:es:Dióxido_de_estaño|SnO<sub>2</sub>]]).<ref>[[#refDalton1817|Dalton (1817). ''A New System of Chemical Philosophy'' vol. 2, p. 36]]</ref><ref>[[#refMelsen1952|Melsen (1952). ''From Atomos to Atom'', p. 137]]</ref>
Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá [[:gv:Ocseed_yiarn|ocsaíd iarainn]]: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2:3. Sna hocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá ocsaíd iarainn: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2: 3. Sna ocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá ocsaíd iarainn: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2: 3. Sna ocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Fe<sub>2</sub>O<sub>2</sub> agus Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>).<ref>[[#refDalton1817|Dalton (1817). ''A New System of Chemical Philosophy'' vol. 2, pp. 28]]</ref><ref>[[#refMillington1906|Millington (1906). ''John Dalton'', p. 113]]</ref>
Mar shampla deiridh: tá 63.3% nítrigin agus 36.7% ocsaigin in [[ocsaíd nítriúil]], 44.05% nítrigin agus 55.95% ocsaigin in [[ocsaíd nítreach]], agus 29.5% nítrigin agus 70.5% ocsaigin i [[dé-ocsaíd nítrigine|ndé-ocsaíd nítrigine]]. Agus na figiúirí seo á gcoigeartú, in ocsaíd nítriúil tá 80 g ocsaigine in aghaidh gach 140 g de nítrigin, in ocsaíd nítreach tá thart ar 160 g d'ocsaigin do gach 140 g de nítrigin, agus i ndé-ocsaíd nítrigine tá 320 g d'ocsaigin do gach 140 g de nítrigin. Cruthaíonn 80, 160, agus 320 cóimheas 1: 2: 4. Is iad na foirmlí faoi seach do na hocsaídí seo ná [[Ocsaíd nítriúil| N<sub>2</sub>O]],
[[Ocsaíd nítreach|NO]], agus [[Dé-ocsaíd nítrigine|NO<sub>2</sub>]].<ref> [[# refDalton1808 | Dalton (1808). '' Córas Nua Fealsúnachta Ceimicí '' vol. 1, lgh. 316-319]] </ref><ref> [[# refHolbrowEtAl2010 | Holbrow et al (2010). '' Fisic Réamhrá Nua-Aimseartha '', lgh. 65-66]] </ref>
===Teoiric chinéiteach na ngás ===
{{Main|Teoiric chinéiteach na ngás}}
Ag deireadh an 18ú haois, fuair roinnt eolaithe amach go bhféadfaidís iompar gás a mhíniú níos fearr trí chur síos a dhéanamh orthu mar bhailiúcháin de cháithníní fo-mhicreascópacha agus a n-iompar a shamhaltú ag úsáid [[Staitistic|staitistice]] agus [[Dóchúlacht|dóchúlachta]]. Murab ionann agus teoiric adamhach Dalton, déanann teoiric chinéiteach na ngás cur síos ní amháin ar an gcaoi a n-imoibríonn gáis go ceimiceach lena chéile chun comhdhúile a dhéanamh, ach conas a n-iompraíonn siad go fisiciúil: idirleathadh, slaodacht, seoltacht, brú, srl.
===Brúnghluaisne===
Sa bhliain 1827, d’úsáid an [[Luibheolaíocht|luibheolaí]] [[Robert Brown]] micreascóp chun breathnú ar ghráin deannaigh ag snámh in uisce agus fuair sé amach go raibh gluaiseacht chorr acu, feiniméan ar a tugadh "[[brúnghluaisne]]". Ceapadh gur móilíní uisce ba chúis leis seo agus iad ag bualadh na ngrán. Sa bhliain 1905, chruthaigh [[Albert Einstein]] réaltacht na móilíní seo agus a ngluaiseachtaí tríd an gcéad anailís staitistiúil fhisiceach ar bhrúnghluaisne a tháirgeadh.<ref> Brownian Motion: Fluctuations, Dynamics, and Applications.https://archive.org/details/brownianmotion00mazo
</ref> D'úsáid an fisiceoir Francach [[Jean Baptiste Perrin|Jean Perrin]] <ref> Jean Perrin and the triumph of the atomic doctrine https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0160932707000294?via%3Dihub </ref> obair Einstein chun mais agus toisí móilíní a chinneadh go turgnamhach, agus ar an gcaoi sin fianaise fhisiciúil a sholáthar maidir le nádúr cáithnín an damhna.
===Fionnachtain an leictreon===
[[File:Geiger-Marsden experiment expectation and result.svg|thumb|right|An [[Turgnamh Geiger-Marsden|turgnamh Geiger-Marsden]]: <br /> '' Ar chlé: '' Torthaí a bhfuil súil leo: cáithníní alfa ag dul trí samhail Thomson den adamh (''amhail rísíní i maróg Nollag'') le sraonadh fánach. <br /> '' Ar dheis: '' Torthaí breathnaithe : sraonadh cuid bheag de na cáithníní le lucht deimhneach comhchruinnithe an núicléis.]]
Sa bhliain 1897, fuair [[Joseph John Thomson|J. J. Thomson]] amach nach tonnta leictreamaighnéadacha iad [[:es:Rayos_catódicos|gathanna catóideacha]] ach go ndéantar iad de cháithníní atá 1,800 uair níos éadroime ná [[hidrigin]] (an t-adamh is éadroime). Tháinig Thomson ar an gconclúid gur tháinig na cáithníní seo ó na hadaimh laistigh den chatóid - gur cháithníní fo-adamhacha iad. Ghlaoigh sé ''corpuscles'' ([[An Ghaeilge|Gaeilge]]: ''corpáin'') ar na gcáithníní nua seo, ach ina dhiaidh sin, athainmníodh iad ina [[Leictreon|leictreoin]]. Léirigh Thomson freisin go raibh leictreoin comhionann le cáithníní astaithe as ábhair [[Iarmhairt fhótaileictreach|fhótaileictreach]] agus radaighníomhacha. Aithníodh go tapa gur leictreoin iad na cáithníní a iompraíonn [[Sruth leictreach|sruthanna leictreacha]] i sreanga miotail. Rinne Thomson amach gur eascair na leictreoin seo as na hadaimh ón chatóide ina chuid gléasanna, rud a chiallaigh nach bhfuil adaimh doroinnte mar a thugann an t-ainm ''atomos'' le fios.
=== Fionnachtain an núicléis ===
Shíl [[Joseph John Thomson|J. J. Thomson]] gur dáileadh na leictreoin a bhí luchtaithe go diúltach ar fud an adaimh i slua mór de lucht deimhneacha a bhí dáilte amach ar fud toirte iomláine an adaimh. Uaireanta tugtar Samhail na Maróige Rísíní ([[An Béarla|Béarla]]: ''plum pudding model'') ar an tsamhail seo.
Bhí an-amhras ar [[Ernest Rutherford]] agus a chomhghleacaithe [[Hans Geiger]] agus [[:eo:Ernest_Marsden|Ernest Marsden]] faoin tsamhail seo áfach, tar éis dóibh deacrachtaí a fháil nuair a rinne siad iarracht ionstraim a thógáil chun an cóimheas lucht-go-mais d'[[alfa-cháithnín]] a thomhas (is cáithníní luchtaithe go dearfach iad seo a astaíonn substaintí radaighníomhacha áirithe mar [[raidiam]]). Bhí na halfacháithníní á scaipeadh ag an aer sa coimeádán braite, rud a fhágann nach raibh na tomhais iontaofa. Bhí fadhb den chineál céanna ag Thomson ina chuid oibre ar ghathanna catóide, a réitigh sé trí fholús beagnach foirfe a chruthú ina chuid uirlisí.
===Fionnachtain na n-iseatóp===
Agus é ag turgnamh le táirgí an [[Meath radaighníomhach|mheatha radaighníomhaigh]], sa bhliain 1913 fuair an [[Radaicheimic|radaicheimiceoir]] [[Frederick Soddy]] amach gur chosúil go raibh níos mó ná cineál amháin adamh ag gach suíomh ar an [[tábla peiriadach]].<ref> Frederick Soddy, The Nobel Prize for Chemistry 1921.https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/soddy/biographical/ </ref> Ba é [[:es:Margaret_Todd|Margaret Todd]] a chum an téarma [[iseatóp]] mar ainm oiriúnach d’adamh éagsúil a bhaineann leis an dúil chéanna. Chruthaigh J. J. Thomson teicníc le haghaidh iseatóp a dheighilt trína chuid oibre ar [[Plasma (fisic)|gháis ianaithe]], rud a d’fhág gur aimsíodh iseatóip cobhsaí ina dhiaidh sin.<ref>Thomson, Joseph John (1913). "Rays of positive electricity". Proceedings of the Royal Society.A 89, 1-20 (1913)</ref>
==Samhail Bohr==
[[File:Bohr atom animation 2.gif|right|thumb|Samhail Bohr, le leictreon ag déanamh “léim chandamach” mheandarach ó fhithis amháin go ceann eile le gnóthachan nó caillteanas fuinnimh. Tá an tsamhail seo den leictreon i bhfithis as feidhm.]]
D’fhonn na fadhbanna a bhain le samhail an adaimh de réir Rutherford a cheartú, sa bhliain 1913 chuir Niels Bohr trí phostaláid chun cinn a dhéanann achoimre ar an gcuid is mó dá theoiric:
Tugtar struchtúr Bohr den adamh ar léaráid d’adamh a thaispeánann an tslí a bhfuil na leictreoin eagraithe. Taispeántar struchtúr Bohr d’adamh hidrigine sa bheochan ar dheis. Is é an t-eagar leictreon don adamh hidrigine ná n=1.
# Teoiric go dtaistlíonn [[Leictreon|leictreoin]] i bh[[fithis]] scoite timpeall [[Núicléas adamhach|núicléas]] an [[Adamh|adaimh]], le gnéithe [[ceimic]]<nowiki/>eacha den dúil socraithe ag an méid leictreoin atá ag timpeallú an adaimh
# An tuairim go bhféadfadh leictreon titim ó fhithis le leibhéal airde d[[fuinneamh|fhuinneamh]] go dtí leibhéal níos ísle, ag astaigh [[fótón|fótóin]] (candam éadrom) le [[fuinneamh]] scoite (bhí seo buntús na teoirice candamaí)
# An Prionsabal Comhlántíochta : go bhféadfadh staidéar a dhéanamh ar ábhar ina gceann agus ina gceann ach a aimsiú go bhfuil cúpla gnéithe frithráiteacha.
===Samhail Schrödinger===
Chuir [[:es:Experimento_de_Stern_y_Gerlach|turgnamh Stern-Gerlach]] sa bhliain 1922 fianaise bhreise ar fáil maidir le nádúr chandamach airíonna adamhacha. Nuair a ritheadh léas d'adamh airgid trí réimse maighnéadach a bhí múnlaithe go speisialta, roinneadh an léis ar bhealach a bhí comhghaolmhar le treo nó [[guairne]] mhóiminteam uilleach an adaimh. Toisc go bhfuil an ghuairne seo randamach i dtosach, bheifí ag súil go sraonadh an léis i dtreo randamach. Ina áit sin, roinneadh an léas ina dhá chomhpháirt threorach, a fhreagraíonn don ghuairne adamhaí, é a bheith dírithe suas nó síos maidir leis an réimse maighnéadach.<ref> Scully, Marlan O.; Lamb, Willis E.; Barut, Asim (1987). "On the theory of the Stern-Gerlach apparatus". Foundations of Physics. 17 (6): 575–583</ref>
Sa bhliain 1925 d’fhoilsigh [[Werner Heisenberg]] an chéad fhoirmiú matamaiticiúil comhsheasmhach ar mheicnic chandamach (meicnic mhaitríseach). Bliain roimhe sin, mhol [[Louis de Broglie]] an [[Tonn dhamhnach|hipitéis de Broglie]]: go n-iompraíonn na cáithníní go léir mar thonnta go pointe áirithe,<ref>Introducing Quantum Theory, McEvoy, J. P. et Zarate, Oscar. Totem Books. Lth.110–114</ref> agus i 1926 d’úsáid [[Erwin Schrödinger]] an smaoineamh seo chun cothromóid Schrödinger a fhorbairt, samhail mhatamaiticiúil den adamh (tonnmheicnic) a thuairiscigh na leictreoin mar thonnta tríthoiseacha seachas mar phonc-cháithníní.<ref>{{cite web |last=Kozłowski |first=Miroslaw |year=2019 |teideal=The Schrödinger equation A History |url=https://www.researchgate.net/publication/332241721}}</ref>
Toradh ar úsáid tonnfhoirmeacha chun cur síos a dhéanamh ar cháithníní ná go bhfuil sé dodhéanta go matamaiticiúil luachanna beachta a fháil do shuíomh agus do [[Móiminteam|mhóiminteam]] cáithnín ag pointe ama áirithe; tugadh [[Prionsabal éiginnteachta Heisenberg|prionsabal na neamhchinnteachta]] air seo, a chuir Werner Heisenberg le chéile i 1927. Sa choincheap seo, chun cruinneas ar leith a fháil maidir le suíomh a thomhas ní fhéadfadh duine ach raon luachanna dóchúla a fháil don mhóiminteam, agus a mhalairt.<ref>{{cite web|author=Chad Orzel|url=https://www.youtube.com/watch?v=TQKELOE9eY4|teideal=What is the Heisenberg Uncertainty Principle?|website=TED-Ed|date=16 September 2014|via=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913185956/https://www.youtube.com/watch?v=TQKELOE9eY4|archive-date=13 September 2015|url-status=live}}</ref> Bhí an tsamhail seo in ann breathnuithe ar iompar adamhach nach bhféadfadh samhlacha roimhe seo a mhíniú, mar shampla patrúin struchtúracha agus [[Líne speictreach|speictrim]] áirithe adamh a bhí níos mó ná hidrigin. Dá bhrí sin, caitheadh samhail reatha phláinéadach an adaimh i dtraipisí, i bhfabhar ceann a thuairiscigh criosanna [[Fithiseán adamhach|d'fhithiseáin adamhacha]] timpeall an núicléas inar dóchúil go dtabharfaí faoi deara leictreon ar leith.<ref> Brown, Kevin (2007). "The Hydrogen Atom" </ref><ref> Harrison, David M. (2000). "The Development of Quantum Mechanics". University of Toronto</ref>
===Fionnachtana an neodróin===
Lig forbairt an [[Mais-speictriméadar|mais-speictriméadar]] mais na n-adamh a thomhas le cruinneas méadaithe. Úsáideann an gléas maighnéad chun conair leas iain a lúbadh, agus déantar méid an tsraonaidh a chinneadh de réir an chóimheas idir mais adamh agus a lucht. D'úsáid an ceimiceoir [[:gd:Francis_William_Aston|Francis William Aston]] an ionstraim seo chun a thaispeáint go raibh maiseanna difriúla ag iseatóip. Athraíodh [[Mais adamhach|mais adamhach]] na n-iseatóp seo de réir méideanna slánuimhir, ar a dtugtar [[Riail na slánuimhreach|riail na slánuimhreach]].<ref> Aston, Francis W. (1920). "The constitution of atmospheric neon". Philosophical Magazine. 39 (6): 449–455. </ref> Bhí an míniú ar na hiseatóip dhifriúla seo ag fanacht go bhfuarthas an [[neodrón]], cáithnín neamhluchtaithe le mais cosúil leis an bprótón, ag an bhfisiceoir [[James Chadwick]] i 1932. Ansin, míníodh iseatóip mar dúile leis an líon céanna prótón, ach le líon difriúil neodrón laistigh den núicléas.<ref> Chadwick, James (12 December 1935). "Nobel Lecture: The Neutron and Its Properties". Nobel Foundation</ref>
===[[Eamhnú núicléach|Eamhnú]], [[Fisic na gCáithníní|fisic ardfhuinnimh]] agus [[:es:Física_de_la_materia_condensada|ábhar comhdhlúite]]===
Sa bhliain 1938, threoraigh an ceimiceoir Gearmánach [[Otto Hahn]], mac léinn de chuid Rutherford, neodróin ar adaimh úráiniam ag súil go bhfaigheadh siad [[Eilimint thrasúránach|dúile trasúránacha]]. Ina áit sin, léirigh a thurgnaimh go bhfuair sé [[Bairiam|bairiam]] mar tháirge.<ref> Bowden, Mary Ellen (1997). "Otto Hahn, Lise Meitner, and Fritz Strassmann". Chemical achievers : the human face of the chemical sciences. Philadelphia, PA: Chemical Heritage Foundation. pp. 76–80, 125.</ref><ref> "Otto Hahn, Lise Meitner, and Fritz Strassmann". Science History Institute. June 2016. </ref> Bliain ina dhiaidh sin, d’fhíoraigh [[Lise Meitner]] agus a nia [[Otto Robert Frisch|Otto Frisch]] gurbh é toradh Hahn an chéad eamhnú núicléach turgnamhach.<ref> Meitner, Lise; Frisch, Otto Robert (1939). "Disintegration of uranium by neutrons: a new type of nuclear reaction". Nature. 143 (3615): 239–240 </ref><ref> Schroeder, M. "Lise Meitner – Zur 125. Wiederkehr Ihres Geburtstages" </ref> Sa bhliain 1944, fuair Hahn an [[:gd:Duais_Nobel_ann_an_Ceimigeachd|Duais Nobel sa Cheimic]]. In ainneoin iarrachtaí Hahn, níor aithníodh ionchuir Meitner agus Frisch.<ref> Kullander, Sven (28 August 2001). "Accelerators and Nobel Laureates". Nobel Foundation</ref>
Sna 1950idí, lig forbairt [[Luasaire cáithnín|luasairí cáithníní]] cáithníní agus [[Brathadóirí cáithníní|brathadóirí cáithníní]] d’eolaithe staidéar a dhéanamh ar thionchar adamh ag gluaiseacht ag fuinneamh ard.<ref> Kullander, Sven (28 August 2001). "Accelerators and Nobel Laureates". Nobel Foundation. </ref> Fuarthas go raibh neodróin agus prótóin ina [[Hadrón|hadróin]], nó ina gcomhdhúile de cháithníní níos lú ar a dtugtar [[Cuarc|cuairc]]. Forbraíodh [[Samhail Chaighdeánach|samhail chaighdeánach]] fhisic na gcáithníní a mhínigh go dtí seo airíonna an núicléis go dtí seo i dtéarmaí na gcáithníní fo-adamhacha seo agus na bhfórsaí a rialaíonn a n-idirghníomhaíochtaí.<ref> "The Nobel Prize in Physics 1990". Nobel Foundation. </ref>
== Airíonna ==
=== Airíonna núicléacha ===
{{Main|Iseatóp |Iseatóp cobhsaí |Liosta núicídí |Liosta dúl de réir chobhsaíocht na n-iseatóp}}
De réir sainmhínithe, baineann aon dá adamh a bhfuil an líon céanna prótón ina núicléis leis an [[dúil cheimiceach]] chéanna. Is iseatóip dhifriúla den dúil chéanna iad adaimh a bhfuil an líon céanna prótón iontu ach líon difriúil neodrón. Mar shampla, glacann gach adamh hidrigine prótón amháin isteach go díreach, ach tá iseatóip ann gan aon neodrón (hidrigin-1, an fhoirm is coitianta i bhfad,<ref> Matis, Howard S. (9 August 2000). "The Isotopes of Hydrogen". Guide to the Nuclear Wall Chart. Lawrence Berkeley National Lab.</ref> ar a dtugtar próitiam freisin), neodrón amháin ([[deoitéiriam]]), dhá neodrón ([[tritiam]]) agus [[Iseatóip hidrigine|níos mó ná dhá neodrón]]. Cruthaíonn na dúile aitheanta tacar uimhreacha adamhacha, ón dúil hidrigin le prótón amháin thuas go dtí [[óganasan]],<ref> Weiss, Rick (17 October 2006). "Scientists Announce Creation of Atomic Element, the Heaviest Yet"</ref> dúil le 118 prótón. Bíonn gach iseatóp de dhúile le le huimhreacha adamhacha níos mó ná 82 radaighníomhach, cé go bhfuil radaighníomhaíocht dúile 83 ([[biosmat]]) chomh beag sin go bhfuil sí diomaibhseach go praiticiúil.<ref>Sills, Alan D. (2003). Earth Science the Easy Way. Barron's Educational Series. pp. 131–134. ISBN 978-0-7641-2146-3. OCLC 51543743.</ref><ref>Dumé, Belle (23 April 2003). "Bismuth breaks half-life record for alpha decay". Physics World. Archived </ref>
Tá thart ar 339 núicléicíd le fáil go nádúrtha ar an Domhan, agus níor breathnaíodh go bhfuil 252 (thart ar 74%) ag meath, agus tugtar "iseatóip chobhsaí" orthu. Níl ach 90 núiclíd cobhsaí go teoiriciúil, agus níor breathnaíodh go bhfuil 162 eile (ag tabhairt an t-iomlán go 252) ag meath, cé go teoiriciúil tá sé indéanta go bhfuil sé indéanta go fuinniúil. Aicmítear iad go foirmiúil mar "cobhsaí". Sa bhreis, bíonn leathré níos faide ná 100 milliún bliain ag 34 núiclide radaighníomhach breise, agus tá siad beo le fada an lá le bheith i láthair ó rugadh an [[Grianchóras|grianchóras]]. Tugtar núicídí príomhordúla ar an mbailiúchán seo de 286 núiclíd. Mar fhocal scoir, is eol go dtarlaíonn 53 núiclíd gearrshaolach breise go nádúrtha, mar iníon-tháirgí de mheathlú núiclíde (mar raidiam ó úráiniam), nó mar tháirgí de phróisis fuinniúla nádúrtha ar an Domhan, mar shampla tuairgneáil gathanna cosmacha (mar shampla, carbón -14).
I gcás 80 de na dúile ceimiceacha, tá iseatóp cobhsaí amháin ar a laghad ann. De ghnáth, níl ach dornán de na hiseatóip cobhsaí do gach ceann de na dúile seo, agus is é an meán ná 3.2 iseatóp cobhsaí in aghaidh na dúile. Níl ach iseatóp cobhsaí amháin ag Fiche sé dúil, agus is é deich an líon is mó iseatóip chobhsaí a breathnaíodh d’aon dhúil, sé sin don dhúil [[Stán|stáin]]. Níl aon iseatóip chobhsaí ag dúile [[Teicnéitiam|43]], [[Próiméitiam|61]], agus gach dúil dar uimhir [[Biosmat|83]] nó níos airde.<ref> CRC Handbook (2002).</ref>
Bíonn tionchar ag an gcóimheas prótón go neodrón ar chobhsaíocht na n-iseatóp, agus freisin ag láithreacht “uimhreacha draíochta” áirithe de neodróin nó prótóin a léiríonn scealla candamacha dúnta agus líonta. Freagraíonn na scealla candamacha seo do shraith leibhéal fuinnimh laistigh de shamhail an núicléis adamhaigh; Tugann scealla líonta, mar an sceall líonta de 50 prótón i gcás stáin, cobhsaíocht neamhghnách don núiclíd. As na 252 núiclíd chobhsaí ar a dtugtar, níl ach ceithre cinn acu le corr-uimhir prótón agus corr-uimhir neodrón: [[Deoitéiriam|hidrigin-2]] (deoitéiriam), litiam-6, bórón-10 agus nítrigin-14. Chomh maith leis sin, níl ach leathré thar billiún bliain ag ceithre corr-corr núiclíd radaighníomhach a tharlaíonn go nádúrtha : potaisiam-40, vanaidiam-50, tantalam-138 agus tantalum-180m. Tá an chuid is mó de núicléis corr-corr an-éagobhsaí maidir le béite-mheath, toisc go bhfuil na táirgí meatha cothrom- cothrom, agus dá bhrí sin tá siad faoi cheangal níos láidre, mar gheall ar éifeachtaí péireála núicléacha.<ref> Krane, K. (1988). Introductory Nuclear Physics. John Wiley & Sons. pp. 68. ISBN 978-0-471-85914-7.</ref>
===Mais ===
{{Main|Mais adamhach | maisuimhir}}
Tagann an chuid is mó de mhais adamh ó na prótóin agus na neodróin a bhíonn istigh ann. Tugtar an [[Maisuimhir|mhaisuimhir]] ar líon iomlán na gcáithníní seo (ar a dtugtar "núicléóin") in adamh ar leith. Is slánuimhir dearfach agus éadoiseach (in ionad toise maise maise a bheith aici) í, toisc go gcuireann sí comhaireamh in iúl. Sampla d’úsáid maisuimhreach is ea "carbón-12," ina bhfuil 12 núicléas (sé phrótón agus sé neodrón).
Is minic a chuirtear [[mais dho-athraitheach|mais iarbhír an adaimh ar fos]] in iúl i ndaltúin (Da), ar a dtugtar an t-aonad maise adamhaí aontaithe (u) freisin. Sainmhínítear an t-aonad seo mar an dóú cuid déag de mhais adamh neodrach saor de charbón-12, atá thart ar 1.66 × 10−27 kg.<ref> Mills, Ian; Cvitaš, Tomislav; Homann, Klaus; Kallay, Nikola; Kuchitsu, Kozo (1993). Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (2nd ed.). Oxford: International Union of Pure and Applied Chemistry, Commission on Physiochemical Symbols Terminology and Units, Blackwell Scientific Publications. p. 70. ISBN 978-0-632-03583-0. OCLC 27011505.</ref> Tá meáchan adamhach 1.007825 Da <ref> Chieh, Chung (22 January 2001). "Nuclide Stability"</ref> ag hidrigin-1 (an t-iseatóp is lú hidrigine arb í an núiclíd leis an mais is ísle í freisin. Tugtar an [[Mais adamhach|mhais adamhach]] ar luach na huimhreach seo. Bíonn mais adamhach ag adamh ar leith tuairim is cothrom (laistigh de 1%) lena mhais-uimhir oiread an aonaid mhais adamhach (mar shampla tá mais nítrigine-14 thart ar 14 Da), ach ní slánuimhir í an uimhir seo ach amháin (de réir sainmhínithe) i gcás carbóin-12.<ref> "Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements". National Institute of Standards and Technology. </ref> Is é an t-adamh cobhsaí is troime na luaidhe-208, le mais 207.9766521 Da.<ref> Audi, G.; Wapstra, A.H.; Thibault, C. (2003). "The Ame2003 atomic mass evaluation (II)" (PDF). Nuclear Physics A. 729 (1): 337–676. Bibcode:2003NuPhA.729..337A. doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.003 </ref>
Toisc go bhfuil fiú na hadaimh is ollmhó i bhfad ró-éadrom le bheith ag obair leo go díreach, úsáideann ceimiceoirí aonad na [[mól]] ina ionad. Bíonn an líon céanna adamh i gcónaí ag mól amháin d’aon dúil (thart ar 6.022 × 1023). Roghnaíodh an uimhir seo ionas go mbeidh mais adamhach 1 u ag dúil, beidh mais gar do ghram amháin ag mól d'adamh den dúil sin. Mar heall ar an sainmhíniú ar an aonad maise adamhaí aontaithe, tá mais adamhach de 12 Da ag gach adamh carbóin-12, agus mar sin tá meáchan 0.012 kg ag mól d'adamh carbóin-12.<ref name=iupac>{{cite book
|last=Mills
|first=Ian
|author2=Cvitaš, Tomislav
|author3=Homann, Klaus
|author4=Kallay, Nikola
|author5=Kuchitsu, Kozo
|title=Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry
|publisher=[[International Union of Pure and Applied Chemistry]], Commission on Physiochemical Symbols Terminology and Units, Blackwell Scientific Publications
|location=Oxford
|edition=2nd
|year=1993
|isbn=978-0-632-03583-0
|oclc=27011505
|url=https://archive.org/details/quantitiesunitss0000unse/page/70
|page=[https://archive.org/details/quantitiesunitss0000unse/page/70 70]
}}</ref>
=== Cruth agus méid ===
{{Main| Ga adamhach }}
Níl teorainn sheachtrach shainithe ag adamh, mar sin de ghnáth déantar cur síos ar a gcuid toisí i dtéarmaí [[ga adamhach]]. Is tomhas é seo ar an bhfad a shíneann scamall na leictreon ón núicléas.<ref name=Ghosh02>{{cite journal | author = Ghosh, D.C. |author2= Biswas, R. | title = Theoretical calculation of Absolute Radii of Atoms and Ions. Part 1. The Atomic Radii | journal = Int. J. Mol. Sci. | volume = 3 |issue= 11 | pages = 87–113 | year = 2002 | doi=10.3390/i3020087| doi-access = free }}</ref> Glacann sé leis seo go bhfuil cruth sféarúil ag an adamh, nach ngéilltear dó ach d’adamh i bhfolús nó i saorspás. Is féidir gathanna adamhacha a dhíorthú ó na faid idir dhá núicléas nuair a cheanglaítear an dá adamh i [[Nasc ceimiceach|naisc cheimiceacha]]. Athraíonn an ga de réir shuíomh an adaimh ar an gcairt adamhach, an cineál naisc cheimiceach, líon na n-adamh comharsanachta ([[uimhir chomhordúcháin]]) agus airí na [[meicnic chandamach]] ar a dtugtar an [[Guairne|ghuairne]].<ref> Shannon, R.D. (1976). "Revised effective ionic radii and systematic studies of interatomic distances in halides and chalcogenides" (PDF). Acta Crystallographica A. 32 (5): 751–767. Bibcode:1976AcCrA..32..751S. doi:10.1107/S0567739476001551 </ref> Ar [[Tábla peiriadach|thábla peiriadach]] na ndúl, is gnách go méadaíonn méid an adaimh agus nuair a bhogann duine síos na colúin, ach laghdaíonn sé agus duine ag bogadh trasna sraitheanna (clé go deas).<ref> Dong, Judy (1998). "Diameter of an Atom". The Physics Factbook. Archived </ref> Dá bhrí sin, is é héiliam an t-adamh is lú le ga 32 [[Picometre|pm]], agus is [[caeisiam]] ceann de na cinn is mó ag 225 [[Picometre|pm]].<ref> Zumdahl, Steven S. (2002). Introductory Chemistry: A Foundation (5th ed.). Houghton Mifflin. ISBN 978-0-618-34342-3. OCLC 173081482</ref>
Nuair a chuirtear a leithéid agus [[Réimse leictreach|réimsí leictreacha]] faoi fhórsaí seachtracha, féadfaidh cruth adamh imeacht ó shiméadracht sféarúil. Braitheann an dífhoirmiú ar mhéid an réimse agus ar an cineál fithiseáin de na leictreoin san sceall seachtrach, mar a thaispeántar le cúinsí [[Grúptheoiric|grúptheoiriciúla]]. D’fhéadfaí diallais asféarúla a fháil, mar shampla, i g[[Criostal|criostail]], áit a bhféadfadh réimsí móra criostail-leictreacha tarlú ag láithreáin laitíse [[Criostalstruchtúr |siméadrachta íseal]]. Taispeánadh go bhfuil dífhoirmíochtaí suntasacha [[Éileapsóideach|éileapsóideach]] le haghaidh ian sulfair <ref name=pssb2008>{{cite journal | author = Birkholz, M. |author2= Rudert, R. | title = Interatomic distances in pyrite-structure disulfides – a case for ellipsoidal modeling of sulfur ions] | journal = Physica Status Solidi B | volume = 245 |issue= 9 | pages = 1858–1864 | year = 2008 | doi = 10.1002/pssb.200879532 | bibcode=2008PSSBR.245.1858B}}</ref> agus iain [[Calcaigin|chailcigin]] <ref> Birkholz, M. (2014). "Modeling the Shape of Ions in Pyrite-Type Crystals". Crystals. 4 (3): 390–403. doi:10.3390/cryst4030390 </ref> i gcomhdhúile de chineál [[Pirít|pirít]].
Tá toisí adamhacha na mílte uair níos lú ná tonnfhaid [[Solas|an tsolais]] (400-700 nm) agus mar sin ní féidir iad a fheiceáil ag baint úsáide as [[Micreascóp solais|micreascóp optúil]], cé gur féidir adamh aonair a fheiceáil ag baint úsáide as [[leictreonmhicreascóp scanacháin]]. Chun beagmhéide an adaimh a shamhlú, meas go bhfuil gruaig dhaonna tipiciúil thart ar 1 mhilliún adamh carbóin ar leithead.<ref> Staff (2007). "Small Miracles: Harnessing nanotechnology". Oregon State University. </ref>
Tá thart ar 2 seisilliún (2*10<sup>22</sup>) adamh ocsaigine i mbraon amháin uisce, agus dhá oiread an líon sin d'adaimh hidrigine.
<ref>{{cite book
|last=Padilla|first=Michael J.
|author2=Miaoulis, Ioannis|author3= Cyr, Martha|year = 2002
|title = Prentice Hall Science Explorer: Chemical Building Blocks
|publisher = Prentice-Hall, Inc.
|location = Upper Saddle River, New Jersey
|isbn = 978-0-13-054091-1
|oclc=47925884|page=32
|quote=There are 2,000,000,000,000,000,000,000 (that's 2 sextillion) atoms of oxygen in one drop of water—and twice as many atoms of hydrogen.}}</ref> I n[[diamant]] le carat amháin, agus mais de (2*10<sup>-4</sup>) adamh ocsaigine, bíonn thart ar 10 seisilliún (10<sup>22</sup>) adamh [[Carbón|carbóin]]. Dá ndéanfaí úll a mhéadú go méid an Domhain, bheadh na hadaimh san úll thart ar mhéid an úill bhunaidh.<ref>{{cite book
|last=Feynman|first=Richard|year=1995|author-link=Richard Feynman
|title=Six Easy Pieces|publisher=The Penguin Group
|isbn=978-0-14-027666-4
|oclc=40499574|page=5}}</ref>
=== Meath radaighníomhach ===
{{Main|Meath radaighníomhach}}
[[File:Isotopes and half-life.svg|right|thumb|Taispeánann an léaráid seo [[leathré]] (T <sub> ½ </sub>) iseatóp éagsúil le Z prótón agus N neodrón. ]]
Is é is meath radaighníomhach ann ná ceann de na próisis éagsúla a bhíonn ar siúl i núicléis na n-adamh [[Meath radaighníomhach|radaighníomhach]] le núicléis níos cobhsaí a dhéanamh díobh. Nuair atá an núicléas radaighníomhach ag iompú ina núicléas níos cobhsaí, nó ag glacadh céime i dtreo na cobhsaíochta de réir [[Meathshlabhra|an mheathshlabhra]], astaítear [[Cáithnín fo-adamhach|cáithnín]] nó [[Candam|candam]] radaíochta de cheann de na cineálacha a bhfuil an radaíocht ianaitheach (an radaíocht radaighníomhach) comhdhéanta astu.
Is iad na cineálacha meatha radaighníomhacha is coitianta ná: <ref>{{cite book
|last=L'Annunziata<!-- Note: the single quote mark before the name is correct. -->
|first=Michael F.
|year=2003|title=Handbook of Radioactivity Analysis
|url=https://archive.org/details/handbookradioact00lann|url-access=limited|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-436603-9
|oclc=16212955|pages=[https://archive.org/details/handbookradioact00lann/page/n22 3]–56}}</ref>
* [[Alfa-mheath]]: cuirtear an próiseas seo ar siúl nuair a astaíonn an núicléas cáithnín alfa, ar núicléas héiliam é atá comhdhéanta de dhá phrótón agus dhá neodrón. Dúil nua le h[[Uimhir adamhach|uimhir adamhach]] níos ísle is toradh an astaíocht seo.
* [[Béite-mheath]] (agus [[leictreonghabháil]]): rialaíonn an t-idirghníomhú lag na próisis seo, agus eascraíonn siad as claochlú neodrón go prótón, nó prótón ina neodrón. Tá astú leictreon agus antaineoidríonó ag gabháil leis an trasdul neodrón go prótón, agus is é astú posatrón agus neoidríonó is cúis le trasdul [[posatrón]] go [[neoidríonó]] (ach amháin i leictreonghabháil). Tugtar béite-cháithníní ar astaíochtaí leictreon nó positron. Méadaíonn nó laghdaíonn béite-mheath uimhir adamhach an núiclis faoi a haon. Tá leictreonghabháil níos coitianta ná astú posatrón, toisc go dteastaíonn níos lú fuinnimh uaidh. Sa mheath den chineál seo, glacann an núicléas leictreon, seachas posatrón astaithe ón núicléas. Astaítear neodrón sa phróiseas seo fós, agus athraíonn prótón go neodrón.
Gáma-mheath: eascraíonn an próiseas seo as athrú ar leibhéal fuinnimh an núicleis go staid níos ísle, as a dtagann astú radaíochta leictreamaighnéadaí. Is gnách go dtarlaíonn staid flosctha núicléis a mbíonn de thoradh air gáma-astuithe tar éis astaíocht alfa nó cáithnín béite. Dá bhrí sin, is gnách go leanann gáma-mheath alfa-mheath nó béite-mheath.
===Móimint mhaighnéadach===
{{Main| Móimint mhaighnéadach }}
Airí [[maighnéad]], sruthanna ag rith i gcornaí is cáithníní luchtaithe ag guairneáil, a chinneann an [[Casmhóimint|chasmhóimint]] a fheidhmíonn floscdhlús, B, [[réimse maighnéadach]] ar an gcóras. Úsáidtear an [[Siombail|tsiombail]] μ di, a thomhaistear san aonad A m<small><sup>2</sup></small> ([[aimpéar]]·méadar cearnach), agus is ionann an t-aonad seo is J T<small><sup>-1</sup></small> (giúl in aghaidh teisle). Is cainníocht veicteoireach í seo, a dtugtar ''móimint dhépholach mhaighnéadach'' uirthi freisin. Is í an chasmhóimint (torc) Γ = μ B sinθ, nuair is í θ an uillinn idir treo B is treo μ. Bíonn móimint mhaighnéadach ag cáithnín luchtaithe (cosúil le [[Leictreon|leictreoin]] is prótóin) atá ag guairneáil, agus iompraíonn sé mar a bheadh corna sruthiompartha ann. Bíonn móimint mhaighnéadach fiú ag [[neodrón]], nach bhfuil lucht glan aige, mar go mbíonn sé comhdhéanta as foluchtanna atá ag guairneáil. Tagann móimintí maighnéadacha neodrón i bhfeidhm i dturgnaimh díraonta neodrón. Ar an dóigh chéanna, bíonn móimintí maighnéadacha ag núicléis adamhacha, agus tagann siad seo i bhfeidhm in [[athshondas núicléach maighnéadach]]. Mar an gcéanna, in adaimh áirithe ní chealaíonn móimintí maighnéadacha éagsúla na leictreon, a éiríonn óna gcuid guairní nó gluaisní timpeall an núicléis, a chéile. Mar sin, bíonn móimint mhaighnéadach ghlan ag a leithéid d'adamh, agus is é seo bunús na n-airíonna maighnéadacha ábhar toirtiúil, [[paramaighnéadas]] is [[fearómaighnéadas]]. I gcás maighnéid a chuirtear i réimse maighnéadach, feidhmíonn fórsa an réimse chun iomláine na bhfomhóimintí uile, agus mar sin, poil an mhaighnéid, a ailíniú i dtreo an réimse. Is mar seo a oibríonn compás. Luainíonn cáithníní luchtaithe atá ag guairneáil taobh istigh den ábhar, agus iad suite i réimse maighnéadach, sa treo chéanna le treo a nguairneála (arb ionann é agus treo a móimintí maighnéadacha). Bíonn an [[luainíocht]] seo thart ar threo an réimse sheachtraigh.
=== Leibhéil fuinnimh ===
[[Image:Atomic orbital energy levels.svg|thumb|right|Is leor leibhéil fuinnimh na leictreon seo (ní de réir scála) chun staid adamh suas go [[Caidmiam|caidmiam]] (5s<sup>2</sup> 4d<sup>10</sup>) a áireamh go cuimsitheach. Ná déan dearmad go bhfuil fiú barr na léaráide níos ísle ná staid leictreon neamhcheangailte.]]
Tá [[fuinneamh poitéinsiúil]] leictreoin in adamh [[Uimhir dhiúltach|diúltach]] i dtaca leis an uair a théann an [[fad]] ón núicléas [[Teorainneacha a bhaineann le héigríoch|go héigríoch]]; sroicheann a spleáchas ar [[Suíomh (céimseata)|shuíomh]] an leictreon go [[Uasmhéideanna agus íosmhéideanna|íosmhéid]] taobh istigh den núicléas, a bheag nó a mhór i g[[Comhréireacht (matamaitic)|comhréire]] inbhéartach leis an bhfad. Sa tsamhail chandamach-mheicniúil, ní féidir le leictreon ceangailte ach sraith [[Staid chandamach|staideanna]] atá dírithe ar an núicléas a shealbhú, agus freagraíonn gach staid do leibhéal sonrach fuinnimh; féach cothromóid am-neamhspleách [[Erwin Schrödinger|Schrödinger]], le haghaidh míniú teoiriciúil. Is féidir leibhéal fuinnimh a thomhas [[Fuinneamh ianúcháin|de réir na méide fuinnimh is gá chun an leictreon a neamhcheangal ón adamh]], agus tugtar é de ghnáth in aonaid leictreonvoltaí (eV).
Tugtar an bhunstaid ar an staid is ísle den leictreon ceangailte, .i. staid chónaitheach, agus bíonn staid fhlosctha mar thoradh ar aistriú leictreon go leibhéal níos airde. Méadaíonn fuinneamh an leictreoin in éineacht le n toisc go méadaíonn meánfhad an núicléis. Ní de bharr [[Poitéinseal leictreach|phoitéinsil leictreastataigh]] an núicléis is cúis le spleáchas na candamuimhreach asamataí fuinnimh ar ℓ, ach trí idirghníomhaíocht idir leictreoin.
Ionas gur féidir le leictreon trasnú idir dhá staid éagsúla, .i. [[bunstaid]] go dtí an chéad [[staid fhlosctha]], caithfidh sé [[fótón]] a ionsú nó a astú ag fuinneamh a mheaitseálann an difríocht i bhfuinneamh poitéinsiúil na leibhéal sin, de réir samhla [[Niels Bohr]], gur féidir a ríomh go beacht le [[cothromóid Schrödinger]]. Léimeann leictreoin idir fithiseáin ar bhealach cosúil le cáithníní. Mar shampla, má bhuaileann fótón amháin na leictreoin, ní athraíonn ach leictreon amháin as an bhfitis ina bhfuil sé mar fhreagairt ar an bhfótón; féach [[Fithiseáin adamhacha |airíonna leictreon]].
Tá fuinneamh fótóin astaithe comhréireach lena [[Minicíocht|mhinicíocht]], agus mar sin feictear na leibhéil shonracha fuinnimh seo mar bhandaí ar leith sa [[Speictream leictreamaighnéadach|speictream leictreamaighnéadach]].<ref> Fowles, Grant R. (1989). Introduction to Modern Optics. Courier Dover Publications. pp. 227–233. ISBN 978-0-486-65957-2. OCLC 18834711</ref> Tá speictream saintréitheach ag gach dúil ag brath ar a lucht núicléach, na foscealla líonta le leictreoin, na hidirghníomhaíochtaí leictreamaighnéadacha idir na leictreoin agus fachtóirí eile.<ref> Martin, W.C.; Wiese, W.L. (May 2007). "Atomic Spectroscopy: A Compendium of Basic Ideas, Notation, Data, and Formulas". National Institute of Standards and Technology. </ref>
[[File:Fraunhofer lines.svg|right|thumb|upright=1.5|Sampla de línte ionsúcháin i speictream]]
Nuair a théann speictream leanúnach fuinnimh trí ghás nó plasma, d'fhéadadh lectreon i bhfithis ar leith cuid den fhuinneamh sin a ionsú agus imeacht as an bhfithis ina bhfuil sé go dtí fithis ina bhfuil leibhéal fuinnimh níos airde. Deirtear go bhfuil an leictreon i riocht flosctha ansin. Tamall an-ghearr ina dhiaidh sin, titeann an leibhéal fuinnimh sa leictreón, fileann se ar a bhunleibhéal fuinnimh agus tigann sé amach méid fuinnimh atá cothrom leis an difríocht idir an dá leibhéal. Bíonn dath ae leith ag solas de mhiníocht ar leith agus feictear mar líne é ma spréitear le priosma nó le gríl díraona é.
Ós rud é go bhfuil fithisí ar leith san adamh ar féidir le leictreon aistrriú eatarthu, astaítear minicíochtaí ar leith agus cruthaítear línte se dhathanna cinnte ar leith, de réir sin. Bíonn líon difriúil leictreon i bhfithísí difriúla in adaimh dhifriúla. Astaíonn gach adamh sraith ar leith minicíochtaí dá réir sin .i. bíonn [[Líne speictreach|línte speictreacha]] sainiúil ar leith ag gach ceann se na dúile difriúla.
Ligeann tomhais speictreascópacha ar neart agus leithead na línte speictreacha adamhacha comhdhéanamh agus airíonna fisiceacha substainte a chinneadh.<ref> "Atomic Emission Spectra – Origin of Spectral Lines". Avogadro Web Site. Archived from the original </ref>
Nochtann grinnscrúdú ar na línte speictrim go bhfuil scoilteanna sa mhínstruchtúr ag cuid acu. Tarlaíonn sé seo mar gheall ar chúpláil leictreonghuairne, ar idirghníomhaíocht í idir guairne agus gluaisne an leictreon is forimeallaí.<ref>Fitzpatrick, Richard (16 February 2007). "Fine structure".http://farside.ph.utexas.edu/teaching/qm/lectures/node55.html</ref> Nuair a bhíonn adamh i réimse maighnéadach seachtrach, roinntear línte speictrim ina dtrí chomhpháirt nó níos mó; feiniméan ar a dtugtar an [[Iarmhairt Zeeman|iarmhairt Zeeman]]. Is é is cúis leis seo ná idirghníomhú an réimse mhaighnéadaigh le móimint mhaighnéadach an adaimh agus na leictreoi a ngabhann leis. Is féidir le [[Réimse leictreach|réimse leictreach]] seachtrach a bheith ina chúis inchomparáide le scoilteadh agus aistriú línte speictrim, trí leibhéil fuinnimh leictreon a mhodhnú, feiniméan ar a dtugtar iarmhairt Stark.<ref> Beyer, H.F.; Shevelko, V.P. (2003). Introduction to the Physics of Highly Charged Ions. CRC Press. pp. 232–236. ISBN 978-0-7503-0481-8. OCLC 47150433
</ref>
Má tá leictreon ceangailte i riocht flosctha, is féidir le fótón a hidirghníomhaíonn leis an bhfuinneamh ceart [[Astú spreagtha|astú spreagtha]] fótóin a bhfuil leibhéal fuinnimh meaitseála aige. Chun go dtarlóidh sé seo, caithfidh an leictreon titim go staid fuinnimh níos ísle a bhfuil difríocht fuinnimh aige a mheaitseálann fuinneamh an fhótóin idirghníomhaigh. Bogann an fótón astaithe agus an fótón idirghníomhach as go comhthreomhar agus le pasanna meaitseála. Is é sin, déantar patrúin tonnta an dá fhótón a shioncronú. Úsáidtear an t-airí fisiceach seo chun [[Léasar|léasair]] a dhéanamh, ar féidir leo léas comhleanúnach d'fhuinneanh solais a astú i mbanda minicíochta cúng.<ref>Watkins, Thayer. "Coherence in Stimulated Emission". San José State University. Archived</ref>
=== Fiús agus iompraíocht nasctha ===
{{Main| Fiús (ceimic)| nasc ceimiceach }}
Is éard is fiús ann ná an oiread nasc ceimiceach is féidir le hadamh amháin a dhéanamh le hadaimh nó móilíní eile.<ref> IUPAC, Compendium of Chemical Terminology https://goldbook.iupac.org/terms/view/V06588</ref> Tomhas is ea é ar chumas nasctha adaimh nó dúile. Tugtar an fiús-sceall ar an leictreonsceall is seachtraí d'adamh ina staid neamhcheangailte, agus tugtar [[Fiúsleictreon|fiúsleictreoin]] ar na leictreoin sa sceall sin. Cinneann líon na bhfiúsleictreon an iompraíocht nasctha le hadaimh eile. Is iondúil go n-imoibríonn adaimh lena chéile ar bhealach a líonann (nó a fholmhaíonn) a gcuid fiús-sceall seachtrach.<ref> Reusch, William (16 July 2007). "Virtual Textbook of Organic Chemistry". Michigan State University.</ref> Taispeánann go leor dúl fiúsanna iolracha, nó claonadh chun líon éagsúil leictreon a roinnt i gcomhdhúile éagsúla. Dá bhrí sin, bíonn [[Nasc ceimiceach|nascáil cheimiceach]] idir na dúile seo i go leor cineálacha comhroinnte leictreon atá níos mó ná aistriú leictreon simplí. I measc na samplaí tá an dúil carbón agus na [[Comhdhúil orgánach|comhdhúile orgánacha]].<ref>"Covalent bonding – Single bonds". chemguide. 2000.</ref>
Is minic a thaispeántar na [[Dúil cheimiceach|dúile ceimiceacha]] i dtábla peiriadach a leagtar amach chun airíonna ceimiceacha athfhillteacha a thaispeáint, agus cruthaíonn na dúile a bhfuil an líon céanna fiúsleictreon iontu grúpa atá ailínithe sa cholún céanna den tábla. (Freagraíonn na sraitheanna cothrománacha do sceall candamach leictreon a líonadh.) Tá a sceall seachtrach líonta go hiomlán le leictreoin ag na dúile ar thaobh na láimhe deise den tábla, agus tugtar [[Triathghás|triathgháis]] orthu mar thoradh.<ref> Husted, Robert; et al. (11 December 2003). "Periodic Table of the Elements". Los Alamos National Laboratory.</ref><ref> Baum, Rudy (2003). "It's Elemental: The Periodic Table</ref>
=== Staideanna ===
{{Main|Staideanna an Damhna|Pas (damhna)}}
[[Íomhá:Bose_Einstein_condensate.png|deas|mion|Grafaic a léiríonn comhdhlúthán Bose-Einstein a dhéanamh.]]
Faightear go leor adamh i staideanna éagsúla damhnaí atá ag brath ar na dálaí fisiciúla, amhail [[teocht]] agus [[brú]]. Trí na dálaí a athrú, agus ina [[Solad|sholad]], ina [[leacht]], ina [[Gás|ghás]] nó ina [[Plasma (fisic)|phlasma]], sin na ceither sraid dhifriúla ina mbíonn damhna ar fáil.<ref>{{cite book|last=Goodstein|first=David L.|year=2002|title=States of Matter|url=https://archive.org/details/statesmatter00good_082|url-access=limited|publisher=Courier Dover Publications|isbn=978-0-13-843557-8|pages=[https://archive.org/details/statesmatter00good_082/page/n445 436]–438}}</ref> Laistigh den staid, is féidir damhna a bheith ann in [[Allatrópacht|allotróip]] éagsúla. Sampla de seo is ea carbón soladach, ar féidir leis a bheith ann mar [[Graifít|ghraifít]] nó mar [[Diamant|dhiamant]]. Tá allotróip ghásacha ann freisin, mar shampla [[dé-ocsaigin]] agus [[ózón]].
Ag teochtaí gar don [[dearbhnialas]], is féidir le hadaimh comhdhlúthán Bose-Einstein a chruthú, agus ag an bpointe sin bíonn éifeachtaí meicniúla chandamach le feiceáil ar scála macrascópach,<ref> Myers, Richard (2003). The Basics of Chemistry. Greenwood Press. p. 85. ISBN 978-0-313-31664-7. OCLC 50164580 </ref><ref> Staff (9 October 2001). "Bose–Einstein Condensate: A New Form of Matter". National Institute of Standards and Technology. </ref> nach mbreathnaítear de ghnáth ach ar an scála adamhach. Ansin iompraíonn an bailiúchán adamh sárfhuaraithe seo mar sháradamh amháin, rud a d’fhéadfadh seiceálacha bunúsacha a dhéanamh ar iompar meicniúil chandamach.<ref>Colton, Imogen; Fyffe, Jeanette (3 February 1999). "Super Atoms from Bose–Einstein Condensation". The University of Melbourne</ref>
=== Sainaithint ===
[[ÍOmhá:Atomic resolution Au100.JPG|thumb|Íomhá d’atógáil dromchla ar dhromchla glan Óir (Au (100)), mar a léirítear í trí
thollánmhicreascóp scanacháin.]]
Cé go bhfuil adaimh róbheag le feiceáil, cuireann gléasanna mar an tollánmhicreascóp scanacháin(TMS) ar chumas iad a léirshamhlú ar dhromchlaí solad. Úsáideann an micreascóp feiniméan an [[Tollánú candamach|tollánaithe chandamaigh]], a ligeann do cháithníní dul trí bhacainn a bheadh dosháraithe sa pheirspictíocht chlasaiceach. Gearrann na leictreoin tollán tríd an bhfolús idir dhá leictreoid claonta, ag soláthar srutha tollánaithe atá ag brath go heaspónantúil ar a scaradh. Is rinn ghéar é leictreoid amháin a chríochnaíonn go hidéalach le hadamh amháin. Ag gach pointe de scanadh an dromchla coigeartaítear airde na rinne chun an tsrutha a choinneáil ag luach socraithe. Léirmhínítear an méid a ghluaiseann an rinn chuig an dromchla agus uaidh mar an próifíl airde. I gcomhair laofachta ísle, déanann an micreascóp íomhá de na fithiseáin leictreon mheánaithe thar leibhéil fuinnimh atá pacáilte go dlúth - staid-dlúis áitiúil gar do leibhéal Fermi.<ref> "The Nobel Prize in Physics 1986". The Nobel Foundation.</ref><ref> Jacox, Marilyn; Gadzuk, J. William (November 1997). "Scanning Tunneling Microscope". National Institute of Standards and Technology.</ref> Mar gheall ar na faid atá i gceist, caithfidh an dá leictreoid a bheith thar a bheith cobhsaí; ní féidir ach peiriadachtaí a thabhairt faoi deara a fhreagraíonn d'adamh aonair. Níl an modh leis féin sonrach go ceimiceach, agus ní féidir leis na speicis adamhacha atá ar an dromchla a aithint.
Is féidir adaimh a aithint go héasca de réir a maise. Má dhéantar adamh a [[Ian|ianú]] trí cheann dá leictreon a bhaint, lúbfaidh a ruthag nuair a théann sé trí [[réimse maighnéadach]]. Cinneann mais an adaimh an ga trína ndéantar ruthag an iain mhaighnéadaigh a iompú ag an [[Réimse maighnéadach|réimse maighnéadach]] a iompú. Úsáideann an [[Mais-speictriméadar|mais-speictriméadar]] an prionsabal seo chun cóimheas maise-le-lucht na n-ian a thomhas. Má tá iseatóip iomadúla i sampla, is féidir leis an mais-speictriméadar cion gach iseatóp sa sampla a chinneadh trí dhéine na bíomaí éagsúla ian a thomhas. I measc na dteicnící chun adamh a ghalú tá speictreascópacht astaíochta adamhach plasma (Béarla:Inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy) agus teascóg mhaighnéadeach cúpláilte go hionduchtach (Béarla: inductively coupled plasma mass spectrometry), an dá cheann acu a úsáideann plasma chun samplaí a ghalú le haghaidh anailíse.<ref> Jakubowski, N.; Moens, Luc; Vanhaecke, Frank (1998). "Sector field mass spectrometers in ICP-MS". Spectrochimica Acta Part B: Atomic Spectroscopy. 53 (13): 1739–1763. Bibcode:1998AcSpe..53.1739J. doi:10.1016/S0584-8547(98)00222-5</ref>
===Néal leictreon ===
==Naisc sheachtracha==
*Físeáin Eolaíochta - Struchtúr an Adaimh. https://www.cogg.ie/aiseanna-iar-bhunscoile/fiseain-eolaiochta/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418093113/https://www.cogg.ie/aiseanna-iar-bhunscoile/fiseain-eolaiochta/ |date=2021-04-18 }}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}{{Stumpa}}
[[Catagóir:Damhna]]
[[Catagóir:Ceimic]]
[[Catagóir:Fisic]]
[[Catagóir:Fisic núicléach]]
gcjbfnvda2a0738s0tqazt2br6nzsod
1329585
1329582
2026-10-09T19:03:49Z
Ériugena
188
/* Néal leictreon */
1329585
wikitext
text/x-wiki
[[File:Helium atom QM.svg|thumb|Adamh héiliam QM]]
Is é is '''adamh''' ann ná an chuid is lú de [[Dúil cheimiceach|dhúil]] a fhéadann páirt a ghlacadh in athrú ceimiceach. Tá gach [[solad]], [[leacht]], [[gás]] agus [[Plasma (fisic)|plasma]] comhdhéanta d’adamh neodrach nó ianaithe. Tá adaimh thar a bheith beag, de ghnáth timpeall 100 piciméadar trasna. Tá siad chomh beag sin nach féidir a n-iompar a thuar go cruinn ag baint úsáide as an [[Fisic chlaisiceach|bhfisic chlasaiceach]] — amhail is dá mba liathróidí leadóige iad, mar shampla - mar gheall ar [[Meicnic chandamach|éifeachtaí candamacha]].
Tá gach adamh comhdhéanta de [[Núicléas adamhach|núicléas]] agus [[leictreon]] amháin nó níos mó atá ceangailte leis an núicléas. Tá an núicléas déanta as [[prótón]] amháin nó níos mó agus roinnt neodrón. An t-aon adamh gan neodróin is ea an t-adamh [[Hidrigin|hidrigine]] is coitianta. Tá níos mó ná 99.94% de [[Mais adamhach|mhais]] an adaimh sa núicléas. Tá [[Lucht leictreach|lucht leictreach]] dearfach ag na prótóin agus lucht leictreach diúltach ag na leictreoin. Níl aon lucht leictreach ag na [[Neodrón|neodróin]]. Má tá líon na bprótón agus na leictreon cothrom, ansin tá an t-adamh neodrach go leictreach. Má tá níos mó nó níos lú leictreon ag adamh ná prótóin, ansin tá lucht diúltach nó dearfach foriomlán aige, faoi seach - tugtar [[Ian|iain]] ar na hadaimh sin.
Aomann an [[Leictreamaighnéadas|fórsa leictreamaighnéadach]] leictreoin an adaimh chuig na prótóin i núicléas adamhach. Aomann an [[:eo:Nuklea_forto|fórsa núicléach]] na prótóin agus na neodróin sa núicléas chuig a chéile. Is gnách go mbíonn an fórsa seo níos láidre ná an fórsa leictreamaighnéadach a éarann na prótóin atá luchtaithe go dearfach óna chéile. Faoi imthosca áirithe, éiríonn an fórsa leictreamaighnéadach éartha níos láidre ná an fórsa núicléach. Sa chás seo, [[Eamhnú núicléach|scoilteann]] an núicléas agus [[Claochlú (fisic)|fágtar dúile éagsúla ina dhiaidh]]. Is cineál [[Meath radaighníomhach|meatha radaighníomhaigh]] é seo.
Tugtar an [[Uimhir adamhach|uimhir adamhach]] ar líon na bprótón sa núicléas agus sainmhíníonn sé cén dúil cheimiceach lena mbaineann an t-adamh. Mar shampla, is [[Copar|copar]] é aon adamh ina bhfuil 29 prótón. Sainmhíníonn líon na neodrón [[iseatóp]] na dúile. Is féidir le hadaimh ceangal le adamh amháin nó níos mó le [[Nasc ceimiceach|naisc ceimiceacha]] chun [[Comhdhúil|comhdhúile ceimiceacha]] mar [[Móilín|mhóilíní]] nó [[Criostal|criostail]] a dhéanamh. Tá cumas na n-adamh ceangail agus dícheangail freagrach as an gcuid is mó de na hathruithe fisiciúla a bhreathnaítear sa nádúr. Is í [[Ceimic|an cheimic]] an disciplín a dhéanann staidéar ar na hathruithe seo.
==Stair na teoirice adamhaí==
===Sa bhfealsúnacht===
{{Main|Adamhachas}}
Tá an smaoineamh bunúsach go bhfuil dúile comhdhéanta de cháithníní bídeacha doroinnte an-sean, le feiceáil i go leor cultúir ársa mar an Ghréig agus an India. Díorthaítear an focal adamh ón nGréigis Ársa ἄτομος [átomos], rud a chiallaíonn "aonad do-roinnte". Bhí an smaoineamh seo bunaithe ar réasúnaíocht fhealsúnacht seachas ar réasúnaíocht eolaíoch, agus níl teoiric adamhach na linne seo bunaithe ar na seanchoincheapa seo. Go luath sa 19ú haois, thug an t - eolaí John Dalton faoi deara go gceanglaíonn dúile ceimiceacha lena chéile le haonaid bhunúsacha enchain agus chinn sé an focal "adamh" a úsáid chun tagairt a dhéanamh do na haonaid seo ar an bharúil gurb iad seo cáithníní bunúsacha an ábhair. Timpeall céad bliain ina dhiaidh sin fuarthas amach nach bhfuil adaimh Dalton i ndáiríre doroinnte. É sin ráite, d’úsáid smaointeoirí an focal “adamh” féin ar feadh na n-aoiseanna a raibh amhras orthu go raibh an t-ábhar sin gráinneach sa deireadh.<ref>{{cite book|last1=Pullman|first1=Bernard|title=The Atom in the History of Human Thought|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England|isbn=978-0-19-515040-7|pages=31–33|url=https://books.google.com/books?id=IQs5hur-BpgC&q=Leucippus+Democritus+atom&pg=PA56}}</ref><ref>[[Adamh#refMelsen1952|Melsen (1952). ''From Atomos to Atom'', pp. 18-19]]</ref>
===Dlí Dalton na gcomhréir iolrach===
Go luath sna 1800idí, thiomsaigh poitigéir Sasanach [[John Dalton]] sonraí turgnamhacha a bhailigh sé féin agus eolaithe eile agus fuair sé patrún ar a dtugtar "[[Dlí na gComhréir Iolrach|dlí na gcomhréir iolrach]]" anois. Thug sé faoi deara, i gcomhdhúile ceimiceacha ina bhfuil dúil cheimiceach áirithe, go mbeidh cion na dúile sin sna comhdhúile seo difriúil de réir cóimheasa slánuimhreacha beaga. Thug an patrún seo le tuiscint do Dhalton go gcuingríonn gach dúil cheimiceach le dúile eile le haonad maise bunúsach agus comhsheasmhach.
Mar shampla, tá dhá chineál den [[:it:Monossido_di_stagno|ocsaíd stáin]] ann: púdar dubh atá 88.1% stáin agus 11.9% ocsaigin, agus ceann eile púdar bán atá 78.7% stáin agus 21.3% ocsaigine. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 13.5 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g de stáin, agus san ocsaíd bhán tá thart ar 27 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g de stáin. Cruthaíonn 13.5 agus 27 cóimheas 1: 2. Sna hocsaídí seo, i gcás gach adamh stáin tá adamh amháin nó dhó ocsaigine faoi seach (SnO agus [[:es:Dióxido_de_estaño|SnO<sub>2</sub>]]).<ref>[[#refDalton1817|Dalton (1817). ''A New System of Chemical Philosophy'' vol. 2, p. 36]]</ref><ref>[[#refMelsen1952|Melsen (1952). ''From Atomos to Atom'', p. 137]]</ref>
Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá [[:gv:Ocseed_yiarn|ocsaíd iarainn]]: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2:3. Sna hocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá ocsaíd iarainn: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2: 3. Sna ocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Mar dhara sampla, mheas Dalton dhá ocsaíd iarainn: púdar dubh atá 78.1% iarann agus 21.9% ocsaigin, agus púdar dearg atá 70.4% iarann agus 29.6% ocsaigin. Ag coigeartú na bhfigiúirí seo, san ocsaíd dhubh tá thart ar 28 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann, agus san ocsaíd dhearg tá thart ar 42 g d’ocsaigin in aghaidh gach 100 g d’iarann. Cruthaíonn 28 agus 42 cóimheas 2: 3. Sna ocsaídí faoi seach seo, i gcás gach dhá adamh iarainn, tá dhá nó trí adamh ocsaigine (Fe<sub>2</sub>O<sub>2</sub> agus Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>).<ref>[[#refDalton1817|Dalton (1817). ''A New System of Chemical Philosophy'' vol. 2, pp. 28]]</ref><ref>[[#refMillington1906|Millington (1906). ''John Dalton'', p. 113]]</ref>
Mar shampla deiridh: tá 63.3% nítrigin agus 36.7% ocsaigin in [[ocsaíd nítriúil]], 44.05% nítrigin agus 55.95% ocsaigin in [[ocsaíd nítreach]], agus 29.5% nítrigin agus 70.5% ocsaigin i [[dé-ocsaíd nítrigine|ndé-ocsaíd nítrigine]]. Agus na figiúirí seo á gcoigeartú, in ocsaíd nítriúil tá 80 g ocsaigine in aghaidh gach 140 g de nítrigin, in ocsaíd nítreach tá thart ar 160 g d'ocsaigin do gach 140 g de nítrigin, agus i ndé-ocsaíd nítrigine tá 320 g d'ocsaigin do gach 140 g de nítrigin. Cruthaíonn 80, 160, agus 320 cóimheas 1: 2: 4. Is iad na foirmlí faoi seach do na hocsaídí seo ná [[Ocsaíd nítriúil| N<sub>2</sub>O]],
[[Ocsaíd nítreach|NO]], agus [[Dé-ocsaíd nítrigine|NO<sub>2</sub>]].<ref> [[# refDalton1808 | Dalton (1808). '' Córas Nua Fealsúnachta Ceimicí '' vol. 1, lgh. 316-319]] </ref><ref> [[# refHolbrowEtAl2010 | Holbrow et al (2010). '' Fisic Réamhrá Nua-Aimseartha '', lgh. 65-66]] </ref>
===Teoiric chinéiteach na ngás ===
{{Main|Teoiric chinéiteach na ngás}}
Ag deireadh an 18ú haois, fuair roinnt eolaithe amach go bhféadfaidís iompar gás a mhíniú níos fearr trí chur síos a dhéanamh orthu mar bhailiúcháin de cháithníní fo-mhicreascópacha agus a n-iompar a shamhaltú ag úsáid [[Staitistic|staitistice]] agus [[Dóchúlacht|dóchúlachta]]. Murab ionann agus teoiric adamhach Dalton, déanann teoiric chinéiteach na ngás cur síos ní amháin ar an gcaoi a n-imoibríonn gáis go ceimiceach lena chéile chun comhdhúile a dhéanamh, ach conas a n-iompraíonn siad go fisiciúil: idirleathadh, slaodacht, seoltacht, brú, srl.
===Brúnghluaisne===
Sa bhliain 1827, d’úsáid an [[Luibheolaíocht|luibheolaí]] [[Robert Brown]] micreascóp chun breathnú ar ghráin deannaigh ag snámh in uisce agus fuair sé amach go raibh gluaiseacht chorr acu, feiniméan ar a tugadh "[[brúnghluaisne]]". Ceapadh gur móilíní uisce ba chúis leis seo agus iad ag bualadh na ngrán. Sa bhliain 1905, chruthaigh [[Albert Einstein]] réaltacht na móilíní seo agus a ngluaiseachtaí tríd an gcéad anailís staitistiúil fhisiceach ar bhrúnghluaisne a tháirgeadh.<ref> Brownian Motion: Fluctuations, Dynamics, and Applications.https://archive.org/details/brownianmotion00mazo
</ref> D'úsáid an fisiceoir Francach [[Jean Baptiste Perrin|Jean Perrin]] <ref> Jean Perrin and the triumph of the atomic doctrine https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0160932707000294?via%3Dihub </ref> obair Einstein chun mais agus toisí móilíní a chinneadh go turgnamhach, agus ar an gcaoi sin fianaise fhisiciúil a sholáthar maidir le nádúr cáithnín an damhna.
===Fionnachtain an leictreon===
[[File:Geiger-Marsden experiment expectation and result.svg|thumb|right|An [[Turgnamh Geiger-Marsden|turgnamh Geiger-Marsden]]: <br /> '' Ar chlé: '' Torthaí a bhfuil súil leo: cáithníní alfa ag dul trí samhail Thomson den adamh (''amhail rísíní i maróg Nollag'') le sraonadh fánach. <br /> '' Ar dheis: '' Torthaí breathnaithe : sraonadh cuid bheag de na cáithníní le lucht deimhneach comhchruinnithe an núicléis.]]
Sa bhliain 1897, fuair [[Joseph John Thomson|J. J. Thomson]] amach nach tonnta leictreamaighnéadacha iad [[:es:Rayos_catódicos|gathanna catóideacha]] ach go ndéantar iad de cháithníní atá 1,800 uair níos éadroime ná [[hidrigin]] (an t-adamh is éadroime). Tháinig Thomson ar an gconclúid gur tháinig na cáithníní seo ó na hadaimh laistigh den chatóid - gur cháithníní fo-adamhacha iad. Ghlaoigh sé ''corpuscles'' ([[An Ghaeilge|Gaeilge]]: ''corpáin'') ar na gcáithníní nua seo, ach ina dhiaidh sin, athainmníodh iad ina [[Leictreon|leictreoin]]. Léirigh Thomson freisin go raibh leictreoin comhionann le cáithníní astaithe as ábhair [[Iarmhairt fhótaileictreach|fhótaileictreach]] agus radaighníomhacha. Aithníodh go tapa gur leictreoin iad na cáithníní a iompraíonn [[Sruth leictreach|sruthanna leictreacha]] i sreanga miotail. Rinne Thomson amach gur eascair na leictreoin seo as na hadaimh ón chatóide ina chuid gléasanna, rud a chiallaigh nach bhfuil adaimh doroinnte mar a thugann an t-ainm ''atomos'' le fios.
=== Fionnachtain an núicléis ===
Shíl [[Joseph John Thomson|J. J. Thomson]] gur dáileadh na leictreoin a bhí luchtaithe go diúltach ar fud an adaimh i slua mór de lucht deimhneacha a bhí dáilte amach ar fud toirte iomláine an adaimh. Uaireanta tugtar Samhail na Maróige Rísíní ([[An Béarla|Béarla]]: ''plum pudding model'') ar an tsamhail seo.
Bhí an-amhras ar [[Ernest Rutherford]] agus a chomhghleacaithe [[Hans Geiger]] agus [[:eo:Ernest_Marsden|Ernest Marsden]] faoin tsamhail seo áfach, tar éis dóibh deacrachtaí a fháil nuair a rinne siad iarracht ionstraim a thógáil chun an cóimheas lucht-go-mais d'[[alfa-cháithnín]] a thomhas (is cáithníní luchtaithe go dearfach iad seo a astaíonn substaintí radaighníomhacha áirithe mar [[raidiam]]). Bhí na halfacháithníní á scaipeadh ag an aer sa coimeádán braite, rud a fhágann nach raibh na tomhais iontaofa. Bhí fadhb den chineál céanna ag Thomson ina chuid oibre ar ghathanna catóide, a réitigh sé trí fholús beagnach foirfe a chruthú ina chuid uirlisí.
===Fionnachtain na n-iseatóp===
Agus é ag turgnamh le táirgí an [[Meath radaighníomhach|mheatha radaighníomhaigh]], sa bhliain 1913 fuair an [[Radaicheimic|radaicheimiceoir]] [[Frederick Soddy]] amach gur chosúil go raibh níos mó ná cineál amháin adamh ag gach suíomh ar an [[tábla peiriadach]].<ref> Frederick Soddy, The Nobel Prize for Chemistry 1921.https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/soddy/biographical/ </ref> Ba é [[:es:Margaret_Todd|Margaret Todd]] a chum an téarma [[iseatóp]] mar ainm oiriúnach d’adamh éagsúil a bhaineann leis an dúil chéanna. Chruthaigh J. J. Thomson teicníc le haghaidh iseatóp a dheighilt trína chuid oibre ar [[Plasma (fisic)|gháis ianaithe]], rud a d’fhág gur aimsíodh iseatóip cobhsaí ina dhiaidh sin.<ref>Thomson, Joseph John (1913). "Rays of positive electricity". Proceedings of the Royal Society.A 89, 1-20 (1913)</ref>
==Samhail Bohr==
[[File:Bohr atom animation 2.gif|right|thumb|Samhail Bohr, le leictreon ag déanamh “léim chandamach” mheandarach ó fhithis amháin go ceann eile le gnóthachan nó caillteanas fuinnimh. Tá an tsamhail seo den leictreon i bhfithis as feidhm.]]
D’fhonn na fadhbanna a bhain le samhail an adaimh de réir Rutherford a cheartú, sa bhliain 1913 chuir Niels Bohr trí phostaláid chun cinn a dhéanann achoimre ar an gcuid is mó dá theoiric:
Tugtar struchtúr Bohr den adamh ar léaráid d’adamh a thaispeánann an tslí a bhfuil na leictreoin eagraithe. Taispeántar struchtúr Bohr d’adamh hidrigine sa bheochan ar dheis. Is é an t-eagar leictreon don adamh hidrigine ná n=1.
# Teoiric go dtaistlíonn [[Leictreon|leictreoin]] i bh[[fithis]] scoite timpeall [[Núicléas adamhach|núicléas]] an [[Adamh|adaimh]], le gnéithe [[ceimic]]<nowiki/>eacha den dúil socraithe ag an méid leictreoin atá ag timpeallú an adaimh
# An tuairim go bhféadfadh leictreon titim ó fhithis le leibhéal airde d[[fuinneamh|fhuinneamh]] go dtí leibhéal níos ísle, ag astaigh [[fótón|fótóin]] (candam éadrom) le [[fuinneamh]] scoite (bhí seo buntús na teoirice candamaí)
# An Prionsabal Comhlántíochta : go bhféadfadh staidéar a dhéanamh ar ábhar ina gceann agus ina gceann ach a aimsiú go bhfuil cúpla gnéithe frithráiteacha.
===Samhail Schrödinger===
Chuir [[:es:Experimento_de_Stern_y_Gerlach|turgnamh Stern-Gerlach]] sa bhliain 1922 fianaise bhreise ar fáil maidir le nádúr chandamach airíonna adamhacha. Nuair a ritheadh léas d'adamh airgid trí réimse maighnéadach a bhí múnlaithe go speisialta, roinneadh an léis ar bhealach a bhí comhghaolmhar le treo nó [[guairne]] mhóiminteam uilleach an adaimh. Toisc go bhfuil an ghuairne seo randamach i dtosach, bheifí ag súil go sraonadh an léis i dtreo randamach. Ina áit sin, roinneadh an léas ina dhá chomhpháirt threorach, a fhreagraíonn don ghuairne adamhaí, é a bheith dírithe suas nó síos maidir leis an réimse maighnéadach.<ref> Scully, Marlan O.; Lamb, Willis E.; Barut, Asim (1987). "On the theory of the Stern-Gerlach apparatus". Foundations of Physics. 17 (6): 575–583</ref>
Sa bhliain 1925 d’fhoilsigh [[Werner Heisenberg]] an chéad fhoirmiú matamaiticiúil comhsheasmhach ar mheicnic chandamach (meicnic mhaitríseach). Bliain roimhe sin, mhol [[Louis de Broglie]] an [[Tonn dhamhnach|hipitéis de Broglie]]: go n-iompraíonn na cáithníní go léir mar thonnta go pointe áirithe,<ref>Introducing Quantum Theory, McEvoy, J. P. et Zarate, Oscar. Totem Books. Lth.110–114</ref> agus i 1926 d’úsáid [[Erwin Schrödinger]] an smaoineamh seo chun cothromóid Schrödinger a fhorbairt, samhail mhatamaiticiúil den adamh (tonnmheicnic) a thuairiscigh na leictreoin mar thonnta tríthoiseacha seachas mar phonc-cháithníní.<ref>{{cite web |last=Kozłowski |first=Miroslaw |year=2019 |teideal=The Schrödinger equation A History |url=https://www.researchgate.net/publication/332241721}}</ref>
Toradh ar úsáid tonnfhoirmeacha chun cur síos a dhéanamh ar cháithníní ná go bhfuil sé dodhéanta go matamaiticiúil luachanna beachta a fháil do shuíomh agus do [[Móiminteam|mhóiminteam]] cáithnín ag pointe ama áirithe; tugadh [[Prionsabal éiginnteachta Heisenberg|prionsabal na neamhchinnteachta]] air seo, a chuir Werner Heisenberg le chéile i 1927. Sa choincheap seo, chun cruinneas ar leith a fháil maidir le suíomh a thomhas ní fhéadfadh duine ach raon luachanna dóchúla a fháil don mhóiminteam, agus a mhalairt.<ref>{{cite web|author=Chad Orzel|url=https://www.youtube.com/watch?v=TQKELOE9eY4|teideal=What is the Heisenberg Uncertainty Principle?|website=TED-Ed|date=16 September 2014|via=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913185956/https://www.youtube.com/watch?v=TQKELOE9eY4|archive-date=13 September 2015|url-status=live}}</ref> Bhí an tsamhail seo in ann breathnuithe ar iompar adamhach nach bhféadfadh samhlacha roimhe seo a mhíniú, mar shampla patrúin struchtúracha agus [[Líne speictreach|speictrim]] áirithe adamh a bhí níos mó ná hidrigin. Dá bhrí sin, caitheadh samhail reatha phláinéadach an adaimh i dtraipisí, i bhfabhar ceann a thuairiscigh criosanna [[Fithiseán adamhach|d'fhithiseáin adamhacha]] timpeall an núicléas inar dóchúil go dtabharfaí faoi deara leictreon ar leith.<ref> Brown, Kevin (2007). "The Hydrogen Atom" </ref><ref> Harrison, David M. (2000). "The Development of Quantum Mechanics". University of Toronto</ref>
===Fionnachtana an neodróin===
Lig forbairt an [[Mais-speictriméadar|mais-speictriméadar]] mais na n-adamh a thomhas le cruinneas méadaithe. Úsáideann an gléas maighnéad chun conair leas iain a lúbadh, agus déantar méid an tsraonaidh a chinneadh de réir an chóimheas idir mais adamh agus a lucht. D'úsáid an ceimiceoir [[:gd:Francis_William_Aston|Francis William Aston]] an ionstraim seo chun a thaispeáint go raibh maiseanna difriúla ag iseatóip. Athraíodh [[Mais adamhach|mais adamhach]] na n-iseatóp seo de réir méideanna slánuimhir, ar a dtugtar [[Riail na slánuimhreach|riail na slánuimhreach]].<ref> Aston, Francis W. (1920). "The constitution of atmospheric neon". Philosophical Magazine. 39 (6): 449–455. </ref> Bhí an míniú ar na hiseatóip dhifriúla seo ag fanacht go bhfuarthas an [[neodrón]], cáithnín neamhluchtaithe le mais cosúil leis an bprótón, ag an bhfisiceoir [[James Chadwick]] i 1932. Ansin, míníodh iseatóip mar dúile leis an líon céanna prótón, ach le líon difriúil neodrón laistigh den núicléas.<ref> Chadwick, James (12 December 1935). "Nobel Lecture: The Neutron and Its Properties". Nobel Foundation</ref>
===[[Eamhnú núicléach|Eamhnú]], [[Fisic na gCáithníní|fisic ardfhuinnimh]] agus [[:es:Física_de_la_materia_condensada|ábhar comhdhlúite]]===
Sa bhliain 1938, threoraigh an ceimiceoir Gearmánach [[Otto Hahn]], mac léinn de chuid Rutherford, neodróin ar adaimh úráiniam ag súil go bhfaigheadh siad [[Eilimint thrasúránach|dúile trasúránacha]]. Ina áit sin, léirigh a thurgnaimh go bhfuair sé [[Bairiam|bairiam]] mar tháirge.<ref> Bowden, Mary Ellen (1997). "Otto Hahn, Lise Meitner, and Fritz Strassmann". Chemical achievers : the human face of the chemical sciences. Philadelphia, PA: Chemical Heritage Foundation. pp. 76–80, 125.</ref><ref> "Otto Hahn, Lise Meitner, and Fritz Strassmann". Science History Institute. June 2016. </ref> Bliain ina dhiaidh sin, d’fhíoraigh [[Lise Meitner]] agus a nia [[Otto Robert Frisch|Otto Frisch]] gurbh é toradh Hahn an chéad eamhnú núicléach turgnamhach.<ref> Meitner, Lise; Frisch, Otto Robert (1939). "Disintegration of uranium by neutrons: a new type of nuclear reaction". Nature. 143 (3615): 239–240 </ref><ref> Schroeder, M. "Lise Meitner – Zur 125. Wiederkehr Ihres Geburtstages" </ref> Sa bhliain 1944, fuair Hahn an [[:gd:Duais_Nobel_ann_an_Ceimigeachd|Duais Nobel sa Cheimic]]. In ainneoin iarrachtaí Hahn, níor aithníodh ionchuir Meitner agus Frisch.<ref> Kullander, Sven (28 August 2001). "Accelerators and Nobel Laureates". Nobel Foundation</ref>
Sna 1950idí, lig forbairt [[Luasaire cáithnín|luasairí cáithníní]] cáithníní agus [[Brathadóirí cáithníní|brathadóirí cáithníní]] d’eolaithe staidéar a dhéanamh ar thionchar adamh ag gluaiseacht ag fuinneamh ard.<ref> Kullander, Sven (28 August 2001). "Accelerators and Nobel Laureates". Nobel Foundation. </ref> Fuarthas go raibh neodróin agus prótóin ina [[Hadrón|hadróin]], nó ina gcomhdhúile de cháithníní níos lú ar a dtugtar [[Cuarc|cuairc]]. Forbraíodh [[Samhail Chaighdeánach|samhail chaighdeánach]] fhisic na gcáithníní a mhínigh go dtí seo airíonna an núicléis go dtí seo i dtéarmaí na gcáithníní fo-adamhacha seo agus na bhfórsaí a rialaíonn a n-idirghníomhaíochtaí.<ref> "The Nobel Prize in Physics 1990". Nobel Foundation. </ref>
== Airíonna ==
=== Airíonna núicléacha ===
{{Main|Iseatóp |Iseatóp cobhsaí |Liosta núicídí |Liosta dúl de réir chobhsaíocht na n-iseatóp}}
De réir sainmhínithe, baineann aon dá adamh a bhfuil an líon céanna prótón ina núicléis leis an [[dúil cheimiceach]] chéanna. Is iseatóip dhifriúla den dúil chéanna iad adaimh a bhfuil an líon céanna prótón iontu ach líon difriúil neodrón. Mar shampla, glacann gach adamh hidrigine prótón amháin isteach go díreach, ach tá iseatóip ann gan aon neodrón (hidrigin-1, an fhoirm is coitianta i bhfad,<ref> Matis, Howard S. (9 August 2000). "The Isotopes of Hydrogen". Guide to the Nuclear Wall Chart. Lawrence Berkeley National Lab.</ref> ar a dtugtar próitiam freisin), neodrón amháin ([[deoitéiriam]]), dhá neodrón ([[tritiam]]) agus [[Iseatóip hidrigine|níos mó ná dhá neodrón]]. Cruthaíonn na dúile aitheanta tacar uimhreacha adamhacha, ón dúil hidrigin le prótón amháin thuas go dtí [[óganasan]],<ref> Weiss, Rick (17 October 2006). "Scientists Announce Creation of Atomic Element, the Heaviest Yet"</ref> dúil le 118 prótón. Bíonn gach iseatóp de dhúile le le huimhreacha adamhacha níos mó ná 82 radaighníomhach, cé go bhfuil radaighníomhaíocht dúile 83 ([[biosmat]]) chomh beag sin go bhfuil sí diomaibhseach go praiticiúil.<ref>Sills, Alan D. (2003). Earth Science the Easy Way. Barron's Educational Series. pp. 131–134. ISBN 978-0-7641-2146-3. OCLC 51543743.</ref><ref>Dumé, Belle (23 April 2003). "Bismuth breaks half-life record for alpha decay". Physics World. Archived </ref>
Tá thart ar 339 núicléicíd le fáil go nádúrtha ar an Domhan, agus níor breathnaíodh go bhfuil 252 (thart ar 74%) ag meath, agus tugtar "iseatóip chobhsaí" orthu. Níl ach 90 núiclíd cobhsaí go teoiriciúil, agus níor breathnaíodh go bhfuil 162 eile (ag tabhairt an t-iomlán go 252) ag meath, cé go teoiriciúil tá sé indéanta go bhfuil sé indéanta go fuinniúil. Aicmítear iad go foirmiúil mar "cobhsaí". Sa bhreis, bíonn leathré níos faide ná 100 milliún bliain ag 34 núiclide radaighníomhach breise, agus tá siad beo le fada an lá le bheith i láthair ó rugadh an [[Grianchóras|grianchóras]]. Tugtar núicídí príomhordúla ar an mbailiúchán seo de 286 núiclíd. Mar fhocal scoir, is eol go dtarlaíonn 53 núiclíd gearrshaolach breise go nádúrtha, mar iníon-tháirgí de mheathlú núiclíde (mar raidiam ó úráiniam), nó mar tháirgí de phróisis fuinniúla nádúrtha ar an Domhan, mar shampla tuairgneáil gathanna cosmacha (mar shampla, carbón -14).
I gcás 80 de na dúile ceimiceacha, tá iseatóp cobhsaí amháin ar a laghad ann. De ghnáth, níl ach dornán de na hiseatóip cobhsaí do gach ceann de na dúile seo, agus is é an meán ná 3.2 iseatóp cobhsaí in aghaidh na dúile. Níl ach iseatóp cobhsaí amháin ag Fiche sé dúil, agus is é deich an líon is mó iseatóip chobhsaí a breathnaíodh d’aon dhúil, sé sin don dhúil [[Stán|stáin]]. Níl aon iseatóip chobhsaí ag dúile [[Teicnéitiam|43]], [[Próiméitiam|61]], agus gach dúil dar uimhir [[Biosmat|83]] nó níos airde.<ref> CRC Handbook (2002).</ref>
Bíonn tionchar ag an gcóimheas prótón go neodrón ar chobhsaíocht na n-iseatóp, agus freisin ag láithreacht “uimhreacha draíochta” áirithe de neodróin nó prótóin a léiríonn scealla candamacha dúnta agus líonta. Freagraíonn na scealla candamacha seo do shraith leibhéal fuinnimh laistigh de shamhail an núicléis adamhaigh; Tugann scealla líonta, mar an sceall líonta de 50 prótón i gcás stáin, cobhsaíocht neamhghnách don núiclíd. As na 252 núiclíd chobhsaí ar a dtugtar, níl ach ceithre cinn acu le corr-uimhir prótón agus corr-uimhir neodrón: [[Deoitéiriam|hidrigin-2]] (deoitéiriam), litiam-6, bórón-10 agus nítrigin-14. Chomh maith leis sin, níl ach leathré thar billiún bliain ag ceithre corr-corr núiclíd radaighníomhach a tharlaíonn go nádúrtha : potaisiam-40, vanaidiam-50, tantalam-138 agus tantalum-180m. Tá an chuid is mó de núicléis corr-corr an-éagobhsaí maidir le béite-mheath, toisc go bhfuil na táirgí meatha cothrom- cothrom, agus dá bhrí sin tá siad faoi cheangal níos láidre, mar gheall ar éifeachtaí péireála núicléacha.<ref> Krane, K. (1988). Introductory Nuclear Physics. John Wiley & Sons. pp. 68. ISBN 978-0-471-85914-7.</ref>
===Mais ===
{{Main|Mais adamhach | maisuimhir}}
Tagann an chuid is mó de mhais adamh ó na prótóin agus na neodróin a bhíonn istigh ann. Tugtar an [[Maisuimhir|mhaisuimhir]] ar líon iomlán na gcáithníní seo (ar a dtugtar "núicléóin") in adamh ar leith. Is slánuimhir dearfach agus éadoiseach (in ionad toise maise maise a bheith aici) í, toisc go gcuireann sí comhaireamh in iúl. Sampla d’úsáid maisuimhreach is ea "carbón-12," ina bhfuil 12 núicléas (sé phrótón agus sé neodrón).
Is minic a chuirtear [[mais dho-athraitheach|mais iarbhír an adaimh ar fos]] in iúl i ndaltúin (Da), ar a dtugtar an t-aonad maise adamhaí aontaithe (u) freisin. Sainmhínítear an t-aonad seo mar an dóú cuid déag de mhais adamh neodrach saor de charbón-12, atá thart ar 1.66 × 10−27 kg.<ref> Mills, Ian; Cvitaš, Tomislav; Homann, Klaus; Kallay, Nikola; Kuchitsu, Kozo (1993). Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (2nd ed.). Oxford: International Union of Pure and Applied Chemistry, Commission on Physiochemical Symbols Terminology and Units, Blackwell Scientific Publications. p. 70. ISBN 978-0-632-03583-0. OCLC 27011505.</ref> Tá meáchan adamhach 1.007825 Da <ref> Chieh, Chung (22 January 2001). "Nuclide Stability"</ref> ag hidrigin-1 (an t-iseatóp is lú hidrigine arb í an núiclíd leis an mais is ísle í freisin. Tugtar an [[Mais adamhach|mhais adamhach]] ar luach na huimhreach seo. Bíonn mais adamhach ag adamh ar leith tuairim is cothrom (laistigh de 1%) lena mhais-uimhir oiread an aonaid mhais adamhach (mar shampla tá mais nítrigine-14 thart ar 14 Da), ach ní slánuimhir í an uimhir seo ach amháin (de réir sainmhínithe) i gcás carbóin-12.<ref> "Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements". National Institute of Standards and Technology. </ref> Is é an t-adamh cobhsaí is troime na luaidhe-208, le mais 207.9766521 Da.<ref> Audi, G.; Wapstra, A.H.; Thibault, C. (2003). "The Ame2003 atomic mass evaluation (II)" (PDF). Nuclear Physics A. 729 (1): 337–676. Bibcode:2003NuPhA.729..337A. doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.003 </ref>
Toisc go bhfuil fiú na hadaimh is ollmhó i bhfad ró-éadrom le bheith ag obair leo go díreach, úsáideann ceimiceoirí aonad na [[mól]] ina ionad. Bíonn an líon céanna adamh i gcónaí ag mól amháin d’aon dúil (thart ar 6.022 × 1023). Roghnaíodh an uimhir seo ionas go mbeidh mais adamhach 1 u ag dúil, beidh mais gar do ghram amháin ag mól d'adamh den dúil sin. Mar heall ar an sainmhíniú ar an aonad maise adamhaí aontaithe, tá mais adamhach de 12 Da ag gach adamh carbóin-12, agus mar sin tá meáchan 0.012 kg ag mól d'adamh carbóin-12.<ref name=iupac>{{cite book
|last=Mills
|first=Ian
|author2=Cvitaš, Tomislav
|author3=Homann, Klaus
|author4=Kallay, Nikola
|author5=Kuchitsu, Kozo
|title=Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry
|publisher=[[International Union of Pure and Applied Chemistry]], Commission on Physiochemical Symbols Terminology and Units, Blackwell Scientific Publications
|location=Oxford
|edition=2nd
|year=1993
|isbn=978-0-632-03583-0
|oclc=27011505
|url=https://archive.org/details/quantitiesunitss0000unse/page/70
|page=[https://archive.org/details/quantitiesunitss0000unse/page/70 70]
}}</ref>
=== Cruth agus méid ===
{{Main| Ga adamhach }}
Níl teorainn sheachtrach shainithe ag adamh, mar sin de ghnáth déantar cur síos ar a gcuid toisí i dtéarmaí [[ga adamhach]]. Is tomhas é seo ar an bhfad a shíneann scamall na leictreon ón núicléas.<ref name=Ghosh02>{{cite journal | author = Ghosh, D.C. |author2= Biswas, R. | title = Theoretical calculation of Absolute Radii of Atoms and Ions. Part 1. The Atomic Radii | journal = Int. J. Mol. Sci. | volume = 3 |issue= 11 | pages = 87–113 | year = 2002 | doi=10.3390/i3020087| doi-access = free }}</ref> Glacann sé leis seo go bhfuil cruth sféarúil ag an adamh, nach ngéilltear dó ach d’adamh i bhfolús nó i saorspás. Is féidir gathanna adamhacha a dhíorthú ó na faid idir dhá núicléas nuair a cheanglaítear an dá adamh i [[Nasc ceimiceach|naisc cheimiceacha]]. Athraíonn an ga de réir shuíomh an adaimh ar an gcairt adamhach, an cineál naisc cheimiceach, líon na n-adamh comharsanachta ([[uimhir chomhordúcháin]]) agus airí na [[meicnic chandamach]] ar a dtugtar an [[Guairne|ghuairne]].<ref> Shannon, R.D. (1976). "Revised effective ionic radii and systematic studies of interatomic distances in halides and chalcogenides" (PDF). Acta Crystallographica A. 32 (5): 751–767. Bibcode:1976AcCrA..32..751S. doi:10.1107/S0567739476001551 </ref> Ar [[Tábla peiriadach|thábla peiriadach]] na ndúl, is gnách go méadaíonn méid an adaimh agus nuair a bhogann duine síos na colúin, ach laghdaíonn sé agus duine ag bogadh trasna sraitheanna (clé go deas).<ref> Dong, Judy (1998). "Diameter of an Atom". The Physics Factbook. Archived </ref> Dá bhrí sin, is é héiliam an t-adamh is lú le ga 32 [[Picometre|pm]], agus is [[caeisiam]] ceann de na cinn is mó ag 225 [[Picometre|pm]].<ref> Zumdahl, Steven S. (2002). Introductory Chemistry: A Foundation (5th ed.). Houghton Mifflin. ISBN 978-0-618-34342-3. OCLC 173081482</ref>
Nuair a chuirtear a leithéid agus [[Réimse leictreach|réimsí leictreacha]] faoi fhórsaí seachtracha, féadfaidh cruth adamh imeacht ó shiméadracht sféarúil. Braitheann an dífhoirmiú ar mhéid an réimse agus ar an cineál fithiseáin de na leictreoin san sceall seachtrach, mar a thaispeántar le cúinsí [[Grúptheoiric|grúptheoiriciúla]]. D’fhéadfaí diallais asféarúla a fháil, mar shampla, i g[[Criostal|criostail]], áit a bhféadfadh réimsí móra criostail-leictreacha tarlú ag láithreáin laitíse [[Criostalstruchtúr |siméadrachta íseal]]. Taispeánadh go bhfuil dífhoirmíochtaí suntasacha [[Éileapsóideach|éileapsóideach]] le haghaidh ian sulfair <ref name=pssb2008>{{cite journal | author = Birkholz, M. |author2= Rudert, R. | title = Interatomic distances in pyrite-structure disulfides – a case for ellipsoidal modeling of sulfur ions] | journal = Physica Status Solidi B | volume = 245 |issue= 9 | pages = 1858–1864 | year = 2008 | doi = 10.1002/pssb.200879532 | bibcode=2008PSSBR.245.1858B}}</ref> agus iain [[Calcaigin|chailcigin]] <ref> Birkholz, M. (2014). "Modeling the Shape of Ions in Pyrite-Type Crystals". Crystals. 4 (3): 390–403. doi:10.3390/cryst4030390 </ref> i gcomhdhúile de chineál [[Pirít|pirít]].
Tá toisí adamhacha na mílte uair níos lú ná tonnfhaid [[Solas|an tsolais]] (400-700 nm) agus mar sin ní féidir iad a fheiceáil ag baint úsáide as [[Micreascóp solais|micreascóp optúil]], cé gur féidir adamh aonair a fheiceáil ag baint úsáide as [[leictreonmhicreascóp scanacháin]]. Chun beagmhéide an adaimh a shamhlú, meas go bhfuil gruaig dhaonna tipiciúil thart ar 1 mhilliún adamh carbóin ar leithead.<ref> Staff (2007). "Small Miracles: Harnessing nanotechnology". Oregon State University. </ref>
Tá thart ar 2 seisilliún (2*10<sup>22</sup>) adamh ocsaigine i mbraon amháin uisce, agus dhá oiread an líon sin d'adaimh hidrigine.
<ref>{{cite book
|last=Padilla|first=Michael J.
|author2=Miaoulis, Ioannis|author3= Cyr, Martha|year = 2002
|title = Prentice Hall Science Explorer: Chemical Building Blocks
|publisher = Prentice-Hall, Inc.
|location = Upper Saddle River, New Jersey
|isbn = 978-0-13-054091-1
|oclc=47925884|page=32
|quote=There are 2,000,000,000,000,000,000,000 (that's 2 sextillion) atoms of oxygen in one drop of water—and twice as many atoms of hydrogen.}}</ref> I n[[diamant]] le carat amháin, agus mais de (2*10<sup>-4</sup>) adamh ocsaigine, bíonn thart ar 10 seisilliún (10<sup>22</sup>) adamh [[Carbón|carbóin]]. Dá ndéanfaí úll a mhéadú go méid an Domhain, bheadh na hadaimh san úll thart ar mhéid an úill bhunaidh.<ref>{{cite book
|last=Feynman|first=Richard|year=1995|author-link=Richard Feynman
|title=Six Easy Pieces|publisher=The Penguin Group
|isbn=978-0-14-027666-4
|oclc=40499574|page=5}}</ref>
=== Meath radaighníomhach ===
{{Main|Meath radaighníomhach}}
[[File:Isotopes and half-life.svg|right|thumb|Taispeánann an léaráid seo [[leathré]] (T <sub> ½ </sub>) iseatóp éagsúil le Z prótón agus N neodrón. ]]
Is é is meath radaighníomhach ann ná ceann de na próisis éagsúla a bhíonn ar siúl i núicléis na n-adamh [[Meath radaighníomhach|radaighníomhach]] le núicléis níos cobhsaí a dhéanamh díobh. Nuair atá an núicléas radaighníomhach ag iompú ina núicléas níos cobhsaí, nó ag glacadh céime i dtreo na cobhsaíochta de réir [[Meathshlabhra|an mheathshlabhra]], astaítear [[Cáithnín fo-adamhach|cáithnín]] nó [[Candam|candam]] radaíochta de cheann de na cineálacha a bhfuil an radaíocht ianaitheach (an radaíocht radaighníomhach) comhdhéanta astu.
Is iad na cineálacha meatha radaighníomhacha is coitianta ná: <ref>{{cite book
|last=L'Annunziata<!-- Note: the single quote mark before the name is correct. -->
|first=Michael F.
|year=2003|title=Handbook of Radioactivity Analysis
|url=https://archive.org/details/handbookradioact00lann|url-access=limited|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-436603-9
|oclc=16212955|pages=[https://archive.org/details/handbookradioact00lann/page/n22 3]–56}}</ref>
* [[Alfa-mheath]]: cuirtear an próiseas seo ar siúl nuair a astaíonn an núicléas cáithnín alfa, ar núicléas héiliam é atá comhdhéanta de dhá phrótón agus dhá neodrón. Dúil nua le h[[Uimhir adamhach|uimhir adamhach]] níos ísle is toradh an astaíocht seo.
* [[Béite-mheath]] (agus [[leictreonghabháil]]): rialaíonn an t-idirghníomhú lag na próisis seo, agus eascraíonn siad as claochlú neodrón go prótón, nó prótón ina neodrón. Tá astú leictreon agus antaineoidríonó ag gabháil leis an trasdul neodrón go prótón, agus is é astú posatrón agus neoidríonó is cúis le trasdul [[posatrón]] go [[neoidríonó]] (ach amháin i leictreonghabháil). Tugtar béite-cháithníní ar astaíochtaí leictreon nó positron. Méadaíonn nó laghdaíonn béite-mheath uimhir adamhach an núiclis faoi a haon. Tá leictreonghabháil níos coitianta ná astú posatrón, toisc go dteastaíonn níos lú fuinnimh uaidh. Sa mheath den chineál seo, glacann an núicléas leictreon, seachas posatrón astaithe ón núicléas. Astaítear neodrón sa phróiseas seo fós, agus athraíonn prótón go neodrón.
Gáma-mheath: eascraíonn an próiseas seo as athrú ar leibhéal fuinnimh an núicleis go staid níos ísle, as a dtagann astú radaíochta leictreamaighnéadaí. Is gnách go dtarlaíonn staid flosctha núicléis a mbíonn de thoradh air gáma-astuithe tar éis astaíocht alfa nó cáithnín béite. Dá bhrí sin, is gnách go leanann gáma-mheath alfa-mheath nó béite-mheath.
===Móimint mhaighnéadach===
{{Main| Móimint mhaighnéadach }}
Airí [[maighnéad]], sruthanna ag rith i gcornaí is cáithníní luchtaithe ag guairneáil, a chinneann an [[Casmhóimint|chasmhóimint]] a fheidhmíonn floscdhlús, B, [[réimse maighnéadach]] ar an gcóras. Úsáidtear an [[Siombail|tsiombail]] μ di, a thomhaistear san aonad A m<small><sup>2</sup></small> ([[aimpéar]]·méadar cearnach), agus is ionann an t-aonad seo is J T<small><sup>-1</sup></small> (giúl in aghaidh teisle). Is cainníocht veicteoireach í seo, a dtugtar ''móimint dhépholach mhaighnéadach'' uirthi freisin. Is í an chasmhóimint (torc) Γ = μ B sinθ, nuair is í θ an uillinn idir treo B is treo μ. Bíonn móimint mhaighnéadach ag cáithnín luchtaithe (cosúil le [[Leictreon|leictreoin]] is prótóin) atá ag guairneáil, agus iompraíonn sé mar a bheadh corna sruthiompartha ann. Bíonn móimint mhaighnéadach fiú ag [[neodrón]], nach bhfuil lucht glan aige, mar go mbíonn sé comhdhéanta as foluchtanna atá ag guairneáil. Tagann móimintí maighnéadacha neodrón i bhfeidhm i dturgnaimh díraonta neodrón. Ar an dóigh chéanna, bíonn móimintí maighnéadacha ag núicléis adamhacha, agus tagann siad seo i bhfeidhm in [[athshondas núicléach maighnéadach]]. Mar an gcéanna, in adaimh áirithe ní chealaíonn móimintí maighnéadacha éagsúla na leictreon, a éiríonn óna gcuid guairní nó gluaisní timpeall an núicléis, a chéile. Mar sin, bíonn móimint mhaighnéadach ghlan ag a leithéid d'adamh, agus is é seo bunús na n-airíonna maighnéadacha ábhar toirtiúil, [[paramaighnéadas]] is [[fearómaighnéadas]]. I gcás maighnéid a chuirtear i réimse maighnéadach, feidhmíonn fórsa an réimse chun iomláine na bhfomhóimintí uile, agus mar sin, poil an mhaighnéid, a ailíniú i dtreo an réimse. Is mar seo a oibríonn compás. Luainíonn cáithníní luchtaithe atá ag guairneáil taobh istigh den ábhar, agus iad suite i réimse maighnéadach, sa treo chéanna le treo a nguairneála (arb ionann é agus treo a móimintí maighnéadacha). Bíonn an [[luainíocht]] seo thart ar threo an réimse sheachtraigh.
=== Leibhéil fuinnimh ===
[[Image:Atomic orbital energy levels.svg|thumb|right|Is leor leibhéil fuinnimh na leictreon seo (ní de réir scála) chun staid adamh suas go [[Caidmiam|caidmiam]] (5s<sup>2</sup> 4d<sup>10</sup>) a áireamh go cuimsitheach. Ná déan dearmad go bhfuil fiú barr na léaráide níos ísle ná staid leictreon neamhcheangailte.]]
Tá [[fuinneamh poitéinsiúil]] leictreoin in adamh [[Uimhir dhiúltach|diúltach]] i dtaca leis an uair a théann an [[fad]] ón núicléas [[Teorainneacha a bhaineann le héigríoch|go héigríoch]]; sroicheann a spleáchas ar [[Suíomh (céimseata)|shuíomh]] an leictreon go [[Uasmhéideanna agus íosmhéideanna|íosmhéid]] taobh istigh den núicléas, a bheag nó a mhór i g[[Comhréireacht (matamaitic)|comhréire]] inbhéartach leis an bhfad. Sa tsamhail chandamach-mheicniúil, ní féidir le leictreon ceangailte ach sraith [[Staid chandamach|staideanna]] atá dírithe ar an núicléas a shealbhú, agus freagraíonn gach staid do leibhéal sonrach fuinnimh; féach cothromóid am-neamhspleách [[Erwin Schrödinger|Schrödinger]], le haghaidh míniú teoiriciúil. Is féidir leibhéal fuinnimh a thomhas [[Fuinneamh ianúcháin|de réir na méide fuinnimh is gá chun an leictreon a neamhcheangal ón adamh]], agus tugtar é de ghnáth in aonaid leictreonvoltaí (eV).
Tugtar an bhunstaid ar an staid is ísle den leictreon ceangailte, .i. staid chónaitheach, agus bíonn staid fhlosctha mar thoradh ar aistriú leictreon go leibhéal níos airde. Méadaíonn fuinneamh an leictreoin in éineacht le n toisc go méadaíonn meánfhad an núicléis. Ní de bharr [[Poitéinseal leictreach|phoitéinsil leictreastataigh]] an núicléis is cúis le spleáchas na candamuimhreach asamataí fuinnimh ar ℓ, ach trí idirghníomhaíocht idir leictreoin.
Ionas gur féidir le leictreon trasnú idir dhá staid éagsúla, .i. [[bunstaid]] go dtí an chéad [[staid fhlosctha]], caithfidh sé [[fótón]] a ionsú nó a astú ag fuinneamh a mheaitseálann an difríocht i bhfuinneamh poitéinsiúil na leibhéal sin, de réir samhla [[Niels Bohr]], gur féidir a ríomh go beacht le [[cothromóid Schrödinger]]. Léimeann leictreoin idir fithiseáin ar bhealach cosúil le cáithníní. Mar shampla, má bhuaileann fótón amháin na leictreoin, ní athraíonn ach leictreon amháin as an bhfitis ina bhfuil sé mar fhreagairt ar an bhfótón; féach [[Fithiseáin adamhacha |airíonna leictreon]].
Tá fuinneamh fótóin astaithe comhréireach lena [[Minicíocht|mhinicíocht]], agus mar sin feictear na leibhéil shonracha fuinnimh seo mar bhandaí ar leith sa [[Speictream leictreamaighnéadach|speictream leictreamaighnéadach]].<ref> Fowles, Grant R. (1989). Introduction to Modern Optics. Courier Dover Publications. pp. 227–233. ISBN 978-0-486-65957-2. OCLC 18834711</ref> Tá speictream saintréitheach ag gach dúil ag brath ar a lucht núicléach, na foscealla líonta le leictreoin, na hidirghníomhaíochtaí leictreamaighnéadacha idir na leictreoin agus fachtóirí eile.<ref> Martin, W.C.; Wiese, W.L. (May 2007). "Atomic Spectroscopy: A Compendium of Basic Ideas, Notation, Data, and Formulas". National Institute of Standards and Technology. </ref>
[[File:Fraunhofer lines.svg|right|thumb|upright=1.5|Sampla de línte ionsúcháin i speictream]]
Nuair a théann speictream leanúnach fuinnimh trí ghás nó plasma, d'fhéadadh lectreon i bhfithis ar leith cuid den fhuinneamh sin a ionsú agus imeacht as an bhfithis ina bhfuil sé go dtí fithis ina bhfuil leibhéal fuinnimh níos airde. Deirtear go bhfuil an leictreon i riocht flosctha ansin. Tamall an-ghearr ina dhiaidh sin, titeann an leibhéal fuinnimh sa leictreón, fileann se ar a bhunleibhéal fuinnimh agus tigann sé amach méid fuinnimh atá cothrom leis an difríocht idir an dá leibhéal. Bíonn dath ae leith ag solas de mhiníocht ar leith agus feictear mar líne é ma spréitear le priosma nó le gríl díraona é.
Ós rud é go bhfuil fithisí ar leith san adamh ar féidir le leictreon aistrriú eatarthu, astaítear minicíochtaí ar leith agus cruthaítear línte se dhathanna cinnte ar leith, de réir sin. Bíonn líon difriúil leictreon i bhfithísí difriúla in adaimh dhifriúla. Astaíonn gach adamh sraith ar leith minicíochtaí dá réir sin .i. bíonn [[Líne speictreach|línte speictreacha]] sainiúil ar leith ag gach ceann se na dúile difriúla.
Ligeann tomhais speictreascópacha ar neart agus leithead na línte speictreacha adamhacha comhdhéanamh agus airíonna fisiceacha substainte a chinneadh.<ref> "Atomic Emission Spectra – Origin of Spectral Lines". Avogadro Web Site. Archived from the original </ref>
Nochtann grinnscrúdú ar na línte speictrim go bhfuil scoilteanna sa mhínstruchtúr ag cuid acu. Tarlaíonn sé seo mar gheall ar chúpláil leictreonghuairne, ar idirghníomhaíocht í idir guairne agus gluaisne an leictreon is forimeallaí.<ref>Fitzpatrick, Richard (16 February 2007). "Fine structure".http://farside.ph.utexas.edu/teaching/qm/lectures/node55.html</ref> Nuair a bhíonn adamh i réimse maighnéadach seachtrach, roinntear línte speictrim ina dtrí chomhpháirt nó níos mó; feiniméan ar a dtugtar an [[Iarmhairt Zeeman|iarmhairt Zeeman]]. Is é is cúis leis seo ná idirghníomhú an réimse mhaighnéadaigh le móimint mhaighnéadach an adaimh agus na leictreoi a ngabhann leis. Is féidir le [[Réimse leictreach|réimse leictreach]] seachtrach a bheith ina chúis inchomparáide le scoilteadh agus aistriú línte speictrim, trí leibhéil fuinnimh leictreon a mhodhnú, feiniméan ar a dtugtar iarmhairt Stark.<ref> Beyer, H.F.; Shevelko, V.P. (2003). Introduction to the Physics of Highly Charged Ions. CRC Press. pp. 232–236. ISBN 978-0-7503-0481-8. OCLC 47150433
</ref>
Má tá leictreon ceangailte i riocht flosctha, is féidir le fótón a hidirghníomhaíonn leis an bhfuinneamh ceart [[Astú spreagtha|astú spreagtha]] fótóin a bhfuil leibhéal fuinnimh meaitseála aige. Chun go dtarlóidh sé seo, caithfidh an leictreon titim go staid fuinnimh níos ísle a bhfuil difríocht fuinnimh aige a mheaitseálann fuinneamh an fhótóin idirghníomhaigh. Bogann an fótón astaithe agus an fótón idirghníomhach as go comhthreomhar agus le pasanna meaitseála. Is é sin, déantar patrúin tonnta an dá fhótón a shioncronú. Úsáidtear an t-airí fisiceach seo chun [[Léasar|léasair]] a dhéanamh, ar féidir leo léas comhleanúnach d'fhuinneanh solais a astú i mbanda minicíochta cúng.<ref>Watkins, Thayer. "Coherence in Stimulated Emission". San José State University. Archived</ref>
=== Fiús agus iompraíocht nasctha ===
{{Main| Fiús (ceimic)| nasc ceimiceach }}
Is éard is fiús ann ná an oiread nasc ceimiceach is féidir le hadamh amháin a dhéanamh le hadaimh nó móilíní eile.<ref> IUPAC, Compendium of Chemical Terminology https://goldbook.iupac.org/terms/view/V06588</ref> Tomhas is ea é ar chumas nasctha adaimh nó dúile. Tugtar an fiús-sceall ar an leictreonsceall is seachtraí d'adamh ina staid neamhcheangailte, agus tugtar [[Fiúsleictreon|fiúsleictreoin]] ar na leictreoin sa sceall sin. Cinneann líon na bhfiúsleictreon an iompraíocht nasctha le hadaimh eile. Is iondúil go n-imoibríonn adaimh lena chéile ar bhealach a líonann (nó a fholmhaíonn) a gcuid fiús-sceall seachtrach.<ref> Reusch, William (16 July 2007). "Virtual Textbook of Organic Chemistry". Michigan State University.</ref> Taispeánann go leor dúl fiúsanna iolracha, nó claonadh chun líon éagsúil leictreon a roinnt i gcomhdhúile éagsúla. Dá bhrí sin, bíonn [[Nasc ceimiceach|nascáil cheimiceach]] idir na dúile seo i go leor cineálacha comhroinnte leictreon atá níos mó ná aistriú leictreon simplí. I measc na samplaí tá an dúil carbón agus na [[Comhdhúil orgánach|comhdhúile orgánacha]].<ref>"Covalent bonding – Single bonds". chemguide. 2000.</ref>
Is minic a thaispeántar na [[Dúil cheimiceach|dúile ceimiceacha]] i dtábla peiriadach a leagtar amach chun airíonna ceimiceacha athfhillteacha a thaispeáint, agus cruthaíonn na dúile a bhfuil an líon céanna fiúsleictreon iontu grúpa atá ailínithe sa cholún céanna den tábla. (Freagraíonn na sraitheanna cothrománacha do sceall candamach leictreon a líonadh.) Tá a sceall seachtrach líonta go hiomlán le leictreoin ag na dúile ar thaobh na láimhe deise den tábla, agus tugtar [[Triathghás|triathgháis]] orthu mar thoradh.<ref> Husted, Robert; et al. (11 December 2003). "Periodic Table of the Elements". Los Alamos National Laboratory.</ref><ref> Baum, Rudy (2003). "It's Elemental: The Periodic Table</ref>
=== Staideanna ===
{{Main|Staideanna an Damhna|Pas (damhna)}}
[[Íomhá:Bose_Einstein_condensate.png|deas|mion|Grafaic a léiríonn comhdhlúthán Bose-Einstein a dhéanamh.]]
Faightear go leor adamh i staideanna éagsúla damhnaí atá ag brath ar na dálaí fisiciúla, amhail [[teocht]] agus [[brú]]. Trí na dálaí a athrú, agus ina [[Solad|sholad]], ina [[leacht]], ina [[Gás|ghás]] nó ina [[Plasma (fisic)|phlasma]], sin na ceither sraid dhifriúla ina mbíonn damhna ar fáil.<ref>{{cite book|last=Goodstein|first=David L.|year=2002|title=States of Matter|url=https://archive.org/details/statesmatter00good_082|url-access=limited|publisher=Courier Dover Publications|isbn=978-0-13-843557-8|pages=[https://archive.org/details/statesmatter00good_082/page/n445 436]–438}}</ref> Laistigh den staid, is féidir damhna a bheith ann in [[Allatrópacht|allotróip]] éagsúla. Sampla de seo is ea carbón soladach, ar féidir leis a bheith ann mar [[Graifít|ghraifít]] nó mar [[Diamant|dhiamant]]. Tá allotróip ghásacha ann freisin, mar shampla [[dé-ocsaigin]] agus [[ózón]].
Ag teochtaí gar don [[dearbhnialas]], is féidir le hadaimh comhdhlúthán Bose-Einstein a chruthú, agus ag an bpointe sin bíonn éifeachtaí meicniúla chandamach le feiceáil ar scála macrascópach,<ref> Myers, Richard (2003). The Basics of Chemistry. Greenwood Press. p. 85. ISBN 978-0-313-31664-7. OCLC 50164580 </ref><ref> Staff (9 October 2001). "Bose–Einstein Condensate: A New Form of Matter". National Institute of Standards and Technology. </ref> nach mbreathnaítear de ghnáth ach ar an scála adamhach. Ansin iompraíonn an bailiúchán adamh sárfhuaraithe seo mar sháradamh amháin, rud a d’fhéadfadh seiceálacha bunúsacha a dhéanamh ar iompar meicniúil chandamach.<ref>Colton, Imogen; Fyffe, Jeanette (3 February 1999). "Super Atoms from Bose–Einstein Condensation". The University of Melbourne</ref>
=== Sainaithint ===
[[ÍOmhá:Atomic resolution Au100.JPG|thumb|Íomhá d’atógáil dromchla ar dhromchla glan Óir (Au (100)), mar a léirítear í trí
thollánmhicreascóp scanacháin.]]
Cé go bhfuil adaimh róbheag le feiceáil, cuireann gléasanna mar an tollánmhicreascóp scanacháin(TMS) ar chumas iad a léirshamhlú ar dhromchlaí solad. Úsáideann an micreascóp feiniméan an [[Tollánú candamach|tollánaithe chandamaigh]], a ligeann do cháithníní dul trí bhacainn a bheadh dosháraithe sa pheirspictíocht chlasaiceach. Gearrann na leictreoin tollán tríd an bhfolús idir dhá leictreoid claonta, ag soláthar srutha tollánaithe atá ag brath go heaspónantúil ar a scaradh. Is rinn ghéar é leictreoid amháin a chríochnaíonn go hidéalach le hadamh amháin. Ag gach pointe de scanadh an dromchla coigeartaítear airde na rinne chun an tsrutha a choinneáil ag luach socraithe. Léirmhínítear an méid a ghluaiseann an rinn chuig an dromchla agus uaidh mar an próifíl airde. I gcomhair laofachta ísle, déanann an micreascóp íomhá de na fithiseáin leictreon mheánaithe thar leibhéil fuinnimh atá pacáilte go dlúth - staid-dlúis áitiúil gar do leibhéal Fermi.<ref> "The Nobel Prize in Physics 1986". The Nobel Foundation.</ref><ref> Jacox, Marilyn; Gadzuk, J. William (November 1997). "Scanning Tunneling Microscope". National Institute of Standards and Technology.</ref> Mar gheall ar na faid atá i gceist, caithfidh an dá leictreoid a bheith thar a bheith cobhsaí; ní féidir ach peiriadachtaí a thabhairt faoi deara a fhreagraíonn d'adamh aonair. Níl an modh leis féin sonrach go ceimiceach, agus ní féidir leis na speicis adamhacha atá ar an dromchla a aithint.
Is féidir adaimh a aithint go héasca de réir a maise. Má dhéantar adamh a [[Ian|ianú]] trí cheann dá leictreon a bhaint, lúbfaidh a ruthag nuair a théann sé trí [[réimse maighnéadach]]. Cinneann mais an adaimh an ga trína ndéantar ruthag an iain mhaighnéadaigh a iompú ag an [[Réimse maighnéadach|réimse maighnéadach]] a iompú. Úsáideann an [[Mais-speictriméadar|mais-speictriméadar]] an prionsabal seo chun cóimheas maise-le-lucht na n-ian a thomhas. Má tá iseatóip iomadúla i sampla, is féidir leis an mais-speictriméadar cion gach iseatóp sa sampla a chinneadh trí dhéine na bíomaí éagsúla ian a thomhas. I measc na dteicnící chun adamh a ghalú tá speictreascópacht astaíochta adamhach plasma (Béarla:Inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy) agus teascóg mhaighnéadeach cúpláilte go hionduchtach (Béarla: inductively coupled plasma mass spectrometry), an dá cheann acu a úsáideann plasma chun samplaí a ghalú le haghaidh anailíse.<ref> Jakubowski, N.; Moens, Luc; Vanhaecke, Frank (1998). "Sector field mass spectrometers in ICP-MS". Spectrochimica Acta Part B: Atomic Spectroscopy. 53 (13): 1739–1763. Bibcode:1998AcSpe..53.1739J. doi:10.1016/S0584-8547(98)00222-5</ref>
===Néal leictreon ===
Meallann an fórsa leictreamaighnéadach na leictreoin in adamh chuig na prótóin sa núicléas. Ceanglaíonn an fórsa seo na leictreoin taobh istigh san log poitéinsiúil leictreastatach, timpeall an núicléis níos lú,
rud a chiallaíonn go bhfuil foinse fuinnimh sheachtrach ag teastáil chun go n-éalóidh an leictreon. Dá ghaire a bhíonn leictreon don núicléas, is ea is mó an fórsa aomthach. Dá bhrí sin, teastaíonn níos mó fuinnimh ó leictreoin atá nasctha gar don log poitéinsil chun éalú ná mar a theastaíonn ó leictreoin atá suite níos faide amach.
==Naisc sheachtracha==
*Físeáin Eolaíochta - Struchtúr an Adaimh. https://www.cogg.ie/aiseanna-iar-bhunscoile/fiseain-eolaiochta/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418093113/https://www.cogg.ie/aiseanna-iar-bhunscoile/fiseain-eolaiochta/ |date=2021-04-18 }}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}{{Stumpa}}
[[Catagóir:Damhna]]
[[Catagóir:Ceimic]]
[[Catagóir:Fisic]]
[[Catagóir:Fisic núicléach]]
3xk4a1wisouk2q057vunsuss6syrjf2
An Éigeandáil
0
7069
1329627
1326918
2026-10-10T08:32:13Z
~2026-49385-11
77045
/* Neodracht na hÉireann */ Ceart na gramadaí
1329627
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
'''An Éigeandáil''', nó '''Ré na Práinne''', a thugtar ar bhlianta an [[Dara Cogadh Domhanda]] in [[Éire|Éirinn]] (1939–1945). Bhí [[Tuaisceart Éireann]] ag glacadh páirte sa [[cogadh|chogadh]] ar nós na [[An Ríocht Aontaithe|Ríochta Aontaithe]] go léir, ach d'fhan an chuid eile den [[oileán]] — an stát ó dheas, ar tugadh [[Saorstát Éireann]] air go dtí 1937 — taobh amuigh den chogadh go hoifigiúil. Mar sin féin, ba neodracht bhréige í ar a lán slite má chuimhnítear ar an bhfaisnéis mhíleata a thugadh rialtas na hÉireann don Bhreatain agus ar an líon mór fear ón stát ó dheas a liostáil i bhfórsaí armtha na Breataine. D’fhág an cogadh a rian ar gheilleagar an Stáit agus bhí ciondáil ann.
Ar an [[19 Feabhra]] [[1939]], dúirt de Valera go mbeadh Éire neodrach (bhí a fhios ag an saol mór ag an am go raibh cúrsaí ag dul in olcas).<ref>[https://www.rte.ie/archives/2014/0219/505127-ireland-to-be-neutral-in-event-of-war-de-valera/ RTÉ]</ref> Deirtear uaireanta gue thosaigh Ré na Práinne nuair a achtaíodh an t[[Acht Comhachta Práinne, 1939|Acht Cumhachtaí Práinne]]<ref>i mBéarla, ''Emergency Powers Act''</ref> in [[Éire|Éirinn]] ar an [[3 Meán Fómhair]] [[1939]].
[[Íomhá:EIRE Sign Glengad Head near LOP 81.jpg|clé|mion|220px|[[Cionn Ghleann Gad]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.logainm.ie/111176.aspx|teideal=Glengad Head|údar=logainm.ie|dátarochtana=2024}}</ref> Scríobhadh "Éire" amach le linn Ré na Práinne ar eagla na heagla]][[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|clé|mion|220px]]
[[Íomhá:Éamon_de_Valera,_1946.jpg|clé|mion|302x302px|[[Éamon de Valera]], [[Taoiseach na hÉireann]], 1946]]
[[Íomhá:Gyles quay school children taken by John Finnegan..jpg|clé|mion|220px|Gyles Quay, [[Contae Lú]], 1940]]
== Na cúiseanna ==
Ar an 1 Meán Fómhair 1939, rinne saighdiúirí Gearmánacha ionradh ar an [[an Pholainn|bPolainn]], rud a chuir tús le cogadh leis an mBreatain, an Fhrainc agus tíortha eile. Ar an 2 Meán Fómhair dúirt de Valera le [[Dáil Éireann]] gurbh fhearr don tír a bheith neodrach. D’aontaigh formhór na Dála agus an phobail leis (cé go ndeachaigh a lán fear isteach i bhfórsaí na Breataine). Ghlac an rialtas smacht ar an ngeilleagar agus cuireadh cinsireacht dhian ar bun: cuireadh cosc ar eolas a fhoilsiú, mar shampla, ar líon na nÉireannach i bhfórsaí na Breataine nó ar stailceanna sa bhaile.<ref>Girvin, lgh 84 ar aghaidh.</ref> Ghníomhaigh de Valera féin mar Aire Gnóthaí Eachtracha.
D’fhág tosú an Dara Cogadh Domhanda an stát agus de Valera i bpráinn. Bhí an Bhreatain agus na Stáit Aontaithe ag cur brú ar Éirinn a bheith páirteach sa chogadh, nó ligean do na Comhghuaillithe na calaí a úsáid. Ach bhí cuid mhaith den phobal i gcoinne dul chun cainte leis an mBreatain agus roinnt acu báúil leis an nGearmáin dá bharr. B’fhearr le de Valera an neodracht, cé gur cuireadh i bhfeidhm í ar bhealach a chuaigh chun sochair do na Comhghuaillithe níos mó ná don Ghearmáin.
Bhí rialtas na Breataine sásta Éire aontaithe a ghealladh ach cabhair a fháil ó Éirinn. Dhiúltaigh de Valera don tairiscint ar eagla na conspóide a leanfadh sa bhaile í. Chomh maith leis sin, shíl an rialtas, faoi anáil Joseph Walshe, Rúnaí Gníomhach na Roinne Gnóthaí Eachtracha, go mbuafaí ar an mBreatain.<ref>[http://www.difp.ie/viewdoc.asp?DocID=3196 Memorandum, Walshe to de Valera from Joseph P. Walshe to Joseph P. Walshe – 21 June 1940] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150222224921/http://www.difp.ie/viewdoc.asp?DocID=3196 |date=22 February 2015 }}, at the Documents on Irish Foreign Policy website</ref><ref>Girvin, lgh 124–125</ref> Mar sin féin, chuaigh Walshe agus an Coirnéal Liam Archer ón Rannóg Faisnéise Míleata i gcomhairle lena leithéidí i dTuaisceart Éireann faoi chosaint na hÉireann dá ndéanfadh na Gearmánaigh ionradh, agus rinneadh plean straitéiseach ginearálta le haghaidh gníomhaíocht Bhriotanach trasna na teorann “ar chuireadh”.
== Neodracht na hÉireann ==
{{Main|Neodracht na hÉireann}}
Sna 1930idí, d'fhógair [[Éamon de Valera]] go bhfanfadh an tír amach ón gcogadh, agus an tír ag cloí le polasaí dian na neodrachta. Chuir [[Winston Churchill]] agus rialtas na Breataine an-bhrú air dul chun cogaidh i gcoinne [[An Ghearmáin|na nGearmánach]]. Meastar go raibh de Valera ag iarraidh a thaispeáint don saol mór gur tír neamhspleách í Éire. Ach is féidir a rá nárbh fhíor-neodracht í in aon chor, ach "neodracht i bhfabhar na gComhghuaillithe"<ref>Scríobh [[Robert Fisk]] a thráchtas dochtúireachta ar neodracht na h[[Éire|Éireann]] le linn an [[Dara Cogadh Domhanda]] i g[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] i mBaile Átha Cliath</ref>. Mar shampla:
* Thug Rialtas na hÉireann cead do na Comhghuaillithe eitleáin a eitilt ón mbunáit mhíleata ag Caisleán Archdale ar Loch Éirne i g[[Contae Fhear Manach]] thar [[Dún na nGall|Dhún na nGall]] go dtí an fharraige mhór (ach ní raibh an dara roghas ag Rialtas na hÉireann).
* Cuireadh spiaireacht eachtrannach faoi chois. Chuaigh seirbhísí na hÉireann agus na Breataine i gcomhar le chéile agus fuair na húdaráis Bhriotanacha fógraí cuimsitheacha faoin aimsir san Atlantach; rinneadh cinneadh ionradh [[D-Day]] a dhéanamh de bharr fógra aimsire ó Chuan an Fhóid Duibh i g[[Contae Mhaigh Eo]].<ref>Duggan, lch 180</ref>
* Ligeadh saor aon aerchriú Briotanach a thuirling de thuairt, ach rinneadh Gearmánaigh a chur i ngéibheann.<ref>Fisk, lgh 176-177</ref> Bhí cead ag meicneoirí de chuid na gComhghuaillithe eitleáin a raibh damáiste déanta dóibh a thabhairt leo.
* Thug Rialtas na hÉireann cead don Ambasadóir Gearmánach [[Eduard Hempel]] úsáid a bhaint as tarchuradóir raidió a bhí in ann tuairisc a dhéanamh ar an aimsir, ar ghluaiseachtaí na dtrúpaí, agus ar thorthaí na ruathar buamála ar an mBreatain go dtí an bhliain 1943.
* Socraíodh scéim nua chun déileáil le píolótaí cogaidh agus lucht míleata eile a thuirling in Éirinn. Rinneadh idirdhealú idir trúpaí "oibríochta" a cuireadh faoi ghlas agus trúpaí "neamhoibríochta" ar scaoileadh saor leo. Ba nós leis na húdaráis stádas "neamhoibríochta" a thabhairt do thrúpaí na gComhghuaillithe agus iad a scaoileadh saor, ach san am céanna na trúpaí Gearmánacha a choinneáil faoi ghlas mar thrúpaí oibríochta.
* Liostáil 45,000 fear ón stát ó dheas i bhfórsaí armtha na gComhghuaillithe as a stuaim féin ([[Patrick Clancy]] agus a dheartháir [[Tom Clancy]] ina measc, iar-Óglaigh de chuid an IRA), agus ní dhearna rialtas de Valera a dhath lena stopadh, cé gur chuir sé cosc ar dhaoine roimhe sin páirt a ghlacadh i g[[Cogadh Cathartha na Spáinne]].
* Measann staraithe inniu go raibh idir 70,000 fear ó na Sé Chontae Fichead sna fórsaí Briotanacha, agus 50,000 - 52,000 as Tuaisceart Éireann.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Why did they fight for Britain? Irish recruits to the British forces, 1939-45|url=https://journals.openedition.org/etudesirlandaises/4451#|publisher=Presses universitaires de Rennes|journal=Études irlandaises|date=2015/juin/30|issn=0183-973X|pages=59–70|issue=40-1|doi=10.4000/etudesirlandaises.4451|language=en|author=Steven O’Connor}}</ref><ref>{{Cite book |last=Wylie |first=Neville |year=2002 |title=European Neutrals and Non-Belligerents During the Second World War |url=https://books.google.com/books?id=RNh3v8miC0kC&pg=PA301 |publisher=Cambridge University Press |page=301 |isbn=9780521643580 |access-date=16 October 2015 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816204636/https://books.google.com/books?id=RNh3v8miC0kC&pg=PA301 |url-status=live }}</ref>
* Ar an 2 Beataine 1945, shínigh Éamon de Valera leabhar comhbhróin Adolf Hitler in ambasáid (leagáideacht) na Gearmáine i mBaile Átha Cliath ar 58 Br=othar Northumberland. "De réir comhghnáis taidhleoireachta", a mhaígh De Valera ach an am, ach tharraing an eachtra conspóid ollmhór. Ghoill an meancóg ar bhallstáit an Chomhlathais go linn bhuí na gcaolán.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-corn-na-heireann-agus-caidreamh-taidhleoireachta-i.aspx|teideal=Corn na hÉireann agus Caidreamh Taidhleoireachta idir Éirinn agus an Astráil|údar=Bearnaí Ó Doibhlin|dáta=Bealtaine 2013|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2026-08-26}}</ref>
==Éire agus na Giúdaigh==
Ní raibh an dearcadh céanna ag gach Éireannach ar an gcogadh ná ar an drochíde a tugadh do na Giúdaigh. Bhí saontacht éigin le haithint ar chuid de na tuairimí, agus bhí frith-Ghiúdachas le fáil i Luimneach agus i gCill Chainnigh.<ref>Fisk, lgh 430–431.</ref>
Bhí a fhios ag de Valera go luath go raibh sléacht á dhéanamh ar Ghiúdaigh na hEorpa.<ref>Brian Girvin, “De Valera's Diplomatic Neutrality,” ''History Today'', '''56'''(3), p.50 (2006)</ref> In 1942 dúirt Raibí Herzog le de Valera go raibh Giúdaigh á marú de réir eagair sna campaí. Rinne an Taoiseach iarrachtaí ar ghrúpaí éagsúla a tharrtháil, go háirithe grúpaí ina raibh páistí, agus iad a thabhairt go hÉirinn. Ina measc bhí grúpa mór de Ghiúdaigh ón nGearmáin a bhí i ngéibheann in Vittel i limistéar Francach Vichy agus víosaí acu cheana i gcomhair tíortha difriúla i Meiriceá Theas. Bhí de Valera, in éineacht leis na hAirí Éireannacha i mBeirlín, i Vichy agus sa Vatacáin, ag iarraidh iad a thabhairt slán, agus Giúdaigh ón Iodáil, ón Ísiltír, ón Ungáir agus ón tSlóvaic a tharrtháil ina dhiaidh sin, ach theip orthu.<ref>Robert Tracy, “The Jews of Ireland,” ''Judaism: A Quarterly Journal of Jewish Life and Thought'', Samhradh 1999</ref>
Tar éis an chogaidh, ba dheacair do ghrúpaí Giúdacha aitheantas mar theifigh a fháil do pháistí Giúdacha, ach ní raibh constaic roimh cheithre chéad páiste Caitliceach ón Rheinland.<ref>Keogh, Dermot. ''Jews in Twentieth-Century Ireland: Refugees, Anti-Semitism, and the Holocaust''. Corcaigh: Cork University Press, 1998, lgh 209–210. ISBN 185918149X.</ref>
Dúirt an Roinn Dlí agus Cirt mar a leanas:
<blockquote>It has always been the policy of the Minister for Justice to restrict the admission of Jewish aliens, for the reason that any substantial increase in our Jewish population might give rise to an anti-Semitic problem.<ref>Department of Justice Memorandum 'Admission of One Hundred Jewish children' 28 April 1948.</ref></blockquote>
Ach rialaigh de Valera i gcoinne na Roinne agus tugadh 150 páiste Giúdach go hÉirinn in 1948. In 1946, thug carthanas Giúdach i [[Londain]] 100 páiste ón bPolainn chun Caisleán an Chluainín i g[[Contae na Mí]].<ref>[http://www.axt.org.uk/antisem/archive/archive2/ireland/ireland.htm Anti-semitism in Ireland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071121132915/http://www.axt.org.uk/antisem/archive/archive2/ireland/ireland.htm |date=21 November 2007 }} Institute for Jewish Policy Research and American Jewish Committee</ref>
==An Tuaisceart==
De réir mar a deir Thomas Hennessy ina leabhar ''The History of Northern Ireland'', bhí polaiteoirí ceannasacha Thuaisceart Éireann scanraithe as a meabhair ag [[Adolf Hitler|Hitler]], agus iad suite siúráilte go raibh an [[Naitsíochas]] ag iarraidh an [[Críostaíocht|Chríostaíocht]] agus an gnáthchuibheas daonna féin a chur de dhroim an tsaoil.
Bhí an Tiarna Craigavon, a fuair bás sa bhliain 1940, ag fiafraí de féin i ndeireadh a shaoil an mbeadh sé sásta [[An Teorainn Éireannach|an Teorainn]] a chur ar ceal agus Éire a athaontú, dá rachadh de Valera chun cogaidh in éadan na Gearmáine.
Is é an tátal a bhain sé féin as an scéal go mbeadh, b'fhéidir. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh na h[[Aontachtóirí]] i bhfad ag cromadh ar a gcuid seansciolladóireachta faoi fheall na g[[Caitliceach]], ó d'fhan an chuid eile d'Éirinn neodrach. Sa deireadh, ní dhearna an cogadh ach méadú agus athneartú ar a seandearcadh frith-Chaitliceach.
[[Íomhá:IWM-H-10928-Ballykinlar-19410619.jpg|clé|mion|220px|[[Baile Coinnleora]], 1941]][[Íomhá:St. Patrick's Day Dance & Celebration in Ireland 1942-03-17.jpg|clé|mion|220px|Lá Fhéile Pádraig 1942 i dTuaisceart Éireann]][[Íomhá:Ireland (6018300550).jpg|clé|mion|220px|An 8ú ''National Rural Week'', Muintir na Tíre, 1945]]
== Buamáil ==
Cé go raibh an Stát "[[Neodracht na hÉireann|neodrach]]", thit buamaí Gearmánacha air níos mó ná uair amháin. Ar an [[31 Bealtaine]] [[1941]] scaoil eitleáin de chuid an ''Luftwaffe'' ceithre bhuama ar cheantar na [[An Trá Thuaidh|Trá Thuaidh]] i mBaile Átha Cliath: maraíodh 28 duine, gortaíodh 90 agus rinneadh damáiste do thrí chéad teach nó scriosadh iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dublincity.ie/library/blog/north-strand-bombing-and-emergency-ireland|teideal=North Strand Bombing and the Emergency in Ireland|údar=Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath|dátarochtana=2026-08-26}}</ref> <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/news/pilot-s-error-blamed-for-bombs-that-brought-second-world-war-to-dublin-1.585793|teideal=Pilot's error blamed for bombs that brought second World War to Dublin|work=The Irish Times|dátarochtana=2026-08-26}}</ref>
{{Príomhalt|Buamáil Bhaile Átha Cliath le linn 1940–1941}}
Roimhe sin, i mí Aibreáin 1941, nuair a rinne an ''Luftwaffe'' slad ar Bhéal Feirste (féach [[Blitz Bhéal Feirste]]), d'iarr údaráis an Tuaiscirt cabhair ar de Valera. Laistigh de dhá uair an chloig bhí trí inneall dóiteáin déag ó Bhaile Átha Cliath, ó Dhroichead Átha, ó Dhún Dealgan agus ó Dhún Laoghaire ar a mbealach ó thuaidh.
==Geilleagar==
Leis an Ríocht Aontaithe is mó a rinne Éire trádáil agus uaithi siúd a tháinig an chuid is mó dá lón. Chuaigh an comhchaidreamh idir an dá thír in olcas toisc go raibh an oiread sin long de chuid na gComhghuaillithe á gcur go tóin poill agus fonn ar an mBreatain feidhm a bhaint as calaí na hÉireann chun a cabhlach agus a cuid eitleán a athbhreoslú.<ref>Girvin, lch 161, 175</ref><ref>Duggan, lgh 112, 132</ref> Níor tháinig feabhas ar an scéal go dtí lár 1941, nuair a rinne an Ghearmáin ionradh ar an Aontas Sóivéadach. Rinneadh comhaontú a lig d’Éireannaigh dul ag obair sna tionscail chogaidh sa Bhreatain, agus bhí suas le 200,000 Éireannach ag obair ann faoi 1945.<ref>Girvin, lch 179</ref>
Bhí Éire ag brath go mór ar an mBreatain chun gual, earraí agus ola a fháil, ach tháinig laghdú orthu sin tar éis thitim na Fraince in 1940, rud ba chúis le boilsciú agus le margadh dubh bríomhar. Bhí cruithneacht gann agus bhí gá le ciondáil. Tháinig tífeas ar ais agus i ndeireadh 1941 thosaigh an rialtas ag pleanáil le haghaidh gorta. I mí Mhárta chuir an rialtas cosc ar easpórtáil beorach; socraíodh gur cheart níos mó cruithneachta a chur agus níos lú eorna. Nuair ba dhócha go mbeadh ganntanas beorach ann rinneadh babhtáil idir an dá thír, sa mhéid gur sholáthair an Bhreatain gual agus cruithneacht i gcomhair plúir agus gur sholáthair Éire beoir. Chuidigh sé seo le hÉire a choinneáil neodrach.<ref>Evans, B., "A pint of plain is your only man". ''[[History Ireland]]'', iml. 22 uimh. 5, lgh 36-38.</ref>
==Cultúr==
Bhí an meon féinchothaitheach, neamhspleách seo le haithint i gcúrsaí an chultúir freisin. Chuir muintir na hÉireann spéis nua i gcultúr dúchasach na tíre, an [[Gaeilge|Ghaeilge]] san áireamh, agus tháinig eagraíochtaí nua Gaeilge ar an bhfód, go háirithe [[Glúin na Buaidhe]] (leagan [[Gaeilge Uladh|Ultach]] é sin; "Glúin an Bhua" a deirtear sa chaighdeán) a raibh [[Gearóid Ó Cuinneagáin]] agus [[Proinsias Mac an Bheatha]] i gceannas uirthi. Craobh de chuid [[Conradh na Gaeilge|an Chonartha]] a bhí ann ar dtús, Craobh na hAiséirí.
==Arm na hÉireann==
Méadaíodh an [[Arm na hÉireann|tArm]] go mór. Bhí na céadta míle duine óg páirteach san [[Fórsa Cosanta Áitiúil|Fhórsa Cosanta Áitiúil]] chomh maith, agus iad ar an airdeall roimh ionradh ó gach taobh. Nuair a bhí an cogadh thart bronnadh boinn chuimhneacháin orthu agus na focail "Ré na Práinne" scríofa orthu i n[[Gaeilge]].
==Imtheorannú==
D'imtheorannaigh na húdaráis lucht leanúna an [[Óglaigh na hÉireann (1922–1969)|IRA]] ar feadh an chogaidh. Tar éis feachtais bhuamála den IRA sa Bhreatain sa bhliain [[1939]], ar an [[3 Eanáir]] [[1940]] rith Rialtas na hÉireann reachtaíocht phráinne sa [[Dáil]] chun imtheorannú a chur ar bun.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.oireachtas.ie/en/debates/find|teideal=Find a Debate – Houses of the Oireachtas|údar=Houses of the Oireachtas|dáta=2021-08-31|language=en-ie|work=www.oireachtas.ie|dátarochtana=2021-09-03|archivedate=2009-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090217045724/http://debates.oireachtas.ie/DDebate.aspx?F=DAL20050623.xml&Node=H10-1}}</ref>
Bunaíodh campa géibhinn dóibh ar an g[[An Currach|Currach]] i g[[Cill Dara|Contae Chill Dara]], agus iad á gcoinneáil ansin go deireadh an chogaidh. Bhí [[Máirtín Ó Cadhain]] ansin chomh maith le duine, agus chaith sé an t-am ag cumadh an [[úrscéal|úrscéil]] cháiliúil úd ''[[Cré na Cille]]''. Is féidir an t-úrscéal a léamh mar mheafar ar bhlianta an bhraighdeanais.
== Féach freisin ==
* [[Acht Comhachta Práinne, 1939]]
* [[Neodracht na hÉireann]]
* [[An Dara Cogadh Domhanda]]
* [[Blitz Bhéal Feirste]]
* [[Éamon de Valera]]
* [[Buamáil Bhaile Átha Cliath le linn 1940–1941]]
==Naisc sheachtracha==
* [https://www.museum.ie/ga-IE/Collections-Research/Art-and-Industry-Collections/Art-Industry-Collections-List/Military-History/Irish-soldiers-at-home,-abroad,-and-in-the-21st-Ce/Soldiering-in-the-20th-21st-Centuries/The-Emergency An Éigeandáil] — Ard-Mhúsaem na hÉireann
==Nótaí==
{{reflist}}
==Tagairtí==
* Girvin, Brian. "Beyond Revisionism? Some Recent Contributions to the Study of Modern Ireland." ''English Historical Review'' 124.506 (2009): 94-107.
* Fisk, Robert. ''In Time of War: Ireland, Ulster and the Price of Neutrality 1939-1945''. (Londain: André Deutsch, 1983; athchlóite i mBÁC ag Gill & MacMillan, 1996)
* O'Hagan, John; O’Toole, Francis; Whelan, Ciara (eag.) (2001). ''The Economy of Ireland: Policy Making in a Global Context'', lgh 36–37. Bloomsbury. ISBN 9781350933811
{{DEFAULTSORT:Éigeandáil, An}}
[[Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda]]
[[Catagóir:Ré na Práinne]]
[[Catagóir:1940idí in Éirinn]]
[[Catagóir:Stair Bhaile Átha Cliath]]
3jcgyi68szdb0nuuqkmmaaxb915y25t
Gaoth Dobhair
0
7927
1329613
1284441
2026-10-10T02:43:30Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329613
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil
|nom_original= Gaoth Dobhair
}}
'''Gaoth Dobhair'''<ref name="Logainm">{{Cite web-en|url=https://www.logainm.ie/ga/130384|title=Gaoth Dobhair/Gweedore {{!}} logainm.ie|publisher=[[An Coimisiún Logainmneacha]]|access-date=2023-06-22|language=ga|work=[[Logainm.ie|Bunachar Logainmneacha na hÉireann]] (Logainm.ie)}}</ref>: ceantar [[Gaeltacht]]a i g[[Contae Dhún na nGall]], [[Éire]]. Anseo atá oifig réigiúnach sheirbhís [[Raidió na Gaeltachta]], agus is é Gaoth Dobhair an paróiste Gaeltachta is mó in [[Éirinn]] (daonra 4,065). Is iad na príomhbhailte fearainn ná [[Croithlí]], [[Dún Lúiche]], [[An Bun Beag]], [[Doirí Beaga]] agus Cnoc Fola. Tá Gaoth Dobhair faoi scáth [[an Earagail|na hEaragaile]], an cnoc is airde i gContae Dhún na nGall.
Tá clú ar Ghaoth Dobhair mar go bhfuil an traidisiún Gaelach beo go fóill i measc na ndaoine áitiúla, idir sean-nósanna, ceol traidisiúnta, drámaíocht, cluichí Gaelacha agus an Ghaeilge. Meallann seo agus radharcra an cheantair cuid mhór turasóirí ó achan chearn den tír, go háirithe ó [[Tuaisceart Éireann|Thuaisceart Éireann]].<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.irishabroad.com/Travel/Features/gweedore.asp |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2011-11-10 |archivedate=2014-06-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140624071054/http://www.irishabroad.com/Travel/Features/gweedore.asp }}</ref> Tá Gaoth Dobhair suite idir [[Na Rosann]] ó dheas agus [[Cloch Cheann Fhaola]] ó thuaidh, agus tugtar ''na trí paróistí'' orthu. Is réigiún cultúrtha agus sóisialta ar leith iad, áit ina bhfuil Gaoth Dobhair mar phríomhcheantar do thionscal agus saol oíche.
== Ainm ==
''An Gaoth'' an t-ainm atá ar ghóilín atá ag bun Abhainn Chroithlí atá ina theorainn idir Gaoth Dobhair agus [[na Rosa]]. Is seanfhocal é ''Dobhar'' fá choinne uisce. ''Inbhear uisciúil'' an chiall bhunúsach atá leis an ainm Gaoth Dobhair.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.gaothdobhair.com/gaothdobhair.htm |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2008-05-08 |archivedate=2008-11-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081121175935/http://www.gaothdobhair.com/gaothdobhair.htm }}</ref>
== Teanga ==
Is í [[an Ghaeilge]] príomhtheanga na ndaoine sa pharóiste, ach tuigtear an [[Béarla]] freisin. Meallann an Ghaeilge na mílte turasóirí agus scoláirí gach bliain chuig na [[:Catagóir:Coláistí Samhraidh Gaeltachta|coláistí samhraidh]], le tuigbheáil níos fearr a fháil ar an teanga. Faigheann páistí agus déagóirí na háite [[oideachas]] s'acu fríd mheán na Gaeilge, agus bíonn na seirbhísí reiligiúnacha agus an chuid is mó de na fógraí poiblí i n[[Gaeilge]]. Ach, is cosúil go bhfuil meath ag teacht ar an Ghaeilge sa cheantar le cúpla bliain anuas.
Siocair go bhfuil an dá theanga ag muintir na háite, is minic a chuireann siad focail Bhéarla isteach sa Ghaeilge agus a mhalairt fosta. Dá bhrí sin tá stór focal neamhghnách forbartha ag muintir Ghaoth Dobhair. Tá siad ag tarraingt aird foclóirithe dá bharr seo. Seo a leanas roinnt samplaí de na frásaí agus focail seo:
* Bammy - 1. éalárnach; amaideach. 2. Ag léiriú feirge. [Athrú ar an fhocal Bhéarla - Barmy]
* Shy (ball) - Úsáidtear seo in áit an téarma 'throw-in' i sacar [Foinse anaithnid.]
* Big wow - Ag léiriú nach bhfuil rud éigin mórthaibhseach.(Is téarma searbhasach é.)
(Úsáidtear na téarmaí seo i n[[Glaschú]]. Chuaigh léar daoine as an cheantar seo go h[[Albain]] blianta ó shin, agus tá cuid mhór nascanna idir an dá thír fós.)
* -áilte/-eáilte - Gaelú ar bhriathra Bhéarla: wreckáilte - tuirseach.
== Stair an cheantair ==
Chuir [[Plandáil Uladh]] casadh ar stair an pharóiste sa bhliain [[1609]]. B'éigean do dhaoine Ghaelacha talamh torthúil s'acu a fhágáil sa Lagáin agus imeacht go dtí iarthar [[Contae Dhún na nGall|Dhún na nGall]], agus shroich cuid mhaith acu Gaoth Dobhair. Ag an am chéanna, thosaigh lonnaitheoirí [[Sasana]]cha agus [[Albain|Albanacha]] a theacht, agus roinn siad an talamh ina m[[Barúntacht (Éire)|barúntachtaí]]. De réir chosúlachta, ní raibh mórán de dhaonra sa pharóiste suas go dtí an [[17ú haois]]. Chónaigh na daoine ar na hoileáin agus ar imeall na farraige i n[[Gráig|gráigeanna]], agus thóg siad na tithe in aice a chéile i bpócaí beaga.
Ní raibh daonra mór ann suas go dtí an [[19ú haois]], agus tuigtear go raibh caidreamh measartha maith idir na tionóntaí agus na tiarnaí talún. Tháinig laghdú mór ar chaighdeán an tsaoil le linn theacht na dtiarnaí talún úra san [[19ú haois]], go háirithe an Tiarna George Hill (1801-1879) agus a mhac Arthur. Threoraigh an sagart Seán Mac Pháidín muintir na háite agus iad ag troid leis na tiarnaí talún seo nuair a bunaíodh [[Conradh na Talún]] agus an Plean Feachtais. Ba é eachtra ''Marú an Mháirtínigh'' (An Cigire Dúiche William Martin) taobh amuigh de theach pobail [[Dhoirí Beaga]] buaicphointe Chogadh na Talún i nGaoth Dobhair.<ref>{{Lua idirlín|url=http://crannog.ie/gaoth-dobhair/stair/|teideal=Stair {{!}} Comharchumann Forbartha Ghaoth Dobhair|language=en-GB|dátarochtana=2019-07-16|archivedate=2019-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716132937/http://crannog.ie/gaoth-dobhair/stair/}}</ref>
Tá léar leabhar staire foilsithe faoi stair Ghaoth Dobhair. Ba í Cáit Nic Giolla Bhríde (nach maireann) duine de na staraithe ba chlúití sa cheantar.
== Eacnamaíocht ==
[[File:Cnocfola335.jpg|left|300px|thumb|Íomhá lánléargais do Ghaoth Dobhair ó Chnoc Fola.]]
Bunaíodh cuid mhór [[Monarcha|monarchana]] i nGaoth Dobhair sna [[1970idí]], [[1980idí]] agus sna [[1990idí]], nuair a chuir coiste áitiúil brú ar na húdaráis gníomh dearfach a dhéanamh mar chomóradh ar [[Éirí Amach na Cásca]]. Ach dhruid an chuid is mó acu seo sa bhliain [[2001]] mar gheall ar tháirgíocht níos saoire in [[Oirthear na hEorpa]], agus bhuail seo buille an-olc ar gheilleagar na háite agus na gceantar máguaird. Táthar ag táirgeadh bábóga phoircealláin i nGaoth Dobhair ó 1939 faoin ainm ''Bábógaí Chroichshlí'' nó ''Crolly Dolls''. Cé nach bhfuil ionad uirbeach ar bith ann tá dlús daonra an-ard i nGaoth Dobhair le blianta fada, agus chuaigh daoine ar imirce shéasúrach go hAlbain ar feadh na mblianta. Le fás na tionsclaíochta agus na turasóireachta tógadh na céadta teach úr ar fud an cheantair, iad uilig spréite amach ar fud an pharóiste.
Athainmníodh an t-eastát tionsclaíoch go dtí ''Pháirc Ghnó Ghaoth Dobhair'' in [[2003]], agus chuir [[Údarás na Gaeltachta]] feachtas ar bun chun níos mó comhlachtaí a mhealladh go dtí an ceantar. D'éirigh go measartha leis an fheachtas seo. Sa cheantar anois tá roinnt ollmhargaí, siopaí áise, sciamheolaithe, gruagairí, conraitheoirí, garáistí, poitigéirí, tithe leanna, caiféanna, agus sé theach ósta.
== Oideachas ==
[[Íomhá:Doiribeaga.jpg|300px|thumb|An bóthar R257 a théann fríd Ghaoth Dobhair, le feiceáil anseo i n[[Doirí Beaga]].]]
Tá cúig bhunscoil i nGaoth Dobhair, sna bailte fearainn seo a leanas: [[Doirí Beaga]], [[An Bun Beag]], Mín an Chladaigh, Dobhar agus An Luinneach. Is í [[Pobalscoil Ghaoth Dobhair]] an t-aon mheánscoil sa pharóiste. Bunaíodh an scoil i 1973. Bhí an scoil idir dhá fhoirgnimh (Ard Scoil Mhuire agus An Gairm Scoil) go dtí 1980 nuair a tógadh scoil úr ar an Luinnigh. Is é Séamus Ó Briain atá ina phríomhoide inti, agus tá suas le 400 scoláire ag freastal ar faoi láthair. Cuirtear an t-oideachas seo uilig ar fáil fríd mheán na [[Gaeilge]] agus déanann na mic léinn na scrúduithe stáit i nGaeilge.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.psgd.ie/ar-scoil/culra-na-scoile/|teideal=Cúlra na Scoile|language=wp-dev-ga|work=Pobalscoil Ghaoth Dobhair|dátarochtana=2019-07-16}}</ref>
Sa bhliain [[2004]] d'oscail [[Ollscoil na hÉireann, Gaillimh]] ionad ''[[Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge]]'' le hoideachas tríú leibhéal a chur ar fáil fríd mheán na Gaeilge do mhuintir na háite.<ref>http://acadamh.ie/acadamh/ionaid/gaothdobhair/</ref>
== Gnéithe fisiceacha ==
Tá Gaoth Dobhair cáiliúil mar gheall ar a áilleacht mara agus tíre. Is dócha gurb í [[an Earagail]] os cionn [[Loch Dhún Lúiche]] an ghné is so-aitheanta sa cheantar. Is é an sliabh is airde é i g[[Contae Dhún na nGall]]. Thart ar Ghaoth Dobhair tá gleanntáin fhairsinge, ina measc tá Gleann Nimhe, [[Caisleán Ghleann Bheatha]] agus [[Páirc Náisiúnta Ghleann Bheatha]], an pháirc náisiúnta is mó sa tír. Radharc suntasach eile i nGaoth Dobhair ná 'Bád Eddie', bád iascaigh a chuaigh ar ancaire i mbá Mhachaire Chlochair sna [[1970idí]] agus atá ann go fóill.
Ar chósta Ghaoth Dobhair tá cuid mhór tráigheanna agus aillte le fáil, chomh maith le hoileáin cosúil le [[Toraigh]] agus [[Gabhla]] agus na caoráin atá forleathan timpeall na háite. Taobh le Gabhla tá na hoileáin Iomphainn, Inis Meán agus [[Inis Oirthir|Inis Oirthear]].
== Iompar ==
D'oscail stáisiún traenach i nGaoth Dobhair ar [[9 Márta]] [[1903]], dúnadh é mar sheirbhís do phaisinéirí ar [[3 Meitheamh]] [[1940]], agus dúnadh é go hiomlán ar [[6 Eanáir]] [[1947]]. Tá roinnt cóistí a théann ó Ghaoth Dobhair go háiteanna ar nós [[Gaillimh]], [[Béal Feirste]] agus [[Baile Átha Cliath]] ann freisin. Chuir Comhlacht Iarnród Loch tSúillí (''Lough Swilly Railway Company'') seirbhísí bhusanna ar fáil don cheantar ar feadh na mblianta fada.
== Spórt ==
[[Íomhá:Clgghaothdobhair.jpg|500px|thumb|Clubtheach CLG Ghaoth Dobhair, suite i Machaire Gathlán.]]
Tá tábhacht mhór ag spórt i saol an pharóiste, mar shampla [[peil Ghaelach]], [[sacar]], [[galf]] agus a leithéidí. Tá [[CLG Ghaoth Dobhair]] ann a thugann áiseanna peile Gaelaí ar fáil do dhaoine sa cheantar, agus tá na clubanna sacair Ceiltigh Ghaoth Dobhair, Gaoth Dobhair Aontaithe agus Ceiltigh Dhún Lúiche. Tá neart peileadóirí iomráiteacha sa cheantar ar nós Hugh Rua Gallagher, Niall Ó Gallchóir, Jack Phaddy Óig, Jim Mc Fadden, Kevin Cassidy, Antoin Carroll, Hiúdaí Beag Ó Gallchóir agus Hughie Tim Boyle. Is as Gaoth Dobhair máthair agus seanmháthair na peileadóirí Albanacha [[Pat Crerand]] agus [[Aiden McGeady]].
== Na healaíona ==
[[Íomhá:Hiudaibeag.jpg|220px|thumb|Teach tábhairne Hiúdaí Beag, An Bun Beag.]]
=== An Ceol ===
Tá aird [[An Domhan|an domhain]] tarraingthe ag ceoltóirí Ghaoth Dobhair ar an pharóiste. Cruthaíodh an grúpa ceoil [[Clannad]] sa bhliain [[1970]], agus ó shin tá breis agus 20 milliún ceirnín díolta acu. Thosaigh an grúpa [[Altan]] i nGaoth Dobhair fosta, agus tagann an príomhamhránaí [[Mairéad Ní Mhaonaigh]] ó Chois Claidí. Is dócha gurb í Eithne Ní Bhraonáin, nó [[Enya]] ab fhearr aithne uirthi, an ceoltóir is clúití ó Ghaoth Dobhair. Thosaigh sí ar stáitse [[Amharclann Ghaoth Dobhair]] le linn a hóige, agus anois tá níos mó ná 75 milliún ceirnín díolta aici. Tá clú agus cáil ar cheoltóirí eile ón pharóiste, san áireamh: [[Aoife Ní Fhearraigh]], Brídín Brennan, Maria McCool, [[Gearóidín Bhreathnach|Gearóidín Breathnach]], [[Na Casaidigh]], Proinsias Ó Maonaigh, agus Seamus McGee. Bhí nasc mór ag Gaoth Dobhair leis an ghrúpa [[Skara Brae]] fosta. Tá dhá chór ghníomhacha sa pharóiste, Cór Mhuire Dhoirí Beaga (faoi stiúir Mháire 'Baba' Bn. Uí Bhroanáin agus Eibhlín Nic Suibhne) agus Cór Thaobh a' Leithid (faoi stiúir [[Doiminic Mac Giolla Bhríde|Doimnic Mac Giolla Bhríde]]). Tá albaim eisithe ag an dá dhream.
Scríobh Phroinsias Ó Maonaigh an t-amhrán "''[[Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair]]''", atá anois ina aintiún do mhuintir na háite sa bhaile agus i gcéin.
=== Féilte ===
[[Íomhá:Fist.svg|upright=0.7|alt=Stionsal dubh de dhorn|mion|Rosc gnímh le [[Rónán Mac Aodha Bhuí]] ab ea "dorn san aer" chun misneach a mhúscailt sna [[An Ghaeilge|Gaeil]]]]
Bíonn ''[[Scoil Gheimhridh Frankie Kennedy]]'' ar siúl gach bliain úr i nGaoth Dobhair in ómós don cheoltóir aithnidiúil Frankie Kennedy ó [[Bhéal Feirste]] ó dhúchas, a bhí pósta ar [[Mhairéad Ní Mhaonaigh]] go dtí go bhfuair sé bás le hailse in [[1994]].
==== Dorn san Aer ====
I Meán Fómhair sa bhliain 2024, cuireadh féile úr ceoil ar siúl i gceantar dúchais Rónáin, Gaoth Dobhair. Féile ceoil trí lá é [[Dorn san Aer]] a thug cairde, clann agus pobal Rónáin ar an saol le comóradh a dhéanamh ar a rinne sé le ceol comhaimseartha na Gaeilge a chur chun cinn agus le dlúthpháirtíocht a chothú idir na [[An Ghaeilge|Gaeil]] agus pobail uile a chuirtear faoi chois. Breis agus 20 banna a ghlac páirt ann idir ceoltóirí [[Rac-cheol|rac]], [[Hip hop|hip-hop]], trad-leictreach, [[Ceol traidisiúnta na hÉireann|ceol Gaelach]], ska, agus [[reigé]]. Is í an gníomhaí [[Gluaiseacht na gCeart Sibhialta i dTuaisceart Éireann|cearta sibhialta]] [[Bernadette Devlin (McAliskey)|Bernadette McAliskey]] a d'oscail an fhéile go hoifigiúil in [[Amharclann Ghaoth Dobhair]] ar an 27<sup>ú</sup> Meán Fómhair 2024.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/feile-dorn-san-aer-in-omos-do-ronan-le-titim-amach-faoi-scath-na-hearagaile/|teideal=Féile Dorn San Aer in ómós do Rónán le titim amach faoi scáth na hEaragaile|údar=|dáta=2024-06-26|language=|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2024-08-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240626155512/https://nos.ie/cultur/ceol/feile-dorn-san-aer-in-omos-do-ronan-le-titim-amach-faoi-scath-na-hearagaile/|archivedate=26 Meitheamh 2024}}</ref>
=== An Amharclannaíocht ===
Tá traidisiún fada [[Aisteoir|aisteoireachta]] sa phobal agus bhí an-cháil ar [[Aisteoirí Ghaoth Dobhair]] agus ar [[Amharclann Ghaoth Dobhair]] ar feadh na mblianta.
== Grianghraif ==
<gallery>
Image:Amharclann2.jpg|[[Amharclann Ghaoth Dobhair]]
Image:Machairechlochair2.JPG|Machaire Chlochair agus Óstán Ghaoth Dobhair
Image:Machairegathlan.jpg|Machaire Gathlán
Image:Magheragallonpier2.JPG|Bád i Machaire Gathlán
Image:Anbunbeag2.jpg|Cé an [[An Bun Beag|Bhun Bhig]]
Image:Anbunbeag.JPG|Cé an Bhun Bhig
Image:Aislanngd.jpg|Áislann Ghaoth Dobhair
Image:RTÉ Raidió na Gaeltachta, Doirí Beaga, Gaoth Dobhair, Dún na nGall.jpg|[[RTÉ Raidió na Gaeltachta]] na [[Doirí Beaga]]
</gallery>
== Daoine clúiteacha as Gaoth Dobhair ==
* [[Aoife Ní Fhearraigh]], amhránaí
* Áine Ní Churráin, pearsantacht raidió
* Breandán de Gallaí, rinceoir
* [[Bríd Rodgers]], polaiteoir
* Cáit Nic Giolla Bhríde, staraí áitiúil
* [[Clannad]], banna ceoil
* [[Cormac Breslin]], iar-TD agus [[Ceann Comhairle]]
* [[Dinny McGinley]], TD
* [[Enya]], ceoltóir
* James Duffy, faighteoir bonn Victoria Cross
* [[Mad Dog Coll]], coirpeach Meiriceánach
* [[Mairéad Ní Mhaonaigh]], ceoltóir
* [[Moya Brennan]], ceoltóir
* [[Pearse Doherty]], TD
* [[Pádraig Ó Domhnaill]], ball des na Invincibles
* Proinsias Ó Maonaigh, ceoltóir
* [[Rónán Mac Aodha Bhuí]], craoltóir
* Seán 'ac Fhionnlaoich, scríbhneoir
* Tarlach Mac Suibhne, ''An Píobaire Mór''
== Logainmneacha i nGaoth Dobhair ==
* Ard na gCeapairí
* Baile an Droichid
* Baile Láir
* [[An Bun Beag]]
* Bun an Leaca
* Cnoc Fola
* Cnoc an Stolaire
* An Charraic
* Carraig an tSeascain
[[File:Bunbeg3333.jpg|300px|thumb|'Bád Eddie' (''Cara Na Mara'') agus Gaoth Dobhair agus [[an Earagail]] sa chúlra.]]
* An Choiteann
* [[Croithlí]]
* [[Doirí Beaga]]
* Dobhar
* [[Dún Lúiche]]
* An Ghlaisigh
* Glaise Chú '''nó''' Glais Dhobhar Chú
* Gleann Tornáin
* An Luinneach
* Machaire Chlochair
* Machaire Gathlán
* Mín an Chladaigh
* Mín na Cuinge
* Mín an Iolair
* Mín Doire Dhamh
* An tArd Donn
* Srath Máirtín
== Oileáin ==
* Inis Sionnaigh
* [[Gabhla]]
* Inis Meáin
* [[Inis Oirthir]]
== Féach freisin ==
* "Na Trí Paróistí": Gaoth Dobhair, [[Na Rosann]], agus [[Cloch Cheann Fhaola]]
* [[C.U. Burn]] (sraith ghrinn)
* [[Gaeltacht]]
* [[Gaeilge Uladh]]
* [[Aisteoirí Ghaoth Dobhair]]
* [[Scoil Gheimhridh Frankie Kennedy]]
* [[Dorn san Aer]] (féile nuacheoil)
== Tagairtí ==
{{reflist}}
== Léitheoireacht ==
''Scéal Ghaoth Dobhair'', Seán 'ac Fhionnlaoich ([[Foilseacháin Náisiunta Teoranta|FNT]], 1983)
== Naisc sheachtracha ==
* [https://web.archive.org/web/20220603210658/http://www.gaothdobhair.ie/ Suíomh Oifigiúil Ghaoth Dobhair]
* [https://www.logainm.ie/ga/130384 Logainm.ie]
* [https://amharclann.com/ Amharclann Ghaoth Dobhair]
* [http://www.clgghaothdobhair.com/ Cumann Lúthchleas Gael Ghaoth Dobhair] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404004254/http://www.clgghaothdobhair.com/ |date=2008-04-04 }}
* [http://www.crannog.ie/gaothbear.htm An Chrannóg, lárionad Gaeilge i nGaoth Dobhair] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022064325/http://crannog.ie/gaothbear.htm |date=2007-10-22 }}
* [https://www.facebook.com/MOLSCEALTG4/videos/1213586792465747/ Zú peataí] ''(Errigal View Pet Zoo - físeán 4:08)''
{{An Ghaeltacht}}
[[Catagóir:Gaoth Dobhair| ]]
[[Catagóir:Gaeltacht Thír Chonaill]]
[[Catagóir:Gaeltacht]]
[[Catagóir:Bailte i gContae Dhún na nGall]]
to1lz19akzx8omm9333v5izo5s129e6
Gás na Coiribe
0
10552
1329617
1259433
2026-10-10T03:14:55Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329617
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Corrib Gas Project Map.png|mion]]
Is gáscheantar é '''Gás na Coiribe''' (nó '''Ghort na Coiribe''') a luíonn siar ó thuaidh de chósta na h[[Éire]]ann, timpeall 80km ó Cheann [[Iorrais]] i gCo. [[Maigh Eo|Mhaigh Eo]]. Tugtar ''Tionscanamh Ghás Aiceanta na Coiribe'' ar an tionscnamh scaití.
== Stair ==
Meastar go dtéann stair an gháis siar 250 milliún bliain go dtí an t-am ar leag na haibhneacha síos an ghaineamh as a d'fheascair an gás i riocht a chruthaithe.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.askaboutireland.ie/enfo/irelands-environment/energy/non-renewable-energy-in-i/|teideal=Non-Renewable Energy in Ireland|work=www.askaboutireland.ie|dátarochtana=2022-09-01}}</ref>[[Íomhá:Garda on ground.jpg|mion|[[Garda Síochána|Garda]] agus agóideoir, Béal an Átha Buí, Samhain 2006]]
Fuair comhlacht darb ainm [[Enterprise Oil]] ceadúnas taiscéalaithe don fharraige siar ó thuaidh d'Éirinn i [[1993]]. Sa bhliain [[1996]] tháinig siad ar Mhaigh Gháis Aiceanta na Coiribe agus ina dhiaidh sin, fuair an comhlacht ilnáisiúnta [[Shell]], [[Statoil]] agus [[Marathon Oil]] sealúchas ar Enterprise Oil sa bhliain [[2002]].
I [[1997]], bhí an chéad tobar meastacháin tochailte. Cinneadh go raibh toirt inchumasach agus inluachta inti i dtéarmaí tráchtála agus cuireadh tús leis an bpróiseas le ceadaithe pleanála agus reachtúla a fháil.
Chinn Shell ar lárionad próiseála a thógáil ar an dtír, le nasc faoi ard-bhrú idir an gáscheantar is an scaglann. Chuaigh [[Cúigear Ros Dumhach]] chun príosúin. Cuireadh feachtas [[Shell chun Sáile]] ar bun chun tacú leis na fir. Bhí a lán fearg ag daoine sna 2000idí ag na téarmaí a bhfuair na comhlachtaí (mar shampla, bhí siad ábalta na costais taiscéalaithe agus foirgneamh a dhíscríobh in aghaidh cáin).
Sa bhliain 2015, bronnadh ceadúnas ar Shell chun gás a thabhairt i dtír (ach le raon coinníollacha maidir lena úsáid).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ceadúnas bronnta ar Shell scaglann gáis a fheidhmiú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/1009/733549-ceadunas-bronnta-do-shell/|date=2015-10-09|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> In 2018, dhíol Shell a chuid scaireanna sa tionscal; cheannaigh Vermillion agus an Canada Pension Plan Investment Board iad.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Reuters.com|date=2017|url=https://www.reuters.com/article/business/shell-to-sell-stake-in-corrib-gas-field-in-ireland-for-123-billion-idUSKBN19X1S1/|title=Shell to sell stake in Corrib gas field in Ireland for $1.23 billion}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.vermilionenergy.com/ie/about-us/our-history-in-ireland/|teideal=Our History in Ireland|language=en-US|work=Vermilion Ireland|dátarochtana=2025-03-08}}</ref> Beidh Gort na Coiribe ídithe i gceann cúpla bliain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/irish-news/energy-crisis-corrib-gas-field-operator-tells-taoiseach-micheal-martin-they-can-extract-fuel-for-another-decade-41945944.html|teideal=Energy crisis: Corrib gas field operator tells Taoiseach Michéal Martin they can extract fuel for another decade|language=en|work=independent|dátarochtana=2022-09-01}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Géarchéim fuinnimh Aontas Eorpach - An Rúis, 2022]]
* [[Cúigear Ros Dumhach]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.shell.com/home/Framework?siteId=ie-en&FC2=/ie-en/html/iwgen/leftnavs/zzz_lhn6_0_0.html&FC3=/ie-en/html/iwgen/shell_for_businesses/exploration_production_shared/corrib_as_gaeilge/sepil_corrib_welcome_ag.html shell.com - Tionscanamh Ghás Aiceanta na Coiribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311013041/http://www.shell.com/home/Framework?siteId=ie-en&FC2=%2Fie-en%2Fhtml%2Fiwgen%2Fleftnavs%2Fzzz_lhn6_0_0.html&FC3=%2Fie-en%2Fhtml%2Fiwgen%2Fshell_for_businesses%2Fexploration_production_shared%2Fcorrib_as_gaeilge%2Fsepil_corrib_welcome_ag.html |date=2007-03-11 }} (as [[Gaeilge]])
* [https://web.archive.org/web/20070310192710/http://anghaeltacht.net/rosdumhach/ Ros Dumhach] (as Gaeilge)
* [http://www.corribsos.com Shell chun Sáile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205041328/http://corribsos.com/ |date=2006-12-05 }}
* [http://www.publicinquiry.ie/pdf/Fiosru_2_HI_RES_Final.pdf Conspóid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061229225619/http://www.publicinquiry.ie/pdf/Fiosru_2_HI_RES_Final.pdf |date=2006-12-29 }}
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Ray_Burke Ray Burke]
[[Catagóir:Tíreolaíocht Chonnachta]]
[[Catagóir:Gás nádúrtha]]
[[Catagóir:Contae Mhaigh Eo]]
im18yne85igl5hbzkh6scp92zef1rxm
Plandáil Uladh
0
11277
1329630
1323940
2026-10-10T09:06:42Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329630
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
[[Íomhá:Plantation of Ulster.png|thumb|right|300px|Na contaetha a plandáladh in Ultaibh (teorainneacha nua-aimseartha). Tabhair faoi deara go bhfuil an léarscáil simplithe, mar nár choilíníodh an réimse iomlán atá scáthaithe]]
Is éard atá i gceist le '''Plandáil Uladh''' ná an dóigh ar cuireadh [[Protastúnachas|Protastúnaigh]] ina gcónaí i g[[Cúige Uladh]] sa [[17ú haois]] leis an gcúige a dhéanamh dílis do choróin [[Sasana|Shasana]]. Cuid a bhí ann d'iarrachtaí na nGall an tír a chur faoi chois, agus cuireadh i gcrích é sa bhliain 1609 go hoifigiúil, i ndiaidh [[teitheadh na nIarlaí]].
Sa [[17ú haois]], b'é Cúige Uladh an cúige ba mhó a bhí ag tarraingt trioblóidí anuas ar na Sasanaigh.
D'éirigh leis an bplandáil seo i bhfad ní b'fhearr ná le hiarrachtaí cosúla i g[[Cúige Mumhan]] is i g[[Cúige Laighean]], nó bhí córas eagraithe taobh thiar de nach raibh a leithéid ann sna plandálacha eile.
Mar shampla, tháinig lucht na gceirdeanna ó [[Londain]] go [[Doire Cholm Cille]]. Agus d’fhág Plandáil Uladh lorg ar go leor áiteanna eile, cuir i gcás, [[Gleann Fhinne|Ghleann Fhinne]]. Bhronn [[Séamas I]] an talamh maith sa cheantar ar eachtrannaigh as an [[An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag]] i 1609 agus tá a sliocht ann go fóill.
Ruaigeadh a lán [[Caitliceachas|Caitliceach]] as a gcuid seantailte. Dá thoradh sin, d'fhréamhaigh pobal Gallda i gCúige Uladh.
== Cuntais ==
Seo sliocht as ''Treoir do Phlandáil Uladh,'' 1610 (''A Direction for the Plantation of Ulster''), treoracha agus tuairimí Thomas Blennerhasset, 'Plandálaí in Ulaidh', faoin gcur chuige is fearr le tailte Uladh a chur faoi chois:<blockquote>Cé nach bhfuil naimhde le feiceáil i láthair na huaire, tá ceithearnaigh choille (woodkerne - Gaeil ina gcónaí sna coillte) agus eile amuigh ansin. Agus, cé go gcuireann siad cuma chairdiúil orthu féin anois, is bagairt mhór iad. Má tá an deis acu, cuirfidh siad rud ar bith trí thine agus goidfidh siad an uile ní timpeall orthu. Ar bharr orthu siúd, tá dhá rud eile a chuireann le sotal (insolence) na gceithearnach sin: coillte doshroichte agus portaigh dhosháraithe... Céard gur féidir le caisleán nó bábhún beag le cúpla duine iontu, scaipthe timpeall na háite, a dhéanamh?
... Céard gur chóir dúinn a dhéanamh? Ba chóir dúinn, dar ndóigh, bailte daingnithe láidre a thógáil, le go mbeidh cúig chéad fear na n-arm réidh againn le tabhairt faoi dhúshlán ar bith: Agus ní leor an baile sin gan ceann eile, agus is fearr go mbeidh, más féidir linn é a thógáil, an tríú baile ann: agus mar sin, beidh tacaíocht agus cúnamh ar fáil ar gach aon taobh don chosaint agus don ionsaí...<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.scoilnet.ie/uploads/resources/37424/37226.pdf|teideal=Plandáil Uladh: Foinsí agus Fianaise a Bhaineann le lonnaíocht in
Éirinn|údar=.scoilnet.ie|dátarochtana=2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220914154318/https://www.scoilnet.ie/uploads/resources/37424/37226.pdf|archivedate=2022-09-14}}</ref></blockquote>Cuntas eile é seo:<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/17-Pland%C3%A1il-in-%C3%89irinn.pdf|teideal=Plandáil in Éirinn|údar=cogg.ie|dátarochtana=2022|archivedate=2022-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220914154318/https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/17-Pland%C3%A1il-in-%C3%89irinn.pdf}}</ref><blockquote>Thángamar go dtí an baile nua, Cúl Raithin go luath sa bhliain 1609. ... Níl aon dabht ach gur talamh iontach a bhí ann. Is é an trua é áfach nár thug an pobal dúchasach aire cheart don talamh i gcaitheamh na mblianta. ,, Tar éis roinnt blianta d’obair chrua Phreispitéireach bheadh rath ar an eacnamaíocht sa cheantar seo.
Timpeall ar an gcúige ar fad bhí an rud céanna ag tarlú. Bhí bailte nua á dtógáil i gceantair nach bhfaca aon fhorbairt riamh. Bhíomar cruthú sibhialtacht in áit go raibh easpa sibhialtachta leis na céadta bliain. Bhí obair chrua ós comhair na daoine a tháinig go dtí an baile seo. Tugadh feirmeacha agus talamh dóibh ach bheadh orthu a bheith cúramach ar eagla go mbeadh ionsaí ann ó na daoine fiáine a bhí ina gcónaí sna sléibhte agus sna portaigh.<ref name=":0" /></blockquote>
== Inniu ==
Cuireadh an chéad síol le [[Trioblóidí an Tuaiscirt|trioblóidí Thuaisceart Éireann]]. Tá sé soiléir gurb í an Phlandáil is príomhchúis le cuid mhór d'fhadhbanna an lae inniu.
== Féach freisin ==
* [[Imeacht na nIarlaí]], 1607
* [[Cogadh na Naoi mBliana (Éire)|Cogadh na Naoi mBliana]]
* [[Aodh Ó Néill]]
* Ballaí na cathrach i nDoire<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Derry city walls|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Derry_city_walls&oldid=1108083353|journal=Wikipedia|date=2022-09-02|language=en}}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{stumpa}}
[[Catagóir:Plandálacha na hÉireann]]
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
dthz4zo5kmqvb8ok7gngt8t58lwld4b
Shell chun Sáile
0
11412
1329636
1328336
2026-10-10T11:04:38Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329636
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta
|image=ShellchunSáileiLondain.JPG
|peu=Agóid SCS ag an ambasáid na h[[Éire|Éireann]] i [[Londain]], Mí Eanáir [[2007]]
}}
Ba fheachtas agóidíochta é '''Shell chun Sáile''' (SCS) (i m[[Béarla]] ''Shell to Sea''), a bhí ar siúl sna blianta 2005-2008 ach go háirithe, in iarthuaisceart [[Maigh Eo|Mhaigh Eo]]. Bhí na hagóideoirí ag iarraidh brú a chur ar [[Shell]] [[gás na Coiribe]] a scagadh amach ón gcósta. Mheas siad go raibh na pleananna a bhí ag Shell contúirteach agus go mbeadh truailliú ann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.askaboutireland.ie/enfo/irelands-environment/energy/non-renewable-energy-in-i/|teideal=Non-Renewable Energy in Ireland|work=www.askaboutireland.ie|dátarochtana=2022-09-01}}</ref>
== Imeachtaí ==
[[Íomhá:SHELL'S BEGGING BOWL (Corrib Gas Protest) (3097397512).jpg|mion|2008: agóid "[[Shell chun Sáile]]" i mBÁC|clé]]
[[Íomhá:Garda on ground.jpg|mion|Na [[Garda Síochána|Gardaí]] agus agóideoir, [[Béal an Átha Buí (Maigh Eo)|Béal an Átha Buí]], Mí Shamhna [[2006]]|329x329px]]
Chaith an [[Cúigear Ros Dumhach]], baill Shell chun Sáile, trí mhí i bpríosún le díspeagadh cúirte.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Shell Chun Sáile|url=https://www.youtube.com/watch?v=2NXnxqcE7Cg|language=en|author=Youtube|date=2008}}</ref> Dúirt an tAire Dlí agus Cirt [[Mícheál Mac Dubhghaill]] agus taoisigh gnó áitiúla go raibh an feachtas Shell chun Sáile faoi smacht [[Sinn Féin|Shinn Féin]].
Ba bhall Shinn Féin duine amháin de Chúigear Ros Dumhach, agus bhí an páirtí go láidir as son an fheachtais.
Ní raibh ach polaiteoir Fhianna Fáil amháin i bhfabhar, [[Tadhg Ó Cuinn]] ó [[Béal an Mhuirthead|Bhéal an Mhuirthead]]. Thug an [[Comhaontas Glas]] tacaíocht freisin don agóid roimh dhul isteach i gcomhrialtas le Fianna Fáil i Meitheamh 2007. Bhí go leor TDanna neamhspleácha, agus baill eicínt [[Páirtí an Lucht Oibre (Éire)|Pháirtí an Lucht Oibre]] i leith an fheachtais freisin. Thug an Ceann Comhairle [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]], [[Nancy Pelosi]], a tacaíocht freisin, nuair a bhuaigh Willie Corduff, duine de Chúigear Ros Dumhach, an [[Duais Chomhshaoil Goldman]] ar son [[an Eoraip|na hEorpa]].
Bhí a lán agóidí ag an láithreán tógála i m[[Béal Átha na Buí]], agus go minic bhí roinnt baill den [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] an-fhoréigneach, go háirithe i Mí Shamhna [[2006]]. [http://www.youtube.com/watch?v=0h12RZtxqbo&mode=related&search=].
Sa bhliain 2015, bronnadh ceadúnas ar Shell chun gás a thabhairt i dtír (ach le raon coinníollacha maidir lena úsáid).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ceadúnas bronnta ar Shell scaglann gáis a fheidhmiú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/1009/733549-ceadunas-bronnta-do-shell/|date=2015-10-09|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> In 2018, dhíol Shell a chuid scaireanna sa tionscal; cheannaigh Vermillion agus an Canada Pension Plan Investment Board iad.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Reuters.com|date=2017|url=https://www.reuters.com/article/business/shell-to-sell-stake-in-corrib-gas-field-in-ireland-for-123-billion-idUSKBN19X1S1/|title=Shell to sell stake in Corrib gas field in Ireland for $1.23 billion}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.vermilionenergy.com/ie/about-us/our-history-in-ireland/|teideal=Our History in Ireland|language=en-US|work=Vermilion Ireland|dátarochtana=2025-03-08}}</ref> Beidh Gort na Coiribe ídithe i gceann cúpla bliain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/irish-news/energy-crisis-corrib-gas-field-operator-tells-taoiseach-micheal-martin-they-can-extract-fuel-for-another-decade-41945944.html|teideal=Energy crisis: Corrib gas field operator tells Taoiseach Michéal Martin they can extract fuel for another decade|language=en|work=independent|dátarochtana=2022-09-01}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Gás na Coiribe]]
* [[Cúigear Ros Dumhach]]
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.corribsos.com Shell chun Saile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205041328/http://corribsos.com/ |date=2006-12-05 }} <ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=http://corribsos.com/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2023-10-15 |archivedate=2006-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061205041328/http://corribsos.com/ }}</ref>
* [https://web.archive.org/web/20070310192710/http://anghaeltacht.net/rosdumhach/ Ros Dumhach]
* [http://www.struggle.ws/rsc/ An Campa Dlúthchomhar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070123040052/http://www.struggle.ws/rsc/ |date=2007-01-23 }} <ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=http://www.struggle.ws/rsc/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2007-04-22 |archivedate=2007-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070123040052/http://www.struggle.ws/rsc/ }}</ref>
* [http://www.publicinquiry.ie/reports.php#ld196 Tuarascáil ar cúrsaí] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026105433/http://www.publicinquiry.ie/reports.php#ld196 |date=2007-10-26 }} <ref group="nóta">{{Lua idirlín |url=http://www.publicinquiry.ie/reports.php |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2007-04-22 |archivedate=2007-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071026105433/http://www.publicinquiry.ie/reports.php }}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
===Nótaí===
{{reflist|group=nóta}}
{{DEFAULTSORT:Shell chun Saile}}
[[Catagóir:Iorras]]
[[Catagóir:Contae Mhaigh Eo]]
[[Catagóir:Gaeltachtaí Chontae Mhaigh Eo]]
[[Catagóir:Stair Chontae Mhaigh Eo]]
[[Catagóir:Stair dúlra na hÉireann]]
[[Catagóir:Gaeltacht]]
[[Catagóir:2008 sa pholaitíocht]]
[[Catagóir:2008]]
[[Catagóir:21ú haois in Éirinn]]
[[Catagóir:Gás nádúrtha]]
[[Catagóir:Comhshaolachas]]
[[Catagóir:Uisce agus Polaitíocht]]
[[Catagóir:Agóidíocht in Éirinn]]
[[Catagóir:Agóidí]]
fujax6qu60pw2zmw1zg6461h9s8vnwq
An Cogadh Céad Bliain
0
35417
1329633
1244828
2026-10-10T10:28:14Z
Kontributor 2K
58147
correct CoA / redirects updated
1329633
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Coinbhleacht Mhíleata
|coinbhleacht= An Cogadh Céad Bliain
|íomhá = Battle of crecy froissart.jpg
|méid_íomhá = 280px
|dáta = [[1337]]–[[1453]]|
|áit = [[An Fhrainc]] agus [[an Ísiltír]]
|toradh = Bua Rítheaghlach Capet de Valois.
|comhraiceoir1=[[Íomhá:Blason France moderne.svg|15px]] '''[[Teaghlach de Valois]]'''<br />Tacaithe ag: <br /> [[Íomhá:Blason France moderne.svg|15px]] [[France in the Middle Ages|An Fhrainc]]<br /> [[Íomhá:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|15px]] [[Ríocht na hAlban]]<br />[[Íomhá:Royal Coat of Arms of the Crown of Castile (15th Century).svg|15px]] [[Coróin na Caistíle|An Chaistíl]]<br />[[Íomhá:Armoiries Gênes.svg|15px]] [[Poblacht Ghenova]]<br />[[Íomhá:Armoiries Majorque.svg|15px]] [[Ríocht Mhallarca|Mallarca]]<br />[[Íomhá:Small coat of arms of the Czech Republic.svg|15px]] [[Ríocht na Boihéime|An Bhoihéim]]<br />[[Íomhá:Blason d'Aragon.svg|15px]] [[Ríocht na hAragóine|An Aragóin]]<br />[[Íomhá:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|15px]] [[Diúcacht na Briotáine|An Bhriotáin]] (Blois)
|comhraiceoir2=[[Íomhá:Royal Arms of England (1399-1603).svg|15px]] '''[[Teaghlach na bPlantaigíneach]]'''<br /> Tacaithe ag:<br /> [[Íomhá:Royal Arms of England (1399-1603).svg|15px]] [[Ríocht Shasana|Sasana]] <br /> [[Íomhá:Blason Philippe II de Bourgogne.svg|15px]] [[Diúcacht na Burgúine|An Bhurgúin]]<br />[[Íomhá:Blason de l'Aquitaine et de la Guyenne.svg|15px]] [[An Acatáin]]<br />[[Íomhá:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|15px]] [[Diúcacht na Briotáine|An Bhriotáin]] (Montfort)<br />[[Íomhá:Armoires portugal 1385.svg|15px]] [[Ríocht na Portaingéile|An Phortaingéil]]<br />[[Íomhá:Blason Royaume Navarre.svg|15px]] [[Ríocht Navarre|Navarre]]<br />[[Íomhá:Blason Comté de Flandre.svg|15px]] [[Flóndras]]<br />[[Íomhá:Hainaut Modern Arms.svg|15px]] [[Contae Hainaut|Hainaut]]<br />[[Lucsamburg]]<br />[[Íomhá:Holy Roman Empire Arms-single head.svg|15px]] [[Impireacht Naofa Rómhánach]]
|líon_comhraic1=145.000 fear
|líon_comhraic2=200.000 fear
|taismigh1 =59.000 básanna agus gortaithe:
|taismigh2 =53.000 básanna agus gortithe:
|}}
Sraith coimhlintí a troideadh thar tréimhse de chéad agus sé bliana déag (idir 1337 go 1453) ba ea '''An Cogadh Céad Bliain''', ina raibh dhá ríshliocht, [[Teaghlach na bPlantaigíneach]] agus [[Teaghlach de Valois|Ríora Chapetach de Valois]], i gcoimhlint lena chéile. Ní hamhlaidh, áfach, go raibh cogadh gan sos ar siúl ar feadh na tréimhse go léir, mar ba mhinic a tharla tréimhsí fada [[Síocháin|síochána]], sa dóigh nach raibh cogaíocht ar bun ach timpeall leath an ama sin.
Bhí sé ar cheann de na coimhlintí is suntasaí sa [[An Mheánaois|Mheán-Aois]], ina raibh cúig ghlún de [[rí]]<nowiki/>the ó dhá chéile comhraic ag troid ar son na ríchathaoireach den ríocht is mó in Iarthar na hEorpa. Cé nár thit aon cath mór amach tar éis na bliana 1453, níor cuireadh deireadh go hoifigiúil leis an gcoinbhleacht go dtí gur síníodh an [[Conradh Picquigny]] ([[Fraincis]]: ''Le Traité de Picquigny'') idir [[Ríocht Shasana]] agus [[Ríocht na Fraince]] ar an [[29 Lúnasa]], [[1475]].
Tar éis [[Concas na Normannach ar Shasana]], ba [[vasáilleach|vasáilligh]] iad ríthe Shasana, faoi oibleagáid ríthe na Fraince le haghaidh a gcuid sealúchas sa Fhrainc. Bhí iarracht déanta ag ríthe na Fraince, thar na céadta bliain, na sealúchais seo a laghdú, go dtí nach raibh fágtha ach [[Gascogne]] i seilbh Theaghlach na bPlantaigíneach. An Diúcacht seo á choigistiú nó é a bhagairt a bhí mar chuid de bheartas na Fraince chun cosc a chur leis an bhfás ar chumhacht Shasana, go háirithe aon uair a bhí Sasana ag fógairt cogaidh ar [[Ríocht na hAlban]], comhghuaillí na Fraince.
Sa bhliain 1316, bunaíodh [[Dlí Saileach|prionsabal]] a chur cosc ar mhná comharbas ar ríchathaoir na Fraince a ghlacadh.
Tríd a mháthar, [[Isabella na Fraince]] ([[An Fhraincis|Fraincis]]: Isabelle de France), ba ua é [[Éadbhard III Shasana]] ([[An Béarla|Béarla]]:''Edward III''), d'[[Pilib IV na Fraince|Philib IV na Fraince]] ([[An Fhraincis|Fraincis]]:''Philippe IV'') agus nia [[Séarlas IV na Fraince|Shéarlas IV na Fraince]] ([[An Fhraincis|Fraincis]]:''Charles IV''), an rí deireanach ar an líne sinsearach de Theaglach na gCapeteach. don rí do chailleadh, agus ón uair nár éirigh, d'fhan sé le hionú cóir le cogadh a chur ar an té so bhuaidh air.le leis d'fhan Isabella in ann ríchathaoir na Fraince a éileamh di féin, ach d'éiligh sí é ar son a mic. Diúltaíodh an t-éileamh, na Francaigh ag maíomh nach bhféadfaí Isabella ceart nach raibh aici a tharchur. Ar feadh thart ar naoi mbliana (1328-1337), ghlac na Sasanaigh le chomharbas de Valois chun na ríchathaoireach. Ach, toisc an cur isteach a rinne rí na Fraince, Pilib VI, ar chogadh Edward III i gcoinne na hAlban faoi stiúir Éadbhard III, d'athfhógair Éadbhard a éileamh ar ríchathaoir na Fraince. D'ardaigh roinnt mórbhuanna na Sasanach sa chogadh - go háirithe ag Crécy, [[Cath Phoitiers|Poitiers]], agus [[Cath Agincourt|Agincourt]]- an dóchúlacht go mbeadh an bua sa deiridh acu. Mar sin féin, os rud é go raibh níos mó acmhainní ag na Francaigh, bhí siad in ann cosc a chur ar bhua iomlán na Sasanach. Ón bhliain 1429 ar aghaidh, bhain na Francaigh mórbhuanna cinntitheacha amach ag [[Cath Phatay|Patay]], [[Cath Fhormigny|Formigny]], agus Castillon agus cuireadh leis an chogadh i bhfabhar na Fraince, agus chaill Sasana go buan an chuid is mó dá sealúchais mhóra ar an mór-roinn.
Is minic, a roinneann staraithe an cogadh i dtrí chéim, deighilte de réir sosanna cogaidh :
* Cogadh na Ré Éadbhardaigh (1337-1360);
* Cogadh Shéarlais (1369-1389); agus
* Cogadh Lancaster (1415-1453).
I measc na gcoinbhleachtaí comhaimseartha sna gceantair máguaird, a bhí bainteach go díreach leis an choimhlint, bhí [[Cogadh Chomharbas na Briotáine]] (1341-1364), [[Cogadh Cathartha na Caistíle]] (1366-1369), [[Cogadh an Dá Pheadar]] (1356-1375) san Aragón, agus Géarchéim na mblianta 1383-1385 sa Phortaingéil. Níos déanaí, chum staraithe an téarma "Cogadh Céad Bliain '" mar [[tréimhsiú]] d’fhonn go gcuimseofar gach ceann de na himeachtaí seo, agus dá réir sin, tógadh an choimhlint míleata is faide sa stair.
Tá tábhacht stairiúil an chogaidh le brath ar tosca éagsúla. Faoi dheireadh an chogaidh, bhí trúpaí gairmiúla in ionad arm feodach den chuid is mó, agus cuireadh daonlathú ar bun ar acmhainní daonna agus uirlisí troda an airm, in áir smachta na huasaicme. Cé go raibh an choimhlint, go príomha ríoraíoch, spreag sí smaointe an náisiúnachais sa Fhrainc agus Sasana. Tháinig iomaíocht armála agus teaicticí chun cinn in ionad marcshlua trom, a bhí i dtreis go dtí sin. Sháigh an choinbhleacht bunú, na n-arm seasta in Iarthar na hEorpa, den chéad uair, ó aimsir [[Impireacht na Róimhe |Impireacht Iartharacht na Róimhe]], comhdhéanta den chuid is mó den chosmhuintir agus dá bhrí bhain na tuathánaigh ról níos tábhachtaí amach sa chogaíocht. Le himeacht na mblianta, chuir fórsaí polaitiúla Shasana gcoinne an fhiontar chostasaigh. I measc na gnéithe suntasacha a spreag Cogadh na Rósanna (1455-1487), bhí míshástacht na n-uaisle Sasanacha, faoin a gcuid gabháltas ilchríochach a chailleadh. Sa Fhrainc, laghdaigh cogaí sibhialta, eipidéimí, gortaí srl, an daonra go suntasach.
D’uireasa gabháltas san Eoraip, fágadh na Sasanaigh leis an tuiscint gur náisiún oileánda iad, tuiscint a chuaigh i bhfeidhm go mór orthu sna blianta a bhí le teacht, le níos mó ná 500 bliain.
==Bunús na coimhlinte==
Is féidir bunchúiseanna na coimhlinte a aimsiú san ghéarchéim déimeagrafach, eacnamaíocht agus sóisialta sa 14ú haois san Eoraip. Spreag an t-ardú teannais idir Ríthe na Fraince agus Sasana, faoi Guyenne, Flanders agus Albain, briseadh amach an chogaidh. Ba í an cheist ríoraíoch í, a tháinig chun cinn de bharr briseadh an líne chomharbais dhíreach Chapetach, an chúis oifigiúil.
===Suaitheadh ríoraíoch sa Fhrainc: 1314-1328===
Ardaíodh an cheist maidir le comharbas baineann chuig ríchathaoir na Fraince tar éis bháis [[Louis X na Fraince|Louis X]] sa bhliain 1316. Níor fhág Louis X ach iníon ina dhiaidh, agus níor mhair a mhac ach cúpla lá tar éis na breithe. Mhaigh Pilip, Cunta Phoitiers, deartháir Louis X, "Nach féidir le mná teacht i gcomharbas ríchathaoir na Fraince". De bharr a chríonnacht pholaitiúil, bhí sé in ann an lámh in uachtar a fháil ar a namhaid agus ríchathaoir na Fraince a bhaint amach mar [[Pilip V na Fraince]] ([[An Fhraincis|Fraincis]]: ''Philippe le Long''). De réir an dlí céanna a bhí curtha i gcrích aige, séanadh an comharbas dul chuig a chuid iníonacha, agus fuair a dheartháir níos óige, [[Séarlas IV na Fraince|Séarlas IV]] é, sa bhliain 1322.
Fuair Séarlas IV bás sa bhliain 1328, ag fágáil iníon agus bean chéile ag iompar clainne. Má bhí an leanbh sa bhroinn ina fhireann, bheadh sé ina rí; murab é sin, d'fhág Séarlas rogha a chomharba do na huaisle.
De réir gaol gairid na fola, ba é an fear coibhneasta is gaire do Séarlas IV ná a nia [[Éadbhard III Shasana]]. Mac Isabella deirfiúr iar-rí na Fraince ab ea Éadbhard, ach d'éirigh an cheist an raibh sí in ann ceart chun oidhreachta a tharchur nach raibh aici féin. Ina theannta sin, bhí doicheall roimh riail na Sasanach ag uaisle na Fraince. Ag tionóil na mbarún agus na bpréalád Francach agus ag Ollscoil Pháras socraíodh gur chóir fir a bhain a gceart oidhreachta tríd a máthair a eisiamh. Dá bhrí sin, cinneadh ar Philib, Cunta de Valois, col ceathrar Shéarlais IV, a ba chóir bheith ina rí, mar Philip VI [[An Fhraincis|Fraincis]]: ''Charles IV''). Sa bhliain 1340 dhearbhaigh an phápacht ag Avignon, nár chóir faoi [[Dlí Saileach|dhlí Saileach]], fir a bheith in ann oidhreacht a bhaint amach tríd a gcuid máithreacha.
Faoi dheireadh, go drogallach, d'aithin Edward III Philip VI agus d'íoc sé ómós as a chuid fíofaí sa Fhrainc. Rinne sé lamháltais i nGuyenne, ach choimeád sé an ceart chun na críocha a bhí choigiste go treallach a éileamh ar ais. Tar éis sin, bhí sé ag súil a bheith fágtha gan cur isteach le linn dó cogadh a fhógair ar Albain.
=== An díospóid faoi Ghuyenne: fadhb an fhlaithiúnais ===
[[Íomhá:Hommage of Edward I to Philippe le Bel.jpg| thumb| [[Éadbhard I Shasana]] (ar a ghlúine) roimh [[Philip IV na Fraince|Philippe IV na Fraince]] (ina shuí), 1286. Mar [[Diúc na hAcatáine]], bhí Edward ina vasáilleach chomh maith do Rí na Fraince.]]
Cuireadh deireadh le ríora na h[[ Angla-Normannaigh|Angla-Normannaigh]] a rialaigh Sasana ó [[Concas na Normannach ar Shasana|choncas na Normannach]] sa bhliain 1066, nuair a corónaíodh Anraí ([[An Fhraincis|Fraincis]]: Henri <abbr>II</abbr>), mac [[Geoffrey V d'Anjou]] agus an [[Banimpire Matilda|Bhanimpire Matilda]] agus mac garpháiste [[Liam I Shasana]] (nó [[Liam Concar]]), ina chéad cheann de ríthe Ainsivíneach ar Shasana sa bhliain 1154 mar [[Anraí II Shasana]]. Rialaigh na ríthe [[Impireacht Ainsivíneach|Ainsivíneacha]] go díreach os cionn níos mó críochs ná ríthe na Fraince féin. Mar sin féin, bhí orthu urraim a thabhairt do rí na Fraince. Ón 11ú haois ar aghaidh, bhí neamhspleáchas ag na hAinsivínigh dá réimsí féin sa Fhraince, ag neodrúgo go héifeachtach na ceiste seo.
Fágadh na fearainn Ainsivíneacha ag [[Eoin Shasana]] le hoidhreacht ó [[Risteard I Shasana|Richard I]]. Mar sin féin, ghníomhaigh [[Pilib II na Fraince|Pilib II]] go diongbháilte chun leas a bhaint as laigí Eoin, go dlíthiúil agus go míleata araon, agus faoi 1204 d'éirigh leis smacht a ghlacadh ar an chuid is mó de na sealúchais ilchríochacha Ainsivíneacha. I ndiaidh Eoin bheith i réim, an chatha Bouvines (1214), an chogaidh Saintonge (1242), agus ar deireadh Cogadh Saint-Sardos (1324), bhí sealúchas rí Shasana ar an mór-roinn, mar [[Diúc na hAcatáine]] (Guyenne) teoranta, go cúigí sa Ghascongne.
Tá an t-aighneas faoi Guyenne níos tábhachtaí fós ná an cheist dynastach agus briseadh an chogaidh amach a mhíniú. Chruthaigh Guyenne fadhb shuntasach do ríthe na Fraince agus Shasana: vasáilleach de chuid [[Philippe VI de Valois|Philippe VI na Fraince]] ab ea Éadbhard III mar gheall ar a ghabháltais sa Fhrainc agus bhí air ardtiarnas Rí na Fraince orthu a aithint. I dtéarmaí praiticiúla, d’fhéadfadh breithiúnas i nGuyenne a bheith faoi réir achomhairc chuig cúirt ríoga na Fraince. Bhí sé de chumhacht ag Rí na Fraince gach cinneadh dlí a rinne Rí Shasana san Acatáinin a chúlghairm, rud nach raibh inghlactha ag na Sasanaigh. Dá bhrí sin, bhí coimhlint fholaigh idir an dá monarcacht a bhí i gceannas ar Ghuyenne ar feadh roinnt glúnta.
Le linn [[Cogadh Saint-Sardos|Chogadh Saint-Sardos]], thug Charles of Valois, thug athair [[Philippe VI na Fraince|Philippe VI]], faoi ionradh ar an Acatáinin thar ceann [[Charles IV na Fraince|Charles IV]] agus rinne sé an duchtacht a cheansú tar éis éirí amach áitiúil, a chreid na Francaigh a ghríosaigh [[Éadbhard II Shasana]]. D’aontaigh Charles IV go drogallach an chríoch seo a thabhairt ar ais, sa bhliain 1325. Chun a dhiúcacht a aisghabháil, b’éigean d'Éadbhard II comhréiteach a dhéanamh: mar chomhartha ómóis sheol sé a mhac, Éadbhard (Éadbhard III amach anseo), le hómós a thabhairt.
D'aontaigh Rí na Fraince Guyenne, lúide Agenais, a athbhunú. Ach chuir na Francaigh moill ar na dtailte a tabhair ar ais, rud a chabhraigh le Philippe VI. Ar 6 Meitheamh 1329, thug Éadbhard III ómós do Rí na Fraince sa deireadh. Ag an searmanas, áfach, thaifead Philippe VI nár bhain an t-ómós i dtaobh na bhfeod a bhain Charles IV (go háirithe Agenais) ó dhiúcacht Guyenne. Maidir le hÉadbhard, níor thug an t-ómós le tuiscint gur tréigeadh a éileamh ar na tailte a bhí bainte ag Charles IV.
=== An Ghascogne faoi Rí Shasana ===
[[File:Guyenne 1328-en.svg|thumb|An Fhrainc sa bhliain 1330.
{{Legend|#4682B4|An Fhrainc roimh 1214}}
{{Legend|#9370DB|Fálacha na Fraince go dtí 1330}}
{{Legend|#FFB6C1|Sasana agus Guyenne-et-Gascogne ón bhliain 1330}}
]]
San 11ú haois, corpraíodh [[Gascogne|an Ghascogne]] in iardheisceart na Fraince isteach san Acatáinin (ar a dtugtar Guyenne nó Guienne freisin) agus cruthaíodh an cúige Guyenne-et-Gascogne. Rinneadh Diúcanna na hAcatáine de ríthe hAinsivíneacha Shasana tar éis do [[Anraí II Shasana|Anraí II]] iar-Bhanríon na Fraince, Aliénor na hAcatáine, a phósadh sa bhliain 1152, agus as sin coinníodh na tailte i vasáilleacht go Coróin na Fraince.
Faoin 13ú haois bhí na téarmaí Aquitaine, Guyenne agus Gascogne beagnach comhchiallach.{{sfn|Harris|1994|p=8}}{{sfn|Prestwich|1988|p=298}} Ar an 1 Feabhra 1327, le linn d'Éadbhard bheith ina rí ba í Diúcacht na Gascogne an t-aon chuid den Acatáinin a d’fhan ina lámha. Baineadh úsáid as an téarma ''Gascogne'' don chríoch a bhí i seilbh Ríthe hAinsivíneacha Shasana ([[Teaghlach na bPlantaigíneach]]) in iardheisceart na Fraince, cé gur úsáid siad an teideal Diúc na hAcatáine fós.{{sfn|Prestwich|1988|p=298}}{{sfn|Prestwich|2007|pp=292–293}}
Don chéad 10 mbliana de réimeas Éadbhaird III, bhí an Ghascogne ina údar achrainn. D'áitigh na Sasanaigh, toisc nár ghníomhaigh Charles IV ar bhealach ceart i dtreo a thionónta, gur cheart go mbeadh Éadbhard in ann an duchtacht a choinneáil saor ó aon [[Ardtiarnas|ardcheannas]] Francach. Dhiúltaigh na Francaigh an argóint seo, mar sin sa bhliain 1329, thug Éadbhard III, a bhí 17 mbliana d’aois, ómós do Philippe VI. D'éiligh an traidisiún go rachadh vasáilleach chuig a thiarna feodach neamharmtha agus ceann-nochta. Rinne Éadbhard agóid trí fhreastal ar an searmanas agus é ag caitheamh a choróin agus a chlaíomh.{{sfn|Wilson|2011|p=194}} Fiú amháin tar éis an ghealltanais ómóis seo, lean na Francaigh ag cur brú ar riarachán Shasana. {{sfn|Prestwich|2007|p=394}}
Níorbh é an Ghascogne an t-aon fhadhb leanúnach. Ba é [[Robert III de Artois]] ina chomhairleoir a raibh an-tionchar aige ar Éadbhard. Ag an am seo bhí Robert ar deoraíocht ó chúirt na Fraince, tar éis dó titim amach le Philippe VI faoi éileamh oidhreachta. D'áitigh sé ar Éadbhard cogadh a thionscain leis an Fhrainc a fháil ar ais, agus bhí sé in ann faisnéis fhairsing a sholáthar dó faoi chúirt na Fraince. {{sfn|Prestwich|2007|p=306}
}
=== An chomhghuaillíocht Fhranc-Albanach===
Bhí an Fhrainc ina comhghuaillí de [[Ríocht na hAlban]] le linn ríthe Shasana ag tabhairt faoi an tír a chur faoi smacht le tamall. Sa bhliain 1295, síníodh conradh (''An Seann-chaidreachas'') idir an Fhrainc agus Albain le linn réimeas [[Philippe IV na Fraince|Philippe IV]] ([[An Fhraincis|Fhraincis]]:[[Philippe IV le Bel]]). Rinne Charles IV an conradh a athnuachan go foirmiúil sa bhliain 1326,(''Traité de Corbeil (1326'')) ag gealladh d’Albain go dtacódh an Fhrainc leis na hAlbanaigh dá ndéanfadh Sasana ionradh ar a dtír.{{sfn|Prestwich|2007|pp=304–305}} Ar an gcaoi chéanna, bheadh tacaíocht na hAlban ag an bhFrainc dá ndéanfaí ionsaí ar a ríocht féin. Ní fhéadfadh rath a bheith ar phleananna Éadbhaird in Albain dá bhféadfadh na hAlbanaigh brath ar thacaíocht na Fraince.{{sfn|Prestwich|2007|pp=304–305}}
[[File:Hundred years war.gif|thumb|200px|right|Léarscáil beoite ag taispeáint dul chun cinn an chogaidh (athruithe críochacha agus na cathanna is tábhachtaí idir 1337 agus 1453)]]
Bhí cabhlach mór curtha i gceann a chéile ag Philippe VI amach ó Mharseille mar chuid de phlean uaillmhianach le haghaidh crosáide chun na [[An Talamh Naofa|Talún Naofa]]. Caitheadh an plean i dtraipisí, áfach, agus bhog an cabhlach, lena n-áirítear gnéithe de chabhlach na hAlban, go [[Muir nIocht]] le hais [[An Normainn|na Normainne]] sa bhliain 1336, ag bagairt ar Shasana. {{sfn|Prestwich|2007|p=306}} Chun déileáil leis an ngéarchéim seo, mhol Éadbhaird go n-ullmhódh na Sasanaigh dhá arm, ceann chun déileáil leis na hAlbanaigh "ag am oiriúnach", an ceann eile le dul ar aghaidh láithreach chuig Gascogne. Ag an am céanna, bhí ambasadóirí le bhí seolta chun na Fraince i gcomhair conartha síochána a mholadh do rí na Fraince. {{sfn|Sumption|1999|p=180}}
==Tús an chogaidh: 1337–1360==
===Deireadh le hómós===
Ag deireadh mhí Aibreáin 1337, tugadh cuireadh do Philippe na Fraince bualadh leis an toscaireacht as Sasana ach dhiúltaigh sé. Fógraíodh an arrière-ban (gairm chatha), ar fud na Fraince ag tosú an 30 Aibreán 1337. Ansin, i mBealtaine 1337, bhuail Philippe lena Chomhairle Mhór i bPáras. Aontaíodh gur chóir Diúcacht na hAcatáine, go bunúsach an Ghascogne, a thabhairt ar ais i lámha an rí ar an mbonn go raibh Éadbhard III ag sárú a chuid oibleagáidí mar vasáilleach agus go ndearna sé foscadh do ‘deargnamhaid’ an rí [[Robert III d'Artois|Robert d’Artois]].{{sfn|Sumption|1999|p=184}} Thug Edward freagra ar choigistiú na hAcatáine trí dhúshlán a thabhairt do cheart Philippe ar ríchathaoir na Fraince. Nuair a d’éag Charles IV, bhí éileamh déanta ag Éadbhard ar chomharbas ríchathaoir na Fraince, trí cheart a mháthair Isabella (deirfiúr Charles IV), iníon le Philippe IV. Measadh go raibh aon éileamh neamhbhailí mar gheall ar ómós Éadbhaird do Philippe VI sa bhliain 1329. Rinne Éadbhard a éileamh a athbheochan agus sa bhliain 1340 ghlac sé go foirmiúil leis an teideal ‘Rí na Fraince agus Armas Ríoga na Fraince’. {{sfn|Prestwich|2003|pp=149–150}}
An 26 Eanáir 1340, fuair Éadbhard III ómós go foirmiúil ó Ghuy, leathdheartháir de chuid Chunta Fhlóndras. D’fhógair údaráis chathartha Ghent, Ypres agus Bruges Éadbhard Rí na Fraince. Ba é cuspóir Éadbhaird a chomhghuaillíochtaí leis na [[Tíortha faoi Thoinn]] a neartú. Bheadh a lucht tacaíochta in ann a éileamh go raibh siad dílis ''d'fhíor'' Rí na Fraince agus nár reibiliúnaithe iad i gcoinne Philippe. I mí Feabhra 1340, d’fhill Éadbhard ar ais go Sasana chun iarracht a dhéanamh níos mó airgid a bhailiú agus chun déileáil le deacrachtaí polaitiúla freisin.{{sfn|Prestwich|2007|pp=307–312}}
Bhí an caidreamh le Flóndras ceangailte le trádáil olann Shasana freisin, mar bhí príomhchathracha Fhlóndras ag brath go mór ar tháirgeadh teicstíle agus chuir Sasana cuid mhaith den amhábhar a bhí ag teastáil uathu ar fáil. D'ordaigh Éadbhard III go suífeadh a sheansailéir ar an mála olla sa chomhairle mar shiombail de cheannródaíocht na trádála olann.{{sfn|Friar|2004|pp=480–481}} Ag an am bhí thart ar 110,000 caora i Sussex amháin.<ref name="darby160">R.E.Glassock. England circa 1334 ''in'' {{harvnb|Darby|1976|p=160}}</ref> Tháirg mainistreacha móra meánaoiseacha Shasana barrachais mhóra olann a díoladh le mórthír na hEorpa. Bhí rialtais i ndiaidh a chéile in ann suimeanna móra airgid a dhéanamh trí cháin a ghearradh air. {{sfn|Friar|2004|pp=480–481}} Mar thoradh ar chumhacht farraige na Fraince cuireadh isteach ar gheilleagar Shasana, ag laghdú trádáil na n-olann go Flóndras agus trádáil an fhíona ón Ghascogne.{{sfn|Sumption|1999|pp=188–189}}{{sfn|Sumption|1999|pp=233–234}}
===Tagairtí===
{{DEFAULTSORT:Cogadh Céad Bliain, An}}
[[Catagóir:Cogadh Céad Bliain| Cogadh Céad Bliain]]
[[Catagóir:14ú haois sa Fhrainc]]
[[Catagóir:15ú haois sa Fhrainc]]
[[Catagóir:Cogaí Angla-Francaigh]]
<references />
[[Catagóir:An Mheánaois]]
[[Catagóir:Cogaí]]
hieaumowqpgny93z042lsehgvmum0i0
Lloyd Sherr
0
36864
1329570
1072143
2026-10-09T14:46:17Z
Wikynator
59166
1329570
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[aisteoir]] guthaithe [[SAM|Meiriceánach]] é '''Lloyd Sherr''', a rugadh sa bhliain [[28 Feabhra]] [[1956]] i [[Los Angeles]], [[California]].<ref>{{cite web|url=http://duckduckgo.com/Lloyd_Sherr|teideal=Lloyd Sherr|publisher=DuckDuckGo|accessdate=2015-03-13}}</ref> Úsáideann sé an t-ainm proifisiúnta '''Max Raphael''' go minic. (Chum sé an t-ainm sin ag cur céad ainm an dá mhac aige le chéile.) Oibríonn sé i réimse leathan de na meáin, idir chláracha teilifíse, scannáin, agus [[Cluiche ríomhaire|chluichí ríomhaire]]. Sainmharc den History Channel é a ghuth agus aithnítear é freisin as a chuid oibre in ''Cars 2'' (2011) agus ''Turbo'' (2013). Tá obair mar aisteoir agus fuirseoir déanta aige freisin.
==Tagairtí==
{{reflist}}
==Naisc sheachtracha==
* [http://www.imdb.com/name/nm1204201/ Lloyd Sherr ag IMDb]
{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Sherr, Lloyd}}
[[Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1956]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
1n1nm6xanayqv1bya0nrj9z329fcaq4
Maolra Seoighe
0
40694
1329624
1314598
2026-10-10T06:54:30Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329624
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fear [[Gaeltacht]]a as Contae Mhaigh Eo a bhí i '''Maolra Seoighe''' a ciontaíodh agus a crochadh go héagórach ar an [[15 Nollaig]] [[1882]].<ref>{{cite web |author=Galway Advertiser - Kernan Andrews |url=http://www.gaelport.com/nuacht/Lords-seek-to-declare-execution-of-Mammatrasna-murder-accused-a-miscarriage-of-justice/ |teideal=Lords seek to declare execution of Mammatrasna murder accused a miscarriage of justice |foilsitheoir=Gaelport.com |date= |accessdate=2012-12-18 |dátarochtana=2012-12-18 |archivedate=2017-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910193400/http://www.gaelport.com/nuacht/Lords-seek-to-declare-execution-of-Mammatrasna-murder-accused-a-miscarriage-of-justice/ }}</ref> Frítheadh é ciontach as [[Dúnmharuithe Mhám Trasna]], eachtra ina [[Dúnmharú|dúnmharaíodh]] Séan Seoighe agus a chlann, agus daoradh chun báis é dá bharr.<ref>{{cite web |url=http://www.gaelport.com/default.aspx?treeid=163&EventItemID=2000 |teideal=Príomhshuíomh Eolais na Gaeilge |foilsitheoir=Gaelport.com |date= |accessdate=2012-12-18 |dátarochtana=2012-12-18 |archivedate=2017-12-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171223054949/http://www.gaelport.com/default.aspx?treeid=163&EventItemID=2000 }}</ref> As [[An Béarla|Béarla]] amháin a bhí an cás, cé nach raibh ach [[An Ghaeilge|Gaeilge]] ag an Seoigheach.<ref>{{cite web |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2012/1212/1224327770902.html |teideal=Maolra Seoighe le comóradh ar Aifreann speisialta i nGaillimh - The Irish Times - Wed, Dec 12, 2012 |foilsitheoir=The Irish Times |date=2012-12-12 |accessdate=2012-12-18 |dátarochtana=2012-12-18 |archivedate=2012-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121218080314/http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2012/1212/1224327770902.html }}</ref>
Ar an [[17 Lúnasa]] [[1882]] a tharla an t-uafás ar a dtugtar Dúnmharuithe Mhám Trasna. Ceantar [[An Ghaeltacht|Gaeltacht]]<nowiki/>a é [[Mám Trasna]] atá suite ar bhruach [[Loch Measca|Locha Measca]] ar an teorainn idir [[Gaillimh]] agus [[Contae Mhaigh Eo|Maigh Eo.]] Maraíodh cúigear ar fad: Seán Seoighe, a bhean Bríd, a iníon Peigí agus a mháthair Mairéad. Gortaíodh a mhac, Micheál, go dona agus bhásaigh seisean an lá ina dhiaidh sin de thoradh na ngortuithe. Gortaíodh mac óg eile, Pádraig (Patsy), ach tháinig seisean slán. Bhí mac eile de chuid an tí, Máirtín, ar fostú ag teaghlach ar an bhFairche agus bhí sé as baile oíche an tsléachta.
Níl aon aontú ar an gcúis a bhí leis an marú agus luaitear teoiricí éagsúla.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.litriocht.com/táirge%20/agoir-maolra-seoighe-agus-dunmharuithe-mham-trasna/|teideal=Éagóir. Maolra Seoighe agus dúnmharuithe Mhám Trasna|dáta=2016-04-20|language=en-GB|work=Litríocht|dátarochtana=2019-08-17}}{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mhaígh na húdaráis go raibh Seán Seoighe ina chisteoir ar cheann de na cumainn rúnda áitiúla, lucht Ribíní/Fíníní, a bhí ag cur in aghaidh na dtiarnaí talún ag an am, agus dúradh gur mar dhíoltas a ionsaíodh a theaghlach nuair a chúbláil sé airgead de chuid an chumainn. Bhí teoiric láidir eile ann gur nós le Seán Seoighe a bheith ag goid chaoirigh na gcomharsan ó na cnoic agus gurbh é sin príomhchúis an ionsaithe. Bhí tuilleadh a mheas gurbh í a mháthair, Mairéad, an phríomhsprioc mar gur ceapadh gur sceith sí eolas leis na húdaráis faoin láthair i Loch Measca inar caitheadh coirp beirt bhall foirne le tiarna talún a chuaigh ar iarraidh tamall roimhe sin. Agus bhíodar ann a chreid gur bhain na dúnmharuithe leis an iomarca cairdis a bheith idir iníon an tí, Peigí, a bhí ina déagóir, agus duine den [[Constáblacht Ríoga na hÉireann |RIC]] - caidreamh nach raibh inghlactha ag an am.
==Deichniúr cúisithe==
Gabhadh agus cúisíodh deichniúr fear ón gceantar as na dúnmharuithe: '''Maolra Seoighe'''; a dheartháireacha, Máirtín agus Páidín; agus nia leis, Tomás, ó bhaile fearainn Cheapach na Creiche; Pádraig, Micheál agus Seán Ó Cathasaigh ón áit chéanna; chomh maith le Pádraig Seoighe ó Sheanbhaile Uí Chathail; Tomás Ó Cathasaigh ó Ghleann Sal; agus Antaine Ó Pilbin ón gCeapach Dhubh. Cuireadh ar a dtriail i m[[Baile Átha Cliath]] iad os comhair breithimh agus giúiré gan Ghaeilge cé gur chainteoirí aonteangach Gaeilge iad formhór na bhfear. Chinn beirt acu - faoi bhagairt báis nó meallta ag luach saothair, deirtear - fianaise a thabhairt in aghaidh an ochtair eile.
Ciontaíodh an chéad triúr a cuireadh ar a dtriail - Pádraig Seoighe, "Pádraig Shéamuis" Ó Cathasaigh agus Maolra Seoighe -agus gearradh pionóis an bháis orthu. Bheartaigh an cúigear eile a bhí le cur ar a dtriail ar chomhairle ón sagart, an tAth. Micheál Mac Aoidh ón bhFairche, gur cheart dóibh pléadáil go raibh siad ciontach leis an gcrochadóir a sheachaint. Daoradh chun báis iad ach shocraigh Fear Ionaid na Banríona in Éirinn, an tIarla Spenser, go malartófaí sin ar phríosún saoil. Tuairiscíodh gur theastaigh ón mBanríon Victoria féin go gcrochfaí an t-ochtar.
Tugadh an triúr a bhí le crochadh ar ais go Gaillimh chuig an bpríosún a bhí ansin ag an am - san áit a bhfuil Ardeaglais na Gaillimhe anois. Go gairid sular crochadh iad d'admháil beirt acu, ina nduine agus ina nduine, i ráitis scríofa go raibh siad ciontach as na dúnmharuithe ach go raibh Maolra Seoighe neamhchiontach. Níor leor seo don '''Iarla Spenser''' leis an gcrochadh a chur ar athló nó a stopadh. Dhearbhaigh sé i dteileagram chuig gobharnóir an phríosúin; ''"The law must take its course".''
==Crochadh==
Crochadh an triúr le chéile maidin an 15 Nollaig 1882 agus cuireadh a gcuid corp ar thalamh an phríosúin san áit a bhfuil carrchlós na hArdeaglaise anois.
Ar a bhealach chun a chrochta an mhaidin sin tuairiscíodh go ndúirt Maolra Seoighe:'' "Feicfidh mé Iosa Críost ar ball beag - crochadh eisean san éagóir chomh maith. ...Ara, tá mé ag imeacht...Go bhfóire Dia ar mo bhean agus a cúigear dílleachtaí."''
Tuairiscíodh nach ndearna an crochadóir, William Marwood, a chuid oibre go críochnúil, gur tachtadh Maolra Seoighe agus gur shaothraigh sé an bás go mall agus go pianmhar.
==Aistharraingt agus feachtasaíocht==
[[Íomhá:Maam_Cross_Lough_Maamwee_geograph-3178854-by-Ben-Brooksbank.jpg|mion|Maam Cross agus na sléibhte]]
Dhá bhliain ina dhiaidh sin tháinig duine den bheirt bhrathadóirí a thug fianaise in aghaidh Mhaolra Seoighe i láthair an phobail agus i láthair Ardeaspag Thuama, an Dr Mac an Mhílidh agus é ag cur ógánaigh an cheantair faoina láimh ag Séipéal Thuar Mhic Eadaigh agus mhionnaigh sé gur fianaise bhréige a bhí tugtha faoi mhóid aige; ní raibh aon bhunús lena fhianaise sa chúirt go raibh baint ag Maolra Seoighe leis na dúnmharuithe.
Dhiúltaigh údaráis na Breataine don fhiosrúchán iomlán faoin gcás a bhí éilithe ag Ardeaspag Thuama, ag iriseoirí agus ag polaiteoirí go leor, Charles Stewart Parnell ina measc.
Tháinig tuilleadh eolais chun cinn faoin gcás in imeacht na mblianta<ref>[http://www.beo.ie/alt-ceacht-staire-ar-chearta-teanga-dunmharuithe-mham.aspx "Ceacht Staire ar Chearta Teanga: Dúnmharuithe Mhám Trasna"] Beo.ie </ref>. Ba chosúil gur coinníodh siar ón gcúirt agus ó dhlíodóirí cosanta na bhfear fianaise a chabhródh le neamhchiontacht cuid acu a chruthú. Tháinig líomhaintí chun cinn go ndearna na húdaráis gach iarracht líon na gCaitliceach a theorannú a bheadh ar na giúiréithe a rinne breithiúnais sna cásanna. Tuigeadh go ndearna neamhaird den fhianaise i nGaeilge agus gur beag di a aistríodh go Béarla sa chúirt. Póilín a bhí i mbun an chúraim le caint na bhfear a aistriú go Béarla. Mhéadaigh an fhianaise go raibh iomrall ceartais i gceist ach níor géilleadh d'fhiosrúchán iomlán.
Glacadh go forleathan leis go raibh duine amháin den chúigear a bhí i bpríosún ciontach as a bheith páirteach sna dúnmharuithe (i dteannta na beirte a crochadh) ach glacadh leis go raibh an ceathrar eile chomh neamhchiontach céanna le Maolra Seoighe. Creideadh freisin go raibh triúr eile a bhí páirteach sna dúnmharuithe nár cúisíodh riamh, ina measc an duine a phleanáil agus a threoraigh iad.
==Maamtrasna Alliance==
[[Íomhá:Swallow_Hole,_Castle_Bay,_Lough_Mask_-_geograph.org.uk_-_178933.jpg|mion|[[Loch Measca]]]]
Pléadh cás Mhám Trasna ar fud na tíre seo agus i meáin an domhain mhóir. Bhí díospóireachtaí fada faoi i dTeach na Parlaiminte in Westminster - díospóireacht amháin a mhair ceithre lá agus a raibh ainmneacha móra i stair na polaitíochta páirteach inti. Diúltaíodh d'fhiosrúchán poiblí ar an gcás agus d'fhág sin go raibh sé ar cheann amháin de na cúiseanna gur thit Rialtas Liobrálach William Gladstone in 1885 nuair a thacaigh na teachtaí Éireannacha faoi cheannas Charles Stewart Parnell leis na Tóraithe faoi cheannas Randolph Churchill. An'' "Maamtrasna Alliance"'' a tugadh ar an gcomhghuaillíocht sin.
Cailleadh sa phríosún beirt den chúigear a ciontaíodh sa choir agus chaith an triúr eile, beirt deartháireacha agus nia Mhaolra Seoighe, scór bliain i ngéibheann. Rinne a gcuid mná céile impí ar Fhear Ionaid na Banríona, an Tiarna Dudley, agus a bhean chéile le linn cuairte ar Chonamara iad a shaoradh. Nuair a scaoileadh amach sna laethanta ina dhiaidh sin iad, ar an 24 Deireadh Fómhair 1902, cuireadh ar thraein as Baile Átha Cliath go Baile an Róba iad agus shiúil siad na 18 míle as sin i ndorchadas na hoíche agus sa bháisteach abhaile go Ceapach an Creiche faoi scáth Mhám Trasna.
==Comóradh==
Bhí [http://anghaeltacht.net/Mam1882/index.html comóradh ar a bhás i nGaillimh ar an 15 Nollaig 2012] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} eagraithe ag [[An_Coimisinéir_Teanga|An Coimisinéir Teanga]]. Bhí [[Uachtarán na hÉireann]] i láthair. Aifreann san Ard Eaglais - atá tógtha ar shuíomh Phríosúin na Gaillimhe inar crochadh Maolra Seoighe.
[[Íomhá:Cludach Leabhair Sheáin Uí Chuirreáin.jpg|mion|160x160px|Leabhar le [[Seán Ó Cuirreáin]]]]
==Leabhair foilsithe==
Seoladh leabhar nua ar an eachtra seo ar an 19ú Lá Bealtaine 2016 i dTeach Cúirte Sráid na Faiche, i m[[Baile Átha Cliath]]. Ba istigh sa gcúirt sin a daoradh Maolra Seoighe agus na daoine eile chun bháis sa bhliain 1882. Sé [[Seán Ó Cuirreáin]], iar [[An Coimisinéir Teanga|Choimisinéir Teanga]] na hÉireann údar an leabhair, [http://www.coislife.ie/leabhar/166/eagoir "Éagóir - Maolra Seoighe agus dúnmharuithe Mhám Trasna"]{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} agus tá sé foilsithe ag [[Cois Life]]. Insint úrnua í seo ar iomlán an scéil le pictiúir stairiúla agus taifid oifigiúla nár foilsíodh cheana i bhfoirm leabhair.
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Seoighe, Maolra}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 19ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 1882]]
[[Catagóir:Iomrall ceartais]]
[[Catagóir:Daoine as Gaeltachtaí Mhaigh Eo]]
r04ni1abxbczlhovyghgboszctokne6
Liosta eipeasóidí The Simpsons
0
55065
1329621
1328587
2026-10-10T05:56:54Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329621
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:The Simpsons Logo.svg|250px|deas]]
Is é ''[[The Simpsons]]'' an tsraith bheoite Mheiriceánach is fadsaolaí riamh. Tá 654 eipeasóid de chuid ''The Simpsons'' tagtha ar an saol faoi láthair.
Thosaigh an 30ú séasúr ar an 30 Meán Fómhair 2018.
==Sraitheanna==
{|id="toc" class="toc" summary="Contents"
|-
|
'''Séasúir''': [[#Séasúr 1|1]] [[#Séasúr 2|2]] [[#Séasúr 3|3]] [[#Séasúr 4|4]] [[#Séasúr 5|5]] [[#Séasúr 6|6]] [[#Séasúr 7|7]] [[#Séasúr 8|8]] [[#Séasúr 9|9]] [[#Séasúr 10 |10]] [[#Séasúr 11|11]] [[#Séasúr 12|12]] [[#Séasúr 13|13]] [[#Séasúr 14|14]] [[#Séasúr 15|15]] [[#Séasúr 16|16]] [[#Séasúr 17|17]] [[#Séasúr 18|18]] [[#Séasúr 19|19]] [[#Séasúr 20|20]] [[#Séasúr 21|21]] [[#Séasúr 22|22]] [[#Séasúr 23|23]] [[#Séasúr 24|24]] [[#Séasúr 25|25]] [[#Séasúr 26|26]] [[#Séasúr 27|27]] [[#Séasúr 28|28]] [[#Séasúr 29|29]] [[#Séasúr 30|30]] [[#Rátálacha|Rátálacha]] [[#Tagairtí|Tagairtí]]
|}
{|class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! style="padding: 0px 8px" colspan="2" |Séasúr
! style="padding: 0px 8px" |Eipeasóid
! style="padding: 0px 8px" |Céad chraoladh
! style="padding: 0px 8px" |Craoladh deireanach
|-
|bgcolor="B8CACF" height="10px"|
| [[#Séasúr 1|1]]
| 13
| {{Start date|1989|12|17}}
| {{End date|1990|5|13}}
|-
|bgcolor="D3EDF2" height="10px"|
| [[#Séasúr 2|2]]
| 22
| {{Start date|1990|10|11}}
| {{End date|1991|7|11}}
|-
|bgcolor="CCA7C4" height="10px"|
| [[#Séasúr 3|3]]
| 24
| {{Start date|1991|9|19}}
| {{End date|1992|8|27}}
|-
|bgcolor="189FDD" height="10px"|
| [[#Séasúr 4|4]]
| 22
| {{Start date|1992|9|24}}
| {{End date|1993|5|13}}
|-
|bgcolor="B11618" height="10px"|
| [[#Séasúr 5|5]]
| 22
| {{Start date|1993|9|30}}
| {{End date|1994|5|19}}
|-
|bgcolor="575959" height="10px"|
| [[#Séasúr 6|6]]
| 25
| {{Start date|1994|9|4}}
| {{End date|1995|5|21}}
|-
|bgcolor="4B498F" height="10px"|
| [[#Séasúr 7|7]]
| 25
| {{Start date|1995|9|17}}
| {{End date|1996|5|19}}
|-
|bgcolor="58A5AD" height="10px"|
| [[#Séasúr 8|8]]
| 25
| {{Start date|1996|10|27}}
| {{End date|1997|5|18}}
|-
|bgcolor="7A335D" height="10px"|
| [[#Séasúr 9|9]]
| 25
| {{Start date|1997|9|21}}
| {{End date|1998|5|17}}
|-
|bgcolor="A79548" height="10px"|
| [[#Séasúr 10|10]]
| 23
| {{Start date|1998|8|23}}
| {{End date|1999|5|16}}
|-
|bgcolor="2E5C82" height="10px"|
| [[#Séasúr 11|11]]
| 22
| {{Start date|1999|9|26}}
| {{End date|2000|5|21}}
|-
|bgcolor="993129" height="10px"|
| [[#Séasúr 12|12]]
| 21
| {{Start date|2000|11|1}}
| {{End date|2001|5|20}}
|-
|bgcolor="593285" height="10px"|
| [[#Séasúr 13|13]]
| 22
| {{Start date|2001|11|6}}
| {{End date|2002|5|22}}
|-
|bgcolor="000000" height="10px"|
| [[#Séasúr 14|14]]
| 22
| {{Start date|2002|11|3}}
| {{End date|2003|5|18}}
|-
|bgcolor="#7BB842" height="10px"|
| [[#Séasúr 15|15]]
| 22
| {{Start date|2003|11|2}}
| {{End date|2004|5|23}}
|-
|bgcolor="#9D296E" height="10px"|
| [[#Séasúr 16|16]]
| 21
| {{Start date|2004|11|7}}
| {{End date|2005|5|15}}
|-
|bgcolor="005B9C" height="10px"|
| [[#Séasúr 17|17]]
| 22
| {{Start date|2005|9|11}}
| {{End date|2006|5|21}}
|-
|bgcolor="544b42" height="10px"|
| [[#Séasúr 18|18]]
| 22
| {{Start date|2006|9|10}}
| {{End date|2007|5|20}}
|-
|bgcolor="60e9b5" height="10px"|
| [[#Séasúr 19|19]]
| 20
| {{Start date|2007|9|23}}
| {{End date|2008|5|18}}
|-
|bgcolor="DEDDE2" height="10px"|
| [[#Séasúr 20|20]]
| 21
| {{Start date|2008|9|28}}
| {{End date|2009|5|17}}
|-
|bgcolor="A90E63" height="10px"|
| [[#Séasúr 21|21]]
| 23
| {{Start date|2009|9|27}}
| {{End date|2010|5|23}}
|-
|bgcolor="E06EFA" height="10px"|
| [[#Séasúr 22|22]]
| 22
| {{Start date|2010|9|26}}
| {{End date|2011|5|22}}
|-
|bgcolor="5EA6F8" height="10px"|
| [[#Séasúr 23|23]]
| 22
| {{Start date|2011|9|25}}
| {{End date|2012|5|20}}
|-
|bgcolor="1E6157" height="10px"|
| [[#Séasúr 24|24]]
| 22
| {{Start date|2012|9|30}}
| {{End date|2013|5|19}}
|-
|bgcolor="fcd959" height="10px"|
| [[#Séasúr 25|25]]
| 22
| {{Start date|2013|9|29}}
| {{End date|2014|5|18}}
|-
|bgcolor="1DD9FC" height="10px"|
| [[#Séasúr 26|26]]
| 22
| {{Start date|2014|9|28}}
| {{End date|2015|5|17}}
|-
|bgcolor="7F1790" height="10px"|
| [[#Séasúr 27|27]]
| 22
| {{Start date|2015|9|27}}
| {{End date|2016|5|22}}
|-
|bgcolor="431F27" height="10px"|
| [[#Séasúr 28|28]]
| 22
| {{Start date|2016|9|25}}
| {{End date|2017|5|21}}
|-
|bgcolor="375383" height="10px"|
| [[#Séasúr 29|29]]
| 21
| {{Start date|2017|10|1}}
| {{End date|2018|5|20}}
|-
|bgcolor="b961b6" height="10px"|
| [[#Séasúr 30|30]]
|
| {{Start date|2018|9|30}}
|
|}
==Eipeasóid==
===Séasúr 1===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 1)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | Uimh
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | #
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | Teideal
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#b8cacf;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 1 || 1 || align="left"|"[[Simpsons Roasting on an Open Fire]]" || Nollaig 17, 1989 || 7G08 || 26.7<ref>http://dx.doi.org/10.1111%2Fj.1540-5931.2007.00379.x</ref>
|- align="center"
| 2 || 2 || align="left"|"[[Bart the Genius]]" || Eanáir 14, 1990 || 7G02 || 24.5<ref>http://dx.doi.org/10.1111%2Fj.1540-5931.2007.00379.x</ref>
|- align="center"
| 3 || 3 || align="left"|"[[Homer's Odyssey]]" || Eanáir 21, 1990 || 7G03 || 27.5
|- align="center"
| 4 || 4 || align="left"|"[[There's No Disgrace Like Home]]" || Eanáir 28, 1990 || 7G04 || 20.2
|- align="center"
| 5 || 5 || align="left"|"[[Bart the General]]" || Feabhra 4, 1990 || 7G05 || 27.1
|- align="center"
| 6 || 6 || align="left"|"[[Moaning Lisa]]" || Feabhra 11, 1990 || 7G06 || 27.4
|- align="center"
| 7 || 7 || align="left"|"[[The Call of the Simpsons]]" || Feabhra 18, 1990 || 7G09 || 27.6
|- align="center"
| 8 || 8 || align="left"|"[[The Telltale Head]]" || Feabhra 25, 1990 || 7G07 || 28.0
|- align="center"
| 9 || 9 || align="left"|"[[Life on the Fast Lane]]" || Márta 18, 1990 || 7G11 || 33.5
|- align="center"
| 10 || 10 || align="left"|"[[Homer's Night Out]]" || Márta 25, 1990 || 7G10 || 30.3
|- align="center"
| 11 || 11 || align="left"|"[[The Crepes of Wrath]]" || Aibreán 18, 1990|| 7G13 || 31.2<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,317253,00.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2014-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006135735/http://www.ew.com/ew/article/0,,317253,00.html }}</ref>
|- align="center"
| 12 || 12 || align="left"|"[[Krusty Gets Busted]]" || Aibreán 29, 1990 || 7G12 || 30.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,317346,00.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2014-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006100152/http://www.ew.com/ew/article/0,,317346,00.html }}</ref>
|- align="center"
| 13 || 13 || align="left"|"[[Some Enchanted Evening]]" || Bealtaine 13, 1990 || 7G01 || 27.1
|}
===Séasúr 2===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 2)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | Uimh
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | #
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | Teideal
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#d3edf2;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 14 || 1 || align="left"|"[[Bart Gets an "F"]]" || Deireadh Fómhair 11, 1990 || 7F03 || 33.6
|- align="center"
| 15 || 2 || align="left"|"[[Simpson and Delilah]]" || Deireadh Fómhair 18, 1990 || 7F02 || 29.9
|- align="center"
| 16 || 3 || align="left"|"[[Treehouse of Horror]]" || Deireadh Fómhair 25, 1990 || 7F04 || 27.4
|- align="center"
| 17 || 4 || align="left"|"[[Two Cars in Every Garage and Three Eyes on Every Fish]]" || Samhain 1, 1990 || 7F01 || 26.1
|- align="center"
| 18 || 5 || align="left"|"[[Dancin' Homer]]" || Samhain 8, 1990 || 7F05 || 26.1
|- align="center"
| 19 || 6 || align="left"|"[[Dead Putting Society]]" || Samhain 15, 1990 || 7F08 || 25.4
|- align="center"
| 20 || 7 || align="left"|"[[Bart vs. Thanksgiving]]" || Samhain 22, 1990 || 7F07 || 25.9
|- align="center"
| 21 || 8 || align="left"|"[[Bart the Daredevil]]" || Nollaig 6, 1990 || 7F06 || 26.2
|- align="center"
| 22 || 9 || align="left"|"[[Itchy & Scratchy & Marge]]" || Nollaig 20, 1990 || 7F09 || 22.2
|- align="center"
| 23 || 10 || align="left"|"[[Bart Gets Hit by a Car]]" || Eanáir 10, 1991 || 7F10 || 24.8
|- align="center"
| 24 || 11 || align="left"|"[[One Fish, Two Fish, Blowfish, Blue Fish]]" || Eanáir 24, 1991 || 7F11 || 24.2
|- align="center"
| 25 || 12 || align="left"|"[[The Way We Was]]" || Eanáir 31, 1991 || 7F12 || 26.8
|- align="center"
| 26 || 13 || align="left"|"[[Homer vs. Lisa and the 8th Commandment]]" || Feabhra 7, 1991 || 7F13 || 26.2
|- align="center"
| 27 || 14 || align="left"|"[[Principal Charming]]" || Feabhra 14, 1991 || 7F15 || 23.9
|- align="center"
| 28 || 15 || align="left"|"[[Oh Brother, Where Art Thou?]]" || Feabhra 21, 1991 || 7F16 || 26.8
|- align="center"
| 29 || 16 || align="left"|"[[Bart's Dog Gets an "F"]]" || Márta 7, 1991 || 7F14 || 23.9
|- align="center"
| 30 || 17 || align="left"|"[[Old Money]]" || Márta 28, 1991 || 7F17 || 21.2
|- align="center"
| 31 || 18 || align="left"|"[[Brush with Greatness]]" || Aibreán 11, 1991 || 7F18 || 20.6
|- align="center"
| 32 || 19 || align="left"|"[[Lisa's Substitute]]" || Aibreán 25, 1991 || 7F19 || 17.7
|- align="center"
| 33 || 20 || align="left"|"[[The War of the Simpsons]]" || Iúil 11, 1991 || 7F20 || 19.7
|- align="center"
| 34 || 21 || align="left"|"[[Three Men and a Comic Book]]" || Bealtaine 2, 1991 || 7F21 || 21.0
|- align="center"
| 35 || 22 || align="left"|"[[Blood Feud]]" || Bealtaine 9, 1991 || 7F22 || 17.3
|}
===Séasúr 3===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 3)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | Uimh
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | #
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | Teideal
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#cca7c4;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 36 || 1 || align="left"|"[[Stark Raving Dad]]" || Meán Fómhair 19, 1991 || 7F24 || 22.9
|- align="center"
| 37 || 2 || align="left"|"[[Mr. Lisa Goes to Washington]]" || Meán Fómhair 26, 1991 || 8F01 || 20.2
|- align="center"
| 38 || 3 || align="left"|"[[When Flanders Failed]]" || Deireadh Fómhair 3, 1991 || 7F23 || 22.8
|- align="center"
| 39 || 4 || align="left"|"[[Bart the Murderer]]" || Deireadh Fómhair 10, 1991 || 8F03 || 20.8
|- align="center"
| 40 || 5 || align="left"|"[[Homer Defined]]" || Deireadh Fómhair 17, 1991 || 8F04 || 20.6
|- align="center"
| 41 || 6 || align="left"|"[[Like Father, Like Clown]]" || Deireadh Fómhair 24, 1991 || 8F05 || 20.2
|- align="center"
| 42 || 7 || align="left"|"[[Treehouse of Horror II]]" || Deireadh Fómhair 31, 1991 || 8F02 || 20.0
|- align="center"
| 43 || 8 || align="left"|"[[Lisa's Pony]]" || Samhain 7, 1991 || 8F06 || 23.0
|- align="center"
| 44 || 9 || align="left"|"[[Saturdays of Thunder]]" || Samhain 14, 1991 || 8F07 || 24.7
|- align="center"
| 45 || 10 || align="left"|"[[Flaming Moe's]]" || Samhain 21, 1991 || 8F08 || 23.9
|- align="center"
| 46 || 11 || align="left"|"[[Burns Verkaufen der Kraftwerk]]" || Nollaig 5, 1991 || 8F09 || 21.1
|- align="center"
| 47 || 12 || align="left"|"[[I Married Marge]]" || Nollaig 26, 1991 || 8F10 || 21.9
|- align="center"
| 48 || 13 || align="left"|"[[Radio Bart]]" || Eanáir 9, 1992 || 8F11 || 24.2
|- align="center"
| 49 || 14 || align="left"|"[[Lisa the Greek]]" || Eanáir 23, 1992 || 8F12 || 23.2
|- align="center"
| 50 || 15 || align="left"|"[[Homer Alone]]" || Feabhra 6, 1992 || 8F14 || 23.7
|- align="center"
| 51 || 16 || align="left"|"[[Bart the Lover]]" || Feabhra 13, 1992 || 8F16 || 20.5
|- align="center"
| 52 || 17 || align="left"|"[[Homer at the Bat]]" || Feabhra 20, 1992 || 8F13 || 24.6
|- align="center"
| 53 || 18 || align="left"|"[[Separate Vocations]]" || Feabhra 20, 1992 || 8F15 || 23.7
|- align="center"
| 54 || 19 || align="left"|"[[Dog of Death]]" || Márta 12, 1992 || 8F17 || 23.4
|- align="center"
| 55 || 20 || align="left"|"[[Colonel Homer]]" || Márta 26, 1992 || 8F19 || 25.5
|- align="center"
| 56 || 21 || align="left"|"[[Black Widower]]" || Aibreán 6, 1992 || 8F20 || 17.3
|- align="center"
| 57 || 22 || align="left"|"[[The Otto Show]]" || Aibreán 23, 1992 || 8F21 || 17.5
|- align="center"
| 58 || 23 || align="left"|"[[Bart's Friend Falls in Love]]" || Bealtaine 7, 1992 || 8F22 || 19.5
|- align="center"
| 59 || 24 || align="left"|"[[Brother, Can You Spare Two Dimes?]]" || Lúnasa 27, 1992 || 8F23 || 17.2
|}
===Séasúr 4===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 4)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#189FDD;" | Uimh
! scope="col" style="background:#189FDD;" | #
! scope="col" style="background:#189FDD;" | Teideal
! scope="col" style="background:#189FDD;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#189FDD;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#189FDD;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 60 || 1 || align="left"|"[[Kamp Krusty]]" || Meán Fómhair 24, 1992 || 8F24 || 21.8
|- align="center"
| 61 || 2 || align="left"|"[[A Streetcar Named Marge]]" || Deireadh Fómhair 1, 1992 || 8F18 || 18.3
|- align="center"
| 62 || 3 || align="left"|"[[Homer the Heretic]]" || Deireadh Fómhair 8, 1992 || 9F01 || 19.3
|- align="center"
| 63 || 4 || align="left"|"[[Lisa the Beauty Queen]]" || Deireadh Fómhair 15, 1992 || 9F02 || 19.0
|- align="center"
| 64 || 5 || align="left"|"[[Treehouse of Horror III]]" || Deireadh Fómhair 29, 1992 || 9F04 || 25.1
|- align="center"
| 65 || 6 || align="left"|"[[Itchy & Scratchy: The Movie]]" || Samhain 3, 1992 || 9F03 || 20.1
|- align="center"
| 66 || 7 || align="left"|"[[Marge Gets a Job]]" || Samhain 5, 1992 || 9F05 || 22.9
|- align="center"
| 67 || 8 || align="left"|"[[New Kid on the Block]]" || Samhain 12, 1992 || 9F06 || 23.1
|- align="center"
| 68 || 9 || align="left"|"[[Mr. Plow]]" || Samhain 19, 1992 || 9F07 || 24.0
|- align="center"
| 69 || 10 || align="left"|"[[Lisa's First Word]]" || Nollaig 3, 1992 || 9F08 || 28.6
|- align="center"
| 70 || 11 || align="left"|"[[Homer's Triple Bypass]]" || Nollaig 17, 1992 || 9F09 || 23.6
|- align="center"
| 71 || 12 || align="left"|"[[Marge vs. the Monorail]]" || Eanáir 14, 1993 || 9F10 || 23.0
|- align="center"
| 72 || 13 || align="left"|"[[Selma's Choice]]" || Eanáir 21, 1993 || 9F11 || 24.5
|- align="center"
| 73 || 14 || align="left"|"[[Brother from the Same Planet]]" || Feabhra 4, 1993 || 9F12 || 23.8
|- align="center"
| 74 || 15 || align="left"|"[[I Love Lisa]]" || Feabhra 11, 1993 || 9F13 || 25.2
|- align="center"
| 75 || 16 || align="left"|"[[Duffless]]" || Feabhra 18, 1993 || 9F14 || 25.7
|- align="center"
| 76 || 17 || align="left"|"[[Last Exit to Springfield]]" || Márta 11, 1993 || 9F15 || 22.4
|- align="center"
| 77 || 19 || align="left"|"[[So It's Come to This: A Simpsons Clip Show]]" || Aibreán 1, 1993 || 9F17 || 25.5
|- align="center"
| 78 || 20 || align="left"|"[[The Front]]" || Aibreán 15, 1993 || 9F16 || 20.1
|- align="center"
| 79 || 21 || align="left"|"[[Whacking Day]]" || Aibreán 29, 1993 || 9F18 || 20.0
|- align="center"
| 80 || 22 || align="left"|"[[Marge in Chains]]" || Bealtaine 6, 1993 || 9F20 || 17.3
|- align="center"
| 81 || 23 || align="left"|"[[Krusty Gets Kancelled]]" || Bealtaine 13, 1993 || 9F19 || 19.4
|}
===Séasúr 5===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 5)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#B11618;" | Uimh
! scope="col" style="background:#B11618;" | #
! scope="col" style="background:#B11618;" | Teideal
! scope="col" style="background:#B11618;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#B11618;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#B11618;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 88 || 1 || align="left"|"[[Homer's Barbershop Quartet]]" || Meán Fómhair 30, 1993 || 9F21 || 19.9<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=5 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=5 }}</ref>
|- align="center"
| 83 || 2 || align="left"|"[[Cape Feare]]" || Meán Fómhair 7, 1993 || 9F22 || 20.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=6 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=6 }}</ref>
|- align="center"
| 84 || 3 || align="left"|"[[Homer Goes to College]]" || Deireadh Fómhair 14, 1993 || 1F02 || 18.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=7 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=7 }}</ref>
|- align="center"
| 85 || 4 || align="left"|"[[Rosebud]]" || Deireadh Fómhair 21, 1993 || 1F01 || 19.5<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=8 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=8 }}</ref>
|- align="center"
| 86 || 5 || align="left"|"[[Treehouse of Horror IV]]" || Deireadh Fómhair 28, 1993 || 1F04 || 24.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=9 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=9 }}</ref>
|- align="center"
| 87 || 6 || align="left"|"[[Marge on the Lam]]" || Samhain 4, 1993 || 1F03 || 21,7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=10 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=10 }}</ref>
|- align="center"
| 88 || 7 || align="left"|"[[Bart's Inner Child]]" || Samhain 11, 1993 || 1F05 || 18.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=11 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=11 }}</ref>
|- align="center"
| 89 || 8 || align="left"|"[[Boy-Scoutz N the Hood]]" || Samhain 18, 1993 || 1F06 || 20.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=12 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053942/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930920-19931128_TVRatings.pdf#page=12 }}</ref>
|- align="center"
| 90 || 9 || align="left"|"[[The Last Temptation of Homer]]" || Nollaig 9, 1993 || 1F07 || 20.6<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 91 || 10 || align="left"|"[[$pringfield, Or How I Learned to Stop Worrying and Love Legalized Gambling|$pringfield, Or How I Learned to Stop Worrying and <br/> Love Legalized Gambling]]" || Nollaig 16, 1993 || 1F08 || 17.9<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=3</ref>
|- align="center"
| 92 || 11 || align="left"|"[[Homer the Vigilante]]" || Eanáir 6, 1994 || 1F09 || 20.1<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=6</ref>
|- align="center"
| 93 || 12 || align="left"|"[[Bart Gets Famous]]" || Feabhra 3, 1994 || 1F11 || 20.0<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=10</ref>
|- align="center"
| 94 || 13 || align="left"|"[[Homer and Apu]]" || Feabhra 10, 1994 || 1F10 || 21.8<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=11</ref>
|- align="center"
| 95 || 14 || align="left"|"[[Lisa vs. Malibu Stacy]]" || Feabhra 17, 1994 || 1F12 || 20.5<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=12</ref>
|- align="center"
| 96 || 15 || align="left"|"[[Deep Space Homer]]" || Feabhra 24, 1994 || 1F13 || 18.2<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19931129-19940227_TVRatings.pdf#page=13</ref>
|- align="center"
| 97 || 16 || align="left"|"[[Homer Loves Flanders]]" || Márta 17, 1994 || 1F14 || 18.0<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=3</ref>
|- align="center"
| 98 || 17 || align="left"|"[[Bart Gets an Elephant]]" || Márta 31, 1994 || 1F15 || 17.0<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=5</ref>
|- align="center"
| 99 || 18 || align="left"|"[[Burns' Heir]]" || Aibreán 14, 1994 || 1F16 || 14.7<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=5</ref>
|- align="center"
| 100 || 19 || align="left"|"[[Sweet Seymour Skinner's Baadasssss Song]]" || Aibreán 14, 1994 || 1F18 || 19.7<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=9</ref>
|- align="center"
| 101 || 20 || align="left"|"[[The Boy Who Knew Too Much]]" || Bealtaine 5, 1994 || 1F19 || 15.5<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=9</ref>
|- align="center"
| 102 || 21 || align="left"|"[[Lady Bouvier's Lover]]" || Bealtaine 5, 1994 || 1F21 || 15.1<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=11</ref>
|- align="center"
| 103 || 22 || align="left"|"[[Secrets of a Successful Marriage]]" || Bealtaine 19, 1994 || 1F20 || 15.6<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf#page=9</ref>
|}
===Séasúr 6===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 6)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#575959;" | Uimh
! scope="col" style="background:#575959;" | #
! scope="col" style="background:#575959;" | Teideal
! scope="col" style="background:#575959;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#575959;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#575959;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 104 || 1 || align="left"|"[[Bart of Darkness]]" || Meán Fómhair 4, 1994 || 1F22 || 15.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910131740/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 105 || 2 || align="left"|"[[Lisa's Rival]]" || Meán Fómhair 11, 1994 || 1F17 || 16.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910131740/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 106 || 3 || align="left"|"[[Another Simpsons Clip Show]]" || Meán Fómhair 25, 1994 || 2F33 || 13.5<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 107 || 4 || align="left"|"[[Itchy & Scratchy Land]]" || Deireadh Fómhair 2, 1994 || 2F01 || 14.8<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 108 || 5 || align="left"|"[[Sideshow Bob Roberts]]" || Deireadh Fómhair 9, 1994 || 2F02 || 14.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 109 || 6 || align="left"|"[[Treehouse of Horror V]]" || Deireadh Fómhair 30, 1994 || 2F03 || 22.2<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 110 || 7 || align="left"|"[[Bart's Girlfriend]]" || Samhain 6, 1994 || 2F04 || 15.3<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 111 || 8 || align="left"|"[[Lisa on Ice]]" || Samhain 13, 1994 || 2F05 || 17.9<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 112 || 9 || align="left"|"[[Homer: Badman]]" || Samhain 27, 1994 || 2F06 || 17.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 113 || 10 || align="left"|"[[Grampa vs. Sexual Inadequacy]]" || Nollaig 4, 1994 || 2F07 || 14.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517130243/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940919-19941204_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 114 || 11 || align="left"|"[[Fear of Flying]]" || Nollaig 18, 1994 || 2F08 || 15.6<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 115 || 12 || align="left"|"[[Homer the Great]]" || Eanáir 8, 1995 || 2F09 || 20.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 116 || 13 || align="left"|"[[And Maggie Makes Three]]" || Eanáir 22, 1995 || 2F10 || 17.3<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 117 || 14 || align="left"|"[[Bart's Comet]]" || Feabhra 5, 1995 || 2F11 || 18.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 118 || 15 || align="left"|"[[Homie the Clown]]" || Feabhra 12, 1995 || 2F12 || 17.6<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 119 || 16 || align="left"|"[[Bart vs. Australia]]" || Feabhra 19, 1995 || 2F13 || 15.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 120 || 17 || align="left"|"[[Homer vs. Patty & Selma]]" || Feabhra 26, 1995 || 2F14 || 18.9<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 121 || 18 || align="left"|"[[A Star is Burns]]" || Márta 5, 1995 || 2F31 || 14.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054425/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19941205-19950305_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 122 || 19 || align="left"|"[[Lisa's Wedding]]" || Márta 19, 1995 || 2F15 || 14.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 123 || 20 || align="left"|"[[Two Dozen and One Greyhounds]]" || Aibreán 9, 1995 || 2F18 || 11.6<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 124 || 21 || align="left"|"[[The PTA Disbands!]]" || Aibreán 16, 1995 || 2F19 || 11.8<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 125 || 22 || align="left"|"[['Round Springfield]]" || Aibreán 30, 1995 || 2F32 || 12.6<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 126 || 23 || align="left"|"[[The Springfield Connection]]" || Bealtaine 7, 1995 || 2F21 || 12.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 127 || 24 || align="left"|"[[Lemon of Troy]]" || Bealtaine 14, 1995 || 2F22 || 13.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|- align="center"
| 128 || 25 || align="left"|"[[Who Shot Mr. Burns?|Who Shot Mr. Burns? (Cuid a hAon)]]" || Bealtaine 21, 1995 || 2F16 || 15.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2012-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616225945/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950306-19950528_TVRatings.pdf }}</ref>
|}
===Séasúr 7===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 7)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#4b498f;" | Uimh
! scope="col" style="background:#4b498f;" | #
! scope="col" style="background:#4b498f;" | Teideal
! scope="col" style="background:#4b498f;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#4b498f;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#4b498f;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 129 || 1 || align="left"|"[[Who Shot Mr. Burns?|Who Shot Mr. Burns? (Cuid a Dó)]]" || Meán Fómhair 17, 1995 || 2F20 || 16.0<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 130 || 2 || align="left"|"[[Radioactive Man]]" || Meán Fómhair 24, 1995 || 2F17 || 15.7<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 131 || 3 || align="left"|"[[Home Sweet Homediddly-Dum-Doodily]]" || Deireadh Fómhair 1, 1995 || 3F01 || 14.5<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 132 || 4 || align="left"|"[[Bart Sells His Soul]]" || Deireadh Fómhair 8, 1995 || 3F02 || 14.8<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 133 || 5 || align="left"|"[[Lisa the Vegetarian]]" || Deireadh Fómhair 15, 1995 || 3F03 || 14.6<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 134 || 6 || align="left"|"[[Treehouse of Horror VI]]" || Deireadh Fómhair 29, 1995 || 3F04 || 19.7<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 135 || 7 || align="left"|"[[King-Size Homer]]" || Samhain 5, 1995 || 3F05 || 17.0<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 136 || 8 || align="left"|"[[Mother Simpson]]" || Samhain 19, 1995 || 3F06 || 15.3<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 137 || 9 || align="left"|"[[Sideshow Bob's Last Gleaming]]" || Samhain 26, 1995 || 3F08 || 14.2<ref>http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19950918-19951126_TVRatings.pdf#page=2</ref>
|- align="center"
| 138 || 10 || align="left"|"[[The Simpsons 138th Episode Spectacular]]" || Nollaig 3, 1995 || 3F31 || 16.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 139 || 11 || align="left"|"[[Marge Be Not Proud]]" || Nollaig 17, 1995 || 3F07 || 16.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 140 || 12 || align="left"|"[[Team Homer]]" || Eanáir 7, 1996 || 3F10 || 16.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 141 || 13 || align="left"|"[[Two Bad Neighbors]]" || Eanáir 14, 1996 || 3F09 || 17.5<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 142 || 14 || align="left"|"[[Scenes from the Class Struggle in Springfield]]" || Feabhra 4, 1996 || 3F11 || 14.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 143 || 15 || align="left"|"[[Bart the Fink]]" || Feabhra 11, 1996 || 3F12 || 15.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 144 || 16 || align="left"|"[[Lisa the Iconoclast]]" || Feabhra 18, 1996 || 3F13 || 13.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 145 || 17 || align="left"|"[[Homer the Smithers]]" || Feabhra 25, 1996 || 3F14 || 14.1<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071616/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19951127-19960225_TVRatings.pdf#page=1 }}</ref>
|- align="center"
| 146 || 18 || align="left"|"[[The Day the Violence Died]]" || Márta 17, 1996 || 3F16 || 14.4<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 147 || 19 || align="left"|"[[A Fish Called Selma]]" || Márta 24, 1996 || 3F15 || 12.9<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 148 || 20 || align="left"|"[[Bart on the Road]]" || Márta 31, 1996 || 3F17 || 1.8<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 149 || 21 || align="left"|"[[22 Short Films About Springfield]]" || Aibreán 14, 1996 || 3F18 || 10.5<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 150 || 22 || align="left"|"[[Raging Abe Simpson and His Grumbling Grandson in "The Curse of the Flying Hellfish"]]" || Aibreán 28, 1996 || 3F19 || 13.0<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 151 || 23 || align="left"|"[[Homerpalooza]]" || Bealtaine 5, 1996 || 3F20 || 11.3<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 152 || 24 || align="left"|"[[Much Apu About Nothing]]" || Bealtaine 19, 1996 || 3F21 || 12.9<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|- align="center"
| 153 || 25 || align="left"|"[[Summer of 4 Ft. 2]]" || Bealtaine 19, 1996 || 3F22 || 14.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216071727/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19960226-19960526_TVRatings.pdf#page=3 }}</ref>
|}
===Séasúr 8===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 8)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | Uimh
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | #
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | Teideal
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#58a5ad;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 154 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror VII]]" || Deireadh Fómhair 27, 1996 || 4F02 || 18.3
|- align="center"
| 155 || 2 || align="left"|"[[You Only Move Twice]]" || Samhain 3, 1996 || 3F23 || 13.9
|- align="center"
| 156 || 3 || align="left"|"[[The Homer They Fall]]" || Samhain 10, 1996 || 4F03 || 17.0
|- align="center"
| 157 || 4 || align="left"|"[[Burns, Baby Burns]]" || Samhain 17, 1996 || 4F05 || 12.6
|- align="center"
| 158 || 5 || align="left"|"[[Bart After Dark]]" || Samhain 24, 1996 || 4F06 || 14.1
|- align="center"
| 159 || 6 || align="left"|"[[A Milhouse Divided]]" || Nollaig 1, 1996 || 4F04 || 12.8
|- align="center"
| 160 || 7 || align="left"|"[[Lisa's Date with Density]]" || Nollaig 15, 1996 || 4F01 || {{n/a}}
|- align="center"
| 161 || 8 || align="left"|"[[Hurricane Neddy]]" || Nollaig 29, 1996 || 4F07 || {{n/a}}
|- align="center"
| 162 || 9 || align="left"|"[[El Viaje Misterioso de Nuestro Jomer (The Mysterious Voyage of Homer)]]" || Eanáir 5, 1997 || 3F24 || 14.9
|- align="center"
| 163 || 10 || align="left"|"[[The Springfield Files]]" || Eanáir 12, 1997 || 3G01 || 20.9
|- align="center"
| 164 || 11 || align="left"|"[[The Twisted World of Marge Simpson]]" || Eanáir 19, 1997 || 4F08 || 14.0
|- align="center"
| 165 || 12 || align="left"|"[[Mountain of Madness]]" || Feabhra 2, 1997 || 4F10 || 9.1
|- align="center"
| 166 || 13 || align="left"|"[[Simpsoncalifragilisticexpiala(Annoyed Grunt)cious]]" || Feabhra 7, 1997 || 3G03 || 17.7
|- align="center"
| 167 || 14 || align="left"|"[[The Itchy & Scratchy & Poochie Show]]" || Feabhra 9, 1997 || 4F12 || 15.5
|- align="center"
| 168 || 15 || align="left"|"[[Homer's Phobia]]" || Feabhra 16, 1997 || 4F11 || 15.3
|- align="center"
| 169 || 16 || align="left"|"[[Brother from Another Series]]" || Feabhra 23, 1997 || 4F14 || 15.1
|- align="center"
| 170 || 17 || align="left"|"[[My Sister, My Sitter]]" || Márta 2, 1997 || 4F13 || 15.1
|- align="center"
| 171 || 18 || align="left"|"[[Homer vs. the Eighteenth Amendment]]" || Márta 16, 1997 || 4F11 || 14.6
|- align="center"
| 172 || 19 || align="left"|"[[Grade School Confidential]]" || Aibreán 6, 1997 || 4F09 || 13.3
|- align="center"
| 173 || 20 || align="left"|"[[The Canine Mutiny]]" || Aibreán 13, 1997 || 4F16 || {{n/a}}
|- align="center"
| 174 || 21 || align="left"|"[[The Old Man and the Lisa]]" || Aibreán 20, 1997 || 4F17 || 14.0
|- align="center"
| 175 || 22 || align="left"|"[[In Marge We Trust]]" || Aibreán 27, 1997 || 4F18 || 16.9
|- align="center"
| 176 || 23 || align="left"|"[[Homer's Enemy]]" || Bealtaine 4, 1997 || 4F19 || 11.8
|- align="center"
| 177 || 24 || align="left"|"[[The Simpsons Spin-Off Showcase]]" || Bealtaine 11, 1997 || 4F20 || 11.6
|- align="center"
| 178 || 25 || align="left"|"[[The Secret War of Lisa Simpson]]" || Bealtaine 18, 1997 || 4F21 || 12.7
|}
===Séasúr 9===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 9)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#7a335d;" | Uimh
! scope="col" style="background:#7a335d;" | #
! scope="col" style="background:#7a335d;" | Teideal
! scope="col" style="background:#7a335d;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#7a335d;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#7a335d;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 179 || 1 || align="left"|"[[The City of New York vs. Homer Simpson]]" || Meán Fómhair 21, 1997 || 4F22 || 10.5
|- align="center"
| 180 || 2 || align="left"|"[[The Principal and the Pauper]]" || Meán Fómhair 28, 1997 || 4F23 || 14.9
|- align="center"
| 181 || 3 || align="left"|"[[Lisa's Sax]]" || Deireadh Fómhair 19, 1997 || 3G02 || 12.9
|- align="center"
| 182 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror VIII]]" || Deireadh Fómhair 26, 1997 || 5F02 || 10.9
|- align="center"
| 183 || 5 || align="left"|"[[The Cartridge Family]]" || Samhain 2, 1997 || 5F01 || 10.3
|- align="center"
| 184 || 6 || align="left"|"[[Bart Star]]" || Samhain 9, 1997 || 5F03 || 10.6
|- align="center"
| 185 || 7 || align="left"|"[[The Two Mrs. Nahasapeemapetilons]]" || Samhain 16, 1997 || 5F04 || 11.4
|- align="center"
| 186 || 8 || align="left"|"[[Lisa the Skeptic]]" || Samhain 23, 1997 || 5F05 || 9.3
|- align="center"
| 187 || 9 || align="left"|"[[Realty Bites]]" || Nollaig 7, 1997 || 5F06 || 10.6
|- align="center"
| 188 || 10 || align="left"|"[[Miracle on Evergreen Terrace]]" || Nollaig 21, 1997 || 5F07 || 9.6
|- align="center"
| 189 || 11 || align="left"|"[[All Singing, All Dancing]]" || Eanáir 4, 1998 || 5F24 || 8.9
|- align="center"
| 190 || 12 || align="left"|"[[Bart Carny]]" || Eanáir 11, 1998 || 5F08 || 11.7
|- align="center"
| 191 || 13 || align="left"|"[[The Joy of Sect]]" || Feabhra 8, 1998 || 5F23 || 9.4
|- align="center"
| 192 || 14 || align="left"|"[[Das Bus]]" || Feabhra 15, 1998 || 5F11 || 9.6
|- align="center"
| 193 || 15 || align="left"|"[[The Last Temptation of Krust]]" || Feabhra 22, 1998 || 5F10 || 9.5
|- align="center"
| 194 || 16 || align="left"|"[[Dumbbell Indemnity]]" || Márta 1, 1998 || 5F12 || 10.3
|- align="center"
| 195 || 17 || align="left"|"[[Lisa the Simpson]]" || Márta 8, 1998 || 4F24 || 10.4
|- align="center"
| 196 || 18 || align="left"|"[[This Little Wiggy]]" || Márta 22, 1998 || 5F13 || 8.9
|- align="center"
| 197 || 19 || align="left"|"[[Simpson Tide]]" || Márta 29, 1998 || 3G04 || 9.0
|- align="center"
| 198 || 20 || align="left"|"[[The Trouble with Trillions]]" || Aibreán 5, 1998 || 5F14 || 7.4
|- align="center"
| 199 || 21 || align="left"|"[[Girly Edition]]" || Aibreán 19, 1998 || 5F15 || 8.5
|- align="center"
| 200 || 22 || align="left"|"[[Trash of the Titans]]" || Aibreán 26, 1998 || 5F09 || 10.2
|- align="center"
| 201 || 23 || align="left"|"[[King of the Hill]]" || Bealtaine 3, 1998 || 5F16 || 9.2
|- align="center"
| 202 || 24 || align="left"|"[[Lost Our Lisa]]" || Bealtaine 10, 1998 || 5F17 || 7.6
|- align="center"
| 203 || 25 || align="left"|"[[Natural Born Kissers]]" || Bealtaine 17, 1998 || 5F18 || 8.6
|}
===Séasúr 10===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 10)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#A79548;" | Uimh
! scope="col" style="background:#A79548;" | #
! scope="col" style="background:#A79548;" | Teideal
! scope="col" style="background:#A79548;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#A79548;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#A79548;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 204 || 1 || align="left"|"[[Lard of the Dance]]" || Lúnasa 23, 1998 || 5F20 || 7
|- align="center"
| 205 || 2 || align="left"|"[[The Wizard of Evergreen Terrace]]" || Meán Fómhair 20, 1998 || 5F21 || 7.95
|- align="center"
| 206 || 3 || align="left"|"[[Bart the Mother]]" || Meán Fómhair 27, 1998 || 5F22 || 7.35
|- align="center"
| 207 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror IX]]" || Deireadh Fómhair 25, 1998 || AABF01 || 8.5
|- align="center"
| 208 || 5 || align="left"|"[[When You Dish Upon a Star]]" || Samhain 8, 1998 || 5F19 || 9.0
|- align="center"
| 209 || 6 || align="left"|"[[D'oh-in' in the Wind]]" || Samhain 15, 1998 || AABF02 || 8.4
|- align="center"
| 210 || 7 || align="left"|"[[Lisa Gets an “A”]]" || Samhain 22, 1998 || AABF03 || 8.0
|- align="center"
| 211 || 8 || align="left"|"[[Homer Simpson in: "Kidney Trouble”]]" || Nollaig 6, 1998 || AABF04 || 7.2
|- align="center"
| 212 || 9 || align="left"|"[[Mayored to the Mob]]" || Nollaig 20, 1998 || AABF05 || 8.5
|- align="center"
| 213 || 10 || align="left"|"[[Viva Ned Flanders]]" || Eanáir 10, 1999 || AABF06 || 11.5
|- align="center"
| 214 || 11 || align="left"|"[[Wild Barts Can't Be Broken]]" || Eanáir 17, 1999 || AABF07 || 8.8
|- align="center"
| 215 || 12 || align="left"|"[[Sunday, Cruddy Sunday]]" || Eanáir 31, 1999 || AABF08 || 11.5
|- align="center"
| 216 || 13 || align="left"|"[[Homer to the Max]]" || Feabhra 7, 1999 || AABF09 || 8.4
|- align="center"
| 217 || 14 || align="left"|"[[I'm with Cupid]]" || Feabhra 14, 1999 || AABF11 || 7.7
|- align="center"
| 218 || 15 || align="left"|"[[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers”]]" || Feabhra 21, 1999 || AABF10 || 8.6
|- align="center"
| 219 || 16 || align="left"|"[[Make Room for Lisa]]" || Feabhra 28, 1999 || AABF12 || 7.6
|- align="center"
| 220 || 17 || align="left"|"[[Maximum Homerdrive]]" || Márta 28, 1999 || AABF13 || 15.5<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.variety.com/article/VR1117492811.html?categoryid=14&cs=1 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-15 |archivedate=2010-09-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100914093351/http://www.variety.com/article/VR1117492811.html?categoryid=14&cs=1}}</ref>
|- align="center"
| 221 || 18 || align="left"|"[[Simpsons Bible Stories]]" || Aibreán 4, 1999 || AABF14 || 12.2
|- align="center"
| 222 || 19 || align="left"|"[[Mom and Pop Art]]" || Aibreán 11, 1999 || AABF15 || 8.5
|- align="center"
| 223 || 20 || align="left"|"[[The Old Man and the "C" Student]]" || Aibreán 25, 1999 || AABF16 || 6.9
|- align="center"
| 224 || 21 || align="left"|"[[Monty Can't Buy Me Love]]" || Bealtaine 2, 1999 || AABF17 || 7.26
|- align="center"
| 225 || 22 || align="left"|"[[They Saved Lisa's Brain]]" || Bealtaine 9, 1999 || AABF18 || 6.8
|- align="center"
| 226 || 23 || align="left"|"[[Thirty Minutes Over Tokyo]]" || Bealtaine 16, 1999 || AABF20 || 8.0
|}
===Séasúr 11===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 11)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | Uimh
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | #
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | Teideal
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#2E5C82;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 227 || 1 || align="left"|"[[Beyond Blunderdome]]" || Meán Fómhair 26, 1999 || AABF23 || 8.1
|- align="center"
| 228 || 2 || align="left"|"[[Brother's Little Helper]]" || Deireadh Fómhair 3, 1999 || AABF22 || 7.1
|- align="center"
| 229 || 3 || align="left"|"[[Guess Who's Coming to Criticize Dinner?]]" || Deireadh Fómhair 24, 1999 || AABF21 || 6.7
|- align="center"
| 230 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror X]]" || Deireadh Fómhair 31, 1999 || BABF01 || 8.7
|- align="center"
| 231 || 5 || align="left"|"[[E-I-E-I-(Annoyed Grunt)]]" || Samhain 7, 1999 || AABF19 || 8.4
|- align="center"
| 232 || 6 || align="left"|"[[Hello Gutter, Hello Fadder]]" || Samhain 14, 1999 || BABF02 || 9.2
|- align="center"
| 233 || 7 || align="left"|"[[Eight Misbehavin']]" || Samhain 21, 1999 || BABF03 || 9.2
|- align="center"
| 234 || 8 || align="left"|"[[Take My Wife, Sleaze]]" || Samhain 28, 1999 || BABF05 || 8.9
|- align="center"
| 235 || 9 || align="left"|"[[Grift of the Magi]]" || Nollaig 19, 1999 || BABF07 || 7.76
|- align="center"
| 236 || 10 || align="left"|"[[Little Big Mom]]" || Eanáir 9, 2000 || BABF04 || 10
|- align="center"
| 237 || 11 || align="left"|"[[Faith Off]]" || Eanáir 16, 2000 || BABF06 || 10.4
|- align="center"
| 238 || 12 || align="left"|"[[The Mansion Family]]" || Eanáir 23, 2000 || BABF08 || 11.3
|- align="center"
| 239 || 13 || align="left"|"[[Saddlesore Galactica]]" || Feabhra 6, 2000 || BABF09 || 9.6
|- align="center"
| 240 || 14 || align="left"|"[[Alone Again, Natura-Diddily]]" || Feabhra 13, 2000 || BABF10 || 10.8
|- align="center"
| 141 || 15 || align="left"|"[[Missionary: Impossible]]"" || Feabhra 20, 2000 || BABF11 || 9.8
|- align="center"
| 142 || 16 || align="left"|"[[Pygmoelian]]" || Feabhra 27, 2000 || BABF12 || 9.4
|- align="center"
| 243 || 17 || align="left"|"[[Bart to the Future]]" || Márta 19, 2000 || BABF13 || 8.77
|- align="center"
| 244 || 18 || align="left"|"[[Days of Wine and D'oh'ses]]" || Aibreán 9, 2000 || BABF14 || 8.3
|- align="center"
| 245 || 19 || align="left"|"[[Kill the Alligator and Run]]" || Aibreán 30, 2000 || BABF16 || 7.47
|- align="center"
| 246 || 20 || align="left"|"[[Last Tap Dance in Springfield]]" || Bealtaine 7, 2000 || BABF15 || 7.3
|- align="center"
| 247 || 21 || align="left"|"[[It's a Mad, Mad, Mad, Mad Marge]]" || Bealtaine 14, 2000 || BABF18 || 7.5
|- align="center"
| 248 || 22 || align="left"|"[[Behind the Laughter]]" || Bealtaine 21, 2000 || BABF19 || 8.3
|}
===Séasúr 12===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 12)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#993129;" | Uimh
! scope="col" style="background:#993129;" | #
! scope="col" style="background:#993129;" | Teideal
! scope="col" style="background:#993129;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#993129;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#993129;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 249 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XI]]" || Samhain 1, 2000 || BABF21 || 13.2
|- align="center"
| 250 || 2 || align="left"|"[[A Tale of Two Springfields]]" || Samhain 5, 2000 || BABF20 || 16.2
|- align="center"
| 251 || 3 || align="left"|"[[Insane Clown Poppy]]" || Samhain 12, 2000 || BABF17 || 16.4
|- align="center"
| 252 || 4 || align="left"|"[[Lisa the Tree Hugger]]" || Samhain 19, 2000 || CABF01 || 14.9
|- align="center"
| 253 || 5 || align="left"|"[[Homer vs. Dignity]]" || Samhain 26, 2000 || CABF04 || 15
|- align="center"
| 254 || 6 || align="left"|"[[The Computer Wore Menace Shoes]]" || Nollaig 3, 2000 || CABF02 || 15.6
|- align="center"
| 255 || 7 || align="left"|"[[The Great Money Caper]]" || Nollaig 10, 2000 || CABF03 || 16.8
|- align="center"
| 256 || 8 || align="left"|"[[Skinner's Sense of Snow]]" || Nollaig 17, 2000 || CABF06 || 15.9
|- align="center"
| 257 || 9 || align="left"|"[[HOMR]]" || Eanáir 7, 2001 || BABF22 || 18.5
|- align="center"
| 258 || 10 || align="left"|"[[Pokey Mom]]" || Eanáir 14, 2001 || CABF05 || 15
|- align="center"
| 259 || 11 || align="left"|"[[Worst Episode Ever]]" || Feabhra 4, 2001 || CABF08 || 18.5
|- align="center"
| 260 || 12 || align="left"|"[[Tennis the Menace]]" || Feabhra 11, 2001 || CABF07 || 14
|- align="center"
| 261 || 13 || align="left"|"[[Day of the Jackanapes]]" || Feabhra 18, 2001 || CABF10 || 15.4
|- align="center"
| 262 || 14 || align="left"|"[[New Kids on the Blecch]]" || Feabhra 25, 2001 || CABF12 || 18.1
|- align="center"
| 263 || 15 || align="left"|"[[Hungry, Hungry Homer]]" || Márta 4, 2001 || CABF09 || 17.6
|- align="center"
| 264 || 16 || align="left"|"[[Bye Bye Nerdie]]" || Márta 11, 2001 || CABF11 || 16.1
|- align="center"
| 275 || 17 || align="left"|"[[Simpson Safari]]" || Aibreán 1, 2001 || CABF13 || 13.3
|- align="center"
| 266 || 18 || align="left"|"[[Trilogy of Error]]" || Aibreán 29, 2001 || CABF14 || 14.4
|- align="center"
| 267 || 19 || align="left"|"[[I'm Goin' to Praiseland]]" || Bealtaine 6, 2001 || CABF15 || 13.1
|- align="center"
| 268 || 20 || align="left"|"[[Children of a Lesser Clod]]" || Bealtaine 13, 2001 || CABF16 || 13.8
|- align="center"
| 269 || 21 || align="left"|"[[Simpsons Tall Tales]]" || Bealtaine 20, 2001 || CABF17 || 13.4
|}
===Séasúr 13===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 13)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#593285;" | Uimh
! scope="col" style="background:#593285;" | #
! scope="col" style="background:#593285;" | Teideal
! scope="col" style="background:#593285;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#593285;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#593285;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 270 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XII]]" || Samhain 6, 2001 || CABF19 || 13
|- align="center"
| 271 || 2 || align="left"|"[[The Parent Rap]]" || Samhain 11, 2001 || CABF22 || 14.9
|- align="center"
| 272 || 3 || align="left"|"[[Homer the Moe]]" || Samhain 18, 2001 || CABF20 || 14.4
|- align="center"
| 273 || 4 || align="left"|"[[A Hunka Hunka Burns in Love]]" || Nollaig 2, 2001 || CABF18 || 13.4
|- align="center"
| 274 || 5 || align="left"|"[[The Blunder Years]]" || Nollaig 9, 2001 || CABF21 || 12.9
|- align="center"
| 275 || 6 || align="left"|"[[She of Little Faith]]" || Nollaig 16, 2001 || DABF02 || 13.2
|- align="center"
| 276 || 7 || align="left"|"[[Brawl in the Family]]" || Eanáir 6, 2002 || DABF01 || 11.8
|- align="center"
| 277 || 8 || align="left"|"[[Sweets and Sour Marge]]" || Eanáir 20, 2002 || DABF03 || 12.3
|- align="center"
| 278 || 9 || align="left"|"[[Jaws Wired Shut]]" || Eanáir 27, 2002 || DABF05 || 14.2
|- align="center"
| 279 || 10 || align="left"|"[[Half-Decent Proposal]]" || Feabhra 10, 2002 || DABF04 || 13.2
|- align="center"
| 280 || 11 || align="left"|"[[The Bart Wants What It Wants]]" || Feabhra 17, 2002 || DABF06 || 11.2
|- align="center"
| 281 || 12 || align="left"|"[[The Lastest Gun in the West]]" || Feabhra 24, 2002 || DABF07 || 13.2
|- align="center"
| 282 || 13 || align="left"|"[[The Old Man and the Key]]" || Márta 10, 2002 || DABF09 || 14.5
|- align="center"
| 283 || 14 || align="left"|"[[Tales from the Public Domain]]" || Márta 17, 2002 || DABF08 || 11.7
|- align="center"
| 284 || 15 || align="left"|"[[Blame It on Lisa]]" || Márta 31, 2002 || DABF10 || 11.1
|- align="center"
| 285 || 16 || align="left"|"[[Weekend at Burnsie's]]" || Aibreán 7, 2002 || DABF11 || 12.5
|- align="center"
| 286 || 17 || align="left"|"[[Gump Roast]]" || Aibreán 21, 2002 || DABF12 || 12.3
|- align="center"
| 287 || 18 || align="left"|"[[I Am Furious (Yellow)]]" || Aibreán 28, 2002 || DABF13 || 12.4
|- align="center"
| 288 || 19 || align="left"|"[[The Sweetest Apu]]" || Bealtaine 5, 2002 || DABF14 || 11.8
|- align="center"
| 289 || 20 || align="left"|"[[Little Girl in the Big Ten]]" || Bealtaine 12, 2002 || DABF15 || 11.2
|- align="center"
| 290 || 21 || align="left"|"[[The Frying Game]]" || Bealtaine 19, 2002 || DABF16 || 10.8
|- align="center"
| 291 || 22 || align="left"|"[[Poppa's Got a Brand New Badge]]" || Bealtaine 22, 2002 || DABF17 || 8.2
|}
===Séasúr 14===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 14)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#000000;" | Uimh
! scope="col" style="background:#000000;" | #
! scope="col" style="background:#000000;" | Teideal
! scope="col" style="background:#000000;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#000000;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#000000;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 292 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XIII]]" || Samhain 3, 2002 || DABF19 || 16.7<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.simpsonschannel.com/2002/11/doh-homers-still-a-hit/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2013-08-03 |archivedate=2022-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516173618/http://www.simpsonschannel.com/2002/11/doh-homers-still-a-hit/ }}</ref>
|- align="center"
| 293 || 2 || align="left"|"[[How I Spent My Strummer Vacation]]" || Samhain 10, 2002 || DABF22 || 12.5<ref>http://www.tvtango.com/listings/2002/11/10</ref>
|- align="center"
| 294 || 3 || align="left"|"[[Bart vs. Lisa vs. the Third Grade]]" || Samhain 17, 2002 || DABF20 || 13.3<ref>http://www.tvtango.com/listings/2002/11/17</ref>
|- align="center"
| 295 || 4 || align="left"|"[[Large Marge]]" || Samhain 24, 2002 || DABF18 || 17.4<ref>http://www.tvtango.com/listings/2002/11/24</ref>
|- align="center"
| 296 || 5 || align="left"|"[[Helter Shelter]]" || Nollaig 1, 2002 || DABF21 || 15.1<ref>http://www.tvtango.com/listings/2002/12/01</ref>
|- align="center"
| 297 || 6 || align="left"|"[[The Great Louse Detective]]" || Nollaig 15, 2002 || EABF01 || 15.5<ref>http://www.tvtango.com/listings/2002/12/15</ref>
|- align="center"
| 298 || 7 || align="left"|"[[Special Edna]]" || Eanáir 5, 2003 || EABF02 || 15.0<ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/01/05</ref>
|- align="center"
| 299 || 8 || align="left"|"[[The Dad Who Knew Too Little]]" || Eanáir 12, 2003 || EABF03 || 12.8<ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/01/12</ref>
|- align="center"
| 300 || 9 || align="left"|"[[The Strong Arms of the Ma]]" || Feabhra 9, 2003 || EABF04 || 15.4<ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/02/02</ref>
|- align="center"
| 301 || 10 || align="left"|"[[Pray Anything]]" || Feabhra 16, 2003 || EABF05 || 13.4<ref>http://variety.com/2003/tv/news/simpsons-law-60-shine-sunday-1117880315/</ref>
|- align="center"
| 302 || 11 || align="left"|"[[Barting Over]]" || Feabhra 16, 2003 || EABF06 || 21.3<ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/02/16</ref>
|- align="center"
| 303 || 12 || align="left"|"[[I'm Spelling as Fast as I Can]]" || Márta 2, 2003 || EABF07 || 22.1<ref>http://www.angelfire.com/tv/JustTVRatings/feb101603.html</ref>
|- align="center"
| 304 || 13 || align="left"|"[[A Star Is Born Again]]" || Márta 9, 2003 || EABF08 || 14.4<ref>http://articles.latimes.com/2003/mar/04/entertainment/et-quick4.3</ref>
|- align="center"
| 305 || 14 || align="left"|"[[Mr. Spritz Goes to Washington]]" || Márta 16, 2003 || EABF09 || 14.4<ref>http://www.angelfire.com/tv/JustTVRatings/mar3903.html</ref>
|- align="center"
| 306 || 15 || align="left"|"[[C.E.D'oh]]" || Márta 30, 2003 || EABF10 || 13.0<ref>http://www.angelfire.com/tv/JustTVRatings/mar101603.html</ref>
|- align="center"
| 307 || 16 || align="left"|"[['Scuse Me While I Miss the Sky]]" || Aibreán 13, 2003 || EABF11 || 12.6<ref>http://www.angelfire.com/tv/JustTVRatings/mar243103.html</ref>
|- align="center"
| 308 || 17 || align="left"|"[[Three Gays of the Condo]]" || Aibreán 27, 2003 || EABF12 || 12.02<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext16apr16.story |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-10-10 |archivedate=2003-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031010141849/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext16apr16.story }}</ref>
|- align="center"
| 309 || 18 || align="left"|"[[Dude, Where's My Ranch?]]" || Aibreán 28, 2003 || EABF13 || 11.71<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext30apr30,0,2588331.htmlstory?coll=cl-tvratings |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-06-18 |archivedate=2003-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030618102120/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext30apr30,0,2588331.htmlstory?coll=cl-tvratings }}</ref>
|- align="center"
| 310 || 19 || align="left"|"[[Old Yeller-Belly]]" || Bealtaine 4, 2003 || EABF14 || 11.59<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext7may07,0,2276775.story?coll=cl-tvratings |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-06-05 |archivedate=2003-06-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030605094142/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext7may07,0,2276775.story?coll=cl-tvratings }}</ref>
|- align="center"
| 311 || 20 || align="left"|"[[Brake My Wife, Please]]" || Bealtaine 11, 2003 || EABF15 || 10.56<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-ratingstext13may14,0,2535362.story?coll=cl-tvratings |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-06-05 |archivedate=2003-06-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030605093658/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-ratingstext13may14,0,2535362.story?coll=cl-tvratings }}</ref>
|- align="center"
| 312 || 21 || align="left"|"[[The Bart of War]]" || Bealtaine 18, 2003 || EABF16 || 12.10<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext21may21,0,4095663.story?coll=cl-tvratings |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-06-01 |archivedate=2003-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030601081216/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext21may21,0,4095663.story?coll=cl-tvratings }}</ref>
|- align="center"
| 313 || 22 || align="left"|"[[Moe Baby Blues]]" || Bealtaine 18, 2003 || EABF17 || 13.44<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext21may21,0,4095663.story?coll=cl-tvratings |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2003-06-01 |archivedate=2003-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030601081216/http://www.calendarlive.com/tv/ratings/cl-et-tvratingstext21may21,0,4095663.story?coll=cl-tvratings }}</ref>
|}
===Séasúr 15===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 15)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#7bb842;" | Uimh
! scope="col" style="background:#7bb842;" | #
! scope="col" style="background:#7bb842;" | Teideal
! scope="col" style="background:#7bb842;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#7bb842;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#7bb842;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 314 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XIV]]" || [[1 Samhain]] [[2003]] || EABF21 || 16.22<ref>http://www.simpsonschannel.com/[[2003]]/11/ratings-treehouse-of-horror/</ref>
|- align="center"
| 315 || 2 || align="left"|"[[My Mother the Carjacker]]" || [[9 Samhain]] [[2003]] || EABF18 || 12.4 <ref>https://web.archive.org/web/20080309092802/http://www.simpsonschannel.com/news/monthly-archive-11-2003.html</ref>
|- align="center"
| 316 || 3 || align="left"|"[[The President Wore Pearls]]" || [[16 Samhain]] [[2003]] || EABF20 || 12.7 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/11/16</ref>
|- align="center"
| 317 || 4 || align="left"|"[[The Regina Monologues]]" || [[23 Samhain]] [[2003]] || EABF22 || 12.2 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/11/23</ref>
|- align="center"
| 318 || 5 || align="left"|"[[The Fat and the Furriest]]" || [[30 Samhain]] [[2003]] || EABF19 || 11.7 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/11/30</ref>
|- align="center"
| 319 || 6 || align="left"|"[[Today I Am a Clown]]" || [[7 Nollaig]] [[2003]] || FABF01 || 10.5 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/12/07</ref>
|- align="center"
| 320 || 7 || align="left"|"[['Tis the Fifteenth Season]]" || [[14 Nollaig]] [[2003]] || FABF02 || 11.3 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2003/12/14</ref>
|- align="center"
| 321 || 8 || align="left"|"[[Marge vs. Singles, Seniors, Childless Couples and Teens and Gays]]" || [[4 Eanáir]] [[2004]] || FABF03 || 12.0 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/01/04</ref>
|- align="center"
| 322 || 9 || align="left"|"[[I, (Annoyed Grunt)-bot]]" || [[11 Eanáir]] [[2004]] || FABF04 || 16.3 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/01/11</ref>
|- align="center"
| 323 || 10 || align="left"|"[[Diatribe of a Mad Housewife]]" || [[25 Eanáir]] [[2004]] || FABF05 || 10.6 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/01/25</ref>
|- align="center"
| 324 || 11 || align="left"|"[[Margical History Tour]]" || [[8 Feabhra]] [[2004]] || FABF06 || 8.9 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/02/08</ref>
|- align="center"
| 325 || 12 || align="left"|"[[Milhouse Doesn't Live Here Anymore]]" ||[[15 Feabhra]] [[2004]] || FABF07 || 9.4 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/02/15</ref>
|- align="center"
| 326 || 13 || align="left"|"[[Smart & Smarter]]" || [[21 Feabhra]] [[2004]] || FABF09 || 12.6 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/02/22</ref>
|- align="center"
| 327 || 14 || align="left"|"[[The Ziff Who Came to Dinner]]" || [[14 Márta]] [[2004]] || FABF08 || 10.7 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/03/14</ref>
|- align="center"
| 328 || 15 || align="left"|"[[Co-Dependents' Day]]" || [[21 Márta]] [[2004]] || FABF10 || 11.2 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/03/21</ref>
|- align="center"
| 329 || 16 || align="left"|"[[The Wandering Juvie]]" || [[28 Márta]] [[2004]] || FABF11 || 10.5 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/03/28</ref>
|- align="center"
| 330 || 17 || align="left"|"[[My Big Fat Geek Wedding]]" || [[18 Aibreán]] [[2004]] || FABF12 || 9.2 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/04/18</ref>
|- align="center"
| 331 || 18 || align="left"|"[[Catch 'Em If You Can]]" || [[25 Aibreán]] [[2004]] || FABF14 || 9.3 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/04/25</ref>
|- align="center"
| 332 || 19 || align="left"|"[[Simple Simpson]]" || [[2 Bealtaine]] [[2004]] || FABF15 || 9.5 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/05/02</ref>
|- align="center"
| 333 || 20 || align="left"|"[[The Way We Weren't]]" || [[9 Bealtaine]] [[2004]] || FABF13 || 6.6 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/05/09</ref>
|- align="center"
| 334 || 21 || align="left"|"[[Bart-Mangled Banner]]" || [[16 Bealtaine]] [[2004]] || FABF17 || 8.7 <ref>http://www.tvtango.com/listings/2004/05/16</ref>
|- align="center"
| 335 || 22 || align="left"|"[[Fraudcast News]]" || [[23 Bealtaine]] [[2004]] || FABF18 || 9.2 <ref>https://web.archive.org/web/20111117201132/http://www.simpsonschannel.com/2004/05/ratings-fraudcast-news/</ref>
|}
===Séasúr 16===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 16)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#9D296E;" | Uimh
! scope="col" style="background:#9D296E;" | #
! scope="col" style="background:#9D296E;" | Teideal
! scope="col" style="background:#9D296E;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#9D296E;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#9D296E;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 336 || 1 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XV]]" || Samhain 7, 2004 || FABF23 || 11.29<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.simpsonschannel.com/2004/11/ratings-treehouse-of-horror-xv/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-05-16 |archivedate=2013-08-03 |archiveurl=https://archive.today/20130803100446/http://www.simpsonschannel.com/2004/11/ratings-treehouse-of-horror-xv/ }}</ref>
|- align="center"
| 337 || 2 || align="left"|"[[All's Fair in Oven War]]" || Samhain 14, 2004 || FABF20 || 11.64<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=111604_05</ref>
|- align="center"
| 338 || 3 || align="left"|"[[Sleeping with the Enemy (eipeasóid The Simpsons)|Sleeping With the Enemy]]" || Samhain 21, 2004 || FABF19 || 9.95<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=112304_07</ref>
|- align="center"
| 339 || 4 || align="left"|"[[She Used to Be My Girl]]" || Nollaig 5, 2004 || FABF22 || 10.81<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=120704_06</ref>
|- align="center"
| 340 || 5 || align="left"|"[[Fat Man and Little Boy]]" || Nollaig 12, 2004 || FABF21 || 10.31<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=121404_08</ref>
|- align="center"
| 341 || 6 || align="left"|"[[Midnight Rx]]" || Eanáir 16, 2005 || FABF16 || 8.11<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=011905_07</ref>
|- align="center"
| 342 || 7 || align="left"|"[[Mommie Beerest]]" || Eanáir 30, 2005 || GABF01 || 9.97<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=020105_07</ref>
|- align="center"
| 343 || 8 || align="left"|"[[Homer and Ned's Hail Mary Pass]]" || Feabhra 6, 2005 || GABF02 || 23.07<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=020805_08</ref>
|- align="center"
| 344 || 9 || align="left"|"[[Pranksta Rap]]" || Feabhra 13, 2005 || GABF03 || 8.01<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=021505_06</ref>
|- align="center"
| 345 || 10 || align="left"|"[[There's Something About Marrying]]" || Feabhra 20, 2005 || GABF04 || 10.39<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=022305_08</ref>
|- align="center"
| 346 || 11 || align="left"|"[[On a Clear Day I Can't See My Sister]]" || Márta 6, 2005 || GABF05 || 10.39<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=022305_08</ref>
|- align="center"
| 347 || 12 || align="left"|"[[Goo Goo Gai Pan]]" || Márta 13, 2005 || GABF06 || 10.28<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=031505_05</ref>
|- align="center"
| 348 || 13 || align="left"|"[[Mobile Homer]]" || Márta 20, 2005 || GABF07 || 8.49<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=032205_05</ref>
|- align="center"
| 349 || 14 || align="left"|"[[The Seven-Beer Snitch]]" || Aibreán 3, 2005 || GABF08 || 7.48<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=040505_07</ref>
|- align="center"
| 350 || 15 || align="left"|"[[Future-Drama]]" || Aibreán 17, 2005 || GABF12 || 8.31<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=041905_03</ref>
|- align="center"
| 351 || 16 || align="left"|"[[Don't Fear the Roofer]]" || Bealtaine 1, 2005 || GABF10 || 11.92<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=050305_05</ref>
|- align="center"
| 352 || 17 || align="left"|"[[The Heartbroke Kid]]" || Bealtaine 1, 2005 || GABF11 || 10.79<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=050305_05</ref>
|- align="center"
| 353 || 18 || align="left"|"[[A Star Is Torn]]" || Bealtaine 8, 2005 || GABF13 || 8.72<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051005_08</ref>
|- align="center"
| 354 || 19 || align="left"|"[[Thank God, It's Doomsday]]" || Bealtaine 8, 2005 || GABF14 || 10.05<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051005_08</ref>
|- align="center"
| 355 || 20 || align="left"|"[[Home Away from Homer]]" || Bealtaine 15, 2005 || GABF15 || 8.17<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051705_04</ref>
|- align="center"
| 356 || 21 || align="left"|"[[The Father, the Son, and the Holy Guest Star]]" || Bealtaine 15, 2005 || GABF09 || 9.69<ref>http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051705_04</ref>
|}
===Séasúr 17===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 17)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#005B9C;" | Uimh
! scope="col" style="background:#005B9C;" | #
! scope="col" style="background:#005B9C;" | Teideal
! scope="col" style="background:#005B9C;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#005B9C;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#005B9C;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 357 || 1 || align="left"|"[[Bonfire of the Manatees]]" || Meán Fómhair 11, 2005 || GABF18 || 11.10<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/09/nfl-simpsons-take-sunday-for-fox/</ref>
|- align="center"
| 358 || 2 || align="left"|"[[The Girl Who Slept Too Little]]" || Meán Fómhair 118, 2005 || GABF16 || 9.79<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/09/ratings-the-girl-who-slept-too-little/</ref>
|- align="center"
| 359 || 3 || align="left"|"[[Milhouse of Sand and Fog]]" || Meán Fómhair 25, 2005 || GABF19 || 10.19<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/09/ratings-milhouse-of-sand-and-fog/</ref>
|- align="center"
| 360 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XVI]]" || Samhain 6, 2005 || GABF17 || 11.63<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.simpsonschannel.com/2005/11/ratings-treehouse-of-horror-xvi/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2014-06-09 |archivedate=2013-08-27 |archiveurl=https://archive.today/20130827011947/http://www.simpsonschannel.com/2005/11/ratings-treehouse-of-horror-xvi/ }}</ref>
|- align="center"
| 361 || 5 || align="left"|"[[Marge's Son Poisoning]]" || Samhain 13, 2005 || GABF20 || 11.4<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/11/ratings-marges-son-poisoning/</ref>
|- align="center"
| 362 || 6 || align="left"|"[[See Homer Run]]" || Samhain 20, 2005 || GABF21 || 10.3<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/11/ratings-see-homer-run-figures/</ref>
|- align="center"
| 363 || 7 || align="left"|"[[The Last of the Red Hat Mamas]]" || Samhain 27, 2005 || GABF22 || 11.46<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/11/ratings-last-of-the-red-hat-mamas/</ref>
|- align="center"
| 364 || 8 || align="left"|"[[The Italian Bob]]" || Nollaig 11, 2005 || HABF02 || 10.39<ref>http://www.simpsonschannel.com/2005/12/ratings-the-italian-bob/</ref>
|- align="center"
| 365 || 9 || align="left"|"[[Simpsons Christmas Stories]]" || Nollaig 18, 2005 || HABF01 || 9.8<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.simpsonschannel.com/2005/12/ratings-simpsons-christmas-stories/ |teideal=Cóip cartlainne |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213092142/http://www.simpsonschannel.com/2005/12/ratings-simpsons-christmas-stories/ |archivedate=2019-12-13 |dátarochtana=2014-06-09}}</ref>
|- align="center"
| 366 || 10 || align="left"|"[[Homer's Paternity Coot]]" || Eanáir 8, 2006 || HABF03 || 10.1<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/01/ratings-homers-paternity-coot/</ref>
|- align="center"
| 367 || 11 || align="left"|"[[We're on the Road to D'ohwhere]]" || Eanáir 29, 2006 || HABF04 || 9.04<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/01/ratings-were-on-the-road-to-dohwhere/</ref>
|- align="center"
| 368 || 12 || align="left"|"[[My Fair Laddy]]" || Feabhra 26, 2006 || HABF05 || 9.51<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/03/ratings-my-fair-laddy/</ref>
|- align="center"
| 369 || 13 || align="left"|"[[The Seemingly Never-Ending Story]]" || Márta 12, 2006 || HABF06 || 9.72<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/03/ratings-seemingly-never-ending-story/</ref>
|- align="center"
| 370 || 14 || align="left"|"[[Bart Has Two Mommies]]" || Márta 19, 2006 || HABF07 || 8.75<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/03/ratings-bart-has-two-mommies/</ref>
|- align="center"
| 371 || 15 || align="left"|"[[Homer Simpson, This Is Your Wife]]" || Márta 26, 2006 || HABF08 || 10.09
|- align="center"
| 372 || 16 || align="left"|"[[Million Dollar Abie]]" || Aibreán 2, 2006 || HABF09 || 7.83<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/04/ratings-million-dollar-abie/</ref>
|- align="center"
| 373 || 17 || align="left"|"[[Kiss Kiss, Bang Bangalore]]" || Aibreán 9, 2006 || HABF10 || 8.20<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/04/ratings-kiss-kiss-bang-bangalore/</ref>
|- align="center"
| 374 || 18 || align="left"|"[[The Wettest Stories Ever Told]]" || Aibreán 23, 2006 || HABF11 || 7.04<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/04/ratings-the-wettest-stories-ever-told/</ref>
|- align="center"
| 375 || 19 || align="left"|"[[Girls Just Want to Have Sums]]" || Aibreán 30, 2006 || HABF12 || 8.7<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/05/ratings-girls-just-want-to-have-sums/</ref>
|- align="center"
| 376 || 20 || align="left"|"[[Regarding Margie]]" || Bealtaine 7, 2006 || HABF13 || 8.50<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/05/ratings-regarding-margie/</ref>
|- align="center"
| 377 || 21 || align="left"|"[[The Monkey Suit]]" || Bealtaine 14, 2006 || HABF14 || 8.3<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/05/ratings-the-monkey-suit/</ref>
|- align="center"
| 378 || 22 || align="left"|"[[Marge and Homer Turn a Couple Play]]" || Bealtaine 21, 2006 || HABF16 || 8.23<ref>http://www.simpsonschannel.com/2006/05/ratings-marge-and-homer-turn-a-couple-play/</ref>
|}
===Séasúr 18===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 18)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#544b42;" | Uimh
! scope="col" style="background:#544b42;" | #
! scope="col" style="background:#544b42;" | Teideal
! scope="col" style="background:#544b42;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#544b42;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#544b42;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 379 || 1 || align="left"|"[[The Mook, the Chef, the Wife and Her Homer]]" || Meán Fómhair 10, 2006 || HABF15 || 11.50
|- align="center"
| 280 || 2 || align="left"|"[[Jazzy and the Pussycats]]" || Meán Fómhair 17, 2006 || HABF18 || 8.94
|- align="center"
| 381 || 3 || align="left"|"[[Please Homer, Don't Hammer 'Em]]" || Meán Fómhair 24, 2006 || HABF20 || 9.72
|- align="center"
| 382 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XVII]]" || Samhain 5, 2006 || HABF17 || 10.43
|- align="center"
| 383 || 5 || align="left"|"[[G.I. (Annoyed Grunt)]]" || Samhain 12, 2006 || HABF21 || 11.43
|- align="center"
| 384 || 6 || align="left"|"[[Moe'N'a Lisa]]" || Samhain 19, 2006 || HABF19 || 9.31
|- align="center"
| 385 || 7 || align="left"|"[[Ice Cream of Margie (with the Light Blue Hair)]]" || Samhain 26, 2006 || HABF22 || 10.90
|- align="center"
| 386 || 8 || align="left"|"[[The Haw-Hawed Couple]]" || Nollaig 10, 2006 || JABF02 || 8.29
|- align="center"
| 387 || 9 || align="left"|"[[Kill Gil, Volumes I & II]]" || Nollaig 17, 2006 || JABF01 || 8.96
|- align="center"
| 388 || 10 || align="left"|"[[The Wife Aquatic]]" || Eanáir 7, 2007 || JABF03 || 13.90
|- align="center"
| 389 || 11 || align="left"|"[[Revenge Is a Dish Best Served Three Times]]" || Eanáir 28, 2007 || JABF05 || 8.09
|- align="center"
| 390 || 12 || align="left"|"[[Little Big Girl]]" || Feabhra 11, 2007 || JABF04 || 8.27
|- align="center"
| 391 || 13 || align="left"|"[[Springfield Up]]" || Feabhra 18, 2007 || JABF07 || 8.80
|- align="center"
| 392 || 14 || align="left"|"[[Yokel Chords]]" || Márta 4, 2007 || JABF09 || 9.09
|- align="center"
| 393 || 15 || align="left"|"[[Rome-Old and Juli-Eh]]" || Márta 11, 2007 || JABF08 || 8.98
|- align="center"
| 394 || 16 || align="left"|"[[Homerazzi]]" || Márta 25, 2007 || JABF06 || 6.91
|- align="center"
| 395 || 17 || align="left"|"[[Marge Gamer]]" || Aibreán 22, 2007 || JABF10 || 6.40
|- align="center"
| 396 || 18 || align="left"|"[[The Boys of Bummer]]" || Aibreán 29, 2007 || JABF11 || 7.57
|- align="center"
| 397 || 19 || align="left"|"[[Crook and Ladder]]" || Bealtaine 6, 2007 || JABF13 || 7.72
|- align="center"
| 398 || 20 || align="left"|"[[Stop! Or My Dog Will Shoot]]" || Bealtaine 13, 2007 || JABF12 || 6.48
|- align="center"
| 399 || 21 || align="left"|"[[24 Minutes]]" || Bealtaine 20, 2007 || JABF14 || 9.80
|- align="center"
| 400 || 22 || align="left"|"[[You Kent Always Say What You Want]]" || Bealtaine 20, 2007 || JABF15 || 9.80
|}
===Séasúr 19===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 19)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | Uimh
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | #
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | Teideal
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#60e9b5;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 401 || 1 || align="left"|"[[He Loves to Fly and He D'oh's]]" || Meán Fómhair 23, 2007 || JABF20 || 9.7
|- align="center"
| 402 || 2 || align="left"|"[[The Homer of Seville]]" || Meán Fómhair 30, 2007 || JABF18 || 8.4
|- align="center"
| 403 || 3 || align="left"|"[[Midnight Towboy]]" || Deireadh Fómhair 7, 2007 || JABF21 || 7.7
|- align="center"
| 404 || 4 || align="left"|"[[I Don't Wanna Know Why the Caged Bird Sings]]" || Deireadh Fómhair 14, 2007 || JABF19 || 8.8
|- align="center"
| 405 || 5 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XVIII]]" || Samhain 4, 2007 || JABF16 || 11.7
|- align="center"
| 406 || 6 || align="left"|"[[Little Orphan Millie]]" || Samhain 11, 2007 || JABF22 || 10.57
|- align="center"
| 407 || 7 || align="left"|"[[Husbands and Knives]]" || Samhain 18, 2007 || JABF17 || 10.5
|- align="center"
| 408 || 8 || align="left"|"[[Funeral for a Fiend]]" || Samhain 25, 2007 || KABF01 || 9.0
|- align="center"
| 409 || 9 || align="left"|"[[Eternal Moonshine of the Simpson Mind]]" || Nollaig 16, 2007 || KABF02 || 10.15
|- align="center"
| 410 || 10 || align="left"|"[[E Pluribus Wiggum]]" || Eanáir 6, 2008 || KABF03 || 8.2
|- align="center"
| 411 || 11 || align="left"|"[[That '90s Show]]" || Eanáir 27, 2008 || KABF04 || 7.6
|- align="center"
| 412 || 12 || align="left"|"[[Love, Springfieldian Style]]" || Feabhra 17, 2008 || KABF05 || 7.81
|- align="center"
| 413 || 13 || align="left"|"[[The Debarted]]" || Márta 2, 2008 || KABF06 || 8.18
|- align="center"
| 414 || 14 || align="left"|"[[Dial 'N' for Nerder]]" || Márta 9, 2008 || KABF07 || 7.3
|- align="center"
| 415 || 15 || align="left"|"[[Smoke on the Daughter]]" || Márta 30, 2008 || KABF08 || 7.10
|- align="center"
| 416 || 16 || align="left"|"[[Papa Don't Leech]]" || Aibreán 13, 2008 || KABF09 || 6.9
|- align="center"
| 417 || 17 || align="left"|"[[Apocalypse Cow]]" || Aibreán 27, 2008 || KABF10 || 7.69
|- align="center"
| 418 || 18 || align="left"|"[[Any Given Sundance]]" || Bealtaine 4, 2008 || KABF11 || 6.18
|- align="center"
| 419 || 19 || align="left"|"[[Mona Leaves-a]]" || Bealtaine 11, 2008 || KABF12 || 6.02
|- align="center"
| 420 || 20 || align="left"|"[[All About Lisa]]" || Bealtaine 18, 2008 || KABF13 || 6.11
|}
===Séasúr 20===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 20)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#dedde2;" | Uimh
! scope="col" style="background:#dedde2;" | #
! scope="col" style="background:#dedde2;" | Teideal
! scope="col" style="background:#dedde2;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#dedde2;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#dedde2;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 421 || 1 || align="left"|"[[Sex Pies and Idiot Scrapes]]" || Meán Fómhair 28, 2008 || KABF17 || 9.30
|- align="center"
| 422 || 2 || align="left"|"[[Lost Verizon]]" || Deireadh Fómhair 5, 2008 || KABF15 || 7.43
|- align="center"
| 423 || 3 || align="left"|"[[Double, Double, Boy in Trouble]]" || Deireadh Fómhair 19, 2008 || KABF14 || 8.09
|- align="center"
| 424 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XIX]]" || Samhain 2, 2008 || KABF16 || 12.48
|- align="center"
| 425 || 5 || align="left"|"[[Dangerous Curves]]" || Samhain 9, 2008 || KABF18 || 8.16
|- align="center"
| 426 || 6 || align="left"|"[[Homer and Lisa Exchange Cross Words]]" || Samhain 16, 2008 || KABF19 || 8.52
|- align="center"
| 427 || 7 || align="left"|"[[MyPods and Boomsticks]]" || Samhain 30, 2008 || KABF20 || 8.00
|- align="center"
| 428 || 8 || align="left"|"[[The Burns and the Bees]]" || Nollaig 7, 2008 || KABF21 || 6.19
|- align="center"
| 429 || 9 || align="left"|"[[Lisa the Drama Queen]]" || Eanáir 25, 2009 || KABF22 || 5.75
|- align="center"
| 430 || 10 || align="left"|"[[Take My Life, Please]]" || Feabhra 15, 2009 || LABF01 || 6.82
|- align="center"
| 431 || 11 || align="left"|"[[How the Test Was Won]]" || Márta 1, 2009 || LABF02 || 6.71
|- align="center"
| 432 || 12 || align="left"|"[[No Loan Again, Naturally]]" || Márta 8, 2009 || LABF03 || 5.99
|- align="center"
| 433 || 13 || align="left"|"[[Gone Maggie Gone]]" || Márta 15, 2009 || LABF04 || 5.97
|- align="center"
| 434 || 14 || align="left"|"[[In the Name of the Grandfather]]" || Márta 22, 2009 || LABF11 || 6.15
|- align="center"
| 435 || 15 || align="left"|"[[Wedding for Disaster]]" || Márta 29, 2009 || LABF05 || 6.58
|- align="center"
| 436 || 16 || align="left"|"[[Eeny Teeny Maya Moe]]" || Aibreán 5, 2009 || LABF06 || 6.40
|- align="center"
| 437 || 17 || align="left"|"[[The Good, the Sad and the Drugly]]" || Aibreán 19, 2009 || LABF07 || 6.50
|- align="center"
| 438 || 18 || align="left"|"[[Father Knows Worst]]" || Aibreán 26, 2009 || LABF08 || 5.94
|- align="center"
| 439 || 19 || align="left"|"[[Waverly Hills, 9-0-2-1-D'oh]]" || Bealtaine 3, 2009 || LABF10 || 6.66
|- align="center"
| 440 || 20 || align="left"|"[[Four Great Women and a Manicure]]" || Bealtaine 10, 2009 || LABF09 || 5.16
|- align="center"
| 441 || 21 || align="left"|"[[Coming to Homerica]]" || Bealtaine 17, 2009 || LABF12 || 5.86
|}
===Séasúr 21===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 21)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white;" align="center"
! scope="col" style="background:#A90E63;" | Uimh
! scope="col" style="background:#A90E63;" | #
! scope="col" style="background:#A90E63;" | Teideal
! scope="col" style="background:#A90E63;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#A90E63;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#A90E63;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 442 || 1 || align="left"|"[[Homer the Whopper]]" || Meán Fómhair 27, 2009 || LABF13 || 8.21
|- align="center"
| 443 || 2 || align="left"|"[[Bart Gets a 'Z']]" || Deireadh Fómhair 4, 2009 || LABF15 || 9.32
|- align="center"
| 444 || 3 || align="left"|"[[The Great Wife Hope]]" || Deireadh Fómhair 11, 2009 || LABF16 || 7.55
|- align="center"
| 445 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XX]]" || Deireadh Fómhair 18, 2009 || LABF14 || 8.59
|- align="center"
| 446 || 5 || align="left"|"[[The Devil Wears Nada]]" || Samhain 15, 2009 || LABF17 || 9.04
|- align="center"
| 447 || 6 || align="left"|"[[Pranks and Greens]]" || Samhain 22, 2009 || LABF18 || 7.04
|- align="center"
| 448 || 7 || align="left"|"[[Rednecks and Broomsticks]]" || Samhain 29, 2009 || LABF19 || 8.90
|- align="center"
| 449 || 8 || align="left"|"[[O Brother, Where Bart Thou?]]" || Nollaig 13, 2009 || MABF01 || 7.11
|- align="center"
| 450 || 9 || align="left"|"[[Thursdays with Abie]]" || Eanáir 3, 2010 || MABF02 || 8.65
|- align="center"
| 451 || 10 || align="left"|"[[Once Upon a Time in Springfield]]" || Eanáir 10, 2010 || LABF20 || 21.01
|- align="center"
| 452 || 11 || align="left"|"[[Million Dollar Maybe]]" || Eanáir 31, 2010 || MABF03 || 5.11
|- align="center"
| 453 || 12 || align="left"|"[[Boy Meets Curl]]" || Feabhra 14, 2010 || MABF05 || 5.87
|- align="center"
| 454 || 13 || align="left"|"[[The Color Yellow]]" || Feabhra 21, 2010 || MABF06 || 6.08
|- align="center"
| 455 || 14 || align="left"|"[[Postcards from the Wedge]]" || Márta 14, 2010 || MABF04 || 5.23
|- align="center"
| 456 || 15 || align="left"|"[[Stealing First Base]]" || Márta 21, 2010 || MABF07 || 5.69
|- align="center"
| 457 || 16 || align="left"|"[[The Greatest Story Ever D'ohed]]" || Márta 28, 2010 || MABF10 || 5.70
|- align="center"
| 458 || 17 || align="left"|"[[American History X-cellent]]" || Aibreán 11, 2010 || MABF08 || 5.65
|- align="center"
| 459 || 18 || align="left"|"[[Chief of Hearts]]" || Aibreán 18, 2010 || MABF09 || 5.93
|- align="center"
| 460 || 19 || align="left"|"[[The Squirt and the Whale]]" || Aibreán 25, 2010 || MABF14 || 5.94
|- align="center"
| 461 || 20 || align="left"|"[[To Surveil with Love]]" || Bealtaine 2, 2010 || MABF12 || 6.05
|- align="center"
| 462 || 21 || align="left"|"[[Moe Letter Blues]]" || Bealtaine 9, 2010 || MABF13 || 5.66
|- align="center"
| 463 || 22 || align="left"|"[[The Bob Next Door]]" || Bealtaine 16, 2010 || MABF11 || 6.26
|- align="center"
| 464 || 23 || align="left"|"[[Judge Me Tender]]" || Bealtaine 23, 2010 || MABF15 || 5.74
|}
===Séasúr 22===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 22)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | Uimh
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | #
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | Teideal
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#E06EFA;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 465 || 1 || align="left"|"[[Elementary School Musical]]" || Meán Fómhair 26, 2010 || MABF21 || 7.76
|- align="center"
| 466 || 2 || align="left"|"[[Loan-a Lisa]]" || Deireadh Fómhair 3, 2010 || MABF17 || 8.95
|- align="center"
| 467 || 3 || align="left"|"[[MoneyBart]]" || Deireadh Fómhair 10, 2010 || MABF18 || 6.72
|- align="center"
| 468 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXI]]" || Samhain 7, 2010 || MABF16 || 8.20
|- align="center"
| 469 || 5 || align="left"|"[[Lisa Simpson, This Isn't Your Life]]" || Samhain 14, 2010 || MABF20 || 8.97
|- align="center"
| 470 || 6 || align="left"|"[[The Fool Monty]]" || Samhain 21, 2010 || NABF01 || 6.63
|- align="center"
| 471 || 7 || align="left"|"[[How Munched is That Birdie in the Window?]]" || Samhain 28, 2010 || NABF02 || 9.42
|- align="center"
| 472 || 8 || align="left"|"[[The Fight Before Christmas]]" || Nollaig 5, 2010 || MABF22 || 9.56
|- align="center"
| 473 || 9 || align="left"|"[[Donnie Fatso]]" || Nollaig 12, 2010 || MABF19 || 7.31
|- align="center"
| 474 || 10 || align="left"|"[[Moms I'd Like to Forget]]" || Eanáir 9, 2011 || NABF03 || 12.65
|- align="center"
| 475 || 11 || align="left"|"[[Flaming Moe]]" || Eanáir 16, 2011 || NABF04 || 6.47
|- align="center"
| 476 || 12 || align="left"|"[[Homer the Father]]" || Eanáir 23, 2011 || NABF05 || 6.50
|- align="center"
| 477 || 13 || align="left"|"[[The Blue and the Gray]]" || Feabhra 13, 2011 || NABF06 || 5.62
|- align="center"
| 478 || 14 || align="left"|"[[Angry Dad: The Movie]]" || Feabhra 20, 2011 || NABF07 || 6.44
|- align="center"
| 479 || 15 || align="left"|"[[The Scorpion's Tale]]" || Márta 6, 2011 || NABF08 || 6.20
|- align="center"
| 480 || 16 || align="left"|"[[A Midsummer's Nice Dream]]" || Márta 13, 2011 || NABF09 || 5.45
|- align="center"
| 481 || 17 || align="left"|"[[Love Is a Many Strangled Thing]]" || Márta 27, 2011 || NABF10 || 6.14
|- align="center"
| 482 || 18 || align="left"|"[[The Great Simpsina]]" || Aibreán 10, 2011 || NABF11 || 4.99
|- align="center"
| 483 || 19 || align="left"|"[[The Real Housewives of Fat Tony]]" || Bealtaine 1, 2011 || NABF12 || 6.11
|- align="center"
| 484 || 20 || align="left"|"[[Homer Scissorhands]]" || Bealtaine 8, 2011 || NABF13 || 5.48
|- align="center"
| 485 || 21 || align="left"|"[[500 Keys]]" || Bealtaine 15, 2011 || NABF14 || 6.00
|- align="center"
| 486 || 22 || align="left"|"[[The Ned-Liest Catch]]" || Bealtaine 22, 2011 || NABF15 || 5.29
|}
===Séasúr 23===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 23)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | Uimh
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | #
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | Teideal
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#5EA6F8;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 487 || 1 || align="left"|"[[The Falcon and the D'ohman]]" || Meán Fómhair 25, 2011 || NABF16 || 8.08
|- align="center"
| 488 || 2 || align="left"|"[[Bart Stops to Smell the Roosevelts]]" || Deireadh Fómhair 2, 2011 || NABF17 || 6.19
|- align="center"
| 489 || 3 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXII]]" || Deireadh Fómhair 30, 2011 || NABF19 || 8.10
|- align="center"
| 490 || 4 || align="left"|"[[Replaceable You]]" || Samhain 6, 2011 || NABF21 || 7.97
|- align="center"
| 491 || 5 || align="left"|"[[The Food Wife]]" || Samhain 13, 2011 || NABF20 || 7.50
|- align="center"
| 492 || 6 || align="left"|"[[The Book Job]]" || Samhain 20, 2011 || NABF22 || 5.74
|- align="center"
| 493 || 7 || align="left"|"[[The Man in the Blue Flannel Pants]]" || Samhain 27, 2011 || PABF01 || 5.61
|- align="center"
| 494 || 8 || align="left"|"[[The Ten-Per-Cent Solution]]" || Nollaig 4, 2011 || PABF02 || 9.01
|- align="center"
| 495 || 9 || align="left"|"[[Holidays of Future Passed]]" || Nollaig 11, 2011 || NABF18 || 6.43
|- align="center"
| 496 || 10 || align="left"|"[[Politically Inept, with Homer Simpson]]" || Eanáir 8, 2012 || PABF03 || 5.07
|- align="center"
| 497 || 11 || align="left"|"[[The D'oh-cial Network]]" || Eanáir 15, 2012 || PABF04 || 11.48
|- align="center"
| 498 || 12 || align="left"|"[[Moe Goes from Rags to Riches]]" || Eanáir 29, 2012 || PABF05 || 5.12
|- align="center"
| 499 || 13 || align="left"|"[[The Daughter Also Rises]]" || Feabhra 12, 2012 || PABF06 || 4.26
|- align="center"
| 500 || 14 || align="left"|"[[At Long Last Leave]]" || Feabhra 19, 2012 || PABF07 || 5.77
|- align="center"
| 501 || 15 || align="left"|"[[Exit Through the Kwik-E-Mart]]" || Márta 4, 2012 || PABF09 || 5.09
|- align="center"
| 502 || 16 || align="left"|"[[How I Wet Your Mother]]" || Márta 11, 2012 || PABF08 || 4.97
|- align="center"
| 503 || 17 || align="left"|"[[Them, Robot]]" || Márta 18, 2012 || PABF10 || 5.25
|- align="center"
| 504 || 18 || align="left"|"[[Beware My Cheating Bart]]" || Aibreán 15, 2012 || PABF11 || 4.86
|- align="center"
| 505 || 19 || align="left"|"[[A Totally Fun Thing That Bart Will Never Do Again]]" || Aibreán 29, 2012 || PABF12 || 5.00
|- align="center"
| 506 || 20 || align="left"|"[[The Spy Who Learned Me]]" || Bealtaine 6, 2012 || PABF13 || 4.84
|- align="center"
| 507 || 21 || align="left"|"[[Ned 'n Edna's Blend]]" || Bealtaine 13, 2012 || PABF15 || 4.07
|- align="center"
| 508 || 22 || align="left"|"[[Lisa Goes Gaga]]" || Bealtaine 20, 2012 || PABF14 || 4.82
|}
===Séasúr 24===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 24)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white;" align="center"
! scope="col" style="background:#1E6157;" | Uimh
! scope="col" style="background:#1E6157;" | #
! scope="col" style="background:#1E6157;" | Teideal
! scope="col" style="background:#1E6157;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#1E6157;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#1E6157;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 509 || 1 || align="left"|"[[Moonshine River]]" || Meán Fómhair 30, 2012 || PABF21 || 8.08
|- align="center"
| 510 || 2 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXIII]]" || Deireadh 7, 2012 || PABF17 || 6.57
|- align="center"
| 511 || 3 || align="left"|"[[Adventures in Baby-Getting]]" || Samhain 4, 2012 || PABF18 || 5.65
|- align="center"
| 512 || 4 || align="left"|"[[Gone Abie Gone]]" || Samhain 11, 2012 || PABF16 || 6.86
|- align="center"
| 513 || 5 || align="left"|"[[Penny-Wiseguys]]" || Samhain 18, 2012 || PABF19 || 5.06
|- align="center"
| 514 || 6 || align="left"|"[[A Tree Grows in Springfield]]" || Samhain 25, 2012 || PABF22 || 7.46
|- align="center"
| 515 || 7 || align="left"|"[[The Day the Earth Stood Cool]]" || Nollaig 9, 2012 || PABF20 || 7.44
|- align="center"
| 516 || 8 || align="left"|"[[To Cur with Love]]" || Nollaig 16, 2012 || RABF01 || 3.77
|- align="center"
| 517 || 9 || align="left"|"[[Homer Goes to Prep School]]" || Eanáir 6, 2013 || RABF02 || 8.97
|- align="center"
| 518 || 10 || align="left"|"[[A Test Before Trying]]" || Eanáir 13, 2013 || RABF03 || 5.04
|- align="center"
| 519 || 11 || align="left"|"[[The Changing of the Guardian]]" || Eanáir 27, 2013 || RABF04 || 5.23
|- align="center"
| 520 || 12 || align="left"|"[[Love is a Many-Splintered Thing]]" || Feabhra 10, 2013 || RABF07 || 4.19
|- align="center"
| 521 || 13 || align="left"|"[[Hardly Kirk-ing]]" || Feabhra 17, 2013 || RABF05 || 4.57
|- align="center"
| 522 || 14 || align="left"|"[[Gorgeous Grampa]]" || Márta 3, 2013 || RABF06 || 4.66
|- align="center"
| 523 || 15 || align="left"|"[[Black Eyed, Please]]" || Márta 10, 2013 || RABF09 || 4.85
|- align="center"
| 524 || 16 || align="left"|"[[Dark Knight Court]]" || Márta 17, 2013 || RABF10 || 4.89
|- align="center"
| 525 || 17 || align="left"|"[[What Animated Women Want]]" || Aibreán 14, 2013 || RABF08 || 4.11
|- align="center"
| 526 || 18 || align="left"|"[[Pulpit Friction]]" || Aibreán 28, 2013 || RABF11 || 4.54
|- align="center"
| 527 || 19 || align="left"|"[[Whiskey Business]]" || Bealtaine 5, 2013 || RABF13 || 4.43
|- align="center"
| 528 || 20 || align="left"|"[[The Fabulous Faker Boy]]" || Bealtaine 12, 2013 || RABF12 || 4.16
|- align="center"
| 529 || 21 || align="left"|"[[The Saga of Carl]]" || Bealtaine 19, 2013 || RABF14 || 4.01
|- align="center"
| 530 || 22 || align="left"|"[[Dangers on a Train]]" || Bealtaine 19, 2013 || RABF17 || 4.52
|}
===Séasúr 25===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 25)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#fcd959;" | Uimh
! scope="col" style="background:#fcd959;" | #
! scope="col" style="background:#fcd959;" | Teideal
! scope="col" style="background:#fcd959;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#fcd959;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#fcd959;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 531 || 1 || align="left"|"[[Homerland]]" || Meán Fómhair 29, 2013 || RABF20 || 6.37
|- align="center"
| 532 || 2 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXIV]]" || Deireadh Fómhair 6, 2013 || RABF16 || 6.42
|- align="center"
| 533 || 3 || align="left"|"[[Four Regrettings and a Funeral]]" || Samhain 3, 2013 || RABF18 || 5.43
|- align="center"
| 534 || 4 || align="left"|"[[YOLO]]" || Samhain 10, 2013 || RABF22 || 4.20
|- align="center"
| 535 || 5 || align="left"|"[[Labor Pains]]" || Samhain 17, 2013 || RABF19 || 4.08
|- align="center"
| 536 || 6 || align="left"|"[[The Kid Is All Right]]" || Samhain 24, 2013 || SABF02 || 6.78
|- align="center"
| 537 || 7 || align="left"|"[[Yellow Subterfuge]]" || Nollaig 8, 2013 || SABF04 || 6.85
|- align="center"
| 538 || 8 || align="left"|"[[White Christmas Blues]]" || Nollaig 15, 2013 || SABF01 || 8.48
|- align="center"
| 539 || 9 || align="left"|"[[Steal This Episode]]" || Eanáir 5, 2014 || SABF05 || 12.04
|- align="center"
| 540 || 10 || align="left"|"[[Married to the Blob]]" || Eanáir 12, 2014 || SABF03 || 4.83
|- align="center"
| 541 || 11 || align="left"|"[[Specs and the City]]" || Eanáir 26, 2014 || SABF06 || 3.87
|- align="center"
| 542 || 12 || align="left"|"[[Diggs]]" || Márta 9, 2014 || SABF08 || 2.69
|- align="center"
| 543 || 13 || align="left"|"[[The Man Who Grew Too Much]]" || Márta 9, 2014 || SABF07 || 3.75
|- align="center"
| 544 || 14 || align="left"|"[[The Winter of His Content]]" || Márta 16, 2014 || SABF09 || 4.02
|- align="center"
| 545 || 15 || align="left"|"[[The War of Art]]" || Márta 23, 2014 || SABF10 || 3.98
|- align="center"
| 546 || 16 || align="left"|"[[You Don't Have to Live Like a Referee]]" || Márta 30, 2014 || SABF11 || 3.91
|- align="center"
| 547 || 17 || align="left"|"[[Luca$]]" || Aibreán 6, 2014 || SABF12 || 4.30
|- align="center"
| 548 || 18 || align="left"|"[[Days of Future Future]]" || Aibreán 13, 2014 || SABF13 || 3.64
|- align="center"
| 549 || 19 || align="left"|"[[What to Expect When Bart's Expecting]]" || Aibreán 27, 2014 || SABF14 || 3.45
|- align="center"
| 550 || 20 || align="left"|"[[Brick Like Me]]" || Bealtaine 4, 2014 || RABF21 || 4.39
|- align="center"
| 551 || 21 || align="left"|"[[Pay Pal (sraith Simpsons)|Pay Pal]]" || Bealtaine 11, 2014 || SABF15 || 3.66
|- align="center"
| 552 || 22 || align="left"|"[[The Yellow Badge of Cowardge]]" || Bealtaine 18, 2014 || SABF18 || 3.28
|}
===Séasúr 26===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 26)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- align="center"
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | Uimh
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | #
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | Teideal
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#1DD9FC;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 553 || 1 || align="left"|"[[Clown in the Dumps]]" || Meán Fómhair 28, 2014 || SABF20 || 8.53<ref>{{lua idirlín|last1=Bibel|first1=Sara|teideal=Sunday Final Ratings: 'Once Upon A Time', 'Resurrection' & 'Revenge' Adjusted Up; 'CSI' Adjusted Down|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/09/30/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-resurrection-csi-adjusted-down/308631/|foilsitheoir=[[TV By the Numbers]]|dáta=Meán Fómhair 30, 2014|dátarochtana=30 September 2014|archivedate=1 Deireadh Fómhair 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001164212/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/09/30/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-resurrection-csi-adjusted-down/308631/}}</ref>
|- align="center"
| 554 || 2 || align="left"|"[[The Wreck of the Relationship]]" || Deireadh Fómhair 5, 2014 || SABF17 || 4.27<ref>{{lua idirlín|last1=Bibel|first1=Sara|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/07/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-resurrection-madam-secretary-adjusted-down/311599/|teideal=Sunday Final Ratings: ‘Once Upon a Time’, ‘Resurrection’ & ‘Revenge’ Adjusted Up; ‘Madam Secretary’ Adjusted Down|obair=TVbytheNumbers|dátarochtana=8 Deireadh Fómhair 2014|archivedate=2014-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141009022811/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/07/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-resurrection-madam-secretary-adjusted-down/311599/}}</ref>
|- align="center"
| 555 || 3 || align="left"|"[[Super Franchise Me]]" || Deireadh Fómhair 12, 2014 || SABF19 || 7.33<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/14/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-brooklyn-nine-nine-madam-secretary-adjusted-down/314089/|teideal=Sunday Final Ratings: 'Once Upon A TIme', 'Brooklyn Nine-Nine' & 'Resurrection' Adjusted Up; 'Madam Secretary' Adjusted Down|last=Bibel|first=Sara|dáta=October 14, 2014|=Deireadh Fómhair 15, 2014|obair=[[TV by the Numbers]]|foilsitheoir=[[Zap2it]]|dátarochtana=Deireadh Fómhair 26, 2014|archivedate=Deireadh Fómhair 15, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015030538/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/14/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-brooklyn-nine-nine-madam-secretary-adjusted-down/314089/}}</ref>
|- align="center"
| 556 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXV]]"<br>"The Simpsons Halloween Special XXV" || Deireadh Fómhair 19, 2014 || SABF21 || 7.76<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/21/sunday-final-ratings-the-simpsons-mulaney-adjusted-down/317481/|teideal=Sunday Final Ratings: 'The Simpsons' & 'Madam Secretary' Adjusted Up; 'Mulaney' Adjusted Down|last=Kondolojy|first=Amanda|dáta=Deireadh Fómhair 21, 2014|dátarochtana=Deireadh Fómhair 21, 2014|obair=[[TV by the Numbers]]|foilsitheoir=[[Zap2it]]|archivedate=2014-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141023121705/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/10/21/sunday-final-ratings-the-simpsons-mulaney-adjusted-down/317481/}}</ref>
|- align="center"
| 557 || 5 || align="left"|"[[Opposites A-Frack]]" || Samhain 2, 2014 || SABF22 || 4.24<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/03/tv-ratings-sunday-once-upon-a-time-madam-secretary-resurrection-brooklyn-nine-nine-the-good-wife-down-mulaney-hits-low/322848/|teideal=TV Ratings Sunday: 'Once Upon A Time', 'Madam Secretary', 'Resurrection' & 'Revenge' Up; 'Brooklyn Nine-Nine' & 'The Good Wife' Down, 'Mulaney' Hits Low|last=Bibel|first=Sara|dáta=Samhain 3, 2014|dátarochtana=Samhain 2, 2014|obair=[[TV by the Numbers]]|foilsitheoir=[[Zap2it]]|archivedate=Samhain 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141106141141/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/03/tv-ratings-sunday-once-upon-a-time-madam-secretary-resurrection-brooklyn-nine-nine-the-good-wife-down-mulaney-hits-low/322848/}}</ref>
|- align="center"
| 558 || 6 || align="left"|"[[Simpsorama]]" || Samhain 9, 2014 || SABF16 || 6.70<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/11/sunday-final-ratings-the-simpsons-brooklyn-nine-nine-adjusted-up/326064/|teideal=Sunday Final Ratings: 'The Simpsons', & 'Brooklyn Nine-Nine' Adjusted up|3=|last=Bibel|first=Sara|dáta=Samhain 10, 2014|7=|dátarochtana=Samhain 11, 2014|obair=[[TV by the Numbers]]|foilsitheoir=[[Zap2it]]|archivedate=Samhain 13, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141113192557/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/11/sunday-final-ratings-the-simpsons-brooklyn-nine-nine-adjusted-up/326064/}}</ref>
|- align="center"
| 559 || 7 || align="left"|"[[Blazed and Confused]]" || Samhain 16, 2014 || TABF01 || 6.64<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/17/tv-ratings-sunday-revenge-bobs-burgers-rise-once-upon-a-time-two-hour-special-dips/328524/|teideal=TV Ratings Sunday: 'Revenge' & 'Bob's Burgers' Rise + 'Once Upon a Time' Two-Hour Special Dips|last=Kondolojy|first=Amanda|dáta=Samhain 17, 2014|dátarochtana=Samhain 16, 2014|obair=[[TV by the Numbers]]|foilsitheoir=[[Zap2it]]|archivedate=Samhain 19, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141119182348/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/17/tv-ratings-sunday-revenge-bobs-burgers-rise-once-upon-a-time-two-hour-special-dips/328524/}}</ref>
|- align="center"
| 560 || 8 || align="left"|"[[Covercraft]]" || Samhain 23, 2014 || TABF02 || 3.45<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/25/sunday-final-ratings-madam-secretary-the-simpsons-60-minutes-americas-funniest-home-videos-adjusted-down/331606/|teideal=Sunday Final Ratings: 'Madam Secretary', 'The Simpsons', '60 Minutes' & 'America's Funniest Home Videos' Adjusted Down & Final Football Numbers|last=Bibel|first=Sara|foilsitheoir=[[TV by the Numbers]]|dáta=Samhain 25, 2014|dátarochtana=Samhain 25, 2014|archivedate=Samhain 27, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141127171317/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/11/25/sunday-final-ratings-madam-secretary-the-simpsons-60-minutes-americas-funniest-home-videos-adjusted-down/331606/}}</ref>
|- align="center"
| 561 || 9 || align="left"|"[[I Won't Be Home for Christmas]]" || Nollaig 7, 2014 || TABF03 || 6.52<ref>{{lua idirlín|url=hhttp://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/09/sunday-final-ratings-the-simpsons-family-guy-adjusted-up-60-minutes-adjusted-down-final-football-numbers/337039/|teideal=Sunday Final Ratings: 'The SImpsons' & 'Family Guy' Adjusted Up, '60 Minutes' Adjusted Down & Final Football Numbers|last=Bibel|first=Sara|foilsitheoir=[[TV by the Numbers]]|dáta=Nollaig 9 2014|dátarochtana=Nollaig 9, 2014|archivedate=Eanáir 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150110045922/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/09/sunday-final-ratings-the-simpsons-family-guy-adjusted-up-60-minutes-adjusted-down-final-football-numbers/337039/}}</ref>
|- align="center"
| 562 || 10 || align="left"|"[[The Man Who Came to Be Dinner]]" || Eanáir 7, 2015 || RABF15 || 10.62<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/07/sunday-final-ratings-the-simpsons-madam-secretary-brooklyn-nine-nine-the-celebrity-apprentice-bobs-burgers-csi-adjusted-up/347466/|teideal=Sunday Final Ratings: 'The Simpsons', 'Madam Secretary', 'Brooklyn Nine-Nine', 'The Celebrity Apprentice', 'Bob's Burgers' & 'CSI' Adjusted Up|last=Bibel|first=Sara|foilsitheoir=[[TV by the Numbers]]|dáta=Eanáir 8, 2014|dátarochtana=Eanáir 8, 2014|archivedate=Feabhra 27, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150227071518/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/07/sunday-final-ratings-the-simpsons-madam-secretary-brooklyn-nine-nine-the-celebrity-apprentice-bobs-burgers-csi-adjusted-up/347466/}}</ref>
|- align="center"
| 563 || 11 || align="left"|"[[Bart's New Friend]]" || Eanáir 11, 2015 || TABF05 || 4.28<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/13/sunday-final-ratings-the-good-wife-adjusted-up-final-ratings-for-the-golden-globe-awards-nfl/349625/|teideal=Sunday Final Ratings: 'The Good Wife' Adjusted Up + Final Rating for 'The Golden Globes' and NFL|last=Kondolojy|first=Amanda|obair=TV by the Numbers|dáta=Eanáir 13, 2015|dátarochtana=Eanáir 15, 2015|archivedate=Eanáir 14, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150114225825/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/13/sunday-final-ratings-the-good-wife-adjusted-up-final-ratings-for-the-golden-globe-awards-nfl/349625/}}</ref>
|- align="center"
| 564 || 12 || align="left"|"[[The Musk Who Fell to Earth]]" || Eanáir 23, 2015 || TABF04 || 3.29<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/27/sunday-final-ratings-no-adjustment-for-galavant-revenge-or-csi/355998/|teideal=Sunday Final Ratings: No Adjustment for 'Galavant', 'Revenge' or 'CSI'|obair=TV by the Numbers|last=Kondolojy|first=Amanda|dáta=Eanáir 27, 2015|dátarochtana=Eanáir 27, 2015|archivedate=Eanáir 30, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150130011409/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/01/27/sunday-final-ratings-no-adjustment-for-galavant-revenge-or-csi/355998/}}</ref>
|- align="center"
| 565 || 13 || align="left"|"[[Walking Big & Tall]]" || Feabhra 8, 2015 || TABF06 || 2.78<ref>{{lua idirlín|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/02/10/sunday-final-ratings-grammy-awards-adjusted-down-no-adjustment-for-brooklyn-nine-nine-or-bobs-burgers/361381/|teideal=Sunday Final Ratings: Grammy Awards Adjusted Down; No Adjustment for 'Brooklyn Nine-Nine' or 'Bob's Burgers'|last=Kondolojy|first=Amanda|obair=TV by the Numbers|dáta=Feabhra 10, 2015|dátarochtana=Feabhra 10, 2015|archivedate=Feabhra 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150210202457/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/02/10/sunday-final-ratings-grammy-awards-adjusted-down-no-adjustment-for-brooklyn-nine-nine-or-bobs-burgers/361381/}}</ref>
|- align="center"
| 566 || 14 || align="left"|"[[My Fare Lady]]" || Feabhra 15, 2015 || TABF07 || 2.75<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.digitalspy.com.au/ustv/s195/the-simpsons/news/a629404/sunday-ratings-saturday-night-live-anniversary-special-wins-night.html?utm_source=twt&utm_medium=snets&utm_campaign=twitter#~p4wVgKdRTGvJQY |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-02-17 |archivedate=2015-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923225600/http://www.digitalspy.com.au/ustv/s195/the-simpsons/news/a629404/sunday-ratings-saturday-night-live-anniversary-special-wins-night.html?utm_source=twt&utm_medium=snets&utm_campaign=twitter#~p4wVgKdRTGvJQY }}</ref>
|- align="center"
| 567 || 15 || align="left"|"[[The Princess Guide]]" || Márta 1, 2015 || TABF08 || 3.93<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/03/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-dateline-adjusted-up/369595/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-03-07 |archivedate=2015-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305222209/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/03/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-dateline-adjusted-up/369595/ }}</ref>
|- align="center"
| 568 || 16 || align="left"|"[[Sky Police]]" || Márta 8, 2015 || TABF09 || 3.79<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/10/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-bobs-burgers-family-guy-brooklyn-nine-nine-revenge-adjusted-up/373065/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-03-27 |archivedate=2015-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150312100103/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/10/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-bobs-burgers-family-guy-brooklyn-nine-nine-revenge-adjusted-up/373065/ }}</ref>
|- align="center"
| 569 || 17 || align="left"|"[[Waiting for Duffman]]" || Márta 15, 2015 || TABF10 || 3.59<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/17/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-secrets-lies-battle-creek-60-minutes-adjusted-up/375679/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-03-27 |archivedate=2015-03-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150318233904/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/17/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-secrets-lies-battle-creek-60-minutes-adjusted-up/375679/ }}</ref>
|- align="center"
| 570 || 18 || align="left"|"[[Peeping Mom]]" || Aibreán 19, 2015 || TBAF11 || 3.23<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/17/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-secrets-lies-battle-creek-60-minutes-adjusted-up/375679/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-03-27 |archivedate=2015-03-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150318233904/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/03/17/sunday-final-ratings-the-last-man-on-earth-secrets-lies-battle-creek-60-minutes-adjusted-up/375679/ }}</ref>
|- align="center"
| 571 || 19 || align="left"|"[[The Kids Are All Fight]]" || Aibreán 26, 2015 || TBAF12 || 3.33<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/04/28/sunday-final-ratings-family-guy-adjusted-up-no-adjustments-to-once-upon-a-time/395350/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-05-02 |archivedate=2015-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150430232159/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/04/28/sunday-final-ratings-family-guy-adjusted-up-no-adjustments-to-once-upon-a-time/395350/ }}</ref>
|- align="center"
| 572 || 20 || align="left"|"[[Let's Go Fly a Coot]]" || Bealtaine 3, 2015 || TBAF13 || 3.12<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/05/sunday-final-ratings-family-guy-secrets-and-lies-adjusted-up/399471/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-05-15 |archivedate=2015-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506201931/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/05/sunday-final-ratings-family-guy-secrets-and-lies-adjusted-up/399471/ }}</ref>
|- align="center"
| 573 || 21 || align="left"|"[[Bull-E]]" || Bealtaine 10, 2015 || TBAF15 || 2.77<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/12/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-rooklyn-nine-nine-adjusted-up/402844/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-05-15 |archivedate=2015-05-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150514165159/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/12/sunday-final-ratings-once-upon-a-time-rooklyn-nine-nine-adjusted-up/402844/ }}</ref>
|- align="center"
| 574 || 22 || align="left"|"[[Mathlete's Feat]]" || Bealtaine 17, 2015 || TBAF16 || 2.82<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/19/sunday-final-ratings-the-simpsons-billboard-music-awards-adjusted-up/405808/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-05-21 |archivedate=2015-05-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150520231857/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/05/19/sunday-final-ratings-the-simpsons-billboard-music-awards-adjusted-up/405808/ }}</ref>
|}
===Séasúr 27===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 27)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#7F1790;" | Uimh
! scope="col" style="background:#7F1790;" | #
! scope="col" style="background:#7F1790;" | Teideal
! scope="col" style="background:#7F1790;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#7F1790;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#7F1790;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 575 || 1 || align="left"|"[[Every Man's Dream]]" || Meán Fómhair 27, 2015 || TABF14 || 3.28<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/09/29/sunday-final-ratings-bobs-burgers-adjusted-down-60-minutes-adjusted-up-sunday-night-football/473898/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-10-02 |archivedate=2015-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150930221125/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/09/29/sunday-final-ratings-bobs-burgers-adjusted-down-60-minutes-adjusted-up-sunday-night-football/473898/ }}</ref>
|- align="center"
| 576 || 2 || align="left"|"[[Cue Detective]]" || Deireadh Fómhair 4, 2015 || TABF17 || 6.02<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/06/sunday-final-ratings-blood-oil-simpsons-adjusted-up-madam-secretary-adjusted-down/476816/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-10-09 |archivedate=2015-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151007141204/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/06/sunday-final-ratings-blood-oil-simpsons-adjusted-up-madam-secretary-adjusted-down/476816/ }}</ref>
|- align="center"
| 577 || 3 || align="left"|"[[Puffless]]" || Deireadh Fómhair 11, 2015 || TABF19 || 3.31<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/13/sunday-final-ratings-oct-11-2015/477642/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-10-16 |archivedate=2015-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151013183517/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/13/sunday-final-ratings-oct-11-2015/477642/ }}</ref>
|- align="center"
| 578 || 4 || align="left"|"[[Halloween of Horror]]" || Deireadh Fómhair 18, 2015 || TABF22 || 3.69<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/20/sunday-final-ratings-oct-18-2015/479263/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-10-23 |archivedate=2015-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021162811/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/20/sunday-final-ratings-oct-18-2015/479263/ }}</ref>
|- align="center"
| 579 || 5 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXVI]]" || Deireadh Fómhair 25, 2015 || TABF18 || 6.75<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/27/sunday-final-ratings-oct-25-2015/480723/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-10-28 |archivedate=2015-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151028134518/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/10/27/sunday-final-ratings-oct-25-2015/480723/ }}</ref>
|- align="center"
| 580 || 6 || align="left"|"[[Friend with Benefit]]" || Samhain 8, 2015 || TABF21 || 3.48<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/11/10/sunday-final-ratings-family-guy-and-once-upon-a-time-adjust-up/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-11-13 |archivedate=2015-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151112172948/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/11/10/sunday-final-ratings-family-guy-and-once-upon-a-time-adjust-up/ }}</ref>
|- align="center"
| 581 || 7 || align="left"|"[[Lisa with an 'S']]" || Samhain 22, 2015 || TABF20 || 5.64<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/11/24/sunday-final-ratings-nov-22-2015/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-11-27 |archivedate=2016-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328082544/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/11/24/sunday-final-ratings-nov-22-2015/ }}</ref>
|- align="center"
| 582 || 8 || align="left"|"[[Paths of Glory]]" || Nollaig 6, 2015 || VABF01 || 5.53<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/12/08/sunday-final-ratings-dec-6-2015/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-12-12 |archivedate=2015-12-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151210012909/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/12/08/sunday-final-ratings-dec-6-2015/ }}</ref>
|- align="center"
| 583 || 9 || align="left"|"[[Barthood]]" || Nollaig 13, 2015 || VABF02 || 5.97<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/12/15/sunday-final-ratings-dec-13-15/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2015-12-17 |archivedate=2015-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151218054755/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2015/12/15/sunday-final-ratings-dec-13-15/ }}</ref>
|- align="center"
| 584 || 10 || align="left"|"[[The Girl Code]]" || Eanáir 3, 2016 || VABF03 || 4.41<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/06/sunday-final-ratings-jan-3-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-01-16 |archivedate=2016-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160106203505/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/06/sunday-final-ratings-jan-3-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 585 || 11 || align="left"|"[[Teenage Mutant Milk-fed Hurdles]]" || Eanáir 10, 2016 || VABF04 || 8.33<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/12/sunday-final-ratings-jan-10-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-01-16 |archivedate=2016-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114162250/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/12/sunday-final-ratings-jan-10-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 586 || 12 || align="left"|"[[Much Apu About Something]]" || Eanáir 17, 2016 || VABF05 || 3.95<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/20/sunday-final-ratings-jan-17-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-01-22 |archivedate=2016-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160122084735/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/20/sunday-final-ratings-jan-17-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 587 || 13 || align="left"|"[[Love Is in the N2-O2-Ar-CO2-Ne-He-CH4]]" || Feabhra 14, 2016 || VABF07 || 2.89<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/17/sunday-final-ratings-feb-14-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-02-19 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218091514/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/17/sunday-final-ratings-feb-14-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 588 || 14 || align="left"|"[[Gal of Constant Sorrow]]" || Feabhra 21, 2016 || VABF06 || 3.10<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/23/sunday-final-ratings-feb-21-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-02-26 |archivedate=2016-02-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160224084346/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/23/sunday-final-ratings-feb-21-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 589 || 15 || align="left"|"[[Lisa the Veterinarian]]" || Márta 6, 2016 || VABF08 || 3.09<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/03/08/sunday-final-ratings-march-6-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-03-12 |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309015906/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/03/08/sunday-final-ratings-march-6-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 590 || 16 || align="left"|"[[The Marge-ian Chronicles]]" || Márta 13, 2016 || VABF09 || 3.07<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/03/15/sunday-final-ratings-march-13-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-03-19 |archivedate=2016-03-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316003439/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/03/15/sunday-final-ratings-march-13-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 591 || 17 || align="left"|"[[The Burns Cage]]" || Aibreán 3, 2016 || VABF10 || 2.32<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/05/sunday-final-ratings-april-3-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-04-08 |archivedate=2016-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406025627/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/05/sunday-final-ratings-april-3-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 592 || 18 || align="left"|"[[How Lisa Got Her Marge Back]]" || Aibreán 10, 2016 || VABF11 || 2.55<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/12/sunday-final-ratings-april-10-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-04-15 |archivedate=2016-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160413042537/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/12/sunday-final-ratings-april-10-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 593 || 19 || align="left"|"[[Fland Canyon]]" || Aibreán 24, 2016 || VABF12 || 2.77<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/26/sunday-final-ratings-april-24-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-04-29 |archivedate=2016-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160426171530/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/04/26/sunday-final-ratings-april-24-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 594 || 20 || align="left"|"[[To Courier with Love]]" || Bealtaine 8, 2016 || VABF14 || 2.52<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/10/sunday-final-ratings-may-8-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-05-14 |archivedate=2016-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160511034215/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/10/sunday-final-ratings-may-8-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 595 || 21 || align="left"|"[[Simprovised]]" || Bealtaine 15, 2016 || VABF13 || 2.80<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/17/sunday-final-ratings-may-15-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-05-20 |archivedate=2016-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160518101750/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/17/sunday-final-ratings-may-15-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 596 || 22 || align="left"|"[[Orange Is the New Yellow]]" || Bealtaine 22, 2016 || VABF15 || 2.54<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/24/sunday-final-ratings-may-22-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-05-27 |archivedate=2016-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160525123318/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/05/24/sunday-final-ratings-may-22-2016/ }}</ref>
|}
===Séasúr 28===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 28)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#A80F11;" | Uimh
! scope="col" style="background:#A80F11;" | #
! scope="col" style="background:#A80F11;" | Teideal
! scope="col" style="background:#A80F11;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#A80F11;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#A80F11;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 597 || 1 || align="left"|"[[Monty Burns' Fleeing Circus]]" || Meán Fómhair 25, 2016 || VABF20 || 3.36<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/09/27/sunday-final-ratings-sept-25-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-09-30 |archivedate=2016-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160928162621/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/09/27/sunday-final-ratings-sept-25-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 598 || 2 || align="left"|"[[Friends and Family]]" || Deireadh Fómhair 2, 2016 || VABF18 || 6.00<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/10/04/sunday-final-ratings-oct-2-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-10-07 |archivedate=2016-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161005142902/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/10/04/sunday-final-ratings-oct-2-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 599 || 3 || align="left"|"[[The Town]]" || Deireadh Fómhair 9, 2016 || VABF17 || 3.22<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-9-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-10-14 |archivedate=2016-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161012080159/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-9-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 600 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXVII]]" || Deireadh Fómhair 16, 2016 || VABF16 || 7.44<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-16-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-10-21 |archivedate=2016-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161019075652/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-16-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 601 || 5 || align="left"|"[[Trust but Clarify]]" || Deireadh Fómhair 23, 2016 || VABF21 || 3.36<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-23-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-10-28 |archivedate=2016-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026080120/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-23-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 602 || 6 || align="left"|"[[There Will Be Buds]]" || Samhain 6, 2016 || VABF22 || 3.14<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-6-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-11-11 |archivedate=2016-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161109021813/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-6-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 603 || 7 || align="left"|"[[Havana Wild Weekend]]" || Samhain 13, 2016 || VABF19 || 7.13<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-nov-13-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-11-18 |archivedate=2016-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161115140224/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-nov-13-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 604 || 8 || align="left"|"[[Dad Behavior]]" || Samhain 20, 2016 || WABF01 || 2.88<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-20-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-11-26 |archivedate=2016-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161122222403/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-20-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 605 || 9 || align="left"|"[[The Last Traction Hero]]" || Nollaig 4, 2016 || WABF03 || 5.77<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-4-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-12-09 |archivedate=2016-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161207152503/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-4-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 606 || 10 || align="left"|"[[The Nightmare After Krustmas]]" || Nollaig 11, 2016 || WABF02 || 5.60<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-11-2016/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2016-12-16 |archivedate=2016-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220141642/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-11-2016/ }}</ref>
|- align="center"
| 607 || 11 || align="left"|"[[Pork and Burns]]" || Eanáir 8, 2017 || WABF06 || 8.19<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-8-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-01-11 |archivedate=2017-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170111154350/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-8-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 608 || 12 || rowspan=2 align="left"|"[[The Great Phatsby|The Great Phatsby, Parts 1 & 2]]" ||rowspan=2| Eanáir 15, 2017 || WABF04 ||rowspan=2| 14.08<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-jan-15-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-01-19 |archivedate=2017-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118213912/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-jan-15-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 609 || 13 || WABF05
|- align="center"
| 610 || 14 || align="left"|"[[Fatzcarraldo]]" || Feabhra 12, 2017 || WABF07 || 2.40<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-12-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-02-18 |archivedate=2017-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170214164530/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-12-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 611 || 15 || align="left"|"[[The Cad and the Hat]]" || Feabhra 19, 2017 || WABF08 || 2.44<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-19-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-03-17 |archivedate=2017-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170223004831/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-19-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 612 || 16 || align="left"|"[[Kamp Krustier]]" || Márta 5, 2017 || WABF09 || 2.56<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-5-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-03-17 |archivedate=2017-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170308121255/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-5-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 613 || 17 || align="left"|"[[22 for 30]]" || Márta 12, 2017 || WABF10 || 2.61<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-march-12-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-03-17 |archivedate=2017-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170317054423/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/tv-ratings-sunday-march-12-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 614 || 18 || align="left"|"[[A Father's Watch]]" || Márta 19, 2017 || WABF11 || 2.40<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-19-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-03-26 |archivedate=2017-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324051507/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-19-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 615 || 19 || align="left"|"[[Caper Chase]]" || Aibreán 2, 2017 || WABF12 || 2.13<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-2-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-04-07 |archivedate=2017-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170704003321/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-2-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 616 || 20 || align="left"|"[[Looking for Mr. Goodbart]]" || Aibreán 30, 2017 || WABF13 || 2.30<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-30-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-05-05 |archivedate=2017-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170503230934/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-30-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 617 || 21 || align="left"|"[[Moho House]]" || Bealtaine 7, 2017 || WABF14 || 2.34<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-7-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-05-16 |archivedate=2017-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170511025634/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-7-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 618 || 22 || align="left"|"[[Dogtown (The Simpsons)|Dogtown]]" || Bealtaine 21, 2017 || WABF15 || 2.15<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-21-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-07-18 |archivedate=2017-05-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523182926/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-21-2017/ }}</ref>
|}
===Séasúr 29===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 29)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#375383;" | Uimh
! scope="col" style="background:#375383;" | #
! scope="col" style="background:#375383;" | Teideal
! scope="col" style="background:#375383;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#375383;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#375383;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 619 || 1 || align="left"|"[[The Serfsons]]" || Deireadh Fómhair 1, 2017 || WABF17 || 3.26<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-1-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-10-06 |archivedate=2017-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003211758/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-1-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 620 || 2 || align="left"|"[[Springfield Splendor]]" || Deireadh Fómhair 8, 2017 || WABF22 || 5.25<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-8-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-10-13 |archivedate=2017-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014180641/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-8-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 621 || 3 || align="left"|"[[Whistler's Father]]" || Deireadh Fómhair 15, 2017 || WABF16 || 2.91<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-15-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-10-20 |archivedate=2017-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171026010152/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-15-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 622 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXVIII]]" || Deireadh Fómhair 22, 2017 || WABF18 || 3.66<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-22-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-10-27 |archivedate=2017-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171028050230/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-22-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 623 || 5 || align="left"|"[[Grampy Can Ya Hear Me]]" || Samhain 5, 2017 || WABF19 || 2.86<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-5-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-11-10 |archivedate=2017-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171108090819/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-5-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 624 || 6 || align="left"|"[[The Old Blue Mayor She Ain't What She Used to Be]]" || Samhain 12, 2017 || WABF20 || 4.75<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-12-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-11-17 |archivedate=2017-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171114202430/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-12-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 625 || 7 || align="left"|"[[Singin' in the Lane]]" || Samhain 19, 2017 || WABF21 || 2.67<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-19-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-11-26 |archivedate=2017-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201034307/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-19-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 626 || 8 || align="left"|"[[Mr. Lisa's Opus]]" || Nollaig 3, 2017 || XABF01 || 4.28<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-3-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-12-08 |archivedate=2017-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220153936/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-3-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 627 || 9 || align="left"|"[[Gone Boy]]" || Nollaig 10, 2017 || XABF02 || 6.06<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-10-2017/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2017-12-15 |archivedate=2017-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171213010915/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-10-2017/ }}</ref>
|- align="center"
| 628 || 10 || align="left"|"[[Haw-Haw Land]]" || Eanáir 7, 2018 || XABF03 || 6.95<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-7-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-09 |archivedate=2018-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180110114642/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-7-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 629 || 11 || align="left"|"[[Frink Gets Testy]]" || Eanáir 14, 2018 || XABF04 || 8.04<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-14-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-26 |archivedate=2018-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180118010321/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-14-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 630 || 12 || align="left"|"[[Homer Is Where the Art Isn't]]" || Márta 18, 2018 || XABF05 || 2.07<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-18-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180320164316/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-18-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 631 || 13 || align="left"|"[[3 Scenes Plus a Tag from a Marriage]]" || Márta 25, 2018 || XABF06 || 2.15<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-25-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327210934/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-25-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 632 || 14 || align="left"|"[[Fears of a Clown]]" || Aibreán 1, 2018 || XABF08 || 2.06<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-1-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-04-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180403184225/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-1-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 633 || 15 || align="left"|"[[No Good Read Goes Unpunished]]" || Aibreán 8, 2018 || XABF07 || 2.15<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-8-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180410201832/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-8-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 634 || 16 || align="left"|"[[King Leer]]" || Aibreán 15, 2018 || XABF10 || 2.26<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-15-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418032542/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-15-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 635 || 17 || align="left"|"[[Lisa Gets the Blues]]" || Aibreán 22, 2018 || XABF11 || 2.19<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-22-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180424191226/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-22-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 636 || 18 || align="left"|"[[Forgive and Regret]]" || Aibreán 29, 2018 || XABF09 || 2.47<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-29-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180501224625/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-29-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 637 || 19 || align="left"|"[[Left Behind]]" || Márta 6, 2018 || XABF12 || 2.15<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-6-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-13 |archivedate=2018-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180508211822/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-6-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 638 || 20 || align="left"|"[[Throw Grampa from the Dane]]" || Márta 13, 2018 || XABF13 || 2.14<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-13-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-28 |archivedate=2018-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180515191153/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-13-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 639 || 21 || align="left"|"[[Flanders' Ladder]]" || Márta 20, 2018 || XABF14 || 2.10<ref>{{Lua idirlín |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-20-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-05-28 |archivedate=2018-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180522212828/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-20-2018/ }}</ref>
|}
===Séasúr 30===
{{Príomhalt|The Simpsons (séasúr 30)}}
{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; margin:auto;"
|- style="color:white" align="center"
! scope="col" style="background:#b961b6;" | Uimh
! scope="col" style="background:#b961b6;" | #
! scope="col" style="background:#b961b6;" | Teideal
! scope="col" style="background:#b961b6;" | Dáta craolta
! scope="col" style="background:#b961b6;" | Cód táirgeachta
! scope="col" style="background:#b961b6;" | Lucht féachana<br>(Milliúin)
|- align="center"
| 640 || 1 || align="left"|"[[Bart's Not Dead]]" || Meán Fómhair 30, 2018 || XABF19 || 3.24<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-sept-30-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-11-24 |archivedate=2018-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181002185241/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-sept-30-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 641 || 2 || align="left"|"[[Heartbreak Hotel]]" || Deireadh Fómhair 7, 2018 || XABF15 || 4.60<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-7-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-11-24 |archivedate=2018-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009172523/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-7-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 642 || 3 || align="left"|"[[My Way or the Highway to Heaven]]" || Deireadh Fómhair 14, 2018 || XABF17 || 2.52<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-14-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-11-24 |archivedate=2018-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181016203319/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-14-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 643 || 4 || align="left"|"[[Treehouse of Horror XXIX]]" || Deireadh Fómhair 21, 2018 || XABF16 || 2.95<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-21-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-12-15 |archivedate=2018-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181023185501/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-oct-21-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 644 || 5 || align="left"|"[[Baby You Can't Drive My Car]]" || Samhain 4, 2018 || XABF16 || 5.08<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-4-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-12-15 |archivedate=2018-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181106210747/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-4-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 645 || 6 || align="left"|"[[From Russia Without Love]]" || Samhain 11, 2018 || XABF20 || 2.35<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-11-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-12-20 |archivedate=2018-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181113224715/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-11-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 646 || 7 || align="left"|"[[Werking Mom]]" || Samhain 18, 2018 || XABF21 || 4.34<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-18-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-12-20 |archivedate=2018-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181120221303/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-18-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 647 || 8 || align="left"|"[[Krusty the Clown (eipeasóid The Simpsons)|Krusty the Clown]]" || Samhain 25, 2018 || XABF22 || 2.11<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-25-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-01-09 |archivedate=2018-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181128210204/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-nov-25-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 648 || 9 || align="left"|"[[Daddicus Finch]]" || Nollaig 2, 2018 || YABF01 || 4.33<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-2-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-01-09 |archivedate=2018-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181204212119/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-2-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 649 || 10 || align="left"|"[['Tis the 30th Season]]" || Nollaig 9, 2018 || YABF02 || 7.53<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-9-2018/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-01-09 |archivedate=2018-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181211230850/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-dec-9-2018/ }}</ref>
|- align="center"
| 650 || 11 || align="left"| "[[Mad About the Toy]]" || Eanáir 6, 2019 || YABF03 || 2.33<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-6-2019/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-03-09 |archivedate=2019-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190108201219/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-6-2019/ }}</ref>
|- align="center"
| 651 || 12 || align="left"| "[[The Girl on the Bus]]" || Nollaig 13, 2019 || YABF04 || 8.20<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-13-2019/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-03-09 |archivedate=2019-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190115220623/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-jan-13-2019/ }}</ref>
|- align="center"
| 652 || 13 || align="left"| "[[I'm Dancing as Fat as I Can]]" || Feabhra 10, 2019 || YABF05 || 1.75<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-17-2019/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-03-09 |archivedate=2019-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190220211931/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-17-2019/ }}</ref>
|- align="center"
| 653 || 14 || align="left"| "[[The Clown Stays in the Picture]]" || Feabhra 17, 2019 || YABF06 || 2.75<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-17-2019/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-03-09 |archivedate=2019-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190220211931/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-feb-17-2019/ }}</ref>
|- align="center"
| 654 || 15 || align="left"| "[[101 Mitigations]]" || Márta 3, 2019 || YABF07 || 2.25<ref>{{Lua idirlín |url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-3-2019/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2019-03-09 |archivedate=2019-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190305212154/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-3-2019/ }}</ref>
|- align="center"
| 655 || 16 || align="left"| "[[I Want You (She's So Heavy)]]" || Márta 10, 2019 || YABF08 || 2.21<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-10-2019/|teideal='World of Dance,' 'Aretha! A Grammy Celebration' adjust down: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=12 Márta 2019|archivedate=28 Márta 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328215055/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-10-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 656 || 17 || align="left"| "[[E My Sports]]" || Márta 17, 2019 || YABF09 || 2.08<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-17-2019/|teideal='Good Girls,' 'God Friended Me,' 'The Simpsons,' everything else unchanged: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=19 Márta 2019|archivedate=27 Márta 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327101433/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-17-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 657 || 18 || align="left"| "[[Bart vs. Itchy & Scratchy]]" || Márta 24, 2019 || YABF10 || 1.99<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-24-2019/|teideal='Madam Secretary,' '60 Minutes' adjust down, 'Shark Tank' adjusts up: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=26 Márta 2019|archivedate=26 Márta 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190326144036/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-24-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 658 || 19 || align="left"| "[[Girl's in the Band]]" || Márta 31, 2019 || YABF11 || 2.07<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-31-2019/|teideal='Good Girls,' 'NCIS: Los Angeles,' and others adjust up: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=02 Aibreán 2019|archivedate=2 Aibreán 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402143559/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-march-31-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 659 || 20 || align="left"| "[[I'm Just a Girl Who Can't Say D'oh]]" || Aibreán 07, 2019 || YABF12 || 1.61<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-7-2019/|teideal='Ellen's Game of Games,' 'The Simpsons' repeats adjust down: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=09 Aibreán 2019|archivedate=10 Aibreán 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410060314/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-7-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 660 || 21 || align="left"| "[[D'oh Canada]]" || Aibreán 28, 2019 || YABF14 || 1.93<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-28-2019/|teideal='American Idol,' 'The Simpsons' adjust up, 'The Red Line' adjusts down: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=30 Aibreán 2019|archivedate=30 Aibreán 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190430143127/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-april-28-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 661 || 22 || align="left"| "[[Woo-Hoo Dunnit?]]" || Bealtaine 5, 2019 || YABF15 || 1.79<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-5-2019/|teideal='American Idol' adjusts up: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=07 Bealtaine 2019|archivedate=7 Bealtaine 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507144937/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-5-2019/}}</ref>
|- align="center"
| 662 || 23 || align="left"| "[[Crystal Blue-Haired Persuasion]]" || Bealtaine 12, 2019 || YABF16 || 1.50<ref>{{lua idirlín|url=https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-12-2019/|teideal='American Idol' adjusts up, 'The Red Line' adjusts down: Sunday final ratings|dátarochtana=12 Bealtaine 2021|foilsitheoir=TV by the Numbers|dáta=14 Bealtaine 2019|archivedate=14 Bealtaine 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190514154857/https://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/sunday-final-ratings-may-12-2019/}}</ref>
|}
==Eipeasóid atá le ag teacht==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="width:50%;"
|- align="center"
! width:10%;"| Cód táirgeachta
! width:50%;"| Teideal
! width:10%;"| Tagairt(í)
|-
| scope="row" | YABF08
| style="text-align:left" | "I Want You (She's So Heavy)"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/997186725196644352?s=20 Al Jean on Twitter] "Twitter
". 2018-05-17.</ref>
|-
| scope="row" | YABF09
| style="text-align:left" | "E My Sports"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1002276028604010496?s=09 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-05-31.</ref>
|-
| scope="row" | YABF10
| style="text-align:left" | "Bart vs. Itchy & Scratchy"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1012772888179437568 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-06-29.</ref>
|-
| scope="row" | YABF11
| style="text-align:left" | "Girl's in the Band"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1012420251386986497 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-06-28.</ref>
|-
| scope="row" | YABF12
| style="text-align:left" | "I'm Just a Girl Who Can't Say D'oh"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1020002789437550593 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-07-19.</ref>
|-
| scope="row" | YABF13
| style="text-align:left" | "The Incredible Lightness of Being a Baby"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1025064194679300098 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-08-02.</ref>
|-
| scope="row" | YABF14
| style="text-align:left" | "D'oh Canada"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1030168643928129536 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-08-16.</ref>
|-
| scope="row" | YABF15
| style="text-align:left" |"Woo-Hoo Dunnit?"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/1032749221273694208?s=19 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2018-08-23.</ref>
|-
| scope="row" | YABF??
| style="text-align:left" | "Treehouse of Horror XXX"
|<ref>[https://twitter.com/AlJean/status/908711941933113345 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2017-09-15.</ref><ref>[https://twitter.com/AlJean/status/909452659085647873 Al Jean on Twitter] "Twitter". 2017-09-17.</ref>
|}
==Rátálacha==
{|class="wikitable"
! Séasúr
! Blianta
! Teaghlaigh
! Céim
|-
| 1
| 1989/90
| 13.4m<ref name="season1">{{lua idirlín|teideal=Nielsen's top 50 shows |obair=[[USA Today]] |údar=|page=3D |dáta=1990-04-18}}</ref>
| 30ú<ref name="season1" />
|-
| 2
| 1990/91
| 12.2m
| 38ú<ref>{{Lua idirlín|teideal=Nielsen ratings |obair=[[The Tampa Tribune]] |údar=|page=4 |dáta=1991-04-17}}</ref>
|-
| 3
| 1991/92
| 12.0m
| 33ú<ref name="season3">{{Lua idirlín|teideal=CBS' historic jump |obair=[[USA Today]] |údar=Gable, Donna |page=3D |dáta=1992-04-15}}</ref>
|-
| 4
| 1992/93
| 12.1m<ref name="season4" />
| 30ú<ref name="season4">{{Lua idirlín|teideal=Year-end ratings |obair=[[Deseret News]] |údar=|page=C6 |dáta=1993-04-22}}</ref>
|-
| 5
| 1993/94
| 10.5m
| 53ú<ref>{{Lua idirlín|teideal=Nielsen ratings |obair=[[The Tampa Tribune]] |údar=[[Associated Press]] |page=4 |dáta=1994-04-21}}</ref>
|-
| 6
| 1994/95
| 9.0m<ref name="season6" />
| 67ú<ref name="season6">{{Lua idirlín|teideal=They're not laughing at CBS after drop from 1st to worst |obair=[[Deseret News]] |údar=Pierce, Scott D. |page=C6 |dáta=1995-04-19}}</ref>
|-
| 7
| 1995/96
| 8.0m<ref name="season7" />
| 75ú<ref name="season7">{{Lua idirlín |teideal=NBC lands 6 series in season's top 10 |obair=[[Daily Breeze]] |údar=|page=D3 |dáta=1996-05-26}}</ref>
|-
| 8
| 1996/97
| 8.6m<ref name="season8" />
| 53ú<ref name="season8">{{cite book |last=Moses |first=Robert |údar=Rowen, Beth |teideal=The 1998 A & E Entertainment Almanac |year=1997 |foilsitheoir=[[Houghton Mifflin Harcourt]] |pages=496–515 |isbn=9780395882771}}</ref>
|-
| 9
| 1997/98
| 9.1m<ref name="season9" />
| 32ú<ref name="season9">{{Lua idirlín |teideal=Final Ratings for '97–'98 TV Season |obair=[[San Francisco Chronicle]] |údar=|page=E4 |dáta=1998-05-25}}</ref>
|-
| 10
| 1998/99
| 7.9m<ref name="season10" />
| 46ú<ref name="season10">{{Lua idirlín |teideal=Nielsen rankings for 1998–99 |obair=[[San Francisco Chronicle]] |údar=|page=C5 |dáta=1999-05-28}}</ref>
|-
| 11
| 1999/2000
| 8.2m<ref name="season11" />
| 44ú<ref name="season11">{{Lua idirlín |teideal=Nielsen rankings for 1999–2000 |obair=[[San Francisco Chronicle]] |údar=|page=C17 |dáta=2000-05-26}}</ref>
|-
| 12
| 2000/01
| 14.7m<ref name="season12" />
| 21ú<ref name="season12">{{Lua idirlín |teideal=The Bitter End |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,256435,00.html |accessdate=2011-09-10 |newspaper=[[Entertainment Weekly]] |dáta=2001-06-01 |dátarochtana=2014-05-13 |archivedate=2012-07-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120718141929/http://www.ew.com/ew/article/0,,256435,00.html }}</ref>
|-
| 13
| 2001/02
| 12.4m<ref name="season13" />
| 30ú<ref name="season13">{{Lua idirlín |teideal=How did your favorite show rate? |url=http://www.usatoday.com/life/television/2002/2002-05-28-year-end-chart.htm |dátarochtana=2011-09-10 |newspaper=[[USA Today]] |dáta=2002-05-28}}</ref>
|-
| 14
| 2002/03
| 13.4m<ref name="season14" />
| 25ú<ref name="season14">{{Lua idirlín |teideal=Nielsen numbers |obair=[[The Star-Ledger]] |údar=Sepinwall, Alan |author2=Seitz, Matt Zoller |page=31 |dáta=2003-05-29}}</ref>
|-
| 15
| 2003/04
| 10.6m<ref name="season15" />
| 42ú<ref name="season15">{{Lua idirlín |teideal=Season to date program ratings |url=http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=060204_11 |foilsitheoir=[[American Broadcasting Company|ABC Medianet]] |dátarochtana=2007-02-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070208132303/http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=060204_11 |dáta=2004-06-02 |archivedate=2007-02-08 }}</ref>
|-
| 16
| 2004/05
| 9.6m<ref name="season16" />
| 52ú<ref name="season16">{{Lua idirlín |teideal=Season program ratings |url=http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=060105_05 |foilsitheoir=[[American Broadcasting Company|ABC Medianet]] |dátarochtana=2007-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070310210208/http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=060105_05 |dáta=2005-06-01 |archivedate=2007-03-10 }}</ref>
|-
| 17
| 2005/06
| 9.1m<ref name="season17" />
| 62ú<ref name="season17">{{Lua idirlín |teideal=Season program ratings |url=http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=053106_05 |foilsitheoir=[[American Broadcasting Company|ABC Medianet]] |dátarochtana=2007-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070310210300/http://www.abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=053106_05 |dáta=2006-05-31 |archivedate=2007-03-10 }}</ref>
|-
| 18
| 2006/07
| 8.6m<ref name="season18" />
| 60ú<ref name="season18">{{Lua idirlín |teideal=Season program ratings |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/features/e3ifbfdd1bcb53266ad8d9a71cad261604f |work=[[The Hollywood Reporter]] |dátarochtana=2010-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100129154626/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/features/e3ifbfdd1bcb53266ad8d9a71cad261604f |dáta=2007-05-25 |archivedate=2010-01-29 }}</ref>
|-
| 19
| 2007/08
| 8.0m<ref name="season19" />
| 87ú<ref name="season19">{{Lua idirlín |teideal=Season program ratings |url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=052808_06 |foilsitheoir=[[American Broadcasting Company|ABC Medianet]] |dátarochtana=2011-09-10 |dáta=2008-05-28}}</ref>
|-
| 20
| 2008/09
| 6.9m<ref name="season20" />
| 77ú<ref name="season20">{{Lua idirlín |teideal=Season program ratings |url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051909_05 |foilsitheoir=[[American Broadcasting Company|ABC Medianet]] |dátarochtana=2011-09-10 |dáta=2009-05-19}}</ref>
|-
| 21
| 2009/10
| 7.2m<ref name="season21" />
| 61ú<ref name="season21">{{Lua idirlín |last=Andreeva |first=Nellie |teideal=Full Series Rankings For The 2009–10 Broadcast Season |url=http://www.deadline.com/2010/05/full-series-rankings-for-the-2009-10-broadcast-season/ |dátarochtana=2011-09-10 |foilsitheoir=[[Deadline.com]] |dáta=2010-05-27}}</ref>
|-
| 22
| 2010/11
| 7.3m<ref name="season22" />
| 65ú<ref name="season22">{{Lua idirlín |last=Andreeva |first=Nellie |teideal=Full 2010–11 TV Season Series Rankings |url=http://www.deadline.com/2011/05/full-2010-11-season-series-rankers/ |dátarochtana=2011-09-10 |foilsitheoir=[[Deadline.com]] |dáta=2011-05-27}}</ref>
|-
| 23
| 2011/12
| 7.0m<ref name="season23"/>
| 69ú<ref name="season23">{{Lua idirlín |last=Andreeva |first=Nellie |teideal=Full 2011–2012 TV Season Series Rankings |url=http://www.deadline.com/2012/05/full-2011-2012-tv-season-series-rankings/ |dátarochtana=2012-05-25 |foilsitheoir=[[Deadline.com]] |dáta=2012-05-24}}</ref>
|-
| 24
| 2012/13
| 6.3m<ref name="season23"/>
| 70ú<ref>{{Lua idirlín |údar=Dominic Patten |teideal=Full 2012-2013 TV Season Series Rankings |url=http://www.deadline.com/2013/05/tv-season-series-rankings-2013-full-list/ |dátarochtana=25 May 2013 |newspaper=deadline |dáta=23 May 2013}}</ref>
|-
| 25
| 2013/14
| 5.6m<ref>http://www.deadline.com/2012/05/full-2011-2012-tv-season-series-rankings/</ref>
| 81ú<ref>http://www.deadline.com/2014/05/tv-season-series-rankings-2013-full-list-2/</ref>
|-
| 26
| 2014/15
| 5.6m
| 100ú<ref>http://deadline.com/2015/05/2014-15-full-tv-season-ratings-shows-rankings-1201431167/</ref>
|-
| 27
| 2015/16
| 4.7m
| 102ú<ref>http://deadline.com/2016/05/2015-16-full-tv-season-2015-2016-series-rankings-shows-full-list-1201763189/</ref>
|-
| 28
| 2016/17
| 4.8m
| 92ú<ref>http://deadline.com/2017/05/2016-2017-tv-season-ratings-series-rankings-list-1202102340/</ref>
|-
| 29
| 2017/18
| 4.1m
| 122ú<ref>https://deadline.com/2018/05/2017-2018-tv-series-ratings-rankings-full-list-of-shows-1202395851/</ref>
|}
== Tagairtí ==
{|
|valign="top"|
{{reflist|20em}}
|width="250"|
|valign="top"|
|}
== Naisc sheachtracha ==
*[http://www.thesimpsons.com/#/recaps Liosta de na eipeasóid The Simpsons] ar The Simpsons.com
*[http://www.imdb.com/title/tt0096697/episodes Liosta de na eipeasóid The Simpsons] ar an [[Internet Movie Database]]
*[http://www.tv.com/shows/the-simpsons/episodes/ Liosta de na eipeasóid The Simpsons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200822111030/http://www.tv.com/shows/the-simpsons/episodes/ |date=2020-08-22 }} ar [[TV.com]]
*[http://epguides.com/Simpsons The Simpsons] ar [[epguides.com]]
{{The Simpsons}}
[[Catagóir:The Simpsons]]
[[Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons|*]]
[[Catagóir:Liosta eipeasóidí sraitheanna grinn]]
[[Catagóir:Liostaí a bhaineann leis The Simpsons]]
dhdu4mvmkirvncnkqabefwpjaml8xcy
Úsáideoir:Jane023/TED speakers
2
67051
1329568
1328883
2026-10-09T12:49:19Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1329568
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P2611 ?sub1 }
|section=
|sort=label
|columns=P18,label:Title,description,P106,P569,P21,P27,P2611,item
|thumb=128
|min_section=
|freq=30
}}
{| class='wikitable sortable'
! íomhá
! Title
! description
! gairm
! dáta breithe
! gnéas nó inscne
! tír shaoránachta
! TED speaker ID
! item
|-
| [[Íomhá:A j Jacobs 5187774.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278801|A. J. Jacobs]]''
| iriseoir agus údar Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-03-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/a_j_jacobs a_j_jacobs]
| [[:d:Q278801|Q278801]]
|-
| [[Íomhá:KavliPrize-7273 (42704615130).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278824|A. James Hudspeth]]''
| léachtóir ollscoile Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_hudspeth jim_hudspeth]
| [[:d:Q278824|Q278824]]
|-
| [[Íomhá:AR Rahman At The ‘Marvel Anthem’ Launch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108560|A. R. Rahman]]''
| amhránaí agus cumadóir Indiach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1327329|il-ionstraimí]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q1198887|stiúrthóir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/ar_rahman ar_rahman]
| [[:d:Q108560|Q108560]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759591|Aakash Odedra]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/aakash_odedra aakash_odedra]
| [[:d:Q23759591|Q23759591]]
|-
| [[Íomhá:Aaron Bastani 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21005001|Aaron Bastani]]''
|
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/aaron_bastani aaron_bastani]
| [[:d:Q21005001|Q21005001]]
|-
| [[Íomhá:Aaron OConnell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2895013|Aaron D. O'Connell]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aaron_o_connell aaron_o_connell]
| [[:d:Q2895013|Q2895013]]
|-
| [[Íomhá:Aaron Huey, 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q302103|Aaron Huey]]''
| fóta-iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aaron_huey aaron_huey]
| [[:d:Q302103|Q302103]]
|-
| [[Íomhá:Aaron Koblin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4662151|Aaron Koblin]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aaron_koblin aaron_koblin]
| [[:d:Q4662151|Q4662151]]
|-
|
| ''[[:d:Q59655902|Aaron Maniam]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aaron_maniam aaron_maniam]
| [[:d:Q59655902|Q59655902]]
|-
|
| ''[[:d:Q82925462|Aaswath Raman]]''
|
| ''[[:d:Q21329070|materials scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/aaswath_raman aaswath_raman]
| [[:d:Q82925462|Q82925462]]
|-
|
| ''[[:d:Q4664452|Abby Dobson]]''
|
| [[amhránaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/abby_dobson abby_dobson]
| [[:d:Q4664452|Q4664452]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769266|Abe Davis]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/abe_davis abe_davis]
| [[:d:Q23769266|Q23769266]]
|-
|
| ''[[:d:Q320497|Abha Dawesar]]''
| úrscéalaí Indiach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1974" | 1974-01-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/abha_dawesar abha_dawesar]
| [[:d:Q320497|Q320497]]
|-
| [[Íomhá:Abigail Disney 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4667675|Abigail Disney]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/abigail_e_disney abigail_e_disney]
| [[:d:Q4667675|Q4667675]]
|-
|
| ''[[:d:Q76490837|Abigail Marsh]]''
|
| [[síceolaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/abigail_marsh abigail_marsh]
| [[:d:Q76490837|Q76490837]]
|-
| [[Íomhá:Abigail Washburn (6001364251).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3603703|Abigail Washburn]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q9648008|bainseóí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/abigail_washburn abigail_washburn]
| [[:d:Q3603703|Q3603703]]
|-
| [[Íomhá:Avi Loeb in 2023 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2821842|Abraham Loeb]]''
| réaltfhisiceoir Iosraelach (1962-)
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q18921227|úfó-eolaí]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/avi_loeb avi_loeb]
| [[:d:Q2821842|Q2821842]]
|-
| [[Íomhá:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1446797|Abraham Verghese]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1955" | 1955-05-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/abraham_verghese abraham_verghese]
| [[:d:Q1446797|Q1446797]]
|-
|
| ''[[:d:Q22976267|Achenyo Idachaba]]''
| gníomhaí Nigéarach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/achenyo_idachaba achenyo_idachaba]
| [[:d:Q22976267|Q22976267]]
|-
| [[Íomhá:Achim Steiner-IMG 0837.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85606|Achim Steiner]]''
| polaiteoir Gearmánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q45916489|environmental consultant]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/achim_steiner achim_steiner]
| [[:d:Q85606|Q85606]]
|-
| [[Íomhá:Adam Davidson (NPR) May 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4678940|Adam Davidson]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_davidson adam_davidson]
| [[:d:Q4678940|Q4678940]]
|-
| [[Íomhá:Adam Driver.jpg|center|128px]]
| [[Adam Driver]]
| aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_driver adam_driver]
| [[:d:Q4678990|Q4678990]]
|-
| [[Íomhá:Adam Galinsky.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19873437|Adam Galinsky]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_galinsky adam_galinsky]
| [[:d:Q19873437|Q19873437]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662644|Adam Garone]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_garone adam_garone]
| [[:d:Q23662644|Q23662644]]
|-
| [[Íomhá:Adam Grant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14712273|Adam Grant]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q122759479|organizational psychologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_grant adam_grant]
| [[:d:Q14712273|Q14712273]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759997|Adam Grosser]]''
|
| ''[[:d:Q5532381|páirtí ginearálta]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/adam_grosser adam_grosser]
| [[:d:Q23759997|Q23759997]]
|-
|
| ''[[:d:Q87666320|Adam Kucharski]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_kucharski adam_kucharski]
| [[:d:Q87666320|Q87666320]]
|-
| [[Íomhá:Head of Instagram Adam Mosseri META (52321290009) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56877012|Adam Mosseri]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_mosseri adam_mosseri]
| [[:d:Q56877012|Q56877012]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712711|Adam Ockelford]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|ceoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q16145150|múinteoir ceoil]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/adam_ockelford adam_ockelford]
| [[:d:Q23712711|Q23712711]]
|-
| [[Íomhá:Adam Ostrow at The Future of Social Media in Higher Education - Hosted by McGraw-Hill (4333514730) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4679571|Adam Ostrow]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/adam_ostrow adam_ostrow]
| [[:d:Q4679571|Q4679571]]
|-
| [[Íomhá:Adam Sadowsky, 2011 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4679718|Adam Sadowsky]]''
|
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-10-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_sadowsky adam_sadowsky]
| [[:d:Q4679718|Q4679718]]
|-
| [[Íomhá:Adam Savage (53763574489) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q297618|Adam Savage]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q21560152|ealaíontóir éifeachtaí speisialta]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_savage adam_savage]
| [[:d:Q297618|Q297618]]
|-
| [[Íomhá:Adam Spencer 255.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4679827|Adam Spencer]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>''[[:d:Q628099|bainisteoir sacair]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/adam_spencer adam_spencer]
| [[:d:Q4679827|Q4679827]]
|-
| [[Íomhá:Adena Friedman, President, NASDAQ (40040735371).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17003309|Adena Friedman]]''
|
| ''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adena_friedman adena_friedman]
| [[:d:Q17003309|Q17003309]]
|-
|
| ''[[:d:Q23703823|Adeola Fayehun]]''
| iriseoir Nigéarach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/adeola_fayehun adeola_fayehun]
| [[:d:Q23703823|Q23703823]]
|-
|
| ''[[:d:Q28421819|Aditi Gupta]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/aditi_gupta aditi_gupta]
| [[:d:Q28421819|Q28421819]]
|-
|
| ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/aditi_shankardass aditi_shankardass]
| [[:d:Q4683041|Q4683041]]
|-
| [[Íomhá:Adjany Costa 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97181377|Adjany Costa]]''
| gníomhaí timpeallachta, Angóla
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Angóla]]
| [https://www.ted.com/speakers/adjany_costa adjany_costa]
| [[:d:Q97181377|Q97181377]]
|-
|
| ''[[:d:Q18683810|Adong Judith]]''
| drámadóir Ugandach
| ''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Uganda]]
| [https://www.ted.com/speakers/adong_judith adong_judith]
| [[:d:Q18683810|Q18683810]]
|-
| [[Íomhá:Svitak, Adora June 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4684605|Adora Svitak]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-10-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adora_svitak adora_svitak]
| [[:d:Q4684605|Q4684605]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728757|Adrianne Haslet-Davis]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q15472169|pátrún]]''<br/>[[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/adrianne_haslet_davis adrianne_haslet_davis]
| [[:d:Q23728757|Q23728757]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671006|Afra Raymond]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/afra_raymond afra_raymond]
| [[:d:Q23671006|Q23671006]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Agnes-Binagwaho.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4693015|Agnes Binagwaho]]''
| leas-seansailéir, Ruanda
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1919436|péidiatraí]]''<br/>''[[:d:Q12416358|leas-seansailéir]]''<br/>[[aire rialtais]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ruanda]]
| [https://www.ted.com/speakers/agnes_binagwaho agnes_binagwaho]
| [[:d:Q4693015|Q4693015]]
|-
| [[Íomhá:Ahn Trio (anyjazz65).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q845628|Ahn Trio]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ahn_trio ahn_trio]
| [[:d:Q845628|Q845628]]
|-
| [[Íomhá:Ai Jen Poo 2012 Shankbone 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4696468|Ai-jen Poo]]''
|
| ''[[:d:Q15627169|ceardchumannaí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ai_jen_poo ai_jen_poo]
| [[:d:Q4696468|Q4696468]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809255|Aicha el-Wafi and Phyllis Rodriguez]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/aicha_el_wafi_phyllis_rodriguez aicha_el_wafi_phyllis_rodriguez]
| [[:d:Q23809255|Q23809255]]
|-
| [[Íomhá:Aicha Evans at TechCrunch Disrupt, SF 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60574360|Aicha Evans]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q1709010|innealtóir bogearraí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aicha_evans aicha_evans]
| [[:d:Q60574360|Q60574360]]
|-
| [[Íomhá:Aimee Mullins portrait 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q261056|Aimee Mullins]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q11513337|iomaitheoir lúthchleasaíochta]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aimee_mullins aimee_mullins]
| [[:d:Q261056|Q261056]]
|-
| [[Íomhá:Aja Monet 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16157106|Aja Monet]]''
| file Meiriceánach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aja_monet aja_monet]
| [[:d:Q16157106|Q16157106]]
|-
| [[Íomhá:Ajay Banga portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4699676|Ajaypal Singh Banga]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ajay_banga ajay_banga]
| [[:d:Q4699676|Q4699676]]
|-
|
| ''[[:d:Q16221463|Ajit Narayanan]]''
| ceapadóir Indiach
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/ajit_narayanan ajit_narayanan]
| [[:d:Q16221463|Q16221463]]
|-
| [[Íomhá:Akash with the President of India.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56249786|Akash Manoj]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-12-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/akash_manoj akash_manoj]
| [[:d:Q56249786|Q56249786]]
|-
| [[Íomhá:Al Gore, Vice President of the United States, official portrait 1994.jpg|center|128px]]
| [[Al Gore]]
| Leasuachtarán na Stát Aontaithe ó 1993 go 2001
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[feirmeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/al_gore al_gore]
| [[:d:Q19673|Q19673]]
|-
| [[Íomhá:Al Roker by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3240869|Al Roker]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q2310145|meitéareolaí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q1154500|meitéareolaí teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q44508716|pearsa theilifíse]]''<br/>''[[:d:Q22662561|óstach seó cluichí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/al_roker al_roker]
| [[:d:Q3240869|Q3240869]]
|-
| [[Íomhá:Al Seckel in 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2023240|Al Seckel]]''
|
| ''[[:d:Q3243461|bailitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/al_seckel al_seckel]
| [[:d:Q2023240|Q2023240]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657171|Al Vernacchio]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/al_vernacchio al_vernacchio]
| [[:d:Q23657171|Q23657171]]
|-
|
| ''[[:d:Q2891977|Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani]]''
|
| ''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Catar]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheikha_al_mayassa sheikha_al_mayassa]
| [[:d:Q2891977|Q2891977]]
|-
| [[Íomhá:Babagana Monguno und Alaa Murabit MSC 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20684900|Alaa Murabit]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/alaa_murabit alaa_murabit]
| [[:d:Q20684900|Q20684900]]
|-
| [[Íomhá:Alain de Botton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123273|Alain de Botton]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alain_de_botton alain_de_botton]
| [[:d:Q123273|Q123273]]
|-
| [[Íomhá:Alan Eustace in 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18340990|Alan Eustace]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q6060450|spéirthumadóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_eustace alan_eustace]
| [[:d:Q18340990|Q18340990]]
|-
| [[Íomhá:Alan Jamieson gn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44462701|Alan J. Jamieson]]''
|
| ''[[:d:Q4205432|iasceolaí]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_jamieson_TEDxKingsParkSalon20211201-47587 alan_jamieson_TEDxKingsParkSalon20211201-47587]
| [[:d:Q44462701|Q44462701]]
|-
| [[Íomhá:Alan Kay (3097597186) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92742|Alan Kay]]''
| ríomheolaí Meiriceánach (rugadh 1940)
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q6168364|giotáraí snagcheoil]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_kay alan_kay]
| [[:d:Q92742|Q92742]]
|-
| [[Íomhá:Alanlightman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2664403|Alan Lightman]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_lightman alan_lightman]
| [[:d:Q2664403|Q2664403]]
|-
|
| ''[[:d:Q4707679|Alan Russell]]''
| úrscéalaí Meiriceánach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_russell alan_russell]
| [[:d:Q4707679|Q4707679]]
|-
| [[Íomhá:AlanSiegel2010TED.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4707764|Alan Siegel]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alan_siegel alan_siegel]
| [[:d:Q4707764|Q4707764]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663053|Alanna Shaikh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/1383 1383]<br/>[https://www.ted.com/speakers/alanna_shaikh alanna_shaikh]
| [[:d:Q23663053|Q23663053]]
|-
|
| ''[[:d:Q36122199|Alasdair Harris]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alasdair_harris alasdair_harris]
| [[:d:Q36122199|Q36122199]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712851|Alastair Parvin]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alastair_parvin alastair_parvin]
| [[:d:Q23712851|Q23712851]]
|-
| [[Íomhá:Albert-Laszlo Barabasi - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725467|Albert-László Barabási]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q93173891|network scientist]]''<br/>''[[:d:Q27067722|statistical physicist]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ungáir]]<br/>[[an Rómáin]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/albert_laszlo_barabasi albert_laszlo_barabasi]
| [[:d:Q725467|Q725467]]
|-
| [[Íomhá:Alberto Cairo - veDrò 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3608178|Alberto Cairo]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q694748|fisiteiripeoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/alberto_cairo alberto_cairo]
| [[:d:Q3608178|Q3608178]]
|-
| [[Íomhá:Alec Soth Headshot.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979236|Alec Soth]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alec_soth alec_soth]
| [[:d:Q979236|Q979236]]
|-
| [[Íomhá:Premio Abdón Cifuentes 2015 - Alejandro Aravena 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3609433|Alejandro Aravena]]''
| ailtire Sileach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/alejandro_aravena alejandro_aravena]
| [[:d:Q3609433|Q3609433]]
|-
| [[Íomhá:Photo A. Sanchez Alvarado Si'an Kaan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27916228|Alejandro Sánchez Alvarado]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Veiniséala]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alejandro_sanchez_alvarado alejandro_sanchez_alvarado]
| [[:d:Q27916228|Q27916228]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661662|Aleph Molinari]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/aleph_molinari aleph_molinari]
| [[:d:Q23661662|Q23661662]]
|-
| [[Íomhá:TICTeC 2019- keynote Alessandra Orofino.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759674|Alessandra Orofino]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[eacnamaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alessandra_orofino alessandra_orofino]
| [[:d:Q23759674|Q23759674]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712668|Alessandro Acquisti]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alessandro_acquisti alessandro_acquisti]
| [[:d:Q23712668|Q23712668]]
|-
|
| ''[[:d:Q41804368|Alex Edmans]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alex_edmans alex_edmans]
| [[:d:Q41804368|Q41804368]]
|-
| [[Íomhá:Alex Honnold in 2023 in Antarctica.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979249|Alex Honnold]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|dreapadóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q9149093|sléibhteoir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alex_honnold alex_honnold]
| [[:d:Q979249|Q979249]]
|-
| [[Íomhá:Alex Kipman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18237257|Alex Kipman]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alex_kipman alex_kipman]
| [[:d:Q18237257|Q18237257]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671474|Alex Laskey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alex_laskey alex_laskey]
| [[:d:Q23671474|Q23671474]]
|-
| [[Íomhá:Washington Football Team QB Alex Smith pregame (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q717897|Alex Smith]]''
|
| ''[[:d:Q19204627|imreoir peile Meiriceánaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alex_smith alex_smith]
| [[:d:Q717897|Q717897]]
|-
|
| ''[[:d:Q119582933|Alex Soojung-Kim Pang]]''
|
| ''[[:d:Q112125625|job coach]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alex_soojung-kim_pang alex_soojung-kim_pang]
| [[:d:Q119582933|Q119582933]]
|-
| [[Íomhá:Alex Steffen, 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717834|Alex Steffen]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/74 74]<br/>[https://www.ted.com/speakers/alex_steffen alex_steffen]
| [[:d:Q4717834|Q4717834]]
|-
| [[Íomhá:Alex Tabarrok speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717865|Alex Tabarrok]]''
| eacnamaí Ceanadach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/alex_tabarrok alex_tabarrok]
| [[:d:Q4717865|Q4717865]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727955|Alex Wissner-Gross]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alex_wissner_gross alex_wissner_gross]
| [[:d:Q23727955|Q23727955]]
|-
| [[Íomhá:Double Take-Alexa Meade.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q621627|Alexa Meade]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexa_meade alexa_meade]
| [[:d:Q621627|Q621627]]
|-
| [[Íomhá:Alexander Betts .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28531177|Alexander Betts]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexander_betts alexander_betts]
| [[:d:Q28531177|Q28531177]]
|-
|
| ''[[:d:Q16185639|Alexander Tsiaras]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexander_tsiaras alexander_tsiaras]
| [[:d:Q16185639|Q16185639]]
|-
| [[Íomhá:Guillaume Pousaz & Alexandr Wang - The Grove 2022 (Wang crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112629173|Alexandr Wang]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1997" | 1997
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexandr_wang alexandr_wang]
| [[:d:Q112629173|Q112629173]]
|-
| [[Íomhá:Alexandra Horowitz 1100538.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66013634|Alexandra Horowitz]]''
|
| ''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''<br/>[[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alexandra_horowitz alexandra_horowitz]
| [[:d:Q66013634|Q66013634]]
|-
|
| ''[[:d:Q107342867|Alexey Karpenkov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tAontas Sóivéadach]]<br/>[[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexeykarpenkov alexeykarpenkov]
| [[:d:Q107342867|Q107342867]]
|-
| [[Íomhá:Alexis Nikole Nelson WikipediaDay 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108480961|Alexis Nikole Nelson]]''
|
| [[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q78847256|gatherer]]''<br/>''[[:d:Q27431213|scríbhneoir cócaireachta]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-03-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexis_nikole_nelson alexis_nikole_nelson]
| [[:d:Q108480961|Q108480961]]
|-
| [[Íomhá:TechCrunch Disrupt NY 2015 - Day 3 (17205541529).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4721504|Alexis Ohanian]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-04-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alexis_ohanian alexis_ohanian]
| [[:d:Q4721504|Q4721504]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784887|Ali Carr-Chellman]]''
|
| ''[[:d:Q723682|déan]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ali_carr_chellman ali_carr_chellman]
| [[:d:Q23784887|Q23784887]]
|-
|
| ''[[:d:Q4724839|Ali Hajimiri]]''
| innealtóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/ali_hajimiri ali_hajimiri]
| [[:d:Q4724839|Q4724839]]
|-
|
| ''[[:d:Q4725100|Ali Noorani]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ali_noorani ali_noorani]
| [[:d:Q4725100|Q4725100]]
|-
| [[Íomhá:Alice Bows-Larkin at Elevate Festival 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760514|Alice Bows-Larkin]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alice_bows_larkin alice_bows_larkin]
| [[:d:Q23760514|Q23760514]]
|-
| [[Íomhá:Alice Dreger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15430564|Alice Dreger]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alice_dreger alice_dreger]
| [[:d:Q15430564|Q15430564]]
|-
|
| ''[[:d:Q20017747|Alice Goffman]]''
| socheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alice_goffman alice_goffman]
| [[:d:Q20017747|Q20017747]]
|-
|
| ''[[:d:Q94687894|Alice Pailhès]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/alice_pailhes alice_pailhes]
| [[:d:Q94687894|Q94687894]]
|-
|
| ''[[:d:Q4726061|Alice Rawsthorn]]''
| iriseoir Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alice_rawsthorn alice_rawsthorn]
| [[:d:Q4726061|Q4726061]]
|-
|
| ''[[:d:Q108655421|Alicia Chong Rodriguez]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alicia_chong alicia_chong]
| [[:d:Q108655421|Q108655421]]
|-
|
| ''[[:d:Q111986830|Alicia Eggert]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alicia_eggert alicia_eggert]
| [[:d:Q111986830|Q111986830]]
|-
| [[Íomhá:Alicia Garza.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19609542|Alicia Garza]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alicia_garza alicia_garza]
| [[:d:Q19609542|Q19609542]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759747|Alisa Miller]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/alisa_miller alisa_miller]
| [[:d:Q23759747|Q23759747]]
|-
| [[Íomhá:Alison Gopnik Photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2647225|Alison Gopnik]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alison_gopnik alison_gopnik]
| [[:d:Q2647225|Q2647225]]
|-
| [[Íomhá:Alison Jackson at Haifa Museum of Art (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q431375|Alison Jackson]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/186 186]<br/>[https://www.ted.com/speakers/alison_jackson alison_jackson]
| [[:d:Q431375|Q431375]]
|-
| [[Íomhá:MJK39380 Alison Killing (See-Conference 2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769251|Alison Killing]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alison_killing alison_killing]
| [[:d:Q23769251|Q23769251]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782666|Alix Generous]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/alix_generous alix_generous]
| [[:d:Q23782666|Q23782666]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727980|Allan Adams]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/allan_adams allan_adams]
| [[:d:Q23727980|Q23727980]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784267|Allan Jones]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/allan_jones allan_jones]
| [[:d:Q23784267|Q23784267]]
|-
| [[Íomhá:Allan Savory (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4730957|Allan Savory]]''
| eolaí Siombábach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>[[feirmeoir]]
| data-sort-value="1935" | 1935-09-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSiombáib]]
| [https://www.ted.com/speakers/allan_savory allan_savory]
| [[:d:Q4730957|Q4730957]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662577|Allison Hunt]]''
|
| ''[[:d:Q2296674|social media manager]]''<br/>''[[:d:Q1900657|marketer]]''<br/>''[[:d:Q61911662|marketing consultant]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/allison_hunt allison_hunt]
| [[:d:Q23662577|Q23662577]]
|-
| [[Íomhá:Allyson Felix Doha 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5799|Allyson Felix]]''
| rábálaí
| ''[[:d:Q4009406|rábálaí]]''<br/>''[[:d:Q11513337|iomaitheoir lúthchleasaíochta]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-11-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/allyson_felix allyson_felix]
| [[:d:Q5799|Q5799]]
|-
|
| ''[[:d:Q125824589|Almudena Toral]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/almudena_toral almudena_toral]
| [[:d:Q125824589|Q125824589]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Alok Sharma crop 2.jpg|center|128px]]
| [[Alok Sharma]]
| polaiteoir Briotanach (rugadh 1967)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q2883465|baincéir infheistíochta]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/alok_sharma alok_sharma]
| [[:d:Q478531|Q478531]]
|-
|
| ''[[:d:Q91949388|Alona Fyshe]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/alona_fyshe alona_fyshe]
| [[:d:Q91949388|Q91949388]]
|-
| [[Íomhá:Alvin Ailey - Revelations.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449026|Alvin Ailey American Dance Theater]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/alvin_ailey_american_dance_theater alvin_ailey_american_dance_theater]
| [[:d:Q449026|Q449026]]
|-
| [[Íomhá:Alwar Balasubramaniam at the 2026 Venice Biennale 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4647578|Alwar Balasubramaniam]]''
| ealaíontóir Indiach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q11569986|déantóir priontaí]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q1925963|ealaíontóir grafach]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/a_balasubramaniam a_balasubramaniam]
| [[:d:Q4647578|Q4647578]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782900|Alyson McGregor]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alyson_mcgregor alyson_mcgregor]
| [[:d:Q23782900|Q23782900]]
|-
|
| ''[[:d:Q450477|Alyssa Monks]]''
| péintéir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/alyssa_monks alyssa_monks]
| [[:d:Q450477|Q450477]]
|-
| [[Íomhá:Amanda Bennett, USAGM CEO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16151611|Amanda Bennett]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_bennett amanda_bennett]
| [[:d:Q16151611|Q16151611]]
|-
| [[Íomhá:Amanda-Burden (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4739580|Amanda Burden]]''
|
| ''[[:d:Q2815948|ailtire tírdhreacha]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_burden amanda_burden]
| [[:d:Q4739580|Q4739580]]
|-
| [[Íomhá:Amanda Gorman 2021.jpg|center|128px]]
| [[Amanda Gorman]]
| file agus gníomhaí Meiriceánach
| [[file]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-03-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_gorman amanda_gorman]
| [[:d:Q52369134|Q52369134]]
|-
| [[Íomhá:Amanda Palmer Open Piano for Refugees Vienna 2019 36.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q240377|Amanda Palmer]]''
| ceoltóir agus cumadóir amhrán Meiriceánach (rugadh 1976)
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-04-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_palmer amanda_palmer]
| [[:d:Q240377|Q240377]]
|-
| [[Íomhá:Amanda Renteria (January 2025) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14948755|Amanda Renteria]]''
|
| ''[[:d:Q13388586|softball player]]''<br/>''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_renteria amanda_renteria]
| [[:d:Q14948755|Q14948755]]
|-
|
| ''[[:d:Q47554100|Amanda Williams]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amanda_williams amanda_williams]
| [[:d:Q47554100|Q47554100]]
|-
| [[Íomhá:Re-publica Portland 2019 - d1 (48935550272).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797155|Amber Case]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amber_case amber_case]
| [[:d:Q23797155|Q23797155]]
|-
| [[Íomhá:Amber Galloway.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27902885|Amber Galloway Gallego]]''
|
| ''[[:d:Q10691728|ateangaire comharthaíochta]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-03-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amber_galloway_gallego amber_galloway_gallego]
| [[:d:Q27902885|Q27902885]]
|-
|
| ''[[:d:Q83432826|Amber Hikes]]''
|
| ''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amber_hikes amber_hikes]
| [[:d:Q83432826|Q83432826]]
|-
| [[Íomhá:Amber McReynolds, USPS Governor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105675680|Amber McReynolds]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amber_mcreynolds amber_mcreynolds]
| [[:d:Q105675680|Q105675680]]
|-
| [[Íomhá:Ameenah Gurib-Fakim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20022984|Ameenah Gurib-Fakim]]''
| eolaí agus Uachtarán Oileán Mhuirís
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Oileán Mhuirís]]
| [https://www.ted.com/speakers/ameenah_gurib_fakim ameenah_gurib_fakim]
| [[:d:Q20022984|Q20022984]]
|-
| [[Íomhá:AmelKarboul20160204London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15703367|Amel Karboul]]''
| polaiteoir Túinéiseach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Túinéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/dr_amel_karboul dr_amel_karboul]
| [[:d:Q15703367|Q15703367]]
|-
| [[Íomhá:America Ferrera at the 2025 Toronto International Film Festival (cropped2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219402|America Ferrera]]''
|
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1984" | 1984-04-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/america_ferrera america_ferrera]
| [[:d:Q219402|Q219402]]
|-
|
| ''[[:d:Q4746085|Ami Klin]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/1370 1370]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ami_klin ami_klin]
| [[:d:Q4746085|Q4746085]]
|-
| [[Íomhá:United Nations Deputy Secretary General Amina Mohammed in 2023 - (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4746340|Amina J. Mohammed]]''
| oifigeach de chuid na Náisiún Aontaithe
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[aire rialtais]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/amina_j_mohammed amina_j_mohammed]
| [[:d:Q4746340|Q4746340]]
|-
|
| ''[[:d:Q53147966|Amir Nizar Zuabi]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stát na Palaistíne]]
| [https://www.ted.com/speakers/amir_nizar_zuabi amir_nizar_zuabi]
| [[:d:Q53147966|Q53147966]]
|-
|
| ''[[:d:Q59340673|Amisha Padnani]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_padnani amy_padnani]
| [[:d:Q59340673|Q59340673]]
|-
| [[Íomhá:Amishi Jha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16211585|Amishi Jha]]''
| néareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amishi_jha amishi_jha]
| [[:d:Q16211585|Q16211585]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784357|Amit Sood]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/amit_sood amit_sood]
| [[:d:Q23784357|Q23784357]]
|-
| [[Íomhá:Amory Lovins, 2011 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q474194|Amory Lovins]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q11295636|dearthóir carranna]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amory_lovins amory_lovins]
| [[:d:Q474194|Q474194]]
|-
| [[Íomhá:Amos Winter - MIT Mobility Lab.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21550740|Amos Winter]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5669847|ollamh cúnta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amos_winter amos_winter]
| [[:d:Q21550740|Q21550740]]
|-
|
| ''[[:d:Q4749093|Amy B. Smith]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/3 3]<br/>[https://www.ted.com/speakers/amy_smith amy_smith]
| [[:d:Q4749093|Q4749093]]
|-
| [[Íomhá:Acuddy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749151|Amy Cuddy]]''
| síceolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q16538479|Lehrbeauftragter]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_cuddy amy_cuddy]
| [[:d:Q4749151|Q4749151]]
|-
| [[Íomhá:Photo Credit- Evgenia Eliseeva.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30069746|Amy Edmondson]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_edmondson amy_edmondson]
| [[:d:Q30069746|Q30069746]]
|-
|
| ''[[:d:Q63456301|Amy Herman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_herman amy_herman]
| [[:d:Q63456301|Q63456301]]
|-
|
| ''[[:d:Q78873106|Amy L Baxter]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/amy_baxter amy_baxter]
| [[:d:Q78873106|Q78873106]]
|-
|
| ''[[:d:Q46782105|Amy L. Milton]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/amy_milton amy_milton]
| [[:d:Q46782105|Q46782105]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656175|Amy Lockwood]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/amy_lockwood amy_lockwood]
| [[:d:Q23656175|Q23656175]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798804|Amy O'Toole]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/amy_o_toole amy_o_toole]
| [[:d:Q23798804|Q23798804]]
|-
| [[Íomhá:Amy Purdy - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749355|Amy Purdy]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q133901084|Para snowboarder]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_purdy amy_purdy]
| [[:d:Q4749355|Q4749355]]
|-
| [[Íomhá:Amy Tan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234989|Amy Tan]]''
| úrscéalaí Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_tan amy_tan]
| [[:d:Q234989|Q234989]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Amy Webb.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749439|Amy Webb]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q846430|todhchaíoch]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-10-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/amy_webb amy_webb]
| [[:d:Q4749439|Q4749439]]
|-
| [[Íomhá:Anab Jain (3331817244).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125746197|Anab Jain]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q846430|todhchaíoch]]''<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/anab_jain anab_jain]
| [[:d:Q125746197|Q125746197]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661617|Anand Agarawala]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anand_agarawala anand_agarawala]
| [[:d:Q23661617|Q23661617]]
|-
| [[Íomhá:Anand Giridharadas - PopTech 2011 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4751249|Anand Giridharadas]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-09-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anand_giridharadas anand_giridharadas]
| [[:d:Q4751249|Q4751249]]
|-
|
| ''[[:d:Q18398176|Anand Varma]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anand_varma anand_varma]
| [[:d:Q18398176|Q18398176]]
|-
| [[Íomhá:Ananda Shankar Jayant for her outstanding contribution to Bharatanatyam (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19898324|Ananda Shankar Jayant]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/ananda_shankar_jayant ananda_shankar_jayant]
| [[:d:Q19898324|Q19898324]]
|-
| [[Íomhá:Anant Agarwal in 2015 New America panel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92736|Anant Agarwal]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1959" | 1959<br/>1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anant_agarwal anant_agarwal]
| [[:d:Q92736|Q92736]]
|-
| [[Íomhá:Anas Aremeyaw Anas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4751775|Anas Aremeyaw Anas]]''
| iriseoir iniúchach Gánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/anas_aremeyaw_anas anas_aremeyaw_anas]
| [[:d:Q4751775|Q4751775]]
|-
|
| ''[[:d:Q16199723|Anastasia Taylor-Lind]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[file]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/anastasia_taylor_lind anastasia_taylor_lind]
| [[:d:Q16199723|Q16199723]]
|-
|
| ''[[:d:Q23772818|Anders Fjellberg]]''
| iriseoir Ioruach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/anders_fjellberg anders_fjellberg]
| [[:d:Q23772818|Q23772818]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784626|Anders Ynnerman]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/anders_ynnerman anders_ynnerman]
| [[:d:Q23784626|Q23784626]]
|-
| [[Íomhá:TechCrunch Disrupt NY 2016 - Day 3 (26682587010).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23712695|Andras Forgacs]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andras_forgacs andras_forgacs]
| [[:d:Q23712695|Q23712695]]
|-
| [[Íomhá:Andrea Ghez (cropped1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q493956|Andrea M. Ghez]]''
| réalteolaí
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrea_ghez andrea_ghez]
| [[:d:Q493956|Q493956]]
|-
| [[Íomhá:Andreas Ekström.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5707482|Andreas Ekström]]''
| scríbhneoir agus iriseoir Sualannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-10-29<br/>1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/andreas_ekstrom andreas_ekstrom]
| [[:d:Q5707482|Q5707482]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670498|Andreas Raptopoulos]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andreas_raptopoulos andreas_raptopoulos]
| [[:d:Q23670498|Q23670498]]
|-
| [[Íomhá:Andreas Schleicher, 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q71557|Andreas Schleicher]]''
| staitisteoir Gearmánach
| [[ollamh]]<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-07-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/andreas_schleicker andreas_schleicker]
| [[:d:Q71557|Q71557]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713628|Andres Lozano]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/andres_lozano andres_lozano]
| [[:d:Q23713628|Q23713628]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728849|Andrew Bastawrous]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_bastawrous andrew_bastawrous]
| [[:d:Q23728849|Q23728849]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Bird (52413565996) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Andrew Bird]]
|
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3560496|fidléir]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q1792566|feadaire]]''<br/>''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-07-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_bird andrew_bird]
| [[:d:Q503783|Q503783]]
|-
| [[Íomhá:Kiosk Copyright, Design, and Digital Culture (15461376932) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662266|Andrew Blum]]''
| údar Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-03-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_blum andrew_blum]
| [[:d:Q23662266|Q23662266]]
|-
|
| ''[[:d:Q42808292|Andrew E. Pelling]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_pelling andrew_pelling]
| [[:d:Q42808292|Q42808292]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713796|Andrew Fitzgerald]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_fitzgerald andrew_fitzgerald]
| [[:d:Q23713796|Q23713796]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Forrest (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504773|Andrew Forrest]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q6116070|jackaroo]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_forrest andrew_forrest]
| [[:d:Q504773|Q504773]]
|-
|
| ''[[:d:Q23073107|Andrew J. Connolly]]''
|
| ''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_connolly andrew_connolly]
| [[:d:Q23073107|Q23073107]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Marantz136615.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q78398013|Andrew Marantz]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-26<br/>1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_marantz andrew_marantz]
| [[:d:Q78398013|Q78398013]]
|-
| [[Íomhá:Andrew McAfee FT-McKinsey BBYA 2014(LowerContrast).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15109666|Andrew McAfee]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q832136|bainisteoir gnó]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_mcafee andrew_mcafee]
| [[:d:Q15109666|Q15109666]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Mwenda.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4591759|Andrew Mwenda]]''
| iriseoir Ugandach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Uganda]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda andrew_mwenda]
| [[:d:Q4591759|Q4591759]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Solomon 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q645362|Andrew Solomon]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_solomon andrew_solomon]
| [[:d:Q645362|Q645362]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Stanton at the 2026 Sundance Film Festival for In the Blink of an Eye (01) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q328723|Andrew Stanton]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_stanton andrew_stanton]
| [[:d:Q328723|Q328723]]
|-
| [[Íomhá:Andrew Ng at TechCrunch Disrupt SF 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2846695|Andrew Y. Ng]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_ng andrew_ng]
| [[:d:Q2846695|Q2846695]]
|-
|
| ''[[:d:Q20020931|Andrew Youn]]''
|
| ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andrew_youn andrew_youn]
| [[:d:Q20020931|Q20020931]]
|-
| [[Íomhá:Andri Snaer Magnason.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q463575|Andri Snær Magnason]]''
| scríbhneoir Íoslannach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[file]]
| data-sort-value="1973" | 1973-07-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Íoslainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/andri_snaer_magnason andri_snaer_magnason]
| [[:d:Q463575|Q463575]]
|-
|
| ''[[:d:Q23840135|Andrés Ruzo]]''
|
| ''[[:d:Q11424604|domhaneolaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Peiriú]]<br/>[[Nicearagua]]
| [https://www.ted.com/speakers/andres_ruzo andres_ruzo]
| [[:d:Q23840135|Q23840135]]
|-
|
| ''[[:d:Q16218437|Andy Dunn]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/andy_dunn andy_dunn]
| [[:d:Q16218437|Q16218437]]
|-
|
| ''[[:d:Q4760818|Andy Hobsbawm]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/andy_hobsbawm andy_hobsbawm]
| [[:d:Q4760818|Q4760818]]
|-
| [[Íomhá:Andy Puddicombe (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214139|Andy Puddicombe]]''
|
| ''[[:d:Q854997|manach Búdaíoch]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-23<br/>1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1519 1519]<br/>[https://www.ted.com/speakers/andy_puddicombe andy_puddicombe]
| [[:d:Q16214139|Q16214139]]
|-
| [[Íomhá:Andy Yen - Is Privacy Supporting Cybercrime.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759707|Andy Yen]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''<br/>[[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/andy_yen andy_yen]
| [[:d:Q23759707|Q23759707]]
|-
| [[Íomhá:Angel Hsu headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59348689|Angel Hsu]]''
|
| ''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-02-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/angel_hsu angel_hsu]
| [[:d:Q59348689|Q59348689]]
|-
|
| ''[[:d:Q4762378|Angela Belcher]]''
| bithcheimiceoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/angela_belcher angela_belcher]
| [[:d:Q4762378|Q4762378]]
|-
| [[Íomhá:Angela Duckworth, 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16198258|Angela Duckworth]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1648 1648]<br/>[https://www.ted.com/speakers/angela_lee_duckworth angela_lee_duckworth]
| [[:d:Q16198258|Q16198258]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797730|Angela Patton]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/angela_patton angela_patton]
| [[:d:Q23797730|Q23797730]]
|-
|
| ''[[:d:Q90287679|Angelicque E. White]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/angelicque_white angelicque_white]
| [[:d:Q90287679|Q90287679]]
|-
| [[Íomhá:Angelo Vermeulen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13429632|Angelo Vermeulen]]''
| ealaíontóir
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>[[spásaire]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/angelo_vermeulen angelo_vermeulen]
| [[:d:Q13429632|Q13429632]]
|-
| [[Íomhá:Angélica Dass retratos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51882246|Angélica Dass]]''
| grianghrafadóir Brasaíleach
| [[ealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/angelica_dass angelica_dass]
| [[:d:Q51882246|Q51882246]]
|-
| [[Íomhá:25o Premio da Musica Brasileira (14004847740).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q231276|Angélique Kidjo]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q66314404|snagamhránaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-07-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Beinin]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/angelique_kidjo angelique_kidjo]
| [[:d:Q231276|Q231276]]
|-
|
| ''[[:d:Q20880943|Anicka Yi]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anicka_yi anicka_yi]
| [[:d:Q20880943|Q20880943]]
|-
|
| ''[[:d:Q53865446|Anika Goss-Foster]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anika_goss anika_goss]
| [[:d:Q53865446|Q53865446]]
|-
| [[Íomhá:Anil Ananthaswamy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783480|Anil Ananthaswamy]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/anil_ananthaswamy anil_ananthaswamy]
| [[:d:Q23783480|Q23783480]]
|-
| [[Íomhá:Congreso Futuro - 2019-01-14 - 09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22087352|Anil K Seth]]''
| néareolaí Briotanach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/anil_seth anil_seth]
| [[:d:Q22087352|Q22087352]]
|-
| [[Íomhá:Anil K gupta Erudite Conclave Medical College, Thiruvananthapuram.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4764657|Anil Kumar Gupta]]''
| scoláire Indiach
| ''[[:d:Q1900657|marketer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/anil_gupta anil_gupta]
| [[:d:Q4764657|Q4764657]]
|-
| [[Íomhá:Anima Anandkumar speaking at AAAS 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29167831|Anima Anandkumar]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/anima_anandkuma anima_anandkuma]
| [[:d:Q29167831|Q29167831]]
|-
|
| ''[[:d:Q83274545|Anirudh Sharma]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/anirudh_sharma anirudh_sharma]
| [[:d:Q83274545|Q83274545]]
|-
|
| ''[[:d:Q117222036|Anjali Kumar]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/anjali_kumar anjali_kumar]
| [[:d:Q117222036|Q117222036]]
|-
| [[Íomhá:Anjali Sud 41139141434.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55686689|Anjali Sud]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anjali_sud anjali_sud]
| [[:d:Q55686689|Q55686689]]
|-
|
| ''[[:d:Q60195513|Anjali Tripathi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/anjali_tripathi anjali_tripathi]
| [[:d:Q60195513|Q60195513]]
|-
| [[Íomhá:Anjan Chatterjee-neuroscientist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4765748|Anjan Chatterjee]]''
| néareolaí Meiriceánach
| [[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anjan_chatterjee anjan_chatterjee]
| [[:d:Q4765748|Q4765748]]
|-
| [[Íomhá:Anjan Sundaram 2025 Oslo Freedom Forum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16981606|Anjan Sundaram]]''
| scríbhneoir Indiach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/anjan_sundaram anjan_sundaram]
| [[:d:Q16981606|Q16981606]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782708|Ann Cooper]]''
|
| ''[[:d:Q2576499|saineolaí cothúcháin]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q1495660|léirmheastóir bia]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ann_cooper ann_cooper]
| [[:d:Q23782708|Q23782708]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783053|Ann Morgan]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ann_morgan ann_morgan]
| [[:d:Q23783053|Q23783053]]
|-
| [[Íomhá:Anna Deavere Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q286777|Anna Deavere Smith]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anna_deavere_smith anna_deavere_smith]
| [[:d:Q286777|Q286777]]
|-
|
| ''[[:d:Q60212870|Anna Greka]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_greka anna_greka]
| [[:d:Q60212870|Q60212870]]
|-
| [[Íomhá:HeringerAnna4Nov2017ÖsterreichischeLehmbautagung.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4767076|Anna Heringer]]''
| ailtire
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/anna_heringer anna_heringer]
| [[:d:Q4767076|Q4767076]]
|-
|
| ''[[:d:Q125484256|Anna Malaika Tubbs]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_malaika_tubbs anna_malaika_tubbs]
| [[:d:Q125484256|Q125484256]]
|-
|
| ''[[:d:Q42320877|Anna Maria Coclite]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_maria_coclite_TEDxVienna20221008-50437 anna_maria_coclite_TEDxVienna20221008-50437]
| [[:d:Q42320877|Q42320877]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656753|Anna Mracek Dietrich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_mracek_dietrichs anna_mracek_dietrichs]
| [[:d:Q23656753|Q23656753]]
|-
|
| ''[[:d:Q111575965|Anna Piperal]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_piperal anna_piperal]
| [[:d:Q111575965|Q111575965]]
|-
| [[Íomhá:Anna Rosling Rönnlund on "Factfulness".jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24680868|Anna Rosling Rönnlund]]''
|
| ''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/anna_rosling_ronnlund anna_rosling_ronnlund]
| [[:d:Q24680868|Q24680868]]
|-
|
| ''[[:d:Q58754610|Anna Rothschild]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anna_rothschild anna_rothschild]
| [[:d:Q58754610|Q58754610]]
|-
|
| ''[[:d:Q27058390|Anne Basting]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anne_basting anne_basting]
| [[:d:Q27058390|Q27058390]]
|-
| [[Íomhá:Anne Curzan - Anatol Rodgers Lecture.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19364739|Anne Curzan]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anne_curzan anne_curzan]
| [[:d:Q19364739|Q19364739]]
|-
| [[Íomhá:Anne Lamott at San Diego Writers Festival 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2838773|Anne Lamott]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anne_lamott anne_lamott]
| [[:d:Q2838773|Q2838773]]
|-
|
| ''[[:d:Q56722014|Anne Madden]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anne_madden anne_madden]
| [[:d:Q56722014|Q56722014]]
|-
|
| ''[[:d:Q79317367|Anne Marie Albano]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anne_marie_albano anne_marie_albano]
| [[:d:Q79317367|Q79317367]]
|-
| [[Íomhá:Anne Milgram official DEA photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768651|Anne Milgram]]''
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anne_milgram anne_milgram]
| [[:d:Q4768651|Q4768651]]
|-
|
| ''[[:d:Q23091382|Anne Pasternak]]''
|
| ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q4164507|léirmheastóir ealaíne]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anne_pasternak anne_pasternak]
| [[:d:Q23091382|Q23091382]]
|-
| [[Íomhá:Special Operations Policy Forum 2018 (45000180525).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465477|Anne-Marie Slaughter]]''
|
| [[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q21281706|riarthóir acadúla]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anne_marie_slaughter anne_marie_slaughter]
| [[:d:Q465477|Q465477]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670515|Annette Heuser]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/annette_heuser annette_heuser]
| [[:d:Q23670515|Q23670515]]
|-
| [[Íomhá:Annie Lennox March 2023.jpg|center|128px]]
| [[Annie Lennox]]
| amhránaí Albanach
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>''[[:d:Q2340668|stiúrthóir físeán ceoil]]''<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q96034777|gníomhaí VEID]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/annie_lennox annie_lennox]
| [[:d:Q151231|Q151231]]
|-
| [[Íomhá:Annie Murphy Paul & Alice Wilder (7747958128).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657111|Annie Murphy Paul]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/annie_murphy_paul annie_murphy_paul]
| [[:d:Q23657111|Q23657111]]
|-
| [[Íomhá:Annie Rauwerda smiling 1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109628790|Annie Rauwerda]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[tionchaire]]
| data-sort-value="1999" | 1999-11-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/annie_rauwerda annie_rauwerda]
| [[:d:Q109628790|Q109628790]]
|-
| [[Íomhá:AnnMarie Thomas (17598060293) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22073671|AnnMarie Thomas]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/annmarie_thomas annmarie_thomas]
| [[:d:Q22073671|Q22073671]]
|-
| [[Íomhá:Anote Tong (1) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57456|Anote Tong]]''
| taidhleoir, Ciribeas
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ciribeas]]
| [https://www.ted.com/speakers/anote_tong anote_tong]
| [[:d:Q57456|Q57456]]
|-
| [[Íomhá:Anthony Atala, Printing a Human Kidney on Stage (5507356887).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772039|Anthony Atala]]''
| eolaí Meiriceánach
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q17345122|úireolaí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_atala anthony_atala]
| [[:d:Q4772039|Q4772039]]
|-
| [[Íomhá:Anthony Fauci in 2023 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Anthony Fauci]]
|
| ''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_fauci anthony_fauci]
| [[:d:Q573246|Q573246]]
|-
| [[Íomhá:Anthony Goldbloom Kaggle founder and CEO (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772605|Anthony Goldbloom]]''
| fear gnó Astrálach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_goldbloom anthony_goldbloom]
| [[:d:Q4772605|Q4772605]]
|-
| [[Íomhá:ACLU Anthony D Romero.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1568107|Anthony Romero]]''
| gníomhaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_d_romero anthony_d_romero]
| [[:d:Q1568107|Q1568107]]
|-
|
| ''[[:d:Q97585702|Anthony Veneziale]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_veneziale anthony_veneziale]
| [[:d:Q97585702|Q97585702]]
|-
|
| ''[[:d:Q33225951|Antoine Gourévitch]]''
|
| ''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/antoine_gourevitch antoine_gourevitch]
| [[:d:Q33225951|Q33225951]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759553|Antonio Donato Nobre]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/antonio_donato_nobre antonio_donato_nobre]
| [[:d:Q23759553|Q23759553]]
|-
| [[Íomhá:AntonyGarrettLisi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2600403|Antony Garrett Lisi]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q13561328|surfer]]''<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/garrett_lisi garrett_lisi]
| [[:d:Q2600403|Q2600403]]
|-
| [[Íomhá:Antony Gormley Встреча с Гормли на выставке crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q360371|Antony Gormley]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1925963|ealaíontóir grafach]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/antony_gormley antony_gormley]
| [[:d:Q360371|Q360371]]
|-
| [[Íomhá:António Damásio no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2013 cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q380207|António Damásio]]''
|
| [[néareolaí]]<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phortaingéil]]
| [https://www.ted.com/speakers/antonio_damasio antonio_damasio]
| [[:d:Q380207|Q380207]]
|-
| [[Íomhá:António Guterres United Nations Secretary-General in 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q311440|António Guterres]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phortaingéil]]<br/>[[Tíomór Thoir]]
| [https://www.ted.com/speakers/antonio_guterres antonio_guterres]
| [[:d:Q311440|Q311440]]
|-
|
| ''[[:d:Q106520203|Anu Puusa]]''
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-04-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/anu_puusa anu_puusa]
| [[:d:Q106520203|Q106520203]]
|-
| [[Íomhá:Anupam Mishra.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4777823|Anupam Mishra]]''
| comhshaolaí Indiach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Réimeas Briotanach|an Réimeas Briotanach]]<br/>''[[:d:Q1775277|Tiarnas na hIndia]]''
| [https://www.ted.com/speakers/anupam_mishra anupam_mishra]
| [[:d:Q4777823|Q4777823]]
|-
|
| ''[[:d:Q58813001|Anushka Naiknaware]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/anushka_naiknaware anushka_naiknaware]
| [[:d:Q58813001|Q58813001]]
|-
|
| ''[[:d:Q24051923|Aomawa Shields]]''
|
| [[réalteolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aomawa_shields aomawa_shields]
| [[:d:Q24051923|Q24051923]]
|-
| [[Íomhá:Aparna Nancherla LBJ Presidential Library 2019 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24884398|Aparna Nancherla]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/aparna_nancherla aparna_nancherla]
| [[:d:Q24884398|Q24884398]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657177|Aparna Rao]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aparna_rao aparna_rao]
| [[:d:Q23657177|Q23657177]]
|-
| [[Íomhá:Apiorkor Seyiram Ashong-Abbey in hijab.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106228455|Apiorkor Seyiram Ashong-Abbey]]''
| file Gánach
| [[iriseoir]]<br/>[[file]]
| data-sort-value="1988" | 1988-04-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/apiorkor_seyiram_ashong_abbey apiorkor_seyiram_ashong_abbey]
| [[:d:Q106228455|Q106228455]]
|-
| [[Íomhá:Apolinario Passos at SXSW London 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136515003|Apolinário Passos]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/apolinario_passos apolinario_passos]
| [[:d:Q136515003|Q136515003]]
|-
|
| ''[[:d:Q4780347|Apollo Robbins]]''
| draíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/apollo_robbins apollo_robbins]
| [[:d:Q4780347|Q4780347]]
|-
| [[Íomhá:Picture of Ari Wallach.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4790131|Ari Wallach]]''
|
| ''[[:d:Q846430|todhchaíoch]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ari_wallach ari_wallach]
| [[:d:Q4790131|Q4790131]]
|-
|
| ''[[:d:Q93523410|Ariana Curtis]]''
|
| [[staraí]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q47090899|museum professional]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ariana_curtis ariana_curtis]
| [[:d:Q93523410|Q93523410]]
|-
| [[Íomhá:Arianna Huffington 2011 Shankbone 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q233397|Arianna Huffington]]''
|
| ''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Ghréig]]
| [https://www.ted.com/speakers/arianna_huffington arianna_huffington]
| [[:d:Q233397|Q233397]]
|-
| [[Íomhá:Ariel Garten Playing Quintephone at ICMC2007imgp7900cpq.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4790411|Ariel Garten]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/ariel_garten ariel_garten]
| [[:d:Q4790411|Q4790411]]
|-
| [[Íomhá:Ariel Waldman (8543944344).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65122975|Ariel Waldman]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ariel_waldman ariel_waldman]
| [[:d:Q65122975|Q65122975]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662627|Aris Venetikidis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aris_venetikidis aris_venetikidis]
| [[:d:Q23662627|Q23662627]]
|-
|
| ''[[:d:Q59428262|Armando Azua-Bustos]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/armando_azua_bustos armando_azua_bustos]
| [[:d:Q59428262|Q59428262]]
|-
|
| ''[[:d:Q123785656|Arnav Kapur]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/arnav_kapur arnav_kapur]
| [[:d:Q123785656|Q123785656]]
|-
| [[Íomhá:Arthur Brooks by Gage Skidmore 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798155|Arthur C. Brooks]]''
|
| ''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/arthur_brooks arthur_brooks]
| [[:d:Q4798155|Q4798155]]
|-
|
| ''[[:d:Q709449|Arthur Ganson]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q713223|ealaíontóir cónaithe]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/arthur_ganson arthur_ganson]
| [[:d:Q709449|Q709449]]
|-
|
| ''[[:d:Q4800011|Arthur Potts Dawson]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/arthur_potts_dawson arthur_potts_dawson]
| [[:d:Q4800011|Q4800011]]
|-
| [[Íomhá:Arthur T. Benjamin in 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2865351|Arthur T. Benjamin]]''
| matamaiticeoir Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/arthur_benjamin arthur_benjamin]
| [[:d:Q2865351|Q2865351]]
|-
| [[Íomhá:Arunabha Ghosh at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q118640613|Arunabha Ghosh]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/arunabha_ghosh arunabha_ghosh]
| [[:d:Q118640613|Q118640613]]
|-
| [[Íomhá:Arunachalam Muruganantham in California.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q235553|Arunachalam Muruganantham]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/arunachalam_muruganantham arunachalam_muruganantham]
| [[:d:Q235553|Q235553]]
|-
| [[Íomhá:Arvind Gupta Oct 2010 IUCAA.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3633965|Arvind Gupta]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/arvind_gupta arvind_gupta]
| [[:d:Q3633965|Q3633965]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727967|Ash Beckham]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ash_beckham ash_beckham]
| [[:d:Q23727967|Q23727967]]
|-
| [[Íomhá:Asha de Vos cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23768737|Asha de Vos]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Srí Lanca]]
| [https://www.ted.com/speakers/asha_de_vos asha_de_vos]
| [[:d:Q23768737|Q23768737]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783386|Asher Hasan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/asher_hasan asher_hasan]
| [[:d:Q23783386|Q23783386]]
|-
| [[Íomhá:Ashif Shaikh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4805056|Ashif Shaikh]]''
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-10-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/ashif_shaikh ashif_shaikh]
| [[:d:Q4805056|Q4805056]]
|-
| [[Íomhá:Ashley Judd ioc cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q228645|Ashley Judd]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ashley_judd ashley_judd]
| [[:d:Q228645|Q228645]]
|-
|
| ''[[:d:Q87237972|Ashley Whillans]]''
|
| ''[[:d:Q99193996|eolaí iompraíochta]]''<br/>''[[:d:Q5669847|ollamh cúnta]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q832136|bainisteoir gnó]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-05-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/ashley_whillans ashley_whillans]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ashley_whillans_1 ashley_whillans_1]
| [[:d:Q87237972|Q87237972]]
|-
| [[Íomhá:Aschraf Ghani MSC 2017 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172388|Ashraf Ghani Ahmadzai]]''
| múinteoir ollscoile, Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q30747910|Poblacht Ioslamach na hAfganastáine]]''<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ashraf_ghani ashraf_ghani]
| [[:d:Q172388|Q172388]]
|-
|
| ''[[:d:Q4806016|Ashton Applewhite]]''
| gníomhaí Meiriceánach (1952-)
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ashton_applewhite ashton_applewhite]
| [[:d:Q4806016|Q4806016]]
|-
| [[Íomhá:Asmeret Asefaw Berhe, DOE Director.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55955709|Asmeret Asefaw Berhe]]''
|
| ''[[:d:Q12370538|eolaí ithreach]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/asmeret_berhe asmeret_berhe]
| [[:d:Q55955709|Q55955709]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782514|Aspen Baker]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aspen_baker aspen_baker]
| [[:d:Q23782514|Q23782514]]
|-
| [[Íomhá:Astro Teller candid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4811519|Astro Teller]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/astro_teller astro_teller]
| [[:d:Q4811519|Q4811519]]
|-
| [[Íomhá:Atul Gawande, USAID Assistant Administrator.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2751383|Atul Gawande]]''
| máinlia Meiriceánach
| ''[[:d:Q18533509|medical author]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>[[máinlia]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/atul_gawande_1 atul_gawande_1]
| [[:d:Q2751383|Q2751383]]
|-
| [[Íomhá:Aubrey de Grey - How We Will Beat Aging.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q175969|Aubrey de Grey]]''
|
| ''[[:d:Q20107384|gerontologist]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q133575875|anti-aging practitioner and activist]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/aubrey_de_grey aubrey_de_grey]
| [[:d:Q175969|Q175969]]
|-
| [[Íomhá:Audrey Choi at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q112670837|Audrey Choi]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/audrey_choi audrey_choi]
| [[:d:Q112670837|Q112670837]]
|-
| [[Íomhá:EPFL 2020 Auke Ijspeert Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24040710|Auke Ijspeert]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/auke_ijspeert auke_ijspeert]
| [[:d:Q24040710|Q24040710]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795350|Auret van Heerden]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/auret_van_heerden auret_van_heerden]
| [[:d:Q23795350|Q23795350]]
|-
| [[Íomhá:Ava DuVernay - Peabody Awards (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4827381|Ava DuVernay]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ava_duvernay ava_duvernay]
| [[:d:Q4827381|Q4827381]]
|-
|
| ''[[:d:Q22279966|Avi Reichental]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/avi_reichental avi_reichental]
| [[:d:Q22279966|Q22279966]]
|-
| [[Íomhá:Avi rubin kimball brace cfp2006 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4828480|Avi Rubin]]''
| eolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/avi_rubin avi_rubin]
| [[:d:Q4828480|Q4828480]]
|-
| [[Íomhá:Prof. Avinash Persaud (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4828876|Avinash Persaud]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/avinash_persaud avinash_persaud]
| [[:d:Q4828876|Q4828876]]
|-
|
| ''[[:d:Q33199187|Axel Reinaud]]''
|
| ''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/axel_reinaud axel_reinaud]
| [[:d:Q33199187|Q33199187]]
|-
| [[Íomhá:AEJ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50074170|Ayana Elizabeth Johnson]]''
|
| ''[[:d:Q16185210|comhairleoir beartais]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ayana_elizabeth_johnson ayana_elizabeth_johnson]
| [[:d:Q50074170|Q50074170]]
|-
| [[Íomhá:Ayanna M. Howard - SnoMote.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11644|Ayanna Howard]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ayanna_howard ayanna_howard]
| [[:d:Q11644|Q11644]]
|-
| [[Íomhá:Picture of Professor Ayelet Fishbach.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54805533|Ayelet Fishbach]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/ayelet_fishbach ayelet_fishbach]
| [[:d:Q54805533|Q54805533]]
|-
|
| ''[[:d:Q50208514|Azim F. Shariff]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/azim_shariff azim_shariff]
| [[:d:Q50208514|Q50208514]]
|-
|
| ''[[:d:Q4832583|Azim Khamisa]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/azim_n_khamisa azim_n_khamisa]
| [[:d:Q4832583|Q4832583]]
|-
| [[Íomhá:Aziz Abu Sarah.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65030161|Aziz Abu Sarah]]''
|
| ''[[:d:Q1039099|tour guide]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/aziz_abu_sarah aziz_abu_sarah]
| [[:d:Q65030161|Q65030161]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728292|Aziza Chaouni]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Maracó]]
| [https://www.ted.com/speakers/aziza_chaouni aziza_chaouni]
| [[:d:Q23728292|Q23728292]]
|-
| [[Íomhá:B. Joseph Pine at SXSW 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4834072|B. Joseph Pine II]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_pine joseph_pine]
| [[:d:Q4834072|Q4834072]]
|-
|
| ''[[:d:Q16245994|Baba Shiv]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q84506120|business administration scholar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/baba_shiv baba_shiv]
| [[:d:Q16245994|Q16245994]]
|-
| [[Íomhá:Bahia Shehab.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662610|Bahia Shehab]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Liobáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/bahia_shehab bahia_shehab]
| [[:d:Q23662610|Q23662610]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662600|Bandi Mbubi]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bandi_mbubi bandi_mbubi]
| [[:d:Q23662600|Q23662600]]
|-
|
| ''[[:d:Q4858477|Barat Ali Batoor]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/barat_ali_batoor barat_ali_batoor]
| [[:d:Q4858477|Q4858477]]
|-
| [[Íomhá:Baratunde Thurston at ROFLCon II.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4858494|Baratunde Thurston]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[fuirseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-09-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/baratunde_thurston baratunde_thurston]
| [[:d:Q4858494|Q4858494]]
|-
|
| ''[[:d:Q4858754|Barbara Block]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/801 801]<br/>[https://www.ted.com/speakers/barbara_block barbara_block]
| [[:d:Q4858754|Q4858754]]
|-
|
| ''[[:d:Q17026605|Barbara F. Walter]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/barbara_f_walter barbara_f_walter]
| [[:d:Q17026605|Q17026605]]
|-
|
| ''[[:d:Q29871142|Barbara J. King]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q16825962|eolaí príomhach]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/barbara_j_king barbara_j_king]
| [[:d:Q29871142|Q29871142]]
|-
| [[Íomhá:Barbandkath.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23016646|Barbara Natterson-Horowitz]]''
|
| ''[[:d:Q3264451|cairdeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q16538479|Lehrbeauftragter]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/b_n_horowitz b_n_horowitz]<br/>[https://www.ted.com/speakers/barbara_natterson_horowitz barbara_natterson_horowitz]
| [[:d:Q23016646|Q23016646]]
|-
|
| ''[[:d:Q4864717|Barry Schuler]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/barry_schuler barry_schuler]
| [[:d:Q4864717|Q4864717]]
|-
| [[Íomhá:Barry Schwartz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3500411|Barry Schwartz]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/barry_schwartz barry_schwartz]
| [[:d:Q3500411|Q3500411]]
|-
| [[Íomhá:BartKnols2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662325|Bart Knols]]''
|
| [[ollamh]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bart_knols bart_knols]
| [[:d:Q23662325|Q23662325]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795783|Bart Weetjens]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bart_weetjens bart_weetjens]
| [[:d:Q23795783|Q23795783]]
|-
|
| ''[[:d:Q4865683|Barton Seaver]]''
|
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/barton_seaver barton_seaver]
| [[:d:Q4865683|Q4865683]]
|-
| [[Íomhá:Bassam Tariq - Tribute Awards - TIFF 2026-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769533|Bassam Tariq]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bassam_tariq bassam_tariq]
| [[:d:Q23769533|Q23769533]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671506|Bastian Schaefer]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bastian_schaefer bastian_schaefer]
| [[:d:Q23671506|Q23671506]]
|-
| [[Íomhá:Beardyman at Camp Bestival 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2573649|Beardyman]]''
|
| ''[[:d:Q59958430|buillebhoscadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q4110598|físbhlagálaí]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-05-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/beardyman beardyman]
| [[:d:Q2573649|Q2573649]]
|-
| [[Íomhá:Beau Lotto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795352|Beau Lotto]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/beau_lotto beau_lotto]
| [[:d:Q23795352|Q23795352]]
|-
|
| ''[[:d:Q56948669|Becca Heller]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/becca_heller becca_heller]
| [[:d:Q56948669|Q56948669]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662243|Becci Manson]]''
|
| ''[[:d:Q33383789|retoucher]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/becci_manson becci_manson]
| [[:d:Q23662243|Q23662243]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795670|Becky Blanton]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/becky_blanton becky_blanton]
| [[:d:Q23795670|Q23795670]]
|-
|
| ''[[:d:Q121542981|Becky Kennedy]]''
|
| [[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/becky_kennedy becky_kennedy]
| [[:d:Q121542981|Q121542981]]
|-
| [[Íomhá:Beeban Kidron in 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335605|Beeban Kidron]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/beeban_kidron beeban_kidron]
| [[:d:Q335605|Q335605]]
|-
| [[Íomhá:Bel Pesce - 12285922333.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769253|Bel Pesce]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q17221|urlabhraí]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-02-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/bel_pesce bel_pesce]
| [[:d:Q23769253|Q23769253]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760173|Ben Ambridge]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ben_ambridge ben_ambridge]
| [[:d:Q23760173|Q23760173]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796181|Ben Cameron]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ben_cameron ben_cameron]
| [[:d:Q23796181|Q23796181]]
|-
| [[Íomhá:Ben Goldacre TAM London 2009.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q816499|Ben Goldacre]]''
|
| ''[[:d:Q17433421|science journalist]]''<br/>[[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[eolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q88208062|medical journalist]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ben_goldacre ben_goldacre]
| [[:d:Q816499|Q816499]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656758|Ben Kacyra]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ben_kacyra ben_kacyra]
| [[:d:Q23656758|Q23656758]]
|-
| [[Íomhá:Loz-katchor.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q464432|Ben Katchor]]''
| scríbhneoir
| ''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''<br/>''[[:d:Q8178443|leabhrógaí]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartúnaí]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951-11-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ben_katchor ben_katchor]
| [[:d:Q464432|Q464432]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657093|Ben Roche]]''
|
| ''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ben_roche ben_roche]
| [[:d:Q23657093|Q23657093]]
|-
|
| ''[[:d:Q4886414|Ben Saunders]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ben_saunders ben_saunders]
| [[:d:Q4886414|Q4886414]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760188|Ben Wellington]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ben_wellington ben_wellington]
| [[:d:Q23760188|Q23760188]]
|-
| [[Íomhá:Benedetta Berti (2019), FORUM 2000, Prague.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769525|Benedetta Berti]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/benedetta_berti benedetta_berti]
| [[:d:Q23769525|Q23769525]]
|-
|
| ''[[:d:Q4888224|Benjamin B. Dunlap]]''
| scoláire Meiriceánach
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ben_dunlap ben_dunlap]
| [[:d:Q4888224|Q4888224]]
|-
| [[Íomhá:Benjamin R Barber in 2010 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q817665|Benjamin Barber]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1565 1565]<br/>[https://www.ted.com/speakers/benjamin_barber benjamin_barber]
| [[:d:Q817665|Q817665]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782723|Benjamin Wallace]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-12<br/>1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/benjamin_wallace benjamin_wallace]
| [[:d:Q23782723|Q23782723]]
|-
| [[Íomhá:Benjamin Zander 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q817758|Benjamin Zander]]''
|
| ''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/247 247]<br/>[https://www.ted.com/speakers/benjamin_zander benjamin_zander]
| [[:d:Q817758|Q817758]]
|-
| [[Íomhá:Benoit Mandelbrot mg 1804-d.jpg|center|128px]]
| [[Benoît Mandelbrot]]
| eolaí agus matamaiticeoir
| [[matamaiticeoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[ollamh]]<br/>[[eolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Pholainn]]<br/>[[an Fhrainc]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/benoit_mandelbrot benoit_mandelbrot]
| [[:d:Q101740|Q101740]]
|-
| [[Íomhá:Bernie Krause (8734312024).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2899063|Bernie Krause]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q19850998|ealaíontóir fuaime]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bernie_kraus bernie_kraus]
| [[:d:Q2899063|Q2899063]]
|-
| [[Íomhá:Bertrand Piccard 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366255|Bertrand Piccard]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>[[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>''[[:d:Q728425|balúnaí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]<br/>[[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/bertrand_piccard bertrand_piccard]
| [[:d:Q366255|Q366255]]
|-
| [[Íomhá:Beth Ford 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q69927444|Beth Ford]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/beth_ford beth_ford]
| [[:d:Q69927444|Q69927444]]
|-
| [[Íomhá:BethNoveckJI1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3661885|Beth Simone Noveck]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/beth_noveck beth_noveck]
| [[:d:Q3661885|Q3661885]]
|-
|
| ''[[:d:Q115793635|Beth Viner]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/beth_viner beth_viner]
| [[:d:Q115793635|Q115793635]]
|-
| [[Íomhá:Wikimedia-Futures-Lab-26-Friday-39.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137939824|Bettina Warburg]]''
|
| ''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bettina_warburg bettina_warburg]
| [[:d:Q137939824|Q137939824]]
|-
| [[Íomhá:Betul Kacar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52450733|Betül Kaçar]]''
|
| ''[[:d:Q3061999|astrobiologist]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/betul_kacar betul_kacar]
| [[:d:Q52450733|Q52450733]]
|-
| [[Íomhá:Bevy Smith.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16204817|Bevy Smith]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-11-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bevy_smith bevy_smith]
| [[:d:Q16204817|Q16204817]]
|-
| [[Íomhá:Pranab Mukherjee presenting the Tenzing Norgay National Adventure Award for the year-2011 to Ms. Bhakti Sharma for Water Adventure, in a glittering ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on August 29, 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18763485|Bhakti Sharma]]''
|
| ''[[:d:Q10843402|snámhóir]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-11-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/bhakti_sharma bhakti_sharma]
| [[:d:Q18763485|Q18763485]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661644|Bilal Bomani]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bilal_bomani bilal_bomani]
| [[:d:Q23661644|Q23661644]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784989|Bill Davenhall]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bill_davenhall bill_davenhall]
| [[:d:Q23784989|Q23784989]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662933|Bill Doyle]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bill_doyle bill_doyle]
| [[:d:Q23662933|Q23662933]]
|-
| [[Íomhá:Bill Gates at the European Commission - 2025 - P067383-987995 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Bill Gates]]
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_gates bill_gates]
| [[:d:Q5284|Q5284]]
|-
| [[Íomhá:Bill Gross.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16192727|Bill Gross]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_gross bill_gross]
| [[:d:Q16192727|Q16192727]]
|-
| [[Íomhá:Bill Joy at World Economic Forum (Davos), 2003-01 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335047|Bill Joy]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_joy bill_joy]
| [[:d:Q335047|Q335047]]
|-
| [[Íomhá:Bill Strickland in 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4911032|Bill Strickland]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_strickland bill_strickland]
| [[:d:Q4911032|Q4911032]]
|-
| [[Íomhá:Bill T. Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903368|Bill T. Jones]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_t_jones bill_t_jones]
| [[:d:Q2903368|Q2903368]]
|-
| [[Íomhá:Billie Jean King at the 2026 Sundance Film Festival 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Billie Jean King]]
| imreoir leadóige Meiriceánach
| ''[[:d:Q10833314|imreoir leadóige]]''<br/>''[[:d:Q13219424|cóitseálaí leadóige]]''<br/>''[[:d:Q2986228|tráchtaire spóirt]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/billie_jean_king billie_jean_king]
| [[:d:Q54527|Q54527]]
|-
| [[Íomhá:Billy Collins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q863057|Billy Collins]]''
| file Meiriceánach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16308156|scoláire Béarla]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/billy_collins billy_collins]
| [[:d:Q863057|Q863057]]
|-
| [[Íomhá:Billy Graham bw photo, April 11, 1966.jpg|center|128px]]
| [[Billy Graham]]
| soiscéalaí Críostaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q152002|tréadaí]]''<br/>''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>''[[:d:Q432386|seanmóirí]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q1423891|ministir]]''<br/>''[[:d:Q1381391|soiscéalaí]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/billy_graham billy_graham]
| [[:d:Q213550|Q213550]]
|-
| [[Íomhá:Bina Venkataraman at New America.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92590788|Bina Venkataraman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-10-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bina_venkataraman bina_venkataraman]
| [[:d:Q92590788|Q92590788]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798780|Birke Baehr]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/birke_baehr birke_baehr]
| [[:d:Q23798780|Q23798780]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769545|BJ Miller]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bj_miller bj_miller]
| [[:d:Q23769545|Q23769545]]
|-
| [[Íomhá:Bjarke Ingels in Frankfurt.20150617.jpg|center|128px]]
| [[Bjarke Ingels]]
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/bjarke_ingels bjarke_ingels]
| [[:d:Q429817|Q429817]]
|-
| [[Íomhá:Björn Ulvaeus 2023 (53338026438) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Björn Ulvaeus]]
| amhránaí Sualannach
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q8178443|leabhrógaí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q102277154|pop musician]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1945" | 1945-04-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/bjoern_ulvaeus bjoern_ulvaeus]
| [[:d:Q179682|Q179682]]
|-
| [[Íomhá:Bjørn Lomborg (1) (54350992828).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q318511|Bjørn Lomborg]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/bjorn_lomborg bjorn_lomborg]
| [[:d:Q318511|Q318511]]
|-
| [[Íomhá:Bjørn Otto Sverdrup (50266182078).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17110808|Bjørn Otto Sverdrup]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/bjorn_otto_sverdrup bjorn_otto_sverdrup]
| [[:d:Q17110808|Q17110808]]
|-
| [[Íomhá:Black Yoyo 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17214011|Black]]''
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-12-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/black black]
| [[:d:Q17214011|Q17214011]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797800|Black Label Movement]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/black_label_movement black_label_movement]
| [[:d:Q23797800|Q23797800]]
|-
| [[Íomhá:Blaise Agüera y Arcas in 2025 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4924259|Blaise Agüera y Arcas]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/blaise_aguera_y_arcas blaise_aguera_y_arcas]
| [[:d:Q4924259|Q4924259]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662240|Boaz Almog]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/boaz_almog boaz_almog]
| [[:d:Q23662240|Q23662240]]
|-
| [[Íomhá:Bob Inglis congressional portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q888008|Bob Inglis]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_inglis bob_inglis]
| [[:d:Q888008|Q888008]]
|-
|
| ''[[:d:Q4934421|Bob Wiltfong]]''
| aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_wiltfong bob_wiltfong]
| [[:d:Q4934421|Q4934421]]
|-
| [[Íomhá:DIG13846-061.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312782|Bob Woodward]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_woodward bob_woodward]
| [[:d:Q312782|Q312782]]
|-
| [[Íomhá:Bobby Ghosh - 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4935035|Bobby Ghosh]]''
| iriseoir agus eagarthóir Indiach
| ''[[:d:Q164236|comhfhreagraí cogaidh]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/bobby_ghosh bobby_ghosh]
| [[:d:Q4935035|Q4935035]]
|-
| [[Íomhá:Bobby McFerrin 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310894|Bobby McFerrin]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q59958430|buillebhoscadóir]]''<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bobby_mcferrin bobby_mcferrin]
| [[:d:Q310894|Q310894]]
|-
| [[Íomhá:Boghuma Kabisen Titanji 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670967|Boghuma Kabisen Titanji]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Camarún]]
| [https://www.ted.com/speakers/boghuma_kabisen_titanji boghuma_kabisen_titanji]
| [[:d:Q23670967|Q23670967]]
|-
| [[Íomhá:Re publica Accra 18 – Day 2 (44534526750) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2411298|Boniface Mwangi]]''
| fóta-iriseoir Céiniach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/boniface_mwangi boniface_mwangi]
| [[:d:Q2411298|Q2411298]]
|-
| [[Íomhá:Bassler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60545293|Bonnie Bassler]]''
| bitheolaí móilíneach Meiriceánach
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>[[micribhitheolaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bonnie_bassler bonnie_bassler]
| [[:d:Q60545293|Q60545293]]
|-
| [[Íomhá:Bono singing in Indianapolis on Joshua Tree Tour 2017 9-10-17.jpg|center|128px]]
| [[Bono]]
| Is ceoltóir rac Éireannach é, amhránaí le U2
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/bono bono]
| [[:d:Q834621|Q834621]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713817|Boyd Varty]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/boyd_varty boyd_varty]
| [[:d:Q23713817|Q23713817]]
|-
| [[Íomhá:Bozoma Saint John at Essence Festival of Culture July 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24851630|Bozoma Saint John]]''
|
| ''[[:d:Q1072339|príomhoifigeach margaíochta]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/bozoma_saint_john bozoma_saint_john]
| [[:d:Q24851630|Q24851630]]
|-
| [[Íomhá:Etech05 Bran1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4956294|Bran Ferren]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bran_ferren bran_ferren]
| [[:d:Q4956294|Q4956294]]
|-
| [[Íomhá:Brenda-laurel-sxsw.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4960717|Brenda Laurel]]''
|
| ''[[:d:Q18882335|video game designer]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q58287519|video game developer]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brenda_laurel brenda_laurel]
| [[:d:Q4960717|Q4960717]]
|-
| [[Íomhá:Brenda Romero at 2015 IGF Awards-GDCA (16102142533) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q521361|Brenda Romero]]''
|
| ''[[:d:Q58287519|video game developer]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q54845077|role-playing game designer]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brenda_brathwaite brenda_brathwaite]
| [[:d:Q521361|Q521361]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Brene Brown at Texas Conference for Women (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4961808|Brené Brown]]''
|
| ''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brene_brown brene_brown]
| [[:d:Q4961808|Q4961808]]
|-
|
| ''[[:d:Q102283364|Brett Stephen Hennig]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/brett_hennig brett_hennig]
| [[:d:Q102283364|Q102283364]]
|-
| [[Íomhá:Brewster Kahle (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92945|Brewster Kahle]]''
|
| ''[[:d:Q20013489|digital librarian]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q635734|cartlannaí]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brewster_kahle brewster_kahle]
| [[:d:Q92945|Q92945]]
|-
| [[Íomhá:Professor Brian Cox OBE FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q463581|Brian Cox]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1075651|méarchláraí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/brian_cox brian_cox]
| [[:d:Q463581|Q463581]]
|-
|
| ''[[:d:Q4963566|Brian Dettmer]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q111853588|object artist]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brian_dettmer brian_dettmer]
| [[:d:Q4963566|Q4963566]]
|-
| [[Íomhá:Brian Goldman - EMWF 2018 - DanH-0278 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4963859|Brian Goldman]]''
| dochtúir Ceanadach
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/brian_goldman brian_goldman]
| [[:d:Q4963859|Q4963859]]
|-
| [[Íomhá:Brian Greene, February 28, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60815|Brian Greene]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>[[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brian_greene brian_greene]
| [[:d:Q60815|Q60815]]
|-
|
| ''[[:d:Q68215808|Brian Little]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/brian_little brian_little]
| [[:d:Q68215808|Q68215808]]
|-
| [[Íomhá:Brian Skerry.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4965308|Brian Skerry]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/717 717]<br/>[https://www.ted.com/speakers/brian_skerry brian_skerry]
| [[:d:Q4965308|Q4965308]]
|-
| [[Íomhá:Bright Simons speak on Facts-based Activism During 2013 UN General Assembly Meeting..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17145806|Bright Simons]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/bright_simons bright_simons]
| [[:d:Q17145806|Q17145806]]
|-
|
| ''[[:d:Q120544947|Britt Wray]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/britt_wray britt_wray]
| [[:d:Q120544947|Q120544947]]
|-
| [[Íomhá:Britta Riley (6993163852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23656783|Britta Riley]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/britta_riley britta_riley]
| [[:d:Q23656783|Q23656783]]
|-
|
| ''[[:d:Q64009850|Brittany K. Barnett]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/brittany_k_barnett brittany_k_barnett]
| [[:d:Q64009850|Q64009850]]
|-
| [[Íomhá:Brittany Packnett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26924387|Brittany Packnett]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-11-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brittany_packnett brittany_packnett]
| [[:d:Q26924387|Q26924387]]
|-
|
| ''[[:d:Q84598788|Brittany Young]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/brittany_young brittany_young]
| [[:d:Q84598788|Q84598788]]
|-
| [[Íomhá:Brittney Cooper.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52187077|Brittney C. Cooper]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q19829999|scoláire staidéir chultúrtha]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q5669847|ollamh cúnta]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/brittney_cooper brittney_cooper]
| [[:d:Q52187077|Q52187077]]
|-
|
| ''[[:d:Q75732840|Bronwyn King]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/bronwyn_king bronwyn_king]
| [[:d:Q75732840|Q75732840]]
|-
| [[Íomhá:Bruce Aylward at NetHope Global Summit (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q87914789|Bruce Aylward]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruce_aylward bruce_aylward]
| [[:d:Q87914789|Q87914789]]
|-
| [[Íomhá:Bruce Bueno de Mesquita.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2926412|Bruce Bueno de Mesquita]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/344 344]<br/>[https://www.ted.com/speakers/bruce_bueno_de_mesquita bruce_bueno_de_mesquita]
| [[:d:Q2926412|Q2926412]]
|-
| [[Íomhá:Bruce Feiler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4977459|Bruce Feiler]]''
| scríbhneoir
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-10-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruce_feiler bruce_feiler]
| [[:d:Q4977459|Q4977459]]
|-
| [[Íomhá:Bruce Friedrich.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4977515|Bruce Friedrich]]''
|
| ''[[:d:Q11966252|gníomhaí ar son cearta ainmhithe]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruce_friedrich bruce_friedrich]
| [[:d:Q4977515|Q4977515]]
|-
|
| ''[[:d:Q4977974|Bruce McCall]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q12406482|greannóir]]''
| data-sort-value="1935" | 1935<br/>1935-05-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruce_mccall bruce_mccall]
| [[:d:Q4977974|Q4977974]]
|-
| [[Íomhá:Bruce Schneier 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q368328|Bruce Schneier]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q15442776|cripteagrafaí]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q91947388|security advisor]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruce_schneier bruce_schneier]
| [[:d:Q368328|Q368328]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759795|Bruno Bowden]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bruno_bowden bruno_bowden]
| [[:d:Q23759795|Q23759795]]
|-
| [[Íomhá:Bruno Giussani.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2616493|Bruno Giussani]]''
| scríbhneoir Eilvéiseach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruno_giussani bruno_giussani]
| [[:d:Q2616493|Q2616493]]
|-
|
| ''[[:d:Q5395568|Bruno Maisonnier]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/bruno_maisonnier bruno_maisonnier]
| [[:d:Q5395568|Q5395568]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759670|Bruno Torturra]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/bruno_torturra bruno_torturra]
| [[:d:Q23759670|Q23759670]]
|-
| [[Íomhá:Bryan Stevenson in 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2698978|Bryan Stevenson]]''
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bryan_stevenson bryan_stevenson]
| [[:d:Q2698978|Q2698978]]
|-
| [[Íomhá:Bryce Dallas Howard - Los Angeles Comic Con 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q229775|Bryce Dallas Howard]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bryce_dallas_howard bryce_dallas_howard]
| [[:d:Q229775|Q229775]]
|-
| [[Íomhá:Sanjit Bunker Roy at Time 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2654764|Bunker Roy]]''
| gníomhaí Indiach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q16278103|imreoir scuaise]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q662729|pearsa phoiblí]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/bunker_roy bunker_roy]
| [[:d:Q2654764|Q2654764]]
|-
| [[Íomhá:Burt Rutan - Cropped.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q453046|Burt Rutan]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/burt_rutan burt_rutan]
| [[:d:Q453046|Q453046]]
|-
| [[Íomhá:Dr.BurcinMP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54871429|Burçin Mutlu-Pakdil]]''
| réaltfhisiceoir Turcach
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/burcin_mutlu_pakdil burcin_mutlu_pakdil]
| [[:d:Q54871429|Q54871429]]
|-
|
| ''[[:d:Q23691925|Béatrice Coron]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/beatrice_coron beatrice_coron]
| [[:d:Q23691925|Q23691925]]
|-
| [[Íomhá:CKWilliams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2930440|C. K. Williams]]''
| file agus léirmheastóir Meiriceánach (1936-2015)
| [[file]]<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/c_k_williams c_k_williams]
| [[:d:Q2930440|Q2930440]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662175|C. Noel Bairey Merz]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/c_noel_bairey_merz c_noel_bairey_merz]
| [[:d:Q23662175|Q23662175]]
|-
| [[Íomhá:Caitlin Doughty in red evergreen background.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18149464|Caitlin Doughty]]''
|
| ''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q316490|adhlacóir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-08-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/caitlin_doughty caitlin_doughty]
| [[:d:Q18149464|Q18149464]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662822|Caitria O'Neill]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/caitria_o_neill caitria_o_neill]
| [[:d:Q23662822|Q23662822]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782397|Caleb Chung]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/caleb_chung caleb_chung]
| [[:d:Q23782397|Q23782397]]
|-
|
| ''[[:d:Q56448414|Cameron E Webb]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cameron_webb cameron_webb]
| [[:d:Q56448414|Q56448414]]
|-
|
| ''[[:d:Q18921892|Cameron Herold]]''
|
|
| data-sort-value="1965" | 1965-10-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cameron_herold cameron_herold]
| [[:d:Q18921892|Q18921892]]
|-
| [[Íomhá:Cameron Russell upstate New York 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5026365|Cameron Russell]]''
| mainicín Meiriceánach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cameron_russell cameron_russell]
| [[:d:Q5026365|Q5026365]]
|-
| [[Íomhá:Architecture for Humanity - Design like you give a damn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1916995|Cameron Sinclair]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/cameron_sinclair cameron_sinclair]
| [[:d:Q1916995|Q1916995]]
|-
|
| ''[[:d:Q90318322|Camilla Arndal Andersen]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/camilla_arndal_andersen camilla_arndal_andersen]
| [[:d:Q90318322|Q90318322]]
|-
| [[Íomhá:CamilleABrown-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5026614|Camille A. Brown]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/camille_brown camille_brown]
| [[:d:Q5026614|Q5026614]]
|-
| [[Íomhá:Camille Seaman (16574061918).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657188|Camille Seaman]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/camille_seaman camille_seaman]
| [[:d:Q23657188|Q23657188]]
|-
| [[Íomhá:Candace Parker (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q242278|Candace Parker]]''
| cispheileadóir
| ''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-04-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/candace_parker candace_parker]
| [[:d:Q242278|Q242278]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662781|Candy Chang]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/candy_chang candy_chang]
| [[:d:Q23662781|Q23662781]]
|-
| [[Íomhá:Cara Elizabeth Yar Khan MFF24 BodiesInMotion Coury.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112895258|Cara Elizabeth Yar Khan]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q22336956|daonnúlach]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/cara_e_yar_khan cara_e_yar_khan]
| [[:d:Q112895258|Q112895258]]
|-
| [[Íomhá:Carin Bondar 1 (22826880310).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670521|Carin Bondar]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-05-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/carin_bondar carin_bondar]
| [[:d:Q23670521|Q23670521]]
|-
| [[Íomhá:Carl H. June, M.D. (2015).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19277113|Carl H. June]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oinceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carl_june carl_june]
| [[:d:Q19277113|Q19277113]]
|-
| [[Íomhá:Carl Honoré.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4355090|Carl Honoré]]''
| iriseoir Ceanadach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-12-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/carl_honore carl_honore]
| [[:d:Q4355090|Q4355090]]
|-
| [[Íomhá:Carl Safina.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5040752|Carl Safina]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carl_safina carl_safina]
| [[:d:Q5040752|Q5040752]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662330|Carl Schoonover]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/carl_schoonover carl_schoonover]
| [[:d:Q23662330|Q23662330]]
|-
|
| ''[[:d:Q108001876|Carla A. Harris]]''
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962-10-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carla_harris carla_harris]
| [[:d:Q108001876|Q108001876]]
|-
| [[Íomhá:Carlo Ratti (3330956571).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q552294|Carlo Ratti]]''
| ailtire Iodálach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/carlo_ratti carlo_ratti]
| [[:d:Q552294|Q552294]]
|-
| [[Íomhá:CarlosMDuarteatIlulisatBay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37616399|Carlos M. Duarte]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/carlos_m_duarte carlos_m_duarte]
| [[:d:Q37616399|Q37616399]]
|-
| [[Íomhá:Carlos Orsi IQC 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9697265|Carlos Orsi]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/carlos_orsi_tres_perguntas_contra_fake_news carlos_orsi_tres_perguntas_contra_fake_news]
| [[:d:Q9697265|Q9697265]]
|-
|
| ''[[:d:Q5751609|Carlos Rodríguez Pastor Persivale]]''
| duine gnó Peiriúch
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q806798|baincéir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Peiriú]]
| [https://www.ted.com/speakers/carlos_rodriguez-pastor carlos_rodriguez-pastor]
| [[:d:Q5751609|Q5751609]]
|-
|
| ''[[:d:Q5043415|Carmen Agra Deedy]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/280 280]<br/>[https://www.ted.com/speakers/carmen_agra_deedy carmen_agra_deedy]
| [[:d:Q5043415|Q5043415]]
|-
| [[Íomhá:Carne Ross (Independent Diplomat).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2682141|Carne Ross]]''
| taidhleoir Briotanach
| [[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/793 793]<br/>[https://www.ted.com/speakers/carne_ross carne_ross]
| [[:d:Q2682141|Q2682141]]
|-
|
| ''[[:d:Q28697869|Carol Fishman Cohen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/carol_f_cohen carol_f_cohen]
| [[:d:Q28697869|Q28697869]]
|-
| [[Íomhá:Carol Dweck for Innovation documentary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2939829|Carol S. Dweck]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carol_dweck carol_dweck]
| [[:d:Q2939829|Q2939829]]
|-
| [[Íomhá:Carole Cadwalladr 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5044664|Carole Cadwalladr]]''
| iriseoir iniúchach Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/carole_cadwalladr carole_cadwalladr]
| [[:d:Q5044664|Q5044664]]
|-
|
| ''[[:d:Q109651279|Carole Hooven]]''
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1553123|léachtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carole_k_hooven carole_k_hooven]
| [[:d:Q109651279|Q109651279]]
|-
| [[Íomhá:Caroline Casey (born 1971) at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797152|Caroline Casey]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/caroline_casey caroline_casey]
| [[:d:Q23797152|Q23797152]]
|-
| [[Íomhá:Photo - Festival de Cornouaille 2012 - Loreena McKennitt en concert le 26 juillet - 006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q450712|Caroline Lavelle]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/caroline_lavelle caroline_lavelle]
| [[:d:Q450712|Q450712]]
|-
| [[Íomhá:Caroline Paul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3660607|Caroline Paul]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[lucht dóiteáin]]
| data-sort-value="1963" | 1963-07-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/caroline_paul caroline_paul]
| [[:d:Q3660607|Q3660607]]
|-
| [[Íomhá:Caroline Phillips (Baiona) (Portrait mode).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797623|Caroline Phillips]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q19890746|gníomhaí Idirlín]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/caroline_phillips caroline_phillips]
| [[:d:Q23797623|Q23797623]]
|-
| [[Íomhá:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| ceimiceoir Meiriceánach
| [[ceimiceoir]]<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carolyn_bertozzi carolyn_bertozzi]
| [[:d:Q7442|Q7442]]
|-
| [[Íomhá:Carolyn Jones by Jaka Vinsek 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21781554|Carolyn Jones]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carolyn_jones carolyn_jones]
| [[:d:Q21781554|Q21781554]]
|-
| [[Íomhá:Carolyn-porco-2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q257420|Carolyn Porco]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q16742203|pláinéadeolaí]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carolyn_porco carolyn_porco]
| [[:d:Q257420|Q257420]]
|-
| [[Íomhá:Carolyn Steel - Hungry City.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783079|Carolyn Steel]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/carolyn_steel carolyn_steel]
| [[:d:Q23783079|Q23783079]]
|-
|
| ''[[:d:Q64436737|Carrie Nugent]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carrie_nugent carrie_nugent]
| [[:d:Q64436737|Q64436737]]
|-
| [[Íomhá:Carrie Poppy at Skepticon 2018 (30766946987).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61719716|Carrie Poppy]]''
|
| ''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/carrie_poppy carrie_poppy]
| [[:d:Q61719716|Q61719716]]
|-
|
| ''[[:d:Q43870341|Carson J. Bruns]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/carson_bruns carson_bruns]
| [[:d:Q43870341|Q43870341]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797359|Carter Emmart]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/carter_emmart carter_emmart]
| [[:d:Q23797359|Q23797359]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662237|Carvens Lissaint]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/carvens_lissaint carvens_lissaint]
| [[:d:Q23662237|Q23662237]]
|-
| [[Íomhá:Cary Fowler Department of State official photograph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2940713|Cary Fowler]]''
|
| ''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1781198|agranamaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cary_fowler cary_fowler]
| [[:d:Q2940713|Q2940713]]
|-
| [[Íomhá:Casey gerald 8315591.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66013571|Casey Gerald]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/casey_gerald casey_gerald]
| [[:d:Q66013571|Q66013571]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783406|Cat Laine]]''
|
| ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cat_laine cat_laine]
| [[:d:Q23783406|Q23783406]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662763|Catarina Mota]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/catarina_mota catarina_mota]
| [[:d:Q23662763|Q23662763]]
|-
| [[Íomhá:Catherine Bracy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16727624|Catherine Bracy]]''
|
| ''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q12376667|teicneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/catherine_bracy catherine_bracy]
| [[:d:Q16727624|Q16727624]]
|-
| [[Íomhá:Catherine Coleman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7468|Catherine Coleman]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q19934710|oifigeach aerfhórsa]]''<br/>[[spásaire]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1960" | 1960-12-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cady_coleman cady_coleman]
| [[:d:Q7468|Q7468]]
|-
|
| ''[[:d:Q20035599|Catherine Crump]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/catherine_crump catherine_crump]
| [[:d:Q20035599|Q20035599]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782401|Catherine Mohr]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/catherine_mohr catherine_mohr]
| [[:d:Q23782401|Q23782401]]
|-
|
| ''[[:d:Q123700709|Catherine Price]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/catherine_price catherine_price]
| [[:d:Q123700709|Q123700709]]
|-
|
| ''[[:d:Q89911883|Catherine R Mulzer]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cathy_mulzer cathy_mulzer]
| [[:d:Q89911883|Q89911883]]
|-
| [[Íomhá:Cathy O'Neil at Google Cambridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16499729|Cathy O'Neil]]''
| matamaiticeoir Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cathy_o_neil cathy_o_neil]
| [[:d:Q16499729|Q16499729]]
|-
| [[Íomhá:Catie Cuan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111377979|Catie Cuan]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/catie_cuan catie_cuan]
| [[:d:Q111377979|Q111377979]]
|-
| [[Íomhá:Cecile Richards (2016) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5056393|Cecile Richards]]''
| feimineach Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cecile_richards cecile_richards]
| [[:d:Q5056393|Q5056393]]
|-
|
| ''[[:d:Q9931|Cecilia R. Aragon]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q6075971|aerobatics pilot]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q29169143|eolaí sonraí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cecilia_aragon cecilia_aragon]
| [[:d:Q9931|Q9931]]
|-
|
| ''[[:d:Q89896571|Cedric Habiyaremye]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/cedric_habiyaremye cedric_habiyaremye]
| [[:d:Q89896571|Q89896571]]
|-
|
| ''[[:d:Q72088039|Cedrik Neike]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-03-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cedrik_neike cedrik_neike]
| [[:d:Q72088039|Q72088039]]
|-
| [[Íomhá:Celeste Headlee, co-host of The Takeaway, April, 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5057852|Celeste Headlee]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/celeste_headlee celeste_headlee]
| [[:d:Q5057852|Q5057852]]
|-
|
| ''[[:d:Q52274785|Celina de Sola]]''
|
| ''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/celina_de_sola celina_de_sola]
| [[:d:Q52274785|Q52274785]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663116|Cesar Harada]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cesar_harada cesar_harada]
| [[:d:Q23663116|Q23663116]]
|-
| [[Íomhá:Cesar Kuriyama Picture.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q22088262|Cesar Kuriyama]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cesar_kuriyama cesar_kuriyama]
| [[:d:Q22088262|Q22088262]]
|-
| [[Íomhá:Re-publica Portland 2019 - d1 (48934812908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81911422|Chad Frischmann]]''
|
| ''[[:d:Q18121578|directeur de recherche]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chad_frischmann chad_frischmann]
| [[:d:Q81911422|Q81911422]]
|-
| [[Íomhá:TanChadeMeng-20170715-BuddhistFellowship-Singapore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5066429|Chade-Meng Tan]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>[[Traenálaí|cóitseálaí]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chade_meng_tan chade_meng_tan]
| [[:d:Q5066429|Q5066429]]
|-
| [[Íomhá:Chanda Prescod-Weinstein, Becoming Interplanetary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48472405|Chanda Prescod-Weinstein]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-23
| ''[[:d:Q505371|agender]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chanda_prescod_weinstein chanda_prescod_weinstein]
| [[:d:Q48472405|Q48472405]]
|-
|
| ''[[:d:Q5074528|Charity Sunshine Tillemann-Dick]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|amhránaí ceoldrámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-07-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charity_tilleman_dick charity_tilleman_dick]
| [[:d:Q5074528|Q5074528]]
|-
|
| ''[[:d:Q59166742|Charity Wayua]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/charity_wayua charity_wayua]
| [[:d:Q59166742|Q59166742]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783383|Charles Anderson]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/charles_anderson charles_anderson]
| [[:d:Q23783383|Q23783383]]
|-
| [[Íomhá:Charles C. Mann at the Miller Center.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1749059|Charles C. Mann]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_c_mann charles_c_mann]
| [[:d:Q1749059|Q1749059]]
|-
| [[Íomhá:CharlesElachi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1950678|Charles Elachi]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_elachi charles_elachi]
| [[:d:Q1950678|Q1950678]]
|-
| [[Íomhá:Charles Fleischer GalaxyCon San Jose August-28-2026 731.jpg|center|128px]]
| [[Charles Fleischer]]
|
| ''[[:d:Q18545066|fuirseoir ar a boinn]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q47541952|leiritheóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_fleischer charles_fleischer]
| [[:d:Q658690|Q658690]]
|-
| [[Íomhá:Charles Hazlewood conducts the Paraorchestra at Southbank Centre (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5078872|Charles Hazlewood]]''
|
| ''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-11-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_hazlewood charles_hazlewood]
| [[:d:Q5078872|Q5078872]]
|-
| [[Íomhá:Charles J. Moore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5079370|Charles J. Moore]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_moore charles_moore]
| [[:d:Q5079370|Q5079370]]
|-
| [[Íomhá:Charles Limb3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783472|Charles Limb]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_limb charles_limb]
| [[:d:Q23783472|Q23783472]]
|-
| [[Íomhá:Charles blow 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5080439|Charles M. Blow]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_m_blow charles_m_blow]
| [[:d:Q5080439|Q5080439]]
|-
| [[Íomhá:Charles Leadbeater author of WeThink 2008-09-17.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q354448|Charles R. Leadbeater]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8125919|comhairleoir polaitíochta]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/charles_leadbeater charles_leadbeater]
| [[:d:Q354448|Q354448]]
|-
|
| ''[[:d:Q23714138|Charles Robertson]]''
|
| [[eacnamaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/charles_robertson charles_robertson]
| [[:d:Q23714138|Q23714138]]
|-
| [[Íomhá:Charlie Jane Anders at Hugo Awards (LAcon V; 84th Worldcon) 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5084448|Charlie Jane Anders]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q127695489|science fiction fan]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-24
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]<br/>''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charlie_jane_anders charlie_jane_anders]
| [[:d:Q5084448|Q5084448]]
|-
| [[Íomhá:Charlie Todd (Improw Everywhere) (8704860056) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657205|Charlie Todd]]''
|
| [[fuirseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/charlie_todd charlie_todd]
| [[:d:Q23657205|Q23657205]]
|-
|
| ''[[:d:Q110110748|Charlotte Degot]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q77293133|anailísí sonraí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/charlotte_degot charlotte_degot]
| [[:d:Q110110748|Q110110748]]
|-
|
| ''[[:d:Q18057048|Charmian Gooch]]''
|
| ''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/charmian_gooch charmian_gooch]
| [[:d:Q18057048|Q18057048]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657121|Chee Pearlman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chee_pearlman chee_pearlman]
| [[:d:Q23657121|Q23657121]]
|-
| [[Íomhá:ChelseaShields2.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21285550|Chelsea Shields]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chelsea_shields chelsea_shields]
| [[:d:Q21285550|Q21285550]]
|-
| [[Íomhá:Chenqiufan02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8941041|Chen Qiufan]]''
| údar ficsin eolaíochta Síneach
| ''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/chen_qiufan chen_qiufan]
| [[:d:Q8941041|Q8941041]]
|-
|
| ''[[:d:Q5092736|Cheryl Hayashi]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q17344952|araicneolaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cheryl_hayashi cheryl_hayashi]
| [[:d:Q5092736|Q5092736]]
|-
|
| ''[[:d:Q90129333|Cheryl L. Holder]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q15924224|internist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cheryl_holder cheryl_holder]
| [[:d:Q90129333|Q90129333]]
|-
|
| ''[[:d:Q113074520|Chetan Bhatt]]''
|
| [[ollamh]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chetan_bhatt chetan_bhatt]
| [[:d:Q113074520|Q113074520]]
|-
| [[Íomhá:India's Role in the World (39195651954).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5094180|Chetna Gala Sinha]]''
| gníomhaí Indiach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[feirmeoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/chetana_gala_sinha chetana_gala_sinha]
| [[:d:Q5094180|Q5094180]]
|-
|
| ''[[:d:Q117221968|Chieh Huang]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/chieh_huang chieh_huang]
| [[:d:Q117221968|Q117221968]]
|-
| [[Íomhá:Field experiment in Nihonbashi, Tokyo (Feb 2017) 1-19 screenshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q11557098|Chieko Asakawa]]''
| ríomheolaí Seapánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/chieko_asakawa chieko_asakawa]
| [[:d:Q11557098|Q11557098]]
|-
|
| ''[[:d:Q99432535|Chika Ezeanya Esiobu]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chika_ezeanya_esiobu chika_ezeanya_esiobu]
| [[:d:Q99432535|Q99432535]]
|-
|
| ''[[:d:Q15647582|Chiki Sarkar]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/chiki_sarkar chiki_sarkar]
| [[:d:Q15647582|Q15647582]]
|-
| [[Íomhá:2025-06-16 Chimamanda Ngozi Adichie no Fronteiras do Pensamento 2025 em São Paulo, 013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q230141|Chimamanda Ngozi Adichie]]''
| scríbhneoir Nigéarach
| ''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>[[file]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q15949613|gearrscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q140197632|satirical novelist]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/chimamanda_ngozi_adichie chimamanda_ngozi_adichie]
| [[:d:Q230141|Q230141]]
|-
| [[Íomhá:Chinaka Hodge 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21593044|Chinaka Hodge]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chinaka_hodge chinaka_hodge]
| [[:d:Q21593044|Q21593044]]
|-
|
| ''[[:d:Q64597330|Chip Colwell-Chanthaphonh]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q589298|príomheagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chip_colwell chip_colwell]
| [[:d:Q64597330|Q64597330]]
|-
| [[Íomhá:ChipConley Google.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15452491|Chip Conley]]''
|
| ''[[:d:Q1631120|bainisteoir óstáin]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chip_conley chip_conley]
| [[:d:Q15452491|Q15452491]]
|-
| [[Íomhá:6.28.12ChipKiddByLuigiNovi1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3675120|Chip Kidd]]''
| dearthóir grafaicí Meiriceánach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chip_kidd chip_kidd]
| [[:d:Q3675120|Q3675120]]
|-
| [[Íomhá:Chloe Valdary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18347428|Chloé Valdary]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chloe_valdary chloe_valdary]
| [[:d:Q18347428|Q18347428]]
|-
| [[Íomhá:Chris Abani (32683010407).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1076935|Chris Abani]]''
| údar Nigéarach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_abani chris_abani]
| [[:d:Q1076935|Q1076935]]
|-
| [[Íomhá:Chris Anderson (16209935970).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q706222|Chris Anderson]]''
| údar agus fiontraí Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-09<br/>1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_anderson_wired chris_anderson_wired]
| [[:d:Q706222|Q706222]]
|-
| [[Íomhá:TED Curator Chris Anderson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2536856|Chris Anderson]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_anderson_ted chris_anderson_ted]
| [[:d:Q2536856|Q2536856]]
|-
| [[Íomhá:Chris Bangle in 2009 (headshot).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q702921|Chris Bangle]]''
| dearthóir carranna Meiriceánach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q11295636|dearthóir carranna]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_bangle chris_bangle]
| [[:d:Q702921|Q702921]]
|-
|
| ''[[:d:Q5105920|Chris Bliss]]''
|
| ''[[:d:Q17307272|taibheoir sorcais]]''<br/>''[[:d:Q10540773|juggler]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_bliss chris_bliss]
| [[:d:Q5105920|Q5105920]]
|-
|
| ''[[:d:Q16200974|Chris Burkard]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-03-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_burkard chris_burkard]
| [[:d:Q16200974|Q16200974]]
|-
| [[Íomhá:Chris Charles Scott (6).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136416769|Chris Charles Scott]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/Chris_Charles_Scott Chris_Charles_Scott]
| [[:d:Q136416769|Q136416769]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759541|Chris Domas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_domas chris_domas]
| [[:d:Q23759541|Q23759541]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712280|Chris Downey]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_downey chris_downey]
| [[:d:Q23712280|Q23712280]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662509|Chris Gerdes]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_gerdes chris_gerdes]
| [[:d:Q23662509|Q23662509]]
|-
| [[Íomhá:Chris Hadfield 2011.jpg|center|128px]]
| [[Chris Hadfield]]
| spásaire Ceanadach
| [[spásaire]]<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q1208175|ceamaradóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_hadfield chris_hadfield]
| [[:d:Q1076962|Q1076962]]
|-
| [[Íomhá:Chris Hemsworth - Crime 101.jpg|center|128px]]
| [[Chris Hemsworth]]
| aisteoir Astrálach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_hemsworth chris_hemsworth]
| [[:d:Q54314|Q54314]]
|-
| [[Íomhá:Journey to Midway Island (5578265463).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2895170|Chris Jordan]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q69320328|environmental artist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_jordan chris_jordan]
| [[:d:Q2895170|Q2895170]]
|-
| [[Íomhá:Chris Kluwe postgame 2010-11-28.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1077409|Chris Kluwe]]''
|
| ''[[:d:Q19204627|imreoir peile Meiriceánaí]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_kluwe chris_kluwe]
| [[:d:Q1077409|Q1077409]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727966|Chris McKnett]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_mcknett chris_mcknett]
| [[:d:Q23727966|Q23727966]]
|-
| [[Íomhá:Chris Milk - Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1077562|Chris Milk]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_milk chris_milk]
| [[:d:Q1077562|Q1077562]]
|-
|
| ''[[:d:Q46993874|Chris Sheldrick]]''
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_sheldrick chris_sheldrick]
| [[:d:Q46993874|Q46993874]]
|-
| [[Íomhá:ChrisUrmson2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760309|Chris Urmson]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/chris_urmson chris_urmson]
| [[:d:Q23760309|Q23760309]]
|-
|
| ''[[:d:Q11963620|Christer Mjåset]]''
| dochtúir agus scríbhneoir Ioruach
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1973" | 1973-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/christer_mjaset christer_mjaset]
| [[:d:Q11963620|Q11963620]]
|-
| [[Íomhá:Christian Happi - 2021 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73133547|Christian Happi]]''
|
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Camarún]]
| [https://www.ted.com/speakers/christian_happi christian_happi]
| [[:d:Q73133547|Q73133547]]
|-
| [[Íomhá:Christian Picciolini.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5110031|Christian Picciolini]]''
|
| ''[[:d:Q1344174|gníomhaire tallainne]]''<br/>''[[:d:Q1320883|bainisteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christian_picciolini christian_picciolini]
| [[:d:Q5110031|Q5110031]]
|-
| [[Íomhá:Christiana Figueres in London - 2018 (39536174340) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q518828|Christiana Figueres]]''
| polaiteoir Cósta Ríceach
| [[taidhleoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Cósta Ríce]]
| [https://www.ted.com/speakers/christiana_figueres christiana_figueres]
| [[:d:Q518828|Q518828]]
|-
| [[Íomhá:10.02.2023 - Entrevista à CNN Internacional, em Washington (EUA) (52681050048).jpg|center|128px]]
| [[Christiane Amanpour]]
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1155838|comhfhreagraí]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q94498772|láithreoir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/christiane_amanpour christiane_amanpour]
| [[:d:Q236939|Q236939]]
|-
| [[Íomhá:Christien Meindertsma (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12270277|Christien Meindertsma]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/christien_meindertsma christien_meindertsma]
| [[:d:Q12270277|Q12270277]]
|-
| [[Íomhá:Christina Agapakis - PopTech 2013 - Camden, ME.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60039865|Christina Agapakis]]''
|
| [[bitheolaí]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christina_agapakis christina_agapakis]
| [[:d:Q60039865|Q60039865]]
|-
| [[Íomhá:Christina-Tosi.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17505053|Christina Tosi]]''
|
| ''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q10689386|television celebrity chef]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christina_tosi christina_tosi]
| [[:d:Q17505053|Q17505053]]
|-
| [[Íomhá:TNW USA 2015 (23184168653) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64853888|Christina Wallace]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christina_wallace christina_wallace]
| [[:d:Q64853888|Q64853888]]
|-
| [[Íomhá:Warinner-headshot-3.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662209|Christina Warinner]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[seandálaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christina_warinner christina_warinner]
| [[:d:Q23662209|Q23662209]]
|-
|
| ''[[:d:Q56647253|Christine L. Porath]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/christine_porath christine_porath]
| [[:d:Q56647253|Q56647253]]
|-
|
| ''[[:d:Q112186123|Christine Schuler Deschryver]]''
|
| ''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Poblacht Dhaonlathach an Chongó]]<br/>[[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/christine_schuler_deschryver christine_schuler_deschryver]
| [[:d:Q112186123|Q112186123]]
|-
| [[Íomhá:Christine Sun Kim by Ériver Hijano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19664324|Christine Sun Kim]]''
|
| ''[[:d:Q19850998|ealaíontóir fuaime]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christine_sun_kim christine_sun_kim]
| [[:d:Q19664324|Q19664324]]
|-
|
| ''[[:d:Q5105677|Christoph C. H. Adami]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[micribhitheolaí]]<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christoph_adami christoph_adami]
| [[:d:Q5105677|Q5105677]]
|-
|
| ''[[:d:Q61820616|Christoph Keplinger]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/christoph_keplinger christoph_keplinger]
| [[:d:Q61820616|Q61820616]]
|-
| [[Íomhá:Christoph Niemann (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110841|Christoph Niemann]]''
|
| ''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2000124|dearthóir stampaí poist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1925963|ealaíontóir grafach]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/christoph_niemann christoph_niemann]
| [[:d:Q110841|Q110841]]
|-
| [[Íomhá:Wiki ategeka.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17411054|Christopher Ategeka]]''
|
| ''[[:d:Q623279|príomhoifigeach oibriúcháin]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Uganda]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_ategeka christopher_ategeka]
| [[:d:Q17411054|Q17411054]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797209|Christopher C. Deam]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_deam christopher_deam]
| [[:d:Q23797209|Q23797209]]
|-
| [[Íomhá:Leweb 2014 - conference - leweb trends - the future of the mind - christopher decharms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113488|Christopher deCharms]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_decharms christopher_decharms]
| [[:d:Q5113488|Q5113488]]
|-
|
| ''[[:d:Q16728823|Christopher Emdin]]''
| scoláire Meiriceánach
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_emdin chris_emdin]
| [[:d:Q16728823|Q16728823]]
|-
|
| ''[[:d:Q5112847|Christopher McDougall]]''
| iriseoir agus scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_mcdougall christopher_mcdougall]
| [[:d:Q5112847|Q5112847]]
|-
| [[Íomhá:Chris nowinski.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1140002|Christopher Nowinski]]''
| coraí gairmiúil Meiriceánach
| ''[[:d:Q13474373|coraí gairmiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-09-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chris_nowinski chris_nowinski]
| [[:d:Q1140002|Q1140002]]
|-
| [[Íomhá:Christopher Poole at XOXO Festival September 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3135308|Christopher Poole]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_moot_poole christopher_moot_poole]
| [[:d:Q3135308|Q3135308]]
|-
|
| ''[[:d:Q5113183|Christopher Ryan]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q16308156|scoláire Béarla]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_ryan christopher_ryan]
| [[:d:Q5113183|Q5113183]]
|-
| [[Íomhá:2013-12-29 30C3 - Christopher Soghoian 3145.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q652791|Christopher Soghoian]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/christopher_soghoian christopher_soghoian]
| [[:d:Q652791|Q652791]]
|-
|
| ''[[:d:Q42810368|Christy Haynes]]''
|
| [[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/christy_l_haynes christy_l_haynes]
| [[:d:Q42810368|Q42810368]]
|-
| [[Íomhá:Chrystia Freeland in Ukraine - 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4492815|Chrystia Freeland]]''
| polaiteoir agus scríbhneoir Ceanadach
| ''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/chrystia_freeland chrystia_freeland]
| [[:d:Q4492815|Q4492815]]
|-
| [[Íomhá:Chuck Nice at Caroline's.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5115638|Chuck Nice]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/chuck_nice chuck_nice]
| [[:d:Q5115638|Q5115638]]
|-
|
| ''[[:d:Q123422283|Chuck Plunkett]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[iriseoir]]
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/chuck_plunkett chuck_plunkett]
| [[:d:Q123422283|Q123422283]]
|-
| [[Íomhá:Cindy Gallop in 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5120529|Cindy Gallop]]''
|
| ''[[:d:Q21507004|oideoir gnéasachta]]''<br/>''[[:d:Q816432|bainisteoir tionscadail]]''<br/>''[[:d:Q1900657|marketer]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/cindy_gallop cindy_gallop]
| [[:d:Q5120529|Q5120529]]
|-
|
| ''[[:d:Q105622544|Claire Wardle]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/claire_wardle claire_wardle]
| [[:d:Q105622544|Q105622544]]
|-
| [[Íomhá:Clara Sousa Silva 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58156032|Clara Sousa-Silva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/clara_sousa_silva clara_sousa_silva]
| [[:d:Q58156032|Q58156032]]
|-
| [[Íomhá:Claron Mc Faddon 01 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q454090|Claron McFadden]]''
| amhránaí ceoldrámaíochta Meiriceánach
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q2865819|amhránaí ceoldrámaíochta]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/claron_mcfadden claron_mcfadden]
| [[:d:Q454090|Q454090]]
|-
|
| ''[[:d:Q104820110|Claudia Miner]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/claudia_miner claudia_miner]
| [[:d:Q104820110|Q104820110]]
|-
| [[Íomhá:Clay Shirky (6723907001).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q930425|Clay Shirky]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q139648|soiscéalaí teicneolaíochta]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/clay_shirky clay_shirky]
| [[:d:Q930425|Q930425]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728708|Clayton Cameron]]''
|
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/clayton_cameron clayton_cameron]
| [[:d:Q23728708|Q23728708]]
|-
| [[Íomhá:Clemantine Wamariya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61483352|Clemantine Wamariya]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q755070|scéalaí]]''<br/>''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ruanda]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/clemantine_wamariya clemantine_wamariya]
| [[:d:Q61483352|Q61483352]]
|-
|
| ''[[:d:Q111144946|Clementine Jacoby]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/clementine_jacoby clementine_jacoby]
| [[:d:Q111144946|Q111144946]]
|-
| [[Íomhá:2010-05-08 Cleo Wade (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26865869|Cleo Wade]]''
| file Meiriceánach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q110990999|Instagrammer]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cleo_wade cleo_wade]
| [[:d:Q26865869|Q26865869]]
|-
| [[Íomhá:San Diego, California, USA - 53946478090 (Clifford Stoll crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556998|Clifford Stoll]]''
| réalteolaí Meiriceánach
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/clifford_stoll clifford_stoll]
| [[:d:Q556998|Q556998]]
|-
| [[Íomhá:Clint Smith - 2019 (48915241016) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759721|Clint Smith]]''
|
| [[file]]<br/>[[múinteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-08-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/clint_smith clint_smith]
| [[:d:Q23759721|Q23759721]]
|-
| [[Íomhá:Clover Hogan.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q109919925|Clover Hogan]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/clover_hogan clover_hogan]
| [[:d:Q109919925|Q109919925]]
|-
| [[Íomhá:Coleman Hughes on Rebel Wisdom.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62977947|Coleman Hughes]]''
|
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/coleman_hughes coleman_hughes]
| [[:d:Q62977947|Q62977947]]
|-
|
| ''[[:d:Q99439559|Colette Pichon Battle]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/colette_pichon_battle colette_pichon_battle]
| [[:d:Q99439559|Q99439559]]
|-
|
| ''[[:d:Q89869456|Colin Averill]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/colin_averill colin_averill]
| [[:d:Q89869456|Q89869456]]
|-
|
| ''[[:d:Q1108379|Colin Camerer]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1566 1566]<br/>[https://www.ted.com/speakers/colin_camerer colin_camerer]
| [[:d:Q1108379|Q1108379]]
|-
|
| ''[[:d:Q5145149|Colin Grant]]''
| scríbhneoir Iamácach
| ''[[:d:Q3406651|léiritheoir raidió]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/colin_grant colin_grant]
| [[:d:Q5145149|Q5145149]]
|-
| [[Íomhá:Colin Powell official Secretary of State photo.jpg|center|128px]]
| [[Colin Powell]]
| polaiteoir agus saighdiúir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q38239859|oifigeach airm]]''<br/>[[saighdiúir]]<br/>''[[:d:Q7330070|aire eachtrach]]''<br/>''[[:d:Q91947388|security advisor]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/colin_powell colin_powell]
| [[:d:Q150851|Q150851]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662150|Colin Robertson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/colin_robertson colin_robertson]
| [[:d:Q23662150|Q23662150]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670969|Colin Stokes]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/colin_stokes colin_stokes]
| [[:d:Q23670969|Q23670969]]
|-
|
| ''[[:d:Q122927695|Colombe Cahen-Salvador]]''
|
| ''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/colombe_cahen_salvador colombe_cahen_salvador]
| [[:d:Q122927695|Q122927695]]
|-
|
| ''[[:d:Q29571616|Conor Russomanno]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/conor_russomanno conor_russomanno]
| [[:d:Q29571616|Q29571616]]
|-
| [[Íomhá:Transmediale-2010-Conrad Wolfram.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5162640|Conrad Wolfram]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/conrad_wolfram conrad_wolfram]
| [[:d:Q5162640|Q5162640]]
|-
|
| ''[[:d:Q2997459|Corneille Ewango]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q2083925|bailitheoir luibheolaíochta]]''
| data-sort-value="1963" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Poblacht Dhaonlathach an Chongó]]
| [https://www.ted.com/speakers/corneille_ewango corneille_ewango]
| [[:d:Q2997459|Q2997459]]
|-
|
| ''[[:d:Q54507319|Cornelia Geppert]]''
| cartúnaí Gearmánach
| ''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/cornelia_geppert cornelia_geppert]
| [[:d:Q54507319|Q54507319]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760253|Cosmin Mihaiu]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cosmin_mihaiu cosmin_mihaiu]
| [[:d:Q23760253|Q23760253]]
|-
| [[Íomhá:Courtney Martin at PopTech 2014 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21062672|Courtney E. Martin]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-12-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/courtney_e_martin courtney_e_martin]
| [[:d:Q21062672|Q21062672]]
|-
|
| ''[[:d:Q103352006|Craig Costello]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/craig_costello craig_costello]
| [[:d:Q103352006|Q103352006]]
|-
| [[Íomhá:Craigventer2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q311003|Craig Venter]]''
| bithcheimiceoir Meiriceánach
| [[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/craig_venter craig_venter]
| [[:d:Q311003|Q311003]]
|-
|
| ''[[:d:Q112058793|Crispin Thurlow]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/crispin_thurlow crispin_thurlow]
| [[:d:Q112058793|Q112058793]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769089|Cristina Domenech]]''
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cristina_domenech cristina_domenech]
| [[:d:Q23769089|Q23769089]]
|-
| [[Íomhá:Cris Junqueira.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110750746|Cristina Junqueira]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/cristina_junqueira cristina_junqueira]
| [[:d:Q110750746|Q110750746]]
|-
|
| ''[[:d:Q76438248|Curtis Carroll]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/curtis_wall_street_carroll curtis_wall_street_carroll]
| [[:d:Q76438248|Q76438248]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728751|Curtis Wong]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/curtis_wong curtis_wong]
| [[:d:Q23728751|Q23728751]]
|-
|
| ''[[:d:Q111577024|Cyndi Stivers]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cyndi_stivers cyndi_stivers]
| [[:d:Q111577024|Q111577024]]
|-
| [[Íomhá:2010 Cynthia Breazeal 4641804653.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21585|Cynthia Breazeal]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/817 817]<br/>[https://www.ted.com/speakers/cynthia_breazeal cynthia_breazeal]
| [[:d:Q21585|Q21585]]
|-
| [[Íomhá:Cynthia Erivo - Wicked-FYC-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21592474|Cynthia Erivo]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/cynthia_erivo cynthia_erivo]
| [[:d:Q21592474|Q21592474]]
|-
| [[Íomhá:Cyntia Kenyon 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q437333|Cynthia Kenyon]]''
|
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-02-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cynthia_kenyon cynthia_kenyon]
| [[:d:Q437333|Q437333]]
|-
|
| ''[[:d:Q5200139|Cynthia P. Schneider]]''
| taidhleoir Meiriceánach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cynthia_schneider cynthia_schneider]
| [[:d:Q5200139|Q5200139]]
|-
| [[Íomhá:Cedric Villani at his office 2015 n3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334065|Cédric Villani]]''
| matamaiticeoir agus polaiteoir Francach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q97768158|professors, scientific professions]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/cedric_villani cedric_villani]
| [[:d:Q334065|Q334065]]
|-
| [[Íomhá:Cesar Hidalgo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22004920|César A. Hidalgo]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-12-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSile]]<br/>[[an Spáinn]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/cesar_hidalgo cesar_hidalgo]
| [[:d:Q22004920|Q22004920]]
|-
|
| ''[[:d:Q108821940|César Cuauhtémoc García Hernández]]''
|
| [[saineolaí dlí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/cesar_cuauhtemoc_garcia_hernandez cesar_cuauhtemoc_garcia_hernandez]
| [[:d:Q108821940|Q108821940]]
|-
| [[Íomhá:1.PortraitDaanRoosegaardebyWillemdeKam.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5207373|Daan Roosegaarde]]''
|
| ''[[:d:Q3492227|nuálaí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q106208189|ealaíontóir ríomhaire]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q108818918|light artist]]''<br/>''[[:d:Q7016454|ealaíontóir na meán nua]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q6934789|ealaíontóir ilmheán]]''<br/>''[[:d:Q69320328|environmental artist]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/daan_roosegaarde daan_roosegaarde]
| [[:d:Q5207373|Q5207373]]
|-
| [[Íomhá:Dale-Dougherty-2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4819967|Dale Dougherty]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/940 940]<br/>[https://www.ted.com/speakers/dale_dougherty dale_dougherty]
| [[:d:Q4819967|Q4819967]]
|-
| [[Íomhá:Dalia Mogahed.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3012376|Dalia Mogahed]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/dalia_mogahed dalia_mogahed]
| [[:d:Q3012376|Q3012376]]
|-
|
| ''[[:d:Q131541970|Dallas Taylor]]''
|
| ''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dallas_taylor dallas_taylor]
| [[:d:Q131541970|Q131541970]]
|-
| [[Íomhá:Dambisa Moyo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q466993|Dambisa Moyo]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-02-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSaimbia]]
| [https://www.ted.com/speakers/dambisa_moyo dambisa_moyo]
| [[:d:Q466993|Q466993]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662494|Damian Palin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/damian_palin damian_palin]
| [[:d:Q23662494|Q23662494]]
|-
| [[Íomhá:Whose Streets? A Social Cinema Screening (35731793401).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28086150|Damon Davis]]''
|
| ''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/damon_davis damon_davis]
| [[:d:Q28086150|Q28086150]]
|-
| [[Íomhá:Damon Gameau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5212833|Damon Gameau]]''
| aisteoir Astrálach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/damon_gameau_TEDxSydney20220804-51709 damon_gameau_TEDxSydney20220804-51709]
| [[:d:Q5212833|Q5212833]]
|-
| [[Íomhá:DamonH.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23656822|Damon Horowitz]]''
|
|
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/damon_horowitz damon_horowitz]
| [[:d:Q23656822|Q23656822]]
|-
| [[Íomhá:Dan Ariely January 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q731905|Dan Ariely]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_ariely dan_ariely]
| [[:d:Q731905|Q731905]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759547|Dan Barasch]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_barasch daniel_barasch]
| [[:d:Q23759547|Q23759547]]
|-
| [[Íomhá:Dan Barber of Blue Hill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213116|Dan Barber]]''
| cócaire Meiriceánach
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_barber dan_barber]
| [[:d:Q5213116|Q5213116]]
|-
|
| ''[[:d:Q60770645|Dan Bell]]''
|
| ''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_bell dan_bell]
| [[:d:Q60770645|Q60770645]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727949|Dan Berkenstock]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-06-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_berkenstock dan_berkenstock]
| [[:d:Q23727949|Q23727949]]
|-
| [[Íomhá:Dan Bricklin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92624|Dan Bricklin]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_bricklin dan_bricklin]
| [[:d:Q92624|Q92624]]
|-
| [[Íomhá:DanBuettnerOct10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213207|Dan Buettner]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_buettner dan_buettner]
| [[:d:Q5213207|Q5213207]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796178|Dan Cobley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_cobley dan_cobley]
| [[:d:Q23796178|Q23796178]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759538|Dan Ellsey]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_ellsey dan_ellsey]
| [[:d:Q23759538|Q23759538]]
|-
|
| ''[[:d:Q16224737|Dan Gross]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_gross dan_gross]
| [[:d:Q16224737|Q16224737]]
|-
| [[Íomhá:Jørgensen EC Portrait 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1159092|Dan Jørgensen]]''
| polaiteoir Danmhargach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[aire rialtais]]
| data-sort-value="1975" | 1975-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/dan_jorgensen dan_jorgensen]
| [[:d:Q1159092|Q1159092]]
|-
|
| ''[[:d:Q90630014|Dan Knights]]''
|
| [[micribhitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q43548373|speedcuber]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_knights dan_knights]
| [[:d:Q90630014|Q90630014]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785279|Dan Meyer]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_meyer dan_meyer]
| [[:d:Q23785279|Q23785279]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759543|Dan Pacholke]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_pacholke dan_pacholke]
| [[:d:Q23759543|Q23759543]]
|-
| [[Íomhá:Curing the Charitable Curse.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5214160|Dan Pallotta]]''
| fiontraí
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_pallotta dan_pallotta]
| [[:d:Q5214160|Q5214160]]
|-
|
| ''[[:d:Q5214203|Dan Phillips]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1945" | 1940s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_phillips dan_phillips]
| [[:d:Q5214203|Q5214203]]
|-
| [[Íomhá:Dan Schulman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5214356|Dan Schulman]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_schulman dan_schulman]
| [[:d:Q5214356|Q5214356]]
|-
|
| ''[[:d:Q102388022|Dana Kanze]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dana_kanze dana_kanze]
| [[:d:Q102388022|Q102388022]]
|-
| [[Íomhá:Wikimedia-Summit-2024-Saturday-112.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125590347|Daniel Bögre Udell]]''
|
| ''[[:d:Q41546637|Viciméideoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_boegre_udell daniel_boegre_udell]
| [[:d:Q125590347|Q125590347]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Dennett 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q215263|Daniel Dennett]]''
| fealsamh Meiriceánach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_dennett dan_dennett]
| [[:d:Q215263|Q215263]]
|-
|
| ''[[:d:Q109822743|Daniel Engber]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q3745071|scríbhneoir eolaíochta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_engber daniel_engber]
| [[:d:Q109822743|Q109822743]]
|-
|
| ''[[:d:Q43094303|Daniel G. Streicker]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_streicker daniel_streicker]
| [[:d:Q43094303|Q43094303]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Todd Gilbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449564|Daniel Gilbert]]''
| síceolaí agus scríbhneoir Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_gilbert dan_gilbert]
| [[:d:Q449564|Q449564]]
|-
|
| ''[[:d:Q3701617|Daniel Goldstein]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dan_goldstein dan_goldstein]
| [[:d:Q3701617|Q3701617]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Goleman - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q351701|Daniel Goleman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_goleman daniel_goleman]
| [[:d:Q351701|Q351701]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712794|Daniel H. Cohen]]''
|
|
| data-sort-value="1953" | 1953-11-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dan_cohen dan_cohen]
| [[:d:Q23712794|Q23712794]]
|-
| [[Íomhá:Daniel H. Pink (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q978171|Daniel H. Pink]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-07-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_pink daniel_pink]
| [[:d:Q978171|Q978171]]
|-
|
| ''[[:d:Q100593535|Daniel J. Watts]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_j_watts daniel_j_watts]
| [[:d:Q100593535|Q100593535]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Kahneman (3283955327) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q233950|Daniel Kahneman]]''
| síceolaí ó Iosrael
| [[síceolaí]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_kahneman daniel_kahneman]
| [[:d:Q233950|Q233950]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Kish - PopTech 2011 - Camden Maine USA 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217808|Daniel Kish]]''
|
| ''[[:d:Q974144|oideoir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_kish daniel_kish]
| [[:d:Q5217808|Q5217808]]
|-
| [[Íomhá:Kraft-PicColor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217831|Daniel Kraft]]''
|
| [[bithcheimiceoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_kraft daniel_kraft]
| [[:d:Q5217831|Q5217831]]
|-
| [[Íomhá:Levitin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1981608|Daniel Levitin]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q20669622|iriseoir ceoil]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[néareolaí]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_levitin daniel_levitin]
| [[:d:Q1981608|Q1981608]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Libeskind.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q154538|Daniel Libeskind]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Pholainn]]<br/>[[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_libeskind daniel_libeskind]
| [[:d:Q154538|Q154538]]
|-
|
| ''[[:d:Q27881272|Daniel Lismore]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_lismore daniel_lismore]
| [[:d:Q27881272|Q27881272]]
|-
| [[Íomhá:DanielWolpert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15990373|Daniel M. Wolpert]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q2055046|fiseolaí]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_wolpert daniel_wolpert]
| [[:d:Q15990373|Q15990373]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Pauly Pauly Symposium.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q581515|Daniel Pauly]]''
| bitheolaí Ceanadach
| [[bitheolaí]]
| data-sort-value="1946" | 1946-05-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_pauly daniel_pauly]
| [[:d:Q581515|Q581515]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670526|Daniel Reisel]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_reisel daniel_reisel]
| [[:d:Q23670526|Q23670526]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662187|Daniel Schnitzer]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_schnitzer daniel_schnitzer]
| [[:d:Q23662187|Q23662187]]
|-
| [[Íomhá:DanielSuarezJI.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1162833|Daniel Suarez]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1571 1571]<br/>[https://www.ted.com/speakers/daniel_suarez daniel_suarez]
| [[:d:Q1162833|Q1162833]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Susskind at 1r Congrés Català del Treball.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116244710|Daniel Susskind]]''
|
| ''[[:d:Q27177003|research professor]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_susskind daniel_susskind]
| [[:d:Q116244710|Q116244710]]
|-
| [[Íomhá:Daniel Tammet Paris portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12857|Daniel Tammet]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q860918|Easparantóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[file]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniel_tammet daniel_tammet]
| [[:d:Q12857|Q12857]]
|-
| [[Íomhá:UN AI for Good Summit 2025 - Daniela Rus 01 (cropped) 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14223|Daniela L. Rus]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daniela_rus daniela_rus]
| [[:d:Q14223|Q14223]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768726|Daniele Quercia]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daniele_quercia daniele_quercia]
| [[:d:Q23768726|Q23768726]]
|-
| [[Íomhá:Danielle Allen 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5219331|Danielle Allen]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q2468727|scoláire na léann clasaiceach]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-11-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_allen danielle_allen]
| [[:d:Q5219331|Q5219331]]
|-
| [[Íomhá:Danielle de Niese.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q271031|Danielle de Niese]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|amhránaí ceoldrámaíochta]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-04-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_de_niese danielle_de_niese]
| [[:d:Q271031|Q271031]]
|-
|
| ''[[:d:Q28366283|Danielle Feinberg]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_feinberg danielle_feinberg]
| [[:d:Q28366283|Q28366283]]
|-
| [[Íomhá:Danielle Citron 110748.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19867132|Danielle K. Citron]]''
|
| [[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_citron danielle_citron]
| [[:d:Q19867132|Q19867132]]
|-
|
| ''[[:d:Q24049147|Danielle N. Lee]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q16831394|mammalogist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_lee danielle_lee]
| [[:d:Q24049147|Q24049147]]
|-
| [[Íomhá:Danielle Wood (48278825827) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63304349|Danielle Wood]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danielle_wood danielle_wood]
| [[:d:Q63304349|Q63304349]]
|-
|
| ''[[:d:Q24040721|Danit Peleg]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/danit_peleg danit_peleg]
| [[:d:Q24040721|Q24040721]]
|-
|
| ''[[:d:Q112551695|Dannagal G. Young]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dannagal_young dannagal_young]
| [[:d:Q112551695|Q112551695]]
|-
| [[Íomhá:Danny Dorling at Bookmarks bookshop, Bloomsbury in 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5220292|Danny Dorling]]''
|
| ''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/danny_dorling danny_dorling]
| [[:d:Q5220292|Q5220292]]
|-
| [[Íomhá:Daphné Bavelier.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q19956013|Daphne Bavelier]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q16328995|député de l'Université]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/daphne_bavelier daphne_bavelier]
| [[:d:Q19956013|Q19956013]]
|-
| [[Íomhá:Daphne Koller with flowers (portrait).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11755|Daphne Koller]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/daphne_koller daphne_koller]
| [[:d:Q11755|Q11755]]
|-
|
| ''[[:d:Q1165874|Daria van den Bercken]]''
|
| ''[[:d:Q486748|pianódóir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/daria_van_den_bercken daria_van_den_bercken]
| [[:d:Q1165874|Q1165874]]
|-
| [[Íomhá:Darren Walker by Brokaw Photography.jpg|center|128px]]
| [[Darren Walker]]
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/darren_walker darren_walker]
| [[:d:Q16193921|Q16193921]]
|-
| [[Íomhá:Making Education Work (29872410888) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43396457|Darrick Hamilton]]''
|
| [[eacnamaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/darrick_hamilton darrick_hamilton]
| [[:d:Q43396457|Q43396457]]
|-
| [[Íomhá:Daria Navalnaya (EP-186471D DE1 0503).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107182509|Dasha Navalnaya]]''
|
| ''[[:d:Q315247|mac léinn ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-09-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/dasha_navalnaya dasha_navalnaya]
| [[:d:Q107182509|Q107182509]]
|-
| [[Íomhá:Dave deBronkart-20091229.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5230186|Dave deBronkart]]''
|
|
| data-sort-value="1950" | 1950-02-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dave_debronkart dave_debronkart]
| [[:d:Q5230186|Q5230186]]
|-
| [[Íomhá:Dave Eggers (11483).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q589497|Dave Eggers]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2823717|scairshealbhóir gníomhaíoch]]''<br/>''[[:d:Q140197632|satirical novelist]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dave_eggers dave_eggers]
| [[:d:Q589497|Q589497]]
|-
| [[Íomhá:Dave Meslin, at ELN Studio 2010 IMG 9800 (5266909950).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783490|Dave Meslin]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dave_meslin dave_meslin]
| [[:d:Q23783490|Q23783490]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768720|Dave Troy]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dave_troy dave_troy]
| [[:d:Q23768720|Q23768720]]
|-
|
| ''[[:d:Q40097388|David A. Asch]]''
|
| ''[[:d:Q25141651|physician-scientist]]''<br/>''[[:d:Q21281706|riarthóir acadúla]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_asch david_asch]
| [[:d:Q40097388|Q40097388]]
|-
| [[Íomhá:David B. Agus World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5230638|David Agus]]''
| dochtúir
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q16062369|oinceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_agus david_agus]
| [[:d:Q5230638|Q5230638]]
|-
| [[Íomhá:David Autor - Festival Economia 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19609648|David Autor]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_autor david_autor]
| [[:d:Q19609648|Q19609648]]
|-
|
| ''[[:d:Q99248354|David B Lindell]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_lindell david_lindell]
| [[:d:Q99248354|Q99248354]]
|-
| [[Íomhá:David Baker, 2024 Nobel Prize Laureate in Chemistry 4 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3814528|David Baker]]''
| bithfhaisnéisí ó Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15709480|ríomh-bhitheolaí]]''<br/>''[[:d:Q106341153|biochemistry teacher]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_baker david_baker]
| [[:d:Q3814528|Q3814528]]
|-
|
| ''[[:d:Q118106032|David Biello]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_biello david_biello]
| [[:d:Q118106032|Q118106032]]
|-
|
| ''[[:d:Q5231412|David Binder]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-10-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_binder david_binder]
| [[:d:Q5231412|Q5231412]]
|-
| [[Íomhá:David Birch (6777171896).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23663105|David Birch]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_birch david_birch]
| [[:d:Q23663105|Q23663105]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795339|David Bismark]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q816432|bainisteoir tionscadail]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_bismark david_bismark]
| [[:d:Q23795339|Q23795339]]
|-
| [[Íomhá:David Blaine by David Shankbone.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q353983|David Blaine]]''
|
| ''[[:d:Q2914170|ealaíontóir sráide]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''<br/>''[[:d:Q1658894|doilfeoir]]''<br/>''[[:d:Q465501|éachtóir]]''<br/>''[[:d:Q107986049|escape artist]]''<br/>''[[:d:Q111844534|regurgitation performer]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_blaine david_blaine]
| [[:d:Q353983|Q353983]]
|-
| [[Íomhá:David Bolinsky 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16151626|David Bolinsky]]''
|
| ''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q19507792|maisitheoir eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q266569|beochantóir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_bolinsky david_bolinsky]
| [[:d:Q16151626|Q16151626]]
|-
|
| ''[[:d:Q125391273|David Brain]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dave_brain dave_brain]
| [[:d:Q125391273|Q125391273]]
|-
| [[Íomhá:David Brooks 2022 (51984628869).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q938475|David Brooks]]''
| iriseoir agus eagarthóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q18190897|comhfhreagraí eachtrach]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_brooks david_brooks]
| [[:d:Q938475|Q938475]]
|-
| [[Íomhá:David Byrne San Diego.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336640|David Byrne]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q20669622|iriseoir ceoil]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q11569986|déantóir priontaí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-05-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_byrne david_byrne]
| [[:d:Q336640|Q336640]]
|-
| [[Íomhá:David Cage 20080927 Festival du jeu video 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q218686|David Cage]]''
|
| ''[[:d:Q2702296|video game producer]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q18882335|video game designer]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q58287519|video game developer]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-06-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_cage david_cage]
| [[:d:Q218686|Q218686]]
|-
|
| ''[[:d:Q106717200|David Camarillo]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bithinnealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_camarillo david_camarillo]
| [[:d:Q106717200|Q106717200]]
|-
| [[Íomhá:David Cameron Official Portrait 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[David Cameron]]
| polaiteoir Sasanach (rugadh 1966)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_cameron david_cameron]
| [[:d:Q192|Q192]]
|-
| [[Íomhá:TYPO Berlin 2014 – Day Two (14178868916).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562699|David Carson]]''
| dearthóir grafaicí Meiriceánach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_carson david_carson]
| [[:d:Q562699|Q562699]]
|-
| [[Íomhá:David chalmers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366123|David Chalmers]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_chalmers david_chalmers]
| [[:d:Q366123|Q366123]]
|-
|
| ''[[:d:Q1909499|David Christian]]''
| staraí Meiriceánach
| [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_christian david_christian]
| [[:d:Q1909499|Q1909499]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657118|David Damberger]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_damberger david_damberger]
| [[:d:Q23657118|Q23657118]]
|-
| [[Íomhá:David Deutsch.jpg|center|128px]]
| [[David Deutsch]]
| fisiceoir Briotanach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_deutsch david_deutsch]
| [[:d:Q543682|Q543682]]
|-
| [[Íomhá:David Eagleman (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q999577|David Eagleman]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q104188750|life scientist]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_eagleman david_eagleman]
| [[:d:Q999577|Q999577]]
|-
| [[Íomhá:Sportsfile (Web Summit) (15523969837).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233407|David Epstein]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_epstein david_epstein]
| [[:d:Q5233407|Q5233407]]
|-
| [[Íomhá:David Albert Friedberg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112898833|David Friedberg]]''
|
| ''[[:d:Q778274|infheisteoir aingeal]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_friedberg david_friedberg]
| [[:d:Q112898833|Q112898833]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759665|David Gallo]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_gallo david_gallo]
| [[:d:Q23759665|Q23759665]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768708|David Grady]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_grady david_grady]
| [[:d:Q23768708|Q23768708]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769550|David Griffin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_griffin david_griffin]
| [[:d:Q23769550|Q23769550]]
|-
| [[Íomhá:Davidgruber.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24054769|David Gruber]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_gruber david_gruber]
| [[:d:Q24054769|Q24054769]]
|-
|
| ''[[:d:Q57037578|David H Rosmarin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_rosmarin david_rosmarin]
| [[:d:Q57037578|Q57037578]]
|-
| [[Íomhá:Sophia with her creator David Hanson at Digital World 2017 conference, Dhaka, Bangladesh in December 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5234712|David Hanson]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_hanson david_hanson]
| [[:d:Q5234712|Q5234712]]
|-
|
| ''[[:d:Q5235077|David Hoffman]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q47541952|leiritheóir]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/218 218]<br/>[https://www.ted.com/speakers/david_hoffman david_hoffman]
| [[:d:Q5235077|Q5235077]]
|-
| [[Íomhá:David Holt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235117|David Holt]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q17378128|file ó bhéal]]''<br/>''[[:d:Q101084010|ceoltóir tíre]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>[[poitigéir]]<br/>[[staraí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_holt david_holt]
| [[:d:Q5235117|Q5235117]]
|-
|
| ''[[:d:Q82775159|David Ikard]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_ikard david_ikard]
| [[:d:Q82775159|Q82775159]]
|-
|
| ''[[:d:Q15437070|David Isay]]''
| léiritheoir raidió Meiriceánach
| ''[[:d:Q3406651|léiritheoir raidió]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dave_isay dave_isay]
| [[:d:Q15437070|Q15437070]]
|-
| [[Íomhá:David J. Anderson speaking at Keystone in Korea (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235389|David J. Anderson]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q20739288|neurobiologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_anderson david_anderson]
| [[:d:Q5235389|Q5235389]]
|-
|
| ''[[:d:Q124739165|David J. Bier]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q485178|anailísí]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_bier david_bier]
| [[:d:Q124739165|Q124739165]]
|-
|
| ''[[:d:Q5235397|David J. Brenner]]''
|
| ''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_brenner david_brenner]
| [[:d:Q5235397|Q5235397]]
|-
| [[Íomhá:David John Cameron MacKay by David Stern.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q446862|David J. C. MacKay]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q88208585|natural philosopher]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1360 1360]<br/>[https://www.ted.com/speakers/david_mackay david_mackay]
| [[:d:Q446862|Q446862]]
|-
| [[Íomhá:David J. Peterson by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16221516|David J. Peterson]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1206912|language inventor]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_peterson david_peterson]
| [[:d:Q16221516|Q16221516]]
|-
|
| ''[[:d:Q61657085|David J. Wright]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q41674|máistir gréasáin]]''<br/>''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q7621877|straitéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/2004326 2004326]
| [[:d:Q61657085|Q61657085]]
|-
|
| ''[[:d:Q5235901|David Keith]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_keith david_keith]
| [[:d:Q5235901|Q5235901]]
|-
|
| ''[[:d:Q24570636|David Korins]]''
|
| ''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q11613590|theatre designer]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_korins david_korins]
| [[:d:Q24570636|Q24570636]]
|-
| [[Íomhá:David Kwong at NYSM (cropped).gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q16204183|David Kwong]]''
|
| ''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q16157743|crossword creator]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_kwong david_kwong]
| [[:d:Q16204183|Q16204183]]
|-
|
| ''[[:d:Q5236204|David L. Heymann]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_heymann david_heymann]
| [[:d:Q5236204|Q5236204]]
|-
| [[Íomhá:David Lammy Official Cabinet Portrait, September 2025 (cropped)~2.jpg|center|128px]]
| [[David Lammy]]
| polaiteoir Briotanach (rugadh 1972)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1972" | 1972-07-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[an Ghuáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_lammy david_lammy]
| [[:d:Q534727|Q534727]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727546|David Lang]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_lang david_lang]
| [[:d:Q23727546|Q23727546]]
|-
|
| ''[[:d:Q16731592|David Logan]]''
| údar agus ollamh Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_logan david_logan]
| [[:d:Q16731592|Q16731592]]
|-
| [[Íomhá:David M. Kelley in 2026 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1174951|David M. Kelley]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>[[dearadh tionsclaíoch]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_kelley david_kelley]
| [[:d:Q1174951|Q1174951]]
|-
| [[Íomhá:David Macaulay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1134356|David Macaulay]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q1925963|ealaíontóir grafach]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-02<br/>1942-12-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_macaulay david_macaulay]
| [[:d:Q1134356|Q1134356]]
|-
|
| ''[[:d:Q5237283|David McCandless]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_mccandless david_mccandless]
| [[:d:Q5237283|Q5237283]]
|-
| [[Íomhá:David McWilliams.jpg|center|128px]]
| [[David McWilliams]]
| scríbhneoir agus craoltóir Éireannach
| [[eacnamaí]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_mcwilliams david_mcwilliams]
| [[:d:Q3567091|Q3567091]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782406|David Merrill]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_merrill david_merrill]
| [[:d:Q23782406|Q23782406]]
|-
| [[Íomhá:David Miliband in 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272670|David Miliband]]''
| polaiteoir Briotanach (rugadh 1965)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1706722|comhalta taighde]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_miliband david_miliband]
| [[:d:Q272670|Q272670]]
|-
| [[Íomhá:David Perry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1643588|David Perry]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_perry david_perry]
| [[:d:Q1643588|Q1643588]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662636|David Pizarro]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_pizarro david_pizarro]
| [[:d:Q23662636|Q23662636]]
|-
| [[Íomhá:DavidPogueOct10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018632|David Pogue]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q14915627|ceoleolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q1643514|cóiritheoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_pogue david_pogue]
| [[:d:Q3018632|Q3018632]]
|-
| [[Íomhá:DavidPuttnamBAFTA07b.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q335507|David Puttnam]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q47541952|leiritheóir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1941" | 1941-02-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_puttnam david_puttnam]
| [[:d:Q335507|Q335507]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663083|David R. Dow]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/david_r_dow david_r_dow]
| [[:d:Q23663083|Q23663083]]
|-
| [[Íomhá:DavidRLiu2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214492|David R. Liu]]''
| ceimiceoir Meiriceánach
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_liu david_liu]
| [[:d:Q16214492|Q16214492]]
|-
| [[Íomhá:DavidRockwell-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018716|David Rockwell]]''
| ailtire agus dearthóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_rockwell david_rockwell]
| [[:d:Q3018716|Q3018716]]
|-
| [[Íomhá:David Rothkopf Bio Photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1176391|David Rothkopf]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_rothkopf david_rothkopf]
| [[:d:Q1176391|Q1176391]]
|-
| [[Íomhá:David R. Williams of Harvard University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25189761|David Rudyard Williams]]''
|
| [[ollamh]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_r_williams david_r_williams]
| [[:d:Q25189761|Q25189761]]
|-
| [[Íomhá:David S. Rose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239392|David S. Rose]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_s_rose david_s_rose]
| [[:d:Q5239392|Q5239392]]
|-
|
| ''[[:d:Q24054786|David Sedlak]]''
|
| ''[[:d:Q19377727|innealtóir comhshaoil]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_sedlak david_sedlak]
| [[:d:Q24054786|Q24054786]]
|-
| [[Íomhá:David Moinina Sengeh in Boston in 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23728768|David Sengeh]]''
| taighdeoir, Siarra Leon
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[aire rialtais]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Siarra Leon]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_sengeh david_sengeh]
| [[:d:Q23728768|Q23728768]]
|-
| [[Íomhá:Br.David St.Gerold.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q324330|David Steindl-Rast]]''
|
| [[manach]]<br/>''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1617 1617]<br/>[https://www.ted.com/speakers/br_david_steindl_rast br_david_steindl_rast]
| [[:d:Q324330|Q324330]]
|-
| [[Íomhá:David W. Titley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17385810|David Titley]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_titley david_titley]
| [[:d:Q17385810|Q17385810]]
|-
| [[Íomhá:David Wallace-Wells.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61766571|David Wallace-Wells]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_wallace_wells david_wallace_wells]
| [[:d:Q61766571|Q61766571]]
|-
| [[Íomhá:David Wengrow no Fronteiras do Pensamento 2023 em São Paulo (53235359260) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64594136|David Wengrow]]''
|
| [[seandálaí]]<br/>''[[:d:Q17488316|réamhstaraí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_wengrow david_wengrow]
| [[:d:Q64594136|Q64594136]]
|-
| [[Íomhá:David Whyte 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4352814|David Whyte]]''
|
| [[file]]
| data-sort-value="1955" | 1955-11-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/david_whyte david_whyte]
| [[:d:Q4352814|Q4352814]]
|-
| [[Íomhá:Dawn Landes at the Chicago Winery 2015-02-03 21.39.45 (16255005127).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2803858|Dawn Landes]]''
| amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q128124|innealtóir fuaime]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-12-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/2448 2448]<br/>[https://www.ted.com/speakers/dawn_landes dawn_landes]
| [[:d:Q2803858|Q2803858]]
|-
|
| ''[[:d:Q117252368|Dawn Lippert]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/dawn_lippert dawn_lippert]
| [[:d:Q117252368|Q117252368]]
|-
| [[Íomhá:Swami Dayananda Saraswati.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5243052|Dayananda Saraswati]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Réimeas Briotanach|an Réimeas Briotanach]]<br/>[[an India]]<br/>''[[:d:Q1775277|Tiarnas na hIndia]]''
| [https://www.ted.com/speakers/swami_dayananda_saraswati swami_dayananda_saraswati]
| [[:d:Q5243052|Q5243052]]
|-
| [[Íomhá:Dean Kamen visits Team Whiteman 160426-F-TQ704-039 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720457|Dean Kamen]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dean_kamen dean_kamen]
| [[:d:Q720457|Q720457]]
|-
|
| ''[[:d:Q52517772|Dean Lomax]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dean_lomax dean_lomax]
| [[:d:Q52517772|Q52517772]]
|-
| [[Íomhá:DeanOrnishJI1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1181109|Dean Ornish]]''
| dochtúir Meiriceánach
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q2576499|saineolaí cothúcháin]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dr_dean_ornish dr_dean_ornish]
| [[:d:Q1181109|Q1181109]]
|-
| [[Íomhá:Sen. DeAndrea Salvador.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55759657|DeAndrea Salvador]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deandrea_salvador deandrea_salvador]
| [[:d:Q55759657|Q55759657]]
|-
|
| ''[[:d:Q126145794|Deanna Van Buren]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/deanna_van_buren deanna_van_buren]
| [[:d:Q126145794|Q126145794]]
|-
| [[Íomhá:Deb Roy (11881280833).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16875165|Deb Roy]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/deb_roy deb_roy]
| [[:d:Q16875165|Q16875165]]
|-
| [[Íomhá:Debbie Millman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5247974|Debbie Millman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/debbie_millman debbie_millman]
| [[:d:Q5247974|Q5247974]]
|-
| [[Íomhá:Deborah Lipstadt, U.S. Special Envoy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q254798|Deborah Lipstadt]]''
| staraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q17489339|historian of Modern Age]]''<br/>[[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deborah_lipstadt deborah_lipstadt]
| [[:d:Q254798|Q254798]]
|-
| [[Íomhá:Deborah Gordon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2310251|Deborah M. Gordon]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q20650437|myrmecologist]]''<br/>''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deborah_gordon deborah_gordon]
| [[:d:Q2310251|Q2310251]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797192|Deborah Rhodes]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/deborah_rhodes deborah_rhodes]
| [[:d:Q23797192|Q23797192]]
|-
| [[Íomhá:Deborah Scranton 2010 Tribeca Shankbone.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5248376|Deborah Scranton]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/150 150]<br/>[https://www.ted.com/speakers/deborah_scranton deborah_scranton]
| [[:d:Q5248376|Q5248376]]
|-
| [[Íomhá:Deborah Willis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5248410|Deborah Willis]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deborah_willis deborah_willis]
| [[:d:Q5248410|Q5248410]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759731|Debra Jarvis]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/debra_jarvis debra_jarvis]
| [[:d:Q23759731|Q23759731]]
|-
|
| ''[[:d:Q50379261|Deepa Narayan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/deepa_narayan deepa_narayan]
| [[:d:Q50379261|Q50379261]]
|-
|
| ''[[:d:Q114466073|Deepak Shukla]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/deepak-shukla deepak-shukla]
| [[:d:Q114466073|Q114466073]]
|-
| [[Íomhá:Deepika Kurup White House Science Fair.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q17466359|Deepika Kurup]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q48282|scoláire]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-04-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deepika_kurup deepika_kurup]
| [[:d:Q17466359|Q17466359]]
|-
| [[Íomhá:Deeyah Khan 2017 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2741760|Deeyah Khan]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/deeyah_khan deeyah_khan]
| [[:d:Q2741760|Q2741760]]
|-
| [[Íomhá:The Strangeness of Scale at Twitter (13448795183).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23727975|Del Harvey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/del_harvey del_harvey]
| [[:d:Q23727975|Q23727975]]
|-
| [[Íomhá:Demis Hassabis, 2024 Nobel Prize Laureate in Chemistry 7 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3022141|Demis Hassabis]]''
| innealtóir ó an Ríocht Aontaithe
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q10873124|imreoir fichille]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q863368|game programmer]]''<br/>''[[:d:Q15295720|imreoir pócair]]''<br/>''[[:d:Q29169143|eolaí sonraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q58287519|video game developer]]''<br/>''[[:d:Q133253419|fiontraí teicneolaíocht]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/demis_hassabis demis_hassabis]
| [[:d:Q3022141|Q3022141]]
|-
| [[Íomhá:Dutton HandAxe Steve Jurvetson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1187362|Denis Dutton]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/denis_dutton denis_dutton]
| [[:d:Q1187362|Q1187362]]
|-
|
| ''[[:d:Q20090899|Denise L. Herzing]]''
|
| ''[[:d:Q15450044|cetologist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/denise_herzing denise_herzing]
| [[:d:Q20090899|Q20090899]]
|-
| [[Íomhá:2017 02월 22일 MBN Y Forum 2017 (22).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795342|Dennis Hong]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dennis_hong dennis_hong]
| [[:d:Q23795342|Q23795342]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782382|Dennis vanEngelsdorp]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''<br/>''[[:d:Q852389|beachaire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dennis_vanengelsdorp dennis_vanengelsdorp]
| [[:d:Q23782382|Q23782382]]
|-
|
| ''[[:d:Q3023696|Dereck and Beverly Joubert]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/beverly_dereck_joubert beverly_dereck_joubert]
| [[:d:Q3023696|Q3023696]]
|-
| [[Íomhá:Derek Paravicini 20apr08 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3023778|Derek Paravicini]]''
|
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1674 1674]<br/>[https://www.ted.com/speakers/derek_paravicini derek_paravicini]
| [[:d:Q3023778|Q3023778]]
|-
| [[Íomhá:Derek Sivers, November 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5262357|Derek Sivers]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-09-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/derek_sivers derek_sivers]
| [[:d:Q5262357|Q5262357]]
|-
| [[Íomhá:2018-09-17 Derren Brown at Foyles (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449048|Derren Brown]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q16746942|hypnotist]]''<br/>''[[:d:Q1658894|doilfeoir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/derren_brown derren_brown]
| [[:d:Q449048|Q449048]]
|-
| [[Íomhá:Deval Patrick official photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11100|Deval Patrick]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[gobharnóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/deval_patrick deval_patrick]
| [[:d:Q11100|Q11100]]
|-
| [[Íomhá:Devdutt Pattanaik 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5266636|Devdutt Pattanaik]]''
|
| ''[[:d:Q24387326|miotagrafaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/devdutt_pattanaik devdutt_pattanaik]
| [[:d:Q5266636|Q5266636]]
|-
|
| ''[[:d:Q59785700|Dexter Dias]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dexter_dias dexter_dias]
| [[:d:Q59785700|Q59785700]]
|-
|
| ''[[:d:Q63215543|Diana Greene Foster]]''
|
| ''[[:d:Q12360779|déimeagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/diana_greene_foster diana_greene_foster]
| [[:d:Q63215543|Q63215543]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796030|Diana Laufenberg]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/diana_laufenberg diana_laufenberg]
| [[:d:Q23796030|Q23796030]]
|-
| [[Íomhá:Diana Nyad by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5271254|Diana Nyad]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q11313148|scríbhneoir spóirt]]''<br/>''[[:d:Q10843402|snámhóir]]''<br/>''[[:d:Q16278103|imreoir scuaise]]''<br/>''[[:d:Q107932010|long-distance swimmer]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/diana_nyad diana_nyad]
| [[:d:Q5271254|Q5271254]]
|-
|
| ''[[:d:Q5271279|Diana Reiss]]''
| eolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/diana_reiss diana_reiss]
| [[:d:Q5271279|Q5271279]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797204|Diane Benscoter]]''
|
| ''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/diane_benscoter diane_benscoter]
| [[:d:Q23797204|Q23797204]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662554|Diane Kelly]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/diane_kelly diane_kelly]
| [[:d:Q23662554|Q23662554]]
|-
| [[Íomhá:NLN Diane Savino.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5271567|Diane Savino]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/diane_j_savino diane_j_savino]
| [[:d:Q5271567|Q5271567]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796688|Dianna Cohen]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dianna_cohen dianna_cohen]
| [[:d:Q23796688|Q23796688]]
|-
| [[Íomhá:Didier Sornette.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1210578|Didier Sornette]]''
| eolaí Francach
| [[fisiceoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/didier_sornette didier_sornette]
| [[:d:Q1210578|Q1210578]]
|-
|
| ''[[:d:Q17155900|Dilip Ratha]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dilip_ratha dilip_ratha]
| [[:d:Q17155900|Q17155900]]
|-
|
| ''[[:d:Q5277447|Dimitar Sasselov]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[réalteolaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhulgáir]]
| [https://www.ted.com/speakers/dimitar_sasselov dimitar_sasselov]
| [[:d:Q5277447|Q5277447]]
|-
| [[Íomhá:Dina Katabi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15995234|Dina Katabi]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dina_katabi dina_katabi]
| [[:d:Q15995234|Q15995234]]
|-
|
| ''[[:d:Q28976249|Dina Zielinski]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dina_zielinski dina_zielinski]
| [[:d:Q28976249|Q28976249]]
|-
|
| ''[[:d:Q80843138|Dixon Chibanda]]''
|
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dixon_chibanda dixon_chibanda]
| [[:d:Q80843138|Q80843138]]
|-
| [[Íomhá:Francis Kere, 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99416|Diébédo Francis Kéré]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Buircíne Fasó]]
| [https://www.ted.com/speakers/diebedo_francis_kere diebedo_francis_kere]
| [[:d:Q99416|Q99416]]
|-
|
| ''[[:d:Q114338974|DK Osseo-Asare]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dk_osseo_asare dk_osseo_asare]
| [[:d:Q114338974|Q114338974]]
|-
| [[Íomhá:Dolores Huerta (33552046043) (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q468843|Dolores Huerta]]''
|
| ''[[:d:Q15627169|ceardchumannaí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q8359428|gníomhaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dolores_huerta dolores_huerta]
| [[:d:Q468843|Q468843]]
|-
| [[Íomhá:Don Tapscott BW.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984369|Don Tapscott]]''
| fear gnó Ceanadach
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[múinteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/don_tapscott don_tapscott]
| [[:d:Q984369|Q984369]]
|-
| [[Íomhá:DonaldHoffman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769269|Donald Hoffman]]''
|
| ''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''<br/>''[[:d:Q112972705|popular science author]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/donald_hoffman donald_hoffman]
| [[:d:Q23769269|Q23769269]]
|-
| [[Íomhá:Donald Norman at AWF05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92804|Donald Norman]]''
| scoláire Meiriceánach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-12-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/don_norman don_norman]
| [[:d:Q92804|Q92804]]
|-
| [[Íomhá:Donald Sadoway at NTNU (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5295111|Donald Sadoway]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1143 1143]<br/>[https://www.ted.com/speakers/donald_sadoway donald_sadoway]
| [[:d:Q5295111|Q5295111]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712628|Dong Woo Jang]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/dong_woo_jang dong_woo_jang]
| [[:d:Q23712628|Q23712628]]
|-
| [[Íomhá:Donnel Baird - PopTech 2013 - Camden, ME.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115735314|Donnel Baird]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/donnel_baird donnel_baird]
| [[:d:Q115735314|Q115735314]]
|-
| [[Íomhá:Dorie Clark headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101130818|Dorie Clark]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dorie_clark dorie_clark]
| [[:d:Q101130818|Q101130818]]
|-
| [[Íomhá:NBF2024-doris-kearns-goodwin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q442008|Doris Kearns Goodwin]]''
| beathaisnéisí Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/doris_kearns_goodwin doris_kearns_goodwin]
| [[:d:Q442008|Q442008]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662639|Doris Kim Sung]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/doris_kim_sung doris_kim_sung]
| [[:d:Q23662639|Q23662639]]
|-
| [[Íomhá:Dorothy Roberts.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298611|Dorothy Roberts]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dorothy_roberts dorothy_roberts]
| [[:d:Q5298611|Q5298611]]
|-
|
| ''[[:d:Q22114682|Doug Roble]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/doug_roble doug_roble]
| [[:d:Q22114682|Q22114682]]
|-
| [[Íomhá:Douglas adams portrait.jpg|center|128px]]
| [[Douglas Adams]]
| scríbhneoir Sasanach (1952–2001)
| ''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/douglas_adams douglas_adams]
| [[:d:Q42|Q42]]
|-
| [[Íomhá:2023-09-13 Douglas Ruskoff no Fronteiras do Pensamento 2023 em Porto Alegre (53188358494) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q717884|Douglas Rushkoff]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/douglas_rushkoff douglas_rushkoff]
| [[:d:Q717884|Q717884]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Srikumar Rao.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5304404|Dr. Srikumar Rao]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/srikumar_rao srikumar_rao]
| [[:d:Q5304404|Q5304404]]
|-
| [[Íomhá:Dread Scott.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26899216|Dread Scott]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dread_scott dread_scott]
| [[:d:Q26899216|Q26899216]]
|-
|
| ''[[:d:Q5307132|Drew Berry]]''
|
| ''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>''[[:d:Q4915128|eolaí bithleighis]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/drew_berry drew_berry]
| [[:d:Q5307132|Q5307132]]
|-
| [[Íomhá:Drew Curtis 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5307157|Drew Curtis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-02-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/drew_curtis drew_curtis]
| [[:d:Q5307157|Q5307157]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661672|Drew Dudley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/drew_dudley drew_dudley]
| [[:d:Q23661672|Q23661672]]
|-
|
| ''[[:d:Q56964152|Dustin M. Schroeder]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q12094958|geoifisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dustin_schroeder dustin_schroeder]
| [[:d:Q56964152|Q56964152]]
|-
| [[Íomhá:DY portrait edit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5317151|Dustin Yellin]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q21477194|contemporary artist]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-07-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dustin_yellin_1 dustin_yellin_1]
| [[:d:Q5317151|Q5317151]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656142|Dyan deNapoli]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dyan_denapoli dyan_denapoli]
| [[:d:Q23656142|Q23656142]]
|-
|
| ''[[:d:Q106939040|Dyhia Belhabib]]''
|
| ''[[:d:Q16529590|eolaí comhshaoil]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dyhia_belhabib dyhia_belhabib]
| [[:d:Q106939040|Q106939040]]
|-
| [[Íomhá:Welcome to Night Vale in Atlanta (17860741530) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50874748|Dylan Marron]]''
| aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-05-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dylan_marron dylan_marron]
| [[:d:Q50874748|Q50874748]]
|-
| [[Íomhá:Eames Demetrios Keynote - Industrial Designers Society of America Western Conference Keynote.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795632|Eames Demetrios]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eames_demetrios eames_demetrios]
| [[:d:Q23795632|Q23795632]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795453|Eben Bayer]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eben_bayer eben_bayer]
| [[:d:Q23795453|Q23795453]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662606|Ed Gavagan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ed_gavagan ed_gavagan]
| [[:d:Q23662606|Q23662606]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797198|Ed Ulbrich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ed_ulbrich ed_ulbrich]
| [[:d:Q23797198|Q23797198]]
|-
| [[Íomhá:Ed Yong (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3047215|Ed Yong]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ed_yong ed_yong]
| [[:d:Q3047215|Q3047215]]
|-
| [[Íomhá:Eddi Reader2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q443837|Eddi Reader]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/eddi_reader eddi_reader]
| [[:d:Q443837|Q443837]]
|-
| [[Íomhá:Eddie Obeng on ball.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5336369|Eddie Obeng]]''
|
| ''[[:d:Q48072011|business theorist]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/eddie_obeng eddie_obeng]
| [[:d:Q5336369|Q5336369]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727579|Eddy Cartaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eddy_cartaya eddy_cartaya]
| [[:d:Q23727579|Q23727579]]
|-
| [[Íomhá:Edi Rama (2024-02-29).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q316901|Edi Rama]]''
| polaiteoir Albánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>[[ceannaire rialtais]]<br/>''[[:d:Q30185|méara]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-07-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Albáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/edi_rama edi_rama]
| [[:d:Q316901|Q316901]]
|-
| [[Íomhá:Edie thumb 33 ft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5338692|Edith Widder]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/edith_widder edith_widder]
| [[:d:Q5338692|Q5338692]]
|-
|
| ''[[:d:Q115591288|Edsel Salvana]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/edsel_salvana edsel_salvana]
| [[:d:Q115591288|Q115591288]]
|-
| [[Íomhá:Foto oficial de Eduardo Paes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q972007|Eduardo Paes]]''
| polaiteoir Brasaíleach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/mayor_eduardo_paes mayor_eduardo_paes]
| [[:d:Q972007|Q972007]]
|-
| [[Íomhá:Cómo piensa un matemático, Eduardo Sáenz de Cabezón 3 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769256|Eduardo Sáenz de Cabezón]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/eduardo_saenz_de_cabezon eduardo_saenz_de_cabezon]
| [[:d:Q23769256|Q23769256]]
|-
| [[Íomhá:Edward Boyden World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5341974|Edward Boyden]]''
| néareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ed_boyden ed_boyden]
| [[:d:Q5341974|Q5341974]]
|-
| [[Íomhá:Ed Burtynsky (38148537).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q967163|Edward Burtynsky]]''
| grianghrafadóir Ceanadach
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/edward_burtynsky edward_burtynsky]
| [[:d:Q967163|Q967163]]
|-
| [[Íomhá:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Edward Osborne Wilson|Edward O. Wilson]]
| bitheolaí, nádúraí, agus scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''<br/>''[[:d:Q19356916|sochbhitheolaí]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q3745071|scríbhneoir eolaíochta]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q20650437|myrmecologist]]''<br/>''[[:d:Q98544732|bailitheoir eolaíochta]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/e_o_wilson e_o_wilson]
| [[:d:Q211029|Q211029]]
|-
| [[Íomhá:Libreplanet 2016 - Edward Snowden Keynote.png|center|128px]]
| [[Edward Snowden]]
| ríomheolaí agus sceithire Meiriceánach
| ''[[:d:Q327353|riarthóir córais]]''<br/>''[[:d:Q5121444|oifigeach faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q856887|garda slándála]]''<br/>''[[:d:Q26102|sceithire]]''<br/>''[[:d:Q181043|easaontach]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q48772091|intelligence analyst]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/edward_snowden edward_snowden]
| [[:d:Q13424289|Q13424289]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795681|Edward Tenner]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/edward_tenner edward_tenner]
| [[:d:Q23795681|Q23795681]]
|-
| [[Íomhá:Edwidge Danticat by David Shankbone.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q450346|Edwidge Danticat]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q15949613|gearrscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Háítí]]
| [https://www.ted.com/speakers/edwidge_danticat edwidge_danticat]
| [[:d:Q450346|Q450346]]
|-
|
| ''[[:d:Q104157816|Efosa Ojomo]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/efosa_ojomo efosa_ojomo]
| [[:d:Q104157816|Q104157816]]
|-
|
| ''[[:d:Q23691666|Einstein]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/einstein_the_parrot einstein_the_parrot]
| [[:d:Q23691666|Q23691666]]
|-
| [[Íomhá:EL Seed (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12955922|eL Seed]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Túinéis]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/el_seed el_seed]
| [[:d:Q12955922|Q12955922]]
|-
| [[Íomhá:Elaine Morgan in 1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449734|Elaine Morgan]]''
| scríbhneoir Breatnach
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q114919269|television staff]]''<br/>''[[:d:Q34074720|feimineach]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-11-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]]
| [https://www.ted.com/speakers/elaine_morgan elaine_morgan]
| [[:d:Q449734|Q449734]]
|-
| [[Íomhá:Dr Eleanor Longden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23712765|Eleanor Longden]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/eleanor_longden eleanor_longden]
| [[:d:Q23712765|Q23712765]]
|-
| [[Íomhá:Eleni Myrivili 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107467003|Eleni Myrivili]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1757008|stiúrthóir cúnta]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghréig]]
| [https://www.ted.com/speakers/eleni_myrivili eleni_myrivili]
| [[:d:Q107467003|Q107467003]]
|-
| [[Íomhá:Dr Eleni Gabre-Madhin.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050741|Eleni Zaude Gabre-Madhin]]''
| eacnamaí Aetópach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Aetóip]]
| [https://www.ted.com/speakers/eleni_gabre_madhin eleni_gabre_madhin]
| [[:d:Q3050741|Q3050741]]
|-
| [[Íomhá:אלי ביר איחוד הצלה.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214344|Eli Beer]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/eli_beer eli_beer]
| [[:d:Q16214344|Q16214344]]
|-
| [[Íomhá:EliPariser.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1328841|Eli Pariser]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eli_pariser eli_pariser]
| [[:d:Q1328841|Q1328841]]
|-
| [[Íomhá:Eliezer Yudkowsky, Stanford 2006 (square crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q704195|Eliezer Yudkowsky]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eliezer_yudkowsky eliezer_yudkowsky]
| [[:d:Q704195|Q704195]]
|-
| [[Íomhá:Elif Şafak at Ed Book Fest 26 01.jpg|center|128px]]
| [[Elif Shafak|Elif Şafak]]
| scríbhneoir Turcach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/elif_shafak elif_shafak]
| [[:d:Q270739|Q270739]]
|-
| [[Íomhá:Elise LeGrow at Roy Thomson Hall - 2017 (36530356835).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361673|Elise LeGrow]]''
| amhránaí Ceanadach
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/elise_legrow elise_legrow]
| [[:d:Q5361673|Q5361673]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q26321|Elizabeth Blackburn]]''
| bitheolaí ó an Astráil
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_blackburn elizabeth_blackburn]
| [[:d:Q26321|Q26321]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Wayne 2018 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48720234|Elizabeth C. Wayne]]''
|
| ''[[:d:Q19902880|innealtóir bithleighis]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_wayne elizabeth_wayne]
| [[:d:Q48720234|Q48720234]]
|-
|
| ''[[:d:Q5362609|Elizabeth Coleman]]''
| riarthóir acadúil Meiriceánach
| ''[[:d:Q21281706|riarthóir acadúla]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/liz_coleman liz_coleman]
| [[:d:Q5362609|Q5362609]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Diller.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1225543|Elizabeth Diller]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_diller elizabeth_diller]
| [[:d:Q1225543|Q1225543]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Dunn PopTech 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75040175|Elizabeth Dunn]]''
|
| [[síceolaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977-11-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_dunn elizabeth_dunn]
| [[:d:Q75040175|Q75040175]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Gilbert at TED.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q231424|Elizabeth Gilbert]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_gilbert elizabeth_gilbert]
| [[:d:Q231424|Q231424]]
|-
|
| ''[[:d:Q100304748|Elizabeth Howell]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_howell elizabeth_howell]
| [[:d:Q100304748|Q100304748]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Kapuʻuwailani Lindsey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5363053|Elizabeth Kapu'uwailani Lindsey]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q18581305|iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1956" | 1956-04-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lindsey elizabeth_lindsey]
| [[:d:Q5363053|Q5363053]]
|-
|
| ''[[:d:Q18155703|Elizabeth Lesser]]''
|
| ''[[:d:Q185196|cnáimhseach]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lesser elizabeth_lesser]
| [[:d:Q18155703|Q18155703]]
|-
|
| ''[[:d:Q24040890|Elizabeth Lev]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lev elizabeth_lev]
| [[:d:Q24040890|Q24040890]]
|-
| [[Íomhá:Elizabeth Loftus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262154|Elizabeth Loftus]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q93068487|forensic psychologist]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_loftus elizabeth_loftus]
| [[:d:Q262154|Q262154]]
|-
|
| ''[[:d:Q18913035|Elizabeth Murchison]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oinceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_murchison elizabeth_murchison]
| [[:d:Q18913035|Q18913035]]
|-
| [[Íomhá:EPhoto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23782690|Elizabeth Nyamayaro]]''
| eolaí polaitíochta
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>[[taidhleoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSiombáib]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_nyamayaro elizabeth_nyamayaro]
| [[:d:Q23782690|Q23782690]]
|-
|
| ''[[:d:Q17916880|Elizabeth P. Turtle]]''
|
| ''[[:d:Q16742203|pláinéadeolaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_turtle elizabeth_turtle]
| [[:d:Q17916880|Q17916880]]
|-
| [[Íomhá:ElizabethPisaniAtQEDcon2014-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5363352|Elizabeth Pisani]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_pisani elizabeth_pisani]
| [[:d:Q5363352|Q5363352]]
|-
| [[Íomhá:Ella al shamahi 2016 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65682598|Ella Al-Shamahi]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1985" | 1980s
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ella_al_shamahi ella_al_shamahi]
| [[:d:Q65682598|Q65682598]]
|-
| [[Íomhá:Ellen 't Hoen, at UNITAID Market Forum, April 7, 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5364710|Ellen 't Hoen]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_t_hoen ellen_t_hoen]
| [[:d:Q5364710|Q5364710]]
|-
|
| ''[[:d:Q115655693|Ellen Agler]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_agler ellen_agler]
| [[:d:Q115655693|Q115655693]]
|-
| [[Íomhá:Ellen Dunham-Jones (6931479086) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23796172|Ellen Dunham-Jones]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_dunham_jones ellen_dunham_jones]
| [[:d:Q23796172|Q23796172]]
|-
|
| ''[[:d:Q5364858|Ellen Gustafson]]''
| bean ghnó Mheiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_gustafson ellen_gustafson]
| [[:d:Q5364858|Q5364858]]
|-
| [[Íomhá:12 6 2022 Breaking the Barriers of Entry for Women Leaders in Africa (52577486307) (Ellen Johnson-Sirleaf).jpg|center|128px]]
| [[Ellen Johnson Sirleaf]]
| polaiteoir ó an Libéir
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1938" | 1938-10-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Libéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_johnson_sirleaf ellen_johnson_sirleaf]
| [[:d:Q43179|Q43179]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662797|Ellen Jorgensen]]''
|
| [[bitheolaí]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_jorgensen ellen_jorgensen]
| [[:d:Q23662797|Q23662797]]
|-
| [[Íomhá:Ellen MacArthur, 2010 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ellen MacArthur]]
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q254651|loingseoir]]''<br/>''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q476246|mairnéalach]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_macarthur ellen_macarthur]
| [[:d:Q262259|Q262259]]
|-
|
| ''[[:d:Q78906351|Ellen Støkken Dahl]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/ellen_stokken_dahl ellen_stokken_dahl]
| [[:d:Q78906351|Q78906351]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784323|Elliot Krane]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/elliot_krane elliot_krane]
| [[:d:Q23784323|Q23784323]]
|-
| [[Íomhá:Elon Musk (54816836217) (cropped 2) (b).jpg|center|128px]]
| [[Elon Musk]]
| fear gnó Meiriceánach (rugadh 1971)
| ''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q212238|státseirbhíseach]]''<br/>''[[:d:Q133253419|fiontraí teicneolaíocht]]''<br/>''[[:d:Q11481802|aisteoir athghuthaithe]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]<br/>[[Ceanada]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elon_musk elon_musk]
| [[:d:Q317521|Q317521]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760249|Elora Hardy]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Indinéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/elora_hardy elora_hardy]
| [[:d:Q23760249|Q23760249]]
|-
| [[Íomhá:Elyn Saks at Yale Law School.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5368497|Elyn Saks]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elyn_saks elyn_saks]
| [[:d:Q5368497|Q5368497]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759555|Eman Mohammed]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stát na Palaistíne]]
| [https://www.ted.com/speakers/eman_mohammed eman_mohammed]
| [[:d:Q23759555|Q23759555]]
|-
| [[Íomhá:Emeli Sandé September 2014.jpg|center|128px]]
| [[Emeli Sandé]]
| amhránaí Albanach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q822146|liriceoir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q102277154|pop musician]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/emeli_sande emeli_sande]
| [[:d:Q470429|Q470429]]
|-
| [[Íomhá:Emiliano Salinas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8263870|Emiliano Salinas]]''
|
| ''[[:d:Q1416279|anailísí airgeadais]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/emiliano_salinas emiliano_salinas]
| [[:d:Q8263870|Q8263870]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782719|Emilie Wapnick]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emilie_wapnick emilie_wapnick]
| [[:d:Q23782719|Q23782719]]
|-
|
| ''[[:d:Q57024600|Emily A. Grubert]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_grubert emily_grubert]
| [[:d:Q57024600|Q57024600]]
|-
| [[Íomhá:Emily Balcetis in 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23768714|Emily Balcetis]]''
|
| ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_balcetis emily_balcetis]
| [[:d:Q23768714|Q23768714]]
|-
|
| ''[[:d:Q106452648|Emily Esfahani Smith]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_esfahani_smith emily_esfahani_smith]
| [[:d:Q106452648|Q106452648]]
|-
|
| ''[[:d:Q57037547|Emily F Rothman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_rothman emily_rothman]
| [[:d:Q57037547|Q57037547]]
|-
| [[Íomhá:EmilyKingAtDougFir2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13562073|Emily King]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emily_king emily_king]
| [[:d:Q13562073|Q13562073]]
|-
|
| ''[[:d:Q105702342|Emily Leproust]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_leproust emily_leproust]
| [[:d:Q105702342|Q105702342]]
|-
|
| ''[[:d:Q24851691|Emily Levesque]]''
| réaltfhisiceoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emily_levesque emily_levesque]
| [[:d:Q24851691|Q24851691]]
|-
|
| ''[[:d:Q4260929|Emily Levine]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q12406482|greannóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emily_levine emily_levine]
| [[:d:Q4260929|Q4260929]]
|-
|
| ''[[:d:Q106860592|Emily Nagoski]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q26831130|oide saoil]]''<br/>''[[:d:Q2920595|gnéaseolaí]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emily_nagoski emily_nagoski]
| [[:d:Q106860592|Q106860592]]
|-
| [[Íomhá:ECB COVID-19 Webinar Series Emily Oster 54m40s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5372306|Emily Oster]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emily_oster emily_oster]
| [[:d:Q5372306|Q5372306]]
|-
| [[Íomhá:Emily Pilloton - PopTech 2009 - Camden, ME.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795673|Emily Pilloton]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emily_pilloton emily_pilloton]
| [[:d:Q23795673|Q23795673]]
|-
| [[Íomhá:Emma Teeling for The Story of Your Stuff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21392291|Emma C. Teeling]]''
| míoleolaí Éireannach
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/emma_teeling emma_teeling]
| [[:d:Q21392291|Q21392291]]
|-
| [[Íomhá:Emma Hart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61741269|Emma Hart]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/emma_hart emma_hart]
| [[:d:Q61741269|Q61741269]]
|-
|
| ''[[:d:Q19662329|Emma Marris]]''
|
| ''[[:d:Q3745071|scríbhneoir eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emma_marris emma_marris]
| [[:d:Q19662329|Q19662329]]
|-
|
| ''[[:d:Q80226037|Emma Nehrenheim]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/emma_nehrenheim emma_nehrenheim]
| [[:d:Q80226037|Q80226037]]
|-
|
| ''[[:d:Q19986788|Emma R. Schachner]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emma_schachner emma_schachner]
| [[:d:Q19986788|Q19986788]]
|-
| [[Íomhá:Emmanuel Acho.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3724672|Emmanuel Acho]]''
| peileadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q19204627|imreoir peile Meiriceánaí]]''<br/>''[[:d:Q7579803|sports analyst]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-11-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emmanuel_acho emmanuel_acho]
| [[:d:Q3724672|Q3724672]]
|-
| [[Íomhá:Emmanuel Jal (152417).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1338331|Emmanuel Jal]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|rapálaí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSúdáin]]<br/>[[an tSúdáin Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/emmanuel_jal emmanuel_jal]
| [[:d:Q1338331|Q1338331]]
|-
| [[Íomhá:Web Summit 2018 - Contentmakers - Day 2, November 7 SM7 9280 (45715722382).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5373565|Emmett Shear]]''
| duine gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/emmett_shear emmett_shear]
| [[:d:Q5373565|Q5373565]]
|-
| [[Íomhá:Emi Mahmoud Islamic Poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26702742|Emtithal Mahmoud]]''
| file Súdánach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSúdáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/emtithal_mahmoud emtithal_mahmoud]
| [[:d:Q26702742|Q26702742]]
|-
|
| ''[[:d:Q5379508|Enric Sala]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/enric_sala enric_sala]
| [[:d:Q5379508|Q5379508]]
|-
|
| ''[[:d:Q89654407|Enrico Ramirez-Ruiz]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/enrico_ramirez_ruiz enrico_ramirez_ruiz]
| [[:d:Q89654407|Q89654407]]
|-
| [[Íomhá:Enrique Peñalosa no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre (7417396154).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q989831|Enrique Peñalosa]]''
| polaiteoir Colómach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q30185|méara]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Cholóim]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/enrique_penalosa enrique_penalosa]
| [[:d:Q989831|Q989831]]
|-
| [[Íomhá:Erez Lieberman Aiden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5385746|Erez Lieberman Aiden]]''
| eolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/erez_lieberman_aiden erez_lieberman_aiden]
| [[:d:Q5385746|Q5385746]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795686|Eric Berlow]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_berlow eric_berlow]
| [[:d:Q23795686|Q23795686]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797191|Eric Dishman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eric_dishman eric_dishman]
| [[:d:Q23797191|Q23797191]]
|-
|
| ''[[:d:Q111240404|Eric Dyer]]''
|
| ''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_dyer eric_dyer]
| [[:d:Q111240404|Q111240404]]
|-
| [[Íomhá:Eric Garcetti official mayoral portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386557|Eric Garcetti]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q30185|méara]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_garcetti eric_garcetti]
| [[:d:Q5386557|Q5386557]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783074|Eric Giler]]''
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eric_giler eric_giler]
| [[:d:Q23783074|Q23783074]]
|-
|
| ''[[:d:Q976346|Eric Haseltine]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>''[[:d:Q48772091|intelligence analyst]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_haseltine eric_haseltine]
| [[:d:Q976346|Q976346]]
|-
|
| ''[[:d:Q107663251|Eric Hirshberg]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eric_hirshberg eric_hirshberg]
| [[:d:Q107663251|Q107663251]]
|-
| [[Íomhá:Eric Lewis-33.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386963|Eric Lewis]]''
|
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_lewis eric_lewis]
| [[:d:Q5386963|Q5386963]]
|-
| [[Íomhá:Eric Liu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386981|Eric Liu]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_liu eric_liu]
| [[:d:Q5386981|Q5386981]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785222|Eric Mead]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eric_mead eric_mead]
| [[:d:Q23785222|Q23785222]]
|-
| [[Íomhá:Eric Yuan The Grove 2021 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44870909|Eric S. Yuan]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_s_yuan eric_s_yuan]
| [[:d:Q44870909|Q44870909]]
|-
| [[Íomhá:Eric Topol in 2026 A.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5387640|Eric Topol]]''
| cairdeolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q3264451|cairdeolaí]]''<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_topol eric_topol]
| [[:d:Q5387640|Q5387640]]
|-
| [[Íomhá:Manhatta author at NYBG 2022 jeh (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5387689|Eric W. Sanderson]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_sanderson eric_sanderson]
| [[:d:Q5387689|Q5387689]]
|-
| [[Íomhá:Eric Whitacre.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q726206|Eric Whitacre]]''
| cumadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q14915627|ceoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q1076502|stiúrthóir cóir]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_whitacre eric_whitacre]
| [[:d:Q726206|Q726206]]
|-
| [[Íomhá:EricXunLi2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18653772|Eric X. Li]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/eric_x_li eric_x_li]
| [[:d:Q18653772|Q18653772]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662179|Erica Frenkel]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/1216 1216]<br/>[https://www.ted.com/speakers/erica_frenkel erica_frenkel]
| [[:d:Q23662179|Q23662179]]
|-
| [[Íomhá:Erik Brynjolfsson at MIT Sloan CIO Symposium 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5388515|Erik Brynjolfsson]]''
| scoláire Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1486 1486]<br/>[https://www.ted.com/speakers/erik_brynjolfsson erik_brynjolfsson]
| [[:d:Q5388515|Q5388515]]
|-
| [[Íomhá:Erik Hersman PopTech 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5388622|Erik Hersman]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/erik_hersman erik_hersman]
| [[:d:Q5388622|Q5388622]]
|-
| [[Íomhá:Erik Johansson portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18353878|Erik Johansson]]''
| ealaíontóir Sualannach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/erik_johannson erik_johannson]
| [[:d:Q18353878|Q18353878]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671001|Erik Schlangen]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q13582652|innealtóir sibhialta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/erik_schlangen erik_schlangen]
| [[:d:Q23671001|Q23671001]]
|-
|
| ''[[:d:Q28501534|Erika Bachiochi]]''
|
| ''[[:d:Q16012028|scoláire dlí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/erika_bachiochi erika_bachiochi]
| [[:d:Q28501534|Q28501534]]
|-
|
| ''[[:d:Q92949328|Erika Cheung]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/erika_cheung erika_cheung]
| [[:d:Q92949328|Q92949328]]
|-
| [[Íomhá:Erikahamden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61019127|Erika T. Hamden]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/erika_hamden erika_hamden]
| [[:d:Q61019127|Q61019127]]
|-
| [[Íomhá:Erin McKean.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2559665|Erin McKean]]''
|
| ''[[:d:Q14972848|foclóirí]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/erin_mckean erin_mckean]
| [[:d:Q2559665|Q2559665]]
|-
|
| ''[[:d:Q57265823|Ermias Kebreab]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ermias_kebreab ermias_kebreab]
| [[:d:Q57265823|Q57265823]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760623|Ernest Madu]]''
|
| ''[[:d:Q3264451|cairdeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ernest_madu ernest_madu]
| [[:d:Q23760623|Q23760623]]
|-
| [[Íomhá:Ernesto Sirolli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662694|Ernesto Sirolli]]''
|
|
| data-sort-value="1950" | 1950-09-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/ernesto_sirolli ernesto_sirolli]
| [[:d:Q23662694|Q23662694]]
|-
| [[Íomhá:Erricka Bridgeford (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47003561|Erricka Bridgeford]]''
| gníomhaí
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-10-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/erricka_bridgeford erricka_bridgeford]
| [[:d:Q47003561|Q47003561]]
|-
| [[Íomhá:Es Devlin in Studio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5396618|Es Devlin]]''
|
| ''[[:d:Q1323191|dearthóir feisteas]]''<br/>''[[:d:Q11613590|theatre designer]]''<br/>''[[:d:Q2962070|dearthóir léiriúchán]]''<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-24<br/>1971-09-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/es_devlin es_devlin]
| [[:d:Q5396618|Q5396618]]
|-
| [[Íomhá:Esta Soler Headshot North Porch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22703937|Esta Soler]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/esta_soler esta_soler]
| [[:d:Q22703937|Q22703937]]
|-
| [[Íomhá:Esther Duflo - Pop!Tech 2009 - 001 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q434509|Esther Duflo]]''
| eacnamaí Francach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-10-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/esther_duflo esther_duflo]
| [[:d:Q434509|Q434509]]
|-
| [[Íomhá:Esther Choo at Medicine 2.0'12 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40100759|Esther K. Choo]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q336641|emergency physician]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/esther_choo esther_choo]
| [[:d:Q40100759|Q40100759]]
|-
| [[Íomhá:Esther Perel 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17388335|Esther Perel]]''
|
| ''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>''[[:d:Q16614000|sex therapist]]''<br/>''[[:d:Q6001194|comhairleoir póstaí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/esther_perel esther_perel]
| [[:d:Q17388335|Q17388335]]
|-
| [[Íomhá:Ethan Hawke at the 2025 Berlin International Film Festival-67055.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q484615|Ethan Hawke]]''
| aisteoir agus scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-11-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ethan_hawke ethan_hawke]
| [[:d:Q484615|Q484615]]
|-
|
| ''[[:d:Q61980065|Ethan Lindenberger]]''
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ethan_lindenberger ethan_lindenberger]
| [[:d:Q61980065|Q61980065]]
|-
| [[Íomhá:Ethan A. Nadelmann - World Economic Forum on Latin America.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5402967|Ethan Nadelmann]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/2032 2032]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ethan_nadelmann ethan_nadelmann]
| [[:d:Q5402967|Q5402967]]
|-
| [[Íomhá:Ethan Zuckerman (48278826342) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4451591|Ethan Zuckerman]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ethan_zuckerman ethan_zuckerman]
| [[:d:Q4451591|Q4451591]]
|-
|
| ''[[:d:Q5403061|ETHEL]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ethel ethel]
| [[:d:Q5403061|Q5403061]]
|-
| [[Íomhá:EugeniaCheng PhiBetaKappa EnLightningTalksChicago2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20831455|Eugenia Cheng]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/eugenia_cheng eugenia_cheng]
| [[:d:Q20831455|Q20831455]]
|-
|
| ''[[:d:Q433087|Euna Lee]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/euna_lee euna_lee]
| [[:d:Q433087|Q433087]]
|-
| [[Íomhá:Euvin Naidoo - World Economic Forum on Africa 2012 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5414626|Euvin Naidoo]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/euvin_naidoo euvin_naidoo]
| [[:d:Q5414626|Q5414626]]
|-
| [[Íomhá:Eva Galperin 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35746033|Eva Galperin]]''
|
| ''[[:d:Q327353|riarthóir córais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eva_galperin eva_galperin]
| [[:d:Q35746033|Q35746033]]
|-
| [[Íomhá:Eva Vertes in 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415201|Eva Vertes George]]''
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eva_vertes eva_vertes]
| [[:d:Q5415201|Q5415201]]
|-
| [[Íomhá:Eva Zeisel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q216141|Eva Zeisel]]''
| ealaíontóir Ungárach
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q7541856|criadóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-11-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ungáir]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eva_zeisel eva_zeisel]
| [[:d:Q216141|Q216141]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783431|Evan Grant]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/evan_grant evan_grant]
| [[:d:Q23783431|Q23783431]]
|-
| [[Íomhá:Ev Williams (15527604887).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561960|Evan Williams]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/evan_williams evan_williams]
| [[:d:Q561960|Q561960]]
|-
| [[Íomhá:Eve Ensler at a Hudson Union Society event in March 2011 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2086841|Eve Ensler]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/eve_ensler eve_ensler]
| [[:d:Q2086841|Q2086841]]
|-
| [[Íomhá:Evelyn-glennie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q239275|Evelyn Glennie]]''
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''<br/>''[[:d:Q386854|drumadóir]]''<br/>''[[:d:Q12795793|seinnteoir mairimbe]]''<br/>''[[:d:Q66370835|xylophonist]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/evelyn_glennie evelyn_glennie]
| [[:d:Q239275|Q239275]]
|-
| [[Íomhá:Wer kann die neue Zukunft machen? (17333061348).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93054|Evgeny Morozov]]''
| scríbhneoir agus léirmheastóir Bealarúiseach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhealarúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/evgeny_morozov evgeny_morozov]
| [[:d:Q93054|Q93054]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784493|Eythor Bender]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/eythor_bender eythor_bender]
| [[:d:Q23784493|Q23784493]]
|-
| [[Íomhá:NEXT14 Day 2, NEXT Conference, Germany (13935053809).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23796639|Fabian Hemmert]]''
|
| ''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/fabian_hemmert fabian_hemmert]
| [[:d:Q23796639|Q23796639]]
|-
|
| ''[[:d:Q16223327|Fabian Oefner]]''
| ealaíontóir Eilvéiseach
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/fabian_oefner fabian_oefner]
| [[:d:Q16223327|Q16223327]]
|-
| [[Íomhá:TEDxBrooklyn - Fabien Cousteau (5173719132).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5427748|Fabien Cousteau]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/fabien_cousteau fabien_cousteau]
| [[:d:Q5427748|Q5427748]]
|-
| [[Íomhá:Fadi-chehade-toronto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q536854|Fadi Chehadé]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Liobáin]]<br/>[[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/fadi_chehade fadi_chehade]
| [[:d:Q536854|Q536854]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670985|Fahad Al-Attiya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Catar]]
| [https://www.ted.com/speakers/fahad_al_attiya fahad_al_attiya]
| [[:d:Q23670985|Q23670985]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662658|Faith Jegede]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/faith_jegede faith_jegede]
| [[:d:Q23662658|Q23662658]]
|-
|
| ''[[:d:Q21259711|Faith Osier]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/faith_osier faith_osier]
| [[:d:Q21259711|Q21259711]]
|-
|
| ''[[:d:Q120416183|Fallon R Goodman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/dr_fallon_goodman_TEDxUSF20210903-46260 dr_fallon_goodman_TEDxUSF20210903-46260]
| [[:d:Q120416183|Q120416183]]
|-
| [[Íomhá:Fareed Zakaria World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333425|Fareed Zakaria]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q17342450|editorial columnist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q589298|príomheagarthóir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/fareed_zakaria fareed_zakaria]
| [[:d:Q333425|Q333425]]
|-
| [[Íomhá:Farida Nabourema (103909).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54362908|Farida Nabourema]]''
| gníomhaí cearta daonna Tógalannach
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-04-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Tóga]]
| [https://www.ted.com/speakers/farida_nabourema farida_nabourema]
| [[:d:Q54362908|Q54362908]]
|-
|
| ''[[:d:Q5435347|Farish A. Noor]]''
| eolaí polaitíochta Malaeisiach
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Mhalaeisia]]
| [https://www.ted.com/speakers/farish_ahmad_noor farish_ahmad_noor]
| [[:d:Q5435347|Q5435347]]
|-
|
| ''[[:d:Q42791593|Fatima AlZahra'a Alatraktchi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/fatima_alzahra_a_alatraktchi fatima_alzahra_a_alatraktchi]
| [[:d:Q42791593|Q42791593]]
|-
|
| ''[[:d:Q108292525|Fehinti Balogun]]''
|
| [[aisteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/fehinti_balogun fehinti_balogun]
| [[:d:Q108292525|Q108292525]]
|-
| [[Íomhá:Fei-Fei Li at AI for Good 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18686107|Fei-Fei Li]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976-07-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/fei_fei_li fei_fei_li]
| [[:d:Q18686107|Q18686107]]
|-
| [[Íomhá:Imam Feisal Abdul Rauf (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5441577|Feisal Abdul Rauf]]''
|
| [[iomám]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/imam_feisal_abdul_rauf imam_feisal_abdul_rauf]
| [[:d:Q5441577|Q5441577]]
|-
|
| ''[[:d:Q5442186|Felix Dennis]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/felix_dennis felix_dennis]
| [[:d:Q5442186|Q5442186]]
|-
| [[Íomhá:Femi Oke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5442799|Femi Oke]]''
| iriseoir agus láithreoir teilifíse Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q135301631|craoltóir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/femi_oke femi_oke]
| [[:d:Q5442799|Q5442799]]
|-
|
| ''[[:d:Q28811045|Feras Fayyad]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSiria]]
| [https://www.ted.com/speakers/feras_fayyad feras_fayyad]
| [[:d:Q28811045|Q28811045]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783216|Fields Wicker-Miurin]]''
|
| ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/fields_wicker_miurin fields_wicker_miurin]
| [[:d:Q23783216|Q23783216]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784380|Fiorenzo Omenetto]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/fiorenzo_omenetto fiorenzo_omenetto]
| [[:d:Q23784380|Q23784380]]
|-
|
| ''[[:d:Q42562201|Floyd E Romesberg]]''
|
| ''[[:d:Q864835|biteicneolaí]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/floyd_romesberg floyd_romesberg]
| [[:d:Q42562201|Q42562201]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782707|Frances Larson]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/frances_larson frances_larson]
| [[:d:Q23782707|Q23782707]]
|-
|
| ''[[:d:Q59649465|Frances S. Chance]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/frances_s_chance frances_s_chance]
| [[:d:Q59649465|Q59649465]]
|-
|
| ''[[:d:Q39260921|Frances X. Frei]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/frances_frei frances_frei]
| [[:d:Q39260921|Q39260921]]
|-
| [[Íomhá:Franlacma.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104076874|Francesca Hogi]]''
|
| ''[[:d:Q27658988|rannpháirtí i gclár teilifíse réaltachta]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/francesca_hogi francesca_hogi]
| [[:d:Q104076874|Q104076874]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783036|Francesco Sauro]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q16742175|uaimheolaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/2667 2667]<br/>[https://www.ted.com/speakers/francesco_sauro francesco_sauro]
| [[:d:Q23783036|Q23783036]]
|-
| [[Íomhá:Francis Colloins in 2026 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336658|Francis Collins]]''
| fisiceoir, Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q63006874|human geneticist]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/francis_collins francis_collins]
| [[:d:Q336658|Q336658]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759562|Francis de los Reyes]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/francis_de_los_reyes francis_de_los_reyes]
| [[:d:Q23759562|Q23759562]]
|-
|
| ''[[:d:Q28817248|Francisca Mutapi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSiombáib]]
| [https://www.ted.com/speakers/francisca_mutapi francisca_mutapi]
| [[:d:Q28817248|Q28817248]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769571|Franco Sacchi]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/franco_sacchi franco_sacchi]
| [[:d:Q23769571|Q23769571]]
|-
| [[Íomhá:Frank Gehry, Viljo Revell Centenary reception, 2010 (S2311 fl2969 it0089) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Frank Gehry]]
| ailtire Ceanadach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q11455387|dearthóir troscáin]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q2519376|dearthóir seodra]]''<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/frank_gehry frank_gehry]
| [[:d:Q180374|Q180374]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657144|Frank Warren]]''
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/frank_warren frank_warren]
| [[:d:Q23657144|Q23657144]]
|-
| [[Íomhá:Franklin Leonard for Mercer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16499779|Franklin Leonard]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/franklin_leonard franklin_leonard]
| [[:d:Q16499779|Q16499779]]
|-
| [[Íomhá:Frans de Waal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303350|Frans de Waal]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16825962|eolaí príomhach]]''<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/frans_de_waal frans_de_waal]
| [[:d:Q303350|Q303350]]
|-
| [[Íomhá:Frans Lanting; September 13, 2006; Ittoqqortoormiit, Greenland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q722227|Frans Lanting]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/frans_lanting frans_lanting]
| [[:d:Q722227|Q722227]]
|-
|
| ''[[:d:Q19787217|Franz Freudenthal]]''
| dochtúir Bolavach
| [[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bholaiv]]
| [https://www.ted.com/speakers/franz_freudenthal franz_freudenthal]
| [[:d:Q19787217|Q19787217]]
|-
| [[Íomhá:Françoise Mouly.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q941550|Françoise Mouly]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1111648|colorist]]''<br/>''[[:d:Q706364|stiúrthóir ealaíne]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-10-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/francoise_mouly francoise_mouly]
| [[:d:Q941550|Q941550]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769264|Fred Jansen]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/fred_jansen fred_jansen]
| [[:d:Q23769264|Q23769264]]
|-
| [[Íomhá:The Global Energy Context Fred Krupp talks (8417459670).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5495700|Fred Krupp]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/fred_krupp fred_krupp]
| [[:d:Q5495700|Q5495700]]
|-
| [[Íomhá:Fred Swaniker - PopTech 2015 - Camden, Maine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16216114|Fred Swaniker]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/fred_swaniker fred_swaniker]
| [[:d:Q16216114|Q16216114]]
|-
| [[Íomhá:Frédéric Kaplan (3330993703).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23714153|Frederic Kaplan]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-06-23<br/>1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/frederic_kaplan frederic_kaplan]
| [[:d:Q23714153|Q23714153]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785270|Frederick Balagadde]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/frederick_balagadde frederick_balagadde]
| [[:d:Q23785270|Q23785270]]
|-
| [[Íomhá:Fredros Okumu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49675220|Fredros O Okumu]]''
| taighdeoir
| ''[[:d:Q12773412|seadeolaí]]''<br/>''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/fredros_okumu fredros_okumu]
| [[:d:Q49675220|Q49675220]]
|-
|
| ''[[:d:Q5499597|Fredy Peccerelli]]''
| antraipeolaí Guatamalach
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Guatamala]]
| [https://www.ted.com/speakers/fredy_peccerelli fredy_peccerelli]
| [[:d:Q5499597|Q5499597]]
|-
| [[Íomhá:Freeman Hrabowski 2012 Shankbone.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5500990|Freeman A. Hrabowski III]]''
| riarthóir acadúil Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q4376769|uachtarán ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/freeman_hrabowski freeman_hrabowski]
| [[:d:Q5500990|Q5500990]]
|-
| [[Íomhá:Freeman Dyson (2005).jpg|center|128px]]
| [[Freeman John Dyson|Freeman Dyson]]
| fisiceoir agus matamaiticeoir Sasanach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q16742096|eolaí núicléach]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-12-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/freeman_dyson freeman_dyson]
| [[:d:Q153717|Q153717]]
|-
|
| ''[[:d:Q26915346|Freeman Shen]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/freeman_h_shen freeman_h_shen]
| [[:d:Q26915346|Q26915346]]
|-
| [[Íomhá:GT Bynum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25040837|G. T. Bynum]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q11986654|brústocaire]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/g_t_bynum g_t_bynum]
| [[:d:Q25040837|Q25040837]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797774|Gabby Giffords and Mark Kelly]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/mark_kelly_and_gabby_giffords mark_kelly_and_gabby_giffords]
| [[:d:Q23797774|Q23797774]]
|-
|
| ''[[:d:Q52106895|Gabby Rivera]]''
|
| ''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gabby_rivera gabby_rivera]
| [[:d:Q52106895|Q52106895]]
|-
|
| ''[[:d:Q16727388|Gabe Barcia-Colombo]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1388 1388]<br/>[https://www.ted.com/speakers/gabriel_barcia_colombo gabriel_barcia_colombo]
| [[:d:Q16727388|Q16727388]]
|-
| [[Íomhá:TNW Con EU15- Gabe Zichermann -1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214845|Gabe Zichermann]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/1107 1107]<br/>[https://www.ted.com/speakers/gabe_zichermann gabe_zichermann]
| [[:d:Q16214845|Q16214845]]
|-
| [[Íomhá:“Astronomía con ondas Gravitacionales” (43603989761).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16843449|Gabriela González]]''
| fisiceoir Airgintíneach
| [[réalteolaí]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-02-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Airgintín]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gabriela_gonzalez gabriela_gonzalez]
| [[:d:Q16843449|Q16843449]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759565|Gail Reed]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gail_reed gail_reed]
| [[:d:Q23759565|Q23759565]]
|-
| [[Íomhá:Gareth Thomas (rugby player).jpg|center|128px]]
| [[Gareth Thomas]]
| imreoir rugbaí Breatnach
| ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]''<br/>''[[:d:Q14089670|imreoir rugbaí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gareth_thomas gareth_thomas]
| [[:d:Q949204|Q949204]]
|-
| [[Íomhá:Garik Israelian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5523322|Garik Israelian]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tAontas Sóivéadach]]<br/>[[an Airméin]]
| [https://www.ted.com/speakers/garik_israelian garik_israelian]
| [[:d:Q5523322|Q5523322]]
|-
|
| ''[[:d:Q108175668|Garry Cooper Jr.]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/garry_cooper garry_cooper]
| [[:d:Q108175668|Q108175668]]
|-
| [[Íomhá:Garry Kasparov European Union 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Garry Kasparov]]
| ardmháistir fichille agus gníomhaí Rúiseach
| ''[[:d:Q10873124|imreoir fichille]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q105269|Ardmháistir]]''<br/>''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Rúis]]<br/>[[an Chróit]]
| [https://www.ted.com/speakers/garry_kasparov garry_kasparov]
| [[:d:Q28614|Q28614]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661679|Garth Lenz]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/garth_lenz garth_lenz]
| [[:d:Q23661679|Q23661679]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662677|Gary Greenberg]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gary_greenberg gary_greenberg]
| [[:d:Q23662677|Q23662677]]
|-
| [[Íomhá:Secretary Clinton With TIP Hero Gary Haugen (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5525220|Gary Haugen]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1963" | 1963<br/>1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/2420 2420]<br/>[https://www.ted.com/speakers/gary_haugen gary_haugen]
| [[:d:Q5525220|Q5525220]]
|-
|
| ''[[:d:Q51105165|Gary Barker]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gary_barker gary_barker]
| [[:d:Q51105165|Q51105165]]
|-
| [[Íomhá:Gary Kovacs at the World Economic Forum Annual Meeting of the New Champions in Tianjin, China, 2012..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3916015|Gary Kovacs]]''
| fear gnó Ceanadach
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963<br/>1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/gary_kovacs gary_kovacs]
| [[:d:Q3916015|Q3916015]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785051|Gary Lauder]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gary_lauder gary_lauder]
| [[:d:Q23785051|Q23785051]]
|-
|
| ''[[:d:Q115591397|Gary Liu]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gary_liu gary_liu]
| [[:d:Q115591397|Q115591397]]
|-
| [[Íomhá:Gary Marcus.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3348133|Gary Marcus]]''
|
| ''[[:d:Q7256360|sícitheangeolaí]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gary_marcus gary_marcus]
| [[:d:Q3348133|Q3348133]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712673|Gary Slutkin]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gary_slutkin gary_slutkin]
| [[:d:Q23712673|Q23712673]]
|-
| [[Íomhá:Gary Vaynerchuk public domain.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3098629|Gary Vaynerchuk]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q139648|soiscéalaí teicneolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q897317|saothróir fíniúna]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q215536|ceannaí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gary_vaynerchuk gary_vaynerchuk]
| [[:d:Q3098629|Q3098629]]
|-
| [[Íomhá:Gary William Flake FLoC 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5526162|Gary William Flake]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1960" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/672 672]<br/>[https://www.ted.com/speakers/gary_flake gary_flake]
| [[:d:Q5526162|Q5526162]]
|-
| [[Íomhá:Gary Wolf (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17090269|Gary Wolf]]''
| iriseoir
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gary_wolf gary_wolf]
| [[:d:Q17090269|Q17090269]]
|-
| [[Íomhá:Gastón Acurio realizó conversatorio en la ADP sobre la proyección externa de la gastronomía peruana.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q142216|Gastón Acurio]]''
| cócaire Peiriúch
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Peiriú]]
| [https://www.ted.com/speakers/gaston_acurio gaston_acurio]
| [[:d:Q142216|Q142216]]
|-
|
| ''[[:d:Q27663103|Gautam Bhan]]''
|
| ''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gautam_bhan gautam_bhan]
| [[:d:Q27663103|Q27663103]]
|-
|
| ''[[:d:Q5528244|Gavin Pretor-Pinney]]''
| scríbhneoir Briotanach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gavin_pretor_pinney gavin_pretor_pinney]
| [[:d:Q5528244|Q5528244]]
|-
| [[Íomhá:Gavin Schmidt - climate scientist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1496443|Gavin Schmidt]]''
|
| ''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gavin_schmidt gavin_schmidt]
| [[:d:Q1496443|Q1496443]]
|-
|
| ''[[:d:Q55979378|Gay Gordon-Byrne]]''
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-09-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gay_gordon_byrne gay_gordon_byrne]
| [[:d:Q55979378|Q55979378]]
|-
| [[Íomhá:Gayle King Springsteen-67.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5528805|Gayle King]]''
| craoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q106568011|eagarthóir irise]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-28<br/>1956
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gayle_king gayle_king]
| [[:d:Q5528805|Q5528805]]
|-
| [[Íomhá:2015-10-06 WDC 0045 Gayle Tzemach Lemmon (22009448265).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5528818|Gayle Tzemach Lemmon]]''
| údar Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-09-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gayle_tzemach_lemmon gayle_tzemach_lemmon]
| [[:d:Q5528818|Q5528818]]
|-
| [[Íomhá:Gbenga-Sesan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5529334|Gbenga Sesan]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/gbenga_sesan gbenga_sesan]
| [[:d:Q5529334|Q5529334]]
|-
| [[Íomhá:GeWang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5529428|Ge Wang]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ge_wang ge_wang]
| [[:d:Q5529428|Q5529428]]
|-
| [[Íomhá:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205705|Geena Rocero]]''
|
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''<br/>''[[:d:Q728711|Playboy Playmate]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-24
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[na hOileáin Fhilipíneacha]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/geena_rocero geena_rocero]
| [[:d:Q16205705|Q16205705]]
|-
| [[Íomhá:Geert Chatrou 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3759206|Geert Chatrou]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q713200|taibheoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/geert_chatrou geert_chatrou]
| [[:d:Q3759206|Q3759206]]
|-
| [[Íomhá:NBF2024-gene-luen-yang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5531537|Gene Luen Yang]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q107436166|graphic novelist]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/gene_yang gene_yang]
| [[:d:Q5531537|Q5531537]]
|-
| [[Íomhá:Genevieve Bell by Tegan Osborne (ABC RN).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5533059|Genevieve Bell]]''
| antraipeolaí Astrálach
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/genevieve_bell genevieve_bell]
| [[:d:Q5533059|Q5533059]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760544|Genevieve von Petzinger]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q21272406|pailé-antraipeolaí]]''<br/>[[seandálaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/genevieve_von_petzinger genevieve_von_petzinger]
| [[:d:Q23760544|Q23760544]]
|-
| [[Íomhá:Geoff Mulgan (5926532307).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4993665|Geoff Mulgan]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/517 517]<br/>[https://www.ted.com/speakers/geoff_mulgan geoff_mulgan]
| [[:d:Q4993665|Q4993665]]
|-
| [[Íomhá:GeoffreyCanada.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5534498|Geoffrey Canada]]''
| gníomhaí Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/geoffrey_canada geoffrey_canada]
| [[:d:Q5534498|Q5534498]]
|-
| [[Íomhá:Geoffrey West by Augustas Didzgalvis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q964122|Geoffrey West]]''
| fisiceoir Briotanach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/geoffrey_west geoffrey_west]
| [[:d:Q964122|Q964122]]
|-
| [[Íomhá:George Ayittey detail.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101406|George Ayittey]]''
| eacnamaí
| [[eacnamaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_ayittey george_ayittey]
| [[:d:Q3101406|Q3101406]]
|-
| [[Íomhá:George Dyson, portrait 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q447285|George Dyson]]''
| staraí Meiriceánach
| [[staraí]]<br/>''[[:d:Q17486338|historian of technology]]''<br/>''[[:d:Q16063546|historian of science]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_dyson george_dyson]
| [[:d:Q447285|Q447285]]
|-
| [[Íomhá:George smoot 06N7133a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179572|George F. Smoot]]''
| réalteolaí Meiriceánach
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_smoot george_smoot]
| [[:d:Q179572|Q179572]]
|-
| [[Íomhá:George M. Whitesides HD2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q701501|George M. Whitesides]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_whitesides george_whitesides]
| [[:d:Q701501|Q701501]]
|-
| [[Íomhá:George beach crop4.jpg|center|128px]]
| [[George Monbiot]]
| scríbhneoir agus gníomhaí Sasanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q106638245|rannpháirtí i gclár faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_monbiot george_monbiot]
| [[:d:Q390147|Q390147]]
|-
| [[Íomhá:George Papandreou May 2011 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q151917|George Papandreou]]''
| polaiteoir Gréagach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[ceannaire rialtais]]<br/>''[[:d:Q7330070|aire eachtrach]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghréig]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_papandreou george_papandreou]
| [[:d:Q151917|Q151917]]
|-
|
| ''[[:d:Q1508284|George Steinmetz]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12094958|geoifisiceoir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_steinmetz george_steinmetz]
| [[:d:Q1508284|Q1508284]]
|-
| [[Íomhá:Whitesides George 119th Congress.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3511804|George T. Whitesides]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-03-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_t_whitesides george_t_whitesides]
| [[:d:Q3511804|Q3511804]]
|-
| [[Íomhá:George Takei in 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[George Takei]]
| aisteoir agus údar Meiriceánach
| [[fuirseoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1937" | 1937-04-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/george_takei george_takei]
| [[:d:Q110154|Q110154]]
|-
|
| ''[[:d:Q70058501|George Tulevski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/george_tulevski george_tulevski]
| [[:d:Q70058501|Q70058501]]
|-
| [[Íomhá:Georges Benjamin, Executive Director, American Public Health Association (49585876116).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19609711|Georges C. Benjamin]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1952" | 1952-09-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/georges_c_benjamin georges_c_benjamin]
| [[:d:Q19609711|Q19609711]]
|-
|
| ''[[:d:Q21600083|Georgette Mulheir]]''
|
| ''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/georgette_mulheir georgette_mulheir]
| [[:d:Q21600083|Q21600083]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727544|Geraldine Hamilton]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/geraldine_hamilton geraldine_hamilton]
| [[:d:Q23727544|Q23727544]]
|-
|
| ''[[:d:Q15442598|Gerard Ryle]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gerard_ryle gerard_ryle]
| [[:d:Q15442598|Q15442598]]
|-
| [[Íomhá:Gero Miesenböck FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5552368|Gero Miesenböck]]''
| néareolaí Ostarach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ostair]]
| [https://www.ted.com/speakers/gero_miesenboeck gero_miesenboeck]
| [[:d:Q5552368|Q5552368]]
|-
| [[Íomhá:Gever Tulley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5554907|Gever Tulley]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gever_tulley gever_tulley]
| [[:d:Q5554907|Q5554907]]
|-
|
| ''[[:d:Q54921386|Ghada Wali]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/ghada_wali ghada_wali]
| [[:d:Q54921386|Q54921386]]
|-
|
| ''[[:d:Q88420518|Giada Gerboni]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/giada_gerboni giada_gerboni]
| [[:d:Q88420518|Q88420518]]
|-
| [[Íomhá:Gian Francesco Giudice.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3762636|Gian Francesco Giudice]]''
|
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-01-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/gian_giudice gian_giudice]
| [[:d:Q3762636|Q3762636]]
|-
| [[Íomhá:Giles Duley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5561638|Giles Duley]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/giles_duley giles_duley]
| [[:d:Q5561638|Q5561638]]
|-
| [[Íomhá:Gill Hicks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5561888|Gill Hicks]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/gill_hicks gill_hicks]
| [[:d:Q5561888|Q5561888]]
|-
| [[Íomhá:Gillian Tett FT Autumn Party 2014 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5562297|Gillian Tett]]''
| iriseoir Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q76626407|economic journalist]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gillian_tett gillian_tett]
| [[:d:Q5562297|Q5562297]]
|-
|
| ''[[:d:Q108075050|Gina Brillon]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gina_brillon gina_brillon]
| [[:d:Q108075050|Q108075050]]
|-
| [[Íomhá:Giorgia Lupi, 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50345179|Giorgia Lupi]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/giorgia_lupi giorgia_lupi]
| [[:d:Q50345179|Q50345179]]
|-
| [[Íomhá:Giulia Enders 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16937497|Giulia Enders]]''
| údar Gearmánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q15924224|internist]]''<br/>''[[:d:Q19280221|gaistreintreolaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/giulia_enders giulia_enders]
| [[:d:Q16937497|Q16937497]]
|-
| [[Íomhá:Glenn Close TIFF 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q372311|Glenn Close]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/glenn_close glenn_close]
| [[:d:Q372311|Q372311]]
|-
| [[Íomhá:Glenn Greenwald 2014-01-20 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5568842|Glenn Greenwald]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/glenn_greenwald glenn_greenwald]
| [[:d:Q5568842|Q5568842]]
|-
|
| ''[[:d:Q117351788|Gloria Kasang Bulus]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/gloria_kasang_bulus gloria_kasang_bulus]
| [[:d:Q117351788|Q117351788]]
|-
| [[Íomhá:Gloria Steinem 1977 ©Lynn Gilbert (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q231178|Gloria Steinem]]''
| gníomhaí agus iriseoir Meiriceánach (1934–2026)
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q34074720|feimineach]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gloria_steinem gloria_steinem]
| [[:d:Q231178|Q231178]]
|-
| [[Íomhá:Golan Levin in 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5578394|Golan Levin]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q6934789|ealaíontóir ilmheán]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/golan_levin golan_levin]
| [[:d:Q5578394|Q5578394]]
|-
| [[Íomhá:Golshifteh Farahani at the 2024 Toronto International Film Festival 4 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q464712|Golshifteh Farahani]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iaráin]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/golshifteh_farahani golshifteh_farahani]
| [[:d:Q464712|Q464712]]
|-
| [[Íomhá:Gordon Brown (2008).jpg|center|128px]]
| [[Gordon Brown]]
| Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe ó 2007 go 2010
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[aire rialtais]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gordon_brown gordon_brown]
| [[:d:Q10648|Q10648]]
|-
|
| ''[[:d:Q124639290|Gorick Ng]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gorick_ng gorick_ng]
| [[:d:Q124639290|Q124639290]]
|-
| [[Íomhá:Grady Booch, CHM 2011 2 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92803|Grady Booch]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q2824523|comhalta boird]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/grady_booch grady_booch]
| [[:d:Q92803|Q92803]]
|-
|
| ''[[:d:Q5592891|Graham Hawkes]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/graham_hawkes graham_hawkes]
| [[:d:Q5592891|Q5592891]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795659|Graham Hill]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/graham_hill graham_hill]
| [[:d:Q23795659|Q23795659]]
|-
| [[Íomhá:Graham T. Allison, Jr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2663882|Graham T. Allison]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach (1940-)
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/graham_allison graham_allison]
| [[:d:Q2663882|Q2663882]]
|-
| [[Íomhá:Disrupt SF TechCrunch Disrupt San Francisco 2019 - Day 2 (48838200316) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100604534|Greg Brockman]]''
| fiontraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/greg_brockman greg_brockman]
| [[:d:Q100604534|Q100604534]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663036|Greg Gage]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/greg_gage greg_gage]
| [[:d:Q23663036|Q23663036]]
|-
| [[Íomhá:Greg Lynn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q513374|Greg Lynn]]''
| ailtire Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/greg_lynn greg_lynn]
| [[:d:Q513374|Q513374]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796887|Greg Stone]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/greg_stone greg_stone]
| [[:d:Q23796887|Q23796887]]
|-
| [[Íomhá:Greg Asner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670497|Gregory Asner]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/greg_asner greg_asner]
| [[:d:Q23670497|Q23670497]]
|-
| [[Íomhá:Image copy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5607114|Gregory Petsko]]''
| scoláire Meiriceánach
| [[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gregory_petsko gregory_petsko]
| [[:d:Q5607114|Q5607114]]
|-
|
| ''[[:d:Q372400|Gregory Stock]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/432 432]<br/>[https://www.ted.com/speakers/gregory_stock gregory_stock]
| [[:d:Q372400|Q372400]]
|-
| [[Íomhá:Greta Thunberg in May 2026 (cropped 3x4).jpg|center|128px]]
| [[Greta Thunberg]]
| gníomhaí Sualannach ar son na haeráide
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-01-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/greta_thunberg greta_thunberg]
| [[:d:Q56434717|Q56434717]]
|-
| [[Íomhá:Gretchen Carlson - 2025 - Lift Our Voices - Publicity Press Photos - New York, NY - (3) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465597|Gretchen Carlson]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q18581305|iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gretchen_carlson gretchen_carlson]
| [[:d:Q465597|Q465597]]
|-
| [[Íomhá:Grégoire Courtine in 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670337|Grégoire Courtine]]''
|
| [[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/gregoire_courtine gregoire_courtine]
| [[:d:Q23670337|Q23670337]]
|-
| [[Íomhá:Guillaume Nery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3120107|Guillaume Néry]]''
|
| ''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q1866686|tumadóir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/guillaume_nery guillaume_nery]
| [[:d:Q3120107|Q3120107]]
|-
| [[Íomhá:Casely-Hayford2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5620629|Gus Casely-Hayford]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/gus_casely_hayford gus_casely_hayford]
| [[:d:Q5620629|Q5620629]]
|-
|
| ''[[:d:Q5620805|Gus Worland]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/gus_worland gus_worland]
| [[:d:Q5620805|Q5620805]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809293|Gustavo Dudamel & Teresa Carreño Youth Orchestra]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/the_teresa_carreno_youth_orchestra the_teresa_carreno_youth_orchestra]
| [[:d:Q23809293|Q23809293]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728362|Guy Hoffman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/guy_hoffman guy_hoffman]
| [[:d:Q23728362|Q23728362]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769541|Guy Winch]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/guy_winch guy_winch]
| [[:d:Q23769541|Q23769541]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657222|Guy-Philippe Goldstein]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/guy_philippe_goldstein guy_philippe_goldstein]
| [[:d:Q23657222|Q23657222]]
|-
| [[Íomhá:Gwynne Shotwell at pre-launch briefing for CRS-2 mission (KSC-2013-1704).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1557944|Gwynne Shotwell]]''
| feidhmeannach gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/gwynne_shotwell gwynne_shotwell]
| [[:d:Q1557944|Q1557944]]
|-
| [[Íomhá:Haas&Hahn Dutch Artists.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17097956|Haas&Hahn]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/haas_hahn haas_hahn]
| [[:d:Q17097956|Q17097956]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662747|Hadyn Parry]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hadyn_parry hadyn_parry]
| [[:d:Q23662747|Q23662747]]
|-
| [[Íomhá:Hajer Sharief, 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55606238|Hajer Sharief]]''
|
| ''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1994" | 1994
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Libia]]
| [https://www.ted.com/speakers/hajer_sharief hajer_sharief]
| [[:d:Q55606238|Q55606238]]
|-
|
| ''[[:d:Q59522884|Hal Harvey]]''
|
| ''[[:d:Q11986654|brústocaire]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hal_harvey hal_harvey]
| [[:d:Q59522884|Q59522884]]
|-
| [[Íomhá:Halima Aden Paris Fashion Week Autumn Winter 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28859847|Halima Aden]]''
|
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q22336956|daonnúlach]]''<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-09-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/halima_aden halima_aden]
| [[:d:Q28859847|Q28859847]]
|-
| [[Íomhá:Halla Tómasdóttir at Arctic Circle 2024 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24494577|Halla Tómasdóttir]]''
| duine den lucht gnó, an Íoslainn
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Íoslainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/halla_tomasdottir halla_tomasdottir]
| [[:d:Q24494577|Q24494577]]
|-
| [[Íomhá:Portrait of Hamdi Ulukaya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12071778|Hamdi Ulukaya]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-10-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/hamdi_ulukaya hamdi_ulukaya]
| [[:d:Q12071778|Q12071778]]
|-
|
| ''[[:d:Q23748667|Hamish Jolly]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hamish_jolly hamish_jolly]
| [[:d:Q23748667|Q23748667]]
|-
|
| ''[[:d:Q5647664|Handspring Puppet Company]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/handspring_puppet_company handspring_puppet_company]
| [[:d:Q5647664|Q5647664]]
|-
|
| ''[[:d:Q51924844|Hani Goodarzi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hani_goodarzi hani_goodarzi]
| [[:d:Q51924844|Q51924844]]
|-
| [[Íomhá:Hank Willis Thomas at the unveiling of the "The Embrace" (FmcSzEoXoAAQCdX) (1) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648502|Hank Willis Thomas]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q21550489|ealaíntóir choincheapúil]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-03-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hank_willis_thomas hank_willis_thomas]
| [[:d:Q5648502|Q5648502]]
|-
| [[Íomhá:Hanna Rosin 216714.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3126824|Hanna Rosin]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/hanna_rosin hanna_rosin]
| [[:d:Q3126824|Q3126824]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662784|Hannah Brencher]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hannah_brencher hannah_brencher]
| [[:d:Q23662784|Q23662784]]
|-
| [[Íomhá:Hannah Fry at the Data of Tomorrow Conference 2017 (36638999274) (cropped 2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657278|Hannah Fry]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q20856740|reacaire closleabhar]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/hannah_fry hannah_fry]
| [[:d:Q23657278|Q23657278]]
|-
| [[Íomhá:Hannah-Gadsby-at-the-2024-Edinburgh-Festival-Fringe-2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648835|Hannah Gadsby]]''
| fuirseoir Astrálach
| [[fuirseoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-01-12
| [[Inscne neamhdhénártha|neamh-dhénártha]]
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/hannah_gadsby hannah_gadsby]
| [[:d:Q5648835|Q5648835]]
|-
|
| ''[[:d:Q96139192|Hannah Ritchie]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/hannah_ritchie hannah_ritchie]
| [[:d:Q96139192|Q96139192]]
|-
| [[Íomhá:NRW-Filmpremiere „The Cleaners - Im Schatten der Netzwelt“-0912.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52554723|Hans Block]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hans_block hans_block]
| [[:d:Q52554723|Q52554723]]
|-
| [[Íomhá:Hans Rosling, 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q588259|Hans Rosling]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1948" | 1948-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/hans_rosling hans_rosling]
| [[:d:Q588259|Q588259]]
|-
|
| ''[[:d:Q5653782|Harald Haas]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/harald_haas harald_haas]
| [[:d:Q5653782|Q5653782]]
|-
| [[Íomhá:Flickr - World Economic Forum - Harish Manwani - Annual Meeting of the New Champions Tianjin 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5657894|Harish Manwani]]''
| fear gnó Indiach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/harish_manwani harish_manwani]
| [[:d:Q5657894|Q5657894]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769245|Harry Baker]]''
|
| [[file]]<br/>[[matamaiticeoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/harry_baker harry_baker]
| [[:d:Q23769245|Q23769245]]
|-
|
| ''[[:d:Q23840678|Harry Cliff]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>[[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/harry_cliff harry_cliff]
| [[:d:Q23840678|Q23840678]]
|-
| [[Íomhá:Harsha Bhogle walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 21.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12053146|Harsha Bhogle]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q7888586|innealtóir ceimiceach]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/harsha_bhogle harsha_bhogle]
| [[:d:Q12053146|Q12053146]]
|-
| [[Íomhá:Harvey V Fineberg 2021 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5677639|Harvey V. Fineberg]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/harvey_fineberg harvey_fineberg]
| [[:d:Q5677639|Q5677639]]
|-
| [[Íomhá:Hasan Kwame Jeffries nonprofit report.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q97704712|Hasan Kwame Jeffries]]''
|
| [[staraí]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hasan_kwame_jeffries hasan_kwame_jeffries]
| [[:d:Q97704712|Q97704712]]
|-
| [[Íomhá:Hasan Elahi 20110204.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5678224|Hasan M. Elahi]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hasan_elahi hasan_elahi]
| [[:d:Q5678224|Q5678224]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809276|Hawa Abdi & Deqo Mohamed]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/dr_hawa_abdi_dr_deqo_mohamed dr_hawa_abdi_dr_deqo_mohamed]
| [[:d:Q23809276|Q23809276]]
|-
|
| ''[[:d:Q20740945|Heather Barnett]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/heather_barnett_1 heather_barnett_1]
| [[:d:Q20740945|Q20740945]]
|-
| [[Íomhá:Heather Brooke, 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2367689|Heather Brooke]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1317 1317]<br/>[https://www.ted.com/speakers/heather_brooke heather_brooke]
| [[:d:Q2367689|Q2367689]]
|-
| [[Íomhá:Heather Knight, College of Engineering (41832666920).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797061|Heather Knight]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/heather_knight heather_knight]
| [[:d:Q23797061|Q23797061]]
|-
| [[Íomhá:HeatherMcGeeCitizenUniversity.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q51689299|Heather McGhee]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/heather_c_mcghee heather_c_mcghee]
| [[:d:Q51689299|Q51689299]]
|-
| [[Íomhá:HectorRuiz.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q563211|Hector Ruiz]]''
| fear gnó Meicsiceach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/hector_ruiz hector_ruiz]
| [[:d:Q563211|Q563211]]
|-
|
| ''[[:d:Q112449748|Heidi Grant-Halvorson]]''
|
| ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/heidi_grant heidi_grant]
| [[:d:Q112449748|Q112449748]]
|-
| [[Íomhá:Heidi Hammel Upgraded Hubble Space Telescope Images.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4347768|Heidi Hammel]]''
| réalteolaí
| [[réalteolaí]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/heidi_b_hammel heidi_b_hammel]
| [[:d:Q4347768|Q4347768]]
|-
| [[Íomhá:Heidi Larson for World Economic Forum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21238913|Heidi Larson]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/heidi_larson heidi_larson]
| [[:d:Q21238913|Q21238913]]
|-
|
| ''[[:d:Q56697413|Heidi M Sosik]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/heidi_m_sosik heidi_m_sosik]
| [[:d:Q56697413|Q56697413]]
|-
| [[Íomhá:Heidi Sørensen (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5698986|Heidi Sørensen]]''
| polaiteoir Ioruach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/heidi_sorensen heidi_sorensen]
| [[:d:Q5698986|Q5698986]]
|-
| [[Íomhá:Helen Czerski 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4509588|Helen Czerski]]''
| fisiceoir Briotanach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/helen_czerski helen_czerski]
| [[:d:Q4509588|Q4509588]]
|-
| [[Íomhá:Helen Fisher at LaWeb 2008 in Paris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q457262|Helen E. Fisher]]''
| antraipeolaí Ceanadach
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/helen_fisher helen_fisher]
| [[:d:Q457262|Q457262]]
|-
|
| ''[[:d:Q65383021|Helen Pearson]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/helen_pearson helen_pearson]
| [[:d:Q65383021|Q65383021]]
|-
|
| ''[[:d:Q1605088|Hendrik N. Poinar]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hendrik hendrik]
| [[:d:Q1605088|Q1605088]]
|-
|
| ''[[:d:Q78849966|Henna-Maria Uusitupa]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/henna_maria_uusitupa henna_maria_uusitupa]
| [[:d:Q78849966|Q78849966]]
|-
| [[Íomhá:Henrietta Fore UNICEF (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12057924|Henrietta H. Fore]]''
|
| [[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q4115780|environmental health officer]]''<br/>''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/henrietta_fore henrietta_fore]
| [[:d:Q12057924|Q12057924]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712262|Henry Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/henry_evans henry_evans]
| [[:d:Q23712262|Q23712262]]
|-
|
| ''[[:d:Q18044616|Henry Lin]]''
| réaltfhisiceoir Meiriceánach
| [[réalteolaí]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/henry_lin henry_lin]
| [[:d:Q18044616|Q18044616]]
|-
| [[Íomhá:Portrait of Henry Markram.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2000022|Henry Markram]]''
| néareolaí Eilvéiseach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]<br/>[[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/henry_markram henry_markram]
| [[:d:Q2000022|Q2000022]]
|-
| [[Íomhá:Herbie Hancock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105875|Herbie Hancock]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q806349|máistir banna]]''<br/>''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q1075651|méarchláraí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q1643514|cóiritheoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/herbie_hancock herbie_hancock]
| [[:d:Q105875|Q105875]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795333|Heribert Watzke]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/heribert_watzke heribert_watzke]
| [[:d:Q23795333|Q23795333]]
|-
|
| ''[[:d:Q29913415|Herman Narula]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/herman_narula herman_narula]
| [[:d:Q29913415|Q29913415]]
|-
| [[Íomhá:Hetain Patel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23712659|Hetain Patel]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hetain_patel hetain_patel]
| [[:d:Q23712659|Q23712659]]
|-
| [[Íomhá:Radically Reinventing Social Systems (45933060145) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5760932|Hilary Cottam]]''
|
| ''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''<br/>''[[:d:Q817245|fiontar sóisialta]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/hilary_cottam hilary_cottam]
| [[:d:Q5760932|Q5760932]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796161|Hillel Cooperman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/hillel_cooperman hillel_cooperman]
| [[:d:Q23796161|Q23796161]]
|-
| [[Íomhá:Hindou Oumarou Ibrahim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57087586|Hindou Oumarou Ibrahim]]''
|
| ''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Sead]]
| [https://www.ted.com/speakers/hindou_oumarou_ibrahim hindou_oumarou_ibrahim]
| [[:d:Q57087586|Q57087586]]
|-
| [[Íomhá:Waiter- The New World of 3D Printing and Computation (9972110315).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12406466|Hod Lipson]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/151 151]<br/>[https://www.ted.com/speakers/hod_lipson hod_lipson]
| [[:d:Q12406466|Q12406466]]
|-
| [[Íomhá:Holly Herndon 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16203447|Holly Herndon]]''
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q19850998|ealaíontóir fuaime]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/holly_herndon holly_herndon]
| [[:d:Q16203447|Q16203447]]
|-
|
| ''[[:d:Q5882187|Holly Morris]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/holly_morris holly_morris]
| [[:d:Q5882187|Q5882187]]
|-
| [[Íomhá:Homaro Cantu Cusp Conference 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5887763|Homaro Cantu]]''
| cócaire Meiriceánach
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/homaro_cantu homaro_cantu]
| [[:d:Q5887763|Q5887763]]
|-
|
| ''[[:d:Q125129729|Hongqiao Liu]]''
|
| ''[[:d:Q107235593|environmental journalist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/hongqiao_liu hongqiao_liu]
| [[:d:Q125129729|Q125129729]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Honor Harger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5896804|Honor Harger]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]<br/>[[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/honor_harger honor_harger]
| [[:d:Q5896804|Q5896804]]
|-
|
| ''[[:d:Q123351824|Howard C. Stevenson]]''
|
| ''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/howard_stevenson howard_stevenson]
| [[:d:Q123351824|Q123351824]]
|-
| [[Íomhá:HowardRheingoldJI4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q962698|Howard Rheingold]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/howard_rheingold howard_rheingold]
| [[:d:Q962698|Q962698]]
|-
| [[Íomhá:Nordiske Mediedager 2018 (26998536817) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18044119|Hrishikesh Hirway]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hrishikesh_hirway hrishikesh_hirway]
| [[:d:Q18044119|Q18044119]]
|-
| [[Íomhá:Hubertus Knabe auf dem Blauen Sofa (6318869369) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74348|Hubertus Knabe]]''
| staraí Gearmánach
| ''[[:d:Q17489339|historian of Modern Age]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q17221|urlabhraí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/hubertus_knabe hubertus_knabe]
| [[:d:Q74348|Q74348]]
|-
| [[Íomhá:Hugh Herr, 2013-crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3738041|Hugh Herr]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q3951423|dreapadóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1779 1779]<br/>[https://www.ted.com/speakers/hugh_herr hugh_herr]
| [[:d:Q3738041|Q3738041]]
|-
| [[Íomhá:Hong Huang at TEDxBeijing 2009.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5942570|Hung Huang]]''
|
| ''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/hung_huang hung_huang]
| [[:d:Q5942570|Q5942570]]
|-
| [[Íomhá:HELDER (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17280334|Hélder Guimarães]]''
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-11-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phortaingéil]]
| [https://www.ted.com/speakers/helder_guimaraes helder_guimaraes]
| [[:d:Q17280334|Q17280334]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797233|Iain Hutchison]]''
|
| [[máinlia]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/iain_hutchison iain_hutchison]
| [[:d:Q23797233|Q23797233]]
|-
| [[Íomhá:Iain McGilchrist.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16732304|Iain McGilchrist]]''
|
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/iain_mcgilchrist iain_mcgilchrist]
| [[:d:Q16732304|Q16732304]]
|-
| [[Íomhá:Ian Bremmer headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5980992|Ian Bremmer]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ian_bremmer ian_bremmer]
| [[:d:Q5980992|Q5980992]]
|-
| [[Íomhá:Ian Chang in 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99693632|Ian Chang]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q386854|drumadóir]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ian_chang ian_chang]
| [[:d:Q99693632|Q99693632]]
|-
|
| ''[[:d:Q39202|Ian Dunbar]]''
|
| [[tréidlia]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ian_dunbar ian_dunbar]
| [[:d:Q39202|Q39202]]
|-
|
| ''[[:d:Q55314755|Ian Firth]]''
|
| ''[[:d:Q2305987|innealtóir struchtúr]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ian_firth ian_firth]
| [[:d:Q55314755|Q55314755]]
|-
| [[Íomhá:Professor Ian Goldin, Director, Oxford Martin School, University of Oxford.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5981666|Ian Goldin]]''
|
| ''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/ian_goldin ian_goldin]
| [[:d:Q5981666|Q5981666]]
|-
|
| ''[[:d:Q5981963|Ian Kerner]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ian_kerner ian_kerner]
| [[:d:Q5981963|Q5981963]]
|-
|
| ''[[:d:Q5982726|Ian Ritchie]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/ian_ritchie ian_ritchie]
| [[:d:Q5982726|Q5982726]]
|-
| [[Íomhá:Ibeyi by Maya Dagnino 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16800947|Ibeyi]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ibeyi ibeyi]
| [[:d:Q16800947|Q16800947]]
|-
| [[Íomhá:Ibram Kendi 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31213305|Ibram X. Kendi]]''
| údar agus staraí Meiriceánach
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ibram_kendi ibram_kendi]
| [[:d:Q31213305|Q31213305]]
|-
| [[Íomhá:Iké Udé (2024) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18217444|Iké Udé]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/ike_ude ike_ude]
| [[:d:Q18217444|Q18217444]]
|-
|
| ''[[:d:Q91255530|Ilissa B Ocko]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ilissa_ocko ilissa_ocko]
| [[:d:Q91255530|Q91255530]]
|-
|
| ''[[:d:Q117249231|Ilona Stengel]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ilona_stengel ilona_stengel]
| [[:d:Q117249231|Q117249231]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759716|Ilona Szabó de Carvalho]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/ilona_szabo_de_carvalho ilona_szabo_de_carvalho]
| [[:d:Q23759716|Q23759716]]
|-
| [[Íomhá:Imogen Heap at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q230484|Imogen Heap]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q1294626|ealaíontóir ceoil]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/imogen_heap imogen_heap]
| [[:d:Q230484|Q230484]]
|-
|
| ''[[:d:Q1139870|Improv Everywhere]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/improv_everywhere improv_everywhere]
| [[:d:Q1139870|Q1139870]]
|-
| [[Íomhá:Imran Chaudhri 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51046824|Imran Chaudhri]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/imran_chaudhri imran_chaudhri]
| [[:d:Q51046824|Q51046824]]
|-
| [[Íomhá:Imre Végh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138768107|Imre Végh]]''
|
| ''[[:d:Q3077353|traenálaí]]''<br/>''[[:d:Q2238884|development professional]]''<br/>[[Traenálaí|cóitseálaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/4880584 4880584]
| [[:d:Q138768107|Q138768107]]
|-
| [[Íomhá:InaraGeorge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q274117|Inara George]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/inara_george inara_george]
| [[:d:Q274117|Q274117]]
|-
|
| ''[[:d:Q104034316|Ines J. Pedras]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/imported imported]
| [[:d:Q104034316|Q104034316]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795297|Inge Missmahl]]''
|
| [[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/inge_missmahl inge_missmahl]
| [[:d:Q23795297|Q23795297]]
|-
|
| ''[[:d:Q120606787|Ingrid Fetell Lee]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ingrid_fetell_lee ingrid_fetell_lee]
| [[:d:Q120606787|Q120606787]]
|-
| [[Íomhá:IO Tillett Wright.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5972933|iO Tillett Wright]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-02
| ''[[:d:Q2449503|fear trasinscneach]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/io_tillett_wright io_tillett_wright]
| [[:d:Q5972933|Q5972933]]
|-
| [[Íomhá:20260109Entrevista BBC NEWS Ione Wells - César Carrión9853.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108444407|Ione Wells]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q22976182|television journalist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ione_wells ione_wells]
| [[:d:Q108444407|Q108444407]]
|-
| [[Íomhá:Iqbal Quadir.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3347269|Iqbal Quadir]]''
|
| ''[[:d:Q11960402|propriétaire d'entreprise]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/iqbal_quadir iqbal_quadir]
| [[:d:Q3347269|Q3347269]]
|-
| [[Íomhá:Irina Karamanos retrato oficial.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110221567|Irina Karamanos]]''
|
| ''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/irina_karamanos_adrian irina_karamanos_adrian]
| [[:d:Q110221567|Q110221567]]
|-
|
| ''[[:d:Q89307223|Irina Kareva]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/irina_kareva irina_kareva]
| [[:d:Q89307223|Q89307223]]
|-
| [[Íomhá:Iredlener-photo small.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6075109|Irwin Redlener]]''
| gníomhaí Meiriceánach
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1944" | 1944-08-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/irwin_redlener irwin_redlener]
| [[:d:Q6075109|Q6075109]]
|-
| [[Íomhá:Isaac Lidsky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4578334|Isaac Lidsky]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/isaac_lidsky isaac_lidsky]
| [[:d:Q4578334|Q4578334]]
|-
| [[Íomhá:Isaac Mizrahi (12852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1673431|Isaac Mizrahi]]''
|
| ''[[:d:Q667982|stiúrthóir cruthaitheach]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/isaac_mizrahi isaac_mizrahi]
| [[:d:Q1673431|Q1673431]]
|-
| [[Íomhá:Isabel Allende Frankfurter Buchmesse 2015 (cropped).JPG|center|128px]]
| [[Isabel Allende]]
| scríbhneoir Sileach
| [[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1942" | 1942-08-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/isabel_allende isabel_allende]
| [[:d:Q83566|Q83566]]
|-
| [[Íomhá:Isabel B Congo Bonobo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18684694|Isabel Behncke]]''
|
| ''[[:d:Q16825962|eolaí príomhach]]''<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/isabel_behncke_izquierdo isabel_behncke_izquierdo]
| [[:d:Q18684694|Q18684694]]
|-
| [[Íomhá:Isabel wilkerson 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6077806|Isabel Wilkerson]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/isabel_wilkerson isabel_wilkerson]
| [[:d:Q6077806|Q6077806]]
|-
| [[Íomhá:Isabella Kirkland in 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125141065|Isabella Kirkland]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/isabella_kirkland isabella_kirkland]
| [[:d:Q125141065|Q125141065]]
|-
| [[Íomhá:Isabelle Boemeke (2024) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106290121|Isabelle Boemeke]]''
|
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/isabelle_boemeke isabelle_boemeke]
| [[:d:Q106290121|Q106290121]]
|-
|
| ''[[:d:Q124812502|Isadora Kosofsky]]''
|
| ''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/isadora_kosofsky isadora_kosofsky]
| [[:d:Q124812502|Q124812502]]
|-
| [[Íomhá:Isha Datar (29669893021) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111293082|Isha Datar]]''
|
| ''[[:d:Q864835|biteicneolaí]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-01-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/isha_datar isha_datar]
| [[:d:Q111293082|Q111293082]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760196|Ismael Nazario]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ismael_nazario ismael_nazario]
| [[:d:Q23760196|Q23760196]]
|-
| [[Íomhá:Itay Talgam02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6094174|Itay Talgam]]''
| stiúrthóir Iosraelach
| ''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/itay_talgam itay_talgam]
| [[:d:Q6094174|Q6094174]]
|-
| [[Íomhá:Ivan Coyote.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6096094|Ivan Coyote]]''
|
| ''[[:d:Q17378128|file ó bhéal]]''<br/>[[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-08-11
| [[Inscne neamhdhénártha|neamh-dhénártha]]
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/ivan_coyote ivan_coyote]
| [[:d:Q6096094|Q6096094]]
|-
| [[Íomhá:Ivan Krastev 2025 BHO-4473.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2340462|Ivan Krastev]]''
| eolaí polaitíochta Bulgárach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhulgáir]]
| [https://www.ted.com/speakers/ivan_krastev ivan_krastev]
| [[:d:Q2340462|Q2340462]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662491|Ivan Oransky]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/ivan_oransky ivan_oransky]
| [[:d:Q23662491|Q23662491]]
|-
| [[Íomhá:NEXT Conference 2024 (54023049561).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130418516|Ivan Poupyrev]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tAontas Sóivéadach]]
| [https://www.ted.com/speakers/ivan_poupyrev ivan_poupyrev]
| [[:d:Q130418516|Q130418516]]
|-
| [[Íomhá:Iwan at Rock Garden.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3156399|Iwan Baan]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3381574|architectural photographer]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/iwan_baan iwan_baan]
| [[:d:Q3156399|Q3156399]]
|-
| [[Íomhá:Iyad Rahwan (24346536449).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29453267|Iyad Rahwan]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSiria]]<br/>[[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/iyad_rahwan iyad_rahwan]
| [[:d:Q29453267|Q29453267]]
|-
| [[Íomhá:March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg|center|128px]]
| [[J. D. Vance]]
| polaiteoir agus údar Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q2262551|dlíodóir corparáideach]]''<br/>''[[:d:Q215536|ceannaí]]''<br/>''[[:d:Q3791825|ideologue]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[saighdiúir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jd_vance jd_vance]
| [[:d:Q28935729|Q28935729]]
|-
| [[Íomhá:J. J. Abrams (23175170706) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188137|J. J. Abrams]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach (1966-)
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q13235160|monaróir]]''<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>''[[:d:Q1440873|ceannléiritheoir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/j_j_abrams j_j_abrams]
| [[:d:Q188137|Q188137]]
|-
| [[Íomhá:J. K. Rowling 2010.jpg|center|128px]]
| [[J. K. Rowling]]
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q111597957|gníomhaí frith - thrasinscneach]]''<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jk_rowling jk_rowling]
| [[:d:Q34660|Q34660]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Marshall Shepherd in 2004 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205502|J. Marshall Shepherd]]''
| meitéareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q2310145|meitéareolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/j_marshall_shepherd j_marshall_shepherd]
| [[:d:Q16205502|Q16205502]]
|-
| [[Íomhá:-rpTEN - Tag 1 (26171481963).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12318774|J.P. Rangaswami]]''
| fear gnó Indiach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/jp_rangaswami jp_rangaswami]
| [[:d:Q12318774|Q12318774]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769228|Jaap de Roode]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jaap_de_roode jaap_de_roode]
| [[:d:Q23769228|Q23769228]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782383|Jacek Utko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jacek_utko jacek_utko]
| [[:d:Q23782383|Q23782383]]
|-
| [[Íomhá:Jack Andraka 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2626989|Jack Andraka]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q30086937|cancer researcher]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-01-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jack_andraka jack_andraka]
| [[:d:Q2626989|Q2626989]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657134|Jack Choi]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jack_choi jack_choi]
| [[:d:Q23657134|Q23657134]]
|-
| [[Íomhá:Jack Conte 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14648645|Jack Conte]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jack_conte jack_conte]
| [[:d:Q14648645|Q14648645]]
|-
| [[Íomhá:Remarks by Mr. Jack Dangermond at the Geographic Information Systems Conference (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157158|Jack Dangermond]]''
|
| ''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jack_dangermond jack_dangermond]
| [[:d:Q3157158|Q3157158]]
|-
| [[Íomhá:Jack Dorsey 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335552|Jack Dorsey]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q125471676|tech VIP]]''<br/>''[[:d:Q1062083|billionaire]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jack_dorsey jack_dorsey]
| [[:d:Q335552|Q335552]]
|-
| [[Íomhá:2015JackHorner (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q247264|Jack Horner]]''
| pailé-ointeolaí Meiriceánach
| [[geolaí]]<br/>''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q16271064|heirpiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jack_horner jack_horner]
| [[:d:Q247264|Q247264]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729170|Jackie Savitz]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jackie_savitz jackie_savitz]
| [[:d:Q23729170|Q23729170]]
|-
| [[Íomhá:RabbiJackieTabick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6116680|Jackie Tabick]]''
|
| ''[[:d:Q133485|raibí]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jackie_tabick jackie_tabick]
| [[:d:Q6116680|Q6116680]]
|-
| [[Íomhá:Jackson Browne 1977.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q355009|Jackson Browne]]''
| amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q1075651|méarchláraí]]''<br/>''[[:d:Q13235160|monaróir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jackson_brown jackson_brown]
| [[:d:Q355009|Q355009]]
|-
|
| ''[[:d:Q6117187|Jackson Katz]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jackson_katz jackson_katz]
| [[:d:Q6117187|Q6117187]]
|-
| [[Íomhá:Jacob Collier -1180632.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24900882|Jacob Collier]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q1643514|cóiritheoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q1327329|il-ionstraimí]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jacob_collier jacob_collier]
| [[:d:Q24900882|Q24900882]]
|-
| [[Íomhá:Jacqueline Novogratz DJO2709.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q924979|Jacqueline Novogratz]]''
|
| ''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1416279|anailísí airgeadais]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jacqueline_novogratz jacqueline_novogratz]
| [[:d:Q924979|Q924979]]
|-
| [[Íomhá:2018-us-nationalbookfestival-jacqueline-woodson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6120237|Jacqueline Woodson]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>[[file]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q62083492|young adult author]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jacqueline_woodson jacqueline_woodson]
| [[:d:Q6120237|Q6120237]]
|-
| [[Íomhá:Jad Abumrad.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2856132|Jad Abumrad]]''
|
| ''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jad_abumrad jad_abumrad]
| [[:d:Q2856132|Q2856132]]
|-
|
| ''[[:d:Q19663314|Jae Rhim Lee]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jae_rhim_lee jae_rhim_lee]
| [[:d:Q19663314|Q19663314]]
|-
| [[Íomhá:Фото Игорь Катаев 1-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q923927|Jaime Lerner]]''
| polaiteoir agus ailtire Brasaíleach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/jaime_lerner jaime_lerner]
| [[:d:Q923927|Q923927]]
|-
| [[Íomhá:Jake Barton in Local Projects, Aug 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17386582|Jake Barton]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jake_barton jake_barton]
| [[:d:Q17386582|Q17386582]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662959|Jake Wood]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jake_wood jake_wood]
| [[:d:Q23662959|Q23662959]]
|-
|
| ''[[:d:Q89526310|Jakob Magolan]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/jakob_magolan jakob_magolan]
| [[:d:Q89526310|Q89526310]]
|-
| [[Íomhá:Jakob Trollbäck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6215569|Jakob Trollbäck]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/jakob_trollback jakob_trollback]
| [[:d:Q6215569|Q6215569]]
|-
| [[Íomhá:Jamais Cascio 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22277279|Jamais Cascio]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q54845077|role-playing game designer]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamais_cascio jamais_cascio]
| [[:d:Q22277279|Q22277279]]
|-
| [[Íomhá:Rev James A Forbes speaking 2006.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6128099|James A. Forbes]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>''[[:d:Q15995642|ceannaire reiligiúnach]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_forbes james_forbes]
| [[:d:Q6128099|Q6128099]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760213|James A. White Sr.]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/james_a_white_sr james_a_white_sr]
| [[:d:Q23760213|Q23760213]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671470|James B. Glattfelder]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/james_b_glattfelder james_b_glattfelder]
| [[:d:Q23671470|Q23671470]]
|-
| [[Íomhá:James Balog Iceland.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6129316|James Balog]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q9149093|sléibhteoir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_balog james_balog]
| [[:d:Q6129316|Q6129316]]
|-
| [[Íomhá:James Beacham - Kolkata 2023-12-19 9686.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67466997|James Beacham]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_beacham james_beacham]
| [[:d:Q67466997|Q67466997]]
|-
| [[Íomhá:Re publica 2015 - Tag 1 (17379378221).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20683898|James Bridle]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_bridle james_bridle]
| [[:d:Q20683898|Q20683898]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769563|James Burchfield]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/james_burchfield james_burchfield]
| [[:d:Q23769563|Q23769563]]
|-
| [[Íomhá:James Cameron at 53rd Saturn Awards 2026-01 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[James Cameron (stiúrthóir scannán)|James Cameron]]
| stiúrthóir scannán Ceanadach
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_cameron james_cameron]
| [[:d:Q42574|Q42574]]
|-
| [[Íomhá:James Hansen profile (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q724095|James Edward Hansen]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q11424604|domhaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q91006792|atmospheric physicist]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_hansen james_hansen]
| [[:d:Q724095|Q724095]]
|-
| [[Íomhá:Jim Flynn Political Studies University of Otago.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1383120|James Flynn]]''
| eolaí polaitíochta Nua-Shéalannach (1934–2020)
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1934" | 1934-04-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_flynn jim_flynn]
| [[:d:Q1383120|Q1383120]]
|-
| [[Íomhá:James Geary 1140811 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6134546|James Geary]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/478 478]<br/>[https://www.ted.com/speakers/james_geary james_geary]
| [[:d:Q6134546|Q6134546]]
|-
|
| ''[[:d:Q9010694|James H. Fallon]]''
| néareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[néareolaí]]<br/>[[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_fallon jim_fallon]
| [[:d:Q9010694|Q9010694]]
|-
| [[Íomhá:Jim Simons at MSRI.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q560847|James Harris Simons]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15442776|cripteagrafaí]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q683476|financial adviser]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_simons jim_simons]
| [[:d:Q560847|Q560847]]
|-
|
| ''[[:d:Q6136003|James Heywood]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jamie_heywood jamie_heywood]
| [[:d:Q6136003|Q6136003]]
|-
| [[Íomhá:Jim w mustache.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q962004|James Howard Kunstler]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q10379007|theatrologist]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_howard_kunstler james_howard_kunstler]
| [[:d:Q962004|Q962004]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712699|James Lyne]]''
|
| ''[[:d:Q123577390|cybersecurity specialist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/1472 1472]<br/>[https://www.ted.com/speakers/james_lyne james_lyne]
| [[:d:Q23712699|Q23712699]]
|-
| [[Íomhá:James Nachtwey, Moscow, 24.03.2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q437013|James Nachtwey]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q11496048|grianghrafadóir cogaidh]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_nachtwey james_nachtwey]
| [[:d:Q437013|Q437013]]
|-
| [[Íomhá:James Patten (24375372394).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23748686|James Patten]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/james_patten james_patten]
| [[:d:Q23748686|Q23748686]]
|-
| [[Íomhá:Preferred official head-shot from James Randi Educational Foundation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q294918|James Randi]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1658894|doilfeoir]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_randi james_randi]
| [[:d:Q294918|Q294918]]
|-
| [[Íomhá:Admiral Stavridis in the remote studio at The Fletcher School.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116464|James Stavridis]]''
| aimiréal Meiriceánach
| ''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[mairnéalach]]<br/>[[saighdiúir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[aimiréal]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_stavridis james_stavridis]
| [[:d:Q116464|Q116464]]
|-
| [[Íomhá:JamesSurowieckiMUleft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1496028|James Surowiecki]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_surowiecki james_surowiecki]
| [[:d:Q1496028|Q1496028]]
|-
| [[Íomhá:James Thornton, 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6144245|James Thornton]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_thornton james_thornton]
| [[:d:Q6144245|Q6144245]]
|-
|
| ''[[:d:Q6144629|James Veitch]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_veitch james_veitch]
| [[:d:Q6144629|Q6144629]]
|-
| [[Íomhá:James D. Watson LCCN2007680359.jpg|center|128px]]
| [[James Watson]]
| bitheolaí Meiriceánach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q115784320|Nobel Prize winner]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/james_watson james_watson]
| [[:d:Q83333|Q83333]]
|-
| [[Íomhá:Jamey Stillings.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106946796|Jamey Stillings]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamey_stillings jamey_stillings]
| [[:d:Q106946796|Q106946796]]
|-
| [[Íomhá:Jamie Bartlett in conversation with Inotai Edit at CASM 14.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20675953|Jamie Bartlett]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jamie_bartlett jamie_bartlett]
| [[:d:Q20675953|Q20675953]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662542|Jamie Drummond]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamie_drummond jamie_drummond]
| [[:d:Q23662542|Q23662542]]
|-
| [[Íomhá:Jamie Oliver (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q190051|Jamie Oliver]]''
| cócaire Sasanach
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q27431213|scríbhneoir cócaireachta]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-05-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jamie_oliver jamie_oliver]
| [[:d:Q190051|Q190051]]
|-
|
| ''[[:d:Q55264825|Jamie Paik]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamie_paik jamie_paik]
| [[:d:Q55264825|Q55264825]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795294|Jamil Abu-Wardeh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamil_abu_wardeh jamil_abu_wardeh]
| [[:d:Q23795294|Q23795294]]
|-
| [[Íomhá:Jamil Zaki Stanford October 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76643244|Jamil Zaki]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamil_zaki jamil_zaki]
| [[:d:Q76643244|Q76643244]]
|-
| [[Íomhá:Portrait de Jamila Gordon2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106919199|Jamila Gordon]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1980" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]<br/>[[an tSomáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/jamila_gordon jamila_gordon]
| [[:d:Q106919199|Q106919199]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759680|Jamila Lyiscott]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamila_lyiscott jamila_lyiscott]
| [[:d:Q23759680|Q23759680]]
|-
|
| ''[[:d:Q111145278|Jamila Raqib]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jamila_raqib jamila_raqib]
| [[:d:Q111145278|Q111145278]]
|-
|
| ''[[:d:Q6148692|Jan Chipchase]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1969" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jan_chipchase jan_chipchase]
| [[:d:Q6148692|Q6148692]]
|-
|
| ''[[:d:Q116487988|Jan Rader]]''
|
| ''[[:d:Q5451558|fire chief]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jan_k_rader jan_k_rader]
| [[:d:Q116487988|Q116487988]]
|-
| [[Íomhá:Jane Marie Chen, 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6151247|Jane Chen]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-12-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_chen jane_chen]
| [[:d:Q6151247|Q6151247]]
|-
| [[Íomhá:Jane Ferguson Head Shot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56274344|Jane Ferguson]]''
| iriseoir as Tuaisceart Éireann
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_ferguson jane_ferguson]
| [[:d:Q56274344|Q56274344]]
|-
| [[Íomhá:Jane Fonda 1963.jpg|center|128px]]
| [[Jane Fonda]]
| ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_fonda jane_fonda]
| [[:d:Q41142|Q41142]]
|-
| [[Íomhá:Deputy Secretary Higginbottom Poses for a Photo With Dr. Jane Goodall and the State Department's Global Health Diplomacy Director Jordan in Washington (22365513310) (2) (cropped 2).jpg|center|128px]]
| [[Jane Goodall]]
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q16825962|eolaí príomhach]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_goodall jane_goodall]
| [[:d:Q184746|Q184746]]
|-
| [[Íomhá:Jane McGonigal Meet the Media Guru 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2699296|Jane McGonigal]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3630699|dearthóir cluichí]]''<br/>''[[:d:Q58287519|video game developer]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_mcgonigal jane_mcgonigal]
| [[:d:Q2699296|Q2699296]]
|-
| [[Íomhá:Champions for Change photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6152636|Jane Poynter]]''
| comhshaolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jane_poynter jane_poynter]
| [[:d:Q6152636|Q6152636]]
|-
|
| ''[[:d:Q66497786|Janelle Shane]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[eolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janelle_shane janelle_shane]
| [[:d:Q66497786|Q66497786]]
|-
| [[Íomhá:Janet Echelman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2346435|Janet Echelman]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janet_echelman janet_echelman]
| [[:d:Q2346435|Q2346435]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729136|Janet Iwasa]]''
|
| ''[[:d:Q15839136|bitheolaí ceall]]''<br/>''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janet_iwasa janet_iwasa]
| [[:d:Q23729136|Q23729136]]
|-
| [[Íomhá:Janette Sadik-Khan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153709|Janette Sadik-Khan]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-28<br/>1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janette_sadik_khan janette_sadik_khan]
| [[:d:Q6153709|Q6153709]]
|-
|
| ''[[:d:Q3161983|Janine Benyus]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janine_benyus janine_benyus]
| [[:d:Q3161983|Q3161983]]
|-
| [[Íomhá:Janine di Giovanni at the International Journalism Festival 2024 in Perugia, Italy (cropped2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1304314|Janine di Giovanni]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q164236|comhfhreagraí cogaidh]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janine_di_giovanni janine_di_giovanni]
| [[:d:Q1304314|Q1304314]]
|-
| [[Íomhá:Janine Shepherd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6154579|Janine Shepherd]]''
| sciálaí trastíre Astrálach
| ''[[:d:Q4270517|sciálaí]]''<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/janine_shepherd janine_shepherd]
| [[:d:Q6154579|Q6154579]]
|-
| [[Íomhá:Beyond the Cradle 2019 Janna Levin (47422163091).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6155075|Janna Levin]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>[[réalteolaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/janna_levin janna_levin]
| [[:d:Q6155075|Q6155075]]
|-
| [[Íomhá:Jared diamond.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q205772|Jared Diamond]]''
|
| ''[[:d:Q2055046|fiseolaí]]''<br/>''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1225716|éaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jared_diamond jared_diamond]
| [[:d:Q205772|Q205772]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657161|Jared Ficklin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jared_ficklin jared_ficklin]
| [[:d:Q23657161|Q23657161]]
|-
| [[Íomhá:Jaron Lanier 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92862|Jaron Lanier]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jaron_lanier jaron_lanier]
| [[:d:Q92862|Q92862]]
|-
| [[Íomhá:Jarreth Merz 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1683706|Jarreth Merz]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/jarreth_merz jarreth_merz]
| [[:d:Q1683706|Q1683706]]
|-
| [[Íomhá:Jarrett J. Krosoczka 8125883.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6161021|Jarrett J. Krosoczka]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q11606860|picture book writer]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1511 1511]<br/>[https://www.ted.com/speakers/jarrett_j_krosoczka jarrett_j_krosoczka]
| [[:d:Q6161021|Q6161021]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795288|Jason Clay]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jason_clay jason_clay]
| [[:d:Q23795288|Q23795288]]
|-
|
| ''[[:d:Q1684006|Jason deCaires Taylor]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q7541856|criadóir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-08-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jason_decaires_taylor jason_decaires_taylor]
| [[:d:Q1684006|Q1684006]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795888|Jason Fried]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jason_fried jason_fried]
| [[:d:Q23795888|Q23795888]]
|-
| [[Íomhá:Headshot of human rights lawyer Jason McCue.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662557|Jason McCue]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jason_mccue jason_mccue]
| [[:d:Q23662557|Q23662557]]
|-
|
| ''[[:d:Q112526488|Jason Michael Webb]]''
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q822146|liriceoir]]''<br/>''[[:d:Q1198887|stiúrthóir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q3922505|DJ producer]]''<br/>''[[:d:Q1643514|cóiritheoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q3355249|orchestrator]]''<br/>''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jason_webb jason_webb]
| [[:d:Q112526488|Q112526488]]
|-
| [[Íomhá:Jason Pontin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6163277|Jason Pontin]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jason_pontin jason_pontin]
| [[:d:Q6163277|Q6163277]]
|-
| [[Íomhá:Javed Akhtar at Jaipur Literature Festival 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2319562|Javed Akhtar]]''
|
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>''[[:d:Q822146|liriceoir]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/javed_akhtar javed_akhtar]
| [[:d:Q2319562|Q2319562]]
|-
| [[Íomhá:Jawad-Sharif.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123126708|Jawad Sharif]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jawad_sharif jawad_sharif]
| [[:d:Q123126708|Q123126708]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656752|Jay Bradner]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jay_bradner jay_bradner]
| [[:d:Q23656752|Q23656752]]
|-
| [[Íomhá:Jay Walker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6167147|Jay S. Walker]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jay_walker jay_walker]
| [[:d:Q6167147|Q6167147]]
|-
|
| ''[[:d:Q19667282|Jay Silver]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-09-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jay_silver jay_silver]
| [[:d:Q19667282|Q19667282]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657167|JD Schramm]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jd_schramm jd_schramm]
| [[:d:Q23657167|Q23657167]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657155|Jean-Baptiste Michel]]''
|
| [[matamaiticeoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jean_baptiste_michel jean_baptiste_michel]
| [[:d:Q23657155|Q23657155]]
|-
| [[Íomhá:Jean-Paul Mari.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3168596|Jean-Paul Mari]]''
| scríbhneoir Francach
| ''[[:d:Q164236|comhfhreagraí cogaidh]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1950" | 1950-10-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/jean_paul_mari jean_paul_mari]
| [[:d:Q3168596|Q3168596]]
|-
| [[Íomhá:Jeanette Winterson 04.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q233584|Jeanette Winterson]]''
| scríbhneoir Sasanach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15949613|gearrscéalaí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q12144794|scríbhneoir próis]]''<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q73306227|scríbhneoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeanette_winterson jeanette_winterson]
| [[:d:Q233584|Q233584]]
|-
| [[Íomhá:Jeanne Gang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q444257|Jeanne Gang]]''
| ailtire
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeanne_gang jeanne_gang]
| [[:d:Q444257|Q444257]]
|-
|
| [[Jeannie Suk]]
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q63677188|ollamh le dlí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q2504617|Romanist]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeannie_suk_gersen jeannie_suk_gersen]
| [[:d:Q6172378|Q6172378]]
|-
| [[Íomhá:White House Astronomy Night on October 19, 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760219|Jedidah Isler]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jedidah_isler jedidah_isler]
| [[:d:Q23760219|Q23760219]]
|-
| [[Íomhá:Jeff Bezos at Amazon Spheres Grand Opening in Seattle - 2018 (39074799225) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312556|Jeff Bezos]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2868586|commercial astronaut]]''<br/>''[[:d:Q2006045|business oligarch]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_bezos jeff_bezos]
| [[:d:Q312556|Q312556]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662685|Jeff Hancock]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q26759595|communication scholar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_hancock jeff_hancock]
| [[:d:Q23662685|Q23662685]]
|-
| [[Íomhá:Jeff Hawkins by Jeff Kubina.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92993|Jeff Hawkins]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_hawkins jeff_hawkins]
| [[:d:Q92993|Q92993]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768700|Jeff Iliff]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_iliff jeff_iliff]
| [[:d:Q23768700|Q23768700]]
|-
| [[Íomhá:Jeff Skoll 2013 (5576999744).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q710924|Jeff Skoll]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_skoll jeff_skoll]
| [[:d:Q710924|Q710924]]
|-
| [[Íomhá:Jeffsmithedited-400x600.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15498191|Jeff Smith]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-12-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_smith jeff_smith]
| [[:d:Q15498191|Q15498191]]
|-
| [[Íomhá:Jeff Speck at CNU Seattle 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23713807|Jeff Speck]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_speck jeff_speck]
| [[:d:Q23713807|Q23713807]]
|-
| [[Íomhá:Table-cum-touch display.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6175484|Jefferson Han]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jeff_han jeff_han]
| [[:d:Q6175484|Q6175484]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760258|Jeffrey Brown]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rev_jeffrey_brown rev_jeffrey_brown]
| [[:d:Q23760258|Q23760258]]
|-
| [[Íomhá:Jeffrey Kluger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686458|Jeffrey Kluger]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeffrey_kluger jeffrey_kluger]
| [[:d:Q1686458|Q1686458]]
|-
| [[Íomhá:Jehane Noujaim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2264148|Jehane Noujaim]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jehane_noujaim jehane_noujaim]
| [[:d:Q2264148|Q2264148]]
|-
| [[Íomhá:HeadshotNew.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429153|Jen Golbeck]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_golbeck jennifer_golbeck]
| [[:d:Q15429153|Q15429153]]
|-
|
| ''[[:d:Q92483311|Jenna Lester]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jenna_c_lester jenna_c_lester]
| [[:d:Q92483311|Q92483311]]
|-
|
| ''[[:d:Q6177767|Jenna McCarthy]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jenna_mccarthy jenna_mccarthy]
| [[:d:Q6177767|Q6177767]]
|-
| [[Íomhá:WorldPride 2017 - Madrid Summit - 170626 182102.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23809207|Jenni Chang & Lisa Dazols]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/jenni_chang_and_lisa_dazols jenni_chang_and_lisa_dazols]
| [[:d:Q23809207|Q23809207]]
|-
| [[Íomhá:Jay-dixit jay-dixit-photos wikimedia-2024 -15 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q702510|Jennifer 8. Lee]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_8_lee jennifer_8_lee]
| [[:d:Q702510|Q702510]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Jennifer Aaker (2013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6178057|Jennifer Aaker]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q84506120|business administration scholar]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_aaker jennifer_aaker]
| [[:d:Q6178057|Q6178057]]
|-
|
| ''[[:d:Q24578998|Jennifer Brea]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jen_brea jen_brea]
| [[:d:Q24578998|Q24578998]]
|-
| [[Íomhá:Professor Jennifer Doudna ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56068|Jennifer Doudna]]''
| bithcheimiceoir Meiriceánach
| [[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q15142825|criostalagrafaí]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_doudna jennifer_doudna]
| [[:d:Q56068|Q56068]]
|-
|
| ''[[:d:Q18098124|Jennifer Eberhardt]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q16012028|scoláire dlí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_eberhardt jennifer_eberhardt]
| [[:d:Q18098124|Q18098124]]
|-
| [[Íomhá:Secretary Jennifer Granholm (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234994|Jennifer Granholm]]''
| eolaí polaitiúil, Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q18581305|iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]''<br/>[[breitheamh]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q4932206|dlí-eolaíocht]]''<br/>[[ionchúisitheoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_granholm jennifer_granholm]
| [[:d:Q234994|Q234994]]
|-
| [[Íomhá:Jennifer Granick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6178367|Jennifer Granick]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_granick jennifer_granick]
| [[:d:Q6178367|Q6178367]]
|-
| [[Íomhá:Jen Gunter CSICon 2018 Vaginal Snake Oil Profiteers, from Paltrow to the Patriarchy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40736296|Jennifer Gunter]]''
|
| ''[[:d:Q2640827|gínéiceolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q13638192|obstatraí]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jen_gunter jen_gunter]
| [[:d:Q40736296|Q40736296]]
|-
|
| ''[[:d:Q59208749|Jennifer H Walsh]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jen_walsh jen_walsh]
| [[:d:Q59208749|Q59208749]]
|-
| [[Íomhá:TNW Conference 2014 - Jennifer Healey (14014859332) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23713350|Jennifer Healey]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_healey jennifer_healey]
| [[:d:Q23713350|Q23713350]]
|-
| [[Íomhá:Jennifer Holmgren at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q114874308|Jennifer Holmgren]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_holmgren jennifer_holmgren]
| [[:d:Q114874308|Q114874308]]
|-
|
| ''[[:d:Q61138464|Jennifer Kahn]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_kahn jennifer_kahn]
| [[:d:Q61138464|Q61138464]]
|-
|
| ''[[:d:Q91955096|Jennifer L. Pluznick]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_pluznick jennifer_pluznick]
| [[:d:Q91955096|Q91955096]]
|-
|
| ''[[:d:Q6178542|Jennifer Lin]]''
|
| ''[[:d:Q486748|pianódóir]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_lin jennifer_lin]
| [[:d:Q6178542|Q6178542]]
|-
|
| ''[[:d:Q98285075|Jennifer Louise Petriglieri]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_petriglieri jennifer_petriglieri]
| [[:d:Q98285075|Q98285075]]
|-
|
| ''[[:d:Q84201612|Jennifer Nuzzo]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_b_nuzzo jennifer_b_nuzzo]
| [[:d:Q84201612|Q84201612]]
|-
| [[Íomhá:Jennifer Pahlka of Code for America, speaking at the opening of Open Up!.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6178697|Jennifer Pahlka]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jen_pahlka jen_pahlka]
| [[:d:Q6178697|Q6178697]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728486|Jennifer Senior]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_senior jennifer_senior]
| [[:d:Q23728486|Q23728486]]
|-
| [[Íomhá:Jennifer Wilcox .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60197318|Jennifer Wilcox]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q7888586|innealtóir ceimiceach]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jen_wilcox jen_wilcox]
| [[:d:Q60197318|Q60197318]]
|-
| [[Íomhá:Jennifer Zhu Scott at Global Technology Governance Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q62050613|Jennifer Zhu Scott]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jennifer_zhu_scott jennifer_zhu_scott]
| [[:d:Q62050613|Q62050613]]
|-
| [[Íomhá:Jer Thorp - PopTech 2012 - Camden Maine USA (8102975934) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662183|Jer Thorp]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>[[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jer_thorp jer_thorp]
| [[:d:Q23662183|Q23662183]]
|-
| [[Íomhá:Jeremy Gilley (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1653797|Jeremy Gilley]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_gilley jeremy_gilley]
| [[:d:Q1653797|Q1653797]]
|-
| [[Íomhá:Jeremy Heimans Purpose Co-founder CEO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16729741|Jeremy Heimans]]''
| gníomhaí Astrálach
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_heimans jeremy_heimans]
| [[:d:Q16729741|Q16729741]]
|-
| [[Íomhá:Jeremy Howard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6181501|Jeremy Howard]]''
| fear gnó Astrálach
| ''[[:d:Q29169143|eolaí sonraí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_howard jeremy_howard]
| [[:d:Q6181501|Q6181501]]
|-
| [[Íomhá:JeremyJackson1243.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15485171|Jeremy Jackson]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q16037036|paleobiologist]]''<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_jackson jeremy_jackson]
| [[:d:Q15485171|Q15485171]]
|-
| [[Íomhá:Jeremy Rifkin, 2009 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q505154|Jeremy Rifkin]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q12047093|prognostician]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q16538479|Lehrbeauftragter]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1945" | 1945-01-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_rifkin jeremy_rifkin]
| [[:d:Q505154|Q505154]]
|-
|
| ''[[:d:Q56871312|Jerome H Kim]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jerome_h_kim jerome_h_kim]
| [[:d:Q56871312|Q56871312]]
|-
| [[Íomhá:Jesper Brodin (born 1968) at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56305687|Jesper Brodin]]''
| fear gnó agus fiontraí Sualannach
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/jesper_brodin jesper_brodin]
| [[:d:Q56305687|Q56305687]]
|-
|
| ''[[:d:Q6186043|Jessa Gamble]]''
| údar
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jessa_gamble jessa_gamble]
| [[:d:Q6186043|Q6186043]]
|-
| [[Íomhá:Jesse J. Perez (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20966512|Jesse J. Perez]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jesse_j_perez jesse_j_perez]
| [[:d:Q20966512|Q20966512]]
|-
| [[Íomhá:Jesse Schell (4670646737).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6186836|Jesse Schell]]''
| dearthóir físchluichí Meiriceánach
| ''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jesse_schell jesse_schell]
| [[:d:Q6186836|Q6186836]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656726|Jessi Arrington]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jessi_arrington jessi_arrington]
| [[:d:Q23656726|Q23656726]]
|-
| [[Íomhá:Jessica Green visits the Center for Total Health 39089 (13428328504).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21062122|Jessica Green]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jessica_green jessica_green]
| [[:d:Q21062122|Q21062122]]
|-
| [[Íomhá:Jessica Jackley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6187288|Jessica Jackley]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jessica_jackley jessica_jackley]
| [[:d:Q6187288|Q6187288]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783057|Jessica Shortall]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jessica_shortall jessica_shortall]
| [[:d:Q23783057|Q23783057]]
|-
| [[Íomhá:Jessie Christiansen at Palomar Observatory.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47492985|Jessie Christiansen]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/jessie_christiansen jessie_christiansen]
| [[:d:Q47492985|Q47492985]]
|-
| [[Íomhá:Jessie Reyez - Collision 2019 Toronto (47105669284) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29898660|Jessie Reyez]]''
| amhránaí agus cumadóir Ceanadach
| [[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-06-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jessie_reyez jessie_reyez]
| [[:d:Q29898660|Q29898660]]
|-
|
| ''[[:d:Q124658950|Jessy Kate Schingler]]''
|
| ''[[:d:Q94246114|policy analyst]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jessy_kate_schingler jessy_kate_schingler]
| [[:d:Q124658950|Q124658950]]
|-
| [[Íomhá:Jherek Bischoff Roxy Theater 18 July 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16199394|Jherek Bischoff]]''
| ceoltóir agus cumadóir Meiriceánach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-09-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jherek_bischoff jherek_bischoff]
| [[:d:Q16199394|Q16199394]]
|-
| [[Íomhá:증명사진 jiha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16887739|Ji-hae Park]]''
|
| ''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/ji_hae_park ji_hae_park]
| [[:d:Q16887739|Q16887739]]
|-
|
| ''[[:d:Q88771643|Jiaying Zhao]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/jiaying_zhao jiaying_zhao]
| [[:d:Q88771643|Q88771643]]
|-
| [[Íomhá:Jill Bolte Taylor - observing a stroke from within.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2550602|Jill Bolte Taylor]]''
| néareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q10872101|anatamaí]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959-05-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jill_bolte_taylor jill_bolte_taylor]
| [[:d:Q2550602|Q2550602]]
|-
|
| ''[[:d:Q15839341|Jill Farrant]]''
| luibheolaí as an Afraic Theas
| ''[[:d:Q15839136|bitheolaí ceall]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/jill_farrant jill_farrant]
| [[:d:Q15839341|Q15839341]]
|-
| [[Íomhá:JillHeinerth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17484182|Jill Heinerth]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q55383113|cave diver]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jill_heinerth jill_heinerth]
| [[:d:Q17484182|Q17484182]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759545|Jill Shargaa]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jill_shargaa jill_shargaa]
| [[:d:Q23759545|Q23759545]]
|-
| [[Íomhá:Jill Sobule 1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520324|Jill Sobule]]''
| amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jill_sobule jill_sobule]
| [[:d:Q520324|Q520324]]
|-
| [[Íomhá:Jill Tarter at Starmus IV Trondheim 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q445596|Jill Tarter]]''
| réalteolaí Meiriceánach
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jill_cornell_tarter jill_cornell_tarter]
| [[:d:Q445596|Q445596]]
|-
| [[Íomhá:Jim Al-Khalili (cropped and shadow enhanced).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259054|Jim Al-Khalili]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_al_khalili jim_al_khalili]
| [[:d:Q259054|Q259054]]
|-
| [[Íomhá:Jim Chuchu in 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18637239|Jim Chuchu]]''
| ealaíontóir Céiniach
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_chuchu jim_chuchu]
| [[:d:Q18637239|Q18637239]]
|-
| [[Íomhá:Jim Hagemann Snabe World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1350380|Jim Hagemann Snabe]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/jim_hagemann_snabe jim_hagemann_snabe]
| [[:d:Q1350380|Q1350380]]
|-
|
| ''[[:d:Q13566451|Jim Holt]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_holt jim_holt]
| [[:d:Q13566451|Q13566451]]
|-
| [[Íomhá:Jim Toomey 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6198539|Jim Toomey]]''
|
| ''[[:d:Q1114448|cartúnaí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_toomey jim_toomey]
| [[:d:Q6198539|Q6198539]]
|-
| [[Íomhá:Jim VandeHei on Morning Joe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6198676|Jim VandeHei]]''
| iriseoir agus fear gnó Meiriceánach (rugadh 1971)
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_vandehei jim_vandehei]
| [[:d:Q6198676|Q6198676]]
|-
| [[Íomhá:Jim Yong Kim (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q313297|Jim Yong Kim]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jim_yong_kim jim_yong_kim]
| [[:d:Q313297|Q313297]]
|-
|
| ''[[:d:Q107295167|Jimmie Briggs]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jimmie_briggs jimmie_briggs]
| [[:d:Q107295167|Q107295167]]
|-
| [[Íomhá:JimmyCarterPortrait2.jpg|center|128px]]
| [[Jimmy Carter]]
| 39ú huachtarán na Stát Aontaithe (1977–1981)
| ''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[feirmeoir]]<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q3492027|mairnéalach fomhuireáin]]''<br/>''[[:d:Q372436|státaire]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q22336956|daonnúlach]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jimmy_carter jimmy_carter]
| [[:d:Q23685|Q23685]]
|-
| [[Íomhá:Jimmy Nelson (photographer) - TEDxAMS 2014-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17198658|Jimmy Nelson]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jimmy_nelson jimmy_nelson]
| [[:d:Q17198658|Q17198658]]
|-
| [[Íomhá:Jimmy Wales by Philip Romano (3x4 cropped).jpg|center|128px]]
| [[Jimmy Wales]]
| comhbhunaitheoir na Vicipéide agus fiontraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q41546637|Viciméideoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q215536|ceannaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jimmy_wales jimmy_wales]
| [[:d:Q181|Q181]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670510|Jinsop Lee]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jinsop_lee jinsop_lee]
| [[:d:Q23670510|Q23670510]]
|-
|
| ''[[:d:Q57409974|Jioji Ravulo]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jioji_ravulo jioji_ravulo]
| [[:d:Q57409974|Q57409974]]
|-
|
| ''[[:d:Q6204680|Joachim de Posada]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joachim_de_posada joachim_de_posada]
| [[:d:Q6204680|Q6204680]]
|-
| [[Íomhá:Joan Blades (2011).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6204866|Joan Blades]]''
| bean ghnó Mheiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joan_blades joan_blades]
| [[:d:Q6204866|Q6204866]]
|-
| [[Íomhá:Joan C Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17004429|Joan C. Williams]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1952" | 1952
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joan_c_williams joan_c_williams]
| [[:d:Q17004429|Q17004429]]
|-
| [[Íomhá:Joan Halifax and the Dalai Lama.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3179589|Joan Halifax]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q24262594|scríbhneoir reiligiúnach]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q19829980|religious studies scholar]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joan_halifax joan_halifax]
| [[:d:Q3179589|Q3179589]]
|-
|
| ''[[:d:Q18208314|JoAnn Kuchera-Morin]]''
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joann_kuchera_morin joann_kuchera_morin]
| [[:d:Q18208314|Q18208314]]
|-
| [[Íomhá:Joanne Chory at Salk in 2022 11 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994359|Joanne Chory]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joanne_chory joanne_chory]
| [[:d:Q15994359|Q15994359]]
|-
| [[Íomhá:EPFL Jocelyne Bloch Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38548794|Jocelyne Bloch]]''
|
| ''[[:d:Q9385011|néaramháinlia]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/jocelyne_bloch jocelyne_bloch]
| [[:d:Q38548794|Q38548794]]
|-
|
| ''[[:d:Q15821109|Jochen Wegner]]''
| iriseoir Gearmánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q589298|príomheagarthóir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/jochen_wegner jochen_wegner]
| [[:d:Q15821109|Q15821109]]
|-
| [[Íomhá:JodyWilliamsMay2010 headcrop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q211239|Jody Williams]]''
| gníomhaí ar son chearta an duine ó Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q8359428|gníomhaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jody_williams jody_williams]
| [[:d:Q211239|Q211239]]
|-
| [[Íomhá:Joe-gebbia-2024-cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19560551|Joe Gebbia]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joe_gebbia joe_gebbia]
| [[:d:Q19560551|Q19560551]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727954|Joe Kowan]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joe_kowan joe_kowan]
| [[:d:Q23727954|Q23727954]]
|-
|
| ''[[:d:Q18714137|Joe Landolina]]''
|
| ''[[:d:Q19902880|innealtóir bithleighis]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-01-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joe_landolina joe_landolina]
| [[:d:Q18714137|Q18714137]]
|-
| [[Íomhá:Joe Madiath, Skoll Foundation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6211071|Joe Madiath]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/joe_madiath joe_madiath]
| [[:d:Q6211071|Q6211071]]
|-
| [[Íomhá:Joe Sabia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6212143|Joe Sabia]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1110 1110]<br/>[https://www.ted.com/speakers/joe_sabia joe_sabia]
| [[:d:Q6212143|Q6212143]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662319|Joe Smith]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joe_smith joe_smith]
| [[:d:Q23662319|Q23662319]]
|-
|
| ''[[:d:Q6213282|Joel Burns]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-04<br/>1965-02-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joel_burns joel_burns]
| [[:d:Q6213282|Q6213282]]
|-
|
| ''[[:d:Q47784150|Joel Jackson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joel_jackson joel_jackson]
| [[:d:Q47784150|Q47784150]]
|-
| [[Íomhá:Joel S. Levine NASA headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23785260|Joel Levine]]''
|
| ''[[:d:Q16742203|pláinéadeolaí]]''<br/>''[[:d:Q17276189|atmospheric scientist]]''<br/>''[[:d:Q27177003|research professor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>[[spástaiscéaladh]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joel_levine joel_levine]
| [[:d:Q23785260|Q23785260]]
|-
| [[Íomhá:Joel Selanikio at TEDxAustin in 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23671459|Joel Selanikio]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joel_selanikio joel_selanikio]
| [[:d:Q23671459|Q23671459]]
|-
| [[Íomhá:Joey Alexander with MPR leader (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19922013|Joey Alexander]]''
|
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-06-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Indinéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/joey_alexander joey_alexander]
| [[:d:Q19922013|Q19922013]]
|-
| [[Íomhá:Re publica 19 - Day 3 (47015668824).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6075610|Johan Rockström]]''
|
| ''[[:d:Q3644587|hidreolaí]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1781198|agranamaí]]''<br/>''[[:d:Q16529590|eolaí comhshaoil]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/johan_rockstrom johan_rockstrom]
| [[:d:Q6075610|Q6075610]]
|-
| [[Íomhá:Johann Hari 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q437536|Johann Hari]]''
| iriseoir Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/johann_hari johann_hari]
| [[:d:Q437536|Q437536]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795344|Johanna Blakley]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/johanna_blakley johanna_blakley]
| [[:d:Q23795344|Q23795344]]
|-
|
| ''[[:d:Q116964435|John Biewen]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q114347127|Rundfunkredakteur]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_biewen john_biewen]
| [[:d:Q116964435|Q116964435]]
|-
| [[Íomhá:2012-04-21 USA Trip 1574 - NECSS (New York) (7980184439).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6222357|John Bohannon]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_bohannon john_bohannon]
| [[:d:Q6222357|Q6222357]]
|-
| [[Íomhá:Webb First Images Broadcast (52272775759).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104651|John C. Mather]]''
| réalteolaí Meiriceánach
| [[réalteolaí]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_c_mather john_c_mather]
| [[:d:Q104651|Q104651]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796177|John Delaney]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_delaney john_delaney]
| [[:d:Q23796177|Q23796177]]
|-
| [[Íomhá:John Doerr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380459|John Doerr]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>''[[:d:Q15472169|pátrún]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_doerr john_doerr]
| [[:d:Q1380459|Q1380459]]
|-
|
| ''[[:d:Q6233855|John Francis]]''
| comhshaolaí Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_francis john_francis]
| [[:d:Q6233855|Q6233855]]
|-
|
| ''[[:d:Q107749673|John Gable]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q56027890|cúntóir polaitíochta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_gable john_gable]
| [[:d:Q107749673|Q107749673]]
|-
| [[Íomhá:John Gerzema (2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6235206|John Gerzema]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/568 568]<br/>[https://www.ted.com/speakers/john_gerzema john_gerzema]
| [[:d:Q6235206|Q6235206]]
|-
| [[Íomhá:Image of John Graham-Cumming.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181625|John Graham-Cumming]]''
| ríomhchláraitheoir Briotanach
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1953" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_graham_cumming john_graham_cumming]
| [[:d:Q3181625|Q3181625]]
|-
| [[Íomhá:Let's Talk about Money - Vlogbrothers YouTube at 0009 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q630446|John Green]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q4110598|físbhlagálaí]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q58209937|history teacher]]''<br/>''[[:d:Q62083492|young adult author]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_green john_green]
| [[:d:Q630446|Q630446]]
|-
|
| ''[[:d:Q23688353|John Hardy]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_hardy john_hardy]
| [[:d:Q23688353|Q23688353]]
|-
| [[Íomhá:John Hockenberry at New America NYC (Dis)Honesty - The Truth About Lies (19962005979) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6239461|John Hockenberry]]''
| iriseoir
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_hockenberry john_hockenberry]
| [[:d:Q6239461|Q6239461]]
|-
| [[Íomhá:JohnHodgman-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q329372|John Hodgman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q12406482|greannóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q12144794|scríbhneoir próis]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-06-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_hodgman john_hodgman]
| [[:d:Q329372|Q329372]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784955|John Hunter]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_hunter john_hunter]
| [[:d:Q23784955|Q23784955]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783403|John Kasaona]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_kasaona john_kasaona]
| [[:d:Q23783403|Q23783403]]
|-
| [[Íomhá:John F. Kerry.jpg|center|128px]]
| [[John Kerry]]
| oifigeach cabhlaigh, Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q1516453|lieutenant governor]]''<br/>''[[:d:Q7330070|aire eachtrach]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_kerry john_kerry]
| [[:d:Q22316|Q22316]]
|-
|
| ''[[:d:Q124285668|John Koenig]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_koenig john_koenig]
| [[:d:Q124285668|Q124285668]]
|-
| [[Íomhá:John La Grou at TED 2014 Vancouver.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783066|John La Grou]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_la_grou john_la_grou]
| [[:d:Q23783066|Q23783066]]
|-
| [[Íomhá:JohnLegend-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44857|John Legend]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_legend john_legend]
| [[:d:Q44857|Q44857]]
|-
| [[Íomhá:John Lewis-2006 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45380|John Lewis]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_lewis john_lewis]
| [[:d:Q45380|Q45380]]
|-
| [[Íomhá:John lloyd secret comedy podcast.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366162|John Lloyd]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_lloyd john_lloyd]
| [[:d:Q366162|Q366162]]
|-
| [[Íomhá:SXSW-2024-alih-OB7A0084-John Maeda.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93024|John Maeda]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q7016454|ealaíontóir na meán nua]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_maeda john_maeda]
| [[:d:Q93024|Q93024]]
|-
| [[Íomhá:JohnMcWhorter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2468338|John McWhorter]]''
| acadóir agus teangeolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q89675028|criólaí]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q13418253|focleolaí]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_mcwhorter john_mcwhorter]
| [[:d:Q2468338|Q2468338]]
|-
| [[Íomhá:Dr. John Gottman 123 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q776341|John Mordechai Gottman]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_gottman john_gottman]
| [[:d:Q776341|Q776341]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782393|John Q. Walker]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_walker john_walker]
| [[:d:Q23782393|Q23782393]]
|-
| [[Íomhá:John Searle speaking at Google 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q295012|John Searle]]''
| fealsamh Meiriceánach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_searle john_searle]
| [[:d:Q295012|Q295012]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783401|John Underkoffler]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/john_underkoffler john_underkoffler]
| [[:d:Q23783401|Q23783401]]
|-
| [[Íomhá:John Wilbanks Portrait by Nick Vedros.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2000014|John Wilbanks]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_wilbanks john_wilbanks]
| [[:d:Q2000014|Q2000014]]
|-
| [[Íomhá:Johnwooden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q551032|John Wooden]]''
| bainisteoir cispheile Meiriceánach
| ''[[:d:Q189290|oifigeach míleata]]''<br/>''[[:d:Q5137571|cóitseálaí cispheile]]''<br/>''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/john_wooden john_wooden]
| [[:d:Q551032|Q551032]]
|-
|
| ''[[:d:Q6267100|Johnny Lee]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/johnny_lee johnny_lee]
| [[:d:Q6267100|Q6267100]]
|-
| [[Íomhá:Joi Ito.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q934616|Joi Ito]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/joi_ito joi_ito]
| [[:d:Q934616|Q934616]]
|-
| [[Íomhá:Joia Mukherjee headshot2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6268941|Joia Mukherjee]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joia_mukherjee joia_mukherjee]
| [[:d:Q6268941|Q6268941]]
|-
| [[Íomhá:Jok Church.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6269643|Jok Church]]''
| cartúnaí
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jok_church jok_church]
| [[:d:Q6269643|Q6269643]]
|-
|
| ''[[:d:Q107364017|Jon Boogz]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jon_boogz jon_boogz]
| [[:d:Q107364017|Q107364017]]
|-
|
| ''[[:d:Q16729389|Jon Gosier]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-04-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_gosier jon_gosier]
| [[:d:Q16729389|Q16729389]]
|-
| [[Íomhá:Jon Lowenstein.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16731659|Jon Lowenstein]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_lowenstein jon_lowenstein]
| [[:d:Q16731659|Q16731659]]
|-
| [[Íomhá:Jon Chu - Wicked.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1702754|Jon M. Chu]]''
| stiúrthóir scannán agus scríbhneoir scripte Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1979" | 1979-11-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_m_chu jon_m_chu]
| [[:d:Q1702754|Q1702754]]
|-
|
| ''[[:d:Q19880666|Jon Mooallem]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q66622318|obituary writer]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_mooallem jon_mooallem]
| [[:d:Q19880666|Q19880666]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662502|Jon Nguyen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jon_nguyen jon_nguyen]
| [[:d:Q23662502|Q23662502]]
|-
| [[Íomhá:Jon Ronson (27846097432) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400803|Jon Ronson]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_ronson jon_ronson]
| [[:d:Q3400803|Q3400803]]
|-
| [[Íomhá:Jonas Eliasson at TEDxKTH 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5708819|Jonas Eliasson]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonas_eliasson jonas_eliasson]
| [[:d:Q5708819|Q5708819]]
|-
| [[Íomhá:Jonas Gahr Støre under åpningen av det nye regjeringskvartalet 130426 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q467948|Jonas Gahr Støre]]''
| polaiteoir Ioruach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-08-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonas_gahr_store jonas_gahr_store]
| [[:d:Q467948|Q467948]]
|-
| [[Íomhá:Jonathan Eisen - PLOS Biology Tenth Anniversary (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2000017|Jonathan A. Eisen]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_eisen jonathan_eisen]
| [[:d:Q2000017|Q2000017]]
|-
| [[Íomhá:8oCongresoInnovacion08.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15710897|Jonathan Bergmann]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jon_bergmann jon_bergmann]
| [[:d:Q15710897|Q15710897]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782385|Jonathan Drori]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q5352191|teicneoir]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_drori jonathan_drori]
| [[:d:Q23782385|Q23782385]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662200|Jonathan Foley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_foley jonathan_foley]
| [[:d:Q23662200|Q23662200]]
|-
| [[Íomhá:Jonathan Haidt 2012 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q845573|Jonathan Haidt]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_haidt jonathan_haidt]
| [[:d:Q845573|Q845573]]
|-
| [[Íomhá:Jonathan Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273354|Jonathan Harris]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q7016454|ealaíontóir na meán nua]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_harris jonathan_harris]
| [[:d:Q6273354|Q6273354]]
|-
| [[Íomhá:Jonathan Klein Getty 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273583|Jonathan Klein]]''
| fear gnó as an Afraic Theas
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_klein jonathan_klein]
| [[:d:Q6273583|Q6273583]]
|-
|
| ''[[:d:Q46999694|Jonathan Rossiter]]''
|
| [[ollamh]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_rossiter jonathan_rossiter]
| [[:d:Q46999694|Q46999694]]
|-
| [[Íomhá:Rabbi Jonathan Sacks zt"l.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336766|Jonathan Sacks]]''
| raibí Briotanach
| ''[[:d:Q133485|raibí]]''<br/>''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rabbi_lord_jonathan_sacks rabbi_lord_jonathan_sacks]
| [[:d:Q336766|Q336766]]
|-
| [[Íomhá:John Tepperman (2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17145793|Jonathan Tepperman]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_tepperman jonathan_tepperman]
| [[:d:Q17145793|Q17145793]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662788|Jonathan Trent]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_trent jonathan_trent]
| [[:d:Q23662788|Q23662788]]
|-
| [[Íomhá:Wilker poptech.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18385701|Jonathan Wilker]]''
|
| [[ceimiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_wilker jonathan_wilker]
| [[:d:Q18385701|Q18385701]]
|-
| [[Íomhá:Zittrain-20080308-crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6274894|Jonathan Zittrain]]''
|
| [[saineolaí dlí]]<br/>[[ollamh]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonathan_zittrain jonathan_zittrain]
| [[:d:Q6274894|Q6274894]]
|-
| [[Íomhá:Jonny Sun at In Conversation at Indigo Chapters - 2017 - IMG 2958 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32064150|Jonny Sun]]''
|
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/jonny_sun jonny_sun]
| [[:d:Q32064150|Q32064150]]
|-
|
| ''[[:d:Q2068759|Jor-El]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jor_el jor_el]
| [[:d:Q2068759|Q2068759]]
|-
| [[Íomhá:Goyas 2025 - Jorge Drexler (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q543506|Jorge Drexler]]''
| ceoltóir agus aisteoir Uraguach
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1964" | 1964-09-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Uragua]]
| [https://www.ted.com/speakers/jorge_drexler jorge_drexler]
| [[:d:Q543506|Q543506]]
|-
| [[Íomhá:NASA Univision Hispanic Education Campaign DVIDS858679 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1981462|Jorge Ramos]]''
| iriseoir agus údar Meicsiceach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q270389|léitheoir nuachta]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/jorge_ramos jorge_ramos]
| [[:d:Q1981462|Q1981462]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759657|Jorge Soto]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jorge_soto jorge_soto]
| [[:d:Q23759657|Q23759657]]
|-
| [[Íomhá:Jose Antonio Vargas 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1865602|Jose Antonio Vargas]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[na hOileáin Fhilipíneacha]]
| [https://www.ted.com/speakers/jose_antonio_vargas jose_antonio_vargas]
| [[:d:Q1865602|Q1865602]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670640|Jose Miguel Sokoloff]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jose_miguel_sokoloff jose_miguel_sokoloff]
| [[:d:Q23670640|Q23670640]]
|-
| [[Íomhá:Joseph DeRisi 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282538|Joseph DeRisi]]''
|
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q15634281|vireolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joe_derisi joe_derisi]
| [[:d:Q6282538|Q6282538]]
|-
| [[Íomhá:Joseph DeSimone portrait Innovation Day 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282541|Joseph DeSimone]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/2457 2457]<br/>[https://www.ted.com/speakers/joseph_desimone joseph_desimone]
| [[:d:Q6282541|Q6282541]]
|-
|
| ''[[:d:Q97553147|Joseph E. Ravenell]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_ravenell joseph_ravenell]
| [[:d:Q97553147|Q97553147]]
|-
| [[Íomhá:Joseph Gordon Levitt Sundance Film Festival 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Joseph Gordon-Levitt]]
| aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q948329|aisteoir saincharachtair]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-02-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_gordon_levitt joseph_gordon_levitt]
| [[:d:Q177311|Q177311]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671269|Joseph Kim]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[An Chóiré Thuaidh|Cóiré Thuaidh]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_kim joseph_kim]
| [[:d:Q23671269|Q23671269]]
|-
|
| ''[[:d:Q16499778|Joseph Lekuton]]''
| polaiteoir Céiniach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_lekuton joseph_lekuton]
| [[:d:Q16499778|Q16499778]]
|-
| [[Íomhá:Portrait of Dr. Joseph S. Nye, Jr., Assistant Secretary of Defense, International Security Affairs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q210362|Joseph Nye]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q16947320|geopolitical analyst]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_nye joseph_nye]
| [[:d:Q210362|Q210362]]
|-
|
| ''[[:d:Q123202312|Joseph Redmon]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joseph_redmon joseph_redmon]
| [[:d:Q123202312|Q123202312]]
|-
| [[Íomhá:Josette Sheeran Shiner 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q433934|Josette Sheeran]]''
| taidhleoir Meiriceánach
| [[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q16961937|discussion moderator]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/josette_sheeran josette_sheeran]
| [[:d:Q433934|Q433934]]
|-
|
| ''[[:d:Q114874716|Josh Giegel]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/josh_giegel josh_giegel]
| [[:d:Q114874716|Q114874716]]
|-
| [[Íomhá:Josh Luber.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783050|Josh Luber]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-02-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/josh_luber josh_luber]
| [[:d:Q23783050|Q23783050]]
|-
|
| ''[[:d:Q87904343|Joshua A Chu-Tan]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_chu_tan joshua_chu_tan]
| [[:d:Q87904343|Q87904343]]
|-
| [[Íomhá:Joshua-foer-2007.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16729033|Joshua Foer]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_foer joshua_foer]
| [[:d:Q16729033|Q16729033]]
|-
|
| ''[[:d:Q6289972|Joshua Klein]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_klein joshua_klein]
| [[:d:Q6289972|Q6289972]]
|-
|
| ''[[:d:Q6290132|Joshua Prager]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1469 1469]<br/>[https://www.ted.com/speakers/joshua_prager joshua_prager]
| [[:d:Q6290132|Q6290132]]
|-
|
| ''[[:d:Q6290134|Joshua Ramus]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_prince_ramus joshua_prince_ramus]
| [[:d:Q6290134|Q6290134]]
|-
| [[Íomhá:Joshua Roman (TED 2011).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290164|Joshua Roman]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-12-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_roman joshua_roman]
| [[:d:Q6290164|Q6290164]]
|-
| [[Íomhá:Etech05 Joshua1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3539667|Joshua Schachter]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q778274|infheisteoir aingeal]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_schachter joshua_schachter]
| [[:d:Q3539667|Q3539667]]
|-
|
| ''[[:d:Q6290197|Joshua Silver]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q12013238|oftailmeolaí]]''
| data-sort-value="1953" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_silver joshua_silver]
| [[:d:Q6290197|Q6290197]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656020|Joshua Walters]]''
|
| [[fuirseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joshua_walters joshua_walters]
| [[:d:Q23656020|Q23656020]]
|-
| [[Íomhá:Jose Andres.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3751091|José Andrés]]''
|
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Spáinn]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/jose_andres jose_andres]
| [[:d:Q3751091|Q3751091]]
|-
| [[Íomhá:Antonio ABREU.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q671147|José Antonio Abreu]]''
| ceoltóir Veiniséalach
| ''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q765778|orgánaí]]''<br/>''[[:d:Q5371902|cruitchláraí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1939" | 1939-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Veiniséala]]
| [https://www.ted.com/speakers/jose_antonio_abreu jose_antonio_abreu]
| [[:d:Q671147|Q671147]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662467|José Bowen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jose_bowen jose_bowen]
| [[:d:Q23662467|Q23662467]]
|-
|
| ''[[:d:Q123702639|Jota Samper]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/jota_samper jota_samper]
| [[:d:Q123702639|Q123702639]]
|-
| [[Íomhá:Joy Buolamwini, 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31359093|Joy Buolamwini]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/joy_buolamwini joy_buolamwini]
| [[:d:Q31359093|Q31359093]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729164|Joy Sun]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/joy_sun joy_sun]
| [[:d:Q23729164|Q23729164]]
|-
| [[Íomhá:Joy Wolfram.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57017996|Joy Wolfram]]''
|
| ''[[:d:Q88105809|nanoscientist]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/joy_wolfram joy_wolfram]
| [[:d:Q57017996|Q57017996]]
|-
| [[Íomhá:JR (artist) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1312565|JR]]''
| ealaíontóir Francach
| ''[[:d:Q19890761|artivist]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q15095148|ealaíontóir graifítí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q21477194|contemporary artist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Araibis]]
| [https://www.ted.com/speakers/jr jr]
| [[:d:Q1312565|Q1312565]]
|-
| [[Íomhá:Juan Enríquez - PopTech 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15454884|Juan Enríquez]]''
| polaiteoir Meicsiceach
| ''[[:d:Q3745071|scríbhneoir eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/juan_enriquez juan_enriquez]
| [[:d:Q15454884|Q15454884]]
|-
| [[Íomhá:Jude Kelly @ Edge Hill Station, Liverpool - 2460482450.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6302366|Jude Kelly]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/jude_kelly jude_kelly]
| [[:d:Q6302366|Q6302366]]
|-
| [[Íomhá:Judith Heumann, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6303462|Judith Heumann]]''
|
| ''[[:d:Q61857538|gníomhaí ar son cearta daoine faoi mhíchumas]]''<br/>''[[:d:Q212238|státseirbhíseach]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/judith_heumann judith_heumann]
| [[:d:Q6303462|Q6303462]]
|-
| [[Íomhá:2012 at Elon University 14 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6303488|Judith Jamison]]''
| damhsóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q1797162|stiúrthóir ealaíne]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/judith_jamison judith_jamison]
| [[:d:Q6303488|Q6303488]]
|-
|
| ''[[:d:Q24053213|Judson Brewer]]''
|
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/judson_brewer judson_brewer]
| [[:d:Q24053213|Q24053213]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671268|Judy MacDonald Johnston]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/judy_macdonald_johnston judy_macdonald_johnston]
| [[:d:Q23671268|Q23671268]]
|-
| [[Íomhá:Julia Bacha Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q519340|Julia Bacha]]''
| stiúrthóir scannán Brasaíleach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/1039 1039]<br/>[https://www.ted.com/speakers/julia_bacha julia_bacha]
| [[:d:Q519340|Q519340]]
|-
| [[Íomhá:20150126 Julia Galef 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19873435|Julia Galef]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-07-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julia_galef julia_galef]
| [[:d:Q19873435|Q19873435]]
|-
| [[Íomhá:Julia Gillard.jpg|center|128px]]
| [[Julia Gillard]]
| polaiteoir agus dlíodóir Astrálach agus 27ú Príomh-Aire na hAstráile (rugadh 1961)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/julia_gillard julia_gillard]
| [[:d:Q41563|Q41563]]
|-
| [[Íomhá:Julia Shaw 2018-03-10 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26996789|Julia Shaw]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/julia_shaw julia_shaw]
| [[:d:Q26996789|Q26996789]]
|-
| [[Íomhá:Sweeney julia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q270774|Julia Sweeney]]''
|
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julia_sweeney julia_sweeney]
| [[:d:Q270774|Q270774]]
|-
|
| ''[[:d:Q112555393|Julia Watson]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/julia_watson julia_watson]
| [[:d:Q112555393|Q112555393]]
|-
| [[Íomhá:Julian Assange at 2025 Cannes The Six Billion Dollar Man Photocall (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Julian Assange]]
|
| ''[[:d:Q19890746|gníomhaí Idirlín]]''<br/>[[haiceálaí]]<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q26102|sceithire]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/julian_assange julian_assange]
| [[:d:Q360|Q360]]
|-
| [[Íomhá:Julian Baggini-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737519|Julian Baggini]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/julian_baggini julian_baggini]
| [[:d:Q737519|Q737519]]
|-
|
| ''[[:d:Q117256119|Julian Burschka]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/julian_burschka julian_burschka]
| [[:d:Q117256119|Q117256119]]
|-
| [[Íomhá:The Power of Sound - Thursday (Dovregubben) - NMD 2013 (8723048924) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795650|Julian Treasure]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/julian_treasure julian_treasure]
| [[:d:Q23795650|Q23795650]]
|-
| [[Íomhá:Julián Delgado Lopera (born 1988) in the video 'Juli Delgado Lopera and Myriam Gurba in conversation'.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q30068176|Juliana Delgado Lopera]]''
|
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Cholóim]]
| [https://www.ted.com/speakers/julian_delgado_lopera julian_delgado_lopera]
| [[:d:Q30068176|Q30068176]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785249|Juliana Machado Ferreira]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/juliana_machado_ferreira juliana_machado_ferreira]
| [[:d:Q23785249|Q23785249]]
|-
| [[Íomhá:Juliana Rotich - World Economic Forum on Africa 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51700|Juliana Rotich]]''
|
| ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/juliana_rotich juliana_rotich]
| [[:d:Q51700|Q51700]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657214|Julie Burstein]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3406651|léiritheoir raidió]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/julie_burstein julie_burstein]
| [[:d:Q23657214|Q23657214]]
|-
| [[Íomhá:Julie Cordua, CEO of Thorn Skoll Awardee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97766892|Julie Cordua]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/julie_cordua julie_cordua]
| [[:d:Q97766892|Q97766892]]
|-
| [[Íomhá:JLHHeadShot2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107822851|Julie Lythcott-Haims]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julie_lythcott_haims julie_lythcott_haims]
| [[:d:Q107822851|Q107822851]]
|-
| [[Íomhá:Julie Gottman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50810346|Julie Schwartz Gottman]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julie_gottman julie_gottman]
| [[:d:Q50810346|Q50810346]]
|-
| [[Íomhá:Julie Taymor at Opening Ceremony of the Tokyo International Film Festival 2022 (52461091576).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q240490|Julie Taymor]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1323191|dearthóir feisteas]]''<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q28054786|opera director]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q11613590|theatre designer]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-12-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julie_taymor julie_taymor]
| [[:d:Q240490|Q240490]]
|-
|
| ''[[:d:Q6308612|Julieanna Richardson]]''
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/julieanna_l_richardson julieanna_l_richardson]
| [[:d:Q6308612|Q6308612]]
|-
|
| ''[[:d:Q104130163|Juliet K Brophy]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/juliet_brophy juliet_brophy]
| [[:d:Q104130163|Q104130163]]
|-
| [[Íomhá:Juliet Schor in CORE project interview.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308905|Juliet Schor]]''
| socheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1955" | 1955-11-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/juliet_schor juliet_schor]
| [[:d:Q6308905|Q6308905]]
|-
| [[Íomhá:Julius Maada Bio - 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q283829|Julius Maada Bio]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q189290|oifigeach míleata]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Siarra Leon]]
| [https://www.ted.com/speakers/julius_maada_bio julius_maada_bio]
| [[:d:Q283829|Q283829]]
|-
| [[Íomhá:Jun Wang at the HGM 2015 meeting.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16027697|Jun Wang]]''
| taighdeoir
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/jun_wang jun_wang]
| [[:d:Q16027697|Q16027697]]
|-
|
| ''[[:d:Q52450865|Juna Kollmeier]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/juna_kollmeier juna_kollmeier]
| [[:d:Q52450865|Q52450865]]
|-
|
| ''[[:d:Q95948649|June P Tangney]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/june_tangney june_tangney]
| [[:d:Q95948649|Q95948649]]
|-
| [[Íomhá:June Sarpong at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15972568|June Sarpong]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/june_sarpong june_sarpong]
| [[:d:Q15972568|Q15972568]]
|-
| [[Íomhá:Jupta Itoewaki, 3.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q92067916|Jupta Lilian Itoewaki]]''
|
| ''[[:d:Q2824523|comhalta boird]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q11085831|ateangaire]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Suranam]]
| [https://www.ted.com/speakers/jupta_itoewaki jupta_itoewaki]
| [[:d:Q92067916|Q92067916]]
|-
| [[Íomhá:Justin Baldoni in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1303706|Justin Baldoni]]''
| aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1984" | 1984-01-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/justin_baldoni justin_baldoni]
| [[:d:Q1303706|Q1303706]]
|-
| [[Íomhá:Justin Davidson introduces his book Magnetic City at Columbia GSAPP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6317508|Justin Davidson]]''
| criticeoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1350157|criticeoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/justin_davidson justin_davidson]
| [[:d:Q6317508|Q6317508]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657166|Justin Hall-Tipping]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/justin_hall_tipping justin_hall_tipping]
| [[:d:Q23657166|Q23657166]]
|-
| [[Íomhá:Justin J Pearson August 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116739449|Justin Pearson]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/justin_j_pearson justin_j_pearson]
| [[:d:Q116739449|Q116739449]]
|-
|
| ''[[:d:Q10313432|Júlio Gil]]''
| ailtire Portaingéalach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1924" | 1924-04-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phortaingéil]]
| [https://www.ted.com/speakers/julio_gil julio_gil]
| [[:d:Q10313432|Q10313432]]
|-
| [[Íomhá:Megan McArthur, official portrait (2020) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q240701|K. Megan McArthur]]''
|
| [[spásaire]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/megan_mcarthur megan_mcarthur]
| [[:d:Q240701|Q240701]]
|-
|
| ''[[:d:Q126490660|Kade Crockford]]''
|
| ''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''<br/>[[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kade_crockford kade_crockford]
| [[:d:Q126490660|Q126490660]]
|-
|
| ''[[:d:Q90253693|Kaeli Swift]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/kaeli_swift kaeli_swift]
| [[:d:Q90253693|Q90253693]]
|-
| [[Íomhá:Kai-Fu Lee in September 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q699605|Kai-Fu Lee]]''
| fear gnó Téavánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Téaváin]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kai_fu_lee kai_fu_lee]
| [[:d:Q699605|Q699605]]
|-
| [[Íomhá:Kailash Satyarthi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3442375|Kailash Satyarthi]]''
|
| ''[[:d:Q85305832|children's rights activist]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/kailash_satyarthi kailash_satyarthi]
| [[:d:Q3442375|Q3442375]]
|-
| [[Íomhá:Kaitlyn Sadtler headshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q88258658|Kaitlyn Sadtler]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kaitlyn_sadtler kaitlyn_sadtler]
| [[:d:Q88258658|Q88258658]]
|-
| [[Íomhá:Kakenya Ntaiya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18386676|Kakenya Ntaiya]]''
|
| ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q8359428|gníomhaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/kakenya_ntaiya kakenya_ntaiya]
| [[:d:Q18386676|Q18386676]]
|-
| [[Íomhá:WebsterHall2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q445648|Kaki King]]''
| giotáraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kaki_king kaki_king]
| [[:d:Q445648|Q445648]]
|-
|
| ''[[:d:Q6355487|Kamal Meattle]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/kamal_meattle kamal_meattle]
| [[:d:Q6355487|Q6355487]]
|-
|
| ''[[:d:Q70058569|Kamau Gachigi]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kamau_gachigi kamau_gachigi]
| [[:d:Q70058569|Q70058569]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759742|Kare Anderson]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kare_anderson kare_anderson]
| [[:d:Q23759742|Q23759742]]
|-
| [[Íomhá:Karen Armstrong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q256548|Karen Armstrong]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3155377|Islamicist]]''<br/>''[[:d:Q17488357|historian of religion]]''<br/>''[[:d:Q19829980|religious studies scholar]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_armstrong karen_armstrong]
| [[:d:Q256548|Q256548]]
|-
| [[Íomhá:Bakker Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58804715|Karen Bakker]]''
| tíreolaí Ceanadach
| ''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_bakker karen_bakker]
| [[:d:Q58804715|Q58804715]]
|-
|
| ''[[:d:Q23830953|Karen Bass]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/karen_bass karen_bass]
| [[:d:Q23830953|Q23830953]]
|-
| [[Íomhá:Karen B. DeSalvo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16198214|Karen DeSalvo]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_desalvo karen_desalvo]
| [[:d:Q16198214|Q16198214]]
|-
|
| ''[[:d:Q43199273|Karen G. Lloyd]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[micribhitheolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/karen_lloyd karen_lloyd]
| [[:d:Q43199273|Q43199273]]
|-
| [[Íomhá:Karen Tse.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6369726|Karen I. Tse]]''
| gníomhaí Eilvéiseach
|
| data-sort-value="1964" | 1964-10-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_tse karen_tse]
| [[:d:Q6369726|Q6369726]]
|-
|
| ''[[:d:Q6369738|Karen Jean Meech]]''
|
| [[réalteolaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_j_meech karen_j_meech]
| [[:d:Q6369738|Q6369738]]
|-
| [[Íomhá:Karen Scrivener mg 2616-b.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59306305|Karen Scrivener]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_scrivener karen_scrivener]
| [[:d:Q59306305|Q59306305]]
|-
| [[Íomhá:Karen Thompson Walker 2025 Texas Book Festival.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6370083|Karen Thompson Walker]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q2516852|literary editor]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_t_walker karen_t_walker]
| [[:d:Q6370083|Q6370083]]
|-
| [[Íomhá:Karen Willcox MNZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56744321|Karen Willcox]]''
|
| [[matamaiticeoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/karen_willcox karen_willcox]
| [[:d:Q56744321|Q56744321]]
|-
| [[Íomhá:I Am Because You Are (17715083350) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19609479|Karim Abouelnaga]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-12-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/karim_abouelnaga karim_abouelnaga]
| [[:d:Q19609479|Q19609479]]
|-
| [[Íomhá:Karima Bennoune (2014).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759696|Karima Bennoune]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ailgéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/karima_bennoune karima_bennoune]
| [[:d:Q23759696|Q23759696]]
|-
|
| ''[[:d:Q23008042|Karin Öberg]]''
|
| [[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/karin_oeberg karin_oeberg]
| [[:d:Q23008042|Q23008042]]
|-
| [[Íomhá:Karissa wikipedia2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63190411|Karissa Sanbonmatsu]]''
|
| ''[[:d:Q84505215|structural biologist]]''
|
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/karissa_sanbonmatsu karissa_sanbonmatsu]
| [[:d:Q63190411|Q63190411]]
|-
| [[Íomhá:GDC Europe 2015 Session- Cities- Skylines, a Case Study (Tuesday (20660971258).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28828004|Karoliina Korppoo]]''
|
| ''[[:d:Q18882335|video game designer]]''<br/>''[[:d:Q54845077|role-playing game designer]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/karoliina_korppoo karoliina_korppoo]
| [[:d:Q28828004|Q28828004]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783421|Kartick Satyanarayan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kartick_satyanarayan kartick_satyanarayan]
| [[:d:Q23783421|Q23783421]]
|-
| [[Íomhá:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q157224|Kary Mullis]]''
| bithcheimiceoir Meiriceánach
| [[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>[[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kary_mullis kary_mullis]
| [[:d:Q157224|Q157224]]
|-
| [[Íomhá:Snowden's former house selfie (20140825) (Kashmir Hill).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110064852|Kashmir Hill]]''
| iriseoir agus scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kashmir_hill kashmir_hill]
| [[:d:Q110064852|Q110064852]]
|-
|
| ''[[:d:Q54892135|Kasiva Mutua]]''
|
| ''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''
| data-sort-value="1980" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/kasiva_mutua kasiva_mutua]
| [[:d:Q54892135|Q54892135]]
|-
|
| ''[[:d:Q46805725|Kate A Stafford]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kate_stafford kate_stafford]
| [[:d:Q46805725|Q46805725]]
|-
|
| ''[[:d:Q55114635|Kate Bowler]]''
|
| ''[[:d:Q19829980|religious studies scholar]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kate_bowler kate_bowler]
| [[:d:Q55114635|Q55114635]]
|-
| [[Íomhá:Kate Darling 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67188911|Kate Darling]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[eolaí]]<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_darling kate_darling]
| [[:d:Q67188911|Q67188911]]
|-
| [[Íomhá:Kate Fagan at LA Times Festival of Books 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23664138|Kate Fagan]]''
| cispheileadóir Meiriceánach (1981-)
| ''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11313148|scríbhneoir spóirt]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_fagan_TEDxBoston20220516-50508 kate_fagan_TEDxBoston20220516-50508]
| [[:d:Q23664138|Q23664138]]
|-
| [[Íomhá:Decoded speaker 2011 (6308556603).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23784307|Kate Hartman]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/898 898]<br/>[https://www.ted.com/speakers/kate_hartman kate_hartman]
| [[:d:Q23784307|Q23784307]]
|-
|
| ''[[:d:Q64901031|Kate Lister]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q13418253|focleolaí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_lister kate_lister]
| [[:d:Q64901031|Q64901031]]
|-
| [[Íomhá:Kate Marvel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55640226|Kate Marvel]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_marvel kate_marvel]
| [[:d:Q55640226|Q55640226]]
|-
| [[Íomhá:Kate Orff - Climate Change and the Scales of Environment (24705846441) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6375703|Kate Orff]]''
| ailtire Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q2815948|ailtire tírdhreacha]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_orff kate_orff]
| [[:d:Q6375703|Q6375703]]
|-
| [[Íomhá:Kate Raworth, 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37424557|Kate Raworth]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_raworth kate_raworth]
| [[:d:Q37424557|Q37424557]]
|-
| [[Íomhá:-rpTEN - Tag 1 (26750367556).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670574|Kate Stone]]''
|
| [[eolaí]]
|
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/kate_stone kate_stone]
| [[:d:Q23670574|Q23670574]]
|-
| [[Íomhá:Katharine Hayhoe at the 2023 US-Canada Summit (52807393435) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429497|Katharine Hayhoe]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16529590|eolaí comhshaoil]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/katharine_hayhoe katharine_hayhoe]
| [[:d:Q15429497|Q15429497]]
|-
|
| ''[[:d:Q80672929|Katharine Wilkinson]]''
| comhshaolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katharine_wilkinson katharine_wilkinson]
| [[:d:Q80672929|Q80672929]]
|-
|
| ''[[:d:Q83811568|Katherine Eban]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_eban katherine_eban]
| [[:d:Q83811568|Q83811568]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795674|Katherine Fulton]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_fulton katherine_fulton]
| [[:d:Q23795674|Q23795674]]
|-
| [[Íomhá:Katherine M Gehl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41694025|Katherine Gehl]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_gehl katherine_gehl]
| [[:d:Q41694025|Q41694025]]
|-
|
| ''[[:d:Q23301824|Katherine Kuchenbecker]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_kuchenbecker katherine_kuchenbecker]
| [[:d:Q23301824|Q23301824]]
|-
| [[Íomhá:Katie Mack-IMG 8876.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22046575|Katherine Mack]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katie_mack katie_mack]
| [[:d:Q22046575|Q22046575]]
|-
| [[Íomhá:2023 - Opening night POM 8999 (53329983016) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Katherine Maher]]
|
| ''[[:d:Q267936|stiúrthóir feidhmiúcháin]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-04-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_maher katherine_maher]
| [[:d:Q23034479|Q23034479]]
|-
| [[Íomhá:Katherine Mangu-Ward.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111575379|Katherine Mangu-Ward]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katherine_mangu_ward katherine_mangu_ward]
| [[:d:Q111575379|Q111575379]]
|-
| [[Íomhá:Kathleen McGinty (2015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6376840|Kathleen McGinty]]''
| polaiteoir agus oifigeach Meiriceánach (rugadh 1963)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katie_mcginty katie_mcginty]
| [[:d:Q6376840|Q6376840]]
|-
|
| ''[[:d:Q61161958|Kathryn A Whitehead]]''
|
| [[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kathryn_a_whitehead kathryn_a_whitehead]
| [[:d:Q61161958|Q61161958]]
|-
|
| ''[[:d:Q90656504|Kathryn E. Ackerman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q4531850|inchríneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kate_ackerman_TEDxBoston20220516-50508 kate_ackerman_TEDxBoston20220516-50508]
| [[:d:Q90656504|Q90656504]]
|-
|
| ''[[:d:Q6377078|Kathryn Kolbert]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kathryn_kolbert kathryn_kolbert]
| [[:d:Q6377078|Q6377078]]
|-
|
| ''[[:d:Q61590783|Kathryn Mannix]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kathryn_mannix kathryn_mannix]
| [[:d:Q61590783|Q61590783]]
|-
| [[Íomhá:Kathryn Schulz - official author photo (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3194102|Kathryn Schulz]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kathryn_schulz kathryn_schulz]
| [[:d:Q3194102|Q3194102]]
|-
| [[Íomhá:Katie Bouman answers questions about the Event Horizon Telescope project.jpg|center|128px]]
| [[Katie Bouman]]
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katie_bouman katie_bouman]
| [[:d:Q63080922|Q63080922]]
|-
|
| ''[[:d:Q63147154|Katie Fahey]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katie_fahey katie_fahey]
| [[:d:Q63147154|Q63147154]]
|-
| [[Íomhá:Katie Hinde speaks at NIH in 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41201157|Katie Hinde]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/katie_hinde katie_hinde]
| [[:d:Q41201157|Q41201157]]
|-
|
| ''[[:d:Q117221963|Katie Hood]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/katie_hood katie_hood]
| [[:d:Q117221963|Q117221963]]
|-
| [[Íomhá:Katie Paterson (17055627890).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16734263|Katie Paterson]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/katie_paterson katie_paterson]
| [[:d:Q16734263|Q16734263]]
|-
| [[Íomhá:Performance artist Kat Kai Koi-Kes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54921856|Katlego Kai Kolanyane-Kesupile]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q1759246|léiritheoir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q19890761|artivist]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-01
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[an Bhotsuáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/katlego_kolanyane_kesupile katlego_kolanyane_kesupile]
| [[:d:Q54921856|Q54921856]]
|-
| [[Íomhá:Katrina Spade Headshot 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55081332|Katrina Spade]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/katrina_spade katrina_spade]
| [[:d:Q55081332|Q55081332]]
|-
| [[Íomhá:Kavita N. Ramdas World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6379296|Kavita Ramdas]]''
| gníomhaí Meiriceánach
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963<br/>1962-09-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/kavita_ramdas kavita_ramdas]
| [[:d:Q6379296|Q6379296]]
|-
| [[Íomhá:Kay tye.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21526064|Kay Tye]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kay_tye kay_tye]
| [[:d:Q21526064|Q21526064]]
|-
|
| ''[[:d:Q126744986|KC Davis]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kc_davis_TEDxMileHigh20220806-51475 kc_davis_TEDxMileHigh20220806-51475]
| [[:d:Q126744986|Q126744986]]
|-
|
| ''[[:d:Q90813027|Keely A. Muscatell]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keely_muscatell keely_muscatell]
| [[:d:Q90813027|Q90813027]]
|-
|
| ''[[:d:Q112713989|Keenan Scott II]]''
|
| ''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>[[aisteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keenan_scott_ii keenan_scott_ii]
| [[:d:Q112713989|Q112713989]]
|-
| [[Íomhá:KeesMoeliker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4493781|Kees Moeliker]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1225716|éaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/kees_moeliker kees_moeliker]
| [[:d:Q4493781|Q4493781]]
|-
| [[Íomhá:TED Magic Show.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5566371|Keith Barry]]''
|
| ''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/keith_barry keith_barry]
| [[:d:Q5566371|Q5566371]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782683|Keith Bellows]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keith_bellows keith_bellows]
| [[:d:Q23782683|Q23782683]]
|-
|
| ''[[:d:Q63036933|Keith Kirkland]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keith_kirkland keith_kirkland]
| [[:d:Q63036933|Q63036933]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661670|Keith Nolan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keith_nolan keith_nolan]
| [[:d:Q23661670|Q23661670]]
|-
| [[Íomhá:Keith Schacht.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384989|Keith Schacht]]''
| duine gnó
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-12-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/keith_schacht keith_schacht]
| [[:d:Q6384989|Q6384989]]
|-
| [[Íomhá:Keller Rinaudo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23713542|Keller Rinaudo]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|dreapadóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keller_rinaudo keller_rinaudo]
| [[:d:Q23713542|Q23713542]]
|-
| [[Íomhá:Kelli Anderson 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662160|Kelli Anderson]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kelli_anderson kelli_anderson]
| [[:d:Q23662160|Q23662160]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712681|Kelli Swazey]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kelli_swazey kelli_swazey]
| [[:d:Q23712681|Q23712681]]
|-
|
| ''[[:d:Q16216668|Kelly McGonigal]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kelly_mcgonigal kelly_mcgonigal]
| [[:d:Q16216668|Q16216668]]
|-
|
| ''[[:d:Q59828743|Kelly Richmond Pope]]''
|
| ''[[:d:Q8142883|coireolaí]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q5468697|forensic accountant]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kelly_richmond_pope kelly_richmond_pope]
| [[:d:Q59828743|Q59828743]]
|-
| [[Íomhá:Kelly Wanser speaking.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124304813|Kelly Wanser]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kelly_wanser kelly_wanser]
| [[:d:Q124304813|Q124304813]]
|-
|
| ''[[:d:Q59675801|Kelsey Johnson]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kelsey_johnson kelsey_johnson]
| [[:d:Q59675801|Q59675801]]
|-
| [[Íomhá:K Leonard Oxford Grad-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6386502|Kelsey T. Leonard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kelsey_leonard kelsey_leonard]
| [[:d:Q6386502|Q6386502]]
|-
| [[Íomhá:Dr Kemi Dasilva Ibru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123688006|Kemi DaSilva-Ibru]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q2640827|gínéiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q13638192|obstatraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/kemi_dasilva_ibru kemi_dasilva_ibru]
| [[:d:Q123688006|Q123688006]]
|-
| [[Íomhá:Ken-Goldberg-Apr-2019-med-res.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6387683|Ken Goldberg]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q6934789|ealaíontóir ilmheán]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ken_goldberg ken_goldberg]
| [[:d:Q6387683|Q6387683]]
|-
| [[Íomhá:KenJenningsByPhilKonstantin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q186|Ken Jennings]]''
|
| ''[[:d:Q1709010|innealtóir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q47454185|game show contestant]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q61747890|cluichire síceolaíoch]]''<br/>''[[:d:Q22662561|óstach seó cluichí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ken_jennings ken_jennings]
| [[:d:Q186|Q186]]
|-
| [[Íomhá:Sir Ken Robinson (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q718012|Ken Robinson]]''
|
| ''[[:d:Q13423598|education expert]]''<br/>''[[:d:Q1758037|ceann comhairle]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q736415|conferencier]]''<br/>''[[:d:Q106638245|rannpháirtí i gclár faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sir_ken_robinson sir_ken_robinson]
| [[:d:Q718012|Q718012]]
|-
|
| ''[[:d:Q6389224|Kenichi Ebina]]''
| damhsóir Seapánach
| ''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/kenichi_ebina kenichi_ebina]
| [[:d:Q6389224|Q6389224]]
|-
| [[Íomhá:Kenneth Chenault.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q516550|Kenneth Chenault]]''
| feidhmeannach gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ken_chenault ken_chenault]
| [[:d:Q516550|Q516550]]
|-
| [[Íomhá:Kenneth Cukier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23729173|Kenneth Cukier]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/kenneth_cukier kenneth_cukier]
| [[:d:Q23729173|Q23729173]]
|-
|
| ''[[:d:Q6390295|Kenneth Kamler]]''
|
| ''[[:d:Q9149093|sléibhteoir]]''<br/>[[máinlia]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ken_kamler ken_kamler]
| [[:d:Q6390295|Q6390295]]
|-
| [[Íomhá:Kenneth J. Lacovara with Dreadnoughtus femur.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17517145|Kenneth Lacovara]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kenneth_lacovara kenneth_lacovara]
| [[:d:Q17517145|Q17517145]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769238|Kenneth Shinozuka]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kenneth_shinozuka kenneth_shinozuka]
| [[:d:Q23769238|Q23769238]]
|-
|
| ''[[:d:Q6391818|Kent Larson]]''
| ailtire Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kent_larson kent_larson]
| [[:d:Q6391818|Q6391818]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Keolu Fox.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q92662381|Keolu Fox]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/keolu_fox keolu_fox]
| [[:d:Q92662381|Q92662381]]
|-
| [[Íomhá:Keren Elazari at the SingularityU The Netherlands Summit 2016 (29027689414) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23728252|Keren Elazari]]''
|
| ''[[:d:Q28344495|comhairleoir slándála ríomhaireachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18922761|white hat]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/keren_elezari keren_elezari]
| [[:d:Q23728252|Q23728252]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662144|Kevin Allocca]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_allocca kevin_allocca]
| [[:d:Q23662144|Q23662144]]
|-
| [[Íomhá:Kevin Bales at Chatham House 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1740079|Kevin Bales]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_bales kevin_bales]
| [[:d:Q1740079|Q1740079]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712692|Kevin Breel]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_breel kevin_breel]
| [[:d:Q23712692|Q23712692]]
|-
|
| ''[[:d:Q16159323|Kevin Briggs]]''
|
| ''[[:d:Q384593|garda]]''
| data-sort-value="1965" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_briggs kevin_briggs]
| [[:d:Q16159323|Q16159323]]
|-
|
| ''[[:d:Q117863301|Kevin J. Krizek]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_j_krizek kevin_j_krizek]
| [[:d:Q117863301|Q117863301]]
|-
|
| ''[[:d:Q88134979|Kevin Jones]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_jones kevin_jones]
| [[:d:Q88134979|Q88134979]]
|-
| [[Íomhá:Kevin Kelly in 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2707355|Kevin Kelly]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q45916492|comhbhunaitheoir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_kelly kevin_kelly]
| [[:d:Q2707355|Q2707355]]
|-
|
| ''[[:d:Q6397296|Kevin R. Stone]]''
| máinlia Meiriceánach
| [[máinlia]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_stone kevin_stone]
| [[:d:Q6397296|Q6397296]]
|-
| [[Íomhá:Kevin Roose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24248260|Kevin Roose]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_roose kevin_roose]
| [[:d:Q24248260|Q24248260]]
|-
| [[Íomhá:Kevin Rudd DFAT (smile).jpg|center|128px]]
| [[Kevin Rudd]]
| polaiteoir Astrálach agus 26ú Príomh-Aire na hAstráile
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[ceannaire rialtais]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_rudd kevin_rudd]
| [[:d:Q43135|Q43135]]
|-
| [[Íomhá:Kevin Slavin (5417557447).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23656201|Kevin Slavin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_slavin kevin_slavin]
| [[:d:Q23656201|Q23656201]]
|-
| [[Íomhá:At the WEF in Davos- Kevin Surace (5851680253).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6397572|Kevin Surace]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_surace kevin_surace]
| [[:d:Q6397572|Q6397572]]
|-
|
| ''[[:d:Q101443338|Kevin Toolis]]''
|
| ''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_toolis kevin_toolis]
| [[:d:Q101443338|Q101443338]]
|-
|
| ''[[:d:Q90746452|Kevin Y Njabo]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/kevin_njabo kevin_njabo]
| [[:d:Q90746452|Q90746452]]
|-
| [[Íomhá:Keyu Jin, 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76713918|Keyu Jin]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/keyu_jin keyu_jin]
| [[:d:Q76713918|Q76713918]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769225|Khadija Gbla]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/khadija_gbla khadija_gbla]
| [[:d:Q23769225|Q23769225]]
|-
| [[Íomhá:Khalida Brohi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20987867|Khalida Brohi]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/2043 2043]<br/>[https://www.ted.com/speakers/khalida_brohi khalida_brohi]
| [[:d:Q20987867|Q20987867]]
|-
|
| ''[[:d:Q87609577|Khalil B Ramadi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/khalil_ramadi khalil_ramadi]
| [[:d:Q87609577|Q87609577]]
|-
|
| ''[[:d:Q122841509|Kiana Hayeri]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/kiana_hayeri kiana_hayeri]
| [[:d:Q122841509|Q122841509]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795688|Kim Gorgens]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kim_gorgens kim_gorgens]
| [[:d:Q23795688|Q23795688]]
|-
|
| ''[[:d:Q19893432|Kim Katrin Milan]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[ealaíontóir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kim_katrin_milan kim_katrin_milan]
| [[:d:Q19893432|Q19893432]]
|-
| [[Íomhá:Kim Scott WikiPortrait at SXSW 2024 taken March 9, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58326777|Kim Scott]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kim_scott kim_scott]
| [[:d:Q58326777|Q58326777]]
|-
| [[Íomhá:Kim Stanley Robinson by Gage Skidmore 2.jpg|center|128px]]
| [[Kim Stanley Robinson]]
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kim_stanley_robinson kim_stanley_robinson]
| [[:d:Q130779|Q130779]]
|-
| [[Íomhá:Kimyoungha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q140135|Kim Young-ha]]''
| scríbhneoir as an gCóiré Theas
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/young_ha_kim young_ha_kim]
| [[:d:Q140135|Q140135]]
|-
|
| ''[[:d:Q20684882|Kimberley Motley]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kimberley_motley kimberley_motley]
| [[:d:Q20684882|Q20684882]]
|-
|
| ''[[:d:Q113109762|Kimberly G. Noble]]''
|
| [[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kimberly_noble kimberly_noble]
| [[:d:Q113109762|Q113109762]]
|-
| [[Íomhá:Kimberle Crenshaw 2026 1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6409990|Kimberlé Crenshaw]]''
| dlí-eolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1959" | 1959-05-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kimberle_crenshaw kimberle_crenshaw]
| [[:d:Q6409990|Q6409990]]
|-
| [[Íomhá:Dr Kiran Bedi - 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2722085|Kiran Bedi]]''
|
| ''[[:d:Q384593|garda]]''<br/>''[[:d:Q10833314|imreoir leadóige]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q361593|póilín]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/816 816]<br/>[https://www.ted.com/speakers/kiran_bedhi kiran_bedhi]
| [[:d:Q2722085|Q2722085]]
|-
| [[Íomhá:Kiran Bir Sethi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17089348|Kiran Bir Sethi]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/kiran_sethi kiran_sethi]
| [[:d:Q17089348|Q17089348]]
|-
| [[Íomhá:Kiran Ghandi, 'Madame Ghandi' at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28545688|Kiran Gandhi]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q386854|drumadóir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/madame_gandhi madame_gandhi]
| [[:d:Q28545688|Q28545688]]
|-
| [[Íomhá:Kiran Mazumdar-Shaw HD2014 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q467215|Kiran Mazumdar-Shaw]]''
|
| ''[[:d:Q764811|máistirghrúdaire]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1953" | 1953-03-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/kiran_mazumdar_shaw kiran_mazumdar_shaw]
| [[:d:Q467215|Q467215]]
|-
| [[Íomhá:Kirby Ferguson by Rachel Lovinger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662751|Kirby Ferguson]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kirby_ferguson kirby_ferguson]
| [[:d:Q23662751|Q23662751]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785264|Kirk Citron]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kirk_citron kirk_citron]
| [[:d:Q23785264|Q23785264]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661631|Kirk Sorensen]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kirk_sorensen kirk_sorensen]
| [[:d:Q23661631|Q23661631]]
|-
| [[Íomhá:Kirsty Duncan2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3197422|Kirsty Duncan]]''
| polaiteoir Ceanadach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/kirsty_duncan kirsty_duncan]
| [[:d:Q3197422|Q3197422]]
|-
| [[Íomhá:Kishore Mahbubani - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q933957|Kishore Mahbubani]]''
| taidhleoir Singeapórach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Singeapór]]
| [https://www.ted.com/speakers/kishore_mahbubani kishore_mahbubani]
| [[:d:Q933957|Q933957]]
|-
|
| ''[[:d:Q23748704|Kitra Cahana]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/kitra_cahana kitra_cahana]
| [[:d:Q23748704|Q23748704]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657081|Klaus Stadlmann]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/klaus_stadlmann klaus_stadlmann]
| [[:d:Q23657081|Q23657081]]
|-
|
| ''[[:d:Q115671327|Knut Haanaes]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/knut_haanaes knut_haanaes]
| [[:d:Q115671327|Q115671327]]
|-
| [[Íomhá:Kotchakorn Voraakhom (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59160125|Kotchakorn Voraakhom]]''
|
| ''[[:d:Q2815948|ailtire tírdhreacha]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Téalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/kotchakorn_voraakhom kotchakorn_voraakhom]
| [[:d:Q59160125|Q59160125]]
|-
| [[Íomhá:Kris Tompkins11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6437293|Kris Tompkins]]''
| caomhantóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kristine_tompkins kristine_tompkins]
| [[:d:Q6437293|Q6437293]]
|-
| [[Íomhá:Krista Donaldson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23713567|Krista Donaldson]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/krista_donaldson krista_donaldson]
| [[:d:Q23713567|Q23713567]]
|-
| [[Íomhá:Krista tippett 1050.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6437693|Krista Tippett]]''
| craoltóir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/krista_tippett krista_tippett]
| [[:d:Q6437693|Q6437693]]
|-
| [[Íomhá:Kristalina Georgieva Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q265277|Kristalina Georgieva]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhulgáir]]
| [https://www.ted.com/speakers/kristalina_georgieva kristalina_georgieva]
| [[:d:Q265277|Q265277]]
|-
|
| ''[[:d:Q6437748|Kristen Ashburn]]''
| fóta-iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kristen_ashburn kristen_ashburn]
| [[:d:Q6437748|Q6437748]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760564|Kristen Marhaver]]''
|
| [[bitheolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kristen_marhaver kristen_marhaver]
| [[:d:Q23760564|Q23760564]]
|-
|
| ''[[:d:Q90329415|Kristen Wenz]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/kristen_wenz kristen_wenz]
| [[:d:Q90329415|Q90329415]]
|-
| [[Íomhá:Kristie L. Ebi, Professor, Center for Health and the Global Environment, University of Washington 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58039850|Kristie L. Ebi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kristie_ebi kristie_ebi]
| [[:d:Q58039850|Q58039850]]
|-
|
| ''[[:d:Q57891612|Kristin Poinar]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/kristin_poinar kristin_poinar]
| [[:d:Q57891612|Q57891612]]
|-
| [[Íomhá:Kristina Gjerde.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795680|Kristina Gjerde]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956<br/>1957
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kristina_gjerde kristina_gjerde]
| [[:d:Q23795680|Q23795680]]
|-
|
| ''[[:d:Q110816239|Kristopher Alexander]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kris_alexander kris_alexander]
| [[:d:Q110816239|Q110816239]]
|-
| [[Íomhá:AI for Good Global Summit 2018 (42155745511).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27576279|Kriti Sharma]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kriti_sharma kriti_sharma]
| [[:d:Q27576279|Q27576279]]
|-
|
| ''[[:d:Q6449926|Kwabena Boahen]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bithinnealtóir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/kwabena_boahen kwabena_boahen]
| [[:d:Q6449926|Q6449926]]
|-
| [[Íomhá:Kwame Anthony Appiah in 2024 at the Library of Congress Great Hall (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q572741|Kwame Anthony Appiah]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/anthony_appiah anthony_appiah]
| [[:d:Q572741|Q572741]]
|-
|
| ''[[:d:Q6451751|Kym Worthy]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kym_worthy kym_worthy]
| [[:d:Q6451751|Q6451751]]
|-
| [[Íomhá:Kyra D. Gaunt 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63699019|Kyra Gaunt]]''
|
| ''[[:d:Q17484288|eitnicheoleolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kyra_gaunt kyra_gaunt]
| [[:d:Q63699019|Q63699019]]
|-
| [[Íomhá:Lightbulb-braids.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64627129|Laetitia Ky]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q3610436|stíleálaí pearsanta]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3357567|mainicín faisean]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-06-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Cósta Eabhair]]
| [https://www.ted.com/speakers/laetitia_ky laetitia_ky]
| [[:d:Q64627129|Q64627129]]
|-
| [[Íomhá:Lakshmi Pratury.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6479908|Lakshmi Pratury]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/lakshmi_pratury lakshmi_pratury]
| [[:d:Q6479908|Q6479908]]
|-
|
| ''[[:d:Q23301825|Lalitesh Katragadda]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lalitesh_katragadda lalitesh_katragadda]
| [[:d:Q23301825|Q23301825]]
|-
| [[Íomhá:Laolu Senbanjo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30323325|Laolu Senbanjo]]''
| ealaíontóir
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/laolu_senbanjo laolu_senbanjo]
| [[:d:Q30323325|Q30323325]]
|-
| [[Íomhá:Lara Setrakian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6488591|Lara Setrakian]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-02-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lara_setrakian lara_setrakian]
| [[:d:Q6488591|Q6488591]]
|-
| [[Íomhá:Larry Brilliant in 2023 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2301314|Larry Brilliant]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/larry_brilliant larry_brilliant]
| [[:d:Q2301314|Q2301314]]
|-
|
| ''[[:d:Q6490024|Larry Burns]]''
| fear gnó
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/larry_burns larry_burns]
| [[:d:Q6490024|Q6490024]]
|-
| [[Íomhá:Larry Page in the European Parliament, 17.06.2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4934|Larry Page]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sergey_brin_and_larry_page sergey_brin_and_larry_page]
| [[:d:Q4934|Q4934]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662777|Larry Smith]]''
|
| [[eacnamaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/larry_smith larry_smith]
| [[:d:Q23662777|Q23662777]]
|-
| [[Íomhá:Latif Nasser at TED 2025 by Kaila Colbin-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760296|Latif Nasser]]''
|
| ''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-07-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/latif_nasser latif_nasser]
| [[:d:Q23760296|Q23760296]]
|-
| [[Íomhá:LaToya Ruby Frazier (54162833127).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19667999|LaToya Ruby Frazier]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q56884373|book artist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/latoya_ruby_frazier latoya_ruby_frazier]
| [[:d:Q19667999|Q19667999]]
|-
| [[Íomhá:Laura Boushnak.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23767452|Laura Boushnak]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Cuáit]]
| [https://www.ted.com/speakers/laura_boushnak laura_boushnak]
| [[:d:Q23767452|Q23767452]]
|-
|
| ''[[:d:Q90497004|Laura Galante]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/laura_galante laura_galante]
| [[:d:Q90497004|Q90497004]]
|-
| [[Íomhá:LauraJSnyder.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18207085|Laura J. Snyder]]''
|
| [[staraí]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laura_snyder laura_snyder]
| [[:d:Q18207085|Q18207085]]
|-
|
| ''[[:d:Q23498217|Laura L. Carstensen]]''
|
| [[síceolaí]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1277 1277]<br/>[https://www.ted.com/speakers/laura_carstensen laura_carstensen]
| [[:d:Q23498217|Q23498217]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Laura M. Boykin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21506394|Laura Marie Boykin]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laura_boykin laura_boykin]
| [[:d:Q21506394|Q21506394]]
|-
|
| ''[[:d:Q21264244|Laura Robinson]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/laura_robinson laura_robinson]
| [[:d:Q21264244|Q21264244]]
|-
|
| ''[[:d:Q20675690|Laura Schulz]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laura_schulz laura_schulz]
| [[:d:Q20675690|Q20675690]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769557|Laura Trice]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/laura_trice laura_trice]
| [[:d:Q23769557|Q23769557]]
|-
| [[Íomhá:Laura Vanderkam at Bullish Conference 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112537324|Laura Vanderkam]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/laura_vanderkam laura_vanderkam]
| [[:d:Q112537324|Q112537324]]
|-
| [[Íomhá:Laurel Braitman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16738992|Laurel Braitman]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laurel_braitman laurel_braitman]
| [[:d:Q16738992|Q16738992]]
|-
| [[Íomhá:Lauren Sallan in 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54704043|Lauren Cole Sallan]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q16037036|paleobiologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|iasceolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lauren_sallan lauren_sallan]
| [[:d:Q54704043|Q54704043]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798375|Lauren Hodge]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lauren_hodge lauren_hodge]
| [[:d:Q23798375|Q23798375]]
|-
| [[Íomhá:Lauren Zalaznick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797175|Lauren Zalaznick]]''
|
| ''[[:d:Q47541952|leiritheóir]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lauren_zalaznick lauren_zalaznick]
| [[:d:Q23797175|Q23797175]]
|-
| [[Íomhá:Laurie Garrett at Poptech shot by Kris Krug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11351111|Laurie Garrett]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laurie_garrett laurie_garrett]
| [[:d:Q11351111|Q11351111]]
|-
| [[Íomhá:Laurie Santos (52733234543).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16215537|Laurie R. Santos]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/laurie_santos laurie_santos]
| [[:d:Q16215537|Q16215537]]
|-
| [[Íomhá:Lawrence Lessig May 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q217790|Lawrence Lessig]]''
|
| [[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/larry_lessig larry_lessig]
| [[:d:Q217790|Q217790]]
|-
|
| ''[[:d:Q6509162|Leah Buechley]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leah_buechley leah_buechley]
| [[:d:Q6509162|Q6509162]]
|-
| [[Íomhá:LeahChaseAp08Crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6509170|Leah Chase]]''
| cócaire Meiriceánach
| ''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-01-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leah_chase leah_chase]
| [[:d:Q6509170|Q6509170]]
|-
|
| ''[[:d:Q81540695|Leah Garcés]]''
|
| ''[[:d:Q11966252|gníomhaí ar son cearta ainmhithe]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leah_garces leah_garces]
| [[:d:Q81540695|Q81540695]]
|-
| [[Íomhá:Dr Leana Wen Jan 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6509479|Leana Wen]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leana_wen leana_wen]
| [[:d:Q6509479|Q6509479]]
|-
| [[Íomhá:Lee Hyeon-seo (2013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17306046|Lee Hyeon-seo]]''
| gníomhaí as an gCóiré
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[An Chóiré Thuaidh|Cóiré Thuaidh]]
| [https://www.ted.com/speakers/hyeonseo_lee hyeonseo_lee]
| [[:d:Q17306046|Q17306046]]
|-
| [[Íomhá:삼성전자 연구원 이진하 트위터 프로필 사진.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21059962|Lee Jin-ha]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/jinha_lee jinha_lee]
| [[:d:Q21059962|Q21059962]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760283|Lee Mokobe]]''
|
| [[file]]
|
| ''[[:d:Q2449503|fear trasinscneach]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lerato_mokobe lerato_mokobe]
| [[:d:Q23760283|Q23760283]]
|-
| [[Íomhá:LeeSmolinAtHarvard.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q437263|Lee Smolin]]''
| fisiceoir teoiriciúil Meiriceánach (rugadh 1955)
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/lee_smolin lee_smolin]
| [[:d:Q437263|Q437263]]
|-
| [[Íomhá:Picture of Leila Hoteit.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q111658783|Leila Hoteit]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Liobáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/leila_hoteit leila_hoteit]
| [[:d:Q111658783|Q111658783]]
|-
|
| ''[[:d:Q55854926|Leila Pirhaji]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/leila_pirhaji leila_pirhaji]
| [[:d:Q55854926|Q55854926]]
|-
| [[Íomhá:Leila Takayama - PopTech 2012 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65733114|Leila Takayama]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leila_takayama leila_takayama]
| [[:d:Q65733114|Q65733114]]
|-
| [[Íomhá:LEILI ANVAR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3229191|Leili Anvar]]''
|
| ''[[:d:Q333634|aistritheoir]]''<br/>''[[:d:Q16832248|iranologist]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/leili_anvar leili_anvar]
| [[:d:Q3229191|Q3229191]]
|-
| [[Íomhá:Leland Melvin, retired NASA astronaut, speaks at an event to promote the Space4All initiative on June 20, 2024, in the Indian Treaty Room, the White House (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q632907|Leland D. Melvin]]''
|
| [[spásaire]]<br/>''[[:d:Q19204627|imreoir peile Meiriceánaí]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leland_melvin leland_melvin]
| [[:d:Q632907|Q632907]]
|-
| [[Íomhá:Lemn Sissay hopemas xmas partyeventful-org-uk low 18 (5273390039).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6521230|Lemn Sissay]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q135301631|craoltóir]]''<br/>[[file]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-21<br/>1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/lemn_sissay lemn_sissay]
| [[:d:Q6521230|Q6521230]]
|-
| [[Íomhá:Lemon Andersen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6521290|Lemon Andersen]]''
|
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-04-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lemon_andersen lemon_andersen]
| [[:d:Q6521290|Q6521290]]
|-
| [[Íomhá:Lennart Green 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5769932|Lennart Green]]''
|
| ''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/lennart_green lennart_green]
| [[:d:Q5769932|Q5769932]]
|-
| [[Íomhá:Leo Igwe at TAM 7-12-2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6523857|Leo Igwe]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q10527030|daonnachaí]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/leo_igwe leo_igwe]
| [[:d:Q6523857|Q6523857]]
|-
|
| ''[[:d:Q6524309|Leo Villareal]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q11079476|ealaíontóir digiteach]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leo_villareal leo_villareal]
| [[:d:Q6524309|Q6524309]]
|-
| [[Íomhá:LeonardSusskindStanfordNov2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q203243|Leonard Susskind]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q118313857|string theorist]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leonard_susskind leonard_susskind]
| [[:d:Q203243|Q203243]]
|-
|
| ''[[:d:Q19664256|Leor Weinberger]]''
|
| ''[[:d:Q15634281|vireolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leor_weinberger leor_weinberger]
| [[:d:Q19664256|Q19664256]]
|-
| [[Íomhá:Lera Boroditsky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6528728|Lera Boroditsky]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''<br/>[[ollamh]]
| data-sort-value="1976" | 1976-05-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhealarúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/lera_boroditsky lera_boroditsky]
| [[:d:Q6528728|Q6528728]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Leroy Cronin portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6528921|Leroy Cronin]]''
|
| [[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-06-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/lee_cronin lee_cronin]
| [[:d:Q6528921|Q6528921]]
|-
|
| ''[[:d:Q4116838|Lesley Hazleton]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q24262594|scríbhneoir reiligiúnach]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lesley_hazleton lesley_hazleton]
| [[:d:Q4116838|Q4116838]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656887|Leslie Dodson]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leslie_dodson leslie_dodson]
| [[:d:Q23656887|Q23656887]]
|-
| [[Íomhá:Leslie Herod.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q28480953|Leslie Herod]]''
| polaiteoir
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/leslie_herod leslie_herod]
| [[:d:Q28480953|Q28480953]]
|-
|
| ''[[:d:Q6531033|Leslie Morgan Steiner]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1527 1527]<br/>[https://www.ted.com/speakers/leslie_morgan_steiner leslie_morgan_steiner]
| [[:d:Q6531033|Q6531033]]
|-
|
| ''[[:d:Q6531172|Leslie T. Chang]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leslie_chang leslie_chang]
| [[:d:Q6531172|Q6531172]]
|-
|
| ''[[:d:Q115671096|Leticia Gasca]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/leticia_gasca leticia_gasca]
| [[:d:Q115671096|Q115671096]]
|-
|
| ''[[:d:Q124728014|Levon Biss]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/levon_biss levon_biss]
| [[:d:Q124728014|Q124728014]]
|-
| [[Íomhá:Headshot Lewis Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q715979|Lewis Pugh]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q10843402|snámhóir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/lewis_pugh lewis_pugh]
| [[:d:Q715979|Q715979]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670651|Leyla Acaroglu]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/leyla_acaroglu leyla_acaroglu]
| [[:d:Q23670651|Q23670651]]
|-
| [[Íomhá:Leymah Gbowee (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107037|Leymah Gbowee]]''
| gníomhaí síochána Libéarach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Libéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/leymah_gbowee leymah_gbowee]
| [[:d:Q107037|Q107037]]
|-
|
| ''[[:d:Q9337816|Li-Huei Tsai]]''
|
| [[paiteolaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/li_huei_tsai li_huei_tsai]
| [[:d:Q9337816|Q9337816]]
|-
| [[Íomhá:POPULATED BY ROBOTS HOW CRYPTOCURRENCY WILL RE-OPEN THE ARCTIC (36920210013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18342403|Liam Young]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1979" | 1979-03-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/liam_young liam_young]
| [[:d:Q18342403|Q18342403]]
|-
| [[Íomhá:Lian Pin Koh, Founding Director, ConservationDrones.org; and Professor of Applied Ecology and Conservation, University of Adelaide (34299001125) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670480|Lian Pin Koh]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lian_pin_koh lian_pin_koh]
| [[:d:Q23670480|Q23670480]]
|-
| [[Íomhá:Liana Finck (30817591717) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62575529|Liana Finck]]''
|
| ''[[:d:Q1114448|cartúnaí]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/liana_finck liana_finck]
| [[:d:Q62575529|Q62575529]]
|-
| [[Íomhá:Lidia Yuknavitch 2141146.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21067165|Lidia Yuknavitch]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q10843402|snámhóir]]''<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-06-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lidia_yuknavitch lidia_yuknavitch]
| [[:d:Q21067165|Q21067165]]
|-
|
| ''[[:d:Q112958470|Liene Ozoliņa]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/liene_ozoli_a liene_ozoli_a]
| [[:d:Q112958470|Q112958470]]
|-
|
| ''[[:d:Q6547401|Lil Buck]]''
| damhsóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q17307272|taibheoir sorcais]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-05-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lil_buck lil_buck]
| [[:d:Q6547401|Q6547401]]
|-
| [[Íomhá:Lili Haydn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51603|Lili Haydn]]''
| aisteoir agus ceoltóir Ceanadach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/lili_haydn lili_haydn]
| [[:d:Q51603|Q51603]]
|-
| [[Íomhá:2024-03-08 SXSW-2024 Variety-comedy-awards 04707 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17403226|Lilly Singh]]''
| she was born in rotunda hospital in dublin ireland. she went to st.domincs for her secondary school years and then went to Trinity College. She dropped out of school at age 21 because she got pregnant with her brother's baby. xxx
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q4110598|físbhlagálaí]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/lilly_singh lilly_singh]
| [[:d:Q17403226|Q17403226]]
|-
| [[Íomhá:Lily Tomlin in 2014.jpg|center|128px]]
| [[Lily Tomlin]]
|
| ''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lily_tomlin lily_tomlin]
| [[:d:Q229271|Q229271]]
|-
|
| ''[[:d:Q21552205|Linda A. Hill]]''
|
| ''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/linda_hill linda_hill]
| [[:d:Q21552205|Q21552205]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760269|Linda Cliatt-Wayman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/linda_cliatt_wayman linda_cliatt_wayman]
| [[:d:Q23760269|Q23760269]]
|-
| [[Íomhá:Linda Liukas at the Data of Tomorrow Conference 2017 (23496747288) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20252140|Linda Liukas]]''
|
| [[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/linda_liukas linda_liukas]
| [[:d:Q20252140|Q20252140]]
|-
| [[Íomhá:Lindiwe Masibuko DA MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q937119|Lindiwe Mazibuko]]''
| polaiteoir as an Afraic Theas
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/lindiwe_mazibuko lindiwe_mazibuko]
| [[:d:Q937119|Q937119]]
|-
|
| ''[[:d:Q89161733|Lindsay C Malloy]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lindsay_malloy lindsay_malloy]
| [[:d:Q89161733|Q89161733]]
|-
|
| ''[[:d:Q125649033|Lindsay Morcom]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/lindsay_morcom lindsay_morcom]
| [[:d:Q125649033|Q125649033]]
|-
| [[Íomhá:Lc3 2018 (263682303) (cropped).jpeg|center|128px]]
| [[Linus Torvalds]]
|
| ''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/linus_torvalds linus_torvalds]
| [[:d:Q34253|Q34253]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712829|Lisa Bu]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_bu lisa_bu]
| [[:d:Q23712829|Q23712829]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Damour 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79446431|Lisa Damour]]''
|
| ''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_damour lisa_damour]
| [[:d:Q79446431|Q79446431]]
|-
|
| ''[[:d:Q52394619|Lisa Dyson]]''
|
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_dyson lisa_dyson]
| [[:d:Q52394619|Q52394619]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Feldman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6557970|Lisa Feldman Barrett]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_feldman_barrett lisa_feldman_barrett]
| [[:d:Q6557970|Q6557970]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Gansky, entrepreneur, investor and author of The Mesh (15851050897).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6558012|Lisa Gansky]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_gansky lisa_gansky]
| [[:d:Q6558012|Q6558012]]
|-
|
| ''[[:d:Q13563157|Lisa Genova]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-11-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_genova lisa_genova]
| [[:d:Q13563157|Q13563157]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Harouni (6783963974).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23661649|Lisa Harouni]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_harouni lisa_harouni]
| [[:d:Q23661649|Q23661649]]
|-
| [[Íomhá:Kofi Portrait.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6558163|Lisa Kristine]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_kristine lisa_kristine]
| [[:d:Q6558163|Q6558163]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Margonelli 2011 (6263290261).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797751|Lisa Margonelli]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_margonelli lisa_margonelli]
| [[:d:Q23797751|Q23797751]]
|-
| [[Íomhá:Lisa Mosconi (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65201723|Lisa Mosconi]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_mosconi lisa_mosconi]
| [[:d:Q65201723|Q65201723]]
|-
| [[Íomhá:Lisa P. Jackson official portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q445734|Lisa P. Jackson]]''
| ceimiceoir, Stáit Aontaithe Mheiriceá
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-02-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lisa_jackson lisa_jackson]
| [[:d:Q445734|Q445734]]
|-
| [[Íomhá:Liu Bolin painted portrait from Laurent Baillet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q710377|Liu Bolin]]''
| ealaíontóir Síneach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q15095148|ealaíontóir graifítí]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/liu_bolin liu_bolin]
| [[:d:Q710377|Q710377]]
|-
| [[Íomhá:Liu Thai Ker, 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19561233|Liu Thai Ker]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Singeapór]]
| [https://www.ted.com/speakers/liu_thai_ker liu_thai_ker]
| [[:d:Q19561233|Q19561233]]
|-
| [[Íomhá:Liv Boeree 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272529|Liv Boeree]]''
|
| ''[[:d:Q15295720|imreoir pócair]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1984" | 1984-07-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/liv_boeree liv_boeree]
| [[:d:Q272529|Q272529]]
|-
|
| ''[[:d:Q120610499|Liz Fosslien]]''
|
| ''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/liz_fosslien liz_fosslien]
| [[:d:Q120610499|Q120610499]]
|-
|
| ''[[:d:Q109566748|Liz Ogbu]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/liz_ogbu liz_ogbu]
| [[:d:Q109566748|Q109566748]]
|-
| [[Íomhá:Portrait-liza-donnelly.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6660387|Liza Donnelly]]''
|
| ''[[:d:Q1114448|cartúnaí]]''<br/>''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/liza_donnelly liza_donnelly]
| [[:d:Q6660387|Q6660387]]
|-
|
| ''[[:d:Q51473738|Lonneke Gordijn]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-03-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/lonneke_gordijn lonneke_gordijn]
| [[:d:Q51473738|Q51473738]]
|-
| [[Íomhá:Loretta Napoleoni (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2617501|Loretta Napoleoni]]''
| iriseoir Iodálach
| [[iriseoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1155838|comhfhreagraí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iodáil]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/loretta_napoleoni loretta_napoleoni]
| [[:d:Q2617501|Q2617501]]
|-
| [[Íomhá:Loretta Ross The Laura Flanders Show 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50361895|Loretta Ross]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/loretta_j_ross loretta_j_ross]
| [[:d:Q50361895|Q50361895]]
|-
|
| ''[[:d:Q6681071|Lori Gottlieb]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-20<br/>1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lori_gottlieb lori_gottlieb]
| [[:d:Q6681071|Q6681071]]
|-
| [[Íomhá:Privacy and security in a connected age.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6681722|Lorrie Cranor]]''
| scoláire Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lorrie_faith_cranor lorrie_faith_cranor]
| [[:d:Q6681722|Q6681722]]
|-
| [[Íomhá:Louie Schwartzberg (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3260256|Louis Schwartzberg]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/louie_schwartzberg louie_schwartzberg]
| [[:d:Q3260256|Q3260256]]
|-
| [[Íomhá:Fresco Louise Foto Henk Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3490296|Louise Fresco]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q17167049|scoláire liteartha]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/louise_fresco louise_fresco]
| [[:d:Q3490296|Q3490296]]
|-
|
| ''[[:d:Q454074|Louise Leakey]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>[[seandálaí]]<br/>''[[:d:Q17488316|réamhstaraí]]''<br/>''[[:d:Q21272406|pailé-antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/louise_leakey louise_leakey]
| [[:d:Q454074|Q454074]]
|-
|
| ''[[:d:Q11763228|Luca Turin]]''
| bitheolaí móilíneach Meiriceánach
| ''[[:d:Q5287861|príomhoifigeach teicneolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[cumhrán]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Liobáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/luca_turin luca_turin]
| [[:d:Q11763228|Q11763228]]
|-
|
| ''[[:d:Q90257762|Lucas N. Joppa]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lucas_joppa lucas_joppa]
| [[:d:Q90257762|Q90257762]]
|-
| [[Íomhá:Lucianne Walkowicz (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23656158|Lucian M. Walkowicz]]''
|
| [[réalteolaí]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Inscne neamhdhénártha|neamh-dhénártha]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lucianne_walkowicz lucianne_walkowicz]
| [[:d:Q23656158|Q23656158]]
|-
| [[Íomhá:LuciePinson2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q104081019|Lucie Pinson]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/lucie_pinson lucie_pinson]
| [[:d:Q104081019|Q104081019]]
|-
| [[Íomhá:TEDxAmsterdam Live 0511 (5933038975).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16194527|Lucien Engelen]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lucien_engelen lucien_engelen]
| [[:d:Q16194527|Q16194527]]
|-
|
| ''[[:d:Q69619569|Lucy C. Hone]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lucy_hone lucy_hone]
| [[:d:Q69619569|Q69619569]]
|-
|
| ''[[:d:Q33127640|Lucy Cooke]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lucy_cooke lucy_cooke]
| [[:d:Q33127640|Q33127640]]
|-
| [[Íomhá:Lucy McBath, official portrait, 116th Congress.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54358424|Lucy McBath]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q101539|aeróstach]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lucy_mcbath lucy_mcbath]
| [[:d:Q54358424|Q54358424]]
|-
| [[Íomhá:LucyMcRae-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662194|Lucy McRae]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q3317836|modeler]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/lucy_mcrae lucy_mcrae]
| [[:d:Q23662194|Q23662194]]
|-
|
| ''[[:d:Q86901696|Ludmila Rattis]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ludmila_rattis ludmila_rattis]
| [[:d:Q86901696|Q86901696]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662726|Ludwick Marishane]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ludwick_marishane ludwick_marishane]
| [[:d:Q23662726|Q23662726]]
|-
|
| ''[[:d:Q68704888|Luhan Yang]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/luhan_yang luhan_yang]
| [[:d:Q68704888|Q68704888]]
|-
| [[Íomhá:Wikimania 2015 - Day 2 (18) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92984|Luis von Ahn]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Guatamala]]
| [https://www.ted.com/speakers/luis_von_ahn luis_von_ahn]
| [[:d:Q92984|Q92984]]
|-
|
| ''[[:d:Q28086279|Luis Zayas]]''
|
| ''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/luis_zayas luis_zayas]
| [[:d:Q28086279|Q28086279]]
|-
| [[Íomhá:2025-04-29-Luisa Neubauer-Maischberger-2989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61625543|Luisa Neubauer]]''
|
| ''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q901402|tíreolaí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-04-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/luisa_neubauer luisa_neubauer]
| [[:d:Q61625543|Q61625543]]
|-
| [[Íomhá:Luke Sital-Singh (Haldern Pop Festival 2014) IMGP1705 smial wp.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16232430|Luke Sital-Singh]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-03-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/luke_sital_singh luke_sital_singh]
| [[:d:Q16232430|Q16232430]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727939|Luke Syson]]''
|
| ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/luke_syson luke_syson]
| [[:d:Q23727939|Q23727939]]
|-
|
| ''[[:d:Q6702999|Luma Mufleh]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[Traenálaí|cóitseálaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q111535220|nonprofit administrator]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/luma_mufleh luma_mufleh]
| [[:d:Q6702999|Q6702999]]
|-
|
| ''[[:d:Q27494203|Luvvie Ajayi]]''
|
| ''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q70591255|digital strategist]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-01-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/luvvie_ajayi luvvie_ajayi]
| [[:d:Q27494203|Q27494203]]
|-
| [[Íomhá:Lynn Rothschild 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4795205|Lynn J. Rothschild]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lynn_rothschild lynn_rothschild]
| [[:d:Q4795205|Q4795205]]
|-
| [[Íomhá:LZ Granderson on New America.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6460513|LZ Granderson]]''
| iriseoir spóirt Meiriceánach
| ''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-03-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/lz_granderson lz_granderson]
| [[:d:Q6460513|Q6460513]]
|-
|
| ''[[:d:Q91830904|Lýdia Machová]]''
|
| ''[[:d:Q323081|ilbhéarlach]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/lydia_machova lydia_machova]
| [[:d:Q91830904|Q91830904]]
|-
|
| ''[[:d:Q60655946|M. Saad Bhamla]]''
|
| ''[[:d:Q108348508|biomechanic]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/saad_bhamla saad_bhamla]
| [[:d:Q60655946|Q60655946]]
|-
| [[Íomhá:Ma Jun - Annual Meeting of the New Champions 2012 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q986613|Ma Jun]]''
| comhshaolaí Síneach
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/jun_ma jun_ma]
| [[:d:Q986613|Q986613]]
|-
| [[Íomhá:Ma Yansong World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8048959|Ma Yansong]]''
| ailtire Síneach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/ma_yansong ma_yansong]
| [[:d:Q8048959|Q8048959]]
|-
| [[Íomhá:Maajid Nawaz speaking at LibDem campaign event.jpg|center|128px]]
| [[Maajid Nawaz]]
| gníomhaí Briotanach (rugadh 1977)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-02<br/>1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/maajid_nawaz maajid_nawaz]
| [[:d:Q6721039|Q6721039]]
|-
| [[Íomhá:Mac Barnett at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6722199|Mac Barnett]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mac_barnett mac_barnett]
| [[:d:Q6722199|Q6722199]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782713|Mac Stone]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mac_stone mac_stone]
| [[:d:Q23782713|Q23782713]]
|-
|
| ''[[:d:Q113976785|Machine Dazzle]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/machine_dazzle machine_dazzle]
| [[:d:Q113976785|Q113976785]]
|-
| [[Íomhá:Madeleine Albright 1997.jpg|center|128px]]
| [[Madeleine Albright]]
| taidhleoir Meiriceánach
| [[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q121998|ambasadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q7330070|aire eachtrach]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSeicslóvaic]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[An tSeic|an tSeicia]]
| [https://www.ted.com/speakers/madeleine_albright madeleine_albright]
| [[:d:Q174438|Q174438]]
|-
| [[Íomhá:Madison McFerrin - 51627141277.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58413987|Madison McFerrin]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/madison_mcferrin madison_mcferrin]
| [[:d:Q58413987|Q58413987]]
|-
|
| ''[[:d:Q125320068|Mads Tang-Christensen]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/mads_tang_christensen mads_tang_christensen]
| [[:d:Q125320068|Q125320068]]
|-
| [[Íomhá:Mae Carol Jemison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q34091|Mae C. Jemison]]''
|
| [[spásaire]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[ollamh]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mae_jemison mae_jemison]
| [[:d:Q34091|Q34091]]
|-
| [[Íomhá:Magatte Wade 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30547266|Magatte Wade]]''
| bean ghnó Sheineagálach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSeineagáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/magatte_wade magatte_wade]
| [[:d:Q30547266|Q30547266]]
|-
|
| ''[[:d:Q84076056|Magda Sayeg]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/magda_sayeg magda_sayeg]
| [[:d:Q84076056|Q84076056]]
|-
|
| ''[[:d:Q600738|Magnus Larsson]]''
| imreoir leadóige Sualannach
| ''[[:d:Q10833314|imreoir leadóige]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/magnus_larsson magnus_larsson]
| [[:d:Q600738|Q600738]]
|-
|
| ''[[:d:Q115735933|Mahendra Singhi]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/mahendra_singhi mahendra_singhi]
| [[:d:Q115735933|Q115735933]]
|-
| [[Íomhá:Mai Lan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15211605|Mai Lan]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/mai_lan mai_lan]
| [[:d:Q15211605|Q15211605]]
|-
| [[Íomhá:Maira kalman 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6736888|Maira Kalman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q11606860|picture book writer]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maira_kalman maira_kalman]
| [[:d:Q6736888|Q6736888]]
|-
| [[Íomhá:Majora-Carter-headshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6738379|Majora Carter]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>''[[:d:Q104541864|urban activist]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/majora_carter majora_carter]
| [[:d:Q6738379|Q6738379]]
|-
| [[Íomhá:Malala Yousafzai at the 2024 Toronto International Film Festival 5.jpg|center|128px]]
| [[Malala Yousafzai]]
| gníomhaí Pacastánach
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q11774156|údar cuimhní cinn]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-07-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/malala_yousafzai malala_yousafzai]
| [[:d:Q32732|Q32732]]
|-
| [[Íomhá:Malcolm Gladwell 2014 (cropped) -2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q318429|Malcolm Gladwell]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/malcolm_gladwell malcolm_gladwell]
| [[:d:Q318429|Q318429]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713725|Malcolm London]]''
|
| [[file]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/malcolm_london malcolm_london]
| [[:d:Q23713725|Q23713725]]
|-
| [[Íomhá:MalcomMcLarenspeaking.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325377|Malcolm McLaren]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q1344174|gníomhaire tallainne]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q1320883|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q21550489|ealaíntóir choincheapúil]]''<br/>''[[:d:Q3089940|feidhmiúchán ceoil]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-01-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/malcolm_mclaren malcolm_mclaren]
| [[:d:Q325377|Q325377]]
|-
| [[Íomhá:Mallika sarabhay.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3518417|Mallika Sarabhai Shah]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/mallika_sarabhai mallika_sarabhai]
| [[:d:Q3518417|Q3518417]]
|-
| [[Íomhá:Rp23wiki-67.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1525015|Malte Spitz]]''
| polaiteoir Gearmánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/malte_spitz malte_spitz]
| [[:d:Q1525015|Q1525015]]
|-
| [[Íomhá:Manal al-Shraif face (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q445754|Manal al-Sharif]]''
| gníomhaí Arabach Sádach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Araib Shádach]]
| [https://www.ted.com/speakers/manal_al_sharif manal_al_sharif]
| [[:d:Q445754|Q445754]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782698|Mandy Len Catron]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mandy_len_catron mandy_len_catron]
| [[:d:Q23782698|Q23782698]]
|-
| [[Íomhá:Mandë Holford at World Economic Forum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55264577|Mandë Holford]]''
|
| [[taidhleoir]]<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mande_holford mande_holford]
| [[:d:Q55264577|Q55264577]]
|-
|
| ''[[:d:Q41571330|Manoush Zomorodi]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/manoush_zomorodi manoush_zomorodi]
| [[:d:Q41571330|Q41571330]]
|-
| [[Íomhá:Manu Prakash at TED.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22063727|Manu Prakash]]''
|
| ''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bithinnealtóir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/manu_prakash manu_prakash]
| [[:d:Q22063727|Q22063727]]
|-
| [[Íomhá:Manuel Lima.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6752682|Manuel Lima]]''
|
| ''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phortaingéil]]
| [https://www.ted.com/speakers/manuel_lima manuel_lima]
| [[:d:Q6752682|Q6752682]]
|-
| [[Íomhá:Mar Hershenson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q87147801|Mar Hershenson]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Spáinn]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mar_hershenson mar_hershenson]
| [[:d:Q87147801|Q87147801]]
|-
|
| ''[[:d:Q91998245|Marah J. Hardt]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marah_j_hardt marah_j_hardt]
| [[:d:Q91998245|Q91998245]]
|-
| [[Íomhá:2026IgNobelLeiden-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6755336|Marc Abrahams]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q3579163|scientific editor]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_abrahams marc_abrahams]
| [[:d:Q6755336|Q6755336]]
|-
| [[Íomhá:Marc Bamuthi Joseph, interview with YBCA (July 2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6755368|Marc Bamuthi Joseph]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q8178443|leabhrógaí]]''<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_bamuthi_joseph marc_bamuthi_joseph]
| [[:d:Q6755368|Q6755368]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662529|Marc Goodman]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marc_goodman marc_goodman]
| [[:d:Q23662529|Q23662529]]
|-
| [[Íomhá:Marc koska.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6755670|Marc Koska]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_koska marc_koska]
| [[:d:Q6755670|Q6755670]]
|-
|
| ''[[:d:Q19881192|Marc Kushner]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_kushner marc_kushner]
| [[:d:Q19881192|Q19881192]]
|-
| [[Íomhá:Acting Director of the National Museum of American History Marc Jay Pachter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15917299|Marc Pachter]]''
|
| ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_pachter marc_pachter]
| [[:d:Q15917299|Q15917299]]
|-
| [[Íomhá:Marc raibert cebit hannover 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6755817|Marc Raibert]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-22<br/>1949-12-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marc_raibert marc_raibert]
| [[:d:Q6755817|Q6755817]]
|-
|
| ''[[:d:Q92425263|Marc Z Miskin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/marc_miskin marc_miskin]
| [[:d:Q92425263|Q92425263]]
|-
| [[Íomhá:MarcelDicke2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18521479|Marcel Dicke]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/marcel_dicke marcel_dicke]
| [[:d:Q18521479|Q18521479]]
|-
| [[Íomhá:Marcelo Mena.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44010940|Marcelo Mena]]''
| innealtóir sibhialta, an tSile
| ''[[:d:Q13582652|innealtóir sibhialta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/marcelo_mena_carrasco marcelo_mena_carrasco]
| [[:d:Q44010940|Q44010940]]
|-
|
| ''[[:d:Q23303134|Marcin Jakubowski]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marcin_jakubowski marcin_jakubowski]
| [[:d:Q23303134|Q23303134]]
|-
| [[Íomhá:MarcoAlverà.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43191861|Marco Alverà]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/marco_alvera marco_alvera]
| [[:d:Q43191861|Q43191861]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728391|Marco Annunziata]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marco_annunziata marco_annunziata]
| [[:d:Q23728391|Q23728391]]
|-
| [[Íomhá:Marco Tempest.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124966|Marco Tempest]]''
| draíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15855449|draíodóir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/marco_tempest marco_tempest]
| [[:d:Q124966|Q124966]]
|-
|
| ''[[:d:Q18352586|Marcus Byrne]]''
| taighdeoir as an Afraic Theas
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/marcus_byrne marcus_byrne]
| [[:d:Q18352586|Q18352586]]
|-
| [[Íomhá:Professor Marcus du Sautoy OBE FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q536457|Marcus du Sautoy]]''
| matamaiticeoir Briotanach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-08-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/marcus_du_sautoy marcus_du_sautoy]
| [[:d:Q536457|Q536457]]
|-
|
| ''[[:d:Q101242984|Margaret Bourdeaux]]''
|
| ''[[:d:Q18121578|directeur de recherche]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/margaret_bourdeaux margaret_bourdeaux]
| [[:d:Q101242984|Q101242984]]
|-
|
| ''[[:d:Q23765418|Margaret Gould Stewart]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/margaret_stewart margaret_stewart]
| [[:d:Q23765418|Q23765418]]
|-
| [[Íomhá:Margaret Heffernan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759505|Margaret Heffernan]]''
| bean ghnó Mheiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/margaret_heffernan margaret_heffernan]
| [[:d:Q6759505|Q6759505]]
|-
| [[Íomhá:Margaret Levi in 2022 07 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759639|Margaret Levi]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/margaret_levi margaret_levi]
| [[:d:Q6759639|Q6759639]]
|-
| [[Íomhá:MargaretMitchell2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50346871|Margaret Mitchell]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/margaret_mitchell margaret_mitchell]
| [[:d:Q50346871|Q50346871]]
|-
| [[Íomhá:Margaret Wertheim speaking at TED in 2009 (cropped closer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4990332|Margaret Wertheim]]''
| scríbhneoir Astrálach
| [[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/334 334]<br/>[https://www.ted.com/speakers/margaret_wertheim margaret_wertheim]
| [[:d:Q4990332|Q4990332]]
|-
| [[Íomhá:Margrethe Vestager by Christian Ursilva (2026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q270820|Margrethe Vestager]]''
| polaiteoir Danmhargach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[file]]
| data-sort-value="1968" | 1968-04-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/margrethe_vestager margrethe_vestager]
| [[:d:Q270820|Q270820]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671015|Maria Bezaitis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/maria_bezaitis maria_bezaitis]
| [[:d:Q23671015|Q23671015]]
|-
| [[Íomhá:Maria DAMANAKI.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q261709|Maria Damanaki]]''
| polaiteoir Gréagach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghréig]]
| [https://www.ted.com/speakers/maria_damanaki maria_damanaki]
| [[:d:Q261709|Q261709]]
|-
| [[Íomhá:Maria Popova.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6761505|Maria Popova]]''
| scríbhneoir
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-07-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhulgáir]]
| [https://www.ted.com/speakers/maria_popova maria_popova]
| [[:d:Q6761505|Q6761505]]
|-
|
| ''[[:d:Q28025108|Maria Van Kerkhove]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maria_van_kerkhove maria_van_kerkhove]
| [[:d:Q28025108|Q28025108]]
|-
|
| ''[[:d:Q24083392|Mariam Veiszadeh]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mariam_veiszadeh_TEDxSydney20170615-22177 mariam_veiszadeh_TEDxSydney20170615-22177]
| [[:d:Q24083392|Q24083392]]
|-
| [[Íomhá:Marian Bantjes Pop!Tech.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3847649|Marian Bantjes]]''
| dearthóir grafaicí Ceanadach
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1229025|clóghrafóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-03-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/marian_bantjes marian_bantjes]
| [[:d:Q3847649|Q3847649]]
|-
| [[Íomhá:Marian Wright Edelman, 2010 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1896700|Marian Wright Edelman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q85305832|children's rights activist]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marian_wright_edelman marian_wright_edelman]
| [[:d:Q1896700|Q1896700]]
|-
| [[Íomhá:Mariana Mazzucato 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15127513|Mariana Mazzucato]]''
| eacnamaí
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Iodáil]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/mariana_mazzucato mariana_mazzucato]
| [[:d:Q15127513|Q15127513]]
|-
|
| ''[[:d:Q55688837|Mariano Sigman]]''
| taighdeoir
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Airgintín]]
| [https://www.ted.com/speakers/mariano_sigman mariano_sigman]
| [[:d:Q55688837|Q55688837]]
|-
|
| ''[[:d:Q88976878|Marily Oppezzo]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/marily_oppezzo marily_oppezzo]
| [[:d:Q88976878|Q88976878]]
|-
| [[Íomhá:Marilyn Waring 2020 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q268510|Marilyn Waring]]''
| polaiteoir agus scoláire Nua-Shéalannach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[feirmeoir]]<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/marilyn_waring marilyn_waring]
| [[:d:Q268510|Q268510]]
|-
| [[Íomhá:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47496|Marina Abramović]]''
|
| ''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q19850998|ealaíontóir fuaime]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q2707485|radharcagrafaí]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q1290149|Federal People's Republic of Yugoslavia]]''<br/>''[[:d:Q83286|Poblacht Shóisialach Chónaidhme na hIúgsláive]]''<br/>''[[:d:Q838261|Poblacht Chónaidhme na hIúgslaive]]''<br/>[[an tSeirbia agus Montainéagró]]<br/>[[an tSeirbia]]<br/>[[an Iúgslaiv]]
| [https://www.ted.com/speakers/marina_abramovic marina_abramovic]
| [[:d:Q47496|Q47496]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760166|Marisa Fick-Jordan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marisa_fick_jordan marisa_fick_jordan]
| [[:d:Q23760166|Q23760166]]
|-
|
| ''[[:d:Q113679918|Marisa Franco]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/marisa_franco marisa_franco]
| [[:d:Q113679918|Q113679918]]
|-
| [[Íomhá:Nacht van de Radicale Vernieuwing (44737558181) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q33044550|Marjan van Aubel]]''
|
| ''[[:d:Q7541856|criadóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/marjan_van_aubel marjan_van_aubel]
| [[:d:Q33044550|Q33044550]]
|-
| [[Íomhá:Mark Applebaum at TEDx Stanford (7231657568).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766581|Mark Applebaum]]''
| cumadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_applebaum mark_applebaum]
| [[:d:Q6766581|Q6766581]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784752|Mark Bezos]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q20623701|space tourist]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_bezos mark_bezos]
| [[:d:Q23784752|Q23784752]]
|-
| [[Íomhá:Mark Bittman 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3294002|Mark Bittman]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/234 234]<br/>[https://www.ted.com/speakers/mark_bittman mark_bittman]
| [[:d:Q3294002|Q3294002]]
|-
| [[Íomhá:Mark Forsyth portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16216552|Mark Forsyth]]''
| scríbhneoir Briotanach
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q16312408|etymologist]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-04-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_forsyth mark_forsyth]
| [[:d:Q16216552|Q16216552]]
|-
| [[Íomhá:Mark Kendall (born 1972) in the video 'WearOptimo and ANU – towards a healthcare future within the fourth industrial revolution'.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670507|Mark Kendall]]''
|
| ''[[:d:Q19902880|innealtóir bithleighis]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_kendall mark_kendall]
| [[:d:Q23670507|Q23670507]]
|-
|
| ''[[:d:Q15994669|Mark Pagel]]''
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_pagel mark_pagel]
| [[:d:Q15994669|Q15994669]]
|-
| [[Íomhá:D07cd11-Guarup-Xingu-2007-Sue photos (22).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6769279|Mark Plotkin]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q32518759|eitnealuibheolaí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_plotkin mark_plotkin]
| [[:d:Q6769279|Q6769279]]
|-
| [[Íomhá:Mark Pollock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6769287|Mark Pollock]]''
| lúthchleasaí Éireannach
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q13382576|iomróir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_pollock mark_pollock]
| [[:d:Q6769287|Q6769287]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662165|Mark Raymond]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mark_raymond mark_raymond]
| [[:d:Q23662165|Q23662165]]
|-
| [[Íomhá:Mark Ronson and Jennifer Su, 2011 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q425821|Mark Ronson]]''
| ceoltóir Sasanach
| [[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1975" | 1975-09-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_ronson mark_ronson]
| [[:d:Q425821|Q425821]]
|-
|
| ''[[:d:Q6769512|Mark Roth]]''
|
| [[bithcheimiceoir]]
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_roth mark_roth]
| [[:d:Q6769512|Q6769512]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713549|Mark Shaw]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mark_shaw mark_shaw]
| [[:d:Q23713549|Q23713549]]
|-
|
| ''[[:d:Q51002222|Mark W. Tyndall]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mark_tyndall mark_tyndall]
| [[:d:Q51002222|Q51002222]]
|-
| [[Íomhá:Mark Z. Jacobson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6770480|Mark Z. Jacobson]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q19377727|innealtóir comhshaoil]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mark_z_jacobson mark_z_jacobson]
| [[:d:Q6770480|Q6770480]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662733|Markham Nolan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/markham_nolan markham_nolan]
| [[:d:Q23662733|Q23662733]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656649|Markus Fischer]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/markus_fischer markus_fischer]
| [[:d:Q23656649|Q23656649]]
|-
| [[Íomhá:Markus giesler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1789020|Markus Giesler]]''
| eacnamaí Ceanadach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q104629540|editor]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/markus_giesler markus_giesler]
| [[:d:Q1789020|Q1789020]]
|-
|
| ''[[:d:Q16751209|Marla Spivak]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marla_spivak marla_spivak]
| [[:d:Q16751209|Q16751209]]
|-
| [[Íomhá:Marlene Zuk, Palmerston North City Library.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7472231|Marlene Zuk]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marlene_zuk marlene_zuk]
| [[:d:Q7472231|Q7472231]]
|-
| [[Íomhá:1 martha minow commencement 2010 harvard.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q522066|Martha Minow]]''
| dlí-eolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q63677188|ollamh le dlí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/martha_minow martha_minow]
| [[:d:Q522066|Q522066]]
|-
| [[Íomhá:Martin Ford Speaking July 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19971558|Martin Ford]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q846430|todhchaíoch]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/martin_ford martin_ford]
| [[:d:Q19971558|Q19971558]]
|-
| [[Íomhá:Martin Lockley - Dinosaur Age Meets the Space Age at NASA Goddard (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6776022|Martin G. Lockley]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>[[geolaí]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/martin_lockley_TEDxMileHigh20220806-51475 martin_lockley_TEDxMileHigh20220806-51475]
| [[:d:Q6776022|Q6776022]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656755|Martin Hanczyc]]''
|
| [[ceimiceoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/martin_hanczyc martin_hanczyc]
| [[:d:Q23656755|Q23656755]]
|-
| [[Íomhá:Martin Jacques (2012).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6775790|Martin Jacques]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q135301631|craoltóir]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/martin_jacques martin_jacques]
| [[:d:Q6775790|Q6775790]]
|-
|
| ''[[:d:Q20011313|Martin Pistorius]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q6859454|forbróir gréasáin]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/martin_pistorius martin_pistorius]
| [[:d:Q20011313|Q20011313]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Lord Rees of Ludlow crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335213|Martin Rees]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sir_martin_rees sir_martin_rees]
| [[:d:Q335213|Q335213]]
|-
| [[Íomhá:Martin Seligman Philadelphia 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q320927|Martin Seligman]]''
| síceolaí agus scríbhneoir Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q18437198|imreoir beiriste]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/martin_seligman martin_seligman]
| [[:d:Q320927|Q320927]]
|-
| [[Íomhá:Photo of filmmaker Martin Villeneuve, April 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3295670|Martin Villeneuve]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/martin_villeneuve martin_villeneuve]
| [[:d:Q3295670|Q3295670]]
|-
|
| ''[[:d:Q30754553|Martina Flor]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/martina_flor martina_flor]
| [[:d:Q30754553|Q30754553]]
|-
| [[Íomhá:Martine-Rothblatt2-5773.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777103|Martine Rothblatt]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-10
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/martine_rothblatt martine_rothblatt]
| [[:d:Q6777103|Q6777103]]
|-
| [[Íomhá:Marvin Minsky at OLPCb (3x4 cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q204815|Marvin Minsky]]''
| eolaí cognaíoch Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/marvin_minsky marvin_minsky]
| [[:d:Q204815|Q204815]]
|-
| [[Íomhá:Marvin Rees - 2023 (52717617130) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24039198|Marvin Rees]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q837703|stiúrthóir neamhfheidhmiúcháin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/marvin_rees marvin_rees]
| [[:d:Q24039198|Q24039198]]
|-
| [[Íomhá:Marwa Al-Sabouni.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q71169687|Marwa Al-Sabouni]]''
| ailtire Siriach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981-09-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSiria]]
| [https://www.ted.com/speakers/marwa_al_sabouni marwa_al_sabouni]
| [[:d:Q71169687|Q71169687]]
|-
| [[Íomhá:Mary Ann Sieghart at Chiswick Book Festival (51456855512) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6778913|Mary Ann Sieghart]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_ann_sieghart mary_ann_sieghart]
| [[:d:Q6778913|Q6778913]]
|-
|
| ''[[:d:Q114731911|Mary Ellen Hannibal]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mary_ellen_hannibal mary_ellen_hannibal]
| [[:d:Q114731911|Q114731911]]
|-
| [[Íomhá:Mary Gray, Microsoft Research, December 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59434193|Mary L. Gray]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_gray mary_gray]
| [[:d:Q59434193|Q59434193]]
|-
| [[Íomhá:Mlj feb 25-hires.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41638|Mary Lou Jepsen]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1465 1465]<br/>[https://www.ted.com/speakers/mary_lou_jepsen mary_lou_jepsen]
| [[:d:Q41638|Q41638]]
|-
|
| ''[[:d:Q123557701|Mary Maker]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSúdáin Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_maker mary_maker]
| [[:d:Q123557701|Q123557701]]
|-
| [[Íomhá:Mary Norris 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20979342|Mary Norris]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-02-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_norris mary_norris]
| [[:d:Q20979342|Q20979342]]
|-
| [[Íomhá:2025 Mary Roach at the Library of Congress on 25 September (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q444136|Mary Roach]]''
| scríbhneoir eolaíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q18533509|medical author]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q123853167|magazine writer]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_roach mary_roach]
| [[:d:Q444136|Q444136]]
|-
| [[Íomhá:TempleGrandin (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q232810|Mary Temple Grandin]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[tréidlia]]<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/temple_grandin temple_grandin]
| [[:d:Q232810|Q232810]]
|-
| [[Íomhá:MARY T. BASSETT in 2023 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23767444|Mary Travis Bassett]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_bassett mary_bassett]
| [[:d:Q23767444|Q23767444]]
|-
|
| ''[[:d:Q108913675|Mary Ziegler]]''
|
| [[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mary_ziegler mary_ziegler]
| [[:d:Q108913675|Q108913675]]
|-
|
| ''[[:d:Q23498467|Maryn McKenna]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maryn_mckenna maryn_mckenna]
| [[:d:Q23498467|Q23498467]]
|-
|
| ''[[:d:Q6004352|María Neira]]''
|
| ''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/maria_neira maria_neira]
| [[:d:Q6004352|Q6004352]]
|-
| [[Íomhá:-VLPowerSummit 2017 - María Teresa Kumar (38165224031).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59110013|María Teresa Kumar]]''
|
| ''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Cholóim]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maria_teresa_kumar maria_teresa_kumar]
| [[:d:Q59110013|Q59110013]]
|-
| [[Íomhá:Massimo banzi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16174456|Massimo Banzi]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/massimo_banzi massimo_banzi]
| [[:d:Q16174456|Q16174456]]
|-
|
| ''[[:d:Q91168750|Mathias Basner]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/mathias_basner mathias_basner]
| [[:d:Q91168750|Q91168750]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783045|Mathias Jud]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]<br/>[[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/mathias_jud mathias_jud]
| [[:d:Q23783045|Q23783045]]
|-
|
| ''[[:d:Q3298792|Mathieu Lehanneur]]''
| dearthóir Francach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/501 501]<br/>[https://www.ted.com/speakers/mathieu_lehanneur mathieu_lehanneur]
| [[:d:Q3298792|Q3298792]]
|-
| [[Íomhá:Matt Cutts Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q890702|Matt Cutts]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_cutts matt_cutts]
| [[:d:Q890702|Q890702]]
|-
|
| ''[[:d:Q16194081|Matt Goldman]]''
|
| [[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_goldman matt_goldman]
| [[:d:Q16194081|Q16194081]]
|-
|
| ''[[:d:Q3299487|Matt Johnson]]''
|
| ''[[:d:Q386854|drumadóir]]''<br/>''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_johnson matt_johnson]
| [[:d:Q3299487|Q3299487]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769530|Matt Kenyon]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_kenyon matt_kenyon]
| [[:d:Q23769530|Q23769530]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662668|Matt Killingsworth]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matt_killingsworth matt_killingsworth]
| [[:d:Q23662668|Q23662668]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662543|Matt Mills]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_mills_and_tamara_roukaerts matthew_mills_and_tamara_roukaerts]
| [[:d:Q23662543|Q23662543]]
|-
| [[Íomhá:Matt Mullenweg at WordCamp Asia 2025 - RSKY - 11 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92877|Matt Mullenweg]]''
| fiontraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-01-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_mullenweg matt_mullenweg]
| [[:d:Q92877|Q92877]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Viscount Ridley crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q961972|Matt Ridley]]''
| údar agus iriseoir Briotanach
| ''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1483709|úinéir talún]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/matt_ridley matt_ridley]
| [[:d:Q961972|Q961972]]
|-
|
| ''[[:d:Q23301826|Matt Weinstein]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matt_weinstein matt_weinstein]
| [[:d:Q23301826|Q23301826]]
|-
|
| ''[[:d:Q124606154|Matthew A. Wilson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matt_wilson matt_wilson]
| [[:d:Q124606154|Q124606154]]
|-
| [[Íomhá:Matthew Carter, 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q383244|Matthew Carter]]''
|
| ''[[:d:Q354034|clódhearthóir]]''<br/>''[[:d:Q635734|cartlannaí]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q3303330|callagrafaí]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_carter matthew_carter]
| [[:d:Q383244|Q383244]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783062|Matthew Childs]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_childs matthew_childs]
| [[:d:Q23783062|Q23783062]]
|-
| [[Íomhá:Mathew Mazzotta head shot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66685136|Matthew Mazzotta]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_mazzotta matthew_mazzotta]
| [[:d:Q66685136|Q66685136]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759559|Matthew O'Reilly]]''
|
| [[teicneoir éigeandála leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_o_reilly matthew_o_reilly]
| [[:d:Q23759559|Q23759559]]
|-
| [[Íomhá:Matt Scientist Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52637795|Matthew P. Walker]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_walker matthew_walker]
| [[:d:Q52637795|Q52637795]]
|-
|
| ''[[:d:Q131552206|Matthew S. Broadhurst]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_broadhurst matthew_broadhurst]
| [[:d:Q131552206|Q131552206]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783080|Matthew White]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_white matthew_white]
| [[:d:Q23783080|Q23783080]]
|-
|
| ''[[:d:Q24041573|Matthew Williams]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/matthew_williams matthew_williams]
| [[:d:Q24041573|Q24041573]]
|-
| [[Íomhá:Portrait de Matthieu Ricard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q732418|Matthieu Ricard]]''
|
| ''[[:d:Q854997|manach Búdaíoch]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/matthieu_ricard matthieu_ricard]
| [[:d:Q732418|Q732418]]
|-
| [[Íomhá:Seracini.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q283470|Maurizio Seracini]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q381160|saineolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/1296 1296]<br/>[https://www.ted.com/speakers/maurizio_seracini maurizio_seracini]
| [[:d:Q283470|Q283470]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662756|Max Little]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/max_little max_little]
| [[:d:Q23662756|Q23662756]]
|-
| [[Íomhá:Max Rashbrooke writer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93320757|Max Rashbrooke]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/max_rashbrooke max_rashbrooke]
| [[:d:Q93320757|Q93320757]]
|-
| [[Íomhá:Partnership - CGTN & Razor Broadcast Studio (54919125534) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2076321|Max Tegmark]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/max_tegmark max_tegmark]
| [[:d:Q2076321|Q2076321]]
|-
| [[Íomhá:IMG2055 Timchenko Max crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13718768|Maxim Timchenko]]''
| fear gnó Úcránach
| ''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Úcráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/maxim_timchenko maxim_timchenko]
| [[:d:Q13718768|Q13718768]]
|-
| [[Íomhá:20101227 May El-Khalil cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1489143|May El-Khalil]]''
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955-12-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Liobáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/may_el_khalil may_el_khalil]
| [[:d:Q1489143|Q1489143]]
|-
|
| ''[[:d:Q4081184|Maya Beiser]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-12-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maya_beiser maya_beiser]
| [[:d:Q4081184|Q4081184]]
|-
| [[Íomhá:Maya Penn headshot.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19664921|Maya Penn]]''
|
| ''[[:d:Q266569|beochantóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-02-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maya_penn maya_penn]<br/>[https://www.ted.com/speakers/maya_penn_1 maya_penn_1]
| [[:d:Q19664921|Q19664921]]
|-
| [[Íomhá:Maya Shankar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28033873|Maya Shankar]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/maya_shankar maya_shankar]
| [[:d:Q28033873|Q28033873]]
|-
| [[Íomhá:General Session with Maysoon Zayid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6797978|Maysoon Zayid]]''
| fuirseoir
| [[aisteoir]]<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/maysoon_zayid maysoon_zayid]
| [[:d:Q6797978|Q6797978]]
|-
| [[Íomhá:Maz Jobrani VOA 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1142510|Maz Jobrani]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/maz_jobrani maz_jobrani]
| [[:d:Q1142510|Q1142510]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798616|McKenna Pope]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mckenna_pope mckenna_pope]
| [[:d:Q23798616|Q23798616]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759676|Meaghan Ramsey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/meaghan_ramsey meaghan_ramsey]
| [[:d:Q23759676|Q23759676]]
|-
| [[Íomhá:Mechai Viravaidya 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6584188|Mechai Viravaidya]]''
| gníomhaí Téalannach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Téalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/mechai_viravaidya mechai_viravaidya]
| [[:d:Q6584188|Q6584188]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759544|Meera Vijayann]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/2071 2071]<br/>[https://www.ted.com/speakers/meera_vijayann meera_vijayann]
| [[:d:Q23759544|Q23759544]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670504|Meg Jay]]''
|
| ''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/meg_jay meg_jay]
| [[:d:Q23670504|Q23670504]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662848|Megan Kamerick]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5394545|saoririseoir]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/megan_kamerick megan_kamerick]
| [[:d:Q23662848|Q23662848]]
|-
| [[Íomhá:Megan Phelps-Roper 266660.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22279168|Megan Phelps-Roper]]''
| scríbhneoir agus gníomhaí Meiriceánach (1986-)
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q2296674|social media manager]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/megan_phelps_roper megan_phelps_roper]
| [[:d:Q22279168|Q22279168]]
|-
| [[Íomhá:Megan Washington.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6808754|Megan Washington]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/megan_washington megan_washington]
| [[:d:Q6808754|Q6808754]]
|-
|
| ''[[:d:Q101111736|Mehret Mandefro]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Aetóip]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mehret_mandefro mehret_mandefro]
| [[:d:Q101111736|Q101111736]]
|-
|
| ''[[:d:Q59706643|Mei Lin Neo]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/mei_lin_neo mei_lin_neo]
| [[:d:Q59706643|Q59706643]]
|-
| [[Íomhá:Meklit Hadero and Susie Ibarra (15276289548) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6810590|Meklit Hadero Meklit]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/meklit_hadero meklit_hadero]
| [[:d:Q6810590|Q6810590]]
|-
| [[Íomhá:Mélaku Belay & Zenash Tsegay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16664015|Melaku Belay]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Aetóip]]
| [https://www.ted.com/speakers/melaku_belay melaku_belay]
| [[:d:Q16664015|Q16664015]]
|-
|
| ''[[:d:Q23688634|Melati and Isabel Wijsen]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/melati_and_isabel_wijsen melati_and_isabel_wijsen]
| [[:d:Q23688634|Q23688634]]
|-
| [[Íomhá:ChangeNOW2022- Melati Wijsen, Youthtopia (52131649583) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40757815|Melati Wijsen]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Indinéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/melati_wijsen melati_wijsen]
| [[:d:Q40757815|Q40757815]]
|-
| [[Íomhá:Melinda Gates - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q463877|Melinda Gates]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15472169|pátrún]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q11220|Cabhlach na Stát Aontaithe]]''
| [https://www.ted.com/speakers/melinda_french_gates melinda_french_gates]
| [[:d:Q463877|Q463877]]
|-
| [[Íomhá:Melissa Fleming (2021).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759770|Melissa Fleming]]''
|
| ''[[:d:Q17221|urlabhraí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/melissa_fleming melissa_fleming]
| [[:d:Q23759770|Q23759770]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662348|Melissa Garren]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/melissa_garren melissa_garren]
| [[:d:Q23662348|Q23662348]]
|-
|
| ''[[:d:Q85954688|Melissa J. Moore]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/melissa_j_moore melissa_j_moore]
| [[:d:Q85954688|Q85954688]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662916|Melissa Marshall]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/melissa_marshall melissa_marshall]
| [[:d:Q23662916|Q23662916]]
|-
| [[Íomhá:Melissa Villasenor (Sad People Talking) 6843626905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26924494|Melissa Villaseñor]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q18545066|fuirseoir ar a boinn]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-10-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/melissa_villasenor melissa_villasenor]
| [[:d:Q26924494|Q26924494]]
|-
| [[Íomhá:Mellody Hobson (2007).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6813152|Mellody Hobson]]''
| bean ghnó Mheiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mellody_hobson mellody_hobson]
| [[:d:Q6813152|Q6813152]]
|-
|
| ''[[:d:Q22095432|Melvin Keith Chen]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/keith_chen keith_chen]
| [[:d:Q22095432|Q22095432]]
|-
|
| ''[[:d:Q24054818|Melvin Russell]]''
|
| ''[[:d:Q384593|garda]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/melvin_russell melvin_russell]
| [[:d:Q24054818|Q24054818]]
|-
| [[Íomhá:Memory Banda 2017 (facecrop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760334|Memory Banda]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-09-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Mhaláiv]]
| [https://www.ted.com/speakers/memory_banda memory_banda]
| [[:d:Q23760334|Q23760334]]
|-
| [[Íomhá:Mena Trott from The Sew Weekly.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52826|Mena Grabowski Trott]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mena_trott mena_trott]
| [[:d:Q52826|Q52826]]
|-
|
| ''[[:d:Q54956679|Mennat El Ghalid]]''
|
| ''[[:d:Q2487799|míceolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/mennat_el_ghalid mennat_el_ghalid]
| [[:d:Q54956679|Q54956679]]
|-
| [[Íomhá:Menno schilthuizen-1578685008.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6817184|Menno Schilthuizen]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16271261|moileasceolaí]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q2083925|bailitheoir luibheolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q98544732|bailitheoir eolaíochta]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/menno_schilthuizen menno_schilthuizen]
| [[:d:Q6817184|Q6817184]]
|-
| [[Íomhá:Meta - Meron Gribetz - Founder-CEO - A.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25095565|Meron Gribetz]]''
| fiontraí teicneolaíochta Iosraelach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/meron_gribetz meron_gribetz]
| [[:d:Q25095565|Q25095565]]
|-
| [[Íomhá:Meryam Sugulle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100739878|Meryam Sugulle]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[ollamh]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/meryam_sugulle meryam_sugulle]
| [[:d:Q100739878|Q100739878]]
|-
|
| ''[[:d:Q61159386|Mesmin Destin]]''
|
| ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/dr_mesmin_destin_TEDxChicago20220909-50392 dr_mesmin_destin_TEDxChicago20220909-50392]
| [[:d:Q61159386|Q61159386]]
|-
| [[Íomhá:Mia Birdsong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23782693|Mia Birdsong]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mia_birdsong mia_birdsong]
| [[:d:Q23782693|Q23782693]]
|-
| [[Íomhá:Michael Nielsen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6833069|Michael A. Nielsen]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/1094 1094]<br/>[https://www.ted.com/speakers/michael_nielsen michael_nielsen]
| [[:d:Q6833069|Q6833069]]
|-
| [[Íomhá:Michael Anti.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q536668|Michael Anti]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_anti michael_anti]
| [[:d:Q536668|Q536668]]
|-
| [[Íomhá:Michael Bierut.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3856114|Michael Bierut]]''
| dearthóir grafaicí Meiriceánach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_bierut michael_bierut]
| [[:d:Q3856114|Q3856114]]
|-
| [[Íomhá:Michael Botticelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6828740|Michael Botticelli]]''
| oifigeach poiblí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_botticelli michael_botticelli]
| [[:d:Q6828740|Q6828740]]
|-
|
| ''[[:d:Q6829848|Michael Dickinson]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1551 1551]<br/>[https://www.ted.com/speakers/michael_dickinson michael_dickinson]
| [[:d:Q6829848|Q6829848]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670632|Michael Green]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_green michael_green]
| [[:d:Q23670632|Q23670632]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759758|Michael Green]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_green_spi michael_green_spi]
| [[:d:Q23759758|Q23759758]]
|-
|
| ''[[:d:Q6830936|Michael Hansmeyer]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_hansmeyer michael_hansmeyer]
| [[:d:Q6830936|Q6830936]]
|-
|
| ''[[:d:Q40001545|Michael Hendryx]]''
|
| [[ollamh]]
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_hendryx michael_hendryx]
| [[:d:Q40001545|Q40001545]]
|-
| [[Íomhá:Sociologist Michael Kimmel in 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1498283|Michael Kimmel]]''
| socheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_kimmel michael_kimmel]
| [[:d:Q1498283|Q1498283]]
|-
|
| ''[[:d:Q96176298|Michael L Middlebrooks]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_middlebrooks_TEDxPSU20220213-47536 michael_middlebrooks_TEDxPSU20220213-47536]
| [[:d:Q96176298|Q96176298]]
|-
| [[Íomhá:Michael Levin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q39444955|Michael Levin]]''
|
| [[bitheolaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tAontas Sóivéadach]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_levin michael_levin]
| [[:d:Q39444955|Q39444955]]
|-
| [[Íomhá:Michael Patrick Lynch at Senate House.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6832368|Michael Lynch]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_lynch michael_lynch]
| [[:d:Q6832368|Q6832368]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662341|Michael McDaniel]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_mcdaniel michael_mcdaniel]
| [[:d:Q23662341|Q23662341]]
|-
|
| ''[[:d:Q6832811|Michael Merzenich]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_merzenich michael_merzenich]
| [[:d:Q6832811|Q6832811]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727972|Michael Metcalfe]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_metcalfe michael_metcalfe]
| [[:d:Q23727972|Q23727972]]
|-
|
| ''[[:d:Q3308398|Michael Moschen]]''
|
| ''[[:d:Q17307272|taibheoir sorcais]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_moschen michael_moschen]
| [[:d:Q3308398|Q3308398]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662981|Michael Norton]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_norton michael_norton]
| [[:d:Q23662981|Q23662981]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784724|Michael Pawlyn]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_pawlyn michael_pawlyn]
| [[:d:Q23784724|Q23784724]]
|-
| [[Íomhá:Michael Pollan at Yale 1 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1138996|Michael Pollan]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_pollan michael_pollan]
| [[:d:Q1138996|Q1138996]]
|-
| [[Íomhá:Michael porter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272146|Michael Porter]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_porter michael_porter]
| [[:d:Q272146|Q272146]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783071|Michael Pritchard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_pritchard michael_pritchard]
| [[:d:Q23783071|Q23783071]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768729|Michael Rubinstein]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_rubinstein michael_rubinstein]
| [[:d:Q23768729|Q23768729]]
|-
| [[Íomhá:2023-08-07 Michael Sandel no Fronteiras do Pensamento 2023 em São Paulo (53103759044) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381044|Michael Sandel]]''
|
| ''[[:d:Q18930007|political philosopher]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_sandel michael_sandel]
| [[:d:Q381044|Q381044]]
|-
| [[Íomhá:Michael Schur 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1929297|Michael Schur]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>''[[:d:Q1440873|ceannléiritheoir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1975" | 1975-10-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_schur michael_schur]
| [[:d:Q1929297|Q1929297]]
|-
| [[Íomhá:Michael Sheen crop n2 Good Omens panel at NYCC (61104).jpg|center|128px]]
| [[Michael Sheen]]
| aisteoir Breatnach
| ''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q116695160|aisteoir físchluiche]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_sheen michael_sheen]
| [[:d:Q298276|Q298276]]
|-
| [[Íomhá:Michael Shellenberger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6834344|Michael Shellenberger]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q16529590|eolaí comhshaoil]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_shellenberger michael_shellenberger]
| [[:d:Q6834344|Q6834344]]
|-
| [[Íomhá:Michael Shermer wiki portrait4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126225|Michael Shermer]]''
| scríbhneoir eolaíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q16063546|historian of science]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2309784|rothaí spóirt]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_shermer michael_shermer]
| [[:d:Q126225|Q126225]]
|-
| [[Íomhá:Michael Specter Headshot new.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2356503|Michael Specter]]''
| iriseoir
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_specter michael_specter]
| [[:d:Q2356503|Q2356503]]
|-
| [[Íomhá:Michael Stevens VidCon 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14436762|Michael Stevens]]''
|
| ''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q138858|siamsóir]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_stevens michael_stevens]
| [[:d:Q14436762|Q14436762]]
|-
| [[Íomhá:MTTKeepingScore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520493|Michael Tilson Thomas]]''
|
| ''[[:d:Q158852|stiúrthóir ceolfhoirne]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q16145150|múinteoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q1643514|cóiritheoir ceoil]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q806349|máistir banna]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_tilson_thomas michael_tilson_thomas]
| [[:d:Q520493|Q520493]]
|-
| [[Íomhá:Michael Tubbs (34490285296).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27916401|Michael Tubbs]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_tubbs michael_tubbs]
| [[:d:Q27916401|Q27916401]]
|-
| [[Íomhá:General Fusion Michel Laberge (33250324636).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23727986|Michel Laberge]]''
|
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/michel_laberge michel_laberge]
| [[:d:Q23727986|Q23727986]]
|-
|
| ''[[:d:Q60754633|Michel M Dugon]]''
|
| ''[[:d:Q5669847|ollamh cúnta]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/michel_dugon michel_dugon]
| [[:d:Q60754633|Q60754633]]
|-
| [[Íomhá:Michele Wucker - 2019.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24204274|Michele Wucker]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michele_wucker michele_wucker]
| [[:d:Q24204274|Q24204274]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661627|Michelle Borkin]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michelle_borkin michelle_borkin]
| [[:d:Q23661627|Q23661627]]
|-
|
| ''[[:d:Q96002234|Michelle Greene]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michelle_greene michelle_greene]
| [[:d:Q96002234|Q96002234]]
|-
|
| ''[[:d:Q110336312|Michelle Kuo]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4164507|léirmheastóir ealaíne]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michelle_kuo michelle_kuo]
| [[:d:Q110336312|Q110336312]]
|-
| [[Íomhá:First Lady Michelle Obama and Dr. Jill Biden greet Scott Kelly, First Lady's State of the Union box guest, in the Blue Room of the White House, Jan. 20, 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Michelle Obama]]
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michelle_obama michelle_obama]
| [[:d:Q13133|Q13133]]
|-
| [[Íomhá:2024-11-29 Michèle Lamont 1080309.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3311640|Michèle Lamont]]''
| socheolaí Ceanadach
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q15936497|Africanist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16308157|americanist]]''<br/>''[[:d:Q19829999|scoláire staidéir chultúrtha]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/michele_lamont michele_lamont]
| [[:d:Q3311640|Q3311640]]
|-
| [[Íomhá:Mick Cornett (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12003032|Mick Cornett]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mick_cornett mick_cornett]
| [[:d:Q12003032|Q12003032]]
|-
| [[Íomhá:Mick Ebeling (2015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6838160|Mick Ebeling]]''
|
| [[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1970" | 1970-11-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mick_ebeling mick_ebeling]
| [[:d:Q6838160|Q6838160]]
|-
|
| ''[[:d:Q16732921|Mick Mountz]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mick_mountz mick_mountz]
| [[:d:Q16732921|Q16732921]]
|-
|
| ''[[:d:Q92753609|Miguel A Modestino]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q7888586|innealtóir ceimiceach]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Veiniséala]]
| [https://www.ted.com/speakers/miguel_modestino miguel_modestino]
| [[:d:Q92753609|Q92753609]]
|-
| [[Íomhá:Miguel Nicolelis (16397324065).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q976399|Miguel Nicolelis]]''
| néareolaí Brasaíleach
| [[bitheolaí]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[néareolaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-03-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/miguel_nicolelis miguel_nicolelis]
| [[:d:Q976399|Q976399]]
|-
| [[Íomhá:Mihaly Csikszentmihalyi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q316147|Mihaly Csikszentmihalyi]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ungáir]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mihaly_csikszentmihalyi mihaly_csikszentmihalyi]
| [[:d:Q316147|Q316147]]
|-
|
| ''[[:d:Q89906394|Miho Janvier]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/miho_janvier miho_janvier]
| [[:d:Q89906394|Q89906394]]
|-
|
| ''[[:d:Q957612|Mike Archer]]''
| pailé-ointeolaí Astrálach
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/michael_archer michael_archer]
| [[:d:Q957612|Q957612]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657163|Mike Biddle]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/michael_biddle michael_biddle]
| [[:d:Q23657163|Q23657163]]
|-
| [[Íomhá:Mike Cannon-Brookes Australian businessman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23939846|Mike Cannon-Brookes]]''
| fear gnó Astrálach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-11-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/mike_cannon_brookes mike_cannon_brookes]
| [[:d:Q23939846|Q23939846]]
|-
| [[Íomhá:Mike deGruy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6849378|Mike deGruy]]''
|
| ''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mike_degruy mike_degruy]
| [[:d:Q6849378|Q6849378]]
|-
| [[Íomhá:Mikematas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21463338|Mike Matas]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q107573818|icon designer]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mike_matas mike_matas]
| [[:d:Q21463338|Q21463338]]
|-
| [[Íomhá:Mike Rowe by Gage Skidmore 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q455808|Mike Rowe]]''
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mike_rowe mike_rowe]
| [[:d:Q455808|Q455808]]
|-
|
| ''[[:d:Q24053199|Mike Velings]]''
|
| ''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q1420489|pisciculturist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mike_velings mike_velings]
| [[:d:Q24053199|Q24053199]]
|-
| [[Íomhá:Mikhail Zygar 2024 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4194814|Mikhail Zygar]]''
| iriseoir Rúiseach
| ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q12144794|scríbhneoir próis]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q164236|comhfhreagraí cogaidh]]''<br/>''[[:d:Q589298|príomheagarthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q1155838|comhfhreagraí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/mikhail_zygar mikhail_zygar]
| [[:d:Q4194814|Q4194814]]
|-
| [[Íomhá:Mikko Hyppönen - 2021 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2489610|Mikko Hyppönen]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q28344495|comhairleoir slándála ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q381160|saineolaí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/mikko_hypponen mikko_hypponen]
| [[:d:Q2489610|Q2489610]]
|-
| [[Íomhá:Milton Glaser at Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1351481|Milton Glaser]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/milton_glaser milton_glaser]
| [[:d:Q1351481|Q1351481]]
|-
|
| ''[[:d:Q4794835|Mina Bissell]]''
|
| ''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>''[[:d:Q15839136|bitheolaí ceall]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iaráin]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mina_bissell mina_bissell]
| [[:d:Q4794835|Q4794835]]
|-
|
| ''[[:d:Q73482980|Mindy Scheier]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mindy_scheier mindy_scheier]
| [[:d:Q73482980|Q73482980]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809265|Miranda Wang & Jeanny Yao]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/miranda_wang_and_jenny_yao miranda_wang_and_jenny_yao]
| [[:d:Q23809265|Q23809265]]
|-
| [[Íomhá:Miru Kim in paris catacombs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6874759|Miru Kim]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/miru_kim miru_kim]
| [[:d:Q6874759|Q6874759]]
|-
| [[Íomhá:2022 - Opening Night PO1 3566 (52470197912) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99528599|Misan Harriman]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/misan_harriman misan_harriman]
| [[:d:Q99528599|Q99528599]]
|-
| [[Íomhá:MishaGlenny.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3859025|Misha Glenny]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/misha_glenny misha_glenny]
| [[:d:Q3859025|Q3859025]]
|-
| [[Íomhá:Mitchel Resnick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q650983|Mitchel Resnick]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1529 1529]<br/>[https://www.ted.com/speakers/mitch_resnick mitch_resnick]
| [[:d:Q650983|Q650983]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795567|Mitchell Besser]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mitchell_besser mitchell_besser]
| [[:d:Q23795567|Q23795567]]
|-
|
| ''[[:d:Q6881232|Mitchell H. Katz]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mitchell_katz mitchell_katz]
| [[:d:Q6881232|Q6881232]]
|-
| [[Íomhá:Mitchell joachim 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984089|Mitchell Joachim]]''
| ailtire Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/mitchell_joachim mitchell_joachim]
| [[:d:Q984089|Q984089]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795336|Miwa Matreyek]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/miwa_matreyek miwa_matreyek]
| [[:d:Q23795336|Q23795336]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712268|Mohamed Ali]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mohamed_ali mohamed_ali]
| [[:d:Q23712268|Q23712268]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712650|Mohamed Hijri]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mohamed_hijri mohamed_hijri]
| [[:d:Q23712650|Q23712650]]
|-
| [[Íomhá:Molly Crockett at World Economic Forum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15989936|Molly J. Crockett]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/molly_crockett molly_crockett]
| [[:d:Q15989936|Q15989936]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Molly Stevens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15896847|Molly Stevens]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q21329070|materials scientist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/molly_stevens molly_stevens]
| [[:d:Q15896847|Q15896847]]
|-
|
| ''[[:d:Q75746978|Molly Webster]]''
|
| ''[[:d:Q3406651|léiritheoir raidió]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/molly_webster molly_webster]
| [[:d:Q75746978|Q75746978]]
|-
| [[Íomhá:Mona Chalabi, 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21793960|Mona Chalabi]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/mona_chalabi mona_chalabi]
| [[:d:Q21793960|Q21793960]]
|-
| [[Íomhá:Monica Byrne Author.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21642356|Monica Byrne]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-07-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/monica_byrne monica_byrne]
| [[:d:Q21642356|Q21642356]]
|-
| [[Íomhá:MonicaLewinsky-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q212659|Monica Lewinsky]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/monica_lewinsky monica_lewinsky]
| [[:d:Q212659|Q212659]]
|-
| [[Íomhá:MONIKA BULAJ 2015.1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3860861|Monika Bulaj]]''
| iriseoir Polannach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Pholainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/monika_bulaj monika_bulaj]
| [[:d:Q3860861|Q3860861]]
|-
|
| ''[[:d:Q92967714|Moreangels M. Mbizah]]''
|
| [[bitheolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSiombáib]]
| [https://www.ted.com/speakers/moreangels_mbizah moreangels_mbizah]
| [[:d:Q92967714|Q92967714]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662833|Morgan O'Neill]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/morgan_o_neill morgan_o_neill]
| [[:d:Q23662833|Q23662833]]
|-
| [[Íomhá:Morgan Spurlock 2012 Shankbone.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q364421|Morgan Spurlock]]''
|
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q13235160|monaróir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/morgan_spurlock morgan_spurlock]
| [[:d:Q364421|Q364421]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769521|Morgana Bailey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/morgana_bailey morgana_bailey]
| [[:d:Q23769521|Q23769521]]
|-
| [[Íomhá:JahTEDFellow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58468214|Moriba Jah]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/moriba_jah moriba_jah]
| [[:d:Q58468214|Q58468214]]
|-
| [[Íomhá:Grimmepreis 2019 012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52554729|Moritz Riesewieck]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/moritz_riesewieck moritz_riesewieck]
| [[:d:Q52554729|Q52554729]]
|-
| [[Íomhá:Morley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6912508|Morley]]''
| amhránaí
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/morley morley]
| [[:d:Q6912508|Q6912508]]
|-
| [[Íomhá:Moshe Safdie by Michal Ronnen Safdie (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q220944|Moshe Safdie]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[Iosrael]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/moshe_safdie moshe_safdie]
| [[:d:Q220944|Q220944]]
|-
| [[Íomhá:Congreso Futuro - 2019-01-14 - 26.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429344|Moshe Szyf]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/moshe_szyf moshe_szyf]
| [[:d:Q15429344|Q15429344]]
|-
| [[Íomhá:Seminci 2025 - Mounia Akl-1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q69525885|Mounia Akl]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Liobáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/mounia_akl mounia_akl]
| [[:d:Q69525885|Q69525885]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768724|Mundano]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/mundano mundano]
| [[:d:Q23768724|Q23768724]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662706|Munir Virani]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/munir_virani munir_virani]
| [[:d:Q23662706|Q23662706]]
|-
| [[Íomhá:Murray Gell-Mann - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|center|128px]]
| [[Murray Gell-Mann]]
| fisiceoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1929" | 1929-09-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/murray_gell_mann murray_gell_mann]
| [[:d:Q172840|Q172840]]
|-
| [[Íomhá:Musimbi Kanyoro, CEO and President, Global Fund for Women, speaking at the Girl Summit 2014 (14701908346).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16185411|Musimbi Kanyoro]]''
| gníomhaí Céiniach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1234713|diagaire]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/musimbi_kanyoro musimbi_kanyoro]
| [[:d:Q16185411|Q16185411]]
|-
| [[Íomhá:Mustafa Akyol.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6943223|Mustafa Akyol]]''
| scríbhneoir agus iriseoir Turcach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q84681895|political analyst]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/mustafa_akyol mustafa_akyol]
| [[:d:Q6943223|Q6943223]]
|-
| [[Íomhá:Festival des Vieilles Charrues 2019 - Muthoni Drummer Queen - 039.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60836183|Muthoni Drummer Queen]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q2252262|rapálaí]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/muthoni_drummer_queen muthoni_drummer_queen]
| [[:d:Q60836183|Q60836183]]
|-
|
| ''[[:d:Q123219996|Mwende Katwiwa]]''
|
| [[file]]
|
| ''[[:d:Q12964198|genderqueer]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/mwende_freequency_katwiwa mwende_freequency_katwiwa]
| [[:d:Q123219996|Q123219996]]
|-
|
| ''[[:d:Q6947648|Myles Allen]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/myles_allen myles_allen]
| [[:d:Q6947648|Q6947648]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759569|Myriam Sidibe]]''
|
| ''[[:d:Q24017732|public health scientist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Mailí]]
| [https://www.ted.com/speakers/myriam_sidibe myriam_sidibe]
| [[:d:Q23759569|Q23759569]]
|-
| [[Íomhá:Mary Robinson (2014).jpg|center|128px]]
| [[Máire Mhic Róibín]]
| 7ú Uachtarán na hÉireann
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[abhcóide]]
| data-sort-value="1944" | 1944-05-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/mary_robinson mary_robinson]
| [[:d:Q188214|Q188214]]
|-
| [[Íomhá:Monica Araya donated by Dave Malkoff (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109969488|Mónica Araya]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Cósta Ríce]]
| [https://www.ted.com/speakers/monica_araya monica_araya]
| [[:d:Q109969488|Q109969488]]
|-
|
| ''[[:d:Q22095670|N. Jeremy Kasdin]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jeremy_kasdin jeremy_kasdin]
| [[:d:Q22095670|Q22095670]]
|-
|
| ''[[:d:Q95970932|Nabiha Saklayen]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nabiha_saklayen nabiha_saklayen]
| [[:d:Q95970932|Q95970932]]
|-
| [[Íomhá:Nadia Al-Sakkaf, AlJazeera Channel - May 11, 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20423647|Nadia Al-Sakkaf]]''
| iriseoir, Poblacht Éimin
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-03-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Éimin|Poblacht Éimin]]
| [https://www.ted.com/speakers/nadia_al_sakkaf nadia_al_sakkaf]
| [[:d:Q20423647|Q20423647]]
|-
|
| ''[[:d:Q43252548|Nadia Drake]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nadia_drake nadia_drake]
| [[:d:Q43252548|Q43252548]]
|-
| [[Íomhá:Nadine Burke Harris (38590996961).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19878640|Nadine Burke Harris]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1975" | 1975-10-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nadine_burke_harris_1 nadine_burke_harris_1]
| [[:d:Q19878640|Q19878640]]
|-
|
| ''[[:d:Q48043037|Nadya Mason]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nadya_mason nadya_mason]
| [[:d:Q48043037|Q48043037]]
|-
| [[Íomhá:Nadezhda Tolokonnikova 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q288956|Nadya Tolokonnikova]]''
|
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q108309647|sewing machine slave]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q1027930|webcam model]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q12359071|ainrialaí]]''<br/>''[[:d:Q852857|oibrí ghnéasach]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-11-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/nadya_tolokonnikova nadya_tolokonnikova]
| [[:d:Q288956|Q288956]]
|-
| [[Íomhá:Nagin Cox with JPL icon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28678622|Nagin Cox]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/nagin_cox nagin_cox]
| [[:d:Q28678622|Q28678622]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795283|Naif Al-Mutawa]]''
|
| ''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/naif_al_mutawa naif_al_mutawa]
| [[:d:Q23795283|Q23795283]]
|-
| [[Íomhá:Nalini Nadkarni speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1275902|Nalini Nadkarni]]''
| éiceolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nalini_nadkarni nalini_nadkarni]
| [[:d:Q1275902|Q1275902]]
|-
|
| ''[[:d:Q6962654|Nancy Duarte]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1758037|ceann comhairle]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nancy_duarte nancy_duarte]
| [[:d:Q6962654|Q6962654]]
|-
|
| ''[[:d:Q11789453|Nancy Etcoff]]''
|
| [[síceolaí]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nancy_etcoff nancy_etcoff]
| [[:d:Q11789453|Q11789453]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768711|Nancy Frates]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nancy_frates nancy_frates]
| [[:d:Q23768711|Q23768711]]
|-
| [[Íomhá:Introduction to the Simons Center, Nancy Kanwisher, 2m33s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6962770|Nancy Kanwisher]]''
| néareolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nancy_kanwisher nancy_kanwisher]
| [[:d:Q6962770|Q6962770]]
|-
| [[Íomhá:Nancy Lublin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6962820|Nancy Lublin]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q3492227|nuálaí]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1307 1307]<br/>[https://www.ted.com/speakers/nancy_lublin nancy_lublin]
| [[:d:Q6962820|Q6962820]]
|-
|
| ''[[:d:Q18156724|Nancy Rabalais]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nancy_n_rabalais nancy_n_rabalais]
| [[:d:Q18156724|Q18156724]]
|-
| [[Íomhá:Nandan M. Nilekani.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1391255|Nandan Nilekani]]''
| fear gnó Indiach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/nandan_nilekani nandan_nilekani]
| [[:d:Q1391255|Q1391255]]
|-
| [[Íomhá:Nanfu Wang 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24609090|Nanfu Wang]]''
| stiúrthóir scannán
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/nanfu_wang nanfu_wang]
| [[:d:Q24609090|Q24609090]]
|-
| [[Íomhá:Naná Vasconcelos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q707607|Naná Vasconcelos]]''
| cnagcheoltóir Brasaíleach
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q806349|máistir banna]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/nana_vasconcelos nana_vasconcelos]
| [[:d:Q707607|Q707607]]
|-
|
| ''[[:d:Q11584846|Naoko Ishii]]''
|
| ''[[:d:Q622807|seiyū]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/naoko_ishii naoko_ishii]
| [[:d:Q11584846|Q11584846]]
|-
|
| ''[[:d:Q120615040|Naomi Bagdonas]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_bagdonas naomi_bagdonas]
| [[:d:Q120615040|Q120615040]]
|-
| [[Íomhá:Naomi Klein - Brainwash Festival 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q236606|Naomi Klein]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_klein naomi_klein]
| [[:d:Q236606|Q236606]]
|-
|
| ''[[:d:Q59631607|Naomi McDougall Jones]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_mcdougall_jones naomi_mcdougall_jones]
| [[:d:Q59631607|Q59631607]]
|-
|
| ''[[:d:Q41232526|Naomi Mwaura]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_mwaura naomi_mwaura]
| [[:d:Q41232526|Q41232526]]
|-
| [[Íomhá:Naomi Oreskes 2nd European TA conference in Berlin 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q205618|Naomi Oreskes]]''
|
| ''[[:d:Q16063546|historian of science]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q12094958|geoifisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q11424604|domhaneolaí]]''<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-11-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_oreskes naomi_oreskes]
| [[:d:Q205618|Q205618]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798128|Naomi Shah]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/naomi_shah naomi_shah]
| [[:d:Q23798128|Q23798128]]
|-
|
| ''[[:d:Q15126459|Nat Keohane]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nat_keohane nat_keohane]
| [[:d:Q15126459|Q15126459]]
|-
|
| ''[[:d:Q126278106|Natalie Cargill]]''
|
| ''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_cargill natalie_cargill]
| [[:d:Q126278106|Q126278106]]
|-
| [[Íomhá:Natalie Jeremijenko.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6968182|Natalie Jeremijenko]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1779650|innealtóir dearaidh]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_jeremijenko natalie_jeremijenko]
| [[:d:Q6968182|Q6968182]]
|-
| [[Íomhá:Natalie MacMaster - Seattle - 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6968206|Natalie MacMaster]]''
| ceoltóir Ceanadach
| ''[[:d:Q3560496|fidléir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-06-13<br/>1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_macmaster natalie_macmaster]
| [[:d:Q6968206|Q6968206]]
|-
| [[Íomhá:Natalie Merchant 07 15 2017 -13 (36837904352).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q238215|Natalie Merchant]]''
| amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_merchant natalie_merchant]
| [[:d:Q238215|Q238215]]
|-
| [[Íomhá:Natalie Panek, NASA internship with Henning Leidecker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50379483|Natalie Panek]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_panek natalie_panek]
| [[:d:Q50379483|Q50379483]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656760|Natalie Warne]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/natalie_warne natalie_warne]
| [[:d:Q23656760|Q23656760]]
|-
|
| ''[[:d:Q57201099|Natasha Hurley-Walker]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/natasha_hurley_walker natasha_hurley_walker]
| [[:d:Q57201099|Q57201099]]
|-
|
| ''[[:d:Q16982366|Natasha Tsakos]]''
|
| [[aisteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/natasha_tsakos natasha_tsakos]
| [[:d:Q16982366|Q16982366]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661623|Nate Garvis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nate_garvis nate_garvis]
| [[:d:Q23661623|Q23661623]]
|-
| [[Íomhá:Nate silver poker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562521|Nate Silver]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q15295720|imreoir pócair]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-01-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nate_silver nate_silver]
| [[:d:Q562521|Q562521]]
|-
| [[Íomhá:NBF2024-nathalie-cabrol.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21005247|Nathalie Cabrol]]''
|
| ''[[:d:Q16742203|pláinéadeolaí]]''<br/>''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q3061999|astrobiologist]]''<br/>''[[:d:Q9149093|sléibhteoir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nathalie_cabrol nathalie_cabrol]
| [[:d:Q21005247|Q21005247]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656749|Nathalie Miebach]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nathalie_miebach nathalie_miebach]
| [[:d:Q23656749|Q23656749]]
|-
| [[Íomhá:Nathan Myhrvold.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q365578|Nathan Myhrvold]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nathan_myhrvold nathan_myhrvold]
| [[:d:Q365578|Q365578]]
|-
| [[Íomhá:Nathan Wolfe 2011 Shankbone.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15438588|Nathan Wolfe]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>''[[:d:Q15634281|vireolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nathan_wolfe nathan_wolfe]
| [[:d:Q15438588|Q15438588]]
|-
| [[Íomhá:Nathaniel Kahn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3329419|Nathaniel Kahn]]''
| stiúrthóir scannán Meiriceánach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nathaniel_kahn nathaniel_kahn]
| [[:d:Q3329419|Q3329419]]
|-
|
| ''[[:d:Q54954376|Natsai Audrey Chieza]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/natsai_audrey_chieza natsai_audrey_chieza]
| [[:d:Q54954376|Q54954376]]
|-
| [[Íomhá:2018-07-01 ZDF Fernsehgarten Naturally 7-0347.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1970037|Naturally 7]]''
| banna ceoil Meiriceánach
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/naturally_7 naturally_7]
| [[:d:Q1970037|Q1970037]]
|-
|
| ''[[:d:Q6982299|Navi Radjou]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/navi_radjou navi_radjou]
| [[:d:Q6982299|Q6982299]]
|-
| [[Íomhá:Ndidi Nwuneli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19564385|Ndidi Okonkwo Nwuneli]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/ndidi_nwuneli ndidi_nwuneli]
| [[:d:Q19564385|Q19564385]]
|-
| [[Íomhá:Neal Katyal portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1747322|Neal Katyal]]''
| dlíodóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/neal_katyal neal_katyal]
| [[:d:Q1747322|Q1747322]]
|-
|
| ''[[:d:Q115429801|Nedra Glover Tawwab]]''
|
| ''[[:d:Q2419397|teiripeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nedra_tawwab nedra_tawwab]
| [[:d:Q115429801|Q115429801]]
|-
| [[Íomhá:Negin Farsad and Jason Tottenham Rosemead-40 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6987345|Negin Farsad]]''
| fuirseoir
| [[fuirseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/negin_farsad negin_farsad]
| [[:d:Q6987345|Q6987345]]
|-
| [[Íomhá:Neha Narula at World Economic Forum Davos 2023.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q102962826|Neha Narula]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/neha_narula neha_narula]
| [[:d:Q102962826|Q102962826]]
|-
| [[Íomhá:Neil Burgess Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657268|Neil Burgess]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_burgess neil_burgess]
| [[:d:Q23657268|Q23657268]]
|-
| [[Íomhá:Neil Gershenfeld 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1030183|Neil Gershenfeld]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_gershenfeld neil_gershenfeld]
| [[:d:Q1030183|Q1030183]]
|-
| [[Íomhá:Neil Harbisson cyborgist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1355729|Neil Harbisson]]''
|
| ''[[:d:Q15977906|experimental artist]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1984" | 1984-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_harbisson neil_harbisson]
| [[:d:Q1355729|Q1355729]]
|-
|
| ''[[:d:Q90240394|Neil M Vora]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/neil_vora neil_vora]
| [[:d:Q90240394|Q90240394]]
|-
| [[Íomhá:Neil MacGregor Frankfurter Buchmesse 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1226759|Neil MacGregor]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_macgregor neil_macgregor]
| [[:d:Q1226759|Q1226759]]
|-
| [[Íomhá:Neil Pasricha San Diego.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16733247|Neil Pasricha]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q26831130|oide saoil]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_pasricha neil_pasricha]
| [[:d:Q16733247|Q16733247]]
|-
| [[Íomhá:Neil Turok AIMS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1386754|Neil Turok]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/neil_turok neil_turok]
| [[:d:Q1386754|Q1386754]]
|-
| [[Íomhá:Nellie McKay.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q454975|Nellie McKay]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q18545066|fuirseoir ar a boinn]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nellie_mckay nellie_mckay]
| [[:d:Q454975|Q454975]]
|-
| [[Íomhá:Nemonte Nenquimo 2020 UNEP Champions of the Earth laureate credit UNEP020-compressed.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99543783|Nemonte Nenquimo]]''
|
| ''[[:d:Q62933979|indigenous leader]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Eacuadór]]
| [https://www.ted.com/speakers/nemonte_nenquimo nemonte_nenquimo]
| [[:d:Q99543783|Q99543783]]
|-
| [[Íomhá:Neri Oxman - Pop!Tech 2009 - Camden, ME.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4981374|Neri Oxman]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/neri_oxman neri_oxman]
| [[:d:Q4981374|Q4981374]]
|-
|
| ''[[:d:Q124130309|Newsha Ghaeli]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/newsha_ghaeli newsha_ghaeli]
| [[:d:Q124130309|Q124130309]]
|-
| [[Íomhá:Newton Aduaka.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2422311|Newton Aduaka]]''
| stiúrthóir scannán Nigéarach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/newton_aduaka newton_aduaka]
| [[:d:Q2422311|Q2422311]]
|-
| [[Íomhá:Okonjo-Iweala, Ngozi (2008 portrait).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q289350|Ngozi Okonjo-Iweala]]''
| eacnamaí Nigéarach
| [[taidhleoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[aire rialtais]]<br/>''[[:d:Q32947888|bainisteoir bainc]]''<br/>''[[:d:Q2217507|bainisteoir airgeadais]]''<br/>''[[:d:Q7614320|aire airgeadais]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/ngozi_okonjo_iweala ngozi_okonjo_iweala]
| [[:d:Q289350|Q289350]]
|-
| [[Íomhá:Niall Ferguson no Fronteiras do Pensamento São Paulo 2017 (37840342015) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q377638|Niall Ferguson]]''
| staraí Briotanach
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-04-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/niall_ferguson niall_ferguson]
| [[:d:Q377638|Q377638]]
|-
| [[Íomhá:Nic Marks speaking at UX Brighton 2016 (30826866990) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22279054|Nic Marks]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/nic_marks nic_marks]
| [[:d:Q22279054|Q22279054]]
|-
| [[Íomhá:Nicholas Christakis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1094336|Nicholas A. Christakis]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q15924224|internist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nicholas_christakis nicholas_christakis]
| [[:d:Q1094336|Q1094336]]
|-
|
| ''[[:d:Q92979518|Nicholas J. Leeper]]''
|
| ''[[:d:Q15401884|medical researcher]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nicholas_leeper nicholas_leeper]
| [[:d:Q92979518|Q92979518]]
|-
| [[Íomhá:Nicholas Negroponte USNA 20090415 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92601|Nicholas Negroponte]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1943" | 1943-12-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nicholas_negroponte nicholas_negroponte]
| [[:d:Q92601|Q92601]]
|-
| [[Íomhá:Nicholas Herbert Stern, Baron Stern of Brentford.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335441|Nicholas Stern]]''
| eacnamaí Sasanach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q806798|baincéir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/lord_nicholas_stern lord_nicholas_stern]
| [[:d:Q335441|Q335441]]
|-
| [[Íomhá:Prof Nick Bostrom 324-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460475|Nick Bostrom]]''
| fealsamh Sualannach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/nick_bostrom nick_bostrom]
| [[:d:Q460475|Q460475]]
|-
| [[Íomhá:Nick Hanauer Laura Flanders 2016.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q14633126|Nick Hanauer]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nick_hanauer nick_hanauer]
| [[:d:Q14633126|Q14633126]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769567|Nick Sears]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nick_sears_1 nick_sears_1]
| [[:d:Q23769567|Q23769567]]
|-
|
| ''[[:d:Q7028078|Nick Veasey]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/nick_veasey nick_veasey]
| [[:d:Q7028078|Q7028078]]
|-
| [[Íomhá:Nicola Sturgeon 2021.jpg|center|128px]]
| [[Nicola Sturgeon]]
| Céad Aire na hAlban agus ceannaire Pháirtí Náisiúnta na hAlban (rugadh 1970)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/nicola_sturgeon nicola_sturgeon]
| [[:d:Q467112|Q467112]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727944|Nicolas Perony]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nicholas_perony nicholas_perony]
| [[:d:Q23727944|Q23727944]]
|-
| [[Íomhá:Nicole Maines by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q33124715|Nicole Maines]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''<br/>''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-10-07
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nicole_maines nicole_maines]
| [[:d:Q33124715|Q33124715]]
|-
|
| ''[[:d:Q24054775|Nicole Paris & Ed Cage]]''
|
| ''[[:d:Q59958430|buillebhoscadóir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/nicole_paris nicole_paris]
| [[:d:Q24054775|Q24054775]]
|-
| [[Íomhá:NielsDiffrient.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3277342|Niels Diffrient]]''
| dearthóir Meiriceánach (1928-2013)
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/niels_diffrient niels_diffrient]
| [[:d:Q3277342|Q3277342]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783481|Nigel Marsh]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nigel_marsh nigel_marsh]
| [[:d:Q23783481|Q23783481]]
|-
| [[Íomhá:Nigel Topping at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q115655521|Nigel Topping]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nigel_topping nigel_topping]
| [[:d:Q115655521|Q115655521]]
|-
| [[Íomhá:Nighat Dad.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20050928|Nighat Dad]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/nighat_dad nighat_dad]
| [[:d:Q20050928|Q20050928]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729145|Nikolai Begg]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nikolai_begg nikolai_begg]
| [[:d:Q23729145|Q23729145]]
|-
| [[Íomhá:Nili Gilbert at World Economic Forum Davos 2023.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q115671502|Nili Gilbert]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nili_gilbert nili_gilbert]
| [[:d:Q115671502|Q115671502]]
|-
| [[Íomhá:Nilofer Merchant At Inspirefest 2017 -July 2017--130283 (35410533590).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670940|Nilofer Merchant]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nilofer_merchant nilofer_merchant]
| [[:d:Q23670940|Q23670940]]
|-
|
| ''[[:d:Q55236636|Nina Brochmann]]''
| údar Ioruach
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-12-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/nina_dolvik_brochmann nina_dolvik_brochmann]
| [[:d:Q55236636|Q55236636]]
|-
| [[Íomhá:Nina Fedoroff at the New America Foundation (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4494049|Nina Fedoroff]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nina_fedoroff nina_fedoroff]
| [[:d:Q4494049|Q4494049]]
|-
| [[Íomhá:Nina Jablonski.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16730096|Nina Jablonski]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q21272406|pailé-antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/340 340]<br/>[https://www.ted.com/speakers/nina_jablonski nina_jablonski]
| [[:d:Q16730096|Q16730096]]
|-
| [[Íomhá:Nina Tandon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23657225|Nina Tandon]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nina_tandon nina_tandon]
| [[:d:Q23657225|Q23657225]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Nir Eyal at Harvard Effective Altruism lecture, April 2015.2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56808752|Nir Eyal]]''
|
| ''[[:d:Q47455777|bioethicist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q60739955|healthcare scientist]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nir_eyal nir_eyal]
| [[:d:Q56808752|Q56808752]]
|-
| [[Íomhá:Nirmalya Kumar.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7040060|Nirmalya Kumar]]''
|
| [[múinteoir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/nirmalya_kumar nirmalya_kumar]
| [[:d:Q7040060|Q7040060]]
|-
| [[Íomhá:Nita A Farahany at the World Economic Forum in 2016.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q60322343|Nita A Farahany]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q47455777|bioethicist]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nita_farahany nita_farahany]
| [[:d:Q60322343|Q60322343]]
|-
|
| ''[[:d:Q91232279|Nithya Ramanathan]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/nithya_ramanathan nithya_ramanathan]
| [[:d:Q91232279|Q91232279]]
|-
| [[Íomhá:Re publica 19 - Day 2 (32852536387).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63790029|Niti Bhan]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/niti_bhan niti_bhan]
| [[:d:Q63790029|Q63790029]]
|-
|
| ''[[:d:Q93152278|Nitish Padmanaban]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/nitish_padmanaban nitish_padmanaban]
| [[:d:Q93152278|Q93152278]]
|-
| [[Íomhá:Nizar Ibrahim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769268|Nizar Ibrahim]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[Maracó]]
| [https://www.ted.com/speakers/nizar_ibrahim nizar_ibrahim]
| [[:d:Q23769268|Q23769268]]
|-
|
| ''[[:d:Q101769900|Nkosilathi Nyathi]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSiombáib]]
| [https://www.ted.com/speakers/nkosilathi_nyathi nkosilathi_nyathi]
| [[:d:Q101769900|Q101769900]]
|-
| [[Íomhá:Nnedi Okorafor at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3877423|Nnedi Okorafor]]''
|
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/nnedi_okorafor nnedi_okorafor]
| [[:d:Q3877423|Q3877423]]
|-
| [[Íomhá:Noah Feldman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1959850|Noah Feldman]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/noah_feldman noah_feldman]
| [[:d:Q1959850|Q1959850]]
|-
| [[Íomhá:Noah Headshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q95988606|Noah Raford]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/noah_raford noah_raford]
| [[:d:Q95988606|Q95988606]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663073|Noah Wilson-Rich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/noah_wilson_rich noah_wilson_rich]
| [[:d:Q23663073|Q23663073]]
|-
| [[Íomhá:SXSW-2024-alih-OB7A0967-Nonny de la Pena.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18354191|Nonny de la Peña]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nonny_de_la_pena nonny_de_la_pena]
| [[:d:Q18354191|Q18354191]]
|-
|
| ''[[:d:Q92203204|Nora E. Atkinson]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nora_atkinson nora_atkinson]
| [[:d:Q92203204|Q92203204]]
|-
|
| ''[[:d:Q62611988|Nora McInerny]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/nora_mcinerny nora_mcinerny]
| [[:d:Q62611988|Q62611988]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797707|Nora York]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/nora_york nora_york]
| [[:d:Q23797707|Q23797707]]
|-
| [[Íomhá:Noreena Hertz - Trento - 1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q94555|Noreena Hertz]]''
| eacnamaí agus údar Briotanach
| [[eacnamaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>''[[:d:Q18190897|comhfhreagraí eachtrach]]''<br/>''[[:d:Q1416279|anailísí airgeadais]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/noreena_hertz noreena_hertz]
| [[:d:Q94555|Q94555]]
|-
|
| ''[[:d:Q18817338|Noriko Arai]]''
| matamaiticeoir Seapánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/noriko_arai noriko_arai]
| [[:d:Q18817338|Q18817338]]
|-
| [[Íomhá:20120515-OSEC-RBN-2077 (7205167124).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88078173|Norma Pimentel]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/norma_pimentel norma_pimentel]
| [[:d:Q88078173|Q88078173]]
|-
| [[Íomhá:La alcaldesa abre el foro de Norman Foster sobre los retos de las ciudades (03) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104898|Norman Foster]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/norman_foster norman_foster]
| [[:d:Q104898|Q104898]]
|-
| [[Íomhá:Norman Lear 1975 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270283|Norman Lear]]''
| scríbhneoir agus léiritheoir teilifíse Meiriceánach (1922-2023)
| ''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q1440873|ceannléiritheoir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1922" | 1922-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/norman_lear norman_lear]
| [[:d:Q1270283|Q1270283]]
|-
|
| ''[[:d:Q7052808|Norman Spack]]''
|
| ''[[:d:Q4531850|inchríneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/norman_spack norman_spack]
| [[:d:Q7052808|Q7052808]]
|-
|
| ''[[:d:Q83978785|Normand Voyer]]''
|
| [[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/normand_voyer normand_voyer]
| [[:d:Q83978785|Q83978785]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769298|Noy Thrupkaew]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/noy_thrupkaew noy_thrupkaew]
| [[:d:Q23769298|Q23769298]]
|-
|
| ''[[:d:Q87990786|Oded Shoseyov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/oded_shoseyov oded_shoseyov]
| [[:d:Q87990786|Q87990786]]
|-
|
| ''[[:d:Q61994730|Ofer Levy]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ofer_levy ofer_levy]
| [[:d:Q61994730|Q61994730]]
|-
| [[Íomhá:Orgyen Trinley Dorje, 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465033|Ogyen Trinley Dorje]]''
|
| [[file]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q29514511|tiomsaitheoir]]''<br/>''[[:d:Q854997|manach Búdaíoch]]''<br/>[[láma]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q747371|Karmapa]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]<br/>[[Doiminice]]
| [https://www.ted.com/speakers/his_holiness_the_17th_karmapa his_holiness_the_17th_karmapa]
| [[:d:Q465033|Q465033]]
|-
| [[Íomhá:OK Go at Lotusphere 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q736107|OK Go]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ok_go ok_go]
| [[:d:Q736107|Q736107]]
|-
| [[Íomhá:Ola Rosling on Factfulness.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22280133|Ola Rosling]]''
|
| ''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/ola_rosling ola_rosling]
| [[:d:Q22280133|Q22280133]]
|-
| [[Íomhá:Ole Scheeren in Frankfurt.20130525.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67031|Ole Scheeren]]''
| ailtire Gearmánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/ole_scheeren ole_scheeren]
| [[:d:Q67031|Q67031]]
|-
| [[Íomhá:Oleksandra Matviichuk Tryzub Gala Toronto 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108128555|Oleksandra Matviichuk]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-10-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Úcráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/oleksandra_matviichuk oleksandra_matviichuk]
| [[:d:Q108128555|Q108128555]]
|-
|
| ''[[:d:Q95204574|Olesya Khromeychuk]]''
|
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/olesya_khromeychuk olesya_khromeychuk]
| [[:d:Q95204574|Q95204574]]
|-
| [[Íomhá:NBF2024-oliver-jeffers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3350659|Oliver Jeffers]]''
| scríbhneoir agus maisitheoir Briotanach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q11606860|picture book writer]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/oliver_jeffers oliver_jeffers]
| [[:d:Q3350659|Q3350659]]
|-
| [[Íomhá:Oliversacks.jpg|center|128px]]
| [[Oliver Sacks|Oliver Wolf Sacks]]
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q551835|scríbhneoir leighis]]''<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/oliver_sacks oliver_sacks]
| [[:d:Q258662|Q258662]]
|-
|
| ''[[:d:Q47109725|Olivia Affuso]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/olivia_affuso olivia_affuso]
| [[:d:Q47109725|Q47109725]]
|-
| [[Íomhá:Olivia Arthur - Magnum Photographer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16146066|Olivia Arthur]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q861009|eagarthóir íomhánna]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/olivia_arthur olivia_arthur]
| [[:d:Q16146066|Q16146066]]
|-
|
| ''[[:d:Q116865135|Olivier Scalabre]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/olivier_scalabre olivier_scalabre]
| [[:d:Q116865135|Q116865135]]
|-
| [[Íomhá:OluTimehin Adegbeye Norwegian Council for Africa 2018 (174840).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32537994|OluTimehin Adegbeye]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-10-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/olutimehin_adegbeye olutimehin_adegbeye]
| [[:d:Q32537994|Q32537994]]
|-
| [[Íomhá:TaiwoLeiden2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99501373|Olúfẹ́mi Táíwò]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15936497|Africanist]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/olu_fe_mi_ta_i_wo olu_fe_mi_ta_i_wo]
| [[:d:Q99501373|Q99501373]]
|-
|
| ''[[:d:Q7089622|Omar Ahmad]]''
|
| ''[[:d:Q5287861|príomhoifigeach teicneolaíochta]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/omar_ahmad omar_ahmad]
| [[:d:Q7089622|Q7089622]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Baroness O'Neill of Bengarve crop 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336089|Onora O'Neill]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/onora_o_neill onora_o_neill]
| [[:d:Q336089|Q336089]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656126|Onyx Ashanti]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/onyx_ashanti onyx_ashanti]
| [[:d:Q23656126|Q23656126]]
|-
| [[Íomhá:Ayọ Tometi - 2021 (51648565860) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19885291|Opal Tometi]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-08-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/opal_tometi opal_tometi]
| [[:d:Q19885291|Q19885291]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759585|Oren Yakobovich]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/oren_yakobovich oren_yakobovich]
| [[:d:Q23759585|Q23759585]]
|-
| [[Íomhá:Ory Okolloh, Sept. 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49275|Ory Okolloh]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q19890746|gníomhaí Idirlín]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/ory_okolloh ory_okolloh]
| [[:d:Q49275|Q49275]]
|-
|
| ''[[:d:Q7106910|Oskar Eustis]]''
|
| ''[[:d:Q1797162|stiúrthóir ealaíne]]''<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/oskar_eustis oskar_eustis]
| [[:d:Q7106910|Q7106910]]
|-
| [[Íomhá:P. Dee Boersma portrait at International Penguin Conference 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16971310|P. Dee Boersma]]''
|
| ''[[:d:Q76928813|conservation biologist]]''<br/>''[[:d:Q1225716|éaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q104828277|biology teacher]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-01
| No/unknown value
|
| [https://www.ted.com/speakers/dee_boersma dee_boersma]
| [[:d:Q16971310|Q16971310]]
|-
| [[Íomhá:P W Singer Political Scientist and International Relations Expert (26294536015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q320696|P. W. Singer]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/p_w_singer p_w_singer]
| [[:d:Q320696|Q320696]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Lord Ashdown of Norton-sub-Hamdon crop 2.jpg|center|128px]]
| [[Paddy Ashdown]]
| polaiteoir agus taidhleoir Briotanach (1941–2018)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]
| data-sort-value="1941" | 1941-02-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/paddy_ashdown paddy_ashdown]
| [[:d:Q333066|Q333066]]
|-
|
| ''[[:d:Q112686007|Paige Alexander]]''
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-03-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paige_alexander paige_alexander]
| [[:d:Q112686007|Q112686007]]
|-
| [[Íomhá:Pam Warhurst at TDC12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7129276|Pam Warhurst]]''
|
| ''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/pam_warhurst pam_warhurst]
| [[:d:Q7129276|Q7129276]]
|-
| [[Íomhá:PamelaMeyerSeptember2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21063835|Pamela Meyer]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/pamela_meyer pamela_meyer]
| [[:d:Q21063835|Q21063835]]
|-
| [[Íomhá:March for Science San Francisco 20170422-4376.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7129246|Pamela Ronald]]''
| géineolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/pamela_ronald pamela_ronald]
| [[:d:Q7129246|Q7129246]]
|-
| [[Íomhá:Vienna 2013-07-12 'central garden' - Blublut feat. Colin Webster 078 Pamelia Kurstin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q275179|Pamelia Kurstin]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-05-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/pamelia_kurstin pamelia_kurstin]
| [[:d:Q275179|Q275179]]
|-
| [[Íomhá:Pankaj Ghemawat - 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7131284|Pankaj Ghemawat]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/pankaj_ghemawat pankaj_ghemawat]
| [[:d:Q7131284|Q7131284]]
|-
| [[Íomhá:MMG Paola Antonelli 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q440493|Paola Antonelli]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/paola_antonelli paola_antonelli]
| [[:d:Q440493|Q440493]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662717|Paolo Cardini]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paolo_cardini paolo_cardini]
| [[:d:Q23662717|Q23662717]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Parag Khanna.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2051465|Parag Khanna]]''
| eolaí polaitíochta Meiriceánach
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/parag_khanna parag_khanna]
| [[:d:Q2051465|Q2051465]]
|-
|
| ''[[:d:Q97655984|Paramjit Parmar]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/pj_parmar pj_parmar]
| [[:d:Q97655984|Q97655984]]
|-
|
| ''[[:d:Q4970590|Paraorchestra]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/british_paraorchestra british_paraorchestra]
| [[:d:Q4970590|Q4970590]]
|-
| [[Íomhá:Pardis Sabeti - PopTech 2011 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3063122|Pardis C. Sabeti]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/pardis_sabeti pardis_sabeti]
| [[:d:Q3063122|Q3063122]]
|-
|
| ''[[:d:Q7136564|Pardis Parker]]''
|
| [[aisteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/pardis_parker pardis_parker]
| [[:d:Q7136564|Q7136564]]
|-
| [[Íomhá:Yeonmi Park (53065489343) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18437771|Park Yeon-mi]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-10-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[An Chóiré Thuaidh|Cóiré Thuaidh]]<br/>[[an Chóiré Theas]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yeonmi_park yeonmi_park]
| [[:d:Q18437771|Q18437771]]
|-
| [[Íomhá:Parul Sehgal NBCC 2011 Shankbone.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7141204|Parul Sehgal]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/parul_sehgal_1 parul_sehgal_1]
| [[:d:Q7141204|Q7141204]]
|-
| [[Íomhá:Pat Mitchell (8157972890) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7143792|Pat Mitchell]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/pat_mitchell pat_mitchell]
| [[:d:Q7143792|Q7143792]]
|-
| [[Íomhá:2011 portrait - Patience Mthunzi (6197342763) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23782661|Patience Mthunzi]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/patience_mthunzi patience_mthunzi]
| [[:d:Q23782661|Q23782661]]
|-
| [[Íomhá:Patrice Gordon at SXSW London 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136514661|Patrice Gordon]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/patrice_gordon patrice_gordon]
| [[:d:Q136514661|Q136514661]]
|-
| [[Íomhá:Stanford2010PatriciaBurchat.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23782676|Patricia Burchat]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/patricia_burchat patricia_burchat]
| [[:d:Q23782676|Q23782676]]
|-
|
| ''[[:d:Q7145662|Patricia K. Kuhl]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q2854916|ota-laraingeolaí]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/patricia_kuhl patricia_kuhl]
| [[:d:Q7145662|Q7145662]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784397|Patricia Ryan]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/patricia_ryan patricia_ryan]
| [[:d:Q23784397|Q23784397]]
|-
| [[Íomhá:Patrick Awuah (Ashesi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7146064|Patrick Awuah, Jr.]]''
|
| ''[[:d:Q6017510|Independent inventor]]''<br/>''[[:d:Q1132207|business incubator]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Gána]]
| [https://www.ted.com/speakers/patrick_awuah patrick_awuah]
| [[:d:Q7146064|Q7146064]]
|-
| [[Íomhá:Patrick Chappatte-IMG 8680-square.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116361|Patrick Chappatte]]''
| cartúnaí
| ''[[:d:Q3658608|scigealaíontóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/patrick_chappatte patrick_chappatte]
| [[:d:Q116361|Q116361]]
|-
| [[Íomhá:Patrick James McGinnis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50082695|Patrick James McGinnis]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-01-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/patrick_mcginnis patrick_mcginnis]
| [[:d:Q50082695|Q50082695]]
|-
| [[Íomhá:Patrisse Cullors.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090524|Patrisse Cullors]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/patrisse_cullors patrisse_cullors]
| [[:d:Q20090524|Q20090524]]
|-
| [[Íomhá:PATRICIA MEDICI. Foto por João Marcos Rosa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769549|Patrícia Medici]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/patricia_medici patricia_medici]
| [[:d:Q23769549|Q23769549]]
|-
|
| ''[[:d:Q7148280|Patsy Rodenburg]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q20971450|voice coach]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/patsy_rodenburg patsy_rodenburg]
| [[:d:Q7148280|Q7148280]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Pattie Maes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7552|Pattie Maes]]''
| ríomheolaí Beilgeach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/pattie_maes pattie_maes]
| [[:d:Q7552|Q7552]]
|-
|
| ''[[:d:Q60539319|Patty McCord]]''
|
| ''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/patty_mccord patty_mccord]
| [[:d:Q60539319|Q60539319]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782390|Paul Bennett]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_bennett paul_bennett]
| [[:d:Q23782390|Q23782390]]
|-
| [[Íomhá:Paul Bloom no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2014 (14929910380).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1590549|Paul Bloom]]''
|
| [[síceolaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963-12-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_bloom paul_bloom]
| [[:d:Q1590549|Q1590549]]
|-
| [[Íomhá:Paul Collier World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2059187|Paul Collier]]''
| eacnamaí Briotanach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_collier paul_collier]
| [[:d:Q2059187|Q2059187]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661675|Paul Conneally]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_conneally paul_conneally]
| [[:d:Q23661675|Q23661675]]
|-
| [[Íomhá:Paul Debevec.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93006|Paul Ernest Debevec]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_debevec paul_debevec]
| [[:d:Q93006|Q93006]]
|-
|
| ''[[:d:Q108171225|Paul F. Hessburg]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_hessburg paul_hessburg]
| [[:d:Q108171225|Q108171225]]
|-
| [[Íomhá:PaulGilding.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2754187|Paul Gilding]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
| data-sort-value="1953" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_gilding paul_gilding]
| [[:d:Q2754187|Q2754187]]
|-
| [[Íomhá:OmegaAuthPhoto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16196964|Paul Greenberg]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_greenberg paul_greenberg]
| [[:d:Q16196964|Q16196964]]
|-
| [[Íomhá:Paul Hudson at the World Economic Forum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67029500|Paul Hudson]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_hudson paul_hudson]
| [[:d:Q67029500|Q67029500]]
|-
| [[Íomhá:Paul J. Zak.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1967906|Paul J. Zak]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_zak paul_zak]
| [[:d:Q1967906|Q1967906]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712890|Paul Kemp-Robertson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_kemp_robertson paul_kemp_robertson]
| [[:d:Q23712890|Q23712890]]
|-
|
| ''[[:d:Q16274683|Paul Knoepfler]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[paiteolaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_knoepfler paul_knoepfler]
| [[:d:Q16274683|Q16274683]]
|-
| [[Íomhá:NMD 2019 Høyrepopulismens fremvekst 6 (32873985077) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7152025|Paul Lewis]]''
| iriseoir Briotanach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_lewis paul_lewis]
| [[:d:Q7152025|Q7152025]]
|-
| [[Íomhá:Paul Romer, 2005 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q509262|Paul M. Romer]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>[[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-11-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_romer paul_romer]
| [[:d:Q509262|Q509262]]
|-
| [[Íomhá:Paul maccready.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1374080|Paul MacCready]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q27732138|glider pilot]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_maccready paul_maccready]
| [[:d:Q1374080|Q1374080]]
|-
|
| ''[[:d:Q7152338|Paul McEuen]]''
| fisiceoir Meiriceánach
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_mceuen paul_mceuen]
| [[:d:Q7152338|Q7152338]]
|-
|
| ''[[:d:Q705347|Paul Moller]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_moller paul_moller]
| [[:d:Q705347|Q705347]]
|-
| [[Íomhá:Paul Nicklen’s Polar Wonderland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7152732|Paul Nicklen]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''<br/>''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_nicklen paul_nicklen]
| [[:d:Q7152732|Q7152732]]
|-
| [[Íomhá:Paul Pholeros, SUST cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15430944|Paul Pholeros]]''
| ailtire Astrálach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_pholeros paul_pholeros]
| [[:d:Q15430944|Q15430944]]
|-
| [[Íomhá:36th Ig Nobel Prize Ceremony Zurich 055.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23728301|Paul Piff]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_piff paul_piff]
| [[:d:Q23728301|Q23728301]]
|-
|
| ''[[:d:Q7153314|Paul Root Wolpe]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_root_wolpe paul_root_wolpe]
| [[:d:Q7153314|Q7153314]]
|-
|
| ''[[:d:Q106687213|Paul Rucker]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_rucker paul_rucker]
| [[:d:Q106687213|Q106687213]]
|-
| [[Íomhá:Paul Sereno Lab Photo (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562813|Paul Sereno]]''
| pailé-ointeolaí Meiriceánach (rugadh 1957)
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_sereno paul_sereno]
| [[:d:Q562813|Q562813]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657114|Paul Snelgrove]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/paul_snelgrove paul_snelgrove]
| [[:d:Q23657114|Q23657114]]
|-
| [[Íomhá:Paul Stamets with Agarikon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q783942|Paul Stamets]]''
| míceolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q2487799|míceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_stamets paul_stamets]
| [[:d:Q783942|Q783942]]
|-
| [[Íomhá:Paul Tudor Jones, Tudor Investments.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7154092|Paul Tudor Jones]]''
| American hedge fund manager and investor
| ''[[:d:Q4182927|stocbhróicéir]]''<br/>''[[:d:Q43423468|bainisteoir ciste fálaithe]]''<br/>''[[:d:Q3704253|trádálaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_tudor_jones_ii paul_tudor_jones_ii]
| [[:d:Q7154092|Q7154092]]
|-
|
| ''[[:d:Q2663689|Paul W. Ewald]]''
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''
| data-sort-value="1950" | 1950s<br/>1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/230 230]<br/>[https://www.ted.com/speakers/paul_ewald paul_ewald]
| [[:d:Q2663689|Q2663689]]
|-
|
| ''[[:d:Q7154189|Paul Wilhelm Karl Rothemund]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paul_rothemund paul_rothemund]
| [[:d:Q7154189|Q7154189]]
|-
|
| ''[[:d:Q23498304|Paula Johnson]]''
|
| ''[[:d:Q3264451|cairdeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paula_johnson paula_johnson]
| [[:d:Q23498304|Q23498304]]
|-
| [[Íomhá:Paula Scher interview OnCreativity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7154764|Paula Scher]]''
| dearthóir grafaicí Meiriceánach
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paula_scher paula_scher]
| [[:d:Q7154764|Q7154764]]
|-
|
| ''[[:d:Q64748198|Paula Stone Williams]]''
|
| ''[[:d:Q7143049|pastoral counseling]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paula_stone_williams paula_stone_williams]
| [[:d:Q64748198|Q64748198]]
|-
| [[Íomhá:Paula Hammond, PCAST Member (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16195100|Paula T. Hammond]]''
|
| ''[[:d:Q7888586|innealtóir ceimiceach]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/paula_hammond paula_hammond]
| [[:d:Q16195100|Q16195100]]
|-
| [[Íomhá:Pavan Sukhdev (10186874696) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16254734|Pavan Sukhdev]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/pavan_sukhdev pavan_sukhdev]
| [[:d:Q16254734|Q16254734]]
|-
|
| ''[[:d:Q7156113|Pawan Sinha]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/pawan_sinha pawan_sinha]
| [[:d:Q7156113|Q7156113]]
|-
|
| ''[[:d:Q120643687|Peachy Liv]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/peachy_liv peachy_liv]
| [[:d:Q120643687|Q120643687]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671263|Pearl Arredondo]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/pearl_arredondo pearl_arredondo]
| [[:d:Q23671263|Q23671263]]
|-
| [[Íomhá:Peggy Orenstein on Boys and Sex.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7160710|Peggy Orenstein]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-11-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peggy_orenstein peggy_orenstein]
| [[:d:Q7160710|Q7160710]]
|-
| [[Íomhá:Penelope Boston lecturing on Subsurface Astrobiology Cave Habitats on Earth, Mars, and Beyond.webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q7162562|Penelope Boston]]''
|
| ''[[:d:Q16742175|uaimheolaí]]''<br/>[[geolaí]]<br/>''[[:d:Q3061999|astrobiologist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/penelope_boston penelope_boston]
| [[:d:Q7162562|Q7162562]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662947|Penelope Jagessar Chaffer]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/penelope_jagessar_chaffer penelope_jagessar_chaffer]
| [[:d:Q23662947|Q23662947]]
|-
| [[Íomhá:Per Espen Stoknes (2017) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11995189|Per Espen Stoknes]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/per_espen_stoknes per_espen_stoknes]
| [[:d:Q11995189|Q11995189]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783063|Pete Alcorn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/pete_alcorn pete_alcorn]
| [[:d:Q23783063|Q23783063]]
|-
| [[Íomhá:2025 Peter Attia (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23712954|Peter Attia]]''
|
| [[máinlia]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q133575875|anti-aging practitioner and activist]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_attia peter_attia]
| [[:d:Q23712954|Q23712954]]
|-
| [[Íomhá:Peter Calthorpe on book tour (6545182197) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7173152|Peter Calthorpe]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_calthorpe peter_calthorpe]
| [[:d:Q7173152|Q7173152]]
|-
| [[Íomhá:Peter-Diamandis-Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562799|Peter Diamandis]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_diamandis peter_diamandis]
| [[:d:Q562799|Q562799]]
|-
|
| ''[[:d:Q7173699|Peter Donnelly]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/63 63]<br/>[https://www.ted.com/speakers/peter_donnelly peter_donnelly]
| [[:d:Q7173699|Q7173699]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712235|Peter Doolittle]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_doolittle peter_doolittle]
| [[:d:Q23712235|Q23712235]]
|-
| [[Íomhá:Petereigenfeature.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95830|Peter Eigen]]''
| dlíodóir Gearmánach
| [[eacnamaí]]<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_eigen peter_eigen]
| [[:d:Q95830|Q95830]]
|-
| [[Íomhá:Peter Gabriel, Denver 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q175195|Peter Gabriel]]''
| Ceoltóir Briotanach
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[file]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_gabriel peter_gabriel]
| [[:d:Q175195|Q175195]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759857|Peter Haas]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_haas peter_haas]
| [[:d:Q23759857|Q23759857]]
|-
| [[Íomhá:Peter Hirshberg (916338285).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769555|Peter Hirshberg]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_hirshberg peter_hirshberg]
| [[:d:Q23769555|Q23769555]]
|-
| [[Íomhá:Peter Molyneux 20080927 Festival du jeu video 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q164565|Peter Molyneux]]''
|
| ''[[:d:Q863368|game programmer]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q3630699|dearthóir cluichí]]''<br/>''[[:d:Q18882335|video game designer]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_molyneux peter_molyneux]
| [[:d:Q164565|Q164565]]
|-
| [[Íomhá:Peter Norvig in 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92832|Peter Norvig]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-05<br/>1956-12-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_norvig peter_norvig]
| [[:d:Q92832|Q92832]]
|-
|
| ''[[:d:Q58812993|Peter Ouko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_ouko peter_ouko]
| [[:d:Q58812993|Q58812993]]
|-
|
| ''[[:d:Q20853515|Peter Reinhart]]''
|
| [[báicéir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century<br/>1950
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_reinhart peter_reinhart]
| [[:d:Q20853515|Q20853515]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662569|Peter Saul]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_saul peter_saul]
| [[:d:Q23662569|Q23662569]]
|-
| [[Íomhá:Peter Singer 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q211539|Peter Singer]]''
| fealsamh Astrálach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_singer peter_singer]
| [[:d:Q211539|Q211539]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796156|Peter Tyack]]''
|
| ''[[:d:Q107267362|behavioral ecologist]]''<br/>''[[:d:Q107267423|marine mammalogist]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_tyack peter_tyack]
| [[:d:Q23796156|Q23796156]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712817|Peter van Manen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_van_manen peter_van_manen]
| [[:d:Q23712817|Q23712817]]
|-
| [[Íomhá:Peter van Uhm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2079298|Peter van Uhm]]''
|
| ''[[:d:Q47064|saighdiúir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_van_uhm peter_van_uhm]
| [[:d:Q2079298|Q2079298]]
|-
|
| ''[[:d:Q950763|Peter Ward]]''
| pailé-ointeolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/peter_ward peter_ward]
| [[:d:Q950763|Q950763]]
|-
|
| ''[[:d:Q7181721|Phil Borges]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/phil_borges phil_borges]
| [[:d:Q7181721|Q7181721]]
|-
|
| ''[[:d:Q3378790|Phil Hansen]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/phil_hansen phil_hansen]
| [[:d:Q3378790|Q3378790]]
|-
| [[Íomhá:Philip Plait 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2701388|Phil Plait]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1412961|Trekkie]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1109 1109]<br/>[https://www.ted.com/speakers/phil_plait phil_plait]
| [[:d:Q2701388|Q2701388]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728383|Philip Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/philip_evans philip_evans]
| [[:d:Q23728383|Q23728383]]
|-
| [[Íomhá:Philip K. Howard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183880|Philip K. Howard]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/621 621]<br/>[https://www.ted.com/speakers/philip_k_howard philip_k_howard]
| [[:d:Q7183880|Q7183880]]
|-
| [[Íomhá:Philip Rosedale in 2021 by Chris Michel 1d35908-4-26.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1978446|Philip Rosedale]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/philip_rosedale philip_rosedale]
| [[:d:Q1978446|Q1978446]]
|-
| [[Íomhá:Professor Zimbardo (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q296042|Philip Zimbardo]]''
|
| ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/philip_zimbardo philip_zimbardo]
| [[:d:Q296042|Q296042]]
|-
| [[Íomhá:PhilippePetitAAFeb09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q705289|Philippe Petit]]''
|
| ''[[:d:Q11957145|cleasghleacaí]]''<br/>''[[:d:Q3090865|tightrope walker]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q465501|éachtóir]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/philippe_petit philippe_petit]
| [[:d:Q705289|Q705289]]
|-
| [[Íomhá:Phillippe Starck 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q316906|Philippe Starck]]''
|
| ''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/philippe_starck philippe_starck]
| [[:d:Q316906|Q316906]]
|-
| [[Íomhá:Phillip Atiba Goff (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27063586|Phillip Atiba Solomon]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>[[ollamh]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/phillip_goff phillip_goff]
| [[:d:Q27063586|Q27063586]]
|-
| [[Íomhá:Pia Mancini.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18326639|Pia Mancini]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Airgintín]]
| [https://www.ted.com/speakers/pia_mancini pia_mancini]
| [[:d:Q18326639|Q18326639]]
|-
| [[Íomhá:Pico Iyer 2.08.12 (6847745503).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2955951|Pico Iyer]]''
| scríbhneoir Briotanach
| [[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3579035|scríbhneoir ábhar taistil]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/pico_iyer pico_iyer]
| [[:d:Q2955951|Q2955951]]
|-
| [[Íomhá:The make it happen crew - 4826111428 Pierre Thiam (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q127305851|Pierre Thiam]]''
|
| ''[[:d:Q156839|cócaire]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeineagáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/pierre_thiam pierre_thiam]
| [[:d:Q127305851|Q127305851]]
|-
|
| ''[[:d:Q766390|Pilobolus]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/pilobolus pilobolus]
| [[:d:Q766390|Q766390]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662189|Plankton Chronicles Project]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/plankton_chronicles_project plankton_chronicles_project]
| [[:d:Q23662189|Q23662189]]
|-
|
| ''[[:d:Q56882240|Poppy Crum]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/poppy_crum poppy_crum]
| [[:d:Q56882240|Q56882240]]
|-
| [[Íomhá:Pranavmistry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2722796|Pranav Mistry]]''
| ríomheolaí Indiach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/pranav_mistry pranav_mistry]
| [[:d:Q2722796|Q2722796]]
|-
|
| ''[[:d:Q59696234|Pratik Shah]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/pratik_shah pratik_shah]
| [[:d:Q59696234|Q59696234]]
|-
| [[Íomhá:Preston Reed June 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q357378|Preston Reed]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q6168364|giotáraí snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/preston_reed preston_reed]
| [[:d:Q357378|Q357378]]
|-
| [[Íomhá:Priti Krishtel - Initiative for Medicines, Access and Knowledge (I-MAK).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110316854|Priti Krishtel]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/priti_krishtel priti_krishtel]
| [[:d:Q110316854|Q110316854]]
|-
|
| ''[[:d:Q106904404|Priya Parker]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/priya_parker priya_parker]
| [[:d:Q106904404|Q106904404]]
|-
| [[Íomhá:Priyanka Chopra at Bulgary launch, 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q158957|Priyanka Chopra]]''
| ban-aisteoir agus amhránaí Indiach
| ''[[:d:Q18581305|iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q3357567|mainicín faisean]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-07-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/priyanka_chopra priyanka_chopra]
| [[:d:Q158957|Q158957]]
|-
| [[Íomhá:LSU Museum of Natural Science - Prosanta Chakrabarty with zoological specimen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21338838|Prosanta Chakrabarty]]''
|
| ''[[:d:Q4205432|iasceolaí]]''<br/>''[[:d:Q98544732|bailitheoir eolaíochta]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/prosanta_chakrabarty prosanta_chakrabarty]
| [[:d:Q21338838|Q21338838]]
|-
| [[Íomhá:Pope Francis Korea Haemi Castle 19.jpg|center|128px]]
| [[Pápa Proinsias]]
| an 266ú pápa
| ''[[:d:Q1469535|sagart Caitliceach Rómhánach]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q432386|seanmóirí]]''<br/>''[[:d:Q102039658|easpag Caitliceach]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q5090503|chemical technologist]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q98833890|diagaire Caitliceach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[easpag]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Airgintín]]
| [https://www.ted.com/speakers/pope_francis pope_francis]
| [[:d:Q450675|Q450675]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656762|Péter Fankhauser]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/peter_fankhauser peter_fankhauser]
| [[:d:Q23656762|Q23656762]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783069|Qi Zhang]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/qi_zhang qi_zhang]
| [[:d:Q23783069|Q23783069]]
|-
|
| ''[[:d:Q45175182|Qudus Onikeku]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/qudus_onikeku qudus_onikeku]
| [[:d:Q45175182|Q45175182]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657158|Quixotic Fusion]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/quixotic quixotic]
| [[:d:Q23657158|Q23657158]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657089|Quyen Nguyen]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[máinlia]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/quyen_nguyen quyen_nguyen]
| [[:d:Q23657089|Q23657089]]
|-
| [[Íomhá:Lukedubois.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7273818|R. Luke DuBois]]''
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/r_luke_dubois r_luke_dubois]
| [[:d:Q7273818|Q7273818]]
|-
| [[Íomhá:Rachel Armstrong (8460277065).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795664|Rachel Armstrong]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_armstrong rachel_armstrong]
| [[:d:Q23795664|Q23795664]]
|-
| [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_botsman rachel_botsman]
| [[:d:Q20995290|Q20995290]]
|-
|
| ''[[:d:Q109651518|Rachel Kleinfeld]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_kleinfeld rachel_kleinfeld]
| [[:d:Q109651518|Q109651518]]
|-
| [[Íomhá:Vienna Energy Forum 2013 Rachel Kyte Kandeh Yumkella (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19663370|Rachel Kyte]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_kyte rachel_kyte]
| [[:d:Q19663370|Q19663370]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783093|Rachel Pike]]''
|
| ''[[:d:Q105839787|atmospheric chemist]]''<br/>''[[:d:Q1113838|clíomeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_pike rachel_pike]
| [[:d:Q23783093|Q23783093]]
|-
|
| ''[[:d:Q7279417|Rachel Sussman]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rachel_sussman rachel_sussman]
| [[:d:Q7279417|Q7279417]]
|-
| [[Íomhá:Horizonte 2014 Fr 1464.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18397247|Rachelle Garniez]]''
|
| [[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rachelle_garniez rachelle_garniez]
| [[:d:Q18397247|Q18397247]]
|-
|
| ''[[:d:Q17517256|Radhika Nagpal]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/radhika_nagpal radhika_nagpal]
| [[:d:Q17517256|Q17517256]]
|-
| [[Íomhá:Raffaello D’Andrea, Professor and artist (48088758103).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16864843|Raffaello D'Andrea]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/raffaello_d_andrea raffaello_d_andrea]
| [[:d:Q16864843|Q16864843]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795356|Raghava KK]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/kk_raghava kk_raghava]
| [[:d:Q23795356|Q23795356]]
|-
| [[Íomhá:Ramesh Mashelkar Apr09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7283012|Raghunath Anant Mashelkar]]''
|
| ''[[:d:Q7888586|innealtóir ceimiceach]]''<br/>[[ceimiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Réimeas Briotanach|an Réimeas Briotanach]]<br/>''[[:d:Q1775277|Tiarnas na hIndia]]''
| [https://www.ted.com/speakers/r_a_mashelkar r_a_mashelkar]
| [[:d:Q7283012|Q7283012]]
|-
| [[Íomhá:Raghuram Rajan, IMF 69MS040421048l.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981496|Raghuram Rajan]]''
| eacnamaí Indiach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/raghuram_rajan raghuram_rajan]
| [[:d:Q981496|Q981496]]
|-
| [[Íomhá:Rahaf Harfoush (4598102423).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11996983|Rahaf Harfoush]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rahaf_harfoush rahaf_harfoush]
| [[:d:Q11996983|Q11996983]]
|-
|
| ''[[:d:Q7283604|Rahul Mehrotra]]''
| ailtire Indiach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/rahul_mehrotra rahul_mehrotra]
| [[:d:Q7283604|Q7283604]]
|-
|
| ''[[:d:Q23768717|Rainer Strack]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rainer_strack rainer_strack]
| [[:d:Q23768717|Q23768717]]
|-
| [[Íomhá:Rainn Wilson GalaxyCon Raleigh July, 25, 2026 132.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q349548|Rainn Wilson]]''
| aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q948329|aisteoir saincharachtair]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[fuirseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q685433|ionadaí díolachán]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-01-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rainn_wilson rainn_wilson]
| [[:d:Q349548|Q349548]]
|-
| [[Íomhá:Raj Jayadev at Pacific News Service 40th anniversary celebration.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100178541|Raj Jayadev]]''
|
| ''[[:d:Q28532974|eagarthóir phobail]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/raj_jayadev raj_jayadev]
| [[:d:Q100178541|Q100178541]]
|-
| [[Íomhá:Raj Panjabi, NSC Senior Director.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28101938|Raj Panjabi]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/raj_panjabi raj_panjabi]
| [[:d:Q28101938|Q28101938]]
|-
| [[Íomhá:Rajesh Rao 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14751924|Rajesh P.N. Rao]]''
| scoláire Indiach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/rajesh_rao rajesh_rao]
| [[:d:Q14751924|Q14751924]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760316|Rajiv Maheswaran]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rajiv_maheswaran rajiv_maheswaran]
| [[:d:Q23760316|Q23760316]]
|-
|
| ''[[:d:Q41799934|Ralph Chami]]''
|
| [[eacnamaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ralph_chami ralph_chami]
| [[:d:Q41799934|Q41799934]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784293|Ralph Langner]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ralph_langner ralph_langner]
| [[:d:Q23784293|Q23784293]]
|-
| [[Íomhá:Ralph nader portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q193156|Ralph Nader]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[staraí]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q11986654|brústocaire]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>''[[:d:Q15958642|scríbhneoir polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-02-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ralph_nader ralph_nader]
| [[:d:Q193156|Q193156]]
|-
| [[Íomhá:Ramanan laxminarayan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759575|Ramanan Laxminarayan]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ramanan_laxminarayan ramanan_laxminarayan]
| [[:d:Q23759575|Q23759575]]
|-
| [[Íomhá:Ramesh Raskar (11539797465).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16735003|Ramesh Raskar]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ramesh_raskar ramesh_raskar]
| [[:d:Q16735003|Q16735003]]
|-
| [[Íomhá:Ramez Naam at the SingularityU The Netherlands Summit 2016 (29025926993).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4177760|Ramez Naam]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q10272926|computer engineer]]''<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/ramez_naam ramez_naam]
| [[:d:Q4177760|Q4177760]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657180|Ramona Pierson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ramona_pierson ramona_pierson]
| [[:d:Q23657180|Q23657180]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712989|Ramsey Musallam]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ramsey_musallam ramsey_musallam]
| [[:d:Q23712989|Q23712989]]
|-
| [[Íomhá:Families Belong Together SF march 20180630-4564.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q33103779|Rana Abdelhamid]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rana_abdelhamid rana_abdelhamid]
| [[:d:Q33103779|Q33103779]]
|-
| [[Íomhá:Rana el Kaliouby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17465952|Rana el Kaliouby]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/2533 2533]<br/>[https://www.ted.com/speakers/rana_el_kaliouby rana_el_kaliouby]
| [[:d:Q17465952|Q17465952]]
|-
| [[Íomhá:Randall Munroe 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q285048|Randall Munroe]]''
| cruthaitheoir an chartúin xkcd
| ''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q98668847|geohasher]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-10-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/randall_munroe randall_munroe]
| [[:d:Q285048|Q285048]]
|-
| [[Íomhá:RandyPausch Wiki 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49828|Randy Pausch]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/randy_pausch randy_pausch]
| [[:d:Q49828|Q49828]]
|-
|
| ''[[:d:Q7294792|Rashad Robinson]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rashad_robinson rashad_robinson]
| [[:d:Q7294792|Q7294792]]
|-
|
| ''[[:d:Q12332886|Rasmus Ankersen]]''
|
| ''[[:d:Q26481809|feidhmeannach spóirt]]''<br/>''[[:d:Q937857|imreoir sacair]]''<br/>[[Traenálaí|cóitseálaí]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-09-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/rasmus_ankersen_TEDxManchester20180211-24852 rasmus_ankersen_TEDxManchester20180211-24852]
| [[:d:Q12332886|Q12332886]]
|-
|
| ''[[:d:Q23751633|Raspyni Brothers]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/raspyni_brothers raspyni_brothers]
| [[:d:Q23751633|Q23751633]]
|-
| [[Íomhá:The Raul Midón Trio - Leverkusener Jazztage 2017-1537.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1375278|Raul Midón]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q6168364|giotáraí snagcheoil]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/raul_midon raul_midon]
| [[:d:Q1375278|Q1375278]]
|-
|
| ''[[:d:Q23784984|Ravin Agrawal]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ravin_agrawal ravin_agrawal]
| [[:d:Q23784984|Q23784984]]
|-
|
| ''[[:d:Q5555893|Ray Anderson]]''
| príomhoifigeach feidhmiúcháin Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/351 351]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ray_anderson ray_anderson]
| [[:d:Q5555893|Q5555893]]
|-
| [[Íomhá:Web Summit 2018 - Forum - Day 2, November 7 HM1 7481 (44858045925).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7297378|Ray Dalio]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43423468|bainisteoir ciste fálaithe]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ray_dalio ray_dalio]
| [[:d:Q7297378|Q7297378]]
|-
| [[Íomhá:Ray Zahab speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7298329|Ray Zahab]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q11513337|iomaitheoir lúthchleasaíochta]]''
| data-sort-value="1968" | 1968<br/>1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/ray_zahab ray_zahab]
| [[:d:Q7298329|Q7298329]]
|-
| [[Íomhá:Rayma Suprani 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685271|Rayma Suprani]]''
| cartúnaí Veiniséalach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Veiniséala]]
| [https://www.ted.com/speakers/rayma_suprani rayma_suprani]
| [[:d:Q20685271|Q20685271]]
|-
| [[Íomhá:Ray Kurzweil @ SXSW 2017 (32594766664).jpg|center|128px]]
| [[Raymond Kurzweil]]
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q846430|todhchaíoch]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ray_kurzweil ray_kurzweil]
| [[:d:Q298341|Q298341]]
|-
|
| ''[[:d:Q24054740|Raymond Wang]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/raymond_wang raymond_wang]
| [[:d:Q24054740|Q24054740]]
|-
|
| ''[[:d:Q7300377|Read Montague]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/read_montague read_montague]
| [[:d:Q7300377|Q7300377]]
|-
|
| ''[[:d:Q115671548|Rebeca Hwang Eun Young]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/rebeca_hwang rebeca_hwang]
| [[:d:Q115671548|Q115671548]]
|-
|
| ''[[:d:Q86113114|Rebecca A Brachman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rebecca_brachman rebecca_brachman]
| [[:d:Q86113114|Q86113114]]
|-
| [[Íomhá:Rebecca Goldstein.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q766723|Rebecca Goldstein]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q2468727|scoláire na léann clasaiceach]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rebecca_newberger_goldstein rebecca_newberger_goldstein]
| [[:d:Q766723|Q766723]]
|-
| [[Íomhá:Rebecca MacKinnon (WMEU 2023 photoshoot).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2915379|Rebecca MacKinnon]]''
| gníomhaí agus iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rebecca_mackinnon rebecca_mackinnon]
| [[:d:Q2915379|Q2915379]]
|-
|
| ''[[:d:Q7301850|Rebecca Onie]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rebecca_onie rebecca_onie]
| [[:d:Q7301850|Q7301850]]
|-
|
| ''[[:d:Q7301901|Rebecca Saxe]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/rebecca_saxe rebecca_saxe]
| [[:d:Q7301901|Q7301901]]
|-
|
| ''[[:d:Q85582624|Rebekah Shirley]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/rebekah_shirley rebekah_shirley]
| [[:d:Q85582624|Q85582624]]
|-
| [[Íomhá:Reed Hastings, Web 2.0 Conference.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306657|Reed Hastings]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/reed_hastings reed_hastings]
| [[:d:Q7306657|Q7306657]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759787|Reed Kroloff]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/reed_kroloff reed_kroloff]
| [[:d:Q23759787|Q23759787]]
|-
| [[Íomhá:Dubai Future Forum 2024 - Refik Anadol.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63718992|Refik Anadol]]''
|
| ''[[:d:Q7016454|ealaíontóir na meán nua]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/refik_anadol refik_anadol]
| [[:d:Q63718992|Q63718992]]
|-
| [[Íomhá:Reggie Watts at PopTech 2011 (a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423441|Reggie Watts]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q1198887|stiúrthóir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q15214752|taibheoir ceabairé]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q2252262|rapálaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1160 1160]<br/>[https://www.ted.com/speakers/reggie_watts reggie_watts]
| [[:d:Q3423441|Q3423441]]
|-
| [[Íomhá:DARPA Director Dr regina dugan.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1709949|Regina E. Dugan]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1161 1161]<br/>[https://www.ted.com/speakers/regina_dugan regina_dugan]
| [[:d:Q1709949|Q1709949]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783055|Regina Hartley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/regina_hartley regina_hartley]
| [[:d:Q23783055|Q23783055]]
|-
| [[Íomhá:Reina Del Cid First Avenue Minneapolis (26864573768).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24525280|Reina del Cid]]''
|
| [[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-03-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/elle_cordova elle_cordova]
| [[:d:Q24525280|Q24525280]]
|-
| [[Íomhá:Renata Salecl, Munich Security Conference 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6118610|Renata Salecl]]''
| fealsamh Slóivéanach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSlóivéin]]
| [https://www.ted.com/speakers/renata_salecl renata_salecl]
| [[:d:Q6118610|Q6118610]]
|-
| [[Íomhá:Renee Montgomery UConn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q299943|Renee Montgomery]]''
| cispheileadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q3665646|cispheileadóir]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-12-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/renee_montgomery renee_montgomery]
| [[:d:Q299943|Q299943]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795629|Renny Gleeson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/renny_gleeson renny_gleeson]
| [[:d:Q23795629|Q23795629]]
|-
| [[Íomhá:Renzo Piano, portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q190148|Renzo Piano]]''
| ailtire Iodálach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/renzo_piano renzo_piano]
| [[:d:Q190148|Q190148]]
|-
|
| ''[[:d:Q124428915|Renzo Vitale]]''
|
| ''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/renzo_vitale renzo_vitale]
| [[:d:Q124428915|Q124428915]]
|-
| [[Íomhá:Renee Hlozek.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q54318944|Renée Hložek]]''
|
| ''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>[[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1706722|comhalta taighde]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/1388817 1388817]
| [[:d:Q54318944|Q54318944]]
|-
| [[Íomhá:2018-prathamusa-reshma-saujani.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7315375|Reshma Saujani]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/reshma_saujani reshma_saujani]
| [[:d:Q7315375|Q7315375]]
|-
|
| ''[[:d:Q105441098|Resson Kantai Duff]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/resson_kantai_duff resson_kantai_duff]
| [[:d:Q105441098|Q105441098]]
|-
|
| ''[[:d:Q11140288|Reuben Heyday Margolin]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q21000481|kinetic artist]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/reuben_margolin reuben_margolin]
| [[:d:Q11140288|Q11140288]]
|-
|
| ''[[:d:Q114630044|Reuben Jonathan Miller]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q8142883|coireolaí]]''<br/>''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q37941017|fieldworker]]''<br/>''[[:d:Q27177003|research professor]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/reuben_jonathan_miller reuben_jonathan_miller]
| [[:d:Q114630044|Q114630044]]
|-
| [[Íomhá:Rhiannon Giddens (53972453002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7320514|Rhiannon Giddens]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q9648008|bainseóí]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''<br/>''[[:d:Q8178443|leabhrógaí]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q137915937|old-time musician]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rhiannon_giddens rhiannon_giddens]
| [[:d:Q7320514|Q7320514]]
|-
|
| ''[[:d:Q17486500|Ric Elias]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ric_elias ric_elias]
| [[:d:Q17486500|Q17486500]]
|-
|
| ''[[:d:Q706665|Ricardo Semler]]''
| fear gnó Brasaíleach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/ricardo_semler ricardo_semler]
| [[:d:Q706665|Q706665]]
|-
|
| ''[[:d:Q7323191|Rich Benjamin]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rich_benjamin rich_benjamin]
| [[:d:Q7323191|Q7323191]]
|-
| [[Íomhá:Rich Powell at World Economic Forum Growth Summit 2023.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q117249162|Rich Powell]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rich_powell rich_powell]
| [[:d:Q117249162|Q117249162]]
|-
| [[Íomhá:Richard Baraniuk at the SPARC 2014 OA Meeting - DSC00777 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7323946|Richard Baraniuk]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/26 26]<br/>[https://www.ted.com/speakers/richard_baraniuk richard_baraniuk]
| [[:d:Q7323946|Q7323946]]
|-
| [[Íomhá:Richard Bona-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25679|Richard Bona]]''
|
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-10-28<br/>1966-10-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Camarún]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_bona richard_bona]
| [[:d:Q25679|Q25679]]
|-
| [[Íomhá:5.3.10RichardBransonByDavidShankbone.jpg|center|128px]]
| [[Richard Branson]]
| fear gnó Sasanach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_branson richard_branson]
| [[:d:Q194419|Q194419]]
|-
| [[Íomhá:Richard Browning.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30610966|Richard Browning]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_browning richard_browning]
| [[:d:Q30610966|Q30610966]]
|-
| [[Íomhá:Dinner with Richard Dawkins and CFI... like a candle in the dark.jpg|center|128px]]
| [[Richard Dawkins]]
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q3745071|scríbhneoir eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q16270720|bitheolaí teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q15632482|eipistéimeolaí]]''<br/>''[[:d:Q19356916|sochbhitheolaí]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q69423232|scríbhneoir scripte scannáin]]''<br/>''[[:d:Q116695160|aisteoir físchluiche]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_dawkins richard_dawkins]
| [[:d:Q44461|Q44461]]
|-
| [[Íomhá:RichardFeynman-PaineMansionWoods1984 copyrightTamikoThiel bw.jpg|center|128px]]
| [[Richard Feynman]]
| fisiceoir teoiriciúil Meiriceánach (1918-1988)
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q16745601|fisiceoir chandamach]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''<br/>''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-05-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_feynman richard_feynman]
| [[:d:Q39246|Q39246]]
|-
| [[Íomhá:Richard G Wilkinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2096593|Richard G. Wilkinson]]''
| scoláire Briotanach
| ''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_wilkinson richard_wilkinson]
| [[:d:Q2096593|Q2096593]]
|-
| [[Íomhá:Mayor Richard J. Berry first photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7326701|Richard J. Berry]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_j_berry richard_j_berry]
| [[:d:Q7326701|Q7326701]]
|-
| [[Íomhá:Richard L. Pyle On Boat in Philippines, with Poseidon SE7EN Rebreather.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21340682|Richard L. Pyle]]''
| iasceolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q4205432|iasceolaí]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q109120509|bailitheoir zó-eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q98544732|bailitheoir eolaíochta]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_pyle richard_pyle]
| [[:d:Q21340682|Q21340682]]
|-
| [[Íomhá:Richard H. Ledgett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17079639|Richard Ledgett]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rick_ledgett rick_ledgett]
| [[:d:Q17079639|Q17079639]]
|-
|
| ''[[:d:Q320884|Richard Preston]]''
| scríbhneoir agus údar Meiriceánach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q17433421|science journalist]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_preston richard_preston]
| [[:d:Q320884|Q320884]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656666|Richard Resnick]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_resnick richard_resnick]
| [[:d:Q23656666|Q23656666]]
|-
|
| ''[[:d:Q23785283|Richard Sears]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_sears richard_sears]
| [[:d:Q23785283|Q23785283]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657219|Richard Seymour]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_seymour richard_seymour]
| [[:d:Q23657219|Q23657219]]
|-
| [[Íomhá:Richard St. John, The 8 Traits Successful People Have in Common - Gulltaggen 2010 (4561385080).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795641|Richard St. John]]''
|
| ''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_st_john richard_st_john]
| [[:d:Q23795641|Q23795641]]
|-
|
| ''[[:d:Q18609935|Richard T. Ford]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q63677188|ollamh le dlí]]''<br/>''[[:d:Q16012028|scoláire dlí]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_thompson_ford richard_thompson_ford]
| [[:d:Q18609935|Q18609935]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797900|Richard Turere]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/richard_turere richard_turere]
| [[:d:Q23797900|Q23797900]]
|-
| [[Íomhá:Making Education Work (42839111875).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328635|Richard V. Reeves]]''
| scríbhneoir agus údar Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_v_reeves richard_v_reeves]
| [[:d:Q7328635|Q7328635]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670529|Richard Weller]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/richard_weller richard_weller]
| [[:d:Q23670529|Q23670529]]
|-
| [[Íomhá:Rick Doblin - MAPS.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7331358|Rick Doblin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rick_doblin rick_doblin]
| [[:d:Q7331358|Q7331358]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662323|Rick Guidotti]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rick_guidotti_s rick_guidotti_s]
| [[:d:Q23662323|Q23662323]]
|-
| [[Íomhá:Rick.Smolan.headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7331756|Rick Smolan]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rick_smolan rick_smolan]
| [[:d:Q7331756|Q7331756]]
|-
| [[Íomhá:Rick Warren (2016).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380107|Rick Warren]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q152002|tréadaí]]''<br/>''[[:d:Q955464|sagart paróiste]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rick_warren rick_warren]
| [[:d:Q380107|Q380107]]
|-
| [[Íomhá:Rick Falkvinge - Piratpartiet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q443624|Rickard Falkvinge]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1662485|gairmí faisnéise]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/rick_falkvinge rick_falkvinge]
| [[:d:Q443624|Q443624]]
|-
| [[Íomhá:Riitta ikonen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16299293|Riitta Ikonen]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhionlainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/riitta_ikonen riitta_ikonen]
| [[:d:Q16299293|Q16299293]]
|-
| [[Íomhá:Risa Wechsler 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48698841|Risa Wechsler]]''
| taighdeoir
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/risa_wechsler risa_wechsler]
| [[:d:Q48698841|Q48698841]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759728|Rishi Manchanda]]''
|
| [[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rishi_manchanda rishi_manchanda]
| [[:d:Q23759728|Q23759728]]
|-
|
| ''[[:d:Q23671271|Rita F. Pierson]]''
|
|
| data-sort-value="1951" | 1951-10-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rita_f_pierson rita_f_pierson]
| [[:d:Q23671271|Q23671271]]
|-
|
| ''[[:d:Q3433529|Rives]]''
| file Meiriceánach
| [[file]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rives rives]
| [[:d:Q3433529|Q3433529]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796184|Rob Dunbar]]''
|
| ''[[:d:Q11424604|domhaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rob_dunbar rob_dunbar]
| [[:d:Q23796184|Q23796184]]
|-
|
| ''[[:d:Q22087979|Rob Forbes]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rob_forbes rob_forbes]
| [[:d:Q22087979|Q22087979]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783483|Rob Harmon]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rob_harmon rob_harmon]
| [[:d:Q23783483|Q23783483]]
|-
| [[Íomhá:Rob Hopkins, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1594109|Rob Hopkins]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q17010072|míleatach]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rob_hopkins rob_hopkins]
| [[:d:Q1594109|Q1594109]]
|-
| [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Rob Knight 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20657126|Rob Knight]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[eolaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/rob_knight rob_knight]
| [[:d:Q20657126|Q20657126]]
|-
| [[Íomhá:Robb Willer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41634525|Robb Willer]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robb_willer robb_willer]
| [[:d:Q41634525|Q41634525]]
|-
| [[Íomhá:Kid President in White House 2013 Easter Egg Roll Promo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18196390|Robby Novak]]''
| aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/kid_president kid_president]
| [[:d:Q18196390|Q18196390]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Ballard visit 2023 (52976464273) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312867|Robert Ballard]]''
|
| ''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>[[geolaí]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1942" | 1942-06-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_ballard robert_ballard]
| [[:d:Q312867|Q312867]]
|-
| [[Íomhá:330-PSA-153-63 (USN 711326) (22171848378) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2357840|Robert Fischell]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_fischell robert_fischell]
| [[:d:Q2357840|Q2357840]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728142|Robert Full]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_full robert_full]
| [[:d:Q23728142|Q23728142]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797194|Robert Gupta]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_gupta robert_gupta]
| [[:d:Q23797194|Q23797194]]
|-
|
| ''[[:d:Q104510834|Robert Hakiza]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Poblacht Dhaonlathach an Chongó]]<br/>[[Uganda]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_hakiza robert_hakiza]
| [[:d:Q104510834|Q104510834]]
|-
|
| ''[[:d:Q17299886|Robert Hammond]]''
|
|
| data-sort-value="1960" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_hammond robert_hammond]
| [[:d:Q17299886|Q17299886]]
|-
| [[Íomhá:ROBERT J. GORDON.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7345891|Robert J. Gordon]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_j_gordon robert_j_gordon]
| [[:d:Q7345891|Q7345891]]
|-
| [[Íomhá:Robert J. Lang, origami expert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q642995|Robert J. Lang]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q56073161|origamist]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_lang robert_lang]
| [[:d:Q642995|Q642995]]
|-
|
| ''[[:d:Q16150166|Robert J. Waldinger]]''
|
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959<br/>1951
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_waldinger robert_waldinger]
| [[:d:Q16150166|Q16150166]]
|-
| [[Íomhá:ETH-BIB-Katzschmann, Robert-Portr 17424.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56415714|Robert Katzschmann]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_katzschmann robert_katzschmann]
| [[:d:Q56415714|Q56415714]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797695|Robert Lee Hotz]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_lee_hotz robert_lee_hotz]
| [[:d:Q23797695|Q23797695]]
|-
|
| ''[[:d:Q8342|Robert Legato]]''
|
| ''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_legato robert_legato]
| [[:d:Q8342|Q8342]]
|-
|
| ''[[:d:Q7347308|Robert Mankoff]]''
|
| ''[[:d:Q1114448|cartúnaí]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q3658608|scigealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_mankoff bob_mankoff]
| [[:d:Q7347308|Q7347308]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759693|Robert Muggah]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_muggah robert_muggah]
| [[:d:Q23759693|Q23759693]]
|-
| [[Íomhá:Robert Neuwirth in 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7348003|Robert Neuwirth]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_neuwirth robert_neuwirth]
| [[:d:Q7348003|Q7348003]]
|-
|
| ''[[:d:Q23931473|Robert Palmer]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_palmer robert_palmer]
| [[:d:Q23931473|Q23931473]]
|-
|
| ''[[:d:Q67942469|Robert Reffkin]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q806798|baincéir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robert_reffkin robert_reffkin]
| [[:d:Q67942469|Q67942469]]
|-
| [[Íomhá:RobReid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2798390|Robert Reid]]''
|
| ''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rob_reid rob_reid]
| [[:d:Q2798390|Q2798390]]
|-
| [[Íomhá:Robert Sapolsky in 2023 A 16.jpg|center|128px]]
| [[Robert Sapolsky]]
| inchríneolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_sapolsky robert_sapolsky]
| [[:d:Q3118802|Q3118802]]
|-
| [[Íomhá:BobStein2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350029|Robert Stein]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>''[[:d:Q88109319|computer pioneer]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_stein bob_stein]
| [[:d:Q7350029|Q7350029]]
|-
| [[Íomhá:Robert Swan in 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2582394|Robert Swan]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_swan robert_swan]
| [[:d:Q2582394|Q2582394]]
|-
| [[Íomhá:Robert Thurman in 2016 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1377791|Robert Thurman]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q100851212|Buddhologist]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bob_thurman bob_thurman]
| [[:d:Q1377791|Q1377791]]
|-
| [[Íomhá:Robert Wright journalist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3123126|Robert Wright]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q4110598|físbhlagálaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robert_wright robert_wright]
| [[:d:Q3123126|Q3123126]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809243|Roberto D'Angelo & Francesca Fedeli]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/roberto_and_francesca_d_angelo roberto_and_francesca_d_angelo]
| [[:d:Q23809243|Q23809243]]
|-
| [[Íomhá:Robinchase2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7352317|Robin Chase]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_chase robin_chase]
| [[:d:Q7352317|Q7352317]]
|-
| [[Íomhá:Robin Hanson in a field 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2159779|Robin Hanson]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_hanson robin_hanson]
| [[:d:Q2159779|Q2159779]]
|-
|
| ''[[:d:Q106687805|Robin Hauser]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_hauser robin_hauser]
| [[:d:Q106687805|Q106687805]]
|-
| [[Íomhá:Robin Ince - EdSciFest 2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7352559|Robin Ince]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q18545066|fuirseoir ar a boinn]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_ince robin_ince]
| [[:d:Q7352559|Q7352559]]
|-
| [[Íomhá:RobinMorgan profile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q450796|Robin Morgan]]''
| scríbhneoir feimineach Meiriceánach
| [[file]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q34074720|feimineach]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_morgan robin_morgan]
| [[:d:Q450796|Q450796]]
|-
| [[Íomhá:Murphy talk.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23782688|Robin Murphy]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_murphy robin_murphy]
| [[:d:Q23782688|Q23782688]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713828|Robin Nagle]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robin_nagle robin_nagle]
| [[:d:Q23713828|Q23713828]]
|-
|
| ''[[:d:Q89132134|Robin S S Kramer]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/robin_kramer robin_kramer]
| [[:d:Q89132134|Q89132134]]
|-
|
| ''[[:d:Q55583699|Robin Steinberg]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/robin_steinberg robin_steinberg]
| [[:d:Q55583699|Q55583699]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760207|Robyn Stein DeLuca]]''
|
| [[síceolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/robyn_stein_deluca robyn_stein_deluca]
| [[:d:Q23760207|Q23760207]]
|-
| [[Íomhá:Rodney Brooks ML40.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92809|Rodney Brooks]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/rodney_brooks rodney_brooks]
| [[:d:Q92809|Q92809]]
|-
| [[Íomhá:Rodney Mullen PopTech 2013 01 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q313447|Rodney Mullen]]''
|
| ''[[:d:Q17502714|clárscátálaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rodney_mullen rodney_mullen]
| [[:d:Q313447|Q313447]]
|-
|
| ''[[:d:Q24052043|Rodrigo Bijou]]''
|
| ''[[:d:Q65952601|computer security engineer]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_bijou rodrigo_bijou]
| [[:d:Q24052043|Q24052043]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712290|Rodrigo Canales]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_canales rodrigo_canales]
| [[:d:Q23712290|Q23712290]]
|-
| [[Íomhá:Rodrigo y Gabriela.jpg|center|128px]]
| [[Rodrigo y Gabriela]]
|
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_y_gabriela rodrigo_y_gabriela]
| [[:d:Q1469093|Q1469093]]
|-
|
| ''[[:d:Q106736121|Roger Antonsen]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[léachtóir]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q14565331|loighceoir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/roger_antonsen roger_antonsen]
| [[:d:Q106736121|Q106736121]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657103|Roger Doiron]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/roger_doiron roger_doiron]
| [[:d:Q23657103|Q23657103]]
|-
| [[Íomhá:Roger Ebert cropped.jpg|center|128px]]
| [[Roger Ebert]]
|
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q42909|tuairisceoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roger_ebert roger_ebert]
| [[:d:Q212173|Q212173]]
|-
| [[Íomhá:2021 - Centre Stage SM5 1003 (51652425540) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7358633|Roger McNamee]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q832136|bainisteoir gnó]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roger_mcnamee roger_mcnamee]
| [[:d:Q7358633|Q7358633]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728309|Roger Stein]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/roger_stein roger_stein]
| [[:d:Q23728309|Q23728309]]
|-
|
| ''[[:d:Q57010924|Roger T. Hanlon]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roger_hanlon roger_hanlon]
| [[:d:Q57010924|Q57010924]]
|-
|
| ''[[:d:Q7359408|Rogier van der Heide]]''
|
| ''[[:d:Q1823479|dearthóir soilsithe]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/rogier_van_der_heide rogier_van_der_heide]
| [[:d:Q7359408|Q7359408]]
|-
| [[Íomhá:Rokia Traoré - Festival du Bout du Monde 2013 - 012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q256065|Rokia Traoré]]''
| ceoltóir Mailíoch
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Mailí]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/rokia_traore rokia_traore]
| [[:d:Q256065|Q256065]]
|-
|
| ''[[:d:Q52151628|Rola Hallam]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSiria]]
| [https://www.ted.com/speakers/rola_hallam rola_hallam]
| [[:d:Q52151628|Q52151628]]
|-
|
| ''[[:d:Q105338430|Roman Krznaric]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/roman_krznaric roman_krznaric]
| [[:d:Q105338430|Q105338430]]
|-
|
| ''[[:d:Q17388690|Roman Mars]]''
| léiritheoir raidió Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>''[[:d:Q112120568|radio program designer]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roman_mars roman_mars]
| [[:d:Q17388690|Q17388690]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769241|Romina Libster]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/romina_libster romina_libster]
| [[:d:Q23769241|Q23769241]]
|-
| [[Íomhá:Mr. Romulus Whitaker.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3532796|Romulus Whitaker]]''
| heirpiteolaí Indiach
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q16271064|heirpiteolaí]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]<br/>[[Réimeas Briotanach|an Réimeas Briotanach]]<br/>''[[:d:Q1775277|Tiarnas na hIndia]]''
| [https://www.ted.com/speakers/romulus_whitaker romulus_whitaker]
| [[:d:Q3532796|Q3532796]]
|-
|
| ''[[:d:Q11099812|Ron Eglash]]''
| matamaiticeoir Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ron_eglash ron_eglash]
| [[:d:Q11099812|Q11099812]]
|-
|
| ''[[:d:Q7363766|Ron Finley]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ron_finley ron_finley]
| [[:d:Q7363766|Q7363766]]
|-
| [[Íomhá:Photo of Ron Gutman.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7363861|Ron Gutman]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ron_gutman ron_gutman]
| [[:d:Q7363861|Q7363861]]
|-
|
| ''[[:d:Q7364137|Ron McCallum]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/ron_mccallum ron_mccallum]
| [[:d:Q7364137|Q7364137]]
|-
|
| ''[[:d:Q107012903|Ronald Rael]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ronald_rael ronald_rael]
| [[:d:Q107012903|Q107012903]]
|-
|
| ''[[:d:Q7365256|Ronald S. Sullivan Jr.]]''
|
| [[ollamh]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ronald_sullivan ronald_sullivan]
| [[:d:Q7365256|Q7365256]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662811|Ronny Edry]]''
|
| ''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ronny_edry ronny_edry]
| [[:d:Q23662811|Q23662811]]
|-
| [[Íomhá:Rory Bremner at the Savoy 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400702|Rory Bremner]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q3149505|tobchumtha]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rory_bremner rory_bremner]
| [[:d:Q3400702|Q3400702]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Rory Stewart crop 2.jpg|center|128px]]
| [[Rory Stewart]]
| polaiteoir neamhspleách Briotanach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3579035|scríbhneoir ábhar taistil]]''<br/>''[[:d:Q189290|oifigeach míleata]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1045 1045]<br/>[https://www.ted.com/speakers/rory_stewart rory_stewart]
| [[:d:Q328892|Q328892]]
|-
| [[Íomhá:Business of Software - Rory Sutherland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19666293|Rory Sutherland]]''
|
| ''[[:d:Q10355417|fógróir]]''<br/>''[[:d:Q4178004|poiblitheoir]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q106879368|marketing theorist]]''<br/>''[[:d:Q1086863|colúnaí]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rory_sutherland rory_sutherland]
| [[:d:Q19666293|Q19666293]]
|-
|
| ''[[:d:Q7367220|Rosalind Brewer]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[ceimiceoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rosalind_g_brewer rosalind_g_brewer]
| [[:d:Q7367220|Q7367220]]
|-
| [[Íomhá:Panel Discussion Close-up, Science, Faith, and Technology Cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14109|Rosalind Picard]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rosalind_picard rosalind_picard]
| [[:d:Q14109|Q14109]]
|-
|
| ''[[:d:Q75975492|Rosamund Adoo-Kissi-Debrah]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rosamund_kissi_debrah rosamund_kissi_debrah]
| [[:d:Q75975492|Q75975492]]
|-
| [[Íomhá:Rosanne Cash, 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q462289|Rosanne Cash]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-05-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rosanne_cash rosanne_cash]
| [[:d:Q462289|Q462289]]
|-
| [[Íomhá:Rose George on The Big Necessity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4949823|Rose George]]''
| iriseoir agus údar Sasanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rose_george rose_george]
| [[:d:Q4949823|Q4949823]]
|-
| [[Íomhá:Rose Goslinga - PopTech 2011 - Camden Maine USA (6264061943).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759550|Rose Goslinga]]''
|
| ''[[:d:Q285759|insurance broker]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rose_goslinga rose_goslinga]
| [[:d:Q23759550|Q23759550]]
|-
|
| ''[[:d:Q76469472|Rose Mutiso]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/rose_m_mutiso rose_m_mutiso]
| [[:d:Q76469472|Q76469472]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728320|Roselinde Torres]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/roselinde_torres roselinde_torres]
| [[:d:Q23728320|Q23728320]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759581|Rosie King]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rosie_king rosie_king]
| [[:d:Q23759581|Q23759581]]
|-
| [[Íomhá:Portrait of Ross Lovegrove.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q573143|Ross Lovegrove]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/28 28]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ross_lovegrove ross_lovegrove]
| [[:d:Q573143|Q573143]]
|-
| [[Íomhá:Roxane gay 9134940.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16202911|Roxane Gay]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roxane_gay roxane_gay]
| [[:d:Q16202911|Q16202911]]
|-
| [[Íomhá:Roy Bahat, head of Bloomberg Beta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117249859|Roy Bahat]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/roy_bahat roy_bahat]
| [[:d:Q117249859|Q117249859]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728739|Roy Gould]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[réalteolaí]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/roy_gould roy_gould]
| [[:d:Q23728739|Q23728739]]
|-
| [[Íomhá:Roy Wood Jr. at Essence Festival of Culture July 2025 - 01 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7373522|Roy Wood Jr.]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/roy_wood_jr roy_wood_jr]
| [[:d:Q7373522|Q7373522]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Roz Savage MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7375304|Roz Savage]]''
|
| ''[[:d:Q21081635|ocean rower]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/roz_savage roz_savage]
| [[:d:Q7375304|Q7375304]]
|-
|
| [[Ruby Sales]]
| gníomhaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ruby_sales ruby_sales]
| [[:d:Q7376380|Q7376380]]
|-
| [[Íomhá:Ruby-Wax-2016 (cropped again).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460549|Ruby Wax]]''
| fuirseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q73306227|scríbhneoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ruby_wax ruby_wax]
| [[:d:Q460549|Q460549]]
|-
| [[Íomhá:Rufus Cappadocia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7378014|Rufus Cappadocia]]''
| dordveidhleadóir Ceanadach
| ''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/rufus_cappadocia rufus_cappadocia]
| [[:d:Q7378014|Q7378014]]
|-
|
| ''[[:d:Q23809230|Rufus Griscom & Alisa Volkman]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/rufus_griscom_alisa_volkam rufus_griscom_alisa_volkam]
| [[:d:Q23809230|Q23809230]]
|-
| [[Íomhá:Oliver Mark - Rufus Wainwright, Berlin 2010.jpg|center|128px]]
| [[Rufus Wainwright]]
| ceoltóir, amhránaí, agus scríbhneoir ceoil Ceanadach-Mheiriceánach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-07-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/rufus_wainwright rufus_wainwright]
| [[:d:Q192402|Q192402]]
|-
| [[Íomhá:Ruha Benjamin, Databite 124, 2019 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28935115|Ruha Benjamin]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ruha_benjamin ruha_benjamin]
| [[:d:Q28935115|Q28935115]]
|-
| [[Íomhá:Rumaitha Al Busaidi at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q106923101|Rumaitha Al Busaidi]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Óman]]
| [https://www.ted.com/speakers/rumaitha_al_busaidi rumaitha_al_busaidi]
| [[:d:Q106923101|Q106923101]]
|-
| [[Íomhá:Rumman Chowdhury at the AI for Good Global Summit 2018 (42110666692).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41241224|Rumman Chowdhury]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q29169143|eolaí sonraí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/rumman_chowdhury rumman_chowdhury]
| [[:d:Q41241224|Q41241224]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713556|Rupal Patel]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/rupal_patel rupal_patel]
| [[:d:Q23713556|Q23713556]]
|-
| [[Íomhá:Russ B. Altman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381092|Russ Altman]]''
|
| ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bithinnealtóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/russ_altman russ_altman]
| [[:d:Q7381092|Q7381092]]
|-
| [[Íomhá:Russell G Foster - EdSciFest 2014 (20).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381511|Russell G. Foster]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q12013238|oftailmeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/1623 1623]<br/>[https://www.ted.com/speakers/russell_foster russell_foster]
| [[:d:Q7381511|Q7381511]]
|-
| [[Íomhá:Russell Wilson at the 2013 Jessie Vetter Classic, July 1, 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1149781|Russell Wilson]]''
|
| ''[[:d:Q19204627|imreoir peile Meiriceánaí]]''<br/>''[[:d:Q10871364|imreoir daorchluiche]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/russell_wilson russell_wilson]
| [[:d:Q1149781|Q1149781]]
|-
| [[Íomhá:Rutger Bregman (2024)-32 (2).jpg|center|128px]]
| [[Rutger Bregman]]
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q24885626|thinker]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/rutger_bregman rutger_bregman]
| [[:d:Q19747970|Q19747970]]
|-
| [[Íomhá:Ruth Chang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7382918|Ruth Chang]]''
| fealsamh Meiriceánach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q63677188|ollamh le dlí]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ruth_chang ruth_chang]
| [[:d:Q7382918|Q7382918]]
|-
|
| ''[[:d:Q116456709|Ryan Gersava]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_gersava ryan_gersava]
| [[:d:Q116456709|Q116456709]]
|-
|
| ''[[:d:Q59939117|Ryan Gravel]]''
|
| ''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_gravel ryan_gravel]
| [[:d:Q59939117|Q59939117]]
|-
|
| ''[[:d:Q24852229|Ryan Heffington]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_heffington ryan_heffington]
| [[:d:Q24852229|Q24852229]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727935|Ryan Holladay]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_holladay ryan_holladay]
| [[:d:Q23727935|Q23727935]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783358|Ryan Lobo]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_lobo ryan_lobo]
| [[:d:Q23783358|Q23783358]]
|-
| [[Íomhá:TerBurgDSCF0820 (34367491515).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16876158|Ryan Merkley]]''
|
| ''[[:d:Q707492|ceann foirne]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_merkley ryan_merkley]
| [[:d:Q16876158|Q16876158]]
|-
| [[Íomhá:Ryan Panchadsaram.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17580365|Ryan Panchadsaram]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_panchadsaram ryan_panchadsaram]
| [[:d:Q17580365|Q17580365]]
|-
|
| ''[[:d:Q107224420|Ryan Phelan]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/ryan_phelan ryan_phelan]
| [[:d:Q107224420|Q107224420]]
|-
|
| ''[[:d:Q109715748|S. Julio Friedmann]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/julio_friedmann julio_friedmann]
| [[:d:Q109715748|Q109715748]]
|-
|
| ''[[:d:Q94458419|Sabine Doebel]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sabine_doebel sabine_doebel]
| [[:d:Q94458419|Q94458419]]
|-
| [[Íomhá:Safeena Husain at Jaipur Literature Festival 2026 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18353268|Safeena Husain]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/safeena_husain safeena_husain]
| [[:d:Q18353268|Q18353268]]
|-
| [[Íomhá:Safi Rauf Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112056335|Safi Rauf]]''
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/safi_rauf safi_rauf]
| [[:d:Q112056335|Q112056335]]
|-
|
| ''[[:d:Q56448248|Sahar Zand]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-01-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sahar_zand sahar_zand]
| [[:d:Q56448248|Q56448248]]
|-
| [[Íomhá:Sakena Yacoobi Profile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7402892|Sakena Yacoobi]]''
| gníomhaí Afganastánach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afganastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/sakena_yacoobi sakena_yacoobi]
| [[:d:Q7402892|Q7402892]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670961|Saki Mafundikwa]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhotsuáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/saki_mafundikwa saki_mafundikwa]
| [[:d:Q23670961|Q23670961]]
|-
| [[Íomhá:Sallie Chisholm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4794852|Sallie W. Chisholm]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/penny_chisholm penny_chisholm]
| [[:d:Q4794852|Q4794852]]
|-
| [[Íomhá:Sally Kohn by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7405192|Sally Kohn]]''
| iriseoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q11499163|anailísí pholaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q111535220|nonprofit administrator]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q28532974|eagarthóir phobail]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-03-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sally_kohn sally_kohn]
| [[:d:Q7405192|Q7405192]]
|-
| [[Íomhá:Salman Khan TED 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q471472|Salman Khan]]''
| oideoir Meiriceánach (rugadh 1976)
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1056391|príomhoide]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/salman_khan salman_khan]
| [[:d:Q471472|Q471472]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670952|Salvatore Iaconesi]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>[[haiceálaí]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/salvatore_iaconesi salvatore_iaconesi]
| [[:d:Q23670952|Q23670952]]
|-
| [[Íomhá:Sam Gregory at Republica25 2025-05-26 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115558789|Sam Gregory]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sam_gregory sam_gregory]
| [[:d:Q115558789|Q115558789]]
|-
| [[Íomhá:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Sam Harris]]
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q19829980|religious studies scholar]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sam_harris sam_harris]
| [[:d:Q296047|Q296047]]
|-
| [[Íomhá:SamKass2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16220987|Sam Kass]]''
|
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sam_kass sam_kass]
| [[:d:Q16220987|Q16220987]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795645|Sam Martin]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sam_martin sam_martin]
| [[:d:Q23795645|Q23795645]]
|-
|
| ''[[:d:Q4844862|Sam Richards]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sam_richards sam_richards]
| [[:d:Q4844862|Q4844862]]
|-
|
| ''[[:d:Q39067085|Sam Van Aken]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sam_van_aken sam_van_aken]
| [[:d:Q39067085|Q39067085]]
|-
| [[Íomhá:Samantha Nutt New Image - -14.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7408709|Samantha Nutt]]''
| dochtúir Ceanadach
| [[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/samantha_nutt samantha_nutt]
| [[:d:Q7408709|Q7408709]]
|-
| [[Íomhá:Samantha Power in 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Samantha Power]]
| scoláire, údar, agus taidhleoir Gael-Mheiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/samantha_power samantha_power]
| [[:d:Q454970|Q454970]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782711|Samuel Cohen]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/samuel_cohen samuel_cohen]
| [[:d:Q23782711|Q23782711]]
|-
|
| ''[[:d:Q94488349|Sandeep Jauhar]]''
|
| ''[[:d:Q3264451|cairdeolaí]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sandeep_jauhar sandeep_jauhar]
| [[:d:Q94488349|Q94488349]]
|-
|
| ''[[:d:Q122963546|Sandersan Onie]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sandersan_onie_TEDxSydney20220804-51709 sandersan_onie_TEDxSydney20220804-51709]
| [[:d:Q122963546|Q122963546]]
|-
| [[Íomhá:Sandi Toksvig - Secret Comedy Podcast - 2013 (9468814916) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q293020|Sandi Toksvig]]''
|
| [[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q3149505|tobchumtha]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/sandi_toksvig sandi_toksvig]
| [[:d:Q293020|Q293020]]
|-
|
| ''[[:d:Q111649594|Sandor Markon]]''
|
| ''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ungáir]]
| [https://www.ted.com/speakers/speaker0046 speaker0046]
| [[:d:Q111649594|Q111649594]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670660|Sandra Aamodt]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sandra_aamodt sandra_aamodt]
| [[:d:Q23670660|Q23670660]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657109|Sandra Fisher-Martins]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sandra_fisher_martins sandra_fisher_martins]
| [[:d:Q23657109|Q23657109]]
|-
| [[Íomhá:S Dixson-Declève.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64853068|Sandrine Dixson-Declève]]''
|
| ''[[:d:Q381160|saineolaí]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/sandrine_dixson_decleve sandrine_dixson_decleve]
| [[:d:Q64853068|Q64853068]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782729|Sandrine Thuret]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sandrine_thuret sandrine_thuret]
| [[:d:Q23782729|Q23782729]]
|-
| [[Íomhá:William Darity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7417229|Sandy Darity, Jr.]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/william_sandy_darity william_sandy_darity]
| [[:d:Q7417229|Q7417229]]
|-
|
| ''[[:d:Q7417607|Sanford Biggers]]''
| dearcealaíontóir Meiriceánach
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q11569986|déantóir priontaí]]''<br/>''[[:d:Q111853588|object artist]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sanford_biggers sanford_biggers]
| [[:d:Q7417607|Q7417607]]
|-
| [[Íomhá:Sangeeta N. Bhatia-Heritage-Day-2019-115.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7417919|Sangeeta N. Bhatia]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sangeeta_bhatia sangeeta_bhatia]
| [[:d:Q7417919|Q7417919]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769249|Sangu Delle]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sangu_delle sangu_delle]
| [[:d:Q23769249|Q23769249]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713544|Sanjay Dastoor]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sanjay_dastoor sanjay_dastoor]
| [[:d:Q23713544|Q23713544]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662565|Sanjay Pradhan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sanjay_pradhan sanjay_pradhan]
| [[:d:Q23662565|Q23662565]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728286|Sara Lewis]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sara_lewis sara_lewis]
| [[:d:Q23728286|Q23728286]]
|-
| [[Íomhá:Sara Menker 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54908063|Sara Menker]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Aetóip]]
| [https://www.ted.com/speakers/sara_menker sara_menker]
| [[:d:Q54908063|Q54908063]]
|-
| [[Íomhá:Sara Ramírez3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40069|Sara Ramirez]]''
|
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-31
| [[Inscne neamhdhénártha|neamh-dhénártha]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Meicsiceo]]
| [https://www.ted.com/speakers/sara_ramirez sara_ramirez]
| [[:d:Q40069|Q40069]]
|-
| [[Íomhá:Sara Seager CHF-Cain-Conference-May-2016-059.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7421764|Sara Seager]]''
| réalteolaí Ceanadach
| [[réalteolaí]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1971" | 1971-07-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/sara_seager sara_seager]
| [[:d:Q7421764|Q7421764]]
|-
|
| ''[[:d:Q93349658|Sara-Jane Dunn]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sara_jane_dunn sara_jane_dunn]
| [[:d:Q93349658|Q93349658]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760629|Sarah Bergbreiter]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_bergbreiter sarah_bergbreiter]
| [[:d:Q23760629|Q23760629]]
|-
|
| ''[[:d:Q7422132|Sarah Brosnan]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_brosnan sarah_brosnan]
| [[:d:Q7422132|Q7422132]]
|-
| [[Íomhá:Sarah P Corbett (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205571|Sarah Corbett]]''
|
| ''[[:d:Q10694573|ealaíontóir teicstílí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_corbett sarah_corbett]
| [[:d:Q16205571|Q16205571]]
|-
|
| ''[[:d:Q125749606|Sarah Jill Kurnick]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_kurnick sarah_kurnick]
| [[:d:Q125749606|Q125749606]]
|-
| [[Íomhá:SarahJones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7422463|Sarah Jones]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q13235160|monaróir]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_jones sarah_jones]
| [[:d:Q7422463|Q7422463]]
|-
| [[Íomhá:Sarah Kaminsky - TEDxTalk 2010 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797164|Sarah Kaminsky]]''
|
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-03-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_kaminsky sarah_kaminsky]
| [[:d:Q23797164|Q23797164]]
|-
| [[Íomhá:Sarah Kay 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32931|Sarah Kay]]''
| file Meiriceánach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_kay sarah_kay]
| [[:d:Q32931|Q32931]]
|-
| [[Íomhá:Sarah Lewis at LA Times Festival of Books 2025 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7422530|Sarah Lewis]]''
|
| ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_lewis sarah_lewis]
| [[:d:Q7422530|Q7422530]]
|-
|
| ''[[:d:Q72759128|Sarah Longwell]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|foilsitheoir]]''<br/>''[[:d:Q8125919|comhairleoir polaitíochta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_longwell sarah_longwell]
| [[:d:Q72759128|Q72759128]]
|-
| [[Íomhá:Sarah Parcak, 2014 (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7422673|Sarah Parcak]]''
|
| ''[[:d:Q1350189|éigipteolaí]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[seandálaí]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_parcak sarah_parcak]
| [[:d:Q7422673|Q7422673]]
|-
|
| ''[[:d:Q57653565|Sarah Rugheimer]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_rugheimer sarah_rugheimer]
| [[:d:Q57653565|Q57653565]]
|-
|
| ''[[:d:Q3473432|Sarah Sze]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q11569986|déantóir priontaí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_sze sarah_sze]
| [[:d:Q3473432|Q3473432]]
|-
|
| ''[[:d:Q24890253|Sarah T. Stewart-Mukhopadhyay]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_t_stewart sarah_t_stewart]
| [[:d:Q24890253|Q24890253]]
|-
| [[Íomhá:Sarah-Jayne Blakemore, University College London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15739591|Sarah-Jayne Blakemore]]''
| néareolaí Briotanach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sarah_jayne_blakemore sarah_jayne_blakemore]
| [[:d:Q15739591|Q15739591]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656709|Sasha Dichter]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sasha_dichter sasha_dichter]
| [[:d:Q23656709|Q23656709]]
|-
| [[Íomhá:Sasha Luccioni 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122439015|Sasha Luccioni]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[an Úcráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/sasha_luccioni sasha_luccioni]
| [[:d:Q122439015|Q122439015]]
|-
| [[Íomhá:Saul Griffith shot at Pop!Tech by Kris Krug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7427302|Saul Griffith]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/saul_griffith saul_griffith]
| [[:d:Q7427302|Q7427302]]
|-
| [[Íomhá:Sauti-Sol.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7427621|Sauti Sol]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sauti_sol sauti_sol]
| [[:d:Q7427621|Q7427621]]
|-
| [[Íomhá:Sayu Bhojwani (14271186660) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88463628|Sayu Bhojwani]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sayu_bhojwani sayu_bhojwani]
| [[:d:Q88463628|Q88463628]]
|-
|
| ''[[:d:Q17017620|Saša Vučinić]]''
| iriseoir agus gníomhaí Seirbiach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeirbia]]
| [https://www.ted.com/speakers/sasa_vucinic sasa_vucinic]
| [[:d:Q17017620|Q17017620]]
|-
|
| ''[[:d:Q539960|Scilla Elworthy]]''
|
| ''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/1403 1403]<br/>[https://www.ted.com/speakers/scilla_elworthy scilla_elworthy]
| [[:d:Q539960|Q539960]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782703|Scott Dinsmore]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/scott_dinsmore scott_dinsmore]
| [[:d:Q23782703|Q23782703]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662590|Scott Fraser]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/scott_fraser scott_fraser]
| [[:d:Q23662590|Q23662590]]
|-
| [[Íomhá:Scott Galloway (51933097365) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29017701|Scott Galloway]]''
|
| [[ollamh]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q832136|bainisteoir gnó]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/scott_galloway scott_galloway]
| [[:d:Q29017701|Q29017701]]
|-
|
| ''[[:d:Q3476245|Scott Kim]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/scott_kim scott_kim]
| [[:d:Q3476245|Q3476245]]
|-
| [[Íomhá:Scott McCloud.Making Comics Tour.RISD.gk.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q454833|Scott McCloud]]''
| cartúnaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q715301|ealaíontóir greannáin]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q11892507|scríbhneoir greannán]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/scott_mccloud scott_mccloud]
| [[:d:Q454833|Q454833]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661641|Scott Rickard]]''
|
| [[matamaiticeoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/scott_rickard scott_rickard]
| [[:d:Q23661641|Q23661641]]
|-
|
| ''[[:d:Q21551156|Scott Summit]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/scott_summit scott_summit]
| [[:d:Q21551156|Q21551156]]
|-
|
| ''[[:d:Q37390205|Sean Davis]]''
|
| ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sean_davis sean_davis]
| [[:d:Q37390205|Q37390205]]
|-
|
| ''[[:d:Q24054846|Sean Follmer]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sean_follmer sean_follmer]
| [[:d:Q24054846|Q24054846]]
|-
|
| ''[[:d:Q23817870|Sean Gourley]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/sean_gourley sean_gourley]
| [[:d:Q23817870|Q23817870]]
|-
| [[Íomhá:Seanmcarroll2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3129354|Sean M. Carroll]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sean_carroll sean_carroll]
| [[:d:Q3129354|Q3129354]]
|-
| [[Íomhá:Sean Sherman at the Tatanka Truck 2021-10-09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64541096|Sean Sherman]]''
|
| ''[[:d:Q3499072|chef]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sean_sherman sean_sherman]
| [[:d:Q64541096|Q64541096]]
|-
| [[Íomhá:Sebastian Deterding (6777479684).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23662471|Sebastian Deterding]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[ollamh]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/sebastian_deterding sebastian_deterding]
| [[:d:Q23662471|Q23662471]]
|-
| [[Íomhá:Sebastian Junger, April 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q969298|Sebastian Junger]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q222344|cineamatagrafadóir]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q164236|comhfhreagraí cogaidh]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sebastian_junger sebastian_junger]
| [[:d:Q969298|Q969298]]
|-
|
| ''[[:d:Q7442523|Sebastian Seung]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/751 751]<br/>[https://www.ted.com/speakers/sebastian_seung sebastian_seung]
| [[:d:Q7442523|Q7442523]]
|-
| [[Íomhá:Sebastian Thrun at IAA 2019 IMG 0893.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62901|Sebastian Thrun]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/972 972]<br/>[https://www.ted.com/speakers/sebastian_thrun sebastian_thrun]
| [[:d:Q62901|Q62901]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795349|Sebastian Wernicke]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sebastian_wernicke sebastian_wernicke]
| [[:d:Q23795349|Q23795349]]
|-
| [[Íomhá:Sebastião Salgado (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q358158|Sebastião Salgado]]''
| grianghrafadóir Brasaíleach (1944–2025)
| ''[[:d:Q957729|fóta-iriseoir]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/sebastiao_salgado sebastiao_salgado]
| [[:d:Q358158|Q358158]]
|-
| [[Íomhá:Sendhil Mullainathan - Behavioral Economics of Extreme Poverty - 2014 (13927918920) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q655590|Sendhil Mullainathan]]''
| eacnamaí Indiach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/546 546]<br/>[https://www.ted.com/speakers/sendhil_mullainathan sendhil_mullainathan]
| [[:d:Q655590|Q655590]]
|-
| [[Íomhá:Serena Williams at 2013 US Open.jpg|center|128px]]
| [[Serena Williams]]
| imreoir leadóige Meiriceánach
| ''[[:d:Q10833314|imreoir leadóige]]''<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q2066131|lúthchleasaí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-09-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/serena_williams serena_williams]
| [[:d:Q11459|Q11459]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729052|Sergei Lupashin]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sergei_lupashin sergei_lupashin]
| [[:d:Q23729052|Q23729052]]
|-
| [[Íomhá:Sergey Brin Ted 2010 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92764|Sergey Brin]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q133253419|fiontraí teicneolaíocht]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sergey_brin sergey_brin]
| [[:d:Q92764|Q92764]]
|-
| [[Íomhá:Sergiu P. Pașca in 2025 at Stanford.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49018109|Sergiu Pasca]]''
|
| ''[[:d:Q5669847|ollamh cúnta]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Rómáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/sergiu_p_pasca sergiu_p_pasca]
| [[:d:Q49018109|Q49018109]]
|-
| [[Íomhá:Seth F. Berkley - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7456439|Seth Berkley]]''
|
| ''[[:d:Q12765408|eipidéimeolaí]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/seth_berkley seth_berkley]
| [[:d:Q7456439|Q7456439]]
|-
| [[Íomhá:Seth Godin in 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q439396|Seth Godin]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-07-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/seth_godin seth_godin]
| [[:d:Q439396|Q439396]]
|-
|
| ''[[:d:Q7456582|Seth Priebatsch]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/784 784]<br/>[https://www.ted.com/speakers/seth_priebatsch seth_priebatsch]
| [[:d:Q7456582|Q7456582]]
|-
| [[Íomhá:CSICON 2011-Seth Shostak.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5762284|Seth Shostak]]''
| réalteolaí
| [[réalteolaí]]<br/>''[[:d:Q2722764|pearsa raidió]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1943" | 1943-07-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/seth_shostak seth_shostak]
| [[:d:Q5762284|Q5762284]]
|-
| [[Íomhá:Sethembile Msezane- Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54915207|Sethembile Msezane]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/sethembile_msezane sethembile_msezane]
| [[:d:Q54915207|Q54915207]]
|-
| [[Íomhá:Severn Cullis-Suzuki.jpg|center|128px]]
| [[Severn Cullis-Suzuki]]
|
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>''[[:d:Q20155174|referent]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/severn_cullis_suzuki severn_cullis_suzuki]
| [[:d:Q385329|Q385329]]
|-
|
| ''[[:d:Q109971390|Sevidzem Ernestine Leikeki]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
| data-sort-value="1985" | 1985<br/>1985-08-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Camarún]]
| [https://www.ted.com/speakers/ernestine_leikeki_sevidzem ernestine_leikeki_sevidzem]
| [[:d:Q109971390|Q109971390]]
|-
| [[Íomhá:Seyi Oyesola.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7459066|Seyi Oyesola]]''
| dochtúir Nigéarach
| [[Lia|dochtúir leighis]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/seyi_oyesola seyi_oyesola]
| [[:d:Q7459066|Q7459066]]
|-
|
| ''[[:d:Q23498237|Shabana Basij-Rasikh]]''
|
| ''[[:d:Q974144|oideoir]]''<br/>''[[:d:Q22336956|daonnúlach]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afganastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shabana_basij_rasikh shabana_basij_rasikh]
| [[:d:Q23498237|Q23498237]]
|-
| [[Íomhá:Shad Begum at 2012 IWOC Award (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7460202|Shad Begum]]''
|
| ''[[:d:Q7019111|oibrí sóisialta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shad_begum shad_begum]
| [[:d:Q7460202|Q7460202]]
|-
|
| ''[[:d:Q16212117|Shaffi Mather]]''
| fear gnó Indiach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/shaffi_mather shaffi_mather]
| [[:d:Q16212117|Q16212117]]
|-
| [[Íomhá:Shah Rukh Khan graces the launch of the new Santro.jpg|center|128px]]
| [[Shah Rukh Khan]]
| Aisteoir agus léiritheoir Indiach
| ''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-11-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/shah_rukh_khan shah_rukh_khan]
| [[:d:Q9535|Q9535]]
|-
| [[Íomhá:Shai Agassi2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1235658|Shai Agassi]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/shai_agassi shai_agassi]
| [[:d:Q1235658|Q1235658]]
|-
| [[Íomhá:Shai Reshef.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7462389|Shai Reshef]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/shai_reshef shai_reshef]
| [[:d:Q7462389|Q7462389]]
|-
| [[Íomhá:Shaka Senghor - Flickr - Knight Foundation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23498341|Shaka Senghor]]''
|
| [[léachtóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shaka_senghor shaka_senghor]
| [[:d:Q23498341|Q23498341]]
|-
| [[Íomhá:Shane Campbell-Staton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62018991|Shane Campbell-Staton]]''
|
| ''[[:d:Q16271064|heirpiteolaí]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shane_campbell-staton shane_campbell-staton]
| [[:d:Q62018991|Q62018991]]
|-
| [[Íomhá:Shane Koyczan and the Short Story Long.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6483777|Shane Koyczan]]''
| file Ceanadach
| ''[[:d:Q17378128|file ó bhéal]]''<br/>[[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-05-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/shane_koyczan shane_koyczan]
| [[:d:Q6483777|Q6483777]]
|-
| [[Íomhá:Shane Legg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22278829|Shane Legg]]''
|
| ''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Nua-Shéalainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/shane_legg shane_legg]
| [[:d:Q22278829|Q22278829]]
|-
| [[Íomhá:Shankar Vedantam April 4, 2016 (26216540846).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18153945|Shankar Vedantam]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shankar_vedantam shankar_vedantam]
| [[:d:Q18153945|Q18153945]]
|-
| [[Íomhá:Shannon Lee.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q698411|Shannon Lee]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q465501|éachtóir]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-04-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shannon_lee shannon_lee]
| [[:d:Q698411|Q698411]]
|-
| [[Íomhá:Shantell Martin in 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16221050|Shantell Martin]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>[[ollamh]]
| data-sort-value="1980" | 1980-10-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/shantell_martin shantell_martin]
| [[:d:Q16221050|Q16221050]]
|-
| [[Íomhá:ShaoLan speaks at TED 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19058856|Shaolan Hsueh]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Téaváin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shaolan_hsueh shaolan_hsueh]
| [[:d:Q19058856|Q19058856]]
|-
|
| ''[[:d:Q89387184|Shari Liu]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/shari_liu_TEDxMIT20221204-52121 shari_liu_TEDxMIT20221204-52121]
| [[:d:Q89387184|Q89387184]]
|-
| [[Íomhá:Sharmeen Obaid Chinoy World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3563826|Sharmeen Obaid-Chinoy]]''
| scannánóir agus iriseoir Pacastánach (rugadh 1978)
| [[iriseoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/sharmeen_obaid_chinoy sharmeen_obaid_chinoy]
| [[:d:Q3563826|Q3563826]]
|-
| [[Íomhá:Sharon Brous.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7489999|Sharon Brous]]''
|
| ''[[:d:Q133485|raibí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sharon_brous sharon_brous]
| [[:d:Q7489999|Q7489999]]
|-
| [[Íomhá:Sharon F Terry headshot 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7490049|Sharon F. Terry]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sharon_terry sharon_terry]
| [[:d:Q7490049|Q7490049]]
|-
| [[Íomhá:Sharon Weinberger al Magnànim (34839642425).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7490261|Sharon Weinberger]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sharon_weinberger sharon_weinberger]
| [[:d:Q7490261|Q7490261]]
|-
| [[Íomhá:Shashi Tharoor 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q195616|Shashi Tharoor]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/560 560]<br/>[https://www.ted.com/speakers/shashi_tharoor shashi_tharoor]
| [[:d:Q195616|Q195616]]
|-
| [[Íomhá:Shawn Achor by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16156426|Shawn Achor]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shawn_achor shawn_achor]
| [[:d:Q16156426|Q16156426]]
|-
|
| ''[[:d:Q7492127|Shea Hembrey]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shea_hembrey shea_hembrey]
| [[:d:Q7492127|Q7492127]]
|-
| [[Íomhá:Sheena Iyengar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29752|Sheena Iyengar]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheena_iyengar sheena_iyengar]
| [[:d:Q29752|Q29752]]
|-
|
| ''[[:d:Q17118618|Sheila Nirenberg]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheila_nirenberg sheila_nirenberg]
| [[:d:Q17118618|Q17118618]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797211|Sheila Patek]]''
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sheila_patek sheila_patek]
| [[:d:Q23797211|Q23797211]]
|-
| [[Íomhá:Shekhar kapur 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q522232|Shekhar Kapur]]''
| stiúrthóir scannán Indiach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q326653|cuntasóir]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q3455803|stiúrthóir]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/shekhar_kapur shekhar_kapur]
| [[:d:Q522232|Q522232]]
|-
|
| ''[[:d:Q60057095|Shekinah Elmore]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shekinah_elmore shekinah_elmore]
| [[:d:Q60057095|Q60057095]]
|-
|
| ''[[:d:Q63121753|Shep Doeleman]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>[[réalteolaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheperd_doeleman sheperd_doeleman]
| [[:d:Q63121753|Q63121753]]
|-
|
| ''[[:d:Q14159717|Shereen El Feki]]''
| iriseoir agus údar Briotanach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Éigipt]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/shereen_el_feki shereen_el_feki]
| [[:d:Q14159717|Q14159717]]
|-
| [[Íomhá:Sherry Turkle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52919|Sherry Turkle]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sherry_turkle sherry_turkle]
| [[:d:Q52919|Q52919]]
|-
| [[Íomhá:Sherwin Nuland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2278468|Sherwin B. Nuland]]''
| máinlia Meiriceánach
| [[máinlia]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sherwin_nuland sherwin_nuland]
| [[:d:Q2278468|Q2278468]]
|-
| [[Íomhá:Sheryl Lee Ralph - Philadelphia BME Leadership Awards (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q457180|Sheryl Lee Ralph]]''
|
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q60723829|popamhránaí]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheryl_lee_ralph sheryl_lee_ralph]
| [[:d:Q457180|Q457180]]
|-
| [[Íomhá:Sheryl Sandberg WEF 2013 (crop by James Tamim).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234653|Sheryl Sandberg]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheryl_sandberg sheryl_sandberg]
| [[:d:Q234653|Q234653]]
|-
| [[Íomhá:WuDunn, Sheryl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7126275|Sheryl WuDunn]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q2883465|baincéir infheistíochta]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q18190897|comhfhreagraí eachtrach]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sheryl_wudunn sheryl_wudunn]
| [[:d:Q7126275|Q7126275]]
|-
| [[Íomhá:Shigeru Ban.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q526725|Shigeru Ban]]''
| ailtire Seapánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q2145981|athchóiritheoir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shigeru_ban shigeru_ban]
| [[:d:Q526725|Q526725]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729147|Shih Chieh Huang]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shih_chieh_huang shih_chieh_huang]
| [[:d:Q23729147|Q23729147]]
|-
| [[Íomhá:Shilo Shiv Suleman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685693|Shilo Shiv Suleman]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/shilo_shiv_suleman shilo_shiv_suleman]
| [[:d:Q20685693|Q20685693]]
|-
|
| ''[[:d:Q23795685|Shimon Schocken]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shimon_schocken shimon_schocken]
| [[:d:Q23795685|Q23795685]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796822|Shimon Steinberg]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shimon_steinberg shimon_steinberg]
| [[:d:Q23796822|Q23796822]]
|-
|
| ''[[:d:Q18233521|Shimpei Takahashi]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shimpei_takahashi shimpei_takahashi]
| [[:d:Q18233521|Q18233521]]
|-
| [[Íomhá:Viennale talk (2), Shirin Neshat.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262413|Shirin Neshat]]''
|
| [[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q106227216|video installation artist]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q28054786|opera director]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-26
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/shirin_neshat shirin_neshat]
| [[:d:Q262413|Q262413]]
|-
| [[Íomhá:Shivani Sirona (38198572896).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61446521|Shivani Siroya]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shivani_siroya shivani_siroya]
| [[:d:Q61446521|Q61446521]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662139|Shlomo Benartzi]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/shlomo_benartzi shlomo_benartzi]
| [[:d:Q23662139|Q23662139]]
|-
| [[Íomhá:Shohini brch 2018-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52707485|Shohini Ghose]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shohini_ghose shohini_ghose]
| [[:d:Q52707485|Q52707485]]
|-
| [[Íomhá:Shonda Rhimes 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q242329|Shonda Rhimes]]''
|
| ''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q1440873|ceannléiritheoir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/shonda_rhimes shonda_rhimes]
| [[:d:Q242329|Q242329]]
|-
| [[Íomhá:TikTok CEO Shou Zi Chew.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115591126|Shou Zi Chew]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Singeapór]]
| [https://www.ted.com/speakers/shou_chew shou_chew]
| [[:d:Q115591126|Q115591126]]
|-
| [[Íomhá:Shree Bose (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797949|Shree Bose]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-03-27
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1190 1190]<br/>[https://www.ted.com/speakers/shree_bose shree_bose]
| [[:d:Q23797949|Q23797949]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728304|Shubhendu Sharma]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shubhendu_sharma shubhendu_sharma]
| [[:d:Q23728304|Q23728304]]
|-
| [[Íomhá:Shukla bose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7504834|Shukla Bose]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/shukla_bose shukla_bose]
| [[:d:Q7504834|Q7504834]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662246|Shyam Sankar]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/shyam_sankar shyam_sankar]
| [[:d:Q23662246|Q23662246]]
|-
|
| ''[[:d:Q16192736|Siamak Hariri]]''
| ailtire Ceanadach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/siamak_hariri siamak_hariri]
| [[:d:Q16192736|Q16192736]]
|-
| [[Íomhá:Sian Beilock - Dartmouth College - 10 January 2024 - 21 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16198523|Sian Beilock]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-01-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sian_leah_beilock sian_leah_beilock]
| [[:d:Q16198523|Q16198523]]
|-
| [[Íomhá:Siddhartha Mukherjee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q983450|Siddhartha Mukherjee]]''
|
| ''[[:d:Q551835|scríbhneoir leighis]]''<br/>''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oinceolaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[eolaí]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q6087445|assistant professor]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/siddhartha_mukherjee siddhartha_mukherjee]
| [[:d:Q983450|Q983450]]
|-
| [[Íomhá:Siddhartha Roy - Kolkata 2011-05-21 3594.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q27663696|Siddhartha Roy]]''
| bitheolaí Indiach
| ''[[:d:Q16529590|eolaí comhshaoil]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/siddhartha_roy siddhartha_roy]
| [[:d:Q27663696|Q27663696]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670511|Siddharthan Chandran]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/siddharthan_chandran siddharthan_chandran]
| [[:d:Q23670511|Q23670511]]
|-
| [[Íomhá:Siegfried Woldhek (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7510710|Siegfried Woldhek]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q3024627|editorial cartoonist]]''<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/siegfried_woldhek siegfried_woldhek]
| [[:d:Q7510710|Q7510710]]
|-
| [[Íomhá:Simon Anholt.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7518172|Simon Anholt]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/simon_anholt simon_anholt]
| [[:d:Q7518172|Q7518172]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657275|Simon Berrow]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/simon_berrow simon_berrow]
| [[:d:Q23657275|Q23657275]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657193|Simon Lewis]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/simon_lewis simon_lewis]
| [[:d:Q23657193|Q23657193]]
|-
| [[Íomhá:Simon Sinek speaks at Camp H.M. Smith in Hawaii (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519777|Simon Sinek]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/simon_sinek simon_sinek]
| [[:d:Q7519777|Q7519777]]
|-
|
| ''[[:d:Q113534602|Simon Stiell]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/simon_stiell simon_stiell]
| [[:d:Q113534602|Q113534602]]
|-
|
| ''[[:d:Q12335376|Simona Abdallah]]''
|
| ''[[:d:Q386854|drumadóir]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/simona_abdallah simona_abdallah]
| [[:d:Q12335376|Q12335376]]
|-
|
| ''[[:d:Q96065599|Simona Francese]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/simona_francese simona_francese]
| [[:d:Q96065599|Q96065599]]
|-
| [[Íomhá:Simone Giertz in Studio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23304510|Simone Giertz]]''
|
| ''[[:d:Q4110598|físbhlagálaí]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-11-01
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/simone_giertz simone_giertz]
| [[:d:Q23304510|Q23304510]]
|-
| [[Íomhá:Sinan Aral - 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88200399|Sinan Aral]]''
|
| ''[[:d:Q15319501|eolaí sóisialta]]''<br/>''[[:d:Q29169143|eolaí sonraí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eacnamaí]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/sinan_aral sinan_aral]
| [[:d:Q88200399|Q88200399]]
|-
|
| ''[[:d:Q7530129|Sirena Huang]]''
|
| ''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-05-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sirena_huang sirena_huang]
| [[:d:Q7530129|Q7530129]]
|-
| [[Íomhá:Sisonke Msimang - TEDxSoweto 2014 - arm raised (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q72181398|Sisonke Msimang]]''
| scríbhneoir as an Afraic Theas
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q84681895|political analyst]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/sisonke_msimang sisonke_msimang]
| [[:d:Q72181398|Q72181398]]
|-
| [[Íomhá:Sivamani 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3595145|Sivamani]]''
| ceoltóir Indiach
| ''[[:d:Q4351403|cnagcheoltóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/sivamani sivamani]
| [[:d:Q3595145|Q3595145]]
|-
| [[Íomhá:Siyanda Mohutsiwa (26683928862) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27987700|Siyanda Mohutsiwa]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhotsuáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/siyanda_mohutsiwa siyanda_mohutsiwa]
| [[:d:Q27987700|Q27987700]]
|-
|
| ''[[:d:Q19564457|Skylar Tibbits]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/skylar_tibbits skylar_tibbits]
| [[:d:Q19564457|Q19564457]]
|-
| [[Íomhá:Slava Balbek.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123992858|Slava Balbek]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-07-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Úcráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/slava_balbek slava_balbek]
| [[:d:Q123992858|Q123992858]]
|-
|
| ''[[:d:Q1493085|Sleepy Man]]''
| banna ceoil
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sleepy_man_banjo_boys sleepy_man_banjo_boys]
| [[:d:Q1493085|Q1493085]]
|-
| [[Íomhá:Sofi Tukker 06 04 2016 -14 (27454016316).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22044898|Sofi Tukker]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sofi_tukker sofi_tukker]
| [[:d:Q22044898|Q22044898]]
|-
| [[Íomhá:Sofia Crespo - Art Basel 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123682708|Sofia Crespo]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-04-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Airgintín]]
| [https://www.ted.com/speakers/sofia_crespo sofia_crespo]
| [[:d:Q123682708|Q123682708]]
|-
|
| ''[[:d:Q108514270|Sofia Jawed-Wessel]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sofia_jawed_wessel sofia_jawed_wessel]
| [[:d:Q108514270|Q108514270]]
|-
| [[Íomhá:Wikimedia-Futures-Lab-Sofia-Ongele.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125724755|Sofia Ongele]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="2000" | 2000
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sofia_ongele sofia_ongele]
| [[:d:Q125724755|Q125724755]]
|-
| [[Íomhá:Solitaire Townsend.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7558197|Solitaire Townsend]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/solitaire_townsend solitaire_townsend]
| [[:d:Q7558197|Q7558197]]
|-
|
| ''[[:d:Q52004376|Solomon Goldstein-Rose]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-12-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/solomon_goldstein_rose solomon_goldstein_rose]
| [[:d:Q52004376|Q52004376]]
|-
| [[Íomhá:SOMI, концерт в рамках фестиваля "Акваджаз" в "Зимнем театре".jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7560413|Somi]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q66314404|snagamhránaí]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-06-06<br/>1981-06-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/somi_kakoma somi_kakoma]
| [[:d:Q7560413|Q7560413]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661638|Sonaar Luthra]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sonaar_luthra sonaar_luthra]
| [[:d:Q23661638|Q23661638]]
|-
| [[Íomhá:SoniaShahByJohnnyMartyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3964777|Sonia Shah]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sonia_shah sonia_shah]
| [[:d:Q3964777|Q3964777]]
|-
| [[Íomhá:Sophal Ear (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685614|Sophal Ear]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1960s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Chambóid]]
| [https://www.ted.com/speakers/sophal_ear sophal_ear]
| [[:d:Q20685614|Q20685614]]
|-
| [[Íomhá:Sophia Kianni in dorm for Vogue Arabia (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95692533|Sophia Kianni]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q970153|aisteoir linbh]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-12-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sophia_kianni sophia_kianni]
| [[:d:Q95692533|Q95692533]]
|-
| [[Íomhá:Sophie Howe Change Now.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102277721|Sophie Howe]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sophie_howe sophie_howe]
| [[:d:Q102277721|Q102277721]]
|-
| [[Íomhá:Sophie Hunger 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q260336|Sophie Hunger]]''
| amhránaí agus cumadóir Eilvéiseach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1415090|cumadóir scóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/sophie_hunger sophie_hunger]
| [[:d:Q260336|Q260336]]
|-
| [[Íomhá:Sophie scott photo.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17278767|Sophie Scott]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-11-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sophie_scott sophie_scott]
| [[:d:Q17278767|Q17278767]]
|-
| [[Íomhá:Annual Membership Meeting 2017 9832 3 - Soraya Chemaly.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60695598|Soraya Chemaly]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[na Bahámaí]]
| [https://www.ted.com/speakers/soraya_chemaly soraya_chemaly]
| [[:d:Q60695598|Q60695598]]
|-
| [[Íomhá:Sougwen Chung at World Economic Forum Annual Meeting of the New Champions 2023.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28871477|Sougwen Chung]]''
|
| [[ealaíontóir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/sougwen_chung sougwen_chung]
| [[:d:Q28871477|Q28871477]]
|-
| [[Íomhá:Soul Rebels in 2012.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7564283|Soul Rebels Brass Band]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/the_soul_rebels the_soul_rebels]
| [[:d:Q7564283|Q7564283]]
|-
|
| ''[[:d:Q91346129|Soyapi L Mumba]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/soyapi_mumba soyapi_mumba]
| [[:d:Q91346129|Q91346129]]
|-
| [[Íomhá:Spencer Wells.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3595861|Spencer Wells]]''
| géineolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/spencer_wells spencer_wells]
| [[:d:Q3595861|Q3595861]]
|-
| [[Íomhá:Srđa Popović, 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2315360|Srđa Popović]]''
| gníomhaí daonlathais Seirbiach
| ''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1397808|trodaí frithbheartaíochta]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-02-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeirbia]]
| [https://www.ted.com/speakers/srdja_popovic srdja_popovic]
| [[:d:Q2315360|Q2315360]]
|-
| [[Íomhá:Stacey Abrams by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7595813|Stacey Abrams]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q106758751|voting rights activist]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q11499147|gníomhaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-12-09
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stacey_abrams stacey_abrams]
| [[:d:Q7595813|Q7595813]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769382|Stacey Baker]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stacey_baker stacey_baker]
| [[:d:Q23769382|Q23769382]]
|-
|
| ''[[:d:Q23796642|Stacey Kramer]]''
|
| ''[[:d:Q125129579|brand strategist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stacey_kramer stacey_kramer]
| [[:d:Q23796642|Q23796642]]
|-
|
| ''[[:d:Q117222205|Stacy Smith]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/stacy_smith stacy_smith]
| [[:d:Q117222205|Q117222205]]
|-
| [[Íomhá:Stanley McChrystal BG 1999.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q374338|Stanley A. McChrystal]]''
| ginearál Meiriceánach
| ''[[:d:Q38239859|oifigeach airm]]''<br/>''[[:d:Q11545923|ceannasaí míleata]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[saighdiúir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-08-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stanley_mcchrystal stanley_mcchrystal]
| [[:d:Q374338|Q374338]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713770|Stefan Larsson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stefan_larsson stefan_larsson]
| [[:d:Q23713770|Q23713770]]
|-
| [[Íomhá:MJK61338 Stefan Sagmeister (Beyond Tellerrand München 2018).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q89568|Stefan Sagmeister]]''
| ealaíontóir Ostarach
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1229025|clóghrafóir]]''<br/>''[[:d:Q627325|dearthóir grafaicí]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>''[[:d:Q1925963|ealaíontóir grafach]]''<br/>''[[:d:Q4108101|clóchuradóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ostair]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/stefan_sagmeister stefan_sagmeister]
| [[:d:Q89568|Q89568]]
|-
| [[Íomhá:Stefan Wolff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7606332|Stefan Wolff]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stefan_wolff stefan_wolff]
| [[:d:Q7606332|Q7606332]]
|-
| [[Íomhá:Stefana Broadbent (6920625333).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795676|Stefana Broadbent]]''
|
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stefana_broadbent stefana_broadbent]
| [[:d:Q23795676|Q23795676]]
|-
|
| ''[[:d:Q27825327|Stefano Fratepietro]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q3510521|slándáil ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-04-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/stefano_fratepietro stefano_fratepietro]
| [[:d:Q27825327|Q27825327]]
|-
| [[Íomhá:Stefano Mancuso Laterza.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23795300|Stefano Mancuso]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>''[[:d:Q20739288|neurobiologist]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iodáil]]
| [https://www.ted.com/speakers/stefano_mancuso stefano_mancuso]
| [[:d:Q23795300|Q23795300]]
|-
| [[Íomhá:Stefon Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720524|Stefon Harris]]''
| ceoltóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q15981151|ceoltóir snagcheoil]]''<br/>''[[:d:Q21855974|vibraphonist]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stefon_harris stefon_harris]
| [[:d:Q720524|Q720524]]
|-
| [[Íomhá:Stella Young.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16222140|Stella Young]]''
|
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q61857538|gníomhaí ar son cearta daoine faoi mhíchumas]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/1937 1937]<br/>[https://www.ted.com/speakers/stella_young stella_young]
| [[:d:Q16222140|Q16222140]]
|-
| [[Íomhá:Stephanie Burt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7608816|Stephanie Burt]]''
| léirmheastóir liteartha Meiriceánach
| ''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[file]]<br/>''[[:d:Q16308156|scoláire Béarla]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Bean trasghnéasach|bean trasinscneach]]<br/>''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_burt stephen_burt]
| [[:d:Q7608816|Q7608816]]
|-
| [[Íomhá:Secretary Blinken Participates in an Interview (51700746148).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76832840|Stephanie Busari]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephanie_busari stephanie_busari]
| [[:d:Q76832840|Q76832840]]
|-
| [[Íomhá:Kelton Ring Photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15999879|Stephanie Kelton]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephanie_kelton stephanie_kelton]
| [[:d:Q15999879|Q15999879]]
|-
| [[Íomhá:240130 StephanieMehta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92622586|Stephanie Mehta]]''
|
| ''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephanie_mehta stephanie_mehta]
| [[:d:Q92622586|Q92622586]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727585|Stephen Cave]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_cave stephen_cave]
| [[:d:Q23727585|Q23727585]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661665|Stephen Coleman]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_coleman stephen_coleman]
| [[:d:Q23661665|Q23661665]]
|-
|
| ''[[:d:Q120052205|Stephen DeBerry]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q16023665|caipitlí fiontair]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_deberry stephen_deberry]
| [[:d:Q120052205|Q120052205]]
|-
| [[Íomhá:Stephen Friend at NightScience 2013 in Paris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q891710|Stephen Friend]]''
| eolaí Meiriceánach
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1953" | 1953-12-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_friend stephen_friend]
| [[:d:Q891710|Q891710]]
|-
| [[Íomhá:Relative time (2886233692) (Stephen Hawking cropped).jpg|center|128px]]
| [[Stephen Hawking]]
| cosmeolaí Sasanach (1942–2018)
| ''[[:d:Q19350898|fisiceoir teoiriciúil]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_hawking stephen_hawking]
| [[:d:Q17714|Q17714]]
|-
|
| ''[[:d:Q23661621|Stephen Lawler]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_lawler stephen_lawler]
| [[:d:Q23661621|Q23661621]]
|-
| [[Íomhá:Steve Palumbi on Climate Change Recovery (52391781204).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23797692|Stephen Palumbi]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_palumbi stephen_palumbi]
| [[:d:Q23797692|Q23797692]]
|-
| [[Íomhá:Stephen Petranek 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23301821|Stephen Petranek]]''
|
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_petranek stephen_petranek]
| [[:d:Q23301821|Q23301821]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662878|Stephen Ritz]]''
|
| [[múinteoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_ritz stephen_ritz]
| [[:d:Q23662878|Q23662878]]
|-
|
| ''[[:d:Q3498677|Stephen Webb]]''
|
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_webb stephen_webb]
| [[:d:Q3498677|Q3498677]]
|-
| [[Íomhá:Stephen Wilkes Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7610852|Stephen Wilkes]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_wilkes stephen_wilkes]
| [[:d:Q7610852|Q7610852]]
|-
| [[Íomhá:Stephen Wolfram PR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310798|Stephen Wolfram]]''
|
| [[matamaiticeoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q715679|aireagóir paitinne]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q215536|ceannaí]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stephen_wolfram stephen_wolfram]
| [[:d:Q310798|Q310798]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670647|Steve Howard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steve_howard steve_howard]
| [[:d:Q23670647|Q23670647]]
|-
| [[Íomhá:Steve Jobs Headshot 2010-CROP2.jpg|center|128px]]
| [[Steve Jobs]]
| comhbhunaitheoir agus príomhoifigeach feidhmiúcháin Apple
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q133253419|fiontraí teicneolaíocht]]''<br/>''[[:d:Q1210069|bainisteoir ginearálta]]''<br/>''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steve_jobs steve_jobs]
| [[:d:Q19837|Q19837]]
|-
| [[Íomhá:Steve Jurvetson 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9079904|Steve Jurvetson]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Eastóin]]
| [https://www.ted.com/speakers/steve_jurvetson steve_jurvetson]
| [[:d:Q9079904|Q9079904]]
|-
| [[Íomhá:TNW Conference 2012 - Day 2 (6970534756).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23656010|Steve Keil]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steve_keil steve_keil]
| [[:d:Q23656010|Q23656010]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712705|Steve Ramirez]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steve_ramirez steve_ramirez]
| [[:d:Q23712705|Q23712705]]
|-
| [[Íomhá:Dame Stephanie Shirley - 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q214661|Steve Shirley]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/dame_stephanie_steve_shirley dame_stephanie_steve_shirley]
| [[:d:Q214661|Q214661]]
|-
| [[Íomhá:Steve Silberman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7613926|Steve Silberman]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steve_silberman steve_silberman]
| [[:d:Q7613926|Q7613926]]
|-
|
| ''[[:d:Q7614168|Steve Truglia]]''
|
| ''[[:d:Q2833480|stunt coordinator]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q465501|éachtóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/steve_truglia steve_truglia]
| [[:d:Q7614168|Q7614168]]
|-
|
| ''[[:d:Q30530673|Steven A McCarroll]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steve_mccarroll steve_mccarroll]
| [[:d:Q30530673|Q30530673]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662571|Steven Addis]]''
|
| ''[[:d:Q125129579|brand strategist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steven_addis steven_addis]
| [[:d:Q23662571|Q23662571]]
|-
| [[Íomhá:Professor Steven Cowley FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2347488|Steven Cowley]]''
|
| [[fisiceoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/463 463]<br/>[https://www.ted.com/speakers/steven_cowley steven_cowley]
| [[:d:Q2347488|Q2347488]]
|-
|
| ''[[:d:Q56488609|Steven D. Allison]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/steven_d_allison steven_d_allison]
| [[:d:Q56488609|Q56488609]]
|-
| [[Íomhá:Steven Strogatz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1384920|Steven H. Strogatz]]''
| matamaiticeoir Meiriceánach
| [[matamaiticeoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_strogatz steven_strogatz]
| [[:d:Q1384920|Q1384920]]
|-
| [[Íomhá:Steven Berlin Johnson - South by Southwest 2008 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q980046|Steven Johnson]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-06-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_johnson steven_johnson]
| [[:d:Q980046|Q980046]]
|-
| [[Íomhá:Steven Levitt, 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q730969|Steven Levitt]]''
| eacnamaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>[[ollamh]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/30 30]<br/>[https://www.ted.com/speakers/steven_levitt steven_levitt]
| [[:d:Q730969|Q730969]]
|-
| [[Íomhá:Attorney Steven M. Wise at Boston Vegetarian Society, 10-13-2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7615012|Steven M. Wise]]''
|
| [[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_wise steven_wise]
| [[:d:Q7615012|Q7615012]]
|-
| [[Íomhá:StevenPetrow02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7615140|Steven Petrow]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_petrow steven_petrow]
| [[:d:Q7615140|Q7615140]]
|-
| [[Íomhá:Steven Pinker in 2023 A 04 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q212730|Steven Pinker]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q84320739|evolutionary psychologist]]''<br/>''[[:d:Q115736435|experimental psychologist]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_pinker steven_pinker]
| [[:d:Q212730|Q212730]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670976|Steven Schwaitzberg]]''
|
| [[eolaí]]<br/>[[máinlia]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_schwaitzberg steven_schwaitzberg]
| [[:d:Q23670976|Q23670976]]
|-
| [[Íomhá:Stevesoundcheck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4442562|Steven Sharp Nelson]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/steven_sharp_nelson steven_sharp_nelson]
| [[:d:Q4442562|Q4442562]]
|-
|
| ''[[:d:Q7615646|Stew]]''
| amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stew stew]
| [[:d:Q7615646|Q7615646]]
|-
| [[Íomhá:Stewart Brand -Sausalito, California, USA -at home-14Dec2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q971994|Stewart Brand]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q11774202|scríbhneoir aistí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1208175|ceamaradóir]]''<br/>''[[:d:Q215536|ceannaí]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stewart_brand stewart_brand]
| [[:d:Q971994|Q971994]]
|-
| [[Íomhá:Sting in April 2018.jpg|center|128px]]
| [[Sting]]
| ceoltóir Briotanach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q584301|dordóir]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q21166956|liúiteadóir]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q2251335|múinteoir scoile]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>[[ceoltóir]]<br/>''[[:d:Q8178443|leabhrógaí]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sting sting]
| [[:d:Q483203|Q483203]]
|-
| [[Íomhá:Stuart Firestein 2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7626530|Stuart Firestein]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stuart_firestein stuart_firestein]
| [[:d:Q7626530|Q7626530]]
|-
| [[Íomhá:Stuart Kauffman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q516009|Stuart Kauffman]]''
|
| [[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>[[bithcheimiceoir]]<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]
| data-sort-value="1939" | 1939-09-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stuart_kauffman stuart_kauffman]
| [[:d:Q516009|Q516009]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783413|Stuart L. Brown]]''
|
| [[eolaí]]
| data-sort-value="1933" | 1933
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/stuart_brown stuart_brown]
| [[:d:Q23783413|Q23783413]]
|-
| [[Íomhá:Stuart Russell 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3656334|Stuart Russell]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/stuart_russell stuart_russell]
| [[:d:Q3656334|Q3656334]]
|-
|
| ''[[:d:Q47498682|Suchitra Krishnan-Sarin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/suchitra_krishnan_sarin suchitra_krishnan_sarin]
| [[:d:Q47498682|Q47498682]]
|-
| [[Íomhá:Sue Austin at TedX Monterrey (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23308975|Sue Austin]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/sue_austin sue_austin]
| [[:d:Q23308975|Q23308975]]
|-
|
| ''[[:d:Q61457270|Sue Klebold]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1949" | 1949-03-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sue_klebold sue_klebold]
| [[:d:Q61457270|Q61457270]]
|-
| [[Íomhá:Sue Savage Rumbaugh 2011 Shankbone.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3088125|Sue Savage-Rumbaugh]]''
|
| ''[[:d:Q16825962|eolaí príomhach]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q16831394|mammalogist]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_savage_rumbaugh susan_savage_rumbaugh]
| [[:d:Q3088125|Q3088125]]
|-
| [[Íomhá:Sugra mitra.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4352958|Sugata Mitra]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/sugata_mitra sugata_mitra]
| [[:d:Q4352958|Q4352958]]
|-
| [[Íomhá:SuheirHammad.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2895141|Suheir Hammad]]''
|
| [[file]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Stát na Palaistíne]]
| [https://www.ted.com/speakers/suheir_hammad suheir_hammad]
| [[:d:Q2895141|Q2895141]]
|-
| [[Íomhá:Suki Kim, Miami Book Fair 2015 - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7635852|Suki Kim]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-09-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/suki_kim suki_kim]
| [[:d:Q7635852|Q7635852]]
|-
| [[Íomhá:Writer Suleika Jaouad in 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20858396|Suleika Jaouad]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/suleika_jaouad suleika_jaouad]
| [[:d:Q20858396|Q20858396]]
|-
| [[Íomhá:SunithaKrishnanJI1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3530114|Sunitha Krishnan]]''
| gníomhaí sóisialta Indiach
| ''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/sunitha_krishnan sunitha_krishnan]
| [[:d:Q3530114|Q3530114]]
|-
|
| ''[[:d:Q7640561|Sunni Brown]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sunni_brown sunni_brown]
| [[:d:Q7640561|Q7640561]]
|-
|
| ''[[:d:Q113667764|Supasorn Suwajanakorn]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/supasorn_suwajanakorn supasorn_suwajanakorn]
| [[:d:Q113667764|Q113667764]]
|-
|
| ''[[:d:Q56709133|Surya Mattu]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/surya_mattu surya_mattu]
| [[:d:Q56709133|Q56709133]]
|-
| [[Íomhá:Susan Blackmore (2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q155199|Susan Blackmore]]''
| scríbhneoir agus scoláire Briotanach
| [[saoroibrí]]<br/>[[léachtóir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_blackmore susan_blackmore]
| [[:d:Q155199|Q155199]]
|-
| [[Íomhá:SusanCainPortrait 250px 20120305.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2036370|Susan Cain]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>[[saineolaí dlí]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_cain susan_cain]
| [[:d:Q2036370|Q2036370]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769279|Susan Colantuono]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/susan_colantuono susan_colantuono]
| [[:d:Q23769279|Q23769279]]
|-
|
| ''[[:d:Q96060013|Susan D. Emmett]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/susan_emmett susan_emmett]
| [[:d:Q96060013|Q96060013]]
|-
| [[Íomhá:Susan Shaw with Seal Pup 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429604|Susan D. Shaw]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q16060693|caomhantóir]]''<br/>''[[:d:Q113827227|environmental health scientist]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-10-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_shaw susan_shaw]
| [[:d:Q15429604|Q15429604]]
|-
| [[Íomhá:SusanDavid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105970190|Susan David]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1113899|síceolaí cliniciúil]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-13
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/susan_david susan_david]
| [[:d:Q105970190|Q105970190]]
|-
| [[Íomhá:SDH-3249.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7647750|Susan Desmond-Hellmann]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sue_desmond_hellman sue_desmond_hellman]
| [[:d:Q7647750|Q7647750]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759572|Susan Etlinger]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/susan_etlinger susan_etlinger]
| [[:d:Q23759572|Q23759572]]
|-
| [[Íomhá:Susan L. Solomon Philanthropy Summit 2016 00.47.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16151526|Susan L. Solomon]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-23
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_solomon susan_solomon]
| [[:d:Q16151526|Q16151526]]
|-
| [[Íomhá:Dr Susan Lim Mey Lee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7648117|Susan Lim]]''
|
| [[máinlia]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/susan_lim susan_lim]
| [[:d:Q7648117|Q7648117]]
|-
| [[Íomhá:Dr. Susan Lozier, Ronie-Richelle Garcia-Johnson Professor of Earth and Ocean Sciences at Duke University.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19667508|Susan Lozier]]''
|
| ''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_lozier susan_lozier]
| [[:d:Q19667508|Q19667508]]
|-
| [[Íomhá:Susan Pinker no Fronteiras do Pensamento São Paulo 2017 (38182000214).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q542461|Susan Pinker]]''
| síceolaí Ceanadach
| [[iriseoir]]<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1957" | 1957-06-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/susan_pinker susan_pinker]
| [[:d:Q542461|Q542461]]
|-
| [[Íomhá:As Conexões e Desconexões do Amor - Suzana Herculano-Houzel em Sorocaba.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10375239|Suzana Herculano-Houzel]]''
| néareolaí Brasaíleach
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q104188750|life scientist]]''<br/>''[[:d:Q462390|docent]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/suzana_herculano_houzel suzana_herculano_houzel]
| [[:d:Q10375239|Q10375239]]
|-
|
| ''[[:d:Q70058784|Suzanne Barakat]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/suzanne_barakat suzanne_barakat]
| [[:d:Q70058784|Q70058784]]
|-
| [[Íomhá:Christine Butler-426.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7650902|Suzanne Lee]]''
|
| ''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/suzanne_lee suzanne_lee]
| [[:d:Q7650902|Q7650902]]
|-
| [[Íomhá:Suzanne Simard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26702907|Suzanne Simard]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/suzanne_simard suzanne_simard]
| [[:d:Q26702907|Q26702907]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727927|Suzanne Talhouk]]''
|
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/suzanne_talhouk suzanne_talhouk]
| [[:d:Q23727927|Q23727927]]
|-
| [[Íomhá:Suzie Sheehy, 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55230019|Suzie Sheehy]]''
|
| [[fisiceoir]]<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/suzie_sheehy suzie_sheehy]
| [[:d:Q55230019|Q55230019]]
|-
| [[Íomhá:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Svante Pääbo]]
| bitheolaí Sualannach
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSualainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/svante_paabo svante_paabo]
| [[:d:Q170342|Q170342]]
|-
| [[Íomhá:Sviatlana Tsikhanouskaya in 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97010473|Sviatlana Tsikhanouskaya]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Bhealarúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/sviatlana_tsikhanouskaya sviatlana_tsikhanouskaya]
| [[:d:Q97010473|Q97010473]]
|-
| [[Íomhá:SwizzBeatz-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q240523|Swizz Beatz]]''
|
| [[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>''[[:d:Q2252262|rapálaí]]''<br/>''[[:d:Q130857|dioscmharcach]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q3089940|feidhmiúchán ceoil]]''<br/>''[[:d:Q10732476|bailitheoir ealaíne]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-09-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/swizz_beatz swizz_beatz]
| [[:d:Q240523|Q240523]]
|-
| [[Íomhá:Sxip Shirey performing in 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7659404|Sxip Shirey]]''
| cumadóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sxip_shirey sxip_shirey]
| [[:d:Q7659404|Q7659404]]
|-
|
| ''[[:d:Q115275764|Sylvester Chauke]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/sylvester_chauke sylvester_chauke]
| [[:d:Q115275764|Q115275764]]
|-
| [[Íomhá:SylviaEarle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q439046|Sylvia Earle]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''<br/>''[[:d:Q3546255|aigéaneolaí]]''<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1935" | 1935-08-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/sylvia_earle sylvia_earle]
| [[:d:Q439046|Q439046]]
|-
|
| ''[[:d:Q3510362|Sébastien de Halleux]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bheilg]]
| [https://www.ted.com/speakers/sebastien_de_halleux sebastien_de_halleux]
| [[:d:Q3510362|Q3510362]]
|-
| [[Íomhá:Autessereheadshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759752|Séverine Autesserre]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1706722|comhalta taighde]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/severine_autesserre severine_autesserre]
| [[:d:Q23759752|Q23759752]]
|-
| [[Íomhá:Caroline Shaw with Attacca Quartet and So Percussion at Miller Theater - 49517620871.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3487248|Sō Percussion]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/so_percussion so_percussion]
| [[:d:Q3487248|Q3487248]]
|-
| [[Íomhá:T. Boone Pickens discusses the impact of shale natural gas on the American economy at the Hudson Institute on 6 April 2016 - 25 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q370092|T. Boone Pickens]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1979607|airgeadaí]]''<br/>''[[:d:Q1524582|rainseoir]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1170 1170]<br/>[https://www.ted.com/speakers/t_boone_pickens t_boone_pickens]
| [[:d:Q370092|Q370092]]
|-
|
| ''[[:d:Q58920868|T. Jane Zelikova]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/jane_zelikova jane_zelikova]
| [[:d:Q58920868|Q58920868]]
|-
| [[Íomhá:TabethaSuzanneBoyajian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22080714|Tabetha S. Boyajian]]''
|
| [[réalteolaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tabetha_boyajian tabetha_boyajian]
| [[:d:Q22080714|Q22080714]]
|-
| [[Íomhá:TaiyeSelasi P1030135.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7484811|Taiye Selasi]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/taiye_selasi taiye_selasi]
| [[:d:Q7484811|Q7484811]]
|-
|
| ''[[:d:Q11496991|Takaharu Tezuka]]''
| ailtire Seapánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an tSeapáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/takaharu_tezuka takaharu_tezuka]
| [[:d:Q11496991|Q11496991]]
|-
|
| ''[[:d:Q23760236|Tal Danino]]''
|
| [[bitheolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tal_danino tal_danino]
| [[:d:Q23760236|Q23760236]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662204|Tal Golesworthy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tal_golesworthy tal_golesworthy]
| [[:d:Q23662204|Q23662204]]
|-
| [[Íomhá:Tali Sharot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19667092|Tali Sharot]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/tali_sharot tali_sharot]
| [[:d:Q19667092|Q19667092]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729163|Talithia Williams]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|staitisteoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/talithia_williams talithia_williams]
| [[:d:Q23729163|Q23729163]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662544|Tamara Roukaerts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tamara_roukaerts tamara_roukaerts]
| [[:d:Q23662544|Q23662544]]
|-
| [[Íomhá:TanTTLe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10823919|Tan Le]]''
| bean ghnó Astrálach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/tan_le tan_le]
| [[:d:Q10823919|Q10823919]]
|-
|
| ''[[:d:Q23714031|Tania Luna]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tania_luna tania_luna]
| [[:d:Q23714031|Q23714031]]
|-
|
| ''[[:d:Q39754563|Tania S. Douglas]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-11
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tania_douglas tania_douglas]
| [[:d:Q39754563|Q39754563]]
|-
| [[Íomhá:Tania Simoncelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7683264|Tania Simoncelli]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tania_simoncelli tania_simoncelli]
| [[:d:Q7683264|Q7683264]]
|-
|
| ''[[:d:Q51929051|Tanya Yonit Berger-Wolf]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1162163|stiúrthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tanya_berger_wolf tanya_berger_wolf]
| [[:d:Q51929051|Q51929051]]
|-
| [[Íomhá:Tara Houska .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104094025|Tara Houska]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8125919|comhairleoir polaitíochta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tara_houska tara_houska]
| [[:d:Q104094025|Q104094025]]
|-
|
| ''[[:d:Q123348125|Tara Winkler]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tara_winkler tara_winkler]
| [[:d:Q123348125|Q123348125]]
|-
| [[Íomhá:Tarana Burke from She's Revolutionary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43177774|Tarana Burke]]''
|
| ''[[:d:Q17010072|míleatach]]''<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q34074720|feimineach]]''<br/>''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tarana_burke tarana_burke]
| [[:d:Q43177774|Q43177774]]
|-
|
| ''[[:d:Q534385|Taryn Simon]]''
| grianghrafadóir Meiriceánach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q18216771|físealaíontóir]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-02-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/taryn_simon taryn_simon]
| [[:d:Q534385|Q534385]]
|-
|
| ''[[:d:Q108168053|Tasos Frantzolas]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghréig]]
| [https://www.ted.com/speakers/tasos_frantzolas tasos_frantzolas]
| [[:d:Q108168053|Q108168053]]
|-
| [[Íomhá:CDH - Comissão de Direitos Humanos e Legislação Participativa (26495983277).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759688|Tasso Azevedo]]''
|
| ''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/tasso_azevedo tasso_azevedo]
| [[:d:Q23759688|Q23759688]]
|-
| [[Íomhá:Does Technology Need The Arts To Build A Better Future?, Tavares Strachan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7689031|Tavares Strachan]]''
|
| [[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tavares_strachan tavares_strachan]
| [[:d:Q7689031|Q7689031]]
|-
| [[Íomhá:MAKERS event New York Feb 7, 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q443207|Tavi Gevinson]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q106568011|eagarthóir irise]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-04-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tavi_gevinson tavi_gevinson]
| [[:d:Q443207|Q443207]]
|-
| [[Íomhá:Tawanda Kanhema Profile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q68519572|Tawanda Kanhema]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1980s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tawanda_kanhema tawanda_kanhema]
| [[:d:Q68519572|Q68519572]]
|-
|
| ''[[:d:Q117640068|Taylor Cassidy]]''
|
| ''[[:d:Q94791573|TikToker]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/taylor_cassidy taylor_cassidy]
| [[:d:Q117640068|Q117640068]]
|-
| [[Íomhá:Taylor Mali.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5973239|Taylor Mali]]''
|
| [[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>[[file]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/taylor_mali taylor_mali]
| [[:d:Q5973239|Q5973239]]
|-
| [[Íomhá:Taylor Wilson - 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1421302|Taylor Wilson]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q16742096|eolaí núicléach]]''<br/>''[[:d:Q205178|child prodigy]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/taylor_wilson taylor_wilson]
| [[:d:Q1421302|Q1421302]]
|-
|
| ''[[:d:Q7693254|Ted Halstead]]''
|
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ted_halstead ted_halstead]
| [[:d:Q7693254|Q7693254]]
|-
| [[Íomhá:MK34966 Teddy Cruz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17350521|Teddy Cruz]]''
| ailtire Guatamalach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Guatamala]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/teddy_cruz teddy_cruz]
| [[:d:Q17350521|Q17350521]]
|-
| [[Íomhá:Teitur Lassen 20090502-DSCF1829.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737181|Teitur Lassen]]''
|
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''
| [https://www.ted.com/speakers/2396 2396]<br/>[https://www.ted.com/speakers/teitur teitur]
| [[:d:Q737181|Q737181]]
|-
|
| ''[[:d:Q23887635|Temie Giwa]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q17232000|health care]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-04
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/temie_giwa_tubosun temie_giwa_tubosun]
| [[:d:Q23887635|Q23887635]]
|-
| [[Íomhá:Teresa Bejan 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30674189|Teresa Bejan]]''
|
| ''[[:d:Q15994177|teoiricí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-30
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/teresa_bejan teresa_bejan]
| [[:d:Q30674189|Q30674189]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783488|Terry Moore]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/terry_moore terry_moore]
| [[:d:Q23783488|Q23783488]]
|-
|
| ''[[:d:Q106253912|Tessa Khan]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tessa_khan tessa_khan]
| [[:d:Q106253912|Q106253912]]
|-
|
| ''[[:d:Q130640464|Tessa West]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tessa_west tessa_west]
| [[:d:Q130640464|Q130640464]]
|-
| [[Íomhá:Thandiswa Mazwai1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4348940|Thandiswa Mazwai]]''
| ceoltóir as an Afraic Theas
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/thandiswa_mazwai thandiswa_mazwai]
| [[:d:Q4348940|Q4348940]]
|-
| [[Íomhá:Thandiwe Newton Peabody Awards, June 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q229029|Thandiwe Newton]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/thandiwe_newton thandiwe_newton]
| [[:d:Q229029|Q229029]]
|-
|
| ''[[:d:Q96002081|Thasunda Duckett]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-07-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/thasunda_duckett thasunda_duckett]
| [[:d:Q96002081|Q96002081]]
|-
| [[Íomhá:A Tribe Called Red, Hideaway Records and Bar, February 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4660300|The Halluci Nation]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/a_tribe_called_red a_tribe_called_red]
| [[:d:Q4660300|Q4660300]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797880|The Lady Lifers]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/the_lady_lifers the_lady_lifers]
| [[:d:Q23797880|Q23797880]]
|-
|
| ''[[:d:Q23797818|The LXD]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/lxd lxd]
| [[:d:Q23797818|Q23797818]]
|-
|
| ''[[:d:Q23798957|The TED Staff]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/daffodil_hudson daffodil_hudson]
| [[:d:Q23798957|Q23798957]]
|-
| [[Íomhá:Unleashing Entrepreneurial Innovation with Stanford University Theaster Gates.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777257|Theaster Gates]]''
| ealaíontóir
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q7541856|criadóir]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/theaster_gates theaster_gates]
| [[:d:Q7777257|Q7777257]]
|-
| [[Íomhá:Thelma Golden - David Adjaye (4) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7781067|Thelma Golden]]''
|
| ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/thelma_golden thelma_golden]
| [[:d:Q7781067|Q7781067]]
|-
| [[Íomhá:Jansen Theo Hannover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q540764|Theo Jansen]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q21000481|kinetic artist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q1779650|innealtóir dearaidh]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q111853588|object artist]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]
| [https://www.ted.com/speakers/theo_jansen theo_jansen]
| [[:d:Q540764|Q540764]]
|-
| [[Íomhá:They Might Be Giants in Asheville, 2025.jpg|center|128px]]
| [[They Might Be Giants]]
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/they_might_be_giants they_might_be_giants]
| [[:d:Q420880|Q420880]]
|-
| [[Íomhá:Thom Mayne, USC, 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312847|Thom Mayne]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/thom_mayne thom_mayne]
| [[:d:Q312847|Q312847]]
|-
| [[Íomhá:Photo by Mark Ostrow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99237228|Thomas Abt]]''
|
| ''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q16012028|scoláire dlí]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[ionchúisitheoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_abt thomas_abt]
| [[:d:Q99237228|Q99237228]]
|-
|
| ''[[:d:Q57091929|Thomas Curran]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-06-30
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_curran thomas_curran]
| [[:d:Q57091929|Q57091929]]
|-
|
| ''[[:d:Q109414016|Thomas Dohmke]]''
|
| ''[[:d:Q183888|forbróir bogearraí]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_dohmke thomas_dohmke]
| [[:d:Q109414016|Q109414016]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Dolby, 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q553790|Thomas Dolby]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>[[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q55960555|ealaíontóir taifeadta]]''<br/>''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-10-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_dolby thomas_dolby]
| [[:d:Q553790|Q553790]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783479|Thomas Goetz]]''
|
| ''[[:d:Q5780518|communicator]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_goetz thomas_goetz]
| [[:d:Q23783479|Q23783479]]
|-
|
| ''[[:d:Q111444533|Thomas Graham]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/tom_graham tom_graham]
| [[:d:Q111444533|Q111444533]]
|-
| [[Íomhá:CREDIT Raquel Diniz BO5A8061 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3051023|Thomas Heatherwick]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-17
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_heatherwick thomas_heatherwick]
| [[:d:Q3051023|Q3051023]]
|-
| [[Íomhá:Tidenes TV-seilas - NMD 2012 (7176547966) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23768719|Thomas Hellum]]''
|
| ''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iorua]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_hellum thomas_hellum]
| [[:d:Q23768719|Q23768719]]
|-
|
| ''[[:d:Q77873402|Thomas L. Griffiths]]''
|
| ''[[:d:Q14565186|cognitive scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tom_griffiths tom_griffiths]
| [[:d:Q77873402|Q77873402]]
|-
|
| ''[[:d:Q7792920|Thomas P. Campbell]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/1217 1217]<br/>[https://www.ted.com/speakers/thomas_p_campbell thomas_p_campbell]
| [[:d:Q7792920|Q7792920]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Barnett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381984|Thomas P. M. Barnett]]''
|
| ''[[:d:Q16947320|geopolitical analyst]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q115429803|geostrategist]]''<br/>''[[:d:Q16185210|comhairleoir beartais]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/33 33]<br/>[https://www.ted.com/speakers/thomas_barnett thomas_barnett]
| [[:d:Q381984|Q381984]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Piketty2.jpg|center|128px]]
| [[Thomas Piketty]]
| eacnamaí Francach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1706722|comhalta taighde]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-05-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_piketty thomas_piketty]
| [[:d:Q984448|Q984448]]
|-
| [[Íomhá:2014-01-08 Thomas Pogge 4737-cropped.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q66820|Thomas Pogge]]''
| fealsamh Gearmánach
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_pogge thomas_pogge]
| [[:d:Q66820|Q66820]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Insel NIMH 2011.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q891667|Thomas R. Insel]]''
| néareolaí Meiriceánach
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_insel thomas_insel]
| [[:d:Q891667|Q891667]]
|-
| [[Íomhá:Tom Shannon, The Highline.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7817541|Thomas Shannon]]''
| ealaíontóir
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/445 445]<br/>[https://www.ted.com/speakers/tom_shannon tom_shannon]
| [[:d:Q7817541|Q7817541]]
|-
|
| ''[[:d:Q23657200|Thomas Suarez]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_suarez thomas_suarez]
| [[:d:Q23657200|Q23657200]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Thwaites - PopTech 2011 - Camden Maine USA (6267267862).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23784804|Thomas Thwaites]]''
| ealaíontóir
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_thwaites thomas_thwaites]
| [[:d:Q23784804|Q23784804]]
|-
| [[Íomhá:Thordis Elva December 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28962547|Thordis Elva]]''
| scríbhneoir Íoslannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q487596|comhairleoir amharclainne]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Íoslainn]]
| [https://www.ted.com/speakers/thordis_elva thordis_elva]
| [[:d:Q28962547|Q28962547]]
|-
|
| ''[[:d:Q7798747|Thulasiraj Ravilla]]''
| fear gnó Indiach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/ravilla_thulasiraj ravilla_thulasiraj]
| [[:d:Q7798747|Q7798747]]
|-
| [[Íomhá:Tierney Thys5 (14807437303) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090055|Tierney Thys]]''
|
| ''[[:d:Q3640160|bitheolaí muirí]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tierney_thys tierney_thys]
| [[:d:Q20090055|Q20090055]]
|-
|
| ''[[:d:Q109498389|Tiffany Watt Smith]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q10379007|theatrologist]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tiffany_watt_smith tiffany_watt_smith]
| [[:d:Q109498389|Q109498389]]
|-
| [[Íomhá:Tiffany Yu, Founder of Diversability, at A Day in the Life of a Refugee, Davos 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91765487|Tiffany Yu]]''
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tiffany_yu_TEDxBethesda20180303-22856 tiffany_yu_TEDxBethesda20180303-22856]
| [[:d:Q91765487|Q91765487]]
|-
| [[Íomhá:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Tim Berners-Lee]]
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q5482740|ríomhchláraitheoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q6859454|forbróir gréasáin]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_berners_lee tim_berners_lee]
| [[:d:Q80|Q80]]
|-
|
| ''[[:d:Q7803180|Tim Birkhead]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1225716|éaneolaí]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_birkhead tim_birkhead]
| [[:d:Q7803180|Q7803180]]
|-
| [[Íomhá:Interview with IDEO CEO Tim Brown about innovating together (Drucker Forum 2018) 3-5 screenshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1735158|Tim Brown]]''
|
| ''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_brown tim_brown]
| [[:d:Q1735158|Q1735158]]
|-
| [[Íomhá:Tim Flannery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q728660|Tim Flannery]]''
|
| ''[[:d:Q1662561|pailé-ointeolaí]]''<br/>''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q18805|nádúraí]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_flannery tim_flannery]
| [[:d:Q728660|Q728660]]
|-
| [[Íomhá:Tim Guinee by Gage Skidmore (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q788586|Tim Guinee]]''
| aisteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q2259451|aisteoir stáitse]]''<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-11-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_guinee tim_guinee]
| [[:d:Q788586|Q788586]]
|-
| [[Íomhá:Tim Harford in 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1141956|Tim Harford]]''
| eacnamaí agus iriseoir Briotanach
| [[eacnamaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_harford tim_harford]
| [[:d:Q1141956|Q1141956]]
|-
| [[Íomhá:Tim Jackson, 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q509730|Tim Jackson]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_jackson tim_jackson]
| [[:d:Q509730|Q509730]]
|-
| [[Íomhá:Tim Leberecht - 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23663091|Tim Leberecht]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_leberecht tim_leberecht]
| [[:d:Q23663091|Q23663091]]
|-
|
| ''[[:d:Q114349266|Tim Urban]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tim_urban tim_urban]
| [[:d:Q114349266|Q114349266]]
|-
| [[Íomhá:Timothy Ferriss (2315822162).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q563672|Timothy Ferriss]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q139648|soiscéalaí teicneolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q557880|infheisteoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q15978655|sainchomhairleoir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tim_ferriss tim_ferriss]
| [[:d:Q563672|Q563672]]
|-
|
| ''[[:d:Q7807273|Timothy J. Bartik]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/timothy_bartik timothy_bartik]
| [[:d:Q7807273|Q7807273]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662586|Timothy Prestero]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/timothy_prestero timothy_prestero]
| [[:d:Q23662586|Q23662586]]
|-
| [[Íomhá:Timothy Snyder (2026) III.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q747312|Timothy Snyder]]''
| staraí Meiriceánach
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q4263842|léirmheastóir liteartha]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-18
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/timothy_snyder timothy_snyder]
| [[:d:Q747312|Q747312]]
|-
|
| ''[[:d:Q2435551|Tina Seelig]]''
| údar Meiriceánach
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q20158113|management engineer]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1958" | 1958<br/>1957
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tina_seelig tina_seelig]
| [[:d:Q2435551|Q2435551]]
|-
|
| ''[[:d:Q19893434|Tiq Milan]]''
|
| ''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q19509201|gníomhaí ar son cearta daoine LADT]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q2449503|fear trasinscneach]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tiq_milan tiq_milan]
| [[:d:Q19893434|Q19893434]]
|-
| [[Íomhá:Titus Kaphar at CitizenUCon17 - Reckoning With History - Panel Discussion.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28839817|Titus Kaphar]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/titus_kaphar titus_kaphar]
| [[:d:Q28839817|Q28839817]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670500|Toby Eccles]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/toby_eccles toby_eccles]
| [[:d:Q23670500|Q23670500]]
|-
| [[Íomhá:PeVa IMG 7892 Vu Communicatie OAJ Toby Kiers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q78103998|Toby Kiers]]''
|
| ''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q2487799|míceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/toby_kiers toby_kiers]
| [[:d:Q78103998|Q78103998]]
|-
| [[Íomhá:Toby Shapshak - In Africa, necessity is the mother of innovation - Screenshot.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19664221|Toby Shapshak]]''
|
| [[iriseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/toby_shapshak toby_shapshak]
| [[:d:Q19664221|Q19664221]]
|-
| [[Íomhá:Tod Machover JI1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3738050|Tod Machover]]''
| cumadóir
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q16145150|múinteoir ceoil]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianódóir]]''<br/>''[[:d:Q13219637|dordveidhleadóir]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tod_machover tod_machover]
| [[:d:Q3738050|Q3738050]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662531|Todd E. Humphreys]]''
|
| [[ollamh]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/todd_humphreys todd_humphreys]
| [[:d:Q23662531|Q23662531]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656743|Todd Kuiken]]''
|
| ''[[:d:Q19902880|innealtóir bithleighis]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/todd_kuiken todd_kuiken]
| [[:d:Q23656743|Q23656743]]
|-
|
| ''[[:d:Q88052951|Todd Prentice Coleman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/todd_coleman todd_coleman]
| [[:d:Q88052951|Q88052951]]
|-
| [[Íomhá:Tom Chatfield - Debating Europe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815261|Tom Chatfield]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tom_chatfield tom_chatfield]
| [[:d:Q7815261|Q7815261]]
|-
|
| ''[[:d:Q7816025|Tom Gruber]]''
|
| ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tom_gruber tom_gruber]
| [[:d:Q7816025|Q7816025]]
|-
|
| ''[[:d:Q23765117|Tom Honey]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|diagaire]]''<br/>''[[:d:Q193364|biocáire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/rev_tom_honey rev_tom_honey]
| [[:d:Q23765117|Q23765117]]
|-
|
| ''[[:d:Q108801323|Tom Hulme]]''
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-06-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tom_hulme tom_hulme]
| [[:d:Q108801323|Q108801323]]
|-
| [[Íomhá:Thomas Oxley with Stentrode.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q65048589|Tom Oxley]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/thomas_oxley thomas_oxley]
| [[:d:Q65048589|Q65048589]]
|-
|
| ''[[:d:Q23655997|Tom Rielly]]''
|
| [[fuirseoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tom_rielly tom_rielly]
| [[:d:Q23655997|Q23655997]]
|-
|
| ''[[:d:Q76140953|Tom Rivett-Carnac]]''
|
| ''[[:d:Q854997|manach Búdaíoch]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tom_rivett_carnac tom_rivett_carnac]
| [[:d:Q76140953|Q76140953]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712919|Tom Thum]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tom_thum tom_thum]
| [[:d:Q23712919|Q23712919]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783043|Tom Uglow]]''
|
| ''[[:d:Q667982|stiúrthóir cruthaitheach]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tom_uglow tom_uglow]
| [[:d:Q23783043|Q23783043]]
|-
| [[Íomhá:Tom Wujec Speaking Photo.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7818114|Tom Wujec]]''
| scoláire Ceanadach
| ''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/tom_wujec tom_wujec]
| [[:d:Q7818114|Q7818114]]
|-
| [[Íomhá:Tomás Saraceno a Firenze, 21 febbraio 2020, 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2441279|Tomás Saraceno]]''
| ealaíontóir Airgintíneach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q10774753|taibhealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>[[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q15977927|art educator]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Airgintín]]
| [https://www.ted.com/speakers/toma_s_saraceno toma_s_saraceno]
| [[:d:Q2441279|Q2441279]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727824|Toni Griffin]]''
|
| ''[[:d:Q131062|pleanálaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/toni_griffin toni_griffin]
| [[:d:Q23727824|Q23727824]]
|-
| [[Íomhá:Tony Fadell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92879|Tony Fadell]]''
|
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tony_fadell tony_fadell]
| [[:d:Q92879|Q92879]]
|-
|
| ''[[:d:Q9360020|Tony Porter]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tony_porter tony_porter]
| [[:d:Q9360020|Q9360020]]
|-
| [[Íomhá:Tony Robbins (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380429|Tony Robbins]]''
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tony_robbins tony_robbins]
| [[:d:Q380429|Q380429]]
|-
|
| ''[[:d:Q23782672|Tony Wyss-Coray]]''
|
| [[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tony_wyss_coray tony_wyss_coray]
| [[:d:Q23782672|Q23782672]]
|-
|
| ''[[:d:Q23769244|Topher White]]''
|
| ''[[:d:Q5352191|teicneoir]]''<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/topher_white topher_white]
| [[:d:Q23769244|Q23769244]]
|-
|
| ''[[:d:Q23759778|Torsten Reil]]''
|
| ''[[:d:Q20739288|neurobiologist]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/torsten_reil torsten_reil]
| [[:d:Q23759778|Q23759778]]
|-
| [[Íomhá:Touria El Glaoui.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27999600|Touria El Glaoui]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q173950|déileálaí saothar ealaíne]]''<br/>''[[:d:Q20771242|gallerist]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Maracó]]
| [https://www.ted.com/speakers/touria_el_glaoui touria_el_glaoui]
| [[:d:Q27999600|Q27999600]]
|-
| [[Íomhá:Tracee Ellis Ross.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q534371|Tracee Ellis Ross]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q2059704|stiúrthóir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>[[fuirseoir]]<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-10-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tracee_ellis_ross tracee_ellis_ross]
| [[:d:Q534371|Q534371]]
|-
| [[Íomhá:TraceyChevalier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q232212|Tracy Chevalier]]''
| scríbhneoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q2516852|literary editor]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-19
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tracy_chevalier tracy_chevalier]
| [[:d:Q232212|Q232212]]
|-
| [[Íomhá:HRH Princess Haya of Jordan meets with Tracy Edwards MBE (cropped 2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7831729|Tracy Edwards]]''
|
| ''[[:d:Q476246|mairnéalach]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tracy_edwards tracy_edwards]
| [[:d:Q7831729|Q7831729]]
|-
| [[Íomhá:Travis Kalanick at DLD Munich 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7836291|Travis Kalanick]]''
| fiontraí Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/travis_kalanick travis_kalanick]
| [[:d:Q7836291|Q7836291]]
|-
| [[Íomhá:Travis rieder5188080.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88971005|Travis N Rieder]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/travis_rieder travis_rieder]
| [[:d:Q88971005|Q88971005]]
|-
| [[Íomhá:-rpTEN - Tag 2 (26728456081).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115309212|Trebor Scholz]]''
|
| ''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/trebor_scholz trebor_scholz]
| [[:d:Q115309212|Q115309212]]
|-
|
| ''[[:d:Q18763756|Trevor Aaronson]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/trevor_aaronson trevor_aaronson]
| [[:d:Q18763756|Q18763756]]
|-
|
| ''[[:d:Q123334883|Trevor Copp]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/trevor_copp trevor_copp]
| [[:d:Q123334883|Q123334883]]
|-
| [[Íomhá:Tristan Harris at Collision Conf 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59781806|Tristan Harris]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tristan_harris tristan_harris]
| [[:d:Q59781806|Q59781806]]
|-
| [[Íomhá:Tristram Stuart, 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2451241|Tristram Stuart]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-03-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tristram_stuart tristram_stuart]
| [[:d:Q2451241|Q2451241]]
|-
|
| ''[[:d:Q23729168|Tristram Wyatt]]''
|
| ''[[:d:Q350979|míoleolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q16063497|bitheolaí éabhlóideach]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q16831721|eiteolaí]]''<br/>[[bitheolaí]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/tristram_wyatt tristram_wyatt]
| [[:d:Q23729168|Q23729168]]
|-
| [[Íomhá:Attitudes from Tehran - New America Foundation - Trita Parsi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4674518|Trita Parsi]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Iaráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/trita_parsi trita_parsi]
| [[:d:Q4674518|Q4674518]]
|-
|
| ''[[:d:Q124413853|Tsedal Neeley]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tsedal_neeley tsedal_neeley]
| [[:d:Q124413853|Q124413853]]
|-
| [[Íomhá:Tshering Tobgay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7849613|Tshering Tobgay]]''
| polaiteoir Bútánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhútáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/tshering_tobgay tshering_tobgay]
| [[:d:Q7849613|Q7849613]]
|-
| [[Íomhá:Tyler Cowen 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q602278|Tyler Cowen]]''
| eacnamaí
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tyler_cowen tyler_cowen]
| [[:d:Q602278|Q602278]]
|-
|
| ''[[:d:Q23670993|Tyler DeWitt]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/tyler_dewitt tyler_dewitt]
| [[:d:Q23670993|Q23670993]]
|-
| [[Íomhá:Tyrone Hayes at King University in 2013 (10680719164).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7861609|Tyrone Hayes]]''
| bitheolaí Meiriceánach
| [[bitheolaí]]
| data-sort-value="1967" | 1967-07-29
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/tyrone_hayes tyrone_hayes]
| [[:d:Q7861609|Q7861609]]
|-
| [[Íomhá:Tzeporah Berman, 2009 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14949536|Tzeporah Berman]]''
| gníomhaí Ceanadach
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-05
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/tzeporah_berman tzeporah_berman]
| [[:d:Q14949536|Q14949536]]
|-
| [[Íomhá:Gegenschatz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q666346|Ueli Gegenschatz]]''
| spéirthumadóir Eilvéiseach
| ''[[:d:Q6060450|spéirthumadóir]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/ueli_gegenschatz ueli_gegenschatz]
| [[:d:Q666346|Q666346]]
|-
|
| ''[[:d:Q21635200|Uldus Bakhtiozina]]''
| ealaíontóir Rúiseach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-07-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Rúis]]
| [https://www.ted.com/speakers/uldus_bakhtiozina uldus_bakhtiozina]
| [[:d:Q21635200|Q21635200]]
|-
|
| ''[[:d:Q117222245|Uma Valeti]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/uma_valeti uma_valeti]
| [[:d:Q117222245|Q117222245]]
|-
| [[Íomhá:Alon Uri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7900508|Uri Alon]]''
|
| ''[[:d:Q11827483|ordinary professor]]''<br/>''[[:d:Q14906342|bithfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q15839206|bitheolaí móilíneach]]''<br/>[[bitheolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-16
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/uri_alon uri_alon]
| [[:d:Q7900508|Q7900508]]
|-
|
| ''[[:d:Q42791358|Uri Hasson]]''
|
| ''[[:d:Q20739288|neurobiologist]]''<br/>[[síceolaí]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/uri_hasson uri_hasson]
| [[:d:Q42791358|Q42791358]]
|-
| [[Íomhá:Ursula von der Leyen 2024.jpg|center|128px]]
| [[Ursula von der Leyen]]
| polaiteoir Gearmánach
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q2730732|marcach]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-08
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/ursula_von_der_leyen ursula_von_der_leyen]
| [[:d:Q60772|Q60772]]
|-
| [[Íomhá:Ursus Wehrli, 2011 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1672786|Ursus Wehrli]]''
| grianghrafadóir Eilvéiseach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q15214752|taibheoir ceabairé]]''<br/>''[[:d:Q4108101|clóchuradóir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/ursus_wehrli ursus_wehrli]
| [[:d:Q1672786|Q1672786]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662548|Usman Riaz]]''
|
| [[ceoltóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/usman_riaz usman_riaz]
| [[:d:Q23662548|Q23662548]]
|-
| [[Íomhá:Ugur Sahin v1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2505089|Uğur Şahin]]''
|
| ''[[:d:Q16062369|oinceolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''<br/>''[[:d:Q2534525|chairperson of the executive board]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/ugur_sahin ugur_sahin]
| [[:d:Q2505089|Q2505089]]
|-
| [[Íomhá:Valarie Kaur, 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25197171|Valarie Kaur]]''
|
| ''[[:d:Q1235146|déantóir scannán faisnéise]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-02-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/valarie_kaur valarie_kaur]
| [[:d:Q25197171|Q25197171]]
|-
|
| ''[[:d:Q77814457|Valerie Purdie Greenaway]]''
|
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/valerie_purdie_greenaway valerie_purdie_greenaway]
| [[:d:Q77814457|Q77814457]]
|-
|
| ''[[:d:Q16728981|Valorie Kondos Field]]''
|
| ''[[:d:Q3246315|príomhchóitseálaí]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-20
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/valorie_kondos_field valorie_kondos_field]
| [[:d:Q16728981|Q16728981]]
|-
| [[Íomhá:Van Jones (27958227305) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Van Jones]]
|
| ''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/van_jones van_jones]
| [[:d:Q3742492|Q3742492]]
|-
| [[Íomhá:Vanessa Nakate.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83614709|Vanessa Nakate]]''
|
| ''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-11-15
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Uganda]]
| [https://www.ted.com/speakers/vanessa_nakate vanessa_nakate]
| [[:d:Q83614709|Q83614709]]
|-
| [[Íomhá:0A Vanessa Van Edwards Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18631018|Vanessa Van Edwards]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15077007|podchraoltóir]]''<br/>''[[:d:Q12859263|cainteoir poiblí]]''<br/>''[[:d:Q44508716|pearsa theilifíse]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q42297530|keynote speaker]]''<br/>''[[:d:Q3077353|traenálaí]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/vanessa_van_edwards vanessa_van_edwards]
| [[:d:Q18631018|Q18631018]]
|-
| [[Íomhá:Varun Sivaram.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27916436|Varun Sivaram]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|innealtóir sibhialta]]''<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/varun_sivaram varun_sivaram]
| [[:d:Q27916436|Q27916436]]
|-
|
| ''[[:d:Q88961214|Veerle Provoost]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/veerle_provoost veerle_provoost]
| [[:d:Q88961214|Q88961214]]
|-
| [[Íomhá:Vera Songwe at the UK-Africa Investment Summit 2020 (49418317753) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22097089|Vera Songwe]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Camarún]]
| [https://www.ted.com/speakers/vera_songwe vera_songwe]
| [[:d:Q22097089|Q22097089]]
|-
| [[Íomhá:Vernā Myers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23769282|Vernā Myers]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/verna_myers verna_myers]
| [[:d:Q23769282|Q23769282]]
|-
|
| ''[[:d:Q23663066|Vicki Arroyo]]''
|
| [[tionchaire]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/vicki_arroyo vicki_arroyo]
| [[:d:Q23663066|Q23663066]]
|-
|
| ''[[:d:Q28823210|Victor Rios]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/victor_rios victor_rios]
| [[:d:Q28823210|Q28823210]]
|-
| [[Íomhá:VVescovo at the Calypso Deep Prior to Diving Feb 2020 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60050774|Victor Vescovo]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>[[spásaire]]<br/>''[[:d:Q20623701|space tourist]]''<br/>''[[:d:Q10669499|oifigeach cabhlaigh]]''<br/>''[[:d:Q1344452|discoverer]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/victor_vescovo victor_vescovo]
| [[:d:Q60050774|Q60050774]]
|-
|
| ''[[:d:Q7929163|Vijay Kumar]]''
|
| ''[[:d:Q3437279|roboticist]]''<br/>''[[:d:Q16849727|comhairleoir gnó]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/vijay_kumar vijay_kumar]
| [[:d:Q7929163|Q7929163]]
|-
| [[Íomhá:Visita - Artista Plástico Vik Muniz (53515588190) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1288454|Vik Muniz]]''
| ealaíontóir Brasaíleach
| [[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q33123562|ealaíontóir talún]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q2079935|línitheoir ailtireachta]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Bhrasaíl]]
| [https://www.ted.com/speakers/vik_muniz vik_muniz]
| [[:d:Q1288454|Q1288454]]
|-
| [[Íomhá:Vikram Patel at The Asian Awards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21712261|Vikram Patel]]''
|
| [[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]
| data-sort-value="1964" | 1964-05-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/vikram_patel vikram_patel]
| [[:d:Q21712261|Q21712261]]
|-
|
| ''[[:d:Q87839253|Vikram Sharma]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/vikram_sharma vikram_sharma]
| [[:d:Q87839253|Q87839253]]
|-
| [[Íomhá:Viktor Frankl2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q154723|Viktor Frankl]]''
|
| ''[[:d:Q1900167|síciteiripeoir]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>[[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q64485042|existential therapist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[máinlia]]<br/>''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-26
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ostair]]
| [https://www.ted.com/speakers/viktor_e_frankl viktor_e_frankl]
| [[:d:Q154723|Q154723]]
|-
| [[Íomhá:Vilayanur S Ramachandran 2011 Shankbone.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q380221|Vilayanur S. Ramachandran]]''
| néareolaí
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''<br/>[[néareolaí]]<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951-08-10
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/vilayanur_ramachandran vilayanur_ramachandran]
| [[:d:Q380221|Q380221]]
|-
|
| ''[[:d:Q114874475|Vinay Shandal]]''
|
|
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/vinay_shandal vinay_shandal]
| [[:d:Q114874475|Q114874475]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662545|Vinay Venkatraman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/vinay_venkatraman vinay_venkatraman]
| [[:d:Q23662545|Q23662545]]
|-
|
| ''[[:d:Q16682693|Vincent Cochetel]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/vincent_cochetel vincent_cochetel]
| [[:d:Q16682693|Q16682693]]
|-
| [[Íomhá:Vincent Moon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q977743|Vincent Moon]]''
| stiúrthóir scannán Francach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/vincent_moon vincent_moon]
| [[:d:Q977743|Q977743]]
|-
| [[Íomhá:Vinod Khosla, Web 2.0 Conference.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q738005|Vinod Khosla]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/vinod_khosla vinod_khosla]
| [[:d:Q738005|Q738005]]
|-
| [[Íomhá:Dr Vint Cerf ForMemRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92743|Vint Cerf]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q139648|soiscéalaí teicneolaíochta]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/vint_cerf vint_cerf]
| [[:d:Q92743|Q92743]]
|-
| [[Íomhá:Virali Modi portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41242352|Virali Modi]]''
| gníomhaí Meiriceánach ar son chearta daoine faoi mhíchumas
| ''[[:d:Q61857538|gníomhaí ar son cearta daoine faoi mhíchumas]]''<br/>''[[:d:Q15982858|cainteoir inspreagtha]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q109459317|cruthaitheoir ábhair]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q8246794|blagálaí]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-09-29
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/virali_modi_TEDxGLAU20171105-24795 virali_modi_TEDxGLAU20171105-24795]
| [[:d:Q41242352|Q41242352]]
|-
| [[Íomhá:Virginia Postrel author photo by Sonya Isenberg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7934461|Virginia Postrel]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-14
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/virginia_postrel virginia_postrel]
| [[:d:Q7934461|Q7934461]]
|-
| [[Íomhá:Vishaan Chakrabarti Headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85678964|Vishaan Chakrabarti]]''
|
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/vishaan_chakrabarti vishaan_chakrabarti]
| [[:d:Q85678964|Q85678964]]
|-
|
| ''[[:d:Q23783076|Vishal Vaid]]''
|
| [[ceoltóir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/vishal_vaid vishal_vaid]
| [[:d:Q23783076|Q23783076]]
|-
|
| ''[[:d:Q88839071|Vittorio Loreto]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/vittorio_loreto vittorio_loreto]
| [[:d:Q88839071|Q88839071]]
|-
| [[Íomhá:Vivek Maru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24248305|Vivek Maru]]''
|
| ''[[:d:Q380075|abhcóide]]''<br/>''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/vivek_maru vivek_maru]
| [[:d:Q24248305|Q24248305]]
|-
| [[Íomhá:Vivian Hunt public headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47010849|Vivian Hunt]]''
|
| ''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q185196|cnáimhseach]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/vivian_hunt vivian_hunt]
| [[:d:Q47010849|Q47010849]]
|-
| [[Íomhá:Vusi Mahlasela 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q909069|Vusi Mahlasela]]''
| ceoltóir as an Afraic Theas
| ''[[:d:Q36834|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q855091|giotáraí]]''<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Afraic Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/vusi_mahlasela vusi_mahlasela]
| [[:d:Q909069|Q909069]]
|-
| [[Íomhá:Wadah Khanfar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2918071|Wadah Khanfar]]''
| iriseoir Palaistíneach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stát na Palaistíne]]
| [https://www.ted.com/speakers/wadah_khanfar wadah_khanfar]
| [[:d:Q2918071|Q2918071]]
|-
| [[Íomhá:Wade-Davis (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7959036|Wade Davis]]''
| antraipeolaí Ceanadach
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q32518759|eitnealuibheolaí]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q2374149|luibheolaí]]''<br/>[[eitnealuibheolaíocht]]
| data-sort-value="1953" | 1953-12-14
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ceanada]]
| [https://www.ted.com/speakers/wade_davis wade_davis]
| [[:d:Q7959036|Q7959036]]
|-
| [[Íomhá:Wael ghonim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312823|Wael Ghonim]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-23
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Éigipt]]
| [https://www.ted.com/speakers/wael_ghonim wael_ghonim]
| [[:d:Q312823|Q312823]]
|-
| [[Íomhá:SXSW-2024-OB7A0147-alih-Wajahat Ali.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65493690|Wajahat Ali]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q214917|drámadóir]]''<br/>''[[:d:Q1642960|tráchtaire]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wajahat_ali wajahat_ali]
| [[:d:Q65493690|Q65493690]]
|-
|
| ''[[:d:Q55080924|Wale Oyejide]]''
|
| ''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q3501317|dearthóir faisin]]''<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wale_oyejide wale_oyejide]
| [[:d:Q55080924|Q55080924]]
|-
|
| ''[[:d:Q22110955|Wan F.A. Jusoh]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|feithideolaí]]''
|
|
|
| [https://www.ted.com/speakers/wan_faridah_akmal_jusoh wan_faridah_akmal_jusoh]
| [[:d:Q22110955|Q22110955]]
|-
|
| ''[[:d:Q41570105|Wanda Díaz-Merced]]''
|
| ''[[:d:Q752129|réaltfhisiceoir]]''<br/>''[[:d:Q9379869|léachtóir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wanda_diaz_merced wanda_diaz_merced]
| [[:d:Q41570105|Q41570105]]
|-
|
| ''[[:d:Q457420|Wangechi Mutu]]''
| ealaíontóir Meiriceánach
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''<br/>''[[:d:Q22343478|ealaíontóir colláise]]''<br/>''[[:d:Q18074503|ealaíontóir suiteáin]]''<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/wangechi_mutu wangechi_mutu]
| [[:d:Q457420|Q457420]]
|-
| [[Íomhá:Wanjira Mathai at Global Scholars Symposium 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79996197|Wanjira Mathai]]''
|
| ''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/wanjira_mathai wanjira_mathai]
| [[:d:Q79996197|Q79996197]]
|-
| [[Íomhá:Wanuri Kahiu at the 2025 Sundance Film Festival (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3566180|Wanuri Kahiu]]''
| stiúrthóir scannán Céiniach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-21
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chéinia]]
| [https://www.ted.com/speakers/wanuri_kahiu wanuri_kahiu]
| [[:d:Q3566180|Q3566180]]
|-
| [[Íomhá:Wayne McGregor (Random Dance Company) (2545447164).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2553119|Wayne McGregor]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|cóiréagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q5716684|damhsóir]]''<br/>''[[:d:Q3387717|stiúrthóir drámaíochta]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-12
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/wayne_mcgregor wayne_mcgregor]
| [[:d:Q2553119|Q2553119]]
|-
|
| ''[[:d:Q111536479|Wayne Ting]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wayne_ting wayne_ting]
| [[:d:Q111536479|Q111536479]]
|-
|
| ''[[:d:Q23727987|Wendy Chung]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|géineolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_chung wendy_chung]
| [[:d:Q23727987|Q23727987]]
|-
| [[Íomhá:Wendy Freedman (4617812603).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5384049|Wendy Freedman]]''
|
| [[réalteolaí]]<br/>[[fisiceoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Ceanada]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_freedman wendy_freedman]
| [[:d:Q5384049|Q5384049]]
|-
|
| ''[[:d:Q7982704|Wendy Luers]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_woods wendy_woods]
| [[:d:Q7982704|Q7982704]]
|-
| [[Íomhá:Wendy MacNaughton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7982712|Wendy MacNaughton]]''
|
| ''[[:d:Q644687|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_macnaughton wendy_macnaughton]
| [[:d:Q7982712|Q7982712]]
|-
| [[Íomhá:Wendy Suzuki at National Institutes of Health Director’s Lecture (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56065068|Wendy Suzuki]]''
|
| ''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_suzuki wendy_suzuki]
| [[:d:Q56065068|Q56065068]]
|-
|
| ''[[:d:Q56026002|Wendy Troxel]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wendy_troxel wendy_troxel]
| [[:d:Q56026002|Q56026002]]
|-
| [[Íomhá:Wes Moore Official Governor Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7983732|Wes Moore]]''
|
| [[saighdiúir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''<br/>''[[:d:Q2883465|baincéir infheistíochta]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-15
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/wes_moore wes_moore]
| [[:d:Q7983732|Q7983732]]
|-
|
| ''[[:d:Q18978040|Will Guidara]]''
|
| ''[[:d:Q3427922|bialannaí]]''<br/>''[[:d:Q156839|cócaire]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_guidara will_guidara]
| [[:d:Q18978040|Q18978040]]
|-
| [[Íomhá:Will Hurd Texas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18639742|Will Hurd]]''
| polaiteoir Meiriceánach
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_hurd will_hurd]
| [[:d:Q18639742|Q18639742]]
|-
| [[Íomhá:TechCrunch Disrupt San Francisco 2018 - day 1 (43784198524).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23688148|Will Marshall]]''
|
| [[príomhoifigeach feidhmiúcháin]]<br/>[[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_marshall will_marshall]
| [[:d:Q23688148|Q23688148]]
|-
| [[Íomhá:Will Potter 0959.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8003021|Will Potter]]''
| iriseoir Meiriceánach
| [[iriseoir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-28
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_potter will_potter]
| [[:d:Q8003021|Q8003021]]
|-
| [[Íomhá:Will Wright - Game Developers Conference 2010 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q309493|Will Wright]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2405480|aisteoir gutha]]''<br/>''[[:d:Q3630699|dearthóir cluichí]]''<br/>''[[:d:Q58287519|video game developer]]''<br/>''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q7016454|ealaíontóir na meán nua]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_wright will_wright]
| [[:d:Q309493|Q309493]]
|-
| [[Íomhá:Willard Wigan (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8003505|Willard Wigan]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q1281618|dealbhóir]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/willard_wigan willard_wigan]
| [[:d:Q8003505|Q8003505]]
|-
| [[Íomhá:Bill Ford 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q321698|William Clay Ford]]''
| fear gnó Meiriceánach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q13382533|cleachtóir taecuando]]''<br/>''[[:d:Q2961975|feidhmeannach gnó]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/912 912]<br/>[https://www.ted.com/speakers/bill_ford bill_ford]
| [[:d:Q321698|Q321698]]
|-
| [[Íomhá:Danny Hillis2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92942|William Daniel Hillis]]''
| ríomheolaí Meiriceánach
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-09-25
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/danny_hillis danny_hillis]
| [[:d:Q92942|Q92942]]
|-
| [[Íomhá:Bill Clinton.jpg|center|128px]]
| [[Bill Clinton|William J. Clinton]]
| 42ú huachtarán na Stát Aontaithe, ó 1993 go 2001
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>[[taidhleoir]]<br/>''[[:d:Q18814623|dírbheathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q372436|státaire]]''<br/>''[[:d:Q12800682|sacsafónaí]]''<br/>[[gobharnóir]]<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-19
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_clinton bill_clinton]
| [[:d:Q1124|Q1124]]
|-
| [[Íomhá:William K. Black.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568755|William K. Black]]''
|
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-06
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/william_black william_black]
| [[:d:Q3568755|Q3568755]]
|-
| [[Íomhá:William Kamkwamba at TED in 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q448964|William Kamkwamba]]''
| ceapadóir agus údar Malávach
| ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1326820|electronician]]''<br/>''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Mhaláiv]]
| [https://www.ted.com/speakers/william_kamkwamba william_kamkwamba]
| [[:d:Q448964|Q448964]]
|-
| [[Íomhá:Deputy Secretary Censky and The Edge (20180619-OSEC-LSC-0066).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23783392|William Li]]''
|
| [[eolaí]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/william_li william_li]
| [[:d:Q23783392|Q23783392]]
|-
| [[Íomhá:William MacAskill Portrait 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20684655|William MacAskill]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q5403434|eiticí]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/will_macaskill will_macaskill]
| [[:d:Q20684655|Q20684655]]
|-
| [[Íomhá:William McDonough (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1662745|William McDonough]]''
| ailtire Meiriceánach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/william_mcdonough william_mcdonough]
| [[:d:Q1662745|Q1662745]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662458|William Noel]]''
|
| ''[[:d:Q12008505|academic librarian]]''<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/will_noel will_noel]
| [[:d:Q23662458|Q23662458]]
|-
| [[Íomhá:William Stone by VPosypai (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8018871|William Stone]]''
|
| ''[[:d:Q11900058|taiscéalaí]]''<br/>''[[:d:Q10497074|innealtóir eitilte]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-07
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/bill_stone bill_stone]
| [[:d:Q8018871|Q8018871]]
|-
|
| ''[[:d:Q18749288|William Ury]]''
|
| ''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/william_ury william_ury]
| [[:d:Q18749288|Q18749288]]
|-
| [[Íomhá:Prince of Wales in Normandy 2024.jpg|center|128px]]
| [[An Prionsa William, Diúc Cambridge|William, prionsa na Breataine Bige]]
|
| ''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q13218361|imreoir póló]]''<br/>''[[:d:Q20726593|píolóta héileacaptair]]''<br/>''[[:d:Q2478141|uasal]]''<br/>''[[:d:Q12362622|daonchara]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-21
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/prince_william_duke_of_cambridge prince_william_duke_of_cambridge]
| [[:d:Q36812|Q36812]]
|-
| [[Íomhá:Willie Smits.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q939502|Willie Smits]]''
|
| ''[[:d:Q21244999|forestry scientist]]''<br/>''[[:d:Q11966252|gníomhaí ar son cearta ainmhithe]]''<br/>[[micribhitheolaí]]<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-22
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht na hÍsiltíre]]<br/>[[an Indinéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/willie_smits willie_smits]
| [[:d:Q939502|Q939502]]
|-
|
| ''[[:d:Q23301429|Wingham Rowan]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wingham_rowan wingham_rowan]
| [[:d:Q23301429|Q23301429]]
|-
|
| ''[[:d:Q23662498|Wolfgang Kessling]]''
|
| [[fisiceoir]]
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/wolfgang_kessling wolfgang_kessling]
| [[:d:Q23662498|Q23662498]]
|-
|
| ''[[:d:Q8033686|Woody Norris]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/woody_norris woody_norris]
| [[:d:Q8033686|Q8033686]]
|-
| [[Íomhá:Xavier Cortada 2007 artist headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16195477|Xavier Cortada]]''
| ealaíontóir
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Cúba]]
| [https://www.ted.com/speakers/xavier_cortada xavier_cortada]
| [[:d:Q16195477|Q16195477]]
|-
| [[Íomhá:Xavier Vilalta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8043321|Xavier Vilalta]]''
| ealaíontóir Spáinneach
| ''[[:d:Q42973|ailtire]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-05-08
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Spáinn]]
| [https://www.ted.com/speakers/xavier_vilalta xavier_vilalta]
| [[:d:Q8043321|Q8043321]]
|-
| [[Íomhá:Xiye Bastida at Sundance Film Festival 2026-6 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81646058|Xiye Bastida]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>''[[:d:Q61048378|gníomhaí aeráide]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-04-18
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Meicsiceo]]<br/>[[an tSile]]
| [https://www.ted.com/speakers/xiye_bastida xiye_bastida]
| [[:d:Q81646058|Q81646058]]
|-
|
| ''[[:d:Q23713831|Xu Liu]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/xu_liu xu_liu]
| [[:d:Q23713831|Q23713831]]
|-
| [[Íomhá:Yael free license wiki photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82046593|Yael Eisenstat]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yael_eisenstat yael_eisenstat]
| [[:d:Q82046593|Q82046593]]
|-
| [[Íomhá:Yang Lan - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8048424|Yang Lan]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q13590141|láithreoir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q1420621|media proprietor]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-31
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Daon-Phoblacht na Síne]]
| [https://www.ted.com/speakers/yang_lan yang_lan]
| [[:d:Q8048424|Q8048424]]
|-
| [[Íomhá:2019-04-13 Yanis Varoufakis by Olaf Kosinsky-0658 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40688|Yanis Varoufakis]]''
| eacnamaí agus polaiteoir Gréagach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q15980158|scríbhneoir neamhfhicsin]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''<br/>''[[:d:Q7614320|aire airgeadais]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Ghréig]]<br/>[[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/yanis_varoufakis yanis_varoufakis]
| [[:d:Q40688|Q40688]]
|-
|
| ''[[:d:Q28976247|Yaniv Erlich]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yaniv_erlich yaniv_erlich]
| [[:d:Q28976247|Q28976247]]
|-
| [[Íomhá:Yann Arthus-Bertrand, 2009 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q314223|Yann Arthus-Bertrand]]''
| grianghrafadóir Francach
| ''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q728425|balúnaí]]''<br/>''[[:d:Q3578589|gníomhaí timpeallachta]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-13
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/yann_arthus_bertrand yann_arthus_bertrand]
| [[:d:Q314223|Q314223]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728380|Yann Dall'Aglio]]''
|
| ''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yann_dall_aglio yann_dall_aglio]
| [[:d:Q23728380|Q23728380]]
|-
| [[Íomhá:Yann LeCun - 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3571662|Yann LeCun]]''
|
| ''[[:d:Q1709010|innealtóir bogearraí]]''<br/>''[[:d:Q1326886|innealtóir leictreach]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[ollamh]]<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-08<br/>1961
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yann_lecun yann_lecun]
| [[:d:Q3571662|Q3571662]]
|-
| [[Íomhá:Yara Shahidi in 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q453620|Yara Shahidi]]''
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q10800557|aisteoir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q10798782|aisteoir teilifíse]]''<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-10
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yara_shahidi yara_shahidi]
| [[:d:Q453620|Q453620]]
|-
| [[Íomhá:Huang Yasheng.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14948726|Yasheng Huang]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-03
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yasheng_huang yasheng_huang]
| [[:d:Q14948726|Q14948726]]
|-
|
| ''[[:d:Q119840344|Yasmin Green]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yasmin_green yasmin_green]
| [[:d:Q119840344|Q119840344]]
|-
| [[Íomhá:Yasmin Hurd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18044124|Yasmin Hurd]]''
| néareolaí Meiriceánach
| [[Lia|dochtúir leighis]]<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''
| data-sort-value="1953" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yasmin_hurd yasmin_hurd]
| [[:d:Q18044124|Q18044124]]
|-
| [[Íomhá:-5 - Yassmin Abdel-Magied.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23760263|Yassmin Abdel-Magied]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1906857|innealtóir meicniúil]]''<br/>''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q482980|údar]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-03-03
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]<br/>[[an tSúdáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/yassmin_abdel_magied yassmin_abdel_magied]
| [[:d:Q23760263|Q23760263]]
|-
| [[Íomhá:Yat Siu, Chief Executive Officer, Outblaze, Hong Kong - Flickr - Horasis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214630|Yat Siu]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yat_siu yat_siu]
| [[:d:Q16214630|Q16214630]]
|-
|
| ''[[:d:Q51363202|Yejin Choi]]''
|
| ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Chóiré Theas]]
| [https://www.ted.com/speakers/yejin_choi yejin_choi]
| [[:d:Q51363202|Q51363202]]
|-
|
| ''[[:d:Q129739802|Yifat Susskind]]''
|
| ''[[:d:Q1021386|gníomhaí ar son cearta sibhialta]]''<br/>''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''<br/>[[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yifat_susskind yifat_susskind]
| [[:d:Q129739802|Q129739802]]
|-
| [[Íomhá:Yilian Cañizares (55447410745) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20056629|Yilian Cañizares]]''
|
| [[amhránaí]]<br/>''[[:d:Q1259917|veidhleadóir]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-16
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Eilvéis]]<br/>[[Cúba]]
| [https://www.ted.com/speakers/yilian_canizares yilian_canizares]
| [[:d:Q20056629|Q20056629]]
|-
|
| ''[[:d:Q23656971|Yoav Medan]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
|
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yoav_medan yoav_medan]
| [[:d:Q23656971|Q23656971]]
|-
| [[Íomhá:YochaiBenklerJI6.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q982240|Yochai Benkler]]''
| dlí-eolaí Meiriceánach
| [[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q40348|dlíodóir]]''<br/>''[[:d:Q16012028|scoláire dlí]]''<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]<br/>[[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/yochai_benkler yochai_benkler]
| [[:d:Q982240|Q982240]]
|-
| [[Íomhá:Yongey-Mingyur-Rinpoche-in-2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3314967|Yongey Mingyur Rinpoche]]''
|
| ''[[:d:Q191421|Lama]]''<br/>''[[:d:Q1423891|ministir]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[manach]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11<br/>1975
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Neipeal]]
| [https://www.ted.com/speakers/yongey_mingyur_rinpoche yongey_mingyur_rinpoche]
| [[:d:Q3314967|Q3314967]]
|-
| [[Íomhá:Yoram Yovell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6977235|Yoram Yovell]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>''[[:d:Q3410028|síocanailísí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[Síciatraí (gairm)|síciatraí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/yoram_yovell yoram_yovell]
| [[:d:Q6977235|Q6977235]]
|-
| [[Íomhá:Yoruba Richen (7311549170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16738382|Yoruba Richen]]''
|
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yoruba_richen yoruba_richen]
| [[:d:Q16738382|Q16738382]]
|-
| [[Íomhá:Yossi Vardi, 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4027187|Yossi Vardi]]''
| fear gnó Iosraelach
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-02
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/yossi_vardi yossi_vardi]
| [[:d:Q4027187|Q4027187]]
|-
|
| ''[[:d:Q8060785|Yuko Munakata]]''
| síceolaí Meiriceánach
| [[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q357813|ollamh taca]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/yuko_munakata_1 yuko_munakata_1]
| [[:d:Q8060785|Q8060785]]
|-
| [[Íomhá:MKr364751 Yuval Noah Harari (Frankfurter Buchmesse 2024).jpg|center|128px]]
| [[Yuval Noah Harari|Yuval Harari]]
| staraí Iosraelach
| ''[[:d:Q3332711|meánaoisí]]''<br/>''[[:d:Q112972705|popular science author]]''<br/>''[[:d:Q1493121|staraí míleata]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[staraí]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Iosrael]]
| [https://www.ted.com/speakers/yuval_noah_harari yuval_noah_harari]
| [[:d:Q2484404|Q2484404]]
|-
|
| ''[[:d:Q23712653|Yuyu Rau]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
|
| [https://www.ted.com/speakers/yuyu_rau yuyu_rau]
| [[:d:Q23712653|Q23712653]]
|-
|
| ''[[:d:Q118444951|Yve Blake]]''
|
| [[scríbhneoir]]
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Astráil]]
| [https://www.ted.com/speakers/yve_blake yve_blake]
| [[:d:Q118444951|Q118444951]]
|-
| [[Íomhá:Yves Behar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123419|Yves Béhar]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|dearthóir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q11287574|dearthóir tionsclaíoch]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-09
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/236 236]<br/>[https://www.ted.com/speakers/yves_behar yves_behar]
| [[:d:Q123419|Q123419]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728732|Yves Morieux]]''
|
| ''[[:d:Q683476|financial adviser]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Fhrainc]]
| [https://www.ted.com/speakers/yves_morieux yves_morieux]
| [[:d:Q23728732|Q23728732]]
|-
| [[Íomhá:Yves Rossi mg 4625.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460670|Yves Rossy]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|eitleoir]]''<br/>''[[:d:Q205375|cumadóir]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-27
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Eilvéis]]
| [https://www.ted.com/speakers/yves_rossy yves_rossy]
| [[:d:Q460670|Q460670]]
|-
| [[Íomhá:Yvonne Aki-Sawyerr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55238200|Yvonne Aki-Sawyerr]]''
|
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q326653|cuntasóir]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-07
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Siarra Leon]]
| [https://www.ted.com/speakers/yvonne_aki_sawyerr yvonne_aki_sawyerr]
| [[:d:Q55238200|Q55238200]]
|-
| [[Íomhá:Official portrait of Lord Goldsmith of Richmond Park crop 2.jpg|center|128px]]
| [[Zac Goldsmith]]
| polaiteoir agus iriseoir Briotanach (rugadh 1975)
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q1607826|eagarthóir]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q15839134|éiceolaí]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-20
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]]
| [https://www.ted.com/speakers/zac_goldsmith zac_goldsmith]
| [[:d:Q391562|Q391562]]
|-
| [[Íomhá:Zach Kaplan and Brian Fitzpatrick at ORD Camp 2014 (13907776842) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8063810|Zach Kaplan]]''
|
| ''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1970" | 1970s
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/zach_kaplan zach_kaplan]
| [[:d:Q8063810|Q8063810]]
|-
| [[Íomhá:Zach King Photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15734051|Zach King]]''
| scannánóir Meiriceánach, aisteoir gutha agus pearsantacht idirlín
| [[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]<br/>''[[:d:Q1414443|déantóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]''<br/>''[[:d:Q1053574|léiritheoir feidhmiúcháin]]''<br/>''[[:d:Q7042855|eagarthóir scannán]]''<br/>''[[:d:Q17125263|cruthaitheoir YouTube]]''<br/>''[[:d:Q13235160|monaróir]]''<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ealaíontóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/zach_king zach_king]
| [[:d:Q15734051|Q15734051]]
|-
| [[Íomhá:Hindi Zahra @ le Chabada, Angers (4315967453).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23670988|Zahra' Langhi]]''
|
| ''[[:d:Q1476215|gníomhaí ar son chearta an duine]]''<br/>''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-28
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Libia]]
| [https://www.ted.com/speakers/zahra_langhi zahra_langhi]
| [[:d:Q23670988|Q23670988]]
|-
| [[Íomhá:Zainab Salbi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12214935|Zainab Salbi]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q947873|láithreoir teilifíse]]''<br/>''[[:d:Q4479442|bunaitheoir]]''<br/>''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-24
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| ''[[:d:Q3108185|Ba'athist Iraq]]''<br/>[[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/zainab_salbi zainab_salbi]
| [[:d:Q12214935|Q12214935]]
|-
|
| ''[[:d:Q99197458|Zainab Usman]]''
|
| [[eacnamaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Nigéir]]
| [https://www.ted.com/speakers/zainab_usman zainab_usman]
| [[:d:Q99197458|Q99197458]]
|-
| [[Íomhá:Zak Ebrahim (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23728371|Zak Ebrahim]]''
|
| [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q16323111|gníomhaí síochána]]''<br/>''[[:d:Q16003550|síochánaí]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-24
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/zak_ebrahim zak_ebrahim]
| [[:d:Q23728371|Q23728371]]
|-
|
| ''[[:d:Q47544805|Zaria Forman]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q1028181|péintéir]]''<br/>''[[:d:Q15296811|maisitheoir]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/zaria_forman zaria_forman]
| [[:d:Q47544805|Q47544805]]
|-
|
| ''[[:d:Q110028598|Zarlasht Halaimzai]]''
|
| ''[[:d:Q15253558|gníomhaí]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Afganastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/zarlasht_halaimzai zarlasht_halaimzai]
| [[:d:Q110028598|Q110028598]]
|-
| [[Íomhá:Ze Frank at the 2010 Streamy Awards (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q169286|Ze Frank]]''
|
| [[ealaíontóir]]<br/>''[[:d:Q578109|léiritheoir teilifíse]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-31
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
| [https://www.ted.com/speakers/ze_frank ze_frank]
| [[:d:Q169286|Q169286]]
|-
| [[Íomhá:Zeresenay Alemseged (2013-01).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q163169|Zeresenay Alemseged]]''
| pailéa-antraipeolaí Aetópach
| ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>[[seandálaí]]<br/>''[[:d:Q17488316|réamhstaraí]]''<br/>''[[:d:Q21272406|pailé-antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-04
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Aetóip]]
| [https://www.ted.com/speakers/141 141]<br/>[https://www.ted.com/speakers/zeresenay_alemseged zeresenay_alemseged]
| [[:d:Q163169|Q163169]]
|-
| [[Íomhá:Zeynep Tufekci crop.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23759736|Zeynep Tüfekçi]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q123853167|magazine writer]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''
| data-sort-value="1970" | 20th century
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/zeynep_tufekci zeynep_tufekci]
| [[:d:Q23759736|Q23759736]]
|-
| [[Íomhá:Photo of Ziauddin Yousafzai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8071389|Ziauddin Yousafzai]]''
| taidhleoir Pacastánach
| [[taidhleoir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>''[[:d:Q47799218|education activist]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[an Phacastáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/ziauddin_yousafzai ziauddin_yousafzai]
| [[:d:Q8071389|Q8071389]]
|-
|
| ''[[:d:Q23728728|Ziyah Gafić]]''
|
| [[grianghrafadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| [[An Bhoisnia agus an Heirseagaivéin|an Bhoisnia-Heirseagaivéin]]
| [https://www.ted.com/speakers/ziyah_gafic ziyah_gafic]
| [[:d:Q23728728|Q23728728]]
|-
|
| ''[[:d:Q97160702|Zoia Lytvyn]]''
|
| ''[[:d:Q662729|pearsa phoiblí]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-02
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Úcráin]]
| [https://www.ted.com/speakers/zoya_lytvyn zoya_lytvyn]
| [[:d:Q97160702|Q97160702]]
|-
| [[Íomhá:Zubaida Bai 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24572427|Zubaida Bai]]''
|
| ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]''
|
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an India]]
| [https://www.ted.com/speakers/zubaida_bai zubaida_bai]
| [[:d:Q24572427|Q24572427]]
|-
| [[Íomhá:Íngrid Betancourt (2014) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Íngrid Betancourt]]
| polaiteoir de chuid na Colóime
| ''[[:d:Q82955|polaiteoir]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-25
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Fhrainc]]<br/>[[an Cholóim]]<br/>[[Na Séiséil]]
| [https://www.ted.com/speakers/ingrid_betancourt ingrid_betancourt]
| [[:d:Q152472|Q152472]]
|-
| [[Íomhá:Ólafur Elíasson Internationale Jury Berlinale 2017 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q365691|Ólafur Elíasson]]''
|
| ''[[:d:Q3391743|amharcealaíontóir]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-05
| ''[[:d:Q6581097|fireann]]''
| ''[[:d:Q756617|Ríocht na Danmhairge]]''<br/>[[an Íoslainn]]<br/>[[an Ghearmáin]]
| [https://www.ted.com/speakers/olafur_eliasson olafur_eliasson]
| [[:d:Q365691|Q365691]]
|-
| [[Íomhá:Ozlem Tureci v1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92379963|Özlem Türeci]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q12119633|imdhíoneolaí]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1402736|Privatdozent]]''<br/>''[[:d:Q2824523|comhalta boird]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-06
| ''[[:d:Q6581072|baineann]]''
| [[an Ghearmáin]]<br/>[[an Tuirc]]
| [https://www.ted.com/speakers/oezlem_tuereci oezlem_tuereci]
| [[:d:Q92379963|Q92379963]]
|}
{{Wikidata list end}}
dlp08l9f95kw6jyn87byv3ev12u88kq
Raithneach chumhra
0
82235
1329596
1166422
2026-10-09T20:32:06Z
DMCU00
77795
The species description and habitat requirements.
1329596
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}
Is [[planda]] í an '''raithneach chumhra'''.<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Dryopteris%20aemula/|title=“Dryopteris aemula” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref> Tá Iarthuaisceart na hEorpa áit dúchais na raithní seo, ó Albain go dtí an Mhacarainéis. Tá baint idir coill bháistí mheasartha agus an speiceas seo. Braitheann an raithneach seo ar ghnáthóga fionnuar agus tais.
Tá cleiteoga chuasacha aige go tréithiúil.
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Raithneach chumhra}}
[[Catagóir:Plandaí]]
ft2k64409kzjonnkynwx0a552fek5ue
Ceit Fhoirbeis
0
94379
1329607
1322492
2026-10-09T23:10:45Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329607
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[polaiteoir]] [[Albanach]] í '''Ceit Fhoirbeis''' nó :'''Kate Forbes'''; a rugadh ar [[6 Aibreán]] [[1990]]) atá ina ball de [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Pháirtí Náisiúnta na hAlban]] (SNP) agus atá ina [[ Ball de Pharlaimint na hAlban |ball]] [[Párlamaid na h-Alba|Pharlaimint na hAlban]] do thoghcheantar [[An t-Eilean Sgitheanach|An Oileán Sgitheanach]], Loch Abar agus Bàideanach ó 2016.<ref>{{cite news|url=http://www.parliament.scot/msps/currentmsps/98638.aspx|teideal="Current MSPs: Kate Forbes: Personal Information"|údar=|dáta=|dátarochtana=|title=Current MSPs: Kate Forbes: Personal Information|publisher=Scottish Parliament|accessdate=29 May 2018}}</ref> Ar an 17 Feabhra 2020, ceapadh Forbes mar Rúnaí Comh-Aireachta Airgeadais i Rialtas na hAlban.
== Óige agus oideachas ==
Rugadh Forbes i [[Inbhir Pheofharain]] i [[Ros agus Cromba]] i dtuaisceart na [[Albain|hAlban]].<ref name="Edinburgh Edit">{{cite web|url=https://www.ed.ac.uk/edit-magazine/supplements/political-class|teideal="Political class"|údar=Edit Magazine|dáta=27 Metheamh 2017|work=Edit magazine|dátarochtana=|title=Political class|publisher=[[University of Edinburgh]]|date=27 June 2017|accessdate=29 May 2018}}</ref> Ag éirí aníos di, d’fhoghlaim Kate Forbes an teanga sa [[naíonra]]. Chaith sí trí bliana san India agus í ina páiste, ansin chuir a tuismitheoirí suim san oideachas lán-Ghàidhlig<ref>Deir Forbes: “Ní raibh Gàidhlig ag mo thuismitheoirí, ach bhí sí ag mo sheantuismitheoirí. Agus bhí an-suim ag an gcéad ghlúin eile ar thaobh m’athar feachtasaíocht a dhéanamh le scoileanna lán-Ghàidhlig a bhunú."</ref> agus múineadh i nGaelscoil Albanach í.<ref>{{cite news|url=https://www.holyrood.com/articles/inside-politics/getting-know-you-kate-forbes|teideal=getting know you Kate Forbes|údar=|dáta=|work=[[Holyrood (magazine)|Holyrood]]|dátarochtana=|title=Getting to know you: Kate Forbes|first=Tom|last=Freeman|date=28 May 2018|accessdate=29 May 2018|archivedate=10 Iúil 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180710170558/https://www.holyrood.com/articles/inside-politics/getting-know-you-kate-forbes}}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nil-fiuntas-i-bpolasai-teanga-go-dti-go-gcuirfear-i-bhfeidhm-e/|teideal=‘Níl fiúntas i bpolasaí teanga go dtí go gcuirfear i bhfeidhm é’|údar=Bill Breathnach|dáta=14 Samhain 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-11-14}}</ref>
D’fhill sí ar an India lena teaghlach agus í 10 mbliana d'aois agus bhí cónaí uirthi ansin go dtí go raibh sí 15. Agus iad ansin bhí a hathair bainteach le cúram sláinte a sholáthar do dhaoine nach raibh sé ar acmhainn acu díol as.<ref name="Edinburgh Edit" /> Nuair a d’fhill sí ar Albain chríochnaigh sí a cuid scolaíochta in [[Acadamaidh Inbhir Pheofharain]] .
Rinne sí staidéar ar an [[stair]] i gColáiste Selwyn, [[Ollscoil Cambridge|Cambridge]] i [[Sasana]] agus bhain sí BA amach i 2011.
D'oibrigh sí mar [[Cuntasaíocht|chuntasóir]] ar feadh tamaill.<ref name="Edinburgh Edit" /><ref name="Inverness Courier" /> Ina dhiaidh sin, rinne sí staidéar in [[Ollscoil Dhún Éideann]], agus bhain sí céim MSc amach i 2013, i Stair Diaspóra agus Imirce.<ref name="Edinburgh Edit" />[[Íomhá:Kate Forbes - Sprint Edinburgh 2018 (cropped).jpg|clé|mion|Sprint Edinburgh, 2018]]
[[Íomhá:Kate Forbes 2024.jpg|clé|mion|2024]]
== Gairm pholaitiúil ==
I Lúnasa 2015, roghnaigh baill áitiúla den SNP Ceit ó ghearrliosta gan ach [[Bean|mná]] amháin air mar a n-iarrthóir do thoghcheantar An Oileán Sgitheanach, Loch Abar agus Bàideanach<ref name="Inverness Courier">{{cite news|url=https://www.inverness-courier.co.uk/News/Katie-Forbes-gets-SNP-nod-in-bid-to-succeed-Dave-Thompson-as-MSP-25082015.htm|teideal=Katie Forbes gets SNP-nod-in-bid- to succeed Dave Thompson as MSP|údar=|dáta=|work=[[The Inverness Courier]]|dátarochtana=|title=Katie Forbes gets SNP nod in bid to succeed Dave Thompson as MSP|date=25 August 2015|accessdate=29 May 2018|archivedate=8 Lúnasa 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160808080129/http://www.inverness-courier.co.uk/News/Katie-Forbes-gets-SNP-nod-in-bid-to-succeed-Dave-Thompson-as-MSP-25082015.htm}}</ref> Bhí sí mar chuid d’fheachtas an SNP chun aghaidh a thabhairt ar an bhearna pá inscne i bh[[Fostaíocht|fostaíoch]]<nowiki/>t i [[Gaeltacht na hAlban|nGaeltacht na hAlban]].<ref>{{cite news|url=http://www.thenational.scot/news/snp-launches-campaign-to-plug-pay-gap-in-rural-areas.14037|teideal=SNP launches campaign to plug pay gap in rural areas|údar=|dáta=|work=[[The National (Scotland)|The National]]|dátarochtana=|title=SNP launches campaign to plug pay gap in rural areas|first=Janice|last=Burns|date=22 February 2016|accessdate=6 May 2016}}</ref> Toghadh i dtoghchán Pharlaimint na hAlban 2016 í.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/politics/scotland-constituencies/S16000143|teideal=Skye, Lochaber and Badenoch Scottish Parliament constituency Region - Highlands and Island|údar=|dáta=|work=BBC News|dátarochtana=|title=Election 2016: Skye, Lochaber and Badenoch|date=6 May 2016}}</ref>
Deir Forbes nach raibh mórán deiseanna aici an teanga a labhairt nuair a d’fhág sí an mheánscoil ach thiontaigh sí ar an nGàidhlig arís nuair a thosaigh sí sa pholaitíocht.
Go dtí gur tugadh ardú céime chuig [[Rialtas]] na hAlban dí, bhí sí ina cathaoirleach ar Ghrúpa Traspháirtí Pharlaimint na hAlban ar [[Gaeilge na hAlban|Ghaeilge na hAlban]] agus labhair sí i bhfabhar stádas Oidhreachta Cultúrtha doláimhsithe [[UNESCO]] mar bhealach indéanta leis an [[Teanga (cumarsáid)|teanga]] a chosaint.<ref>{{cite news|url=https://www.parliament.scot/CrossPartyGroups/Session5CrossPartyGroup/Minutes/CrossPartyMinute281118Approved.pdf|teideal=SCOTTISH PARLIAMENT – CROSS PARTY GROUP ON GAELIC|údar=|dáta=|work=The Scottish Parliament|dátarochtana=|title=Scottish Parliament Cross Party Group on Gaelic|first=Scottish|last=Parliament|date=28 November 2018|accessdate=6 July 2020|archivedate=12 Márta 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210312133240/https://www.parliament.scot/CrossPartyGroups/Session5CrossPartyGroup/Minutes/CrossPartyMinute281118Approved.pdf}}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tacaiocht-pharlaiminte-faighte-ag-feachtas-stadas-unesco-a-fhail-don-ghaidhlig/|teideal=Tacaíocht pharlaiminte faighte do stádas UNESCO don Ghàidhlig|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2020-08-18}}</ref>
I mí an Mhárta 2018, thug sí óráid iomlán don Pharlaimint i n[[Gaeilge na hAlban]] le linn díospóireacht ar an teanga.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.alamy.com/the-scottish-national-partys-snp-kate-forbes-delivers-an-entire-holyrood-speech-in-gaelic-making-her-the-second-female-msp-and-the-first-in-the-current-scottish-parliament-chamber-to-deliver-a-whole-contribution-in-the-language-during-a-plenary-debate-as-she-calls-for-it-to-be-given-unesco-status-image178306469.html|teideal=The Scottish National Party's (SNP) Kate Forbes delivers an entire Holyrood speech in Gaelic, making her the second female MSP, and the first in the current Scottish Parliament chamber, to deliver a whole contribution in the language during a plenary debate, as she calls for it to be given Unesco status Stock Photo - Alamy|údar=Alamy Limited|language=en|work=www.alamy.com|dátarochtana=2023-03-06}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.scotsman.com/news/politics/snp-msp-delivers-entire-holyrood-speech-in-gaelic-1-4714779|teideal=SNP MSP delivers entire Holyrood speech in Gaelic|údar=|dáta=|work=The Scotsman|dátarochtana=|title=SNP MSP delivers entire Holyrood speech in Gaelic|first=Catriona|last=Webster|date=29 March 2018|accessdate=29 May 2018}}</ref>
An 27 Meitheamh 2018, ceapadh í go Rialtas na hAlban mar Aire um Airgeadais Phoiblí agus an Gheilleagar Digiteach, mar chuid d’athchóiriú níos leithne a d’fhógair an Chéad-Aire, [[Nicola Sturgeon]].<ref>{{cite news|url=https://www.ross-shirejournal.co.uk/news/rising-star-of-scottish-politics-to-take-centre-stage-on-budget-day-but-who-is-dingwall-based-msp-kate-forbes-190995/|teideal=Rising star of Scottish politics to take centre stage on budget day but who is Dingwall based MSP Kate Forbes|údar=|dáta=|dátarochtana=|title=Rising star of Scottish politics to take centre stage on budget day, but who is Dingwall-based MSP Kate Forbes?|last=Dixon|first=Andrew|date=6 February 2020|website=RossShire Journal|accessdate=7 February 2020}}</ref>
Ar an 6 Feabhra 2020, ba í an chéad bhean a thug Buiséad na hAlban nuair a d'éirí [[Derek Mackay]] as mar Rúnaí Comh-Aireachta um Airgeadas, Geilleagar agus Obair Chóir. Roimhe seo, níor thug aon bhean Buiséad i bParlaimint na hAlban ná i [[Teach Theachtaí na Ríochta Aontaithe|Westminster]], cé go ndearna siad i dTionóil na Breataine Bige agus i d[[Tionól Thuaisceart Éireann|Tionól na Sé Chontae]].<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/women/kate-forbes-scotland-budget-msp-first-woman-derek-mackay-a9322011.html|teideal=KATE FORBES BECOMES FIRST WOMAN TO DELIVER SCOTTISH BUDGET AT 29 YEARS OLD|údar=|dáta=|language=en|dátarochtana=|title=Kate Forbes becomes first woman to deliver Scottish budget at 29 years old|date=2020-02-06|website=The Independent|access-date=2020-02-07}}</ref>
Ar an 17 Feabhra 2020, ceapadh mar Rúnaí Comh-Aireachta Airgeadais í, an chéad bhean sa phost riamh.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/politics/2020/feb/17/kate-forbes-appointed-scotlands-first-female-finance-secretary-snp-derek-mackay|teideal=Kate Forbes appointed Scotland's first female finance secretary|údar=|dáta=|work=The Guardian|dátarochtana=|last1=Carrell|first1=Severin|title=Kate Forbes appointed Scotland's first female finance secretary|date=17 February 2020}}</ref>
Nuair a d’éirigh an t-iarchéad-aire, Humza Yousaf, as go tobann le linn 2024, thuar go leor daoine go seasfadh Frobes don ról. Ach ní dhearna sí é sin agus bhain sí úsáid as a tionchar i bPáirtí Náisiúnta na hAlban [an SNP] le ról iomlán nua don teanga a chruthú sa rialtas. I mí Bealtaine 2024, ceapadh Forbes mar Rúnaí Comh-Aireachta don Gheilleagar agus an Ghàidhlig. Is í Forbes an chéad aire sinsearach in Alban atá freagrach as an teanga go sonrach. (Roimhe seo, bhí polasaithe don Gàidhlig faoi chúram an Roinne Oideachais).<ref name=":1" />
Ritheadh [[Acht na dTeangacha Albanacha, 2025]] faoi stiúir Forbes. Ansin d'éirigh sí as a phost.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/articles/c70xejr8drro|teideal=Kate Forbes: Deputy first minister to stand down as MSP|dáta=2025-08-04|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2025-08-14}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.parlamaid-alba.scot/chamber-and-committees/official-report/search-what-was-said-in-parliament/meeting-of-parliament-17-06-2025?meeting=16498&iob=140884|teideal=*|language=gd|work=www.parlamaid-alba.scot|dátarochtana=2025-08-14}}</ref>
=== Tuairimí agus díospóireachtaí ===
==== Maistíneacht ====
Mar bhall de Eaglais Shaor na hAlban,<ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.co.uk/article/kate-forbes-named-scottish-finance-secretary-after-strong-budget-performance-8xg76wkpn|teideal=Kate Forbes named Scottish Finance secretary after strong budget performance|údar=|dáta=|dátarochtana=|title=Kate Forbes named Scottish Finance Secretary after strong budget performance}}</ref> d'iarr Forbes ar an Rialtas ligeann do pháistí a g[[creideamh]] a chleachtadh ar [[scoil]] 'gan magadh'. I mí na Bealtaine 2018, dúirt sí go raibh sí "ag iarraidh a thabhairt faoi deara gur chóir go mbeadh cead ag daltaí an éagsúlacht chreidimh in Albain a phléigh, a fhorbairt agus a thuigbhéail".<ref>{{Cite web|url=https://www.premierchristian.news/en/news/article/christian-scottish-politician-says-constituents-are-telling-her-stories-of-religious-bullying|teideal=Christian Scottish politician says constituents are telling her stories of religious bullying|údar=|dáta=|dátarochtana=|title=Chistian Scottish politician says constituents are telling her stories of religious bullying}}</ref>
== Saol pearsanta ==
Phós Forbes Alasdair "Ali" MacLennan (a rugadh in 1980) sa bhliain 2021 in Inbhir Pheofharain,Ros agus Cromba.<ref>{{Cite news |date=29 July 2021 |teideal=Exclusive Pictures: Dingwall MSP Kate Forbes gets married in her hometown |url=https://www.ross-shirejournal.co.uk/news/exclusive-pictures-dingwall-msp-kate-forbes-gets-married-in-246146/ |access-date=29 July 2021 |last=Maclennan |first=Scott |work=Ross-Shire Journal|archive-date=13 March 2022 |archive-url=https://archive.today/20220313165033/https://www.ross-shirejournal.co.uk/news/exclusive-pictures-dingwall-msp-kate-forbes-gets-married-in-246146/ |url-status=live }}</ref> Rugadh iníon dóibh an bhliain dár gcionn. Bhí MacLennan pósta cheanna. Fuair a bhean, Priya, bás tobann in 2014, agus triúr iníonacha acu. Is leasmháthair í anois Forbes''.''<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.pressreader.com/uk/the-scottish-mail-on-sunday/20210207/281998970145551|teideal=PressReader.com - Digital Newspaper & Magazine Subscriptions|work=www.pressreader.com|dátarochtana=2023-03-06}}</ref>
D'fhoghlaim Forbes [[Gàidhlig]] nuair a bhí sí ag freastal ar an mbunscoil.
== Féach freisin ==
* [[Acht na dTeangacha Albanacha, 2025]]
* [https://tuairisc.ie/tacaiocht-pharlaiminte-faighte-ag-feachtas-stadas-unesco-a-fhail-don-ghaidhlig/ Tacaíocht pharlaiminte faighte do stádas UNESCO don Ghàidhlig]<ref name=":0" />
* [https://tuairisc.ie/amhras-caite-ag-mp-ar-stadas-oilean-gaeltachta-mar-oilean-ceart/ Amhras caite ag MP an oileáin dáiríre é oileán aitheanta Gaeltachta]<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/amhras-caite-ag-mp-ar-stadas-oilean-gaeltachta-mar-oilean-ceart/|teideal=Amhras caite ag MP an oileáin dáiríre é oileán aitheanta Gaeltachta|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2020-08-18}}</ref>
== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=ipf8yFvFssE Agallamh ar STV, 21 Feabhra 2023]
* [https://kateforbes.scot/ Kate Forbes - làrach-lìn oifigeil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807100127/https://kateforbes.scot/ |date=2020-08-07 }} ''(Beurla)''
* Pàrlamaid na h-Alba: [http://www.parliament.scot/msps/currentmsps/kate-forbes-msp.aspx Kate Forbes - MSPs] ''(Beurla)''
* They Work for You: [https://web.archive.org/web/20200515054837/https://www.theyworkforyou.com/msp/25504/kate_forbes Kate Forbes] ''(Beurla)''
* [https://www.bbc.co.uk/naidheachdan/36638638 BBC Naidheachdan 2016-06-27: “Call £100m ri linn Brexit”] - ''beachd aig Ceit Fhoirbeis''
* [https://www.bbc.co.uk/naidheachdan/37023626 BBC Naidheachdan 2016-08-09: Dìon air a' Ghàidhlig ann an reachdas] - ''beachd aig Ceit Fhoirbeis''
* [https://www.bbc.co.uk/naidheachdan/44629714 BBC Naidheachdan 2018-06-27: Àrdachadh dreuchd dha Ceit Fhoirbheis]
* [https://www.bbc.co.uk/naidheachdan/51530456 BBC Naidheachdan 2020-02-17: Ceit Fhoirbeis na Rùnaire Iomhais]
* [https://www.parliament.scot/msps/currentmsps/kate-forbes-msp.aspx próifíl] ar shuíomh Gréasáin Pharlaimint na hAlban
* [https://www.snp.org/kate_forbes próifíl] ar shuíomh Gréasáin SNP
* [https://kateforbes.scot suíomh Gréasáin pearsanta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807100127/https://kateforbes.scot/ |date=2020-08-07 }}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Foirbeis, Ceit}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1990]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Baill Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
g88whaes88kxb57owsxxlwut0znu8br
Féilte Gaeilge
0
95993
1329612
1329545
2026-10-10T02:31:54Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329612
wikitext
text/x-wiki
Seo thíos liosta des na féilte arb í [[an Ghaeilge]] príomhtheanga na n-imeachtaí.
{| class="sortable wikitable"
!'''Ainm na Féile'''
!'''Cá hÁit'''
!'''Mí'''
!'''Cineál Féile'''
!'''Uimhir'''
!'''Ríomhphost'''
!'''Láthair Ghréasáin'''
|-
|
|
|'''EANÁIR'''
|
|
|
|
|-
|'''[[Cumann Merriman#Scoil Gheimhridh Merriman|SCOIL GHEIMRIDH MERRIMAN]]'''
|'''Ionaid Éagsúla chuile bhliain'''
|Eanáir
29-31ú
|[[Brian Merriman]], Gaeilge, saíocht na hÉireann, agus Contae an Chláir á gceiliúradh.
|086 382 0671
|eolas@merriman.ie
|www.merriman.ie/ga/geimhreadh/2017g
|-
|'''ÉIGSE NA BRIÍDEOIGE'''
|'''Uíbh Ráthach'''
|Eanáir
29-01 Feabhra
|
|
|
|
|-
|'''TONNTA'''
|'''Cathair Na Gaillimhe'''
|Eanáir
29-01 Feabhra
|Ceiliúradh ar dhá-theangachais na cathrach - ceol, ceardaíocht, mór-shiúl ealaíonta.
|
|
|https://tonnta.eu/
|-
|
|
|'''FEABHRA'''
|
|
|
|
|-
|'''IMBOLC'''
|'''[[Baile Bhuirne|Baile Mhuirne]], Corcaigh'''
|Feabhra 1ú
|Féile cainteanna suimiúla ó dhaoine suimiúla, saghas Ted Talks na Gaeilge.
|085 144 7789
|tomas@imbolc.ie
|www.imbolc.ie
|-
|'''LEABHRA FEABHRA'''
|'''Náisiúnta'''
|Feabhra 1ú
|Féile ina mbronntar leabhair Gaeilge ar chairde.
|
|
|www.leabhrafeabhra.com
|-
|'''FÉILE RUA'''
|'''An Cheathrú Rua, Gaillimh'''
|Feabhra
16-17ú
|Dírithe ar dhaltaí scoileSiúlóid ealaíne, comórtas amhránaíochta nuachumtha, siompósiam, fiach focal.
|
|
|https://www.facebook.com/Oireachtas19832023/
|-
|'''SCOIL CHEOIL AN EARRAIGH'''
|'''[[Baile an Fheirtéaraigh|Baile an Fheirtéirigh]], Ciarraí'''
|Feabhra
22-26ú
|Béim ar stíl cheoil is amhránaíocht Chorca Dhuibhne.
|(087) 7820429
|scoilcheoilciarrai@gmail.com
|www.scoilcheoil.com
|-
|'''SEAN-NÓS NA FEARSAIDE'''
|CC Mhic Reachtain
Béal Feriste
|Feabhra
26-28ú
|Amhránaíocht ar an tsean-nós.
|
|
|https://www.antoireachtas.ie/imeachtai-eile/sean-nos-na-fearsaide.html
|-
|'''ÉIGSE CHOILM CILLE'''
|[[Contae Dhoire|Doire]], Éire 32
|Feabhra 28ú - 1ú Márta
|Seoltaí leabhair, léachtanna, cainteanna -le léamh agus scríobh na Gaeilge a chur chun cinn agus le ceiliúradh a dhéanamh ar scríbhneoirí an cheantair mhóir.
|
|
|www.facebook.com/EigseCholmCille
|-
|
|
|'''MÁRTA'''
|
|
|
|
|-
|'''[[Seachtain na Gaeilge|SEACHTAIN NA GAEILGE]]'''
|Éire / An Domhain
|Márta 1 -17
|Féile Náisiúnta ina n-eagraitear imeachtaí féiliúla in ngach contae sa tír.
|01 475 7401
|snag@cnag.ie
|www.snag.ie
|-
|'''ÉIGSE NA TRÍONÓIDE'''
|[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]], BÁC
|Márta 1-5ú
|Turais, díospóireachtaí, cainteanna, béiltí, aifreann, rince.
|
|
|www.facebook.com/events/1803236279925462
|-
|'''ÉIGSE AN SPIDÉIL'''
|[[An Spidéal]], Gaillimh
|Márta 3ú- 5ú
|Ceol agus imeachtaí ealaíne do phobal Chois Fharraige.
|091 553 124
|deirdrenic@gmail.com
|www.eigseanspideil.ie
|-
|'''SPRAOI COIS LAO'''
|BÉAL FEIRISTE
|Márta
7ú
|Lá Gaeilge teallaigh mar chuid d'fhíle an Phobail.
|
|
|https://feilebelfast.com/events/irish-language-family-funday-spraoi-cois-lao/
|-
|'''FÉILE AN EARRAIGH'''
|[[Béal Feirste]], An Cheathrú Gaeltachta
|Márta 1-17ú
|Coimreacha ceol Gaelach, ceiliúradh teangan, ranganna Gaeilge, turais, siúlóidí, cluichí Gaelacha.
|028 9560 9984
|info@feilebelfast.com
|<nowiki>https://feilebelfast.com/about/</nowiki>
|-
|'''GAELSPRAOI'''
|[[Baile Átha Cliath|BÁC]] - Imeachtaí Lá 'le Pádraig
|Márta 15-17
|Ceol-choirmeacha, Ceardlanna leannaí.
|01 604 0090
|info@stpatricksfestival.ie
|www.stpatricksfestival.ie
|-
|'''FÉILE RAIFTEIRÍ'''
|[[Baile Locha Riach]], an [[Creachmhaoil]] Gaillimh
|Márta 26-29ú
|Ceolchoirmeach, ceardlanna fillíocht is amhránaíocht, seó puipéidí.
|090 967 5957
|padraigrua@gmail.com
|www.facebook.com/events/1024638137680782
|-
|
|
|'''AIBREÁiN'''
|
|
|
|
|-
|'''SEAN-NÓS COIS LIFE'''
|[[Baile Átha Cliath]]
|Aibreán 1-3ú
|Cantaireacht ar an tSean-nós.
|01 453 8192
|sncl2009@gmail.com
|<nowiki>http://www.seannos.ie</nowiki>
|-
|'''FÉILE NÁISIÚNTA SCOIL DRÁMAÍOCHTA'''
|[[An Muileann gCearr|An Mhuileann Gearr]], An Iar-Mhí
|Aibreán 20ú
|Féile na ndrámaí is fearr as na féilte réigiúnda.
|01-8531945
|
|www.scoildramaiocht.ie/feile-naisiunta-2016-2
|-
|'''[[Éigse Dara Beag|ÉIGSE DARA BEAG]]'''
|Inis Meáin,
Gaillimh
|Aibreán
16-18ú
|Ceiliúradh ar oidhreacht dhúchasach Inis Meáin.
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA BEALTAINE (dhátheangach)'''
|[[An Daingean]], Ciaraí
|Aibreáin 28ú - 2ú Bealtaine
|Scanáin, ceoil, cainteanna, taispeántais, seoltaí leabhair ⁊rl.
|
|info@feilenabealtaine.ie
|www.feilenabealtaine.ie
|-
|'''FÉILE NÁISIÚNTA DRÁMAÍOCHTA'''
|[[Conamara]], Gaillimh
|Aibreáin 29ú - 1ú Bealtaine
|Buaiteoirí na comórtais réigiúnda ag léiriú a ndrámaí don bhríomhdhuais.
|091 574146
|eolas@drama-gaeilge.com
|www.drama-gaeilge.com
|-
|
|
|'''BEALTAINE'''
|
|
|
|
|-
|'''FÉILE RÓISE RUA'''
|Arann Mhóir
Dún na nGall
|Bealtaine
15-17ú
|Féile i gcuimhne an t-amhránaí áitiúil, Róise na nAmhrán,
ceolchoimeacha ⁊rl
|
|
|https://feileroiserua.com/
|-
|
|
|'''MEITHEAMH'''
|
|
|
|
|-
|'''[[Comórtas Peile na Gaeltachta|FÉILE PEIL NA GAELTACHTA]]'''
|Láthair Gaeltacht éigin achan bhliain.
|An chéad deireadh seachtaine de Mheitheamh
|Comórtaisí 1/4, 1/2 agus Ceannais, Peil Gaeltachta na bhFear ⁊ na mBan agus Liatróid Láimhe leis. Coirmeacha ceoil.
|
|
|
|-
|'''[[Féile na Gealaí|FÉILE NA GEALAÍ]]'''
|[[Ráth Chairn]], An Mhí
|Meithimh 10-11ú
|Féile d'ilchineáil cheoil i nGaeilge.
|
|feilenagealai@gmail.com
|www.facebook.com/Féile-na-Gealaí-239363916432323
|-
|'''FÉILE AN DÓILÍN'''
|[[An Cheathrú Rua]], Gaillimh
|Meitheamh 11-12ú
|An fhéile ghleoiteoga is sine agus is mó in Éirinn. Seoltóirecht, Ceoltóireacht, Siamsaíocht ⁊rl.
|
|
|www.galwayhookers.ie
|-
|'''FÉILE AN DAINGIN'''
|Teach an Daingen, [[An Daingean]], Ciaraí
|Meitheamh 14ú
|Rásaí gleoteoga, curachaí, reathaíocht, saighid, seisiúin, comórtas an chailín is áille.
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA mBÁD'''
|Inis Meáin
|Meitheamh 13ú
|Ceiliúradh ar na Báid Móra, Gleoiteoga, Leathbháid agus na Púcáin.
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA gCLOIGINÍ GORMA'''
|Béal Feiriste
|26ú Meitheamh
|Ceiliúradh ar phobal, ar dhlúthpháirtíocht, ar shláinte agus ar an timpeallacht áitiúil.
|
|
|
|-
|'''OIREACHTAS GAEILGE CHEANADA'''
|[[Ontario]], [[Ceanada]]
|Meitheamh 24-26ú
|Céiliúradh Cultúir, traidisiúnta agus nua-aimsire, na Gaeltachta trí na taibh-ealaíona: ealaíona labhartha, dráma, litríocht, amhránaíocht, damhsa agus ceol uirlise.
|001 613 731-1857
|aralt@gaeilge.ca
|www.oireachtas.ca
|-
|'''FÉILE TEANGA SHLIABH BHEATHA'''
|[[Contae Mhuineacháin|Muineacháin]], [[Contae Fhear Manach|Fear Manach]], [[Contae Thír Eoghain|Tír Eoghain]]
|Meitheamh 3-6ú
|Ranganna Gaeilge as gach leibhéal, Scéalaíocht, Filíocht, Ealaíon, Ceol, Amhránaíocht, Damhsa ar an tsean-nós, Siúlóidí faoin aer, Gríscin.
|
|
|
|-
|
|
|'''IÚIL'''
|
|
|
|
|-
|'''SOMA GAEILGE'''
|[[Caisleán Uidhilín|Caisleán Uídhilín]], Co. An Dúin
|Iúil
|Ardán Gaeilge ag an Soma Festival.
|
|
|
|-
|'''FÉILE MHIC DARA'''
|[[Carna]] / [[Oileán Mhic Dara]]
|Iúil 16ú
|Féile currachaí is gleoiteoga.
|
|
|www.facebook.com/feile.mhicdara
|-
|'''SCOIL SAMHRAIDH SHÉAMUIS UÍ NÉILL'''
|[[Caisleán Uidhilín]], Co. An Dúin
|Iúil
16ú
|Féile litriochta ag an am céanna le féile ceoil SOMA.
|
|
|https://www.gloruachtartire.com/ranganna
|-
|'''SCOIL SAMHRAIDH MHIC REACHTAIN'''
|[[Béal Feirste]]
|Iúil 25-30ú
|Féile buíon ceoil na Gaeilge.
|028 9074 9688
|eolas@mhicreachtain.com
|https://mhicreachtain.com/scoil-samhraidh-mhic-reachtain/?lang=en
|-
|
|
|'''LÚNASA'''
|
|
|
|
|-
|'''FÉILE INIS BÓ FINNE'''
|[[Inis Bó Finne (Contae Dhún na nGall)|Inis Bó Finne]], Tír Chonaill
|Lúnasa 6-7ú
|Aifreann, siúilóid, rásaí curraigh, léachtanna, céilí.
|
|
|
|-
|'''[[Fleadh Cheoil na hÉireann|FLEADH CEOIL NA hÉIREANN]])'''
|In Éirinn
|Lúnasa 14 -2ú
|iliomad imeachtaí i nGaeilge dírithe ar an gCeoil, Stair an cheoil, imeachtai do leanaí leis.
|065 684 5918
|eolas@fleadhcheoil.ie
|www.fleadhcheoil.ie
|-
|'''DAONSCOIL NA MUMHAN'''
|[[An Rinn (Contae Phort Láirge)|An Rinn]], Port Láirge
|Lúnasa 14-19ú
|Seachtain caidrimh is oilliúna le Léachtanna, Ceol agus Craic is imeachtaí eile.
|087 7938709
|micheal@anrinn.com
|www.daonscoilnamumhan.com
|-
|'''FLEADH NA bPRÁTAÍ'''
|[[Baile Locha Riach|Baile Loch Riach]],
Gaillimh
|Lúnasa 14-16ú
|Campáil, Comhrá Ceol, ól agus Fataí.
|091 967 5958
|padraigrua@gmail.com
|https://sceal.ie/imeachtai/flea-na-pratai-2026/
|-
|'''FÉILE NA n-OILEÁIN'''
|[[Leitir Móir|Leitir Mór]], Gaillimh
|Lúnasa 18-19ú
|Rásaí báid, agus go leor imeachtaí ar thalaimh don teaghlach ar fad.
|
|
|
|-
|'''[[Liú Lúnasa|LIÚ LÚNASA]]'''
|[[Béal Feirste]], Aontroim
|Lúnasa 24ú-28ú
|Féile ceoil nua phobalbhunaithe eagraithe ag an óige i gcroílár [[Gaeltacht Bhéal Feirste|Ghaeltacht Uirbeach Bhéal Feirste]]. 13 imeacht, Ceolchoimeachcha agus Slam-fhilíocht.
|
|liulunasa@gmail.com
|[https://www.facebook.com/liulunasa/][https://web.archive.org/web/20240827210347/https://www.culturlann.ie/ga/imeachta%C3%AD-agus-eile https://www.facebook.com/liulunasa/]
|-
|'''FÉILE AN DROICHEAD'''
|[[Béal Feirste]], Aontroim
|Lúnasa
25-28ú
|Féile chultúir Ghaelaigh agus Cheoil Traidisiúnta.
|0048 90 288818
|eolas@androichead.com
|www.androichead.com
|-
|'''FÉILE NA BHFLAITHEARTACH (2 theangach)'''
|[[Inis Mór]], Gaillimh
|Lúnasa
27-28ú
|Cur chun cinn scíbhíní Liam Ó Flaithearta, Léachtanna, Drámaí, Ceoil.
|095-33428
|ocuaig@hotmail.com
|www.dannymorrison.com/feile-na-bhflaitheartach-26-27-august-2017
|-
|
|
|'''M. FÓMHAIR'''
|
|
|
|
|-
|'''[[An Puball Gaeilge|AN PUBALL GAEILGE]]'''
|[[An Sráidbhaile (Laois)|An tSráidbhaile]], Port Laoise
|Meán Fómhair
1-3ú
|Trí lá shiamsaíocht cainteanna, fillíocht, ceolchoirmeacha, fuirseoirí, Geabairí, Podchraoltaí Gaeilge ag an [[An Phicnic Leictreach|EP]].
|086 8260860
|eolas@anpuballgaeilge.com
|www.anpuballgaeilge.com
|-
|'''[[An Chollchoill|AN COLLCHOILL]]'''
|[[An tSráidbhaile, Contae Phort Láirge|An tSráidbhaile]], Port Laoise
|Meán Fómhair
1-3ú
|Ceol Ccmaiseartha Gaeilge ar ardán na Collchoille (''Hazelwood'') óna 7-12 ag an b[[An Phicnic Aibhléiseach|Picnic Aibhléiseach]]
|
|siomha@cnag.ie
|www.cnag.ie
|-
|'''SEAN-NÓS ARD MHACA THEAS'''
|Ard Mhaca
|Meán Fómhair
6-7´ú
|Amhránaíocht ar an tsean-nós.
|
|
|https://ardmhachatheas.com/what-we-do/sean-nos-ard-mhacha-theas/
|-
|'''FÉILE NAOMH CIARÁN'''
|[[Cill Chiaráin]], Gaillimh
|Meán Fómhair
7-11ú
|Rásaí curach, Peil, Aifreann, Seisiúin.
|
|
|
|-
|'''DÚCHAS, ÉIGSE DO THIOBRAID ÁRAINN'''
|[[Cloch Shiurdáin|Cloch Shiúrdáin]], Tiobrad Árainn
|Meán Fómhair
9-11ú
|Léachtanna, fillíocht, dráma, siúil Ceolchoirm, agus Aifreann
|067 41570
|cnagantaonach@gmail.com
|
|-
|'''FÉILE AINM CLEITE'''
|Ceantar na nOileán,
Conamara
|Meán Fómhair
11-13ú
|Féile na bhFilí agus Scríbhneoirí
|
|
|
|-
|'''OIREACHTAS CHOIS FHARRAIGE'''
|[[Conamara]], Gaillimh
|Meán Fómhair
16-25ú
|ceol, damhsa, ealaín, drámaíocht, taispeántais agus go leor eile
|
|
|www.coisfharraige.ie/oireachtas-chois-fharraige
|-
|'''[[Aon Scéal (féile)|AON SCÉAL]]'''
|[[Uíbh Ráthach]],
Ciarraí
|Meán Fómhair
22-23ú
|Oíche Ceoil, Reic na n-Óg, Siúlóid
|087 215 3671
|pleanteangaur@gmail.com
|https://www.briur.ie/ga/nuacht
|-
|'''FÉILE NA bPUITEACHAÍ'''
|[[Inis Meáin]],
Gaillimh
|Meán Fómhair 23
|Ceiliúradh Sméara Dubha le ceardlanna déantus suibhe, Bácála agus Cróiseála
|
|feilenabpuiteachai@outlook.com
|https://inismeainbeo.ie/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230610045542/http://inismeainbeo.ie/ |date=2023-06-10 }}
|-
|'''[[Dorn san Aer|DORN SAN AER]]'''
|[[Gaoth Dobhair]], [[Tír Chonaill]]
|27-29 Meán Fómhair 2024
|Féile cheoil chomhaimseartha le ceiliúradh a dhéanamh ar shaol agus ar oidhreacht [[Rónán Mac Aodha Bhuí|Rónáin Mhic Aodha Bhuí]]
|
|eolas@dornsanaer.ie
|https://www.dornsanaer.ie/
[https://www.instagram.com/dorn_san_aer/ Insta], [https://bsky.app/profile/dornsanaer.bsky.social Bluesky], [https://www.facebook.com/people/Dorn-San-Aer/61560842832925/ fb],[https://x.com/dornsanaer Twitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240624075835/https://x.com/dornsanaer |date=2024-06-24 }}
|-
|'''DAONSCOIL AN GHÚGÁIN'''
|[[Guagán Barra|Gúgán Barra]], Corcaigh
|Meán Fomhair
30ú - 1ú
D. Fómhair
|Léachtanna, fillíocht, dráma siúil agus Aifreann
|087 2105002
|nodonnabhain@eircom.net
|<nowiki>http://daonscoilanghugain.com</nowiki>
|-
|'''FÉILE AN FHÓMHAIR (dhá-theangach)'''
|[[Ceatharlach|Baile Cheatharlach]], Ceatharlach
|Meán Fómhair
25ú - 4ú D.Fómhair
|''Drámaí Litríocht, Ealaíon, Ceol, Scéalaíocht, Scannáin, Fuirseoireacht and siamsaíocht de gach chineáil''
|059 9158105
|emma@glorcheatharlach.ie
|https://carlowtourism.com/event/glor-cheatharlach-feile-an-fhomhair-2026-bilingual-autumn-festival/2026-10-01/
|-
|
|
|'''D. FÓMHAIR'''
|
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA CARRAIGE'''
|[[Béal Feirste]], Aontroim
|Deireadh Fómhair
3-9ú
|d'óg is aosta ceolchoimeacha, ceardlanna, léachtanna, turais, rith, maidineacha caifé, scanáin
|02890 234442
|oifig@glornamona.com
|www.glornamona.com
|-
|'''FÉILE NA SOLLÁIN'''
|[[Na Solláin|Ná Solláin]], Cill Dara
|Deireadh Fómhair
6-8ú
|Féile Ceol Gaelach, seisiúin, céilithe, imeachtaí do leanaí, ceardlanna ceoil, amhránaíocht, agus rince.
|087 1834406
|eolas@feilenasollan.com
|<nowiki>http://www.feilenasollan.com/</nowiki>
|-
|'''[[Meanmanra|MEANMANRA]]'''
|[[Baile Átha Cliath]]
|Dereadh Fómhair
6-12ú
|Féile fealsúnachta, [[Seaghan Mac an tSionnaigh|Seaghan Mac a' tSionnaigh]]
|
|
|
|-
|'''ÉIGSE OIRIALLA'''
|[[Ó Méith]], Lú
|Deireadh Fómhair
7-9ú
|Féile Ealaíon Ghaeilge, le béim ar fhillíocht, amhráin, agus ceoil dúchasach.
|
|eigseoirialla@gmail.com
|www.eigseoirialla.org
|-
|'''ÉIGSE DHARACH UÍ CHATHÁIN'''
|[[Ráth Chairn]], An Mhí
|Deireadh Fómhair
7-9ú
|Amhráin, scéalta, Damhsa thraidisiúnta, ceolchoirm
|046-9432381
|rathcairn@eircom.net
|www.rathchairn.com/eigse-dharach-ui-chathain
|-
|'''FEILE NA CARRAIGE'''
|Béal Feriste
|Deireadh Fómhair
8-17ú
|arna eagrú ag Glór na Móna
|
|
|https://www.facebook.com/glor.mona/posts/f%C3%A9ile-na-carraige-2026beidh-an-fh%C3%A9ile-spreag%C3%BAil-ar-ais-ar%C3%ADs-the-inspiring-commun/1378194381066816/
|-
|'''SNOD''' '''26'''
|UCD
|Deireadh Fómhair 10ú
|Siompóisiam Náisiúnta Oidhreachta agus Dúchas
|
|
|
|-
|'''FÉILE CHEOIL NA nDAOINE / Dingle Folk Fest'''
|[[An Daingean]], Ciaraí
|Deireadh Fómhair 14-16ú
|Ceoil Gaelach áitiúil ⁊rl - Mórán bunaithe ar an Bhéarla faraor
|086-850-4551
|dingletradfest@gmail.com
|www.dingletradfest.ie
|-
|'''SPLANC'''
|BÁC 7
|Deireadh Fómhair
16-18ú
|Ceolchoirmeacha,
Tob-Aonach Ealaíona, Ceardlann Lúibíní ⁊ Fiadóireacht, Rince, Réabh
|083 445 2966
|@craobhbhac7
|cbhac7.com/splanc
|-
|'''FÉILE PHEADAIR JOE UÍ EOCHAIDH'''
|[[An Creagán, Contae Thír Eoghain|An Creagán]], Tír Eoghan
|Deireadh Fómhair 19-22ú
|Féile in ómóis an tseanachaí deirneach Thearmainn Mhic Oirc amhránaíocht, cheol, scéalaíocht, siúlóid, ceardlannaí Gaeilge agus dea-chuideachta
|0044 28 8076 1112
|info@ancreagan.com
|hwww.an-creagan.com
|-
|'''ÉIGSE AN FHÓMHAIR'''
|[[Aonach Urmhumhan]](?), Luimneach
|Deireadh. Fómhair 21ú
|drámaí, agalaimh beirte, lúibíní, ceapóga
|
|
|
|-
|'''[[IMRAM]]'''
|Ar fud chathair [[Baile Átha Cliath|BÁC]]
|Deireadh Fómhair
|Féile filíochta na Gaeilge
|087 291 2797
|liamog62@mac.com
|www.imram.ie
|-
|'''CEILIÚRADH COIS FHARRAIGE'''
|An Spidéil, Na Forbacha, An Coill Rua,
Gaillimh
|Deireadh Fhómhair 25-28ú
|Cultúir, Ceol Ealaíon, Oidhreacht, Traidisiún
|083 0106294 / 086 0655520
|optcoisfharraige@gmail.com
|https://coisfharraige.ie/pleanail-teanga/
|-
|'''ÉIGSE MHICHAEL MHÁIRE GHABHA'''
|[[Carna]], Gaillimh
|Deireadh Fhómhair 25-28ú
|Ceol, Damhsa, Amráin agus Siamsaíocht
|
|
|<nowiki>https://www.facebook.com/eigsemhichael.mhaireghabha</nowiki>
|-
|'''[[Gáire As Gaeilge|GÁIRE AS GAEILGE]]'''
|Gaillimh
|Deireadh Fómhair
|Oícheanta grinn mar chuid d'Fhéile Ghrinn na Gaillimhe
|
|
|
|-
|'''ÉIGSE LOCH LAO'''
|[[Béal Feirste]], Aontroim
|Deireadh Fómhair
|Comhdhául bhliantiúl de scoil na Gaeilge agus litríochta - Léachtanna stairiúla
|
|eolas@mhicreachtain.com
|mhicreachtain.com/eigse-loch-lao
|-
|
|
|'''SAMHAIN'''
|
|
|
|
|-
|'''[[Oireachtas na Gaeilge|AN tOIREACHTAS]]'''
|[[Cill Airne]], Ciarraí
|Samhain 2-6ú
|Féile ilghnéitheach, aonach Gaeilge, comórtais amhránaíochta is rince ar an sean-nós, drámaí, lúibíní, siamsaíocht istoíche.
|01 475 3857
|eolas@antoireachtas.ie
|www.antoireachtas.ie
|-
|'''AN FHÉILE BHEAG FILÍOCHTA'''
|[[Baile an Fheirtéaraigh]], Ciaraí
|Samhain 11-13ú
|Reacaireacht agus Ceardlanna ag filí aitheanta, léacht na Féile, amhráin, ceol agus an maidhc oscailte
|087 2549312
|eolas@feilebheagfiliochta.com
|www.feilebheagfiliochta.com
|-
|'''FÉILE NA MÍ'''
|Ráth Cairn,
An Mhí
|Samhain
13-15ú
|amhránaíochta sean-nóis agus ar dhamhsa ar an sean-nós
|
|
|https://www.gaeltachtnami.ie/copy-of-an-tseirbh%C3%ADs-taca%C3%ADochta-teagh
|-
|'''SLÓGADH SHINN FÉIN'''
|Áiteacha éagsúla sa tír iomlán
|Samhain 21
|Díospóireachtaí, ceoil agus craic
|
|
|
|-
|'''ÉISGE CHLUAINÍN'''
|[[Cluainín|Cluainín Uí Ruairc]], Liatroim
|Samhain
19 -21
|Drámaí, Ceol Choirm Seoladh leabhair, Léachtaí, Scannáin
|086 8260860
|rosnodaigh@gmail.com
|http://www.theglenscentre.com/
|-
|
|
|'''NOLLAIG'''
|
|
|
|
|-
|'''ÉIGSE DHIARMUIDÍN'''
|[[Gaeltacht Mhúscraí|Múscraí]] ⁊ [[Cúil Aodha|Cuil Aodha]], Corcaigh
|Nollaig
4-6ú
|ceolchoirmeacha, ceardlanna ceoil, léachtanna, amhránaíocht, scanáin, aifreann, margadh Nollag
|066 7126201
086-8509515
|info@eigse.ie
|www.eigse.ie
|-
| '''SCOIL GHEIMRIDH GHEARÓID UÍ CHEARALLÁIN'''
| An Cultúlann
Bóthar na bhFál
|Nollaig
6-7ú
|
|
|
|
|-
|'''SCOIL GHEIMRIDH GHAOTH DOBHAIR''' '''(2 theangach)'''
|[[Contae Dhún na nGall|Tír Chonaill]]
|Nollaig
27-2ú
Eanáir
|Féile seinnt agus foghlaim ceol dúchasach
|(074) 956 0679
|info@scoilgheimhridh.com
|www.scoilgheimhridh.com
|}
{| class="sortable wikitable"
! colspan="7"|'''Féilte nach n-Eagraítear a Thuilleadh'''
|-
!'''Ainm na Féile'''
!'''Cá hÁit'''
!'''Mí'''
!'''Cineál Féile'''
!'''Uimhir'''
!'''Ríomhphost'''
!'''Láthair Ghréasán'''
|-
|'''AN CABERET CRAICEÁLTA (ar ceal)'''
|[[Gaoth Dobhair]]
|Míosúil
|
|
|Ronan.MacAodhaBhui@rte.ie
|
|-
|'''SPRAOI COIS LAOI (ar ceal)'''
|[[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|Ollscoil Chorcaigh]]
|Feabhra
|Ceol, dramaíocht filíocht agus céilí,
|
|
|
|-
|'''ÉIGSE THÓRAÍ'''
|[[Toraigh|Oileán Thóraí]], Tír Chonaill
|Meitheamh
|
|091 574146
|
|
|-
|'''TRAID PHICNIC'''
|[[An Spidéal]], Gaillimh
|Iúil 1-3ú
|Féile Cheoil dúchasach ina bhfuil an ghaeilge lárnach sa gcur i láthair
|
|traidphicnic@gmail.com
|www.traidphicnic.com
|-
|'''SOMA GAEILGE'''
|[[Caisleán Uidhilín]], Co. An Dúin
|Iúíl
|ardán Gaeilge ag an Soma Festival
|
|
|
|-
|'''SIAMSA CHOILM DE BHAILIS (ar ceal?)'''
|[[Leitir Móir|Leitir Calaidh]], Gaillimh
|Iúil 12–14
|Cuimhneachán agus comóradh ar an bhfile agus fear ceirde Colm de Bhailís a bhásaigh breis is 100 bliain ó shin
|
|
|
|-
|'''RAVELÓID (ar ceal)'''
|dhá ionad sa chathair, [[Baile Átha Cliath|BÁC]]
|Iúil 9-11ú
|Féile de bhuíon ceol na Gaeilge
|
|
|
|-
|'''LOINNEOG LÚNASA (ar ceal)'''
|[[Gaoth Dobhair]], Tír Chonaill
|Lúnasa 6- 9ú
|Ceolchoirm, seisiúin, siúlóid, cerdlanna, taispeántais
|
|
|
|-
|'''ÉISGE EATHARLAÍ (ar ceal?)'''
|[[Gleann Eatharlaí]], Tiobrad Árainn
|Lúnasa 23ú
|ceardlanna ceoil úirlise, rinne ar an tsean nós agus ceolchoirmeacha
|087 2572281
|eolas@eatharlai.ie
|www.eatharlai.ie
|-
|'''COMHDHÁIL NA GAILLIMHE'''
|[[Ollscoil na Gaillimhe]]
|Deireadh Fómhair 7-8ú 2016
|Seimieáir agus léachtan léinn ar litríocht na Geilge
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA bPÚCAÍ'''
|[[Inis Mór]], Gaillimh
|Deireadh Fómhair 28 - 30ú
|Féile ina ngléastar i mbréag éide agus ina mbuailtear bobana ar a chéile, tóraíoch taisce, céilí, Ceolchoirm.
|087 395 23 40
|
|www.facebook.com/pg/Féile-na-Bpúcaí-Oíche-Shamhna-779758348713913
|-
|'''COMHDHÁIL NÁISIÚNTA (2016 amháin)'''
|[[Gaillimh]]
|Samhain 10-12
|Cainteanna, Taispeántais, Drámaí, Scannáin, Ceolchoirmeacha bunaithe ar comóradh 100 bhliain an éirí Amach
|
|
|
|-
|'''ÉIGSE SHEÁIN BHÁIN MHIC MHEANMAIN (ar Ceall)'''
|[[Baile na Finne]], Tír Chonaill
|Samhain
|Féile in onóir an scríbhneora
|
|
|
|-
|'''FÉILE NA Mí (ar ceal?)'''
|[[Ráth Chairn]], An Mhí
|Samhain 18-20ú
|comórtais amhránaíocht agus damhsa ar an tsean nós d'óg is aosta
|046-9432381
|rathcairn@eircom.net
|www.rathchairn.com
|-
|'''FÉILE CHÓILÍN SHEÁIN DARACH (ar Ceall?)'''
|[[Ros Muc]], Gaillimh
|Deireadh Fómhair
|féile díospóireacht is ceoil idir Ghael na halban is Éire.
|
|
|<nowiki>https://www.cartlann.ie/items/show/487#?c=0&m=0&s=0&cv=0</nowiki>
|-
|'''FÉILE CHÓILÍN SHEÁIN DARACH (ar Ceall?)'''
|[[Ros Muc]], Gaillimh
|Deireadh Fómhair
|féile díospóireacht is ceoil idir Ghael na hAlban is Éire.
|
|
|<nowiki>https://www.cartlann.ie/items/show/487#?c=0&m=0&s=0&cv=0</nowiki>
|-
|'''FÉILE AN CHUMAINN DÍOSPÓIREACHTA'''
|Buswells [[Baile Átha Cliath|BÁC]]
|
|
|
|
|
|}
{{DEFAULTSORT:Feilte Gaeilge}}
[[Catagóir: Féilte Gaeilge| ]]
[[Catagóir: Féilte Éireannacha|*]]
[[Catagóir: Féilte ealaíon|*]]
[[Catagóir: Liostaí]]
5sfbk3nui042xjm3d3fcl20dpzfv0z4
Irisí agus Nuachtáin Gaeilge
0
96778
1329619
1327016
2026-10-10T04:06:04Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329619
wikitext
text/x-wiki
Is éard atá sa leathanach seo ná liostaí d''''Irisí''', '''Nuachtáin''' nó '''tréimhseacháin''' Ghaeilge a cuireadh i gcló nó atá fós á gcló go fisiciúil nó ar líne. Tá iarracht déanta bliain eisiúna agus tréimhse eisithe a aimsiú do gach ceann acu.
(Mura raibh an t-eolas thuas ar fáil go saoráideach breacadh síos bliain na cóipe ba luaithe agus ba dhéanaí a dtángthas orthu agus cuireadh lúibín uilleach le comhartha ceiste roimhe nó ina dhiaidh (?< nó >?) chun léiriú nach eol dúinn an raibh cinn roimhe nó ina ndiaidh. Luaitear ainm eagarthóirí nuair atá sé ar eolas ach le roinnt irisí bhí an oiread sin eagarthóirí go mbeadh gá iad sin a liostáil in alt a bheadh bunaithe ar an iris áirithe sin).
== Dímhaoiniú na nIrisí Gaeilge ==
Sa bhliain 2014, ar chúis laghdaithe mhaoinithe ón státchiste, d'éirigh [[Foras na Gaeilge]] as maoiniú a chur ar fáil do 10 n-iris nó nuachtán Gaeilge. B'iad sin '''An Sagairt''', '''[[An tUltach]]''' [https://antultach.wordpress.com/2017/10/30/murdair-mham-trasna/], [[Beo!|'''Beo.ie''']] [http://www.beo.ie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716174535/http://www.beo.ie/ |date=2011-07-16 }}, '''[[Feasta]]''', '''[[Gaelscéal]]''' [https://cadhan.com/gaelsceal/], '''[[Lá Nua]]''', '''[[Saol (Nuachtán)|Saol]]''', '''[[An Timire|Timire]]''' agus dhá iris ghréasáin a bhí ar Gaelport.com (''suíomh Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge''): [https://www.bai.ie/blog/2013/01/30/rochtain-nios-fearr-anois-na-riamh-ar-chlair-raidio-ghaeilge-a-bhuiochas-do-na-meain-dhigiteacha/ '''Cogar'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128115419/https://www.bai.ie/blog/2013/01/30/rochtain-nios-fearr-anois-na-riamh-ar-chlair-raidio-ghaeilge-a-bhuiochas-do-na-meain-dhigiteacha/ |date=2021-11-28 }} agus '''As na Nuachtáin''' (an cúram san glactha ag [[PEIG.ie|'''Peig'''.ie]])'''.''' Bhí deireadh tagtha le '''[[Goitse]]''' an bhliain roimh ré ach ní bhfuair siad siúd maoiniú ó FnaG ná uaidh Údarás na Gaeltachta. Roimh dheireadh na bliana agus théis babhta iarratasa, chinn FnaG go maoineodh siad nuachtán agus iris ghréasáin úr '''[[Tuairisc.ie]]''' agus '''[[Nós|Nós.ie]]''' agus leanfaidís de bheith ag soláthair maoiniú don iris clóite '''[[Comhar]].'''
Sléacht ar earnáil iriseoireachta na Gaeilge a bhí sa dímhaoiniú agus theip ar mhisneach mórán de na scríbhneoirí. Bhí ardán scríbhneoireachta á soláthair ag na hirisí seo agus lucht léithe fairsing acu uilig agus thar oíche múchadh na coinnle seo a bhí mar lonrú dóchas teanga. San áit a bhí clampar ní raibh ann ach ciúnas. Mhair trí iris gan mhaoiniú, b'iad sin '''[[Feasta]]''' ''([https://peig.ie/cartlann-feasta/ cartlann])'' a mhaoinigh CnaG go dtí 2023, agus an '''[[an Timire|Timire]]''' a clóitear sé huaire sa bhliain agus atá á maoiniú anois as síntiúis; Ba mar fhreagra ar an dímhaoiniú bunaíodh an iris '''[http://maidineacha-caife.weebly.com/an-taobh-oacute-thuaidh.html An Taobh Ó Thuaidh]''' chun iris Gaeilge a sholáthair dos na 43 ciorcal comhrá a bhí gníomhach roimh an bpaindéim ar fud Bhleá Cliath ach chuir an [[Paindéim COVID-19 i bPoblacht na hÉireann|paindéim Covid]] deireadh le sin.
Eisíodh céad eagrán '''[[An Timire|Timire Chroidhe Naomhtha Íosa]]''' i 1911, agus mar gurb é an iris Ghaeilge ab fhaide sa tsiúil é, bheartaigh an t-eagarthóir nach dteipeadh air faoina stiúir. Mar sin chinn sé daoine a aimsiú a bheadh toilteanach síntiús a ghlacadh, agus de bharr a hiarrachtaí tá os cionn míle síntiús anois ag an iris, sin 600 níos mó ná an iris '''[[Comhar]]'''.
Ar eagla go meastar go bhfuil deireadh le cúlú mhaoinithe na hiriseoireachta Gaeilge, b'fhiú léamh faoin a raibh le rá ag Cathal Goan, cathaoirleach iris Comhair, in alt i [https://tuairisc.ie/deireadh-le-comhar-a-bheadh-i-bplean-fhoras-na-gaeilge-cathal-goan/ Tuairisc] sa bhliain 2019.
== Irisí agus Nuachtáin atá fós á gcló nó á n-eisiúint ar líne ==
In ainneoin na dímhaoinithe, lean roinnt irisí dá gcló agus tháinig cinn nua chun cinn. Faoi láthair (Lúnasa 2024) tá 25 iris / nuachtán Gaeilge á gcló ar pháipéir nó ar líne. In ord aibítir siúd '''[[Aneas]]''' [https://munsterlit.ie/aneas/], '''[[An Gael (iris as Meiriceá)|An Gael]]''' [http://www.angaelmagazine.com] (Meiriceá), '''[https://gaeilge.org.au/ga/leamh/an-luibin An Lúibín] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224061908/https://gaeilge.org.au/ga/leamh/an-luibin |date=2021-02-24 }}''' (Astráil), [[Breac (iris)|'''Breac''']] [https://issuu.com/uccstudentmedia/docs/_breac_magazine] ([[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|OsC]]), '''[https://web.archive.org/web/20230329222005/https://www.cartlann.ie/biseach Biseach]''', '''[https://developmenteducation.ie/?s=Domhan+N%C3%ADos+Fearr Domhan Níos Fearr]''' '','' '''Eipic, Iris Eoghanach, Iorras Aithneach, [http://www.irisleabhar.ie Irisleabhar Mhá Nuad],''' [[Mionlach (iris)|'''Mionlach''']] [https://www.misneachabu.ie/siopa/], '''Newsletter''' (Gaeilge) na nÍosánach, '''[https://open.spotify.com/show/3TmMHhtD0j4HxAHcpDb2Wp Nuacht Mhall], [https://www.glornangael.ie/wp-content/uploads/2023/07/Nuachtlitir-Teanga-Ti-7-Iuil-2023.pdf Teanga Tí], [https://peig.ie/nuacht2/ Nuacht-PEIG.ie],''' '''[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]''' [http://www.gaelscoileanna.ie/news/media/nuachtan-nua-seachtain-do-mhic-leinn/], Scríbhneoirí Cois Teorainn, '''[[An Timire|Timire]]''' [https://www.timire.ie/] (an chroí ro-naofa), agus seans go bhfuil ceann nó dhó eile. Na cinn atá fós á mhaoiniú ag Foras na Gaeilge ná '''[[Comhar]]''' [https://comhar.ie/iris/], '''[[COMHARTaighde]]''', '''[https://comhar.ie/og/ Comhar Óg]'''. '''[[NÓS]]''' [https://nos.ie/] agus '''[[Tuairisc.ie]]''' [https://tuairisc.ie/category/nuacht/].
Mar nach raibh na Cíona Lín spleách riamh ar FnaG níor chuir an dímhaoiniú isteach orthu mar lean siúd a bhí sé de mhisneach dul i mbun scríobh, ag scríobh - leithéidí: [http://smaointefanacha.blogspot.com '''An Codú''']''',''' '''[https://imuscrai.wordpress.com/tag/imuscrai/ IMúscraí], [https://www.gaa.ie/api/pdfs/image/upload/ulms3dw0sprkazrzzlxd.pdf Cuaille]'''.
Sa bhliain 2021 [https://tuairisc.ie/dualgas-dli-le-cur-ar-gach-seirbhiseach-poibli-seirbhis-i-ngaeilge-a-chur-ar-fail-sa-ghaeltacht/ actaíodh] gur gá do comhluchtaí stát 5% dá mbuiséad fógraíochta a chaitheamh ar fhógraí i nGaeilge agus 20% dá bhfógraí a dhéanamh leis na meáin Gaeilge. Dá bharr tháinig bláthú ar iriseoireacht i nGaeilge in athuair. Tá an nuachtán neamhspleách nua [[An Páipéar (nuachtán)|'''An Páipéar''']], á gcló go seachtainiúil ó bhí 2024 ann. Tháinig fás freisin leis na bhforlíonta Gaeilge sna nuachtáin náisiúnta. In 2025 cuireadh [[Scéal (nuachtán)|'''Scéal''']] ar bun, nuachtán clóite a bhfaightear gach Máirt leis an t-''[[The Irish Times|Irish Times]]'' agus an t-''[[Irish Examiner]]''.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/tuarascail/2025/04/15/gearcheim-theangeolaiochta-bhrisfeadh-se-do-chroi/|teideal=Géarchéim theangeolaíochta: ‘Bhrisfeadh sé do chroí’|údar=[[Michelle Nic Pháidín]]|dáta=2025-04-15|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-06-01}}</ref><ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22505509/|teideal=Éanna Ó Caollaí, Irish Times.|údar=[[Adhmhaidin]]|dáta=2025-04-15|work=[[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2025-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601210820/https://podcast.rasset.ie/podcasts/audio/2025/0415/20250415_rteraidion-adhmhaidin-annacaolla_c22505509_22505539_232_.mp3|archivedate=2025-06-01}}</ref><ref name=":5">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22508576-aine-ni-dhonnaile-iriseoir/|teideal=Áine Ní Dhonnaile, iriseoir.|údar=[[Pé Scéal É]]|dáta=2025-04-25|work=[[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]]|dátarochtana=2025-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601194727/https://www.rte.ie/radio/podcasts/22508576-aine-ni-dhonnaile-iriseoir/|archivedate=2025-06-01}}</ref>. Tá [https://www.irishtimes.com/gaeilge/tuarascail/ Túarascáil], leath leathanach Gaeilge an t-''Irish Times'' chuile Luan agus ar líne fosta. [[ExtraG.ie|'''ExtraG''']] [https://businessplus.ie/media-plus/extrag-gach-seachtain-irish-daily-mail/] gach Aoine san ''[[Irish Daily Mail]]''. Ar feadh breis agus deich mbliana roimhe sin b'é an t-aon nuachtán clóite i nGaeilge dá raibh ann ná '''[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]''', forlíonadh Gaeilge an ''[[Irish Independent]]''.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nuachtan-cloite-gaeilge-nua-seolta-ag-oireachtas-na-samhna/|teideal=Nuachtán clóite Gaeilge nua seolta ag Oireachtas na Samhna|údar=[[Maitiú Ó Coimín]]|dáta=2 Samhain 2024|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2024-11-02}}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/meain/nuachtan-nua-le-seoladh-ag-an-oireachtas/|teideal=Nuachtán nua le seoladh ag an Oireachtas|údar=[[Ciarán Dunbar]]|dáta=16 Deireadh Fómhair 2024|language=|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=03 Samhain 2024}}</ref>
== Foinsí Taighde ==
Tá go leor teideal le fáil ar shuíomhanna gréasáin '''Leabharlann Náisiúnta na hÉireann''', '''World Cat,''' '''ISSUU''', '''Ainm.ie,''' '''Taisceadán Cheoil Dúchais na hÉireann''' agus tríd an focal 'iris' nó nuachtán nó irisleabhar a scríobh i mboscaí cuardaigh éagsúla.
[[Íomhá:Nos logo.jpg|mion|''[[NÓS|NOS]]'']]
[[Íomhá:Lógó Tuairisc.ie.jpg|mion|[[Tuairisc.ie]]]]
Bhí go leor eolais maidir le hirisí na Sé Chontae i dtaispeántas a rinne '''Pobal'<nowiki/>'' i mBéal Feirste agus an leabhrán dar teideal ''<nowiki/>'Bolg an tSolair''' a d'eisigh siad sul má déanadh dímhaoiníodh orthu siúd.
Bhí mórán teideal d'irisí éagsúla i leabhar Phillip O'Leary '''Gaelic Prose in the Irish Free State''' agus fuair údar an ailt seo neart eolais ó chuimhní [[Pádraig Ó Snodaigh|Phádraig Uí Snodaigh]] a bhí páirteach i mórán irisí a eisiúint é fhéin agus neart eolais ar theidil inmheánacha Shinn Féin ón Teachta Dála [[Aengus Ó Snodaigh]]. Táthar ag súil le lear mór irisí agus nuachtán a d'fhoilsigh [[Conradh na Gaeilge]] is a gcraobhacha thar na blianta a chur leis an liosta amach anseo.
== Cíona Lín / ''Blaganna'' ==
Focal eile ar '<nowiki/>'''dialann'''<nowiki/>' is ea '<nowiki/>'''cín lae'''<nowiki/>'. Ciall ''''cín'''<nowiki/>' ná ''''leabhar''', dá réir luíonn sé le ciall gur ''''cín lae lín'''<nowiki/>' nó'n ngiorrúchán '''<nowiki/>'Cín Lín'''' a bheadh ar '''''Web log''''' nó '''''Blog'''''. Faraor b'é an traslitriú ''''Blag'''<nowiki/>' a roghnaigh formhór acu siúd a bhí ag cur a gcuid scríbhinn ar an ngréasáin, ach roghnaigh ''An Coimíneach'' ''''Cín lín Uí Choinmín'''<nowiki/>' a thabhairt ar a chuid iarrachtaí féin. Pléann Aonghus Ó hAlmhain (duine des na Cín línteoirí is fada sa tsúil) an sainfhocal 'Cín Lín' ina alt '[https://aonghus.blogspot.com/2013/01/cin-lin-no-blag-athuair.html Cín Lín nó Blag]'. Ag deireadh an ailt roghnaíonn sé feidhm a bhaint as ''''blag'''<nowiki/>' de dheasca ''blagadóir'' nó ''blagálaí'' a bheith níos éasca le rá.
Eachtrannaigh le Gaeilge a thosaigh na céad ''cíona lín'' Gaeilge, B'iad siúd ''Séamus (Poncán) Ó Neachtain'' i 2002, ''Panu'' ''Höglund'' i 2003 agus ''Hillary Sweeney'' i 2004. Lean ''Aonghus Ó hAlmhain'' iad i 2005 agus ''Eoin Ó Riain'' leis An Codú i 2006. Lean lear mór eile iad go raibh ré órga ann idir 2009 agus 2013 nuair a bhí os cionn 50 cín lín gníomhach. B'ait nár mhair an tromlach i ndiaidh dí-mhaoiniú na n-irisí Gaeilge - cá bhfios ach gur chaith an dímhaoiniú scáth dorcha ar an earnáil tré chéile agus gur bhailigh an slua isteach ón dtrá, nó an é go ndeachaigh daoine i muinín na [[Meáin chumarsáide na hÉireann|meán sóisialta]] atá i bhfad níos gasta chun freagraí a fháil ar thuairimí.
Cibé fáth, níl ach dosaen cín línteoirí fós ag gabháilt den cheird agus tá an dream ba luaithe chuige ''Hilary Sweeney'', [[Panu Petteri Höglund|''Panu Petteri Höglund'']], ''Denis King, Aonghus Ó hAlmhain agus Eoin Ó Riain'' fós ina measc. Tá 150 sa liosta atá ar fáil faoi bhun liostaí na n-irisí agus nuachtáin.
== Liostaí na n-Irisí ⁊ Nuachtáin ==
Faoi 6 cholún lorgaíodh an t-eolas seo 1. '''Teideal''' 2. '''Cineál Foilseacháin''' 3'''. Blianta Eisithe''' 4. '''Buneolas''' 5. '''Eagarthóirí''' 6. '''Eolas Breise.''' Tá mórán bearnaí ann de thúisce easpa nó na foinsí eolais cuí. Féadfadh siúd le heolas cruinn é sin a líonadh isteach.
Maidir le líon na n-irisí - aimsíodh '''380''' i n<u>[[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#I nGaeilge Amháin|Gaeilge Amháin]]</u>, '''118''' gcinn i n<u>[[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Gaeilge ⁊ Béarla|Gaeilge agus Béarla]]</u>, '''9''' gcinn i n<u>[[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Gaeilge ⁊ Gaidhlic (⁊ Béarla)|Gaeilge, Gaeidhlige agus Béarla]],</u> '''10''' gcinn <u>[[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Ilteangach|Ilteangach]]</u>, '''10''' [[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Sraith Gaeilge i nuachtáin Bhéarla|<u>sraith Ghaeilge i nuachtáin Béarla</u>]] ''(is cinnte go bhfuil breis ann''), '''87''' gcinn le [[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Teideal Gaeilge, altanna Béarla|<u>teideal Gaeilge</u> le h<u>altanna i mBéarla</u>]] agus '''2''' cheann i m[[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#An Ghaeilge á bplé i mBéarla|<u>Béarla</u> <u>ag plé na Gaeilge</u>]].
Tá '''147''' [[Irisí agus Nuachtáin Gaeilge#Cíona Lín / Blaganna|Cíona Lín / Blaganna]] sa liosta thíos.
=== I nGaeilge Amháin ===
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ I nGaeilge Amháin
! scope="col" | Teideal
! scope="col" | Nuachtán / Iris
! scope="col" | Blianta
! scope="col" | Buneolas
! scope="col" style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope="col" style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''Ach'''
|Iris
|?<1962>?
|Iris Chuallacht Cholm Cille i gColáiste Mhá Nuad
|
|
|-
|'''Acta Medica Gadelica'''
|Sraith
|1983-1985
|Iris Acadamh na Lianna
|''Liam Ó Sé''
|''is é bhunaigh é''
|-
|'''Agus'''
|Iris Míosúil
|1961-98
|Corcaigh
|''Diarmuid Ó Murchú ansin Diarmuid Ó Súileabháin''
''don tríú bhliain deiridh nuair a baineadh an deontas daofa.''
|
|-
|'''Aiséirigh / Aiséirí'''
|Bliainiris
|1942-50?-75
|Bliainiris Chraobh na hAiséirí CnaG. Clóite ag Nuachtáin teo.
|''Gearóid Ó Cuinneagáin''
|''Déanadh míosgán Béarla as nuair a scoilt an chraobh is nuair a bhunaigh Gearóid an páirtí polaitiúl Ailtirí na h-Aiséirigh.''
|-
|'''Amárach (guth na Gaeltachta)'''
|Nuachtán
|1953-83
|Muintir na Gaeltachta / Comharchumann Chois Fharraige.Indreabhan,
|
|
|-
|'''Aimsir Óg'''
|Iris
|1999-'00>
|Scéalta Aistí Dánta, Cúrsaí reatha, Critic, Béaloideas, Teanga
|''Micheál Ó Cearúil''
|''trí h-eagrán (ceithre leabhar, eagrán a 3 in dhá chuid);''
"Den bhranar céanna" le h''[[Oghma (iris)|Oghma]]''.<ref name=":6">{{Luaigh foilseachán|author=[[Alan Titley]]|date=15 Iúil 2026|url=https://www.irishtimes.com/gaeilge/sceal/2026/07/14/seoda-na-n-irisi-liteartha/|title=Seoda na n-irisí liteartha|journal=[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]|pages=lch 6}}</ref>
|-
|'''Aisling'''
|Iris
|1973-75>?
|Iris ócáidiúl Dhún Chaoin cló Dhún Chaoin 10p mí na Nollag tháinig an chéad eagrán de Aisling – Pobal 24 Beal. 1974
|''Mícheál Ó Dubhshláine/ Aogán Ó Muircheartaigh''
|''dírithe ar phobal Dhún Chaoin is mó a bheidh sé de réir cosúlachta. Fíor iris logánta í idir dréachtú, bhéarsaí agus nuacht an pharóiste fiachla ann fosta – Pobal 24 Bealtaine 1974''
|-
|'''An Aimsr Óg -'''
|sraith
|2002-'06
|Páipéar Ócáideach ag plé an teanga
|''Micheál Ó Cearúil''
|''7 n-eagrán''
|-
|'''An Aimsir Óg'''
|sraith
|2002-'04
|Paimfléid ar chás na Gaeilge i mórán rémsí
|''Micheál Ó Cearúil''
|''5 eagrán''
|-
|'''Anam Bheo'''
|Nuachtán
|2008 >?
|Nuachtán mhíosúi de chuid na Bruiséile
|
|cruthaithe ag Pobal Gaeilge na Bruiséile
|-
|'''An Bárd'''
|Iris
|?<1917>?
|Arna chur amach do mhuintir na Láimhe Deirge Béal Feirsde
|
|Uimh. 176 = 1917
|-
|'''An Barr Buadh'''
|Iriseán
|1912 (3 mhí)
|Seactanán Polaitiúl a bunaigh Pádraic Mac Piarais –
|''Pádraic Mac Piarais''
|Lean ó Mhárta go Bealtaine 11 eagrán
|-
|'''An Bhearna Bhaoghail'''
|Nuachtán
|1912>?
|idir láimhe ag Comhluadar Airt Uí Ghríofa 6 Sr. Fhearcair
CA Shinn Féin
|
|
|-
|'''An Birín Beo'''
|sraith
|1824- 1925
|Gaeltacht Músgraidhe Corcaigh
|
|
|-
|'''An Branar'''
|Iriseán
|1919 - 1925
|Ó 1919-1920 Eisíodh as plás Ely (seoladh Chraobh na
gCúig gCúigí CnG) Muintir an Bhranair, BÁC a d'eisigh é i 1925 as 122 faiche stiabhna (school of Irish Learning – Osbern Bergin)
|
|
|-
|'''An Bréagán'''
|Iriseán
|1912 – 1918
|Páipéir tosnuightheoirí Chraoibhe na gCúig Cúigí de CnG
|
|6 orlach x 4orlach – Do lucht foghlamtha ranganna G na craoibhe. Lámhscríofa sa chló Gaelach'
|-
|'''An Bhrídeog'''
|Iriseán
|1929 -32
|eipic
|''Louise Gavin-Duffy ??''
|Leanann mar 'Fé Bhrat Bríghde'
|-
|'''An Briathar Saor'''
|sraith
|1994-96
|Chuile cheathrú? Wales Comhluadar Chaerdydd
|''Patrick Egan''
|
|-
|'''An Camán'''
|sraith
|1898-38>?
|Míosachána r aibh CnaG CLG páirteach ann. Cómh-Choiste na g-Cumann nGaedhealach BÁC
|''Donnchadh Ó Brian / Pádraig Ó Caoimh''
|
|-
|'''An Caomhnóir'''
|Iris
|1989-'13>?
|Nuachtlitir Fondúireacht an Bhlascaoid
|
|
|-
|'''An Chearnóg'''
|Iris
|1923 -25
|Iris Chonnachtach a bhí ar thaobh na bPoblachtach
|''Athair Micheál Mac an Mhílidh an bhainisteoir''
|clóite ag [[The Connaught Telegraph|''Connaught Telegraph'']]
|-
|'''An Chléir'''
|
|1937>?
|Tuarascbháil Chumann na Sagart nGaedhealach
|
|
|-
|'''An Chóisir Cheoil'''
|leabhrán
|?<1952-60>?
|120 amhrán i 12 leabhrán amhráin
|''Seán Ó Tuama''
|
|-
|'''An Chraobh-Ruadh'''
|sraith
|1913 -?
|CnG Bhéal feriste / Árd-sgoil Ultach
|
|irisleabhar Chonnartha na Gaedhilge ghá chur amach ag
muinntir na h-Ard-Sgoile Ultaighe, Béal Feirsde
|-
|'''An Claisceadal'''
|sraith
|1930-40
|Leabhrán le amhráin i nGaeilge
|''Colm Ó Lochlainn''
|
|-
|'''An Codú'''
|Iris ar líne
|2006 -2021>
|Smaointe Fánacha as Chonamara
|''Eoin Ó Riain''
|
|-
|'''An Coileach Grinn'''
|Greanán
|1952>?
|Greannán Gaeilge micléinn UCD
|Micheál Ó Cíosóig agus [[Mícheál Ó Bréartúin|Micheál Ó Bréartúin]]
|''ainmnithe i ndiaidh proinnteach 'The Green Rooster'''
|-
|'''An Crann'''
|Sraith
|1908-24>?
|Coiste Feis Thír Chonaill.
|
|Foilsithe leis An Stoc (1917-1920, 1923-1931) Cf. R. de Hae, Clár-Litridheacht na Nua-Ghaedhilge.
|-
|'''[[An Cúléisteoir]]'''
|Irislín
|2004 – 2009
|Irislín Chonamara
|''http://anghaeltacht.net/ce/cartlann/0101.html''
|Foilsithe ag Foilsitheoirí Read-out i mbaile na hAbhann ag
|-
|'''An Déiseach'''
|Sraith bliantuil
|1963>?
|CLG PhortLáirge
|
|
|-
|'''An Domhain'''
|Nuachtán
|1991
|Aon eagrán amháin (meastar)
|
|Amhail is gur nuachtán triallach a bhí ann mar go raibh litreacha ón bpoball sa chéad eagrán agus freagra crossfhocal an eagrán roimhe san eagrán sin freisin.
|-
|'''An Dréimire'''
|Sraith mhíosúil
|1987 -1996
|Do lucht Ardteiste. Leantar mar 'Dréimire' i 1997
|''Áine Ó Cuireáin''
|Clóite ag Anois Teo. Go '97 ansin ~Gael-Linn.
''Ní fios ar clóadh idir 2001-08''
|-
|'''An Duibhneach'''
|Iris
|?<1974>?
|Iris Ráithiúl Coisde Cearta `Sibhialta'/náisiúnta Chroca Dhuibhne 5p
|''Breandán Mac Gearailt''
|Tar éis do Breandán Mac Gearailt éirigh as bheith ina eagarthóir ar Misneach bhunaigh sé seo.
|-
|'''[[Aneas]]'''
|Iris
|2020 >-'25>
|Belles Lettres as Gaeilge. Filíocht, Gearrscéalta, Critic liteartha
|[[Simon Ó Faoláin]]
|(Southward Editions €10 Corcaigh (ionad Litríochta an deisceart), d’fhás seo as an forlíonad Gaeilge dar teideal
https://munsterlit.ie/aneas/
|-
|'''An Fiolar'''
|Iris
|1930>?
|Irisleabhar Scoile na Mainistreach (conc na mainstreach i dTuaisceart Éile)
|
|
|-
|'''An Fíor Éirionnach'''
|Iris
|1862>?
|
|''Richard D'alton is a scríobh''
|A scarce Tipperary journal” -Journal of the Waterford and South-East of Ireland Archaeological Society, Vol. XIII, pp. 107-111, 1910
|-
|'''[[An Gael (iris as Meiriceá)|An Gael]]'''
|Iris
|2009-'26>
|Cumann Carad na Gaeilge a chuireann amach é.
|
|An cumann céanna a chuir An Gaodhal amach in 1881
[https://www.magcloud.com/browse/Magazine/13595 Ar líne]
|-
|[https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=759 '''An Gael Óg''']
|Irish
|?<1965-1972>?
|
|[https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=759 Aigistín Segius Ó Maoil Eoin] a scríobh mórán des na scéalta Seán Slattery a mhaisigh.
|Ní heol ó na foinsí an fiontar úr a bhí ann seo nó leanúint den tsean iiris An Gadhael Óg a bhí ann seo.
|-
|'''An Gael Óg'''
|Nuachtlitir
|2011-13>
|[[Na Gaeil Óga]] CLG a chuir amach
|
|
|-
|'''An Gael – An Dord Féinne'''
|
|?<1929 >?
|[ Iml 7 Uimh.5 1929 ]
|
|deirtear go raibh an tArdeaspag ina chathaoirleach ar choiste a bhí ag bailiú airgid chun foclóir Gaeilge, a rinne Michael O’Keeffe as Sráid na Cathrach, a fhoilsiú.
|-
|'''An Gaedheal'''
|iriseán
|1916>?
|The Gael : a weekly journal of stories, sketches, news notes, songs, etc
|
|
|-
|'''An Gaedheal Óg'''
|Iris
|?<1937-1945
|Iris do dhaltaí bunscoile. Bráiṫre Críostaṁla na h-Éireann a bhí istigh san iris 'Our Boys'
|
|Tháinig Tír na n-Óg sna sála air. De thúisce achannaí ó T. Deirg go Seán McEntee Aire. Airgeadais a foilsíodh an GÓ
|-
|'''An Gaeilgeoir'''
|nuachtlitir
|
|Bráithre Críostaí na hÉireann BÁC
|
|
|-
|'''[[An Gairdín (irisín)|An Gairdín]]'''
|Iriseán
|2024
|Iris bhliantúil don bpobal [[AerachAiteachGaelach]]
|Stiofán Ó Briain
|'AerachAiteachGaelach – Irisín a hAon'. Chuir an dream chéanna, fé stiúr Conaill Ó Duibhir , a d'eisigh Aerach-Cueir[https://www.aerachaiteachgaelach.net/foilseachain aerachaiteachgaelach.net/foilseachain]
[https://www.siopaleabhar.com/tairgi/an-gairdin-aerachaiteachgaelach-irisin-a-haon/ siopaleabhar.com/tairgi/an-gairdin-aerachaiteachgaelach-irisin-a-haon]
|-
|'''An Geata /An Geatín'''
|Sraith / irislín
|1993 -2021>
|Nuachtlitir Ghaelacht na Mí
|
|Tugadh An Geatín air nuair a foilsíodh ar an idirlín amháin é
|-
|'''An Ghaoth Aneas'''
|forlíonadh
|2011>2016
|forlíonadh Gaeilge den iris Southword a d’eisigh Ionad Litríocht an deiscirt.
|''Ailbhe Ní Ghearbhuigh ‘11-’14 + Colm Breathnach ‘15-’16''
|12 eagrán a thosaigh le heagrán a 20 de Southword, Mhaoinigh Foras naGaeilge é. Tháinig Aneas ina dhiadh i 2020
|-
|'''An Giolla'''
|irisleabhar
|1951>?
|Iris oifigiúil Giollaí na Saoirse
|
|
|-
|'''An Giorrfhiadh'''
|Iris
|1922>?
|Iris Ghaeilge Phríosúin an Churraigh
|''Proinsias Ó Riain''
|
|-
|'''An Glaodh'''
|Iris
|?<1945>?
|An taon páipéar scoile sa tír scríofa i nGaeilge
|
|
|-
|'''An Glór'''
|Iris
|?<1940-47>?
|Iris CnG Áth Cliath, Gach ré Shatharn
|''Anraoi Ó Liatháin -''
|[ar fáil i leabharlann Gilbert Sr. An Phiarsaigh] Thánig 'Feasta' ina dhiadh.
|-
|'''An Grianán (CnG)'''
|Páipéar
|
|Páipéar Cinn Bhliadhna do Ghaedhealaibh Chorcaighe : ar n-a chur amach ag Craoibh Naoimh Fionn-Bharra.
|
|
|-
|'''[[An Guth]]'''
|Iris i bhfoirm leabhar
|2003 – 2012
|Duanaire Gaeilge- Gaidhlig - Iris filíochta is próis – bliantiúl-ish
|[[Rody Gorman|''Roddy Gorman'']]
|Foilsithe ag Coiscéim, 7 gcinn ar fad.
''“leanbh caithiseach Rody Gorman, a chuir filí Éireann agus Alban ag cabaireacht'' le chéile.” - ''Alan Titley''
|-
|'''An Iodh Morainn'''
|sraith
|1940-46>?
|Bliain Iris Cumann Gaelach Choláiste na hOllsgoile Áth Cliath
|''Dónall Ó Móráin ⁊ Roibeárd Mac Góráin''
|Cló G.
|-
|'''An Iris'''
|Iris
|1945-46
|An Gúm – iris faoi scáth 'The Bell'
|''Séamus Ó Néill''
|
|-
|'''An Lámh Dhearg'''
|Iris
|1971-74?
|Coiste Troda Gaedhealtacht Dhún na nGall
|''Seán Ua Cearnaigh (a bhí ina Chumannach)''
|Deich n-eagrán ar fad.
''Tá an stailc scoile i gcoinne chléir'' Bhaile Na Finne..... Meabhraíonn An Lámh Dhearg, uimh a 5, dúinn conas mar atá. - Pobal 6 DF 1978
|-
|'''An Lasair'''
|Iris
|1919
|''níor foilsíodh riamh é (de thúisce gur líon An Branar an bhearna)''
|
|Thug Seán Tóibín (athair Tomás agus Néill corcaigh) iarracht ar iris nua An Lasair a bhunú i 1919 chun an bhearna a d’fhág bás Irisleabhar na Gaedhilge a líonadh
|-
|'''An Leabharlann'''
|Iris
|1932>1938
|Journal for the Library association of Ireland
|
|
|-
|'''An Léitheoir'''
|sraith
|1955-1992>?
|Bulletín na gciorcal Léitheoirí
|
|Nuacht Phortláirge a chuir i gcló
|-
|'''An Leughthóir Gaedhealach'''
|Iris
|1897>?
|Iris Chraobh na Laoi. CnaG
|''Osborne Bergin''
|
|-
|'''[[An Linn Bhuí]]'''
|sraith
|1997-'18>/
|Iris Ghaeltacht na nDéise (bliantúil)
|''Leabhair na Linne / Pádraig Ó Meacháinn (UCC?) Aoibhnn Nic Dhonnachadha''
|
|-
|'''An Litríocht'''
|Iris Míosúil
|1953>?
|
|''Seán Ó Cuill''
|Cuireadh roinnt eagrán amach.
Deartháir leis an eagarthóir é an manach Capaisíneach Pádraigh Ó Cuill.
|-
|'''An Lóchrann'''
|sraith
|1907-1931>?
|Páipéar Gaedhilge in Aghaidh Gacha Míosa / Páipéar dátheangach míosamhail le h-aighaidh Gaedheal????
|''Pádraig Ó Siocfhradha 1907-13, Cormac Ó Cadhligh 1930-31''
|Pápeur le Gaedhilg in aghaidh an mhíosa (Ciarraí).
“''d’fhéach Pádraig Ó Siochfhradha chuige gur Ghaeilge amháin a bheadh i gcló inti”''
|-
|'''An Lóchrann'''
|Iris/leabharán
|1969/1970
|Iris chomhairle Fhianna Fáil in Áth Cliath, Lár-Thuadh
|
|Uimh 2-3, Meitheamh 1969, June 18,1969
|-
|'''An Lúibín'''
|nuachtlitir
|2004-2021>
|Nuachtlitir Chuman Gaeilge na hAstráile
|''Colin Ryan (aois 80)''
|Gach Coisís
|-
|'''An Muimhneach Óg'''
|Iris
|1903-05
|Irisleabhar Míosumhail chun Cabrughadh leis an Dream atá d'Iaraidh Éire Dhéanamh Gaedhealach
|
|páipéar míosúil a chuirfeadh an Cork Sun amach
|-
|'''An Músgraigheach'''
|Iris
|1943-45
|Bulletín ráithiúl do mhuintir Mhúscraí a d'fhoilsigh Cáirde Mhúsgraigheí
|
|
|-
|'''An Múscraíoch'''
|Iris
|1991>?
|Corcaigh
|
|
|-
|'''An Nasc'''
|Irisleabhar
|1958>?
|Journal of the Irish in German Society Vol.1 no.1
|
|
|-
|'''[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]'''
|Nuachtán
|2024>
|Nuachtán neamhspleách
|[[Caoimhín Ó Cadhla]]
|Nuachtán seachtainiúil neamhspleách á fhoilsiú in [[Ráth Chairn]] ag [[Gaelmheáin Teoranta]]<ref name=":0" /><ref name=":1" />
|-
|'''An Phoblacht'''
|Nuachtán
|2012
|Eagrán speisialta do Ard Fheis Sinn Féin 2012 - iomlán i nGaeilge
|
|
|-
|'''An Réalt'''
|Iris
|?<1920 -25>?
|Iris an chumainn ghaeiligh Ollscoil ÁC
|
|
|-
|'''An Réiltín'''
|Iris
|1947>1969>?
|Feasachán oifigiúl Ógra Éireann (cumann gaelach daltaí i scoileanna Na Bráithre Críostaí)
|''T.N. > Ó Briain, Liam Ó Caithnia''
|Débhliantiúl (ráithiúl amantaí) filíocht, altanna.
''Im 15 Eag 1 1969 (1961=imleabhair 14)???''
|-
|'''[[Léann Teanga: An Reiviú|An Reiviú]]'''
|Iris bhliantiúl
|2013-'14>
|Iris léann teanga. [[Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge]]
|
|
|-
|'''An Reult'''
|sraith
|1920-25
|Irisleabhair na hOllscoile BÁC
|
|''Arna chuir amach do lucht an Chumainn Ghaedhealaigh i gColáiste ma h-Ollscoile i mBÁC''
|-
|'''An Ridire Duibhneach'''
|Nuachtán
|1982
|Foilsithe ag Cearta Sibhialta na Gaeltachta Corca Dhuibhne
|Fergus Ó Flahtarta, Breandán Mac Gearailt
|
|-
|'''An Ridireacht Liteartha (1)'''
|
|1917
|Bunaithe ag Pádraig Ó Conaire d'fhonn cabhrú le scríbhneoireacht Ghaeilge
|''Pádraig Ó Conaire''
|
|-
|'''An Róimh'''
|Iris bhliantiúl
|1923-25 ??1932>?
|Irisleabhar Gaedheal ag cur síos ar imeachtaí na bliana sa Róimh.
|''Eric Mac Fhinn''
|
|-
|'''An Saol Gaelach'''
|sraith
|1950-1965
|Comhdháil na Gaeilge, 44 Sráid Chill Dara
|
|
|-
|'''An Sagart'''
|Iris
|1958--2015.
|Iris Cumann na Sagart – Coláiste Phádraig / foilsithe ag An Sagart. Ailt ar spioradáltacht, diagacht, liotúirge, éacuiméachas, ar Ghaeilge ⁊rl
|''An tAth. Colmán Ó hUalacháin ⁊ [[Tomás Ó Fiaich]] 1958 -1963''
''[[Pádraig Ó Fiannachta]] ó 1964 - 1973 / 1978 -1988 go 2015?''
An tAth. Cathal Ó hÁinle 1974-1977
|
|-
|'''An Scríobhnóir Óg'''
|Iris/leabhar?
|2013>?
|Cnuasach gearrscéalta scríofa ag micléinn Coláiste na Tríonóide
|
|
|-
|'''Anseo is Ansiúd'''
|Nuachtlitir
|2016-2019>?
|Pobal ar a'n iúil, Ceantar an Omaigh. 16 leathanach
|Pádraig Mac Congáil
|Feasachán imeachtaí Ghaeilge an Ómaigh agus Fhearmanach https://issuu.com/pobalaraniul/docs/nuachtlitir_eagran_5_me_n_f_mhair_2019
|-
|'''An Sgéal Nua'''
|
|1920->?
|foilsicheán Náisiúnta Trá Lí - Uimh 1 1920
|
|
|-
|'''An Sguab'''
|Iris ráithiúl
|1922-32>?
|cur síos ar chúrsaí na hÉireann, léirmheasanna, litreacha, comórtaisí ⁊rl
|''Eamonn Mac Giolla Iasachta Pádraig Ó Cadhla a bhunaigh''
|nasc leis An Lóchrann
|-
|'''An Síol'''
|Iris meánscoile
|1952?
|Iris Choláiste an Mhuireadaigh, Béal An Átha, Maigh Eo
|''Peadar Bairéad (94)''
|Aon iris amháin a clóadh, Meánscoil B a bhí i gceist
|-
|'''An Síol'''
|sraith
|?<1942-69>?
|Blian-Iris An Chuallacht Gaelaí, Ollscoil Chorcaí
|
|
|-
|'''An Síoladóir'''
|iriseán
|1920-22
|Irisleabhar Cumann na Sagart nGaedhealach
|
|Muintir Mhic an Giolla BÁC a d'Foilsigh
|-
|'''An Síoladóir Nua'''
|iris ar líne
|Earrach 2016
|Aistí stairiúla ar chúrsaí eaglasta Ghaeiligh. Stair An Sagairt leis.
|''an tAth. Martin Mcnamara.''
|Ní raibh ann ach an taon eagrán amháin, óir gur éag an eagarthóir.
|-
|'''An Sléibhteánach'''
|sraith
|1912-38>?
|Irisleabhar Choláiste Chnuic Mhellerí
|''An tAb Mauris (Muiris Ó Faoláin) a bhunaigh''
|Iris na Mainistreach i gCeapach Choinn
|-
|'''An Staighre'''
|sraith
|1994-1997
|Míosagán. Foilsithe ag Anois, gaolta le Céim
|
|míosúil
|-
|'''[[An Stoc]]'''
|Irisleabhar
|1917-1932
|Míosagán. Colaiste na hOllscoile Gaillimh
|''Tomás Ó Máile''
|Bhunaigh Pádraig Ó Conaire Pádraig Ó Máille agus a dheartháir Tomás Ó Máille an iris. Clódh an chás cheann i Mí na Nollag 1917.
|-
|'''An Stoc'''
|
|1990 -??
|Arna Fhoilsiú ag Dáil Uí Chadhain
|
|
|-
|'''[http://maidineacha-caife.weebly.com/an-taobh-oacute-thuaidh.html An Taobh Ó Thuaidh]'''
|Iriseán
|2014-2019>
|'Ar fud chathair Átha Cliath' Iris mhíosúil Árna fhoilsiú ag Triúrach na Cathrach (BÁC)
|''Pádraig Mac Éil''
|Á scríobh ag agus dos na 43 maidineacha Caifé a bhí á eagrú ag Seán Ó Coileáin ag eagru nó ag tacu leo roimh ré covid.
Chathair Bhleá Cliath. Clóite in A4 den chéad uair d’eagrán Eanáir Feabhra 2019?, A5 a bhí ann roimh ré.
|-
|'''[[An Teachdaire Gaelach]]'''
|iriseán míosúil
|1829>?
|Iris i nGaeilge na hAlban
|''An Doctúir Urramach Tomás Mac Leoid''
|
|-
|'''An Teachdaire Ghaelach'''
|foilseachán
|185?
|Nior foilsíodh riamh é – Béalfeiriste
|Roibeád Mac Adháimh
|Bhí sé beartaithe ag R Ma Adh. Ach is dócha go raibh in iomad oibre in ullmhú an fhoclóra le Aodh Mac Domhnaill.
|-
|'''An Teaghlach'''
|Iris
|1965 -1970
|Iris Cumann na dTeaghlaigh Ghaelacha, míosúil
|''Fionntán Mac Aodh Bhuí''
|Bunaithe i mBÁC ag an eagraitheoir, is a chlann ag
freastal ar Scoil Lorcáin. Leanadh dá gcló i gCorcaigh in Áras an gCraoibhín ar feadh 3 bhliain. Cuireadh roinnt eagráin i gcló i mBéal Feriste sa tsean-chló Níor lean ach ar feadh roinnt blianta, iarradh ar na coistí éagsúla na h-irisí ascríobh agus a chló iad féin. Rinneadh ceann i mBéal Feriste.
|-
|'''An t-Eaglaiseach Gaelach'''
|sraith
|1919-28 & 90-92
|Iris Gaeilge Eaglais na hÉireann (The Gaelic Churchman)
|
|Cumann Gaelach na h-Eaglaise, Deilgnis BÁC
|-
|'''An t-Eagrán'''
|sraith
|?<-2014>
|Páipéir Gaeilge anChloáiste DIT san @edition. Scríobh do fhocail, inis do scéal
|
|https://twitter.com/eagrandit
|-
|'''An Teanga Mharthanach'''
|sraith
|1989-1994
|
|
|Clóite sna Stáit Aontaithe
|-
|'''An t-Éireannach'''
|Iris
|1910 -13>?
|Iris an Chonartha in London
|''Pádraig Sáirseál Ó hÉigarrtaigh''
|
|-
|'''[[An tÉireannach (iris)|An t-Éireannach]]'''
|Nuachtán
|1934-37
|'Guth na nGaedheal' - Páipéar seachtaineamhail
|''Seán Beaumont''
|''Nuachtán Sóisialach Gaeltachta.''
Leabhar scríofa ag [https://www.jstor.org/stable/23197288?seq=1 Eamon Ó Cíosáin] ina dtaobh.
Seán Beaumont a mhaíomh i 1937: ‘… we have what no other
Irish paper ever had, a circulation in the Gaeltacht’.
http://ga.sciencegraph.net/wiki//An_tÉireannach_(iris)
|-
|'''An t-Éireannach'''
|Neamhrialtán
|1985-1989
|Foilsithe i bPáras
|
|
|-
|'''An tEolaí'''
|Nuachtlitir
|1991 -2004
|Iris Eolaíochta don meánscoileanna
|
|Clóite go ráithiúl ag An Gúm
|-
|'''An t-Iniúchóir'''
|Iris
|?<1924
|Iris clóite i Meiriceá
|''Pádraig Feirtéar''
|
|-
|'''An t-irisleabhar'''
|sraith
|<?1930-41>?
|Ollsgoil na Gaillimh
|
|
|-
|'''*[[An Timire]] -'''
'''''[Timire an Chroí Naofa (Íosa) / Timthire Chroidhe Naomhtha Íosa]'''''
|Iris ráithiúl
|1911-2021>
|Foilseacháin Ábhar Spioradálta na hÍosánaigh (Leabhrán An Chuallachta Chráibhthigh á ngoirthear an Apstalacht Urnaightheach)
|''An tAthair Frainc Mac Brádaigh''
|An iris leanúnach is sine sa Ghaeilge ⁊ in Éireann.
''Thosaigh mar Timthire an Chroidhe Naomhta Íosa''
|-
|'''An Tír'''
|Iris
|1928-34
|Míosachán Gaedhilge
|
|Cló Lucht Laighean
|-
|'''An Tobar'''
|Iris
|?<2003>?
|Iris choláiste An Phiarsaigh, Corcaigh
|
|lean mar flúirse
|-
|'''An Tobar'''
|Iris
|<?2006>?
|Tréimhseachán de chuid Institiúid Oideachais Marino
|
|
|-
|'''An t-Óglach'''
|Tréimhsecháin
|1918 -1923
|Óglaigh na hÉieann Old Dublin Brigade,, The Irish Army Quarterly
|''Maorghinearál [[Piaras Béaslaí|Piaras Beaslaí]]''
|Clóite i 6 [[Sráid Fhearchair]] áit a raibh Oifigí Shin Féin sul má bhí oifigí Chonradh a Gaeilge ann.
|-
|'''An t-Oibrí'''
|Sraith
|
|Ardchumann Oibrithe agus IL tSaothar na h-Éireann
|
|
|-
|'''An tOireachtas (tír agus teanga)'''
|sraith
|???
|Foilsithe i mBÁC
|
|
|-
|'''An Treallán'''
|Iris
|1952
|Roinn Oideachas (aon eagrán amháin a bhí ann cháin An Cadhnach é i Comhar)
|
|Ní cuireadh amach ach an t-aon Eagrán Amháin
|-
|'''An Trodaí'''
|Iris (teanga?)
|1982>?
|Iris (lámh scríofa) Gaoltachta chimí Phoblachtacha Phort Laoise
|''[[Dessie Ellis]], Eamonn Ó Nualláin''
|
|-
|'''[[An tUltach]]'''
|Iris mhíosúil
|1924-'17>
|Comhaltas Uladh de chuid Conradh na Gaeilge
|
|
|-
|'''An Tuairisceán'''
|Nuachtlitir
|<1970-1971->?
|Scaipiúchán Inmheánach Amháin (Meitheamh 1970 'Nuachtlitir atá ag an gConradh' – Pobal 8 Eanáir 1971
|
|
|-
|'''An Tuairisceoir'''
|Cín Lae Lín
|2013-'21>
|Nuachtán Ghréasán a chlúdaíonn réimse leathan de Nuacht.
|''Ciarán Dúnbar''
|https://antuairisceoir.wordpress.com
|-
|'''Anam Beo'''
|Nuachtán
|2008>?
|Nuachtán do Phobal Gaeilge na Bruiséile
|
|
|-
|'''[[Anois]]'''
|Nuachtán
|1984-96
|Curtha aamach ag Gael-Linn
|
|Tháinig seo in áit Inniu is cuireadh Foinse ina h-áit siúd
|-
|'''Ar Aghaidh'''
|Nuachtán/iris
|1931-70>?
|'Míosacán' Páipéar le Gaedhealachas, Litridheacht, Éargna agus Géileagar
|''Eric Mac fhinn''
|Scríobhadh é sa sean chló i gcónaí
|-
|'''Ár nGuth Féin'''
|Iris
|?<1975>?
|Iriseáin cimí poblachtánach H-Block
|
|
|-
|'''[[Ardán (iris)|Ardán]]'''
|Iris
|1963>?
|Iris na [[An Chomhairle Náisiúnta Drámaíochta|Comhairle Náisiúnta Drámaíochta]] (1960idí)
|''[[Eoghan Ó Tuairisc]]'' (céad eagarthóir)
|"chun nuacht na drámaíochta, eolas na drámaíochta, agus ealaín na drámaíochta a scaipeadh go forleathan ar na daoine atá ag plé le drámaí a scríobh, a chleachtadh, agus a léiriú ó cheann ceann na tíre."<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Eoghan Ó Tuairisc]]|date=Fómhair 1963|title=C.N.D.|journal=[[Ardán (iris)|Ardán]]|pages=lgh 1–2}}</ref>
|-
|'''Banba'''
|Irisleabhar
|1901 – 1906
|Clóite ag Muinntir Ḃrúin agus Nualláin
|
|
|-
|'''Banbha'''
|Irisín
|2025 –
|Ellen Corbett a d'fhoilsigh, mar chuid den aonach bliantúil zín i m[[Béal Feirste]] ar an 8 Meitheamh 2025.
|
|
|-
|'''[[Beo!]]'''
|Irislín
|2001 - '14
|irislín de chuid Oideas Ghael - Gleann Cholm cille
|''Seosamh Mac Muirí''
|
|-
|'''Bheul'''
|Iris
|?<2018>
|[Iml 20 eag 2 Meith '18 Ionad na Gaeilge Labhartha UCC
|''Nuala de Búrca''
|
|-
|'''Biseach'''
|sraith
|1966 – 2023>
|Cumann Forbartha Chois Fharraige
|''Seosamh Ó Braonáin ('18)''
|Cartlann [https://web.archive.org/web/20230329222005/https://www.cartlann.ie/biseach Biseach] , Seoladh [https://www.coisfharraige.ie/cumann-forbartha/nuacht-chois-fharraige/cartlann-nuachta-1-samhain-2023/ Biseach 23]
|-
|'''Blaiseadh'''
|Bliainiris
|2004 - '06
|Bliainiris de chuid An Béal Binn Brí Chulainn [Trí h-eagrán]
|''Nuala Nic Con Iomaire''
|
|-
|'''Blas'''
|Iris Raidió
|?<2015>
|Irish Raidió mar Phodchraoladh ó BBC Uladh
|
|
|-
|'''Bliainiris'''
|Iris+ Irislín
|1999 – '16?
|Foilsithe ag Carbad, Ráth Cairn uimhi 11. Carabad a chló ansin Leabhar Breac.
|''[[Ruairí Ó hUigín]] agus [[Liam Mac Cóil]]''
|Bunaithe 2000? Bhíodh "scoláireacht agus cruthaitheacht ann", "idé-eolaíocht agus idéalachas, scéalaíocht, cuimhní cinn, filíocht agus critic", ceol agus amharclannaíocht. Deir [[Alan Titley|Titley]] "gurbh iad an t-ardán b'uileghabhálaí agus ba chuimsithí don uile shaghas scríbhneoireachta Gaeilge lenár linn."<ref name=":6" />
|-
|'''Bliainiris na Scéime (trinity)'''
|Iris
|
|
|
|
|-
|'''[[Bolg an tSoláthair (Cumann na nÉireannach Aontaithe, 1795)|Bolg an tSolair]]'''
|Iris
|1837
|Curtha amach ag The Home Mission
|
|Aithris ar ainm an chéad iris le Gaeilge a tháinig amach i 1795
|-
|'''[[Breac (iris)|Breac]]'''
|Iris
|2021-2023>
|Iris Chuallacht Ollscoil Chorcaí
|''Caitríona Ní Chonaill'' (2022)
|[https://www.independent.ie/regionals/cork/news/gaeltacht-mhuscrai-student-caitriona-ni-chonaill-gets-onoir-na-gaeilge-in-ucc/41614199.html alt] ar eargarthóir san Indo.
|-
|'''Breacadh'''
|Iris
|2003 – '13>?
|Príomhiris Náisiúnta Na Gaeilge, trí n-uaire sa bhliain i
Ngaeilge Nádúrtha na Gaeltachtaí
|''Bunaithe ag na Coistí Gairmoideachais''
|
|-
|'''Cad é an Scéal?'''
|Irisleabhar
|2020
|25 scéal faoi éirinn agus an Eorap
|Gerry Kiely - Ceann Ionadaíochta an Choimisiúin Eorpaigh in Éirinn
|Iris de chuid an Choimisiúin Eorpach
|-
|'''Cairde'''
|Míosachán
|1979 -1982 >?
|(iml 4 uimh 11 1982) “Míosacán Cairde Gaelinn”
|
|
|-
|'''Ceiliúradh an Bhlaoscaoid (Iris na hOidhreachta)'''
|Sraith
|1989 – '14>
|Ábhar léachtaí ar reimsi éagsúla de shaol an bhlascaoid
|''Micheál De Mórdha''
|15 cinn. 1 Is 2 Foilsithe ag An Sagairt, Coiscéim ó uimh a 3
|-
|'''Céim'''
|Iris oideachais
|1996-2014
|Don ard teist,gnáth leibhéal agus an idirbhliain freisin,
Leantar mar 'dréimire', 'idirchéim' ⁊ 'staighre'
|''clóite ag Anois Teo.''
|ní h-eol ar foilsíodh idir 2001-2011
|-
|'''Ceol ár Sinsear'''
|Iris
|1906? 1924-25>
|Traditional Irish airs selected from Ceol ár Sinsear, Ár
gCeol Féinig, Sídh-cheol, songs of the Gael arranged By Annie W.Patterson
|''Ath. Padraig Breathnach a Chruinnigh''
|Clóite agMuintir Bhrúin agus Nualláin
|-
|'''CIC'''
|Iris
|?<1985>?
|Iris do Ghael Óga Bhéal Feriste
|Gearóid Ó Cairealláin
|
|-
|'''Cillín'''
Iris na Cheathrún Rua
|iris
|2013-2014
|Ábhar léitheoireachta a cgur ar fáil ón bpobal dn phobal ar a dhúchas féin
|''Máire Ní Chualáin, Máire Feirrtéar, Máire Ní Fhlaithartaigh, Breandán Feirrtéir''
|altanna ar stair áitiúil ar dhaoine áitiúla, ⁊rl
|-
|'''Cinnlínte.blogspot /@ceannlinte'''
|Iris ghréasán
|2014
|Ábhar nuachta ilghnéitheach
|
|An chéad Postáil in Eanáir 2014 is stadadh ag cur ábhar leis i 12 Márta 2014,
|-
|'''Claíomh Solais an Churraigh'''
|Iris Míosúil
|1996>?
|Eisithe ag cór na n-oifigeach san choláiste oiliúna sa gCurrach
|''Micheál Mac Gréil An chéad eag:''
|
|-
|'''CLO'''
|
|
|An club Leabhar BÁC
|
|
|-
|'''Cló: nuacht 35,'''
|sraith
|
|Journal of the Irish print union
|
|Lean seo i ndiaidh “Míosachán na gClódóirí”
|-
|'''Cogar'''
|Iris
|2010 - '11>?
|Iris stílbheatha agus comhrá comhaimseartha na hollscoile
|''Cathal mac Dháibhéid, Eoin Ó Murchadha''
|Iris Chumann Gaelach UCD
|-
|'''Cogar'''
|Iris idirlíon
|
|Iris mar sheirbhís do chraoltóirí raidió le Gaeilge,
|
|Gaelport.com CnnaG
|-
|'''Cois Deirge'''
|Iris
|1977 - 90
|
|
|Scríobh [[Seán Ó hÓgáin (sagart)|Seán Ó hÓgáin]] ann.
|-
|'''[[Comhar]]'''
|Iris
|1942 – 2021>
|Iris Míosúil
|
|
|-
|'''Comhar Óg'''
|Iris
|2013 – 2020>
|Iris liteartha agus ealaíne de shaothar déagóirí.
|
|
|-
|'''[[COMHARTaighde]]'''
|Iris
|2015 - 2020>
|Ríomhiris acadúil phiarmheasta bhliantúil
|
|
|-
|'''Comhphairtíocht ar son na Spriocanna'''
|Iris ar líne
|2021 - >?
|Iris eile do dhaltaí scoile ó Chúnam Éireann
|
|Clúdach céanna le 'Domhan Níos Fearr' ón roinn gnóthai Eachtracha https://www.ourworldirishaidawards.ie/wp-content/uploads/2020/10/Irish-Aid-2021-Pupils-supplement_IRISH_Online-version-2.pdf{{Dead link|date=Samhain 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''Comhscéala - nuachtlitir'''
|Iris mhíosúil
|1995>?
|CnnaG
|
|
|-
|'''Cothrom (na) Féinne'''
|Iris
|?<1940>?
|Iris de chuid Choláiste na h-Ollscoile BÁC
|''Dónall Ó Móráin / Aogán Brioscú''
|
|-
|'''Craic'''
|Iris
|?<2008 >?
|Irisleabhair Nua Na Cuallachta, i nDoire
|
|
|-
|'''Craobh Rua'''
|Iris
|>1913<
|Craobh Rua CnaG 1 eagrán amháin (dar le Aodán Mac Póiín)
|''Cú Uladh? Alt leis ann''
|
|-
|'''Cuaille'''
|Iris lín
|2020 - 2021>
|Iris nua Ghaeilge an CLG, feiliúnach do lucht meánscoile
|''Jamie Ó Tuama''
|Bunaithe ag oifigeach Gaeilge an CLG Jamie Ó Tuama le linn an chéad tréimhse dianghlasála 2020
|-
|'''Cuisle na nGael'''
|nuachtlitir
|
|Iris Choláiste Ollscoile BÁC
|
|
|-
|'''[[Cuisle (iris)|Cuisle]] -'''
'''''iris don nua aois'''''
|Iris
|1998 - 2000
|Foilseachán an Phobail, Casla. Bhí baint ag [[Pléaráca Chonamara|Pléarácha]] leis.
|''Uinsin Mac Dubhghaill''
|[[Donncha Ó hÉallaithe]] a bhunaigh
[http://homepage.tinet.ie/%7Ecuisle1/cuisle.htm Suíomh idirlín]
[https://cadhan.com/cuisle/ Cartlann ar líne]
|-
|'''Cumarsáid'''
|
|
|Iris bhliantúil scoil iriseoireachta i Ráth Maonis
|
|
|-
|'''Cumarsáid:'''
'''''Ceol Cois Móire'''''
|Iris
|
|Bunaithe ag Padraig Ó Fiannúsa mar chuid de
Cumann seanchais Cois Móire.
|
|
|-
|'''Cumasc'''
|Iris idirlíon
|1998
|An chéad Iris Ghaeilge ar an idirlíon
|''Cynthia Ní Mhurchú''
|Comhfhiontar de chuid RnG, Foinse agus telecom Interneta
|-
|'''CultúrLán'''
|Iris
|?<2015-2017>?
|Foilseacháin idir nuacht agus fógrai imeachta dé-mhíosúil
Chultúrlann Mhic Adaim - Ó Fiach
|''Conchubhair Ó Lioatháin''
|
|-
|'''Dáil Na Mumhan'''
|nuachtlitir
|?<2012 - 2014>?
|Imeachtaí i gCúige Mumhan - nuahtlitir CnG i gcúige Mumhan
|
|www.dailnamumhan.ie
|-
|'''Dearcadh'''
|Nnuachtán
|?<1954>?
|“Cuirtear an Náisiún Gaedhealach i n-ath-réim”
|
|
|-
|'''Deile'''
|Iris
|1995>?
|Iris mhuintir Chonamara i mBaile Átha Cliath
|
|
|-
|'''Deirdre'''
|Iris
|1954 – 86
|Iris na mBan
|''Gearóid Ó Cuinneagáin''
|
|-
|'''Dinnseanachas'''
|Iris
|1964 – 67>?
|Iris Chumainn Logainmneacha
|
|
|-
|'''Dóchas'''
|Iris
|1966
|foilsithe and an Cumainn Gaelach Coláiste Phádraig
|
|
|-
|'''*Domhan Níos Fearr'''
|Iris
|2019 - 2021>
|Iris do bhunscoileanna chun spriocanna Cúnamh Éireann a mhúineadh.
|
|Eisithe ag an Roinn Gnóthaí Eactracha https://developmenteducation.ie/app/uploads/2020/02/Irish-Aid-2020-Pupils-supplement-Irish_AW2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525130746/https://developmenteducation.ie/app/uploads/2020/02/Irish-Aid-2020-Pupils-supplement-Irish_AW2.pdf |date=2021-05-25 }}
|-
|'''*Dréimire'''
|Iris oideachais
|1997-2021>
|cleachtaí d'ardleibhéal na hardteiste i bhfoirm iris a clóitear 6 nuair sa bhliain
|
|Gael-Linn féach idirchéim ⁊ staighre
https://www.gael-linn.ie/en/teaching-learning/dréimire/113-0/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602212340/https://www.gael-linn.ie/en/teaching-learning/dr%C3%A9imire/113-0/ |date=2021-06-02 }}
|-
|'''Dúchas'''
|Iris
|?<1962 – 1966>?
|Iris Chumainn Ghaelaigh Choáiste Phádraig, Droim Chonrach
|
|Cóip ar fáil ó ABE Books
|-
|'''Duilleog'''
|Nuachtlitir
|2008 - '19
|Nuachtlitir Chomhair Chumainn forbartha Ghaoth Dhobhair, An chrannóg, Doire Beag
|
|http://www.bealoideasbeo.ie/Duilleog
|-
|'''Éarna'''
|Irisleabhar
|1922-25
|Irisleabhar fe chúram an Scoil Cheilteach i gcoláiste na hOllscoile i gCorgcaigh
|
|''“Aims to encourage the use of "Irish as a conversational medium for living interests and modern thoughts".--v. 1, no. 1, p. 42.''
'' Irisleabhar nua é seo, Déanfa sé a chion féin chin Oideachais na tíre a Ghaelú de chionn litridheacht is ealadhntacht do cheapadh san Ghaedhilg”'' - fógra san iris An Róimh.
|-
|'''Éigse na Tríonóide'''
|sraith
|
|Cumann Gaelach Coláiste na Trínóide
|
|
|-
|'''Éigse Nua-Ghaedhilge'''
|Sraith
|1933-34
|''Dhá thráctas ar fhillí na Gaeilge ó 16ú céad dtí lár 18ú céad''
|''Piaras Béaslaí''
|Eagrán a 1 16-17 céad Eagrán a 2 17-1850
|-
|'''Éire Glas go Buan'''
|Iris leabhar
|2020
|"12 scéal faoin Aontas Eorpach agus comhshaoil na hÉireann"
|Gerry Kiely, Ceann Ionadaíocht an Choimisiúin Eorpaigh in Éirinn
|Irish Choinisiúin na hEorapa
|-
|'''Éire Óg 2 theangach'''
|Iris
|
|bunaithe agus eagarthóir Gearóid Ó Murchu
|
|
|-
|'''Éire, Bliainiris Gael'''
|Iris bliantúil
|1940-84
|Rogha Saothair Gaedheal mBeo
|''Roibéard Ó Faracháin''
|CnnaG
|-
|'''Éire Sean agus Nua'''
|sraith
|?<1953/61>?
|Na Bráithre Críostaí
|
|
|-
|'''Eipic!'''
|Iris
|MF 2017 - 2022 >?
|€2.50 Irisleabhar Nua Gaeilge le hAghaidh Dhaltaí na hÉireann
|''Stephen Keane (primary planet)''
|foirm ordaithe [https://www.cogg.ie/eipic%2521-tairiscint-speicialta/ Eipic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922150201/https://www.cogg.ie/eipic%21-tairiscint-speicialta/ |date=2023-09-22 }} 10 gcinn li rith na scoilbhliana. Scríofa i mBéarla ar dtús ansin ofráileadh do COGG é agus mhaoinigh siad é agus Pádraig as COGG a cheartaíonn na haltanna. Aistriúchán a bhí i gceist ar dtus ach anois tá daoine ag scríobh altanna.
|-
|'''Eleathanach'''
|Irisín
|?<2009?-2020>
|Roinn Froebel don Bhun- agus Luath- Oideachas, Ollscoil
Mhá Nuad, OÉMN, i gcomhpháirt leis an Idirbhliain, Coláiste Alexandra, BÁC 6.
|''https://www.maynoothuniversity.ie/sites/default/files/assets/document//Eleathanach%20363.pdf''
|Aon leathanach de ghearrtóga 3 nó ceithre uair le
linn míonnna na bliana léinn.
|-
|'''Eureka'''
|Iris
|2004 -2016
|Forlíonadh Eolaíochta do scoileanna, i bpáirt le hIonad oideachais Eolaíochta Coláiste Pádraig
|''John Walshe – aistrithe Baibre Ní Ógáin''
|Seachtainiúil le linn tréimhse na scoile leis an Irish Independent.
|-
|'''[[ExtraG Gach Seachtain|Extra G]]'''
|Nuachtán
|2025 -'26>
|Forlíonadh sheachtainiúil san Irish Daily Mail. Ar líne leis.
|
|Bhí an suíomh Extra G ag baint feidhm as G´¨gail len a n-altán-na a aistriú ar feadh ar a laghad 5 bhliain ach ní go dtí 2025 ar bheartaigh an an DIM nuachtán a chló. Ní heol an bhfuil Gúgail fós á bhfostú acu.
[https://extrag.ie/ extrag.ie]
|-
|"'''Fáinne an Lae"''' Nua
|
|1925
|
|"8 Leathanach, Feabhair Mór - Cuir Síntúisí chuig an Stiúrthóir s Ó Súilleabháin 25 Cearnóg Pharnáil, Áth Cliath" fógra in iriseán.
|
|-
|'''Fanad'''
|Iris
|???
|????
|
|
|-
|'''Faoi Ghlas'''
|Iris
|?<1938-45>?
|Iris Lámscríofa na bPoblachtánaig i bPríosúin na Croimghlinne Béal Feriste
|''idir 4-5 go neamhrialta- Páipéar Gaeilge Shinn Féin Sráid Chaoimhín, Foilseacháin na Poblachta. BÁC''
|
|-
|'''Faoi Ghlas'''
|Iris
|?<1981>?
|Iris Lámscríofa na bPoblachtánaig i bPríosúin Phort Laoise
|
|
|-
|'''Fastaoim'''
|Iris
|1971>1973/4
|Coisde cearta náisiúnta Chroca Dhuibhne
|''Breandán Mac Gearailt / Breandán Feirtéir''
|Tháinig seo i gcorbacht ar 'Misneach'. Is deireadh ré foilsithe á bplé san iriseán 'Pobal' dúireadh “Tá Fastaoim marbh ach níl Corca Dhuibhne gan irisí” - Pobal 24 Bealtaine 1974
|-
|'''Feabhas'''
|seachtanán
|?<2014>
|Treoirleabhar do Scrúdú na Gaeilge na hardteistiméireachta
|
|Forlíonadh de chuid 'Seachtain'
|-
|'''Fearsaid'''
|Iris
|1956 arís i 2006>
|Iris iubhaile an Chumainn Ghaelaigh Ollscoil na Banraíona Béal Feriste
|
|
|-
|'''[[Feasta]]'''
|Iris
|1948-2023>
|Iris Liteartha, Bunaithe ag CnG ag cur nua scríobhnóireacht chun cinn
|''Pádraigh Ó Fearghusa / Conchubhair Ó hAodha 2020''
|alt ar dheireadh [https://tuairisc.ie/deireadh-a-chur-leis-an-iris-feasta-tar-eis-75-bliain-de-dheasca-easpa-tacaiochta-on-stat/ Feasta] théis 75 bliain
|-
|'''Fé Bhrat Bhridhge'''
|Iris bhliantiúl
|1933>?
|Uimhir a 5 1933. Iris bhliantiúil Scoil Bríghd Earlsfort Terrace BÁC 1.
|''Gavin Louise duffy''
|foilsithe ag An Bhrídeog ->teideal 1-4
|-
|'''Féile na nGaedhael'''
|Irisean
|1922
|Ráitheachán CnaG London, Féile bhríghde, Bealtaine, Lúnasa, Samhain
|
|
|-
|'''Féilire na Gaedhilge'''
|almanag
|1904-11
|Saghas Alamang, le féilte agus ainmneacha craobhacha, dialann ⁊rl
|''Earnán De Siúnta''
|eisithe ag CnG
|-
|'''Fianna'''
|Sraith
|1922>?
|The voice of young Ireland - Vol. I., no. 1, Tone commemoration number.
|
|Dublin woodprint works
|-
|'''Fír'''
|Iris
|1941-58
|Irisleabhar Chumann Éigse agus Seanchuis, Coláiste na hiolsgoile, Gaillimh
|
|
|-
|'''Fios Feasa /Splanc/Futa Fata /Gan Dabht'''
|Nuachtlitir
|?<2002 -03>?
|Nuachtlitir Choláiste An Phiarsaigh, Corcaigh
|
|Flúirse agus Súil Eile á gcló leis
|-
|'''Fliuch'''
|Iris
|2015/6>2019
|Táir Iris - “An Chéad Phornó i nGaeilge'. Iris ghréasáin
Déanta ag scoláirí meáin as Béal Feirste BÁC Gaillimh
|
|dhá h-eagrán 1 - 2015/6 - 2 - 2019 Is féidir 'teacht' air anseo
https://https {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 |date=2020-06-25 }}://archive.org/details/@fliuch_mag]
|-
|'''Flúirse'''
|Iris
|<?2008 -2011
|Iris Bhliantiúl/ Dé bhliantiúl Choláiste An Phiarsaigh, Corcaigh
|
|Foilsíonn siad Splanc, Fios Feasa, Suil Eile freisin
|-
|'''Flós Fómhair'''
|
|1?<973-'78>?
|An t-Oireachtas
|''Donnchadh Ó Súilleabháin''
|
|-
|'''[[Foinse]]'''
|Nuachtán
|1996 >'09 -'15
|Nuachtán Sheachtainiúl – nuacht idir/náisiúnta
|''Breandán de Lap /''
''S T Ó Gairbhí go 2009''
|Stad an nuachtán i 2009, ansin ghlac an
Independent an teideal is d’fhoilsigh mar fhirlíona é gan na h-iriseoirí ceanna, cuireadh ar an idirlíon é i 2013 agus cuireadh deireadh leis i 2015.
tháinig Gaelscéal ina dhiadh.
|-
|'''Fuaim na Mara'''
|Irisleabhar
|1925>?
|Irisleabhar Choláiste Mhic Phiarais, Gaillimh
|
|
|-
|'''Gaedhal Feriste'''
|
|197?>?
|
|
|Luaite ag Eoghan Ó Néil in aggalamh Nuacht 24 “sna seachtóidí bhí Gaedhal Feriste”
|-
|'''Gaelachas (II)'''
|Iris
|
|Iris Nua aoise :Online magazine of Irish culture written entirely inthe Irish language.
|
|Níl an suíomh beo a thuilleadh
|-
|'''Gadelica'''
|Irisleabhar
|1912 -'13
|A journal of modern-Irish studies
|''Tomás Ó Rathaile''
|Iris chun cabhrú le fás na teanga sa tsaol nua
|-
|'''[[Gaelscéal]]'''
|Nuachtán
|2009 -'13
|Nuachtan Seachtainiúl
|''Ciarán Dúnbarra''
|Thánaig amach théis maoiniú Foinse a aistriú chucu
|-
|'''Gaelscoileanna'''
|Iris
|?<2013>
|Iris -an fheachtas
|
|
|-
|'''Gaelport.com'''
|Iris idirlín
|1995-'14>
|Príomhshuíomh eolas na Gaeilge CnnaG
|
|
|-
|'''Gaeltacht'''
|nuahctán
|1973
|'Páipéar Nuaíochta' áitiúil as iarthuaisceart Dhún na nGall faoi chúrsaí reatha a foilsíodh ar bhonn coicíse sa bhliain 1973.
|
|10 gcóip idir Feabhra agus Iúil 1973 http://www.bealoideasbeo.ie/gaeltacht
|-
|'''Gaeltacht 21'''
|iris idirlín
|2009- 2021>
|Tháinig i ndiaidh an Cúl-éisteoir
|''Eoin Ó Riain''
|Is cosúil nár bhfuair Eoin Ó Riain coladh oíche
feadh na blianta i bhfiannaise stair na bpostálacha - aon am ó 3.30am go 6.45am agus é ag scríobh An Codú chomh maith.
|-
|'''Gáir an Chláir'''
|sraith
|2003>?
|Nuachtlitir An Clár as Gaeilge
|
|
|-
|'''Gáire'''
|Iris
|1973>?
|Iris Oideachais do rang a 1- 2
|''Seosamh Ó Muircheartaigh''
|(Folens)
|-
|'''Galvia'''
|Iris
|1954-74
|Irisleabhar Chumann Seandálaíochta is staire na Gaillimhe
|
|
|-
|'''Geamhar'''
|Iris
|<?<1956->?
|Iris chuallacht Mhuire gan Smál, Sráid Gardiner BÁC
|''Breandán Mac Giolla Choille''
|
|-
|'''Gealán'''
|Iris
|1976
|Irisleabhar teagaisc do dhaltaí
|''Seosamh Ó Muircheartaigh''
|(Folens)
|-
|'''Gealán na n-Óg'''
|Iris
|1990-91
|Irisleabhar teagaisc do dhaltaí óga
|''Seosamh Ó Muircheartaigh''
|(Folens)
|-
|'''Geasa'''
|Iris
|?<90aidí>?
|Iris an Chumainn Ghaelaigh Ollscoil na Ríona BF
|''Gearóid Ó Cearbhalláin''
|
|-
|'''Gearrbhaile'''
|Iris bhliantiúl
|1927>?
|Ar n-a chur amach i gColáiste Seósaimh Naomhtha -Béal Átha na Sluagh
|''Eric Mac Fhinn''
|Bunaithe ag Eric Mac Fhinn
|-
|'''Giota'''
|Iris
|<200?>
|foilsithe ar shuíomh craiceáilte.com
|''Rónán Mac Aodha bhuí?''
|
|-
|'''Gliondar'''
|Iris
|
|Irisleabhar teagaisc do dhaltaí 7-9
|''Seosamh Ó Muircheartaigh''
|(Folens)
|-
|'''Glór'''
|Irish/Nuachtlitir
|2019>
|Nuachtlitir Oifig Phleanáil Teanga Ghaoth Dobhair “Buanú agus neartú anghaeilge san Iarthuaisceart”
|
|
|-
|'''Glór ar Phár'''
|Iris
|1884-85
|Iris de chuid Glór na nGael
|
|
|-
|'''Glór Inse Bhán'''
|Iris
|?<1972>?
|Iris Theampall an Ghleanntáin, Co. Luimnigh - Coiste Ghlór an nGael na háite
|
|Bhí baint ag Micheál ó hAirnéide leis
|-
|'''Glór na Carcach'''
|Iris
|1918
|Iris lámhscríofa na bpriosúnaigh
|''Earnán De Blaghd''
|
|-
|'''Glór na Féile'''
|Bliainiris
|?<1979>?
|
|
|
|-
|'''Glór Na Ly'''
|sraith
|1911-12>?
|Páipéar nochda a n-ay an ví
|''Shan Ó Cuív''
|
|-
|'''Glór Uladh'''
|Nuachtán
|?<1950 – 1957>?
|The Voice of the Republican North, Foilsithe ag Sinn Féin Bhéal Feirste
|''Jimmy steele''
|
|-
|'''Gluais'''
|Iris Míosúill
|
|
|
|
|-
|'''Gob An Chlub'''
|Nuachlitir
|2001 >?
|Nuachtlitir Úr do bhaill an Chlub a bheidh réibhléiseach, reibiliúnach,ragairneach, Raibileiseach, Radacach agus fiú ráiméiseach.
|
|
|-
|'''Goitse'''
|Nuachtán
|2010 – 2014
|Nuacht míosúil as Iarthar Dhún na nGall
|''Danny Brown''
|
|-
|'''Greann'''
|Iris
|
|Clóite i nDroichead Átha (Drogheda atá scríofa i gCatalóg LNÉ)
|
|
|-
|'''Greann'''
|Iris
|
|Irislebhar teagaisc do dhaltaí 10-12
|
|
|-
|'''Greann'''
|
|
|Irish fun infact and fiction (Ní heol an ionann seo agus thuas)
|
|
|-
|'''Greannán'''
|
|?< 1992 >?
|luaite i ‘Laochra Léinn’ in éindi le Lá agus Mahogany Gaspipe
|
|
|-
|'''Greann na Gaeilge'''
|
|1901-1907
|Leabhairín Gaeilge le hAghaidh an tSluaigh
|''Éinrí Ua Muirgheasa''
|
|-
|'''Guth'''
|Nuachtlitir
|1965 – 67>?
|Nuachtlitir Choiste Chathair Átha Cliath de Chonradh na Gaeilge 3d.
|
|Iml. 1, Uimh. 1, Samhain 1965.
|-
|'''Guth ⁊ Tuairim'''
|sraith
|1979 -1984
| colspan="2" |[Dublin] Association of Principals and Vice-Principals of Community and Comprehensive Schools.
|[http://www.bealoideasbeo.ie/Guth_Tuairm Cartlann ar líne]
|-
|'''Guth An Ghárda'''
|Irisleabhar?
|?<1924>?
|
|
|Clóite ag Alex Thom, BÁC
Vol 1 Umh.10 -1924
|-
|'''Guth Ghoill'''
|Iris
|?<2008-2020>?
|Céim Aniar Teo. Áras Ros Goill, Na Dúnaibh, Tír Chonaill
|
|
|-
|'''Guth na Scannán'''
|sraith
|1956
|Journal of the Cork branch (Irish Film Society)
|
|
|-
|'''Húrascáil'''
|Iris
|1978?
|Scig-iris oifigiúil Sheachtain na Gaeilge
|''Gabriel Rosenstock?''
|Seans go mbeadh fhios ag Ciarán Ó Feinneadha
|-
|'''idirchéim'''
|Iris
|?<2011-2021>
|cleachtaí don idirbhiain i bhfoirm iris a clóitear 3 n-uaire sa bhliain
|
|Gael-Linn
|-
|'''Imleachán'''
|Iris
|?<2008 >?
|foilsithe ar shuíomh craiceáilte .com
|''Rónán Mac Aodha bhuí?''
|
|-
|'''IMRAM'''
|Iris
|2015>
|Iris litríochta na Gaeilge
|''Liam Carson 7 Cathal Póirtéir''
|
|-
|'''iMúscraí'''
|Iris/Nuachtlitir – Cín Lín
|2011-2012
2012 >
|Nuachtlitir chomharchumann forbartha Mhúscraí. 8 eagrán mar iris go 2012 is ó 2012 mar chín lín
|''Conchubhair Ó Liatháin''
|http://issuu.com/imuscrai/docs/imuscrainua_4nua {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230304104124/https://issuu.com/imuscrai/docs/imuscrainua_4nua |date=2023-03-04 }}
|-
|'''In Ard An Tráthnóna Siar'''
|nuachlitir lín
|2012-'18>
|r-Nuachtlitir Chorca Baiscinn, Bliantiúil gach Nollag
|''Seosamh Mac Ionrachtaigh''
|Iris nua na Gaeilge ó Choiste forbartha Gaeltachta Chontae an Chláir. http://www.gaelscoileanna.ie/news/school-stories/seoladh-na-hirisleabhar-nua-in-ard-an-thrathnona-siar-r-nuachtlitir-chorca-baiscinn/
|-
|'''Inis Fáil'''
|Irislebhar
|1923 -29
|Na Macaibh léighin i mBelmont, tig Lorcáin
|
|Lean mar Irisleabhar Lorcán Naomhtha'
|-
|'''Indiu / [[Inniu]]'''
|Nuachtán
|1943/84
|Glún na mBuaidhe – craobh na h-aiséirigh CnaG
|''Ciarán Ó Nualláin go 1979,''
''Tarlach Ó hUíd 1972-84''
|Míosagán go 1945, Seachtanán ina dhiadh sin
Tháinig Inniu agus Amárach le chéile chun
Anois a bhunú i 1984
|-
|'''[[Innti]]'''
|Iris
|?<1984>?
|Irisleabhar filiíochta
|
|“Filíocht ba mhó ba chúram d’Innti - Al T.
|-
| '''Iorras Aithneach'''
|Irisleabhar
|1990 - 2026>
|Sean-phictiúir, nua-phictiúir, scéalta, cur sios ar imeachtai agus eachtrai a tharla
|''Máirtín Ó Catháin'' (2021)
|Agallamh ar [https://www.rte.ie/radio/podcasts/22040206-leabhar-iorras-aithneach-2021/ RnaG] le Mháirtín Ó C 2021
Anois ar an idirlíon ó 2023?
Alt ar [https://peig.ie/en/2023/07/irisleabhair-a-bhfuil-sceal-pobal-gaeltachta-le-30-bliain-iontu-le-fail-ar-line/ PEIG] ins dtaca
|-
|'''Iris Chumann Seandálaíochta is Staire Chiarraí'''
|Iris
|
|Páipéar reachtmhaine dá theanga chum Gaedhilge do chur ar ahaidh.
|
|
|-
|'''Iris an Fháinne'''
|Iriseán
|1919-31>?
|Gasra an Fháinne,
|''Piaras Béaslaí''
|
|-
|'''Iris an Phuist'''
|Iris
|1927
|
|
|
|-
|'''Iris Eoghanach'''
|
|2020 - 2021
|Iris Mhíosúil do ghaeil thír Eoghan, le fáil san Ulster Herald,, Dungannon Herald, Strabane Chronicle
|''Seán Mór''
|Ceithre scríobhnóir agus é ar fad déanta go deonach
|-
|'''Iris Eoin'''
|Iris
|?<1984-2021>
|Iris bhliantiúl na ndaltaí as Coláiste Eoin agus Íosagáin BÁC
|Eagarthoirí éagsula chuile bhliain
|Bhíodh ainmneacha éagsúla orthu chuile bhliain 'An Cinsire',' Gliogar'
|-
|'''Iris Éigse'''
|
|1963-73
|Comhairle Náisiúnta Drámaíochta,
|
|Curtha i gcló ag Ó Siadhail
|-
|'''Iris Fhianna Fáil'''
|Iris
|1977-1993
|Fianna Fáil
|
|
|-
|'''Iris na hÉagsúlachta'''
|Iris
|2022
|leagan Gaeilge den Iris
Diversity Journal
|Barbara Nolan - Ceann Ionadaíocht an Choimisiúin Eorpaigh in Éirinn
|Eisithe ar line ag an Aontas Eorpach
Scéalta faoin Aontas Eorpach, mar aon le scéalta faoin gcomhionannas agus faoin gcuimsiú in Éirinn
|-
|'''Iris na hOidhreachta'''
|Iris
|1989 -2002>
|Teidil éagsúla chuile bhlian ag braith ar an téama
|''Pádraig Ó Fianachta''
|An Sagart a d'fhoilsigh
|-
|'''Iris na Tulaí'''
|Iris
|1993
|Gaillimh
|''Seán Breathnach''
|Bhí baint ag An tAthar Fiontán Ó Monacháin atá ina Easpag ar Chill Dá Lua ó 2016 anois.
|-
|'''Iris IarChonnacht'''
|Iris
|?<1970>?
|
|
|'''Deir Deasún Fennel (Pobal Bealtaine) go raibh Iris Iarchonnacht le teacht amach an lá a dtáinig sé amach''' Pobal 7 Samhail 1970'
|-
|'''Iris Oifigiúl an Aontas Eorpaigh'''
|leabhar? (LNÉ)
|
|
|
|
|-
|'''Iris Oifigiúil na gCineálacha Plandaí'''
|Irisleabhar
|1981
|Controller of Plant Breeders' Rights
|
|
|-
|'''Irisleabhar'''
|Irishleabhar
|???
|Irishleabhar Roinn Chosanta -Cosaint Shibhialta (civil defence bulletin)
|
|
|-
|'''Irisleabhar Chnuc Mhuire'''
|Irisleabhar
|
|Knock Shrine Annual
|
|
|-
|'''Irisleabhar Chorcaighe'''
|Irisleabhar
|
|
|
|
|-
|'''Irisleabhar Chumann na gCéimithe i gCorcaigh?'''
|Irisleabhar
| -1923???
|
|
|
|-
|'''Irisleabhar Comhaltas Cána'''
|Irisleabhar
|?<1938>?
|
|
|
|-
|'''Irisleabhar Lorcáin Naomhta'''
|sraith
|1922-25
|Mic Léighinn i mBelmont, Tig Lorcán BÁC
|
|'Inis Fáil' a bhí roimhe
|-
|'''Irisleabhar Muighe Nuadhad/Mhá Nuad'''
|Irisleabhar
|1897/9 -2021>?
|Ollscoil Náisiúnta na hÉireann Má Nuad
|''Pádraig Ó Fianachta.''
''Eag. 2020 Tracey Ní Mhaonaigh''
|Meastar gur thosaigh sé i nGaeilge ach dátheangach le déanaí. Eag. 2020 i nGaeilge amháin
Baineann traidisiún fada le h''Irisleabhar Mhá Nuad'', traidisiún ar cuireadh tús leis in eagrán na bliana 1898–99 den ''Record of The League of St. Columba''. Cuallacht Cholm Cille, cumann na mac léinn, a bunaíodh sa bhliain 1898, a chuir an ''Record'' amach agus é de chuspóir acu oidhreacht liteartha, eaglasta, staire agus teanga na tíre a chur chun cinn. Sa bhliain 1907, foilsíodh faoi ainm nua é — ''[http://www.irisleabhar.ie/ Irisleabhar Muighe Nuadhat]'' — ainm atá beo i gcónaí.
|-
|'''Keltic Journal and Educator'''
|Irisleabhar
|1869 -1871
|Irisleabhar Gaedhilge do foillsigheadh i Manchuin
|''F/C Séamus Ó Rónáin''
|Canónach Ulick de Búca agus Tomás Ó Flannghaile (baile an Róba) ag scriobh ann.
|-
|'''Lá > [[Lá Nua]]'''
|Nuachtán
|1984>2007-2008
|An Cultúrlann Béal Feirste
|''Conchubhair Ó Liatháin / Eoin Ó Néill / Domhall Mac Giolla Chóill/ áine Mhic Gearailt / Caomhán Ó Scollaí - dearthóir/''
|Ghlac anderstown News seilbh air i 2007
Ach baineadh a mhaoiniú dóibh i 2008.
|-
|'''Lasair'''
|Iris bhliantiúl
|1980-83
|Taighde agus Macnamh [3 h-eagrán ar fad], Coiscéim
|''Pádraig Ó Snodaigh, Tomás Mac Síomóin''
|
|-
|'''Léachtaí An Fhóram Díospóireachta'''
|Tréimhseachán
|2011-'13>
|Plé ar fhiúntas ath-shealbhú na Gaeilge mar leasa don
Stát is don tír
|''Breandán Mac Cormac, Peadar Kirby, Alan titley''
|
|-
|'''Léachtaí Cholm Cille'''
|Sraith
|1970 -'15>
|á chló ag 'An Sagart' i Maigh Nuad
|''Pádraig Ó Fiannachta''
|
|-
|'''Leadrán.com'''
|Iris idirlín
|2014>
|“Tá neart suimiúl sa saol”, Nuacht, Spóirt, Teichneolaíocht, Ceol, Físeán
|
|Aidhmeanna: 3.Na rudaí ar siúl as Gaeilge
timpeall an ghreásán a chur chun cinn 5. Gach riail ghramadach a briseadh
|-
|'''[[Léann (iris)|Léann]]'''
|Iris
|2007–2023>
|[[Cumann Léann na Litríochta]] ([[Ollscoil na Banríona, Béal Feirste|OnaR]], [[Ollscoil na Gaillimhe|OG]] ⁊ [[Ollscoil Luimnigh|OL]])
|
|Iris phiarmheasta a fhoilsíonn idir ábhar acadúil agus taighde bunaidh d’ardchaighdeán
https://www.leanniris.com/
|-
|'''Léann Taighde'''
|Irislín
|2015>
|Iris Léann i nGaeilge le measúnú léannta déanta ar chuile alt. Choláiste Phádraig
|
|Saor in aisce
|-
|'''Leas'''
|Iris
|1972-5>?
|Idir 4-5 go neamhrialta- Páipéar Gaeilge Shinn Féin
Sráid Chaoimhín, Foilseacháin na Poblachta. BÁC
|''Dónal Ó Lubhlaigh, Diarmuid Ó Súileabháin, Lorcán Ó Treasaigh''
|
|-
|'''Leoithní Aniar'''
|Irisleabhar
|
|Irisleabhar Sgoil Mhuire Clochar na Trócaire, Béal Átha, An Fheardha
|
|Míosúil.
|-
|'''[[Éigse (iriseán)|Lia Fáil]]'''
|Iris
|1924-32
|Irisleabhar Gaedhilge Ollsgoile na hÉireann.
|''Dubhghlas De hÍde''
|Comhluċt Oideaċais na hÉireann
|-
|'''Liarlóg -Lucsamburg'''
|Irislín
|2014
|Irisleabhar idirlíon Mhíosúil faoin saol i Lucsamburg.
|''Seanán Ó Coistín as Cill Dara''
|
|-
|'''Lic an Teallaigh'''
|Iris
|1931
|An tAthair Eric Mac Fhinn
|''Eric Mac Fhinn''
|
|-
|'''Loch Léinn'''
|Irisleabhar
|1903-05
|Irisleabhar Míosúil as Cill Áirne
|
|
|-
|'''Lug'''
|Iris
|1972-?
|Iris nua liteartha le Tarlac de Blácam – Pobal 17 Iúil 1972
|Tarlac de Blácam + BrianMac Curtáin
|
|-
|'''Luimne'''
|Iris
|1999-2000?
|Colaiste Mhuire gan smál Luimneach (Mary I. College)
|''Cathaoir Ó Braonáin''
|
|-
|'''Macalla'''
|Irisleabhar
|1976-83>?
|Irisleabhar Coláiste na hOllscoile Gaillimh 1976.
|
|
|-
|'''[[Mahogany Gaspipe]]'''
|Iris
|1980>? 1998-'00
|Dírithe ar Dhaltaí Meánscoile
|''Séamus Ó Maitiú''
|Eisithe ag Bord na Gaeilge ansin Gael-linn
|-
|'''Malairt'''
|Iris
|1977>78 (uimh2)>?
|Iris An Chumann Ghaelach Ollscoil na Banríona
|''Tomás Mac Sheoin''
|
|-
|'''Meitheal'''
|Iris
|1970->?
|Iris Nua ó Chléirscoil Mhá Nuad
|
|(iris Champaí Cholmcille) agus smaointí
doimhne ann faoi fhadhbanna na nGaeltachtaí Éagsúla.' Pobal 4 Meitheamh 1970
|-
|'''[[Meon Eile]]'''
|Iris Idirlíon
|2014>2021>
|
|
|
|-
|'''[[Mionlach (iris)|Mionlach]]'''
|Iris
|2015>2025>
|Cúrsaí reatha, polaitíocht, nuacht idirnáisiúnta, critic, amhráin, fillíocht ⁊ tuilleadh
|''foilsithe ag [[Misneach (grúpa)#Athnuachan in 2012|Misneach]] na Gaillimhe in Ollscoil na Gaillimhe''
|Grúpa clé-eiteach a dhéananns an nasc idir an ghéarchéim teanga agus an ghéarchéim eacnamaíochta
|-
|'''Míosachán na gClódóirí'''
|Sraith
|
|Dublin, I.G.S.
|
|
|-
|'''Misneach'''
|Iris
|1919-22
|Irish Chonradh na Gaeilge
|
|Teideal úr ar 'Fáinne an Lae'
|-
|'''Misneach'''
|Nuachtán
|1971-75>?
|Iris Ghluaiseacht Chearta Sibhialta na Gaeltachta
(Corca Dhuibhne)
|''Breandán Mac Gearailt''
|Lean Fastaoim agus Nuacht Dhuibhneach ina dhiaidh ach dar le Breandán Mac Gearilt tháinig Misneach thar nais ar feadh seal.
|-
|'''Molua'''
|sraith/serial
|?<1934-59
|Irisleabhar Cuallachta Griogóir, N. Organ of the Association of St. Gregory
|
|
|-
|'''Muintir Acla'''
|Iris
|1995-1998>?
|Irisleabhar Coláiste na hOllscoile Gaillimh 1976.
|
|
|-
|'''Ná Bac Leis'''
|Nuachtán
|1915
|In aghaidh an Rialtas agus an Chogadh Mhór (18 ar fad)
|''Seán Mac Giollarnáth''
|
|-
|'''Nasc'''
|iriseán
|1996
|Nuachtlitir an tionscnaimh bainistíochta straitéisí.
|
|Roinn an Taoisigh
|-
|'''Nasc'''
|Iriseán
|1991>
|Iris Oifigiúl 'Ógras'
|
|
|-
|'''Nasc'''
|Iris
|1966-79>?
|Irish chonradh na nÓg
|
|
|-
|Newsletter
|Iris
|2024>
|Irish jesuits international
Leagan Gaeilge Dé-bhliantúil
|John Guiney
|Foilsíodh an chéad cheann mar Imleabhair 40 Earrach 2024
|-
|'''[[Nós (iris)|Nós]]'''
|Iris
|2008-2021>
|Iris do dhéagóiri agus ógfhasta
|''Tomaí Ó Conghille / Máiréad Ní Thuthaigh, Maitiú Ó Coimín''
|thosaigh mar iriseáin ghréasáin ansin maoiníodh le cur i gcló
|-
| '''[https://www.ucd.ie/icsf/en/studenthub/nua-aois/ Nua Aois]'''
|Iris
|1971-2015>?
|Cumann Liteartha UCD
Iris Ollscoil Bhaile Átha Cliath, Litríocht acadúlach agus tuaraimí
|''Emma Ní Nualláin (2010-12)''
|
|-
|'''Nuacht'''
|Nuachtán
|?<2011>?
|Eagrán speisialta do Sheachtain na Gaeilge
Coiste An Chumainn Ghaelaigh UCD
|''Cormac Breathnach,Lisa Nic an Bhreitheamh,Eoin Ó Cróinín''
|
|-
|'''Nuacht Átha Cliath'''
|Iris
|2013->'15
|Arna eisiúint ag Connolly Books. Eagrán 1 Fomhair 2013
Saor in aisce
|''Cris Ní Choistealbha,''
''Cormac Breathnach,'' ''Eoin Ó Cróinín,'' ''Eoghan Ó Murchadha''
|
|-
|'''Nuacht Baile na nGall'''
|Leathanach FB
|2014>
|
|''Duine le Raidió na Gaeltachta''
|Fós le haon Nuacht a chuir in airde agus mí-litrithe
gan 'H' tar éis an B.
|-
|'''Nuacht Chorca Dhuibhne'''
|sraith/serial
|1972 -81
|Comharchumann Forbartha Chorca Dhuibhne – clóite i Luimneach
|
|An-leagan amach, an-slachtmhar...
Clóite i Luimneach cén fáth' -Pobal 20 Márta 1973
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/04/nuacht-feirste-sf-1986-6.pdf Nuacht Feirste]'''
|Nuachtán
|?<1986 - 1987 >?
|Seachtanán
|
|"Uimh a 6, 1ú Márta 1986, 10p" "Uimh a 7,81ú Márta 1986, 10p" - Ui[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/07/nuacht-feirste-16-january-1987.pdf mh 49 16 Eanáir 10p.]
|-
|'''Nuacht Ghaeltarra'''
|Iris
|?<1971>?
|Na Forbacha Gaeltarra Éireann
|
|
|-
|'''Nuacht Mhall'''
|clos iris
|2020 -2021>
|Príomhscéalta na seachtaine léite go mall d’fhoghlaimeoirí
CnaG Lúndain atá á ndéanamh.
|
|https://anchor.fm/cnag-ldn
|-
|'''Nuacht UCG'''
|Sraith
|
|
|
|
|-
|'''[[Nuacht24.com|Nuacht 24.com]]'''
|Suíomh Nuachta
|2014
|G ní F: “ Cad é an gaol idir Nuacht 24 agus Nuacht24.com
EÓN: “comhfhiontar é idir Nuacht 24, an comhlacht Rua Media agus Fusion Broadcast Teo.
|
|
|-
|'''[[Nuacht24|Nuacht 24]] / An Druma Mór.com'''
|Nuachtán
|2009 – 2010 9/5/2010
|Iomaí foinse nuachta Gaeilge ar an idirlíon,
Cínlae-lín ina measc
|''Eoghan Ó Néill''
|Bhíodh ghréasáin (An Droma Mhór.blogspot.com)
Agus eagráin á gcló go 2010, ansin leanadh faoin ainm Nuacht24.com
|-
|'''Nuacht1.com'''
|Ilnuachtaire / Lithreán
Nuachta Gaeilge
|?<2012-'15>
|Coiste BÁC de CnG
Nascanna go Gach alt as Beo, Foinse, gaelport, Gaelscéal, Meon eiel,Nuacht 24, Nuacht RTÉ Treibh (IT), Tuairisc, Podchraoltaí, blaganna. Athnuaithe gach lá. RnG, RnaL, RF, RrR, TG4, Pod Chrl.
|
|
|-
|'''Nuaidheacht'''
|Nuachtlitir
|1982-2000
|Nuachtlitir Conradh na Gaeilge, Washington
|
|
|-
|'''NUACHTLITREACHA + Tuarascálacha bhliantiúla'''
|
|
|''Eisíonn beagnach chuile ranna agus fo-ranna rialtas tuarascáil bhliantiúl i nGaeilge freisin eisíonn na heagraisí Gaeilge agus na Gaelscoileanna nuachtlitreacha seachtainiúla nó míosúla ar an t-idirlíon agus ar phár. Freisin bíonn leabhráin ann dos na drámaí agus na sacraimintí eaglasta. Seo thíos roinnt des an naucht litreacha a bhíodh is a bhítear dá n-eisiúint.''
|
|
|-
|'''Nuachtlitir'''
|Iris
|?< 1991>?
|An Chomhchoiste Réamhscoilíochta Teo.
|
|maoinithe ag Údarás na Gaeilge agus an Chrannchur Náisiúnta
|-
|'''Nuachtlitir an Leitriúich'''
|
|?<1974>?
|
|
|Eisithe ón nuaGhaeltacht (ó thaobh aitheantas de)
An Chlocháin' – pobal 24 Beal 1974
|-
|'''Nuachtlitir Chonradh na Gaeilge'''
|Iris mhíosúil
|1965>'17>
|Eolas ó na cúigí agus thar lear
|''Julian de Spáinn (ó 2011)''
|
|-
|'''Nuachtlitir Comhlathchas Náisiúnta Drrámaíochta'''
|Iris bhliantúil
|?<2011->?
|Nuachtlitir ar fhéile náisiúnta drámaíochta Gaeilge
|
|eisithe ag an comhlachas Náisiúnta Drámaíochta, Camas, conemara
|-
|'''Nuachtlitir Chumainn Chultúrtha Mhic Reachtain'''
|
|198?-9? >?
|
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Drámaíochta'''
|ráitheachán
|?<2009-'14
|Comhalachas Náisiúnta Drámaíochta na hÉireann
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Ghael Bhéal Feirste'''
|Nuachtlitir
|1969-9? >?
|
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Ghaelchultúir'''
|Nuachtlitir
|2010-2021>
|Nuachtlitir chun daoine a chuir ar an eolas faoina seirbhísí a bhionn á gcur ar fáil acu.
|
|
|-
|'''Nuacht Litir'''
|sraith
|1997
|An Spidéal, Ros a Mhíl, Na Mionna
|
|
|-
|'''Nuacht Litir Páirtíocht Ghaeltacht Thír Chonaill MFG-teo'''
|Iris
|1997-98
|"Cur síos ar thograí sna Gaeltachtaí a fuair tacaíocht
LEADER ó Mheitheal Forbartha na Gaeltachta”
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Ealaíon Na Gaeltachta'''
|Iris Gréasáin
|
|Ealaíon.ie
|
|Údarás na Gael
|-
|'''Nuachtlitir na Gaeilge'''
|Iriseán
|2000
|Cambridge Irish Language Group
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Óige Ghaoth Dobhair'''
|Iris shechtainiúil
|?<1985 – 1987>?
|foilsithe is dáilte ag a gClub Óige i nGaoth Dobhair
|
|
|-
|'''Nuachtlitir Teaghlaigh'''
|Iris mhíosuil
|2015-2021>
|altanna, áiseanna do thuistí agus páistí, greanáin, faigh na focail agus mar sin de á n-éisiúnt ag Glór na nGael
|Marcas Mac Ruairí
|
|-
|'''[[Oghma (iris)|Oghma]]'''
|Iriseán
|1989-98
|irisleabhar litríochta
|''Antain Mag Samhráin, Micheál Ó Cearúil, Seosamh Ó Murchú:''
|''tháinig Aimsear Óg ina dhiadh''
|-
|'''Oideas'''
|Iris
|?<-1968-'14
|Iris na roinne oideachais
|
|
|-
|'''Óige'''
|Iris
|1923
|Irisleabhar do leanbhaibh scoile
|
|Foisitheoir :Guy
|-
|'''Ollscoil'''
|Iris
|1992-93>?
|Ráitheacháin bunaithe ag Coiste Comórtha an Athar Mícheál Ó hIcí – 6 mhí a leann
|''Tomás Ó Monacháiin /Pádraigh Mac Giolla Rí (Fionbarra Ó Brollacháin) feallbhuile na húdarás ar Údarás sa Ghaeltacht''
|
|-
|'''Ó Thuaidh'''
|sraith
|1993 -94
|An Daingean, Co. Chiarraí
|
|
|-
|'''P agus T'''
|Iris
|
|Iris Oifige an Phoist
|
|Roinn Post & Telegrafa BÁC
|-
|'''[[PEIG.ie|PEIG]]'''
|Iris Ghréasáin
|2015 – 2021>
|Pobal, Eolas, Ilmheáin, Gaeilge. CnG BÁC
|
|tógáil ar an méid a rinne Gaelport, 'As na Nuachtán'
|-
|'''[[Iris an Phléaráca|Pléarácha]]'''
|Iris bhliantúil
|1991 > 2014>?
|Iris ina féile ina raibh clár na féile, cur síos ar na míreanna
agus altanna ar ghnéithe éagsúla.
|''coiste eagarthóireachta, Phléarácha Chonamara''
|https://web.archive.org/web/20210716124205/http://cartlann.ie/exhibits/show/cartlann-an-phlearaca
|-
|'''Pobal'''
|Iris
|1970>?
|Curtha in eagar ag Mícheál Ó Bréartúin, Pádraig Ó Snodaigh
|''Mícheál Ó Breatúin Pádraig Ó Snodaigh''
|Pobal Teo. An Charraig Dubh
|-
|'''Pobal'''
|Iris
|
|Seanchas agus scéilíní do Ghaedhil óga na hÉireann.
|
|Comhlacht Oideachais na hÉirean
|-
|'''Pop Nuacht'''
|Iris Idirlíon
|2011-12
|Seirbhís nuachta Gaeilge ar dhomhan Phopceoil an Bhéarla
|
|Raidió Rí Rá
|-
|'''Pléarácha'''
|Nuachtán
|1981>?
|Nuachtán neamhspleách Gaeilge.
|
|Clóite i mBéal Feirste, neamhspleách ar dtús, ach mar fhorlíonadh leis an Andersonstown News ar ball.
|-
|'''Preas an Phobail'''
|Nuachtán
|?<1981>?
|Nuachtán neamhspleách Gaeilge.
|
|Clóite i mBéal Feirste
|-
|'''Raithneach'''
|Iris
|1980
|Iris Chuman Gaelach Ollscoil Nua Uladh
|
|
|-
|'''Rannta an Mhadra'''
|Irizín
|1980
|Irizín rapcheoil go príomha, ó na himeachtaí Hiphap Gaelach le [[IMRAM]]
|
|
|-
|'''Rí Rá'''
|Greanán
|2013>?
|Iris de mear-dhearáin ildaite
|
|Foilsithe ag Coimicí Gael
|-
|'''Rosc'''
|Irisleabhar
|1951-1985>?
|Irisleabhar CnG Dáil na Mumhan
|
|Coicíseachán - Iris dhátheangach CNG darb ainm Rosc ní h-eol an ionann an dá cheann
|-
|'''Rosc Dubh'''
|Comic/meardhearán <197? >
|
|Meardhearán chun cuidiú le airgead a thiomsú do malairt
|''Liam de Frinse''
|
|-
|'''Rosc Ros Muc'''
|sraith
|
|
|
|Foilsithe ag Leon Ó Mórcháin
|-
|'''Sa Ghaeltacht'''
|nuahctán
|1979 - 1980>?
|'Iris Oifigiúil Údarás na Gaeltachta' - míosúil
le nuacht ó na ceantreacha Gaeltachta.
|
|3 chóip le breathnú orthu ar an suíomh seo
http://www.bealoideasbeo.ie/index.php/Sa%20Ghaeltacht
|-
|'''Samhlaíocht Aniar'''
|Irisleabhar
|1995-97
|Foilsithe i dTrá Lí
|''Pádraig Mac Fhearghusa''
|
|-
|'''Saoirse'''
|Iris
|1970>1990
|ó Ghluaiseacht na Poblachta Plás Gardnar
|Pádraig Ó Cnochúir
|' Ní Fhacamar Fastaoim, An Lámh Dhearg ná Saoirse le fada an lá an beo marbh iad mar irisí? - Pobal 17 Iúli 1972.
[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/07/saoirse-february-1990.pdf Uimhir 9 Feabhra 1990 Luach 70p]
|-
|'''Saoirse'''
|Iriseán
|1998
|Foilsithe ag Roinn Chultúr Sinn Féin Béal Feriste
(The local newsletter by the jackie Griffith Cumann Provisional Sinn Féin)
|
|
|-
|'''[[Saol (Nuachtán)|Saol]] > Saol.ie'''
|Nuachtlitir
|1974-'11-'14>?
|Nuachtlitir mhíosúil do phobal na Gaeilge FnaG
|''Colm Ó Tórna''
|Cuireadh dtín idirlíon ansin baineadh a mhaoiniú
|-
|'''Scathán (An?)'''
|Iris
|1950 -2006>?
|Iris an Chumainn Ghaeligh (Ollscoil na Banríona BF) cultúr, oideachais, litríocht, na coláistí samhraidh.....
|
|
|-
|'''Scathán'''
|Iris bliantiúl
|?<2017
|Iris Roinn Na Gaeilge Coláiste Phádraig Drom Condrach
|
|
|-
|'''Scáthlán'''
|Iris
|1980 - 2016>?
|Iris Chumann Staire agus Seanchais Ghaoth Dobhair
|''Seán Ó Gallchóir agus Seán Mac Niallais ([http://www.bealoideasbeo.ie/sites/default/files/2018-12/Scáthlán1_1980_OCR_0.pdf Scáthlán a h1])''
|Comhar Chumann Forbartha Ghaoth Dobhairhttp://www.bealoideasbeo.ie/sites/default/files/2019-01/Scáthlán%203%20-%201986%20-%20OCR2019.pdf
|-
|'''[[Scéal (nuachtán)|*Scéal]]'''
|Nuachtán
|2025-26
|Nuachtán seachtainiúil Gaeilge
|[[Éanna Ó Caollaí]]
|Céad eagrán 15/04/2025. 16 lch an eagrán. Leagan clóite amháin. Ar fáil in éineacht le ''[[The Irish Times]]'' agus an ''[[Irish Examiner]]''.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />
|-
|'''Scéala Aduaidh'''
|nuachtlitir
|1988-89?
|i gcló i mBéal Feriste
|
|
|-
|'''Scéal Úr'''
|Nuachtán
|1966
|Tablóid Ghaeltacht Bhéal Feriste
|
|Thosaigh is chríochnaigh sa bhliain chéanna.
|-
|'''Sciath con gCulainn'''
|Iris lámhscríofa
|1899
|Iris tiolcatha chun leas Ghluaiseacht na Gaeilge, Béal Feirste
|
|
|-
|'''Scoth Smaointe'''
|sraith
|1977-86 -2016>?
|Cumann Gaelach Coláiste Mhuire gan Smál Luimneach
|
|
|-
|'''Scríobh'''
|Irisleabhar
|1974-84>?
|[[An Clóchomhar]]
|Seán Ó Mórdha
|“Díolaim shubstaintiúil éagsúil ar chuma Bliainiris ba ea Scríobh” -Al. T
6 imleabhar aistí, plé, dánta agus scéalta idir a thús agus 1984 ó phríomhscríbhneoirí agus scoláirí na linne srl. ''[[Oghma (iris)|Oghma]]'' a léiroidhre.<ref name=":6" />
|-
|'''Scríbhneoirí Cois Teorann 1>5'''
|sraith
|2015 >'19>
|Coiscéim
|''Prin Ó Duigneáin/Seosamh Mac Muirí''
|Meascra saothar pinn ó Liatroim
|-
|'''Sgéal Nua Na Gaillinhe'''
|
|1922-25
|National Publications
|
|
|-
|'''7 na Seachtaine'''
|Iris
|<?2014
|Iris Sheachtainiúl a bhí ar fáil ar Gaelport.com
|
|Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge
|-
|'''*[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]'''
|Nuachtán
|2013- 2021
|Seachtanán nó forlíne sheachtainiúil de chuid an ''[[Irish Independent]]''
|
|Lean seo i ndiaidh a leagan siúd de Foinse
|-
|'''*Seachtain Óg'''
|Nuachtán
|?<2014- 2021>?
|Forlíonadh seachtainiúil (de chuid 'Seachtain') Gaeilge do dhaltaí bunscoile
|
|''féach''
|-
|'''Seanchas (ó) Chairbre'''
|sraith
|1982-93
|Foilsithe i Sciobairín, Corcaigh
|
|
|-
|'''*[https://www.tii.ie/ga/technical-services/archaeology/seanda-ezine/ Seanda]'''
|Irisleabhar
|2006- 2013
2014 -'26>
|Iris seandálaíochta an ÚBN (NRA). Ar líne ó 2014
|Michael Stanley
|Bonneagar Iompair Éireann ainm an údaráis ó bhí 2015 ann.
Aistriúchán are you an iris den ainm céanna atá san iris seo.
|-
|'''Seraphica'''
|Irisleabhar
|?<1946-48>?
|Bliainiris dá Fhoilsiú ag na Frainsiasaí Óga.
|
|Coláiste San Antoine i Lobháin; Coláiste San Isidhóir sa Róimh ; Coláiste San Antoine i nGaillimh. Franciscan students' annual.
|-
|'''Sonas'''
|Greannán
|
|Iris oideachais do rang a h1 agus a 2
|
|Folens
|-
|'''SOS'''
|Nuactán Scoile
|1987-1988
|Nuachtán sheachtainiúil Choláiste Eoin ⁊ Íosagáin
|
|
|-
|'''*Splanc'''
|Iris
|2015 – 2021>
|Iris ranga don idirlbhliain
|''Gaelinn le cabhair ó COGG''
|Tá suíomh ghréasáin le leagan digiteach agus obair bhreise.
Féach freisin Dréinre, ⁊ Staighre
[https://www.gael-linn.ie/ga/teaching-learning/splanc/113-2/ suíomh]
|-
|'''Splunc'''
|Iris
|2008 -'14>
|Iris/ Meardhearán (comic) dé-bhliantiúl Comhluadar
|''aistriúchán ar isir Boer Da an Bhreatain Bhig''
|eisithe ag comhluadar
|-
|'''Spreac'''
|Nuachtlitir
|<?2008>?
|Nuachtlitir Chomhlucht forbartha An Spidéil Teoranta
|
|
|-
|'''*Staighre'''
|Iris
|1994-2021>
|Cleachtaí d'ardleibhéal an teastas sóisear i bhfoirm iris a clóitear 6 n-uaire sa bhliain
|
|[[Gael Linn]]
[https://www.gael-linn.ie/ga/teaching-learning/staighre/113-1/ suíomh]
|-
|'''Stáitse'''
|Iris
|1991 -2005
|Iris na Drámaíochta Gaeilge An Comhlahas Náisiúnta Drámaíochta
|
|
|-
|'''Studia Hibernica'''
|Iris
|1961>
|Iris Stair na Gaeilge ⁊rl
|
|Coláiste Oilliúna Naomh Pádraig
|-
|'''Súil Eile'''
|Iris
|?2001<2016
|Iris Scoil Choláiste An Phiarsaigh, Corcaigh
|
|leanann seo Flúirse
|-
|'''Sult'''
|Iris
|?<2007-2015>
|Iris bhliantiúl d'imeachtaí SnG ar fud na tíre
|
|Bhí ar fáil sa Daily Star go dtí 2013 - Daily Irish Mail i 2014
|-
|'''Sult'''
|Iris
|<?1969?>
|Doire
|
|
|-
|'''Tairseach'''
|Iris
|2003>2014
|Iris Bhliantiúil cúrsa iriseoireachta ITÁC
|
|[Eagrán a 2 - 2008]
|-
|'''Taighde agus Teagasc'''
|Iris
|2001 – 2008>?
|Iris Bhliantiúil Ollscoil na banraíonna Beal Fesiete
|
|https://bill.celt.dias.ie/vol4/displayObject.php?TreeID=7612
|-
|'''Teagasc na Gaeilge'''
|Iris
|1981-2010
|Iris Comhair na Múinteoirí Gaeilge (chríochnaigh le uimhir a 9 2010)
|
|
|-
|'''Teagmháil'''
|Iris Ghréasáin
|???
|Ceann des na céad Iris ghréasáin. Pléadh ealaíon
na cumarsáide agus eolaíocht na ríomhaireachta, Sholáthair foclóir ríomhaireachta
|
|I nGaeilge den chuid is mó
|-
|'''Teangadóir'''
|Iris
|?<1953-60>?
|Béal Feirste
|
|D'fhoilsigh Breandán Mac Aodha a chuid dánta ann
|-
|'''Tír na n-Óg'''
|Greanán
|1946-1979
|''Na Bráithre Críostaí''
|
|Bhíodh sé ar fáil in eindí le 'Our Boys' tháinig sé sna sála ar an Gadhael Óg
|-
|'''Tradrai'''
|Iris
|
|Iris Club na nÓg Cora Chaitlín, CLG Newmarket-on-Fergus,
|
|
|-
|'''Tuairisc'''
|Nuachtlitir
|?<1970-'76
|Gluaiseacht Chearta Sibhialta na Gaeltachta. Indreabhán, 5p
|
|'Bhí marna ag an gcruinniú inar toghadh coiste eagarthóireachta Thuairisc...' -Pobal 7 Samhain 1970. 'Ach tháinig cúpla irisí nua ar an saol le tamall agus chonaiceamar uimhir amháin de Tuairisc ina chrot nua – go maire sé – Pobal 17 iúil 1972
|-
|'''Tuairisceoir'''
|Nuachtán
|2013-'15>
|Nuachtán Ghréasán a chlúdaíonn réimse leathan de Nuacht.
|
|
|-
|'''*[[Tuairisc.ie]]'''
|Nuachtán
|2014 - 2021
|Nuachtán Ghaeilge úr ar an idirlíon a maoiniú ag Foras na Gaeilge
|
|
|-
|'''Tuarascáil an Uachtaráin'''
|Irisleabhar
|
|“ 4 ag tógáil Ollscoil Dlúth-thaighde den chéad scoth”
Foilseachán taighde UCD
|
|
|-
|'''Tuarascáil Bhliantúil DKIT'''
|Irisleabhar
|2008
|Institúid teineolaíochta Dhún Dealagan
|
|https://www.dkit.ie/system/files/0809_Irish_Annual_Report_0.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129005712/https://www.dkit.ie/system/files/0809_Irish_Annual_Report_0.pdf |date=2017-11-29 }}
|-
|'''Tuarascáil Bhliantúil Teagasc'''
|Irisleabhar
|2007
|
|
|
|-
|'''Tuathal'''
|Iris
|2010-2013
|Iris Ghaeilge le Coláiste na Tríonóide- eagrán Nollag
I 2011, seans gur iris séasúrach é
|
|http://issuu.com/tuathal/docs/tuathal2.2012
|-
|'''Tús a’ Phota'''
|Iris
|1930
|Aguisín do Gearrbhaile' de thorradh na Laethannta Saoire)
|''Eric Mac Fhinn''
|Chló sé lena airgead féin é.
|-
|'''Ulaidh ag Aiseirighe'''
|Irisleabhar
|????
|Foilsithe ag Resurgent Ulster, Béal Feirste
|
|
|}
=== Gaeilge ⁊ Béarla ===
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Gaeilge ⁊ Béarla
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''Ainm'''
|Iris
|1989-2018
|Iris ar logainmneacha -Bulletin of Ulster Placenames Soc.
|''Leon Ó Móracháin a bhunaigh''
|
|-
|'''An Aisling'''
|Iris
|1985 -1991?>
|A journal of tradional studies.
|''Micheál Ó hAllmhuráin''
|Comhaltas CÉ Chiarraí Baile Thadhg
|-
|'''An Crann'''
|Iris
|1908-24>?
|
|''Séamus de Craig''
|Foilsithe leis An Stoc (1917-1920, 1923-1931) Cf. R. de Hae, Clár-Litridheacht na Nua-Ghaedhilge.
|-
|'''An Choinneal'''
|Iris dé bhliaintiúil
|1959-2021>
|Parish publication, Louisburgh. Longest parish bulletinin Ireland
|''Leon Ó Mórcháin a bhunaigh''
|Iris pharóiste Chluain Cearbán, Maigh Eo -'provide an insight into life in Kilgeever parish'.
|-
|'''An Chraobh-Ruadh'''
|sraith
|1895-1913>?
|Seachtanán CnG
|
|irisleabhar Chonnartha na Gaedhilge ghá chur amach ag muinntir na h-Ard-Sgoile Ultaighe, Béal Feirsde
|-
|'''[[An Claidheamh Soluis]]'''
|Nuachtán
|1899>1917 / 1930-32
|CnG Bhéal Feriste / Árd-sgoil Ultach
|''Eoin Mac Néill ->01 Pádraig Mac Piaras 03- 09''
|''Athraíodh an ainm go Fáinne an Lae ar feadh tréimhse agus ansin go Misneach arais go Fáinne an Lae agus thar nais dtín chéad ainm.''
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/08/an-claoimh-solais-september-1983.pdf An Claoímh Solais]'''
|nuachtán
|1983>?
|Nuachtán Chumann BÁC 6 & 8
|Cathal Hughes & Martin Forsythe
|
|-
|'''An Connachtach / The Connachtman'''
|Iris
|1907-1908
|a bilingual journal devoted to the national revival. Áth Luain
|''Seán Mac Giollarnáith''
|''Níor mhair ach tamall gairid''
|-
|'''An Doras'''
|Nuachtán/mórbhilleog
|1996-1998
|Iris Mheirceánach faoin gCultur Gaelach
|
|Níl rian de ann ach i liosta ar www.3.smo.uhi.ac.uk
|-
|'''An Droichead – ''the bridge'''''
|
|1985-89
|An Irish magazine from New York / A bilingual journal from Ireland
|
|Is cosúil go raibh dhá iris nó an ceann céanna faoin teideal céanna á dháiledh in oirthear Mheirceá
|-
|'''An Duibhneach'''
|
|?<1971>?
|Cumann Cearta sibhialta na Gaeltachta
|Breandán Mac Gearailt
|Tar éis do Breandán Mac Gearailt éirigh as bheith ina eagarthóir ar Misneach bhunaigh sé seo.
|-
|'''An Féinics'''
|
|?<1968-73>?
|Comhairle na gCumann Gaeilge, Cumann na Gaeilge Nua Eabhrach
|Seán MacPotait
Eag. Cúnta: Deasún Breathnach
|
|-
|'''An Fhearsaid'''
|nuachtlitir
|?<1995>?
|
|
|
|-
|'''An Fhuinneog Ghaelach'''
|Irirsán Ráithiúl
|2002-2021>
|Nuachtlitir Cumann Gaeilge na hAstráile Teo.
|
|
|-
|'''An Focal'''
|
|
|Nuachtán Ollscoil Luimnigh. Roinnt colúin Ghaeilge ann
|
|
|-
|'''[[An Gaodhal]]'''
|Iriseán
|1881-1904>
|Leabhar-aithris Míosamhal (Brooklyn, New York :
Nolan Bros. Steam Print, December, 1881.)
|''Micheál Ó Lócháin''
|tabhartha chum an teanga ghaedhilge a chosnadh agus a shaorthughadh agus chum féin-riaghla Chinidh na hÉireann
|-
|'''An Glór Poblachtach'''
|Irisleabhar
|2010
|Iris úr Shinn Féin (le bheith ráithiúl)
|
|(bhí 500 síntús á lorg acu le go leanfadh siad leis)
|-
|'''An Leabharlann'''
|sraith
|1905-1909
|Irisleabhar cumann na Leabharlann
|
|
|-
|'''An Long / War Sheet'''
|Irisleabhar
|1922
|Warsheet No 1, foilsithe ag (IRA, BÁC)
|
|
|-
|'''An Múinteoir Náisiúnta'''
|
|?<1960-64>?
|Tír Teanga Ceol
|
|
|-
|'''An Náisiún / The Nation'''
|Páipéar
|1952
|
|
|
|-
|'''An Nuaidheacht'''
|sraith
|1980-'02>?
|Newsletter of Conradh na Gaedhilge Washington
|
|
|-
|'''An Óige'''
|sraith
|1930>?
|A bright bi-lingual monthly
|''Pádraig Ó Bróithe''
|Bunaithe ag an Eagarthóir
|-
|'''An Phoblacht/ Republican News'''
|Nuachtán
|
|Nuacht le dearcadh poblactánach
|
|
|-
|'''An Píobaire'''
|Iriseáinín
|1969-78 -'14
|Na Píobairí Uileann i mBÁC a d'eisigh
|
|Ó 1999>14 i mBéarla
|-
|'''An Ráitheacháin'''
|
|1936>?
|The Gaelic Quarterly Review,: Iris de chuifd an cumann lúthchleas Gael
|
|http://www.limerickcity.ie/media/1937%2003%20No%204.pdf{{Dead link|date=Márta 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''An Ridire'''
|
|?<1974>?
|Ceoltóirí an Daingean
|
|
|-
|'''An Saol Gaelach'''
|Iris
|?<1919>?
|Alt ar Thomas Mac Partland ann ar an 25 Eanáir 1919
|
|
|-
|'''An Sgiath – The Shield'''
|Sraith
|1907
|
|
|
|-
|'''An Smaointeóir / The thinker'''
|Irisleabhar
|1919 -1920_>?
|Irisleabhar Oifigeamhail Connradh Na Gaeilge de'n Státa Nuaig Eabhraic
|
|Irisleabhar Ráithiúil
|-
|'''An t-Eagrán'''
|
|
|Nuachtán mhicléinn DIT i mBéarla ach Colúin Ghaeilge ann
|
|
|-
|'''An Teanga Bhinn'''
|nuachtlitir
|?<1996>?
|Eisithe ag An Cumann Gaelach 7 Glór na nGael, Port a Dúinín
|
|
|-
|'''An tOibrí Imdhála: The Distributive Worker'''
|
|1957>?
|incorporated ‘The Drapers Assistant’ and An Saothraí Riartha
|
|
|-
|'''Ard na hÉireann'''
|Iris
|1904
|''An Irish Ireland Magazine -''
|''issued by an Craobh Colm-cille, Connradh na Gaedhilge Tulach-mór. Nodlaig, 1904.''
|
|-
|'''As na Nuachtán'''
|Iris Idirlíon
|?<2014
|Ath-fhoilsiú ar altanna as na Nuachtáin a bhíonn
Ag plé an Ghaeilge
|''Gaelport.com C.NnaG''
|Ath bhunaithe fé scáth PEIG de chuid CnG
|-
|'''Banba'''
|Iris
|1901-06
|foilsithe ag Muintir Bhrúin agus Nualláin
|
|
|-
|'''Banba'''
|irisleabhar
|1921-22
|Gael Pub. & Trading Society
|
|
|-
|'''Béaloideas,'''
|Irisleabhar
|1927-'01>?
|The Journal of Folklore society of Ireland / Cumann Béaloideasa Éireann
|''Séamus Ó Duilearga''
|i nGaeilge den chuid is mó tríd go dtí na 70dí is ansin i mBéarla den chuid is mó ina dhiadh
|-
|'''Bean na hÉireann'''
|Iris
|1908-1911
|Iris Inghinidhe na hÉireann, ‘freedom for Our Nation and the
Complete removal of all disabilities to our sex
|''Maude Gone a bhunaigh''
|An chéad iris do Mhná in Éirinn. Scríobh Caitlín Nic Gamhann alt ann.
|-
|'''[https://www.ucc.ie/en/anthropology/research/researchprojects/beascna/ Béascna]'''
|Irisleabhar
|2002-2017>?
|Iris Bhéloideasa agus Eithneolaíochta Dept of folklore UCC
|
|''‘Béascna’ is one of only two scholarly journals in the Republic of Ireland publishing articles and reviews relating to Irish and European Folklore and Ethnology in general.''
|-
|'''Bliainiris'''
|sraith
|1982
|Cuman staire agus seandálaíochta Thuaisceart Mhaigh Eo
|
|
|-
|'''[[Bolg an tSoláthair (Cumann na nÉireannach Aontaithe, 1795)|Bolg an tSolair]]'''
|Iris
|1795
|'Or The Gaelic Magazine' - Aistí, Amhráin is Gramadach.
|
|Clóite fé chúram na h-[[Cumann na nÉireannach Aontaithe|Éireannaigh Aontaithe]]. Aon eagrán amháin a eisíodh. Aistriúcháín le [https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=1047 Charlotte Brooke] ann
|-
|'''Cairde na Cruite'''
|Nuachtlitir
|1990-'10
|
|
|
|-
|'''Céim'''
|sraith
|1970>?
|Coimisiún le rinicí Gaeilge
|
|
|-
|'''Ceol'''
|Sraith
|1963-86
|a journal of Irish music
|''Breandán Breathnach''
|
|-
|'''Ceol Tíre'''
|Billeog eolais
|1973>?
|Cumann Cheol Tíre Éireann = Folk Music Society of Ireland
|
|BÁC
|-
|'''Channel'''
|iris liteartha
|2019>
|Iris liteartha dírithe ar an “dúlra, imní an chomhshaoil, agus smaoineamh éiceolaíochta”.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/abhar-i-ngaeilge-a-lorg-ag-iris-liteartha-i-mbaile-atha-cliath/|teideal=Ábhar i nGaeilge á lorg ag iris liteartha i mBaile Átha Cliath|dáta=2023-06-01|work=[[Nós (iris)|NÓS]]|dátarochtana=2025-05-29}}</ref>
|[[Cassia Gaden Gilmartin]];
Eagarthóir Gaeilge: [[Simon Ó Faoláin]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://channelmag.org/about-channel/|teideal=About - Channel, Ireland's Environmentalist Literary Magazine|language=en|work=[[Channel]]|dátarochtana=2025-05-29}}</ref>
|I mBéarla go príomha; beagán i nGaeilge ó 2020 i leith, taobh le haistriúcháin go Béarla. Lonnaithe i mBaile Átha Cliath.<ref name=":2" />
|-
|'''CNAG'''
|iris/nuachtlitir?
|1991- 1995
|Conradh Na Gaeilge 6 Sraid fhearcar BÁC 2 01757401-2 50p
|
|Eagrán 07 ‘93 táille 50p comóradh 100 bliain d e CnaG
|-
|'''Cogar'''
|Iris
|1964-69>?
|The newsletter of Comhlachas Daonscoil
|
|
|-
|'''Comhaltas'''
|Bliain-iris
|
|Bliain-iris comhaltas Ceoltoirí Éireann
|''T.P. Ó Díomsaigh''
|
|-
|'''Comhaltas Ceoltóirí Éireann'''
|
|1976>?
|'Comhdháil'
|
|
|-
|'''Corca Dhuibhne Beo / Mid and West Kerry Live'''
|Iriseán - agus ar líne
|2009-2026>
|Corca Dhuibhne, Ciarraí
|''Lorcán Slataire agus Mossy''
|Ag freastal ar Phobal Iarthar agus Lár-Chiaraí. Cinntítear go bhfuil an oiread Gaeilge is atá Béarla san iris. Diúltaíonn Foras na G. agus Údarás na G maoniú dóibh.
[https://www.westkerrylive.ie/ West kerry Live]
|-
|'''Craic'''
|Nuachtlitir
|1993>?
|Nuachtlitir Comhaltas an Chreagáin (The very occassional newsleter of CC)
|
|Uimhir 2 Eanáir 1993
|-
|'''Cuisle na nGael'''
|Iris
|?<1985 -94>?
|Iris Bhliaintiúl Chraobh an Iúir / The Journal of the Newry Branch Gaelic League
|
|
|-
|'''Dál gCais'''
|Iris
|1972-93
|The Journal of Clare
|''Séamus Mac Dhaibhéid''
|
|-
|'''Duillí Éireann (Irish Pages)'''
|Iriseán Dé bhliantiúl
|
|Iris scríbhneoireachta comhaimseartha – “ An teagrán Gaeilge dha theangach.
|
|foilsithe i mBéal Feriste?
|-
|'''Dála Gaedhal'''
|billeog
|1957 >?
|Clann na Gaedhealtachta a d’fhoilsigh
|
|Clólann Juverna Teo., 4 thrácht (quote) as rosc agus eile agus torthaí chrannchur Taisge Éireann Sráid Árann Thoir BÁC, guthán sealadach 46956, An árd sgoil, sráid Duibhis, Béal Feirst, guthán 22210
|-
|'''Eagar'''
|Ráitheachán
|1950?
|Ráitheachán dhátheangach CnG
|''Anraoi Ó Liatháin''
|'Rosc' an teideal nuair a tiontaíodh ina coicíseán é
|-
|'''[[Éigse (iriseán)|Éigse]]'''
|iriseán
|1939>?2006>?
|a journal of Irish studies, Index to volumes 1-30 –
Leabharlann na hÉireann
|''Colm Ó Lochlainn''
|''/ Published (with the aid of the Adam Boyd Simpson Bequest) for the National University of Ireland''
|-
|'''Éigse Cheol Tíre'''
|
|
|
|
|Brún agus Ó Nualláin Teo.
|-
|'''Éire ag na Náisiúin Aontaithe'''
'''Ireland at the United Nations,'''
|Sraith leabhair
|?<1957-1962>?
|
|
|
|-
|'''Éire-The (Irish) Nation'''
|Nuachtán
|1923-24
|Den chuid is mó i mBéarla le roinnt i nGaeilge
|
|
|-
|'''Éire go Brágh'''
|iriseán
|
|A Monthly Bilingual Magazine for the Preservation and
Promotion of the Language, Industries, Music, Art and Literature
|
|
|-
|'''Éiriu'''
|sraith
|1904-07
|School of Irish Learning. Dublin Acadamh Ríoga na hÉireann
|
|Saothar ag Osborne Bergin, Kuno Meyer, agus John Strachan ann.
|-
|'''[[Fáinne an Lae 1898-1900|Fáinne an Lae]]'''
|Nuachtán
|1898-00 &1918-20
|Páipéar reachtmhaine dá theangach chum Gaedhilge
do chur ar aghaidh. CnaG BÁC,
|''https://www.coislife.ie/product/fainne-an-lae-agus-an-athbheochan-1898-1900/?attribute_pa_cludach=bog''
|''Súadh é isteach sa Chlaidheamh Soluis nuair a theip ar chúrsaí airgeadais an iris seo''
|-
|'''Féile Zozimus'''
|sraith
|1992-94
|Curtha i gcló ag Gaelinn
|
|
|-
|'''Fianna'''
|Nuachtán
|1915-1916>?
|Míosúil – roinnt gaeilge ann
|
|Fianna publishing Co.
|-
|'''Forbairt'''
|Iris nuachta
|?<2007>?
|Comhairle Chontae Dhún na nGall, Rannóg pobail, fiontar
Agus seirbhísí cultúrtha
|
|
|-
|'''Gaedelica'''
|Iris
|1912-13
|Tomás Ó Rathile
|
|
|-
|'''Glór Don Phobail'''
|Iris
|?<2007>?
|Pobal le Chéile Teo. Ag obair ar son forbairt Pobail Chloich
Cheann Fhaola, gort a choirce
|
|
|-
|'''Glór Inse Bán'''
|sraith
|?<1971 – 1979>?
|Coiste Ghlór na nGael – Templeglantine (Teampall an Ghleanntáin?)
|
|Bhí baint ag Micheál ó hAirnéide leis
|-
|'''Glór Lurgain'''
|Nuachtlitir
|?<1945>?
|Eisithe sa Lurgain
|
|www.pobailcl.com
|-
|'''*Gníomhaithe Spriocanna Domhanda/Global Goal Getters'''
|Irish lín agus Clóite
|2021>
|Iris lán le dánta, ealaion agus físeán daltaí bunscoile ar théama spriocanna na Náisiúin Aontaithe. Iontrálacha sa chomórtas atá sna míreanna. 4 chinn in aghaidh na bliana.Clóitear an ceathrú ceann i Mí Aibreáin le míreanna na mbuaiteoirí.
|
|An Roinn Gnóthaí Eachtracha
Mura gcuirtear aon ní chucu i nGaeilge ní bhíonn aon Ghaeilge san iris.Aaistrítear an Ghaeilge ar mhaithe leis na Neamh-Ghaeilgeoirí..
|-
|'''Guth agus Tuairim'''
|sraith
|?<1980>?
|[Dublin] Association of Principals and Vice-Principals of
Community and Comprehensive Schools.
|
|
|-
|'''Guth na nGaedhael'''
|Iris
|1904-1938>?
|Míosagán dhátheangach CnG Londan
|
|''being an half-yearly bi-lingual magazine published by the Gaelic League of London, and containing the programme of the Irish Musical Festival at the Queen's Hall on St. Patrick's Day.''
|-
|'''Guth Ó Thuaidh'''
|Iris
|2008 -'14>?
|Nuachtlitir Chumann Chultúrtha Mhic Reachtain,
Béal Feirste Ag sprageadh na Gaeilge i mBéal Feriste
|
|
|-
|'''Inis Fáil'''
|
|1904>10?
|"A magazine for the Irish in London." Published to maintain
A sympathetic contact between Irishmen living abroad”
|
|London Branch of the Gaelic League], 1904-1910>
|-
|'''Inis Magazine'''
|Iriseán
|<2003-'17>
|Iris Children's books Ireland a phléann is a dhéanann
léirmheastoireachta ar leabhair leanaí na hÉireann i mBéarla is i nGaeilge
|
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/2024/09/15/iris-magazine/ Iris]'''
|iriseán
|1981 - 2015
|'The republican Magazine
|
|IRIS was an English and Irish language magazine which focuses on Irish republicanism, Irish politics, current affairs, history and foreign affairs.
|-
|'''Iris Iar Chonnacht'''
|Iris
|1970
|Iris chun gael na cathrach a mhealladh siar chun lonnú in iarthar Chonnacht.
|''Seosamh Ó Cuaig, Des Fennel''
|
|-
|'''Iris Na Gaeilge'''
|Iris
|2001- '11
|Iris Dé-bhliaintiúl [[Coláiste na nGael]] (gréasán Gaeilge sa Bhreatain)
|
|http://www.colaiste-na-ngael.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214124044/http://www.colaiste-na-ngael.com/ |date=2022-02-14 }}
|-
|'''Irish Pages – Duillí Éireann'''
|sraith
|2002-'14>
|
|
|
|-
|'''Iris na Mara'''
|Iris
|2002-'06 2014>
|Maritime Institute of Ireland, Dún Laoghaoire
|
|
|-
|'''Iris na Nodlag'''
|Bliainiris
|1945>?
|Ógraidh Croise Deirge na hÉireann; The Irish Junior Red Cross.
|''Leslie De Barra a bhunaigh''
|Bean céile Tom Barry an Poblachtánach
|-
|'''Iris Teoin/ Wolfe Tone annual'''
|Bliainiris
|1932-'54
|
|''Brian Ó hUigín''
|
|-
|'''Irisleabhar na bhFiann'''
|Irisleabhar?
|1964
|Fianna Éireann
|
|
|-
|'''Irisleabhar Ceilteach'''
|Irisleabhar
|1952-54
|Irish Society Cambridge, Toronto Tír, Teang Ceol
|''Iain Mac Aoidh, Pádraig Ó Broin''
|
|-
|'''Irisleabhar Mhuineacháin,'''
|Irisleabhar
|1976 -83>?
|An Cumann Gaelach, Iris chraobh Mhuighneachán de CnG
|
|
|-
|'''[[Irisleabhar na Gaedhilge]] / The Gaelic journal'''
|Irisleabhar
|1882 -1909
|Exclusively devoted to the preservation and cultivation
Of the Irish language
|''Osborne Bergin''
''Eoghan Ó Gramhnaigh''
|Ghlac CnG seilbh ar an Irisleabhar i 1894 tar
éis do bhaill as Aontacht Na Gaeilge agus CnaG é a bhunú in 1893. Scríobh Páraic Mac Piarais, Eoin Mac Néill agus Peadar Ó Laoghaire
[http://irisleabharnagaedhilge.fng.ie/index.php?irisleabhair_function=1&irisleabhair_file=IG01-3 téacsanna ar líne]{{Dead link|date=Bealtaine 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''Iris na Nodlag'''
|
|1944>?
|Ógraidh Croise Deirge na hÉireann;
|''Máire Ní Mhurchuadha''
|
|-
|'''Iris Drong Átha Cliath'''
|
|1939-.
|National Association of the Old I.R.A. 1886-1963
|''Oscar Traynor''
|
|-
|'''Laochra Léinn'''
|Iris
|1992 >?
|Bróisiúr Mheánscoil Feirste – anscoilbhliain 1991-1992
|
|bunaíodh an choláise i 1991
|-
|'''Leaves – Billeoga'''
|
|1938>?
|“Politics, Literary, Irish, Ireland, Monthly . [1 Eanáir - 2 Feabhra]
|Louis N. le Roux
|foilsithe Michaelmas i mBÁC
I mBéarla dar le Marsh's Library ach altanna ar an nGaeilge agus i nGaeilge in imleabhar a h1 uimhir a h1. Im. 1 uimh 2 ar díol ag https://www.abebooks.com/Leaves-Billeoga-Political-Literary-Irish-Ireland-Monthly/30547596652/bd
|-
|'''Ná Bac Leis'''
|Páipéar
|1921
|Clóite 'Internment Camp, Ballykinlar'. 3 h-eagrán,
Alt amháin i nGaeilge i ngach eagrán
|
|
|-
|'''Newsletter of the School of Celtic Studies'''
|
|1987-96
|'Scéala Scoil an Léinn Cheiltigh'
|
|
|-
|'''Nuachtlitir An Droichead'''
|nuachtlitir
|?<1998>?
|Béal Feirste
|
|
|-
|'''Nuacht Leabharlann Náisiúnta NA hÉireann'''
|
|1999->?
|BÁC leantar mar NLI NEWS
|
|
|-
|'''Nuacht SMI'''
|
|
|
|
|
|-
|'''Oideas'''
|Iris
|1968>?
|Ráiteachán Roinn Oideachais
|
|
|-
|'''Ríocht na Midhe'''
|Sraith
|1955>?
|records of Meath Archaeological and Historical Society.
|
|
|-
|'''Rosc (Dhá theangach)'''
|Iris
|1951 – 1982>?
|Iris Dhá theangach Chonradh Na Gaeilge CnaG 20p
|''Pádraig Ó Fearaíl''
|Lean seo i ndiaidh 'Eagar' IMLeabhar 30 Uimh.5 Nollaig 1981 / Eanáir 1982
|-
|'''Samhain'''
|Iriseán
|1901-17>?
|Iris WBYeats
|''W.B. Yeats''
|[Cúirtéis clódóir] Foilsithe in éindí leis an Irish Week?????????
|-
|'''Scéal (irisleabhar)'''
|Irisleabhar
|2011-'15>
|Journal of Coláiste na nGael, Britan.
|''Scéal acts as our campaign briefing document''
| ''lean seo 'Iris Na Gaelige'''
''A5, 12 leathanach, 4 uair sa bhliain, 90% as Béarla''
|-
|'''Scéala'''
|sraith
|197?>
|Comhaltas Ceoltóirí Éireann – craobh Ardscoil Rís
|
|'''Gló G' dar le Tais.CDÉ.''
''Scríobh Úna Uí Dhíosca ann''
|-
|'''Scéalta (Dromahair)'''
|Nuachtán
|2015>
|Ráiteachán i mBéarlaach colún Ghaeilge ann.
|
|
|-
|'''Scéal chatha Luimnighe'''
|Irisleabhar
|1922/3?
|Limerick War News
|
|
|-
|'''Scéala Éigse Éireann'''
|Iris
|?<2008>?
|Iris Poetry Ireland formhór i mBéarla
|
|
|-
|'''Scéilíní'''
|Iris
|?<2009>?
|Nuachtlitir Dhátheangach choláiste Oriall
|
|
|-
|'''Sean Óglach'''
|Irisleabhar
|
|Official organ of the National association of Old Irish republican Army
|
|
|-
|'''Sinsear'''
|irisleabhar
|1979 -2019
|''The Folklore Journal', Roinn Bhéaloidas Éireann, An Coláiste Ollscoile''
|
|An 10ú hEagrán 2019 – 9= 2005. níor foilsíodh aon cheann idir 1984-89
|-
|'''Spaoi'''
|Greannán
|
|Education magazine for 1st and 2nd class
|
|Folens
|-
|'''[[Splonk]]'''
|Ríomhiris
|2019>2024
|Iris dátheangach [[Splancfhicsean|splancfhicsin]]
|Príomheagarthóir: [[Nuala Ní Chonchúir]]
|[https://www.splonk.ie Splonk.ie]
Ar sos ó 2024 i leith
|-
|'''Sult'''
|Irisleabhar
|1961
|Coláiste Oiliúna Naomh Pádraig ??????? Folens??????????
|
|
|-
|'''[[TEANGA]]'''
|irisleabhar
|1979—
|[[Cumann na Teangeolaíochta Feidhmí in Éirinn]] IRAAL
|
|
|-
|'''Teangeolas'''
|Iris
|1974-'01
|Iris débhliantiúil Institiúd Teangeolaíochta Éireann
|
|''Bhí an chéad eagrán i nGaeilge agus dhá- theangach as sin amach ?????????''
|-
|'''Teoiric'''
|Iris
|1971 - 1980>?
|Theoretical Journal of the Republican Movement. ''"without theory there is no movement"''
|
|15p https://www.leftarchive.ie/document/2109/#comments
|-
|'''The Gaelic Voice'''
|Iris
|1990
|Béal Feirste
|
|
|-
|'''The Irish People / An Choismhuintir'''
|Irisleabhar
|1973
|Republican movement Ireland a chur i gcló
|
|
|-
|'''The Standard – An t-Iolar'''
|Irisleabhar
|<?1950?>
|Catholic Journal
|''Peadar? Kirby''
|Bhí Paddy Kavanagh ag scríobh ann.
''Ghlaodhtí 'The Caholic Standard' mar leasainm air''
|-
|'''The Star / An Reult'''
|Nuachtán
|1929 >?
|"A national weekly devoted to politics, economics & social
Affairs."review." - míosagain ó 1930 ar aghaidh
|
|Baint ag cumann na nGaedhael leis
|-
|'''The United Irishman'''
|Nuachtán
|1899-1906
|National weekly review
|
|
|-
|'''The United Irishman'''
|Nuachtán
|1932-1933
|Foilsicheán de chuid Cumann na nGaedheal – Foilsithe ag 'The Star'
|
|
|-
|'''Tomhas na Teanga'''
|Sraith alt
|2002 – 2010
|Tomhas na Teanga is a series of articles appearing in
The National Hibernian Digest,
|Séamas Ó Neachtain, a.k.a. Jim Norton
|http://www.scoilgaeilge.org/t_na_t/T_na_T_Mar2010.htm
|-
|'''Treoir'''
|Iris
|1968>'14
|Iris Chomhaltas Ceoltóiri Éireann
|
|
|-
|'''Uladh'''
|Iris
|1904-1905
|a literary & critical magazine.
|
|
|-
|'''United Irishman'''
|Nuachtán
|1933 – 1936
|Ainm nua 'the united Irishman' de chuid Cumann na nGaedheal
|
|http://www.scoilgaeilge.org/t_na_t/index.htm
|}
== Gaeilge ⁊ Gaidhlic (⁊ Béarla) ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Gaeilge ⁊ Gaidhlic (⁊ Béarla)
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''[https://anpáipéar.ie/2025/10/aiteachcueir-irisin-nua-de-chuid-aerachaiteachgaelach/ Aiteach / Cuèir]'''
|Iriseán
|2025
|Irisí a dó Aerach Aireach Gaelach. don phobal Aiteach-Cuèir ar dhá thaobh de Shruth na Maoille.
|Stiofán Ó Briain
|Conall Ó Duibhir an dearthóir. Maoinithe ag Colm Cille.
d'eisigh an dream céanna 'An Gairdín' an bhliain roimhe.
|-
|'''Am Foran'''
|nuachtlitir
|?<2013>?
|The Gaelic council of Nova Scotia newsletter
|
|Gaidhlig den chuid is mó
|-
|'''An Deo-Ghréine'''
|
|
|
|
|
|-
|'''An Gaidheal'''
|
|1923-49>?33
|The official magazine of An Comunn Gaidhealach
|
|
|-
|'''[[Buaidh]]'''
|iris
|2015>
|Iris de chuid [[Misneachd na hAlban|Mhisneachd na hAlban]]
|
|[https://www.misneachd.scot/ misneachd.scot/]
|-
|'''Causeway / Cabhsair'''
|iris
|
|Iris scríbhneoireachta Éireannaigh agus Albanaigh
|
|Iris ó [[Oilthigh Obar Dheathain|Ollscoil Obar Dheathain]] i ngach teanga de chuid an dá thír
[https://www.abdn.ac.uk/llmvc/research/word/causeway/ abdn.ac.uk/llmvc/research/word/causeway/]
|-
|'''Cothrom'''
|
|
|
|
|
|-
|'''Duillí ''(Journal of contemporary writing)'''''
|
|<?2013?>
|
|
|
|-
|'''Fear na Ceilidh'''
|
|
|
|
|
|-
|'''Gailig'''
|Iriseán
|1928-30
|Galaic na hAlban Cape Breton
|
|
|-
|'''Guth na Bliadhna / ''the voice of the year'''''
|Irisean
|1904-1925
|The monthly magazine of An Chonradh Gaidhealach
|
|
|-
|'''[[Mac-Talla (iris)|Mac-Talla]]'''
|Iris
|?<1892->?
|Galaic na halban?? Sidni??
|''Alaisdair Mac Labhrainn''
|Eneas MacKay Alaisdair Mac Labhrainn
|}
== Ilteangach ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Ilteangach
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''An tEurópach'''
|irisleabhar
|1899-1900
|Irisleabhar ilteangach na heorapa – Éigse Ghaeilge
Choláiste na tríonóide a bhí ina mbun
|''Conall Cearnach, Patrick O Brien''
|'Ní bheidh slighe againn do Shacs-bheurla ann... Is beag is fiú cláirseach aon sreangan agus is beag is fiú sgoláire aon-teangain’ - Cuir i láthair na h-irise dar leis an alt
in Comhar Iml. 39 Uimh. 4 le hAisling Ní Dhonnchadha
|-
|'''An Macaomh'''
|Iris
|1909-1913
|Iris trí theangach scoil éanna Gaeilge Béarla Fraincis, drámaí filíocht 7rl
|Pádraig Mac Piarais
|4 h-eagrán
|-
|'''An Sgolaire'''
|Nuachtán sheachtainiúil
|?<1913>?
|Nuachtán trí theangach (G,B, F)de chuid daltaí Scoil Naomh
Éanna. Clóadh 50 cinn agus dioladh ar 1p an ceann iad.
|
|
|-
|[[Carn (iris)|Carn]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228181545/https://www.celticleague.net/carn/ |date=2021-02-28 }}
|Iris
|1973-2014>
|Iris ráithiúl an Chonradh Cheilteach /Celtic League i 7 dteanga
|
|''A Link between the Celtic Nations'''
https://www.celticleague.net/carn/
|-
|'''Fianna'''
|Iris
|1911- 1913>?
|Iris i mBéarla agus Spáinis do Ghael na hArgaintíne
|
|
|-
|'''Glór don Phobal'''
|Iris
|2002 -2007>?
|Ag obair ar son Forbairt Pobail [[Cloch Cheann Fhaola|Chloch Cheann Fhaola]] -
Iriseán Pobail le Chéile, Leitir Cheanann. An é seo Glór don Pobail?
|
|
|-
|'''Hunmanitas'''
|Iris
|1930-1931
|i nGaeilge, Béarla, Fraincís scata Gaeilgeoir i mBÁC (muintir Humanitas) a bhunaigh é.
|''Tomás Ó Cléirigh''
|
|-
|'''Irisleabhar Hibernia'''
|
|1938>56>?
|I nGaeilge, Béarla agus i bhFraincís na hEilvéise
|
|Déanta i bhFribourg
|-
|'''Na Feadánaigh'''
|sraith
|1963
|The whistle Players' (i mBreatanais atá seo)
|''Breandán Breathnach''
|
|-
|'''Scéala Scoile'''
|Iris
|?2000-2017>
|Iris séasúrach Shruth na Gaeilge, Cláiste Chaitríona Ard Mhaca
|
|Eagrán 30 Nollag 2016
|}
== Sraith Gaeilge i nuachtáin Bhéarla ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Sraith Gaeilge i nuachtáin Bhéarla
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''An Teanga Bheo'''
|
|
|Colún san Irish Times
|
|
|-
|'''Billeog'''
|
|
|Leathanch Altanna Gaeilge an Irish Times
|''Pól Ó Muirí''
|
|-
|'''[[The Echo]]'''?
|nuachtán
|?
|?
|?
|
|-
|'''Liatroim Ag Labhairt'''
|Leathanach míosúil
|2015-2016>
|Leathanach de cheithre ghné alt Cainteoir na míosa,
Colún na staire, seanfhocail,
|''Proin Ó Duigneáin''
|
|-
|'''The Soverign Independent /An Saorfhlaitheas'''
|Nuachtán
|?2012 >2015?
|Teoiricí Comhcheilge is a dtionchar ar Éirinn.
An t-eagrán deireanach ag scríobh an teideal in nGaeilge freisin, leathanach cúil i nGaeilge
|''á chruthú i dTuaisceart Liatroma''
|
|-
|'''Tomhas na Teanga'''
|Sraith alt
|2002 – 2010
|Tomhas na Teanga is a series of articles appearing
In the National Hibernian Digest,
|''Séamas Ó Neachtain, a.k.a. Jim Norton''
|http://www.scoilgaeilge.org/t_na_t/T_na_T_Mar2010.htm
|-
|'''Treibh'''
|
|
|Altanna Gaeilge ón Irish Times
|''Pól Ó Muirí''
|www.irishtimes.com/culture/treibh
|-
|'''[[Wings]]'''
|Iris
|? – 2026>
|Colún rialta le [[Fearghas Mac Lochlainn]] faoin teideal "Ainmneacha Éanlaith Éireann"
|
|[https://birdwatchireland.ie/publications-list/publications-wings/ birdwatchireland.ie/publications-list/publications-wings/]
|-
|'''Derry people, Peoples press, Connacht press, Connacht sentinel'''
|
|
|Bhí siad seo ag gacadh leis an deontas de €28 sa
Tseachtain chun ábhar Gaeilge áitiúl a chuir ar fáil
|
|
|}
== Teideal Gaeilge, altanna Béarla ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Teideal Gaeilge, altanna Béarla
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''Ag Déanamh Ceoil'''
|Irisleabhar
|
|52 fonn ceoil le húsáid i mbun múine.
|''Comhaltas Ceoltóirí na hÉireann''
|
|-
|'''Ainriail'''
|
|1975 - 1987
|A Belfast Anarchist Monthly
|
|7 n-eagrán ar fad https://irishanarchisthistory.wordpress.com/2012/12/15/ainriail-belfast-no-1-1985/
|-
|'''Ainriail'''
|
|1995-1996
|An Irish Anarchist Monthly
|
|Eagrán a 6 1996 50p https://www.leftarchive.ie/publication/27/
|-
|'''AISÉIRÍ'''
|nuachtán
|?<1967>? Uimh. 5 1ml 24
|Saor Gaelach Críostúil! 6D
|
|Nuachtán an páirtí polaitiúl [[Ailtirí na hAiséirí]], - corporatism / fascism
|-
|'''An Bárr Buadh'''
|Irisleabhar
|1943>
|Míosagáin, a monthly journal devoted to the activities
and general welfare of the members of First Division the Southern Command and the L.D.F. ...
|
|
|-
|'''An Camchéachta / The Starry Plough'''
|
|1975-2009>?
|The theoretical Magazine of the Republican Struggle - 8p
|
|Iris an IRSP a scoilt ó Shinn Féin
|-
|'''An Cosantóir'''
|Iris
|?<1947>?
|The Defence Forces Magazine
|
|
|-
|'''An Eochair'''
|Iris
|1973 -1977
|A Bulletin of the Irish Republican Movement, Long Kesh
|
|https://www.leftarchive.ie/publication/2841/
|-
|'''An Fianach'''
'''''The Fenian'''''
|nuachtán
|1952>
|Ireland's aspiration is for Unbounded Nationality
|
|
|-
|'''An Fiolar'''
|Iris
|1930>158>?
|Irisleabhar Scoile na Mainistreach (conc na mainstreach i dTuaisceart Éile)
|
|
|-
|'''An Focal'''
|Iris
|?<2012>?
|Irish Mhiic Léinn Ollscoil Luimnifgh
|
|
|-
|'''An Gael'''
|sraith
|1985
|Irish Arts Centre New York
|
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/02/an-ghuth-18-november-1978.pdf An Ghuth]'''
|iris
|1978-1979
|The voice of Sinn Féin. (dún na nGall)
|
|
|-
|'''An Glór'''
|sraith
|?<1943-55>?
|The voice of the Guild of Irish Journalists
|''Riobard A. Bramham.''
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2024/10/an-glor-1-jan-2007.pdf An Glor]'''
|iris
|2007
|Newsheet of Belfast Republican Socialist Youth Movement
|
|
|-
|'''An Glór Gafa'''
|ráiteachán
|1989-92
|'the captive voice” iris cimí poblachtach i H-block 26 cinn ar fad
|''Brian Campbell / Mícheál Mac Giolla Gunna''
|Clóite agus dáilte ag Sinn Féin i mBéal Feriste
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/02/an-guth-august-1972.pdf An Guth]
|iris
|1972-1973
|Arna eisiúna ag cumann Brian Ó Diollúin, Sinn Féin Corcaigh
|
|
|-
|'''An Réabhlóid'''
|
|1984-1992
|Journal of People's Democracy
|
|foilsithe ag an ngluaiseacht People's Demcracy
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/06/an-pobal-eirithe-spring-1991-1.pdf An Pobal Éirithe] - The rRsen People
|Iris
|?<1989 -1991>?
|The Magazine of The Irish in Britain representation Group
|
|alt amháin i nGaeilge ag Pádraig Ó Conchúir in Uimh. a 5
|-
|'''[[An Phoblacht]] / Republican News'''
|Nuachtán
|19??-2015>
|Nuachtán e chuid Shinn Féin
|
|
|-
|'''An Phoblacht'''
|Iriseán
|2019-2020>
|Iriseán treasbhliantúil Shinn Féin £5 £4
|
|
|-
|'''An Saorstát / The Free state'''
|Nuachtán
|
|Seachtanán i mBéarla ar
|
|
|-
|'''An Saoghal Gaedhealach'''
|Iris/Nuachtán
|?<1918-1919>?
|
|''Ua hÉigeartaigh''
|
|-
|'''An Saoghal Gaedhealach'''
|Irisleabhar
|1950>?
|The Vocational Education Bulletin Supplement
|''foilsithe i Loch Garman''
|
|-
|'''An Scéal'''
|Nuachtlitir
|2006-'10
|the newsletter of the Irish community in Scotland
|''riomhlitir ar fáil i gcóip crua ó leabharlanna i nGlaschú''
|
|-
|'''An Seanachaidhe /The Milesian'''
|
|1893-18?
|lámhscríofa ag Árt Ó Gríofa – idir láimhe ag an Celtic Literary Society
|''Liam Ó Maolruanaidh - William Rooney''
|
|-
|'''An Solas'''
|Iris
|?<1965>?
|The Monthly Magazine of The Irish Comunist Group - Oct 19065
The Monthly Magazine for Irish Workers - Nov 1965
|
|
|-
|'''An Solas'''
|Iris
|2004- 2006
|
|
|https://www.leftarchive.ie/document/318/
|-
|'''An Spréach'''
|Iris
|2018 - >2020
|Indpendent non-profit Socialist Rpubicanmagazine. £2.50 €3.00. [leantar leis ar FB.]
|
|https://www.lasairdhearg.com/anspreach/ Seacht n-Iris ar fad
|-
|'''An Taisce'''
|Iris
|1975 - >?
|Ireland's Consevation Journal
|
|
|-
|'''The Standard / An tIolar'''
|seachtanán
|
|
|''Peadar Kirby''
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/09/21349-an-to-no1.pdf An tÓglach]'''
|Quarterly Journal
|1918-22
1967 - 1970
|“The official organ of the Irish Volunteers” .
|''(cinn eile ann leis Pierce Beaslaí)''
|''D'fhostaigh an t-airm Seán Ó Conchubhair chun cuidiú leo i gcúrsaí poiblíochta agus chun an iris a thabhairt amach''
|-
|'''An tÉireannach'''
|Iris
|1985?>88?
|Iris an 'Irish Association' i bParás -
Iris cultúrtha a plé litriocht, ealaín 7rl,
Dhá nó trí chinn sa bhliain. Corr-alt i nGaeilge
Agallamh déanta le Becket.
|''Dave Conachtan''
|Scríbhneoir eile a b'í Sylvua Hotinger
Imircigh oillte as Éire a bhí san IA. Níor chláraigh siad a gcumann sa bhFrainc de reéir an dlí ach d'oscail siad Beár Éireannach i bParás agus bhíodh ranganna Gaeilge, Ceol Gaelach 7rl á n-eagrú acu.
|-
|'''An t-Éireannach Aontuighthe'''
|Iriseán
|1948
|The United Irishman: the voice of Irish republincanism
|
|
|-
|'''Ár n-Éire / Old'''
|
|1919-1923
|New Ireland publishing – weekly review
|
|
|-
|'''Beltaine'''
|Iris
|<1901>?
|I mBéarla den chuid is mó
|''W.B.Yeats''
|''Thug pé brabús do CnG''
|-
|'''Biatas'''
|Iris
|1966->?
|The Tillage Farmer
|
|
|-
|'''Bullán'''
|Irisleabhar
|1994>?
|An Irish studies journal
|
|''Willow Press, Oxford''
|-
|'''Cara'''
|Iris
|?<2014>
|Iris do phaisinéirí eitleáin Air Lingus
|
|
|-
|'''Cáirdeas'''
|Iris
|?<1941>?
|Journal of the Gaelic Christian Fellowship.
|
|
|-
|'''Cath Maige Mucrama'''
|
|?<1975>?
|Imleabhar 50 d'imleabhar an chumain sin
|
|
|-
|'''Céim'''
|Iris
|1972 -'15>?
|Iris Oifigiúl An choimisiún le Rincí Gaelacha (dé-bhliantúil)
|
|
|-
|'''Cogar'''
|Iris
|1974
|Iris Chomhaltas Ceoltóirí Éireann
|
|http://homepage.tinet.ie/~cuisle1/cuisle.htm
|-
|'''Cuisle'''
|Iris
|2011
|The voice of the Members (Fianna Fáil)
|
|
|-
|'''Dúchas'''
|nuachtlitir
|1972-79
|Scríobh Mac durcá?? agus Ó Murchú ann
|
|Irish American Cultural Institute. St. Paul Minnesota
|-
|'''Dúiche Néill'''
|tréimhsechán
|1986-96>?
|“Tréimhseacháin léannta” áitiúl
|
|Scríobh Proinsias Ó Conluain ann go minic
|-
|'''Eile'''
|Iris
|2013 > 2021
|Iris don Aerach,
|Scot de Buitléir
|
|-
|'''Éire 19'''
|Irisleabhar
|1977
|University of Florida],
|
|
|-
|'''Éire'''
|Nuachtán
|1923 Ean- Bealtaine
|Seachtainiúl
|Countess Markievicz
|Clóadh i nGas Chú na hAlban chun theacht i dtír ar chinnsearacht Stát le linn an chogadh Catharga. Tháinig seo i ndiaidh 'Poblacht na hÉireann'.
|-
|[https://republicanarchive.com/category/1940s/ '''Éireannach Aontuighthe''']
|Iriseán
|1948- 1964>?
|The United Irishman - "The Voice of Irish Republicanism"
|
|[https://catalogue.nli.ie/Search/Results?lookfor=Éireannach+Aontuighthe&type=AllFields Vol. 2 No. 3 1949]
Leantar leis an dteideal seo go dtí 1951 agus i 1952 cuirtear an teideal béarla chun tosaigh leis an ceann Gaeilge i ribín agus an nath 'Is í an Phoblacht ár gcuspóir" thíos fé.
|-
|'''Éire Ireland'''
|Irisleabhar
|1949 – 1973
|Iris sheachtainiúl Na Roinne gnóthaí Eachtaracha = Ireland: Weekly etc
|
|Leantar é le Ireland Today
|-
|'''Éire-Ireland'''
|Irisleabhar
|1914-16>1918-22
|<nowiki>http://www.corkpastandpresent.ie/localstudies/newspaperlist/a-g/</nowiki>
|
|
|-
|'''Éire-Ireland'''
|Irisleabhar
|1966> 1995-?
|a journal of Irish studies
|
|The Irish American Cultural Institute, St Paul, Minesota
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2024/12/eire-nua-1971.pdf Éire Nua]'''
|Iris
|1971, 1972.
'74, '80. '90 & 2000
|the social and economic programme of Sinn Féin.
|
|Feabhra 1980 - “Irislitir makes it’s reappearance with this issue. Two copies will be sent to each cumann and they should be passed around for members to read and study.”
[https://catalogue.nli.ie/Record/vtls000852528 LNÉ]
|-
|'''[https://republicanarchive.com/2025/01/06/eolas/ Eolas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250925125902/https://republicanarchive.com/2025/01/06/eolas/ |date=2025-09-25 }}'''
|Iris
|1973 - 1975
|International Newsletter of the Irish republican Movement
|Seán Ó Cionnaith?
|Eolas was the International Newsletter of Official Sinn Fein in the 1970s.
|-
|'''Fianna'''
|
|1910/15?
|Clóite san Airgintín
|''Pádraig Mac Mághnais''
|
|-
|'''Fianna Fáil'''
|Irisleabhar
|1914
|THE IRISH ARMY
A Journal for Millitant Ireland
|Terrence McSwiney
|
|-
|'''Focalín'''
|Iris
|1978
|(“A wee word” for the odd reader of CLR who does not understand the First Language)
|
|
|-
|'''Forgnán'''
|iris
|?<1962 >?
|Journal of the Building Centre Dublin
|
|vol 1 No. 5 May 1962
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/09/fuascailt-july_august-1996.pdf Fuascailt]'''
|iris
|1996-2006>?
|Irish Political Prisoners campaign
|
|
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/02/glor-uladh-may-1955.pdf '''Glor Uladh''']
|iris
|1955
|" The Voice of the Republican North"
|
|6 heagrán atá sa gcód ag The digital Republican archive.
|-
|'''[[Guth agus Tuairim|Guth ⁊ Tuaraim]]'''
|nuacht iris
|1979 - 1984
|Iris mhíosúil áitiúil ó thús na 1980idí a bhaineann le hiarthuaisceart Dhún na nGall. Gaeilge sa chéad eagrán ach ní ina dhiadh sin.
|
|http://www.bealoideasbeo.ie/Guth_Tuairm?page=0
|-
|'''Inbhear'''
|sraith
|?<2010>?
|Journal of Irish music and dance
|''Niall Keegan''
|
|-
|'''Inis Fáil'''
|Iris
|1925>?
|Bulletin de la Ligue pour l'Indépendance de l'Irlande.
|
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2024/10/iris-no-12-1988.pdf Iris]'''
|iris
|?<1988 -91>?
|The Republican Magazine
|
|November 1988 - Number 12
May 1991 - Number 16
|-
|'''IRIS'''
|Iris
|1981–1993, 2005–2019
|Gnóthaí Eachtracha, Bureau d’Affaires Etrangéres
|
|Imeartas focal a bhí sa teideal a dtánaig ó ‘Irish Republican Information Service” - dé-bhliatúil.
|-
|'''Iris An Airm'''
|Nuachtán
|1922>?
|Foilsithe I mBÁC go Laethúil seachas an Satharn
|
|
|-
|'''Iris An Gharda,'''
|
|1969/1970
|
|
|<nowiki>http://www.policehistory.utvinternet.com/irisang.html</nowiki>
|-
|'''Iris Bheag'''
|Nuachlitir
|1987-1994?
|the intention of this litle magazine is to provide a means of
exchanging ideas and developing sinn Féin’s policies and strategies by disscussion. Rules 4. Material can be in Irish Or English7. IB is issued Free. Ib will be issued Monthly
|
|The Education department 44, Parnell Square,
Dublin 1 Irish inbhéanach Shinn Féin – Aengus Ó Snod.
|-
|'''Iris Fhianna Fáil,'''
|
|
|
|
|Teideal Nua: FF Newsletter
|-
|'''Iris Oifigiúl'''
|Iris
|?<2011>?
|Irish Oifigiúl de chuid an rialtas
|
|[Uimh. 48 – 2011]
|-
|'''[[:en:Lia_Fáil_(political_party)|Lia Fáil]]'''
|Iris
|1957
|Fr. Fahy 10 -neagrán – he single handedly wrote the 10 highly inflamatory newspapers resulting in demotion in 1959
|Father John Fahy
|Organ of the Land and Industrial Army of Ireland.
|-
|'''[https://muse.jhu.edu/journal/141 New Hibernia review / Iris Éireannach nua]'''
|Iris ráithiúl
|1997>2021
|St. Paul (Minnesota) Center for Irish Studies at the University of St. Thomas 1997
|Thomas Dillon Redshaw
|
|-
|'''Nua'''
|Iris
|1997>2000?
|studies in contemporary Irish writing.
|Eugen O'Brien
|Jefferson City, TN: Carson-Newman College
|-
|'''Nuacht CIÉ'''
|Iris
|
|Baile Átha Cliath, An Roinn Faisnéise, Stáisiún Droichead an Rí.
|''Lorcán Ó Treasaigh''
|
|-
|'''Nuacht Náisiúnta'''
|
|1923-25
|
|
|
|-
|'''Nuacht Náisiúnta'''
|Iris
|1969 -1976
|Iris inmheánach de chuid Sinn Féin, foilsithe i Gardiner Place
|
|<nowiki>http://www.iol.ie/~rjtechne/century130703///////1960s/nuacht69.htm</nowiki>
|-
|'''Obair'''
|Iris
|?<2014-'14>?
|Bulletin of the office of public works
|
|
|-
|'''Our Girls/ Ár gCailíní'''
|
|1930-1933
|The Magazine for the Girls in Ireland
|
|
|-
|'''[[Poblacht na hÉireann (nuachtán)|Poblacht na hÉireann]]'''
|Nuachtán
|1922-23
|Bhí eagrán Albanach, Deisceartach agus ceann leis
an dteideal bhreis War News ann
|
|Tháinig ‘Éire’ ina dhiadh tar éis bhás Childers a bhí i gceannas ar bolscaireacht poblachtánach.
|-
|'''Poblacht na nOibrithe'''
|Iris
|2012 - 2014
|
|
|iris de chuid éirigí a bunaíodh i 2006 https://www.leftarchive.ie/document/636/
|-
|'''[https://pogmogoal.bigcartel.com Póg Mo Goal]'''
|Iris
|2015-2020
|i bhfoirm nuachtán eisithe ag Pogmogoal.com
|
|Póg Mo Goal is a beautifully produced football magazine, from right here in Dublin.
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/02/roisin-dubh-1975.pdf Roisín Dubh]
|Iris
|1975>?
|The Voice of Kerry Republicanism
|
|
|-
|Rosc Catha
|Iris
|1972->1973?
|Published by Clanna Eireann
|
|" Clann na hÉireann is a political movement representing the official Republican movement in England, Scotland and Wales" - Vol 1 No. 1 October 24 1972. 5p
|-
|'''[https://republicanarchive.com/2025/01/12/saoirse-irsp/ Saoirse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114104418/https://republicanarchive.com/2025/01/12/saoirse-irsp/ |date=2025-01-14 }}'''
|Iris
|1980-2011
|Iris Pháirtí Shóisialta Phoblactánach na hÉireann (an IRSP)
|
|IRSP Paper (50p 70p abroad). dhá leathanach atá in [https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/07/saoirse-irsp-belfast-august-2011.pdf Eagrán 2011]
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/08/saoirse-the-tallaght-republican-september-1983.pdf Saoirse]''' ,
'''The Tallagh Republican'''
|Iris
|?<1983>?
|"Eagran 1 Mean Fhómhair 1983"
|
|' In each issue we'll have a small rang Gaeilge'.
Tugadh [[Tallaght Republican]] air I 1986 ach gan an rang beag Gaeilge.
|-
|'''Saoirse Éireann Wolftone Weekly'''
|Nuachtán
|1937/8>?
|Seachtainiúl ‘twopence’
|
|Vol 1. No 36 Saturday May 7 1938
|-
|'''Saoirse Nua'''
|Iris
|?<2010-2014>?
|The voice of the Republican Movement
(Republican Sinn Féin)
|
|Issue 15 Spring 2014
|-
|'''[http://www.irishlabourhistorysociety.com/index.php?page=saothar30&title=Saothar%2030 Saothar]'''
|Iris
|1975-2020>
|Iris an chumainn le stair Lucht Saothair na hÉireann
|''Pádraig Ó Snodaigh an chéad eagarthóir''
|Saothar 45 2020
|-
|'''Scéal Eile'''
|Nuachtlitir
|?<2009>?
|The Newsletter of the CooleyKeegan branch of CCÉ
|
|
|-
|'''[[Scéala Éireann]] / The Irish Press'''
|Nuachtán
|1931 -1995
|Bhíodh altanna Gaeilge thríd.
|
|
|-
|'''Sciath'''
|Iris
|
|Journal of the National Industrial Safety Organisation
(deir NLI gur i nGaeilge atá sé)
|
|lean 'Health and Saftey é mar theideal
|-
|'''Sgéal Chatha Luimnigh'''
|Nuachtán
|?<1922>?
|Limerick War News, nuachtán an rialtas sa choga cathardha
|
|
|-
|'''Seanchas Ard Mhaca'''
|Iris
|1957-1993
|Iris Stairáitiúl
|
|
|-
|'''Seanchas Dúthalla'''
|
|?<1971-91>?
|
|
|
|-
|'''Sinn Féin'''
|Iris
|1923 – 1925
|
|''Patrick J Little''
|18,000 cóip á ndíol. Tháinig seo i ndiaidh Éire
|-
|'''Sinn Féin (Daily)'''
|Iris/nuachtán
|1909-> 1910?
|
|
|
|-
|'''Sinn Féin (Weekly)'''
|Iris
|1906> 1914?
|
|
|
|-
|'''Sinsear'''
|
|?<1981- 1995>?
|Roinn Béaloideasa Éireann Coláiste na hOllscoile
|
|
|-
|'''Spéis'''
|sraith
|2010 -'13
|Bulletin of the International Council for Traditional Music Ireland
|''Liz Doherty, Thomas Johnston (2012)''
|
|-
|'''Táin'''
|Iris démhíosúil
|?<2003-2007>?
|the Australian Irish Network
|''Val Noone foilsitheoir''
|
|-
|'''[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2024/10/teach-na-failte-janmar-2003.pdf Teach na Fáilte]'''
|
|2003
|republican and socialist ex-prisoner & family support
|
|
|-
|'''Teanglitir'''
|Nuachtlitir
|1985-1996
|"Patriotism" Irish Association of applied Lnguistics -IRAAL
|''Dónall P. Ó Baoill (1-19) Jeff Kallen (20-25), Patrick Farren (25->)''
|''bhfuil éagsúlacht idir Iris na Gaeilge/ teanglitir/teangeolas/teanga''
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/09/10785-teoric.pdf Teoraic]
|iris
|1975 -1976>?
|Theoretical Journal of the Republican Movement
"We hope to publish this magazine at least every quarter."
|
|"Without a revolutionary theory there can be no revolutionary movement - Lenin"
|-
|tiocfaidh Ár Lá
|iris
|?<1987>?
|imlitir den gcoifte stailc ocrais cuimhneach áin Éireann
|
|
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/10/49987099-tal-22.pdf Tiocfaidh Ár Lá]
|iriseán
|?>2003>?
|Celtic And Ireland - iris do thacathóir®i foireann Sacar Celtic.
|
|Bulletin of the Irish hunger Strike Commemoration committe (Birmingham. uimh. 5 2003
|-
|[https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/08/tirgra-june-1964.pdf '''Tír Ghrá''']
|Iris
|1963-1964>?
|" The Voice of the Republican North
|
|Vol. 2 No. 5 April 1964 Luac 4d.
|-
|'''Treoir'''
|Iris
|?<1970-2020 > Vol.2 Uimhir.2 Márta -Aibrean
|Iris oifigiúl Cómhaltas Ceóltóirí Eireann luach 1s.
|
|
|-
|'''An Sgrúdaightheoir The Examiner'''
|Nuachtán
|1930 -1960
|(Dundalk) Thosaigh mar an Newry Examiner
|
|
|-
|'''The Fanad Magazine'''
|
|
|
|
|
|-
|'''The Gael'''
|Iris
|
|The official journal of the Gaelic Athletic Association.
|
|
|-
|'''the Northern Patriot'''
|Iris
|1895
|
|
|
|-
|'''The Shan Van Vocht'''
|Iris
|1896 >?
|(An tSean Bhean Bhocht) A National Monthly Magazine
|''Alice Milligan, Eithne Carberry''
|
|-
|'''Young Ireland/Éire Óg'''
|Irisleabhar
|1919-1923
|Young Ireland i mBÁC
|
|
|-
|'''Uladh'''
|irisleabhar
|1904-05
|a literary & critical magazine.
|
|
|-
|'''Ulaidh Ag Aiséirghe'''
|nuachtán
|1952 - 1954
|Míosúil Resurgent Ulster - 'Ní Síothchán gan Saoirse'
|
|Resurgent Ulster a bhí ar an nuachtán ar dtús i 1952. Cuireadh an teideal Gaeilge air i Mí Aibreán 1954 go deireadh na bliana san.
|}
== An Ghaeilge á bplé i mBéarla ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ An Ghaeilge á bplé i mBéarla
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''Ancient Ireland'''
|Iris sheactainiúl
|1835
|Foilsithe i mBÁC John S. Folds
|''Philip F. Brown / Pilib de Brúin''
|Established for the purpose of reviving the cultivation of the Irish language, and originating an earnest investigation into the ancient history of Ireland …
|-
|'''Celtica'''
|irisleabhar
|1946 - 2020
|peer-reviewed journal on Celtic Studies, including linguistics,
literature, manuscript studies, textual criticism, history, law,
Dialect studies and onomastics.
|''Uimhi 31Barry J. Lewis, Ruairí Ó hUiginn''
|bliantúil ó bhí 2016 ann
|-
|'''Éiriu'''
|sraith
|1904-2013>
|School of Irish Learning. Dublin Acadamh Ríoga na hÉireann
|
|Saothar ag Osborne Bergin, Kuno Meyer, agus John Strachan ann.
|}
== Cíona Lín / Blaganna ==
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%;"
|+ Cíona Lín / Blaganna
! scope=col | Teideal
! scope=col | Nuachtán / Iris
! scope=col | Blianta
! scope=col | Buneolas
! scope=col style="max-width:80em;" | Eagarthóir
! scope=col style="max-width:80em;" | Breis eolas / Nasc
|-
|'''Abair as Gaeilge é'''
|2006
|mar ba mhaith liom mo chuid Ghaeilge a bhisiú.
|''Julia - Meiriceánach''
|http://abair-as-gaeilge-e.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309193406/http://abair-as-gaeilge-e.blogspot.com/ |date=2021-03-09 }}
|-
|'''Aduaidh'''
|2005 – 2007
|Focail fé thuairim i nGaoluinn.
|''Cionaodh''
|http://aduaidh.blogspot.com
|-
|'''Ag Seasamh an Fhóid'''
|2016 – 2019
|togra ealaíne le comóradh a dhéanamh ar an tionchar a bhí ag
muintir Ros Muc ar an bPiarsach sna blianta roimh an Éirí Amach
|''Nuala Ní Fhlathúin agus''
''Eoin Mac Lochlainn,''
|https://rosmuc2016.wordpress.com
|-
|'''Aisling'''
|2006 – 2016
|“Is blag beag é seo ina ligim saor mo chuid smaoint...”
|''Tim''
|
|-
|'''Amhráin Arann'''
|2012 – 2014
|“..amhráin a cumadh in Árainn a eisiúint i bhfoirm leabhair le dlúthdhioscaí..”
|''Deirdre Ní Chonghaile''
|
|-
|'''An Blag Ard'''
|2010
|
|''as an tSraith bháin dó''
|http://anblagard.blogspot.com
|-
|'''An Bhlaglann'''
|
|''Blag spéisiúil ar chúrsaí oideachais is teichneolaíocht Gaeilge -!G''
|
|níl rian de ann ach mar nasc ar iGaeilge
|-
|'''An Bothán Tréigthe'''
|2007 – 2009
|
|
|http://anbothantreigthe.blogspot.com
|-
|'''An Cailín Deas'''
|
|''Blag an chailín deas Gaeltachta atá anois ina cónaí sa Chathair- IG''
|
|níl rian de ann ach mar nasc ar iGaeilge
|-
|'''An Cainteoir Dóchais'''
|?<2009 >?
|
|''Michal as Poblacht na Seice''
|
|-
|'''An Caomhach'''
|2005 - 2020
|Tuairimí agus fíricí nach mbíonn le fáil aon áit eile as Gaeilge.
|''Séamus Poncán Ó Neachtain''
|http://caomhach.blogspot.com go mór ar son Iosrael – dar le Igaeilge
|-
|'''An Cheathrú Rua'''
|2011 – 2012
|chun eolas a chur ar fáil don phobal.
|
|http://ancheathrurua.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200606123949/http://ancheathrurua.blogspot.com/ |date=2020-06-06 }}
|-
|'''An Cnagaire'''
|2008 - 2020
|
|''Póló''
|https://ancnagaire.blogspot.com
|-
|'''*An Codú'''
|2006 -’ 21>
|Smaointe Fánacha as Chonamara
|''Eoin Ó Riain''
|''http://smaointefanacha.blogspot.com''
|-
|'''An Coimíneach'''
|2013-1015
|Cín Lín Uí Choimín
|
|
|-
|'''An Croí Ait'''
|2011 – 2021>
|Altanna agus ceachtanna mhúinteoira Gaeilge dá ranga agus
d’fhoghlaimeoirí. Morán nasc chuig áiseanna éagsula
|Caitríona Weafer Múinteoir,
Éireannach I gCathair na nAingeal,
|https://ancroiait.wordpress.com
|-
|'''An Doras Oscailte'''
|2005 – 2012
|Blog ina dhéanfaidh mé cleachtadh ar mo chuid Gaeilge
|mark bodah
|http://dorasoscailte.blogspot.com
|-
|'''An Druma Mór'''
|2008-?
|''Blag chúrsai Reatha an sár iriseoir Eoghan Ó Néil -IG''
|''Eoghan Ó Néill''
|níl rian de ann ach mar nasc ar iGaeilge
|-
|'''An Ghuí Aniar'''
|2009 – 2011
|
|''Ros Cománach i nGaillimh''
|http://anghuianiar.blogspot.com
|-
|'''An Mheabhair Foghlaimeora'''
|2010 – 2011
|
|''Bleáth cliathach a bhí 28''
|
|-
|'''An Litríocht seo Againne'''
|2009 – 2011
|Is éard tá sa bhlag seo mo chuidse smaointe faoin litríocht seo againn
|''Cailliomachas – leabharlannaí''
|http://litrocht.blogspot.com/2009/05/
|-
|'''An Ruball Rua'''
|2017 – 2020
|''Fáilte isteach ag an bhlag seo – teangacha a bheas le feiceáil:Gaeilge, français, English''
|
|https://ruballrua.wordpress.com/tag/photography/
|-
|'''*An Scríobhaí Siúlach'''
|2021
|Cín Lín chun Connalach a lonnaigh san Oirua agus atá ag iarraidh an teasnamh scríobh i nGaeilge faoin tir a chuir ina cheart
|''Kayla Reed''
|https://scriobhaisiulach.wordpress.com
|-
|'''An Solas'''
|1965
|The Monthly Magazine of The Irish Communist Group. OCT '65
|
|"The Monthly Magazine for Irish Workers"-. Nov. '65
|-
|'''Anseo is Ansiúd'''
|2010
|Blog as Gaeilge faoi gnáth rudaí an tsaoil agus mo chuid eachtraí éigsiúla.
|''Gearóid Ó Madáin''
|http://anseoisansiud.blogspot.com
|-
|'''An t-Oileánach Tréighthe'''
|2009 – 2012
|
|''Proinsias Mac a’ Bhaird''
|
|-
|'''*An Tuairisceoir'''
|2013 – 2021>
|Nuachtán Ghréasán a chlúdaíonn réimse leathan de Nuacht.
|''Ciarán Dúnbar agus roinnt eile''
|https://antuairisceoir.wordpress.com
|-
|'''An t-Ultach'''
|2010 – 18?
|Suíomh Chín lae don Iris gan ach 5 alt air
|''Seán Rua Ó Murchú''
|https://antultach.wordpress.com
|-
|'''Anuas den tSeilf'''
|2009 – 2011
|Nótaí agus smaointe iad seo de réir mar a thagann siad chugam
|''Cailliomachas – leabharlannaí''
|http://cailliomachas.blogspot.com
|-
|'''Aodhán'''
|2013
|Ag Smaoineamh os Ard
|''Aodhán Ó Dea''
|http://aodhanodea.ie/blog/{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''Ar Son na Drúise'''
|
|suíomh, príobháideach é an suíomh seo
|
|https://arsonnadruise.wordpress.com
|-
|'''As an Nua'''
|2016>?
|formhór de i mBéarla de réir freagrai ar alt ar i dTuairaisc
|Siún Ní Dhuinn
|nasc ag rá gur suíomh ag déanamh aithris atá i gceist
|-
|'''As Ord Oráiste'''
|2005 – 2006
|Dhá alt ón iriseoir seo as Béal Feriste
|Liam O Raiste
|http://asordoraiste.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506083934/http://asordoraiste.blogspot.com/ |date=2021-05-06 }}
|-
|'''Athfhás'''
|2011 – 2016
|Seo nuacht agus eile ón iar-Ghaeltacht, áit atá ag teacht thar
n-ais ina Ghaeltacht iomlán sar i bhfad!
|
|http://athfhas.blogspot.com
|-
|'''Bealach mo Shaoil'''
|2005-2009
|chun mo chuid Gaeilge a cleachtadh, go príomha le greann -
|''mac léinn sa tSúlainn''
|http://siuloir.blogspot.com
|-
|'''Baoismhacnamh'''
|2005-2009
|chun mo chuid Gaeilge a cleachtadh, go príomha le greann -
|''mac léinn sa tSúlainn''
|http://siuloir.blogspot.com
|-
|'''Betty Furlong'''
|2018 -2020
|
|
|
|-
|'''Blag Cois Life'''
|2010 – 2015
|Blog of Cois Life, Irish Language Publishers
|
|http://blagcoislife.blogspot.com
|-
|'''Blag Forbairt Naíonraí Teo.'''
|2009 - 2013
|Blag é seo atá dírithe othur seo siúd a bhíonn ag obair i
Naíonraí/naíscoileanna
|
|https://naionrai.wordpress.com
|-
|'''Blag Ghael Gan Náire'''
|2007>?
|
|
|http://gaelgannaire.blogspot.com/,
|-
|'''Blag Ghearóid'''
|2006 – 2009
|
|
|http://gearoid.blogspot.com
|-
|'''Blag Mháirtín Uí Mhuilleoir'''
|
|Iar-pholaiteoir le Sinn Féin ar é Máirtín Ó Muilleoir
|
|caifear cuireadh a bheith ag duine chun é a léamh
|-
|'''*Blag Nua Gaeilge'''
|2019 – 2021
|
|''Panu Petteri Höglund''
''Nó tá urscéal leis clóite ann''
|https://blagnuagaeilge.blogspot.com/2019/06/
|-
|'''Blag Shomhairle'''
|2005 -2006
|Níl fágtha ach nasc ar an suíomh blaganna
|
|
|-
|'''Baoismhacnamh'''
|2018 -2020
|
|
|
|-
|'''Breacleabhar An imill'''
|2004 – 2005
|'Sé is príomhchuspóir na mblaganna seo ná mo chuid
Gaeulinne a chleachtadh agus a fheabhsú’
|''Conn -''
''lonnaithe in Inis, Co. an Chláir''
|http://breacleabhar.blogspot.com
|-
|'''Brian Darby'''
|2014 – 2015
|suíomh le altanna faoi na gcluichí Gaelacha
|''Brian Darby''
|https://briandarby1.wordpress.com/category/gaeilge/
|-
|'''Bród Éireannach'''
|2005 -2006
|Seo mo bhlog. Beidh sé i nGaeilge agus i mBéarla
|''Aingeal – foghlaimeoir Gaeilge Pennsylvania''
|http://aingealpuirseil.blogspot.com
|-
|'''Bruth Seanfharraige'''
|2009
|'Ní beag beagán de drochbhrocán”
|''An Deabhal Álainn''
|http://seanfharraige.blogspot.com
|-
|'''Cainteoir Doofus'''
|2011-2012
|tuaraimíagus iad aisrithe sa cholún ar dheis
|
|http://www.cainteoirdoofus.com
|-
|'''Ceiliúradh'''
|2011- 2013
|
|
|https://ceiliuradh.wordpress.com
|-
|'''Ceist Mór an lae'''
|2006 – 2008
|Polaitíocht
|''iriseoirí éagsula''
|http://ceistmhor.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190728084521/http://ceistmhor.blogspot.com/ |date=2019-07-28 }}
|-
|'''Cha chanann? Canathaobh?!'''
|2020 – 2021
|Tógáil ar Scoil Ghaeilge Ghearóid Tóibín agus na hamhrain a múineadh
|''Séamus Poncán Ó Neachtain''
|https://amhrainghaeilge.blogspot.com
|-
|'''Chetwynde Downs'''
|2006 – 2012
|Fear meánaosta beoir-bholgach frustráilte. Ag lorg
síbearchaidreamh intleachtúil platónach le bean shéimh chneasta
A thabharfadh cluas bhaúil do m'fhaidhbeanna pearsanta.
|
|http://chetwyndedowns.blogspot.com
|-
|'''Cín Lae Sclábhaí Pá'''
|2008 - 2011
|
|''Dubhaltach (Uí Reachtair?)''
|https://tadenc.blogspot.com/search?q=2011
|-
|'''Cistin Chliste'''
|2011
|Oidis agus altanna ar bhia i nGaeilge agus Sasanais
|
|https://cistinchliste.wordpress.com
|-
|'''CLG go Deo'''
|2014 – 2015
|altann ar an Chumann lúthchleas Gael
|
|https://clggodeo.wordpress.com
|-
|'''Club Leabhar'''
|2005 > 2006
|leabhair agus
|''Aonghus Ó hAlmhain 7 Coleen Dollard''
|http://club-leabhair.blogspot.com
|-
|'''Coicís in Éireann'''
|2007 – 2009
|
|''mark bodah''
|http://coicisineirinn.blogspot.com
|-
|'''Crá Croí Cois Cuain'''
|2006 -2018
|Sóisialachas agus an Ghaeilge
|
|https://cracroi.wordpress.com
|-
|'''Crosbhealaí'''
|2008 – 2012
|Blag i nGaeilge ar chúrsaí an tsaoil.
|''Aonghus Dwane''
|http://crosbhealai.blogspot.com
|-
|'''Cuisle'''
|2005
|Mommy blogging as Gaeilge
|''Nicole as Worchester''
|http://cuisle.blogspot.com
|-
|'''Cumann Carad na Gaeilge'''
|2005 -2010 ‘15 -‘17
|Agallaimh agus caint as Gaeilge.
|''Séamus Poncán''
|http://philo-celtic.blogspot.com
|-
|'''Cumann Scribhneirí Úra na Gaeilge'''
|2007 – 2015
|23 scríobhnóir úra ag cur a saothar pinn in airde ar an idirlín
|
|http://scribhneoirioga.blogspot.com
|-
|'''*Cursaí Staire'''
|2012 -2021
|Aistí ócáideacha ar an stair, ar staraithe, agus ar scríobh na staire.
|''Vincent Morley''
|http://cstair.blogspot.com
|-
|'''Daoine Beaga'''
|2011
|Corr alt ghairid
|''Réaltán Ní Leannáin''
|http://daoinebeagadotcom.blogspot.com
|-
|'''Dialann Scott de Buitléir'''
|??
|oscailte dóibh siúd le cuireadh amháin
|''Scott de Buitléir''
|http://dialannscott.blogspot.com/
|-
|'''Dónal Na Gealaí'''
|2009
|6 nó seacht alt ar an réimsí éagsula den Ghaeilge
|''Feilm Borland''
|http://donalnagealai.blogspot.com
|-
|'''Éan Bealtaine'''
|2006 – 2011
|A nest for a May Bird's thoughts - Gaeilge I 2006 sasanais I 2011
|''Wren''
|http://eanbealtaine.blogspot.com/2011/
|-
|'''Fada fada'''
|2008
|comharthaí bóithre ceartaithe le péint
|''Ceithearnach Comharthaí''
|http://fadafada.blogspot.com/?view=mosaic
|-
|'''Faoi Cheilt'''
|2010 – 2014
|
|''John''
|http://faoicheilt.blogspot.com
|-
|'''Feachtas'''
|2012
|–Óg Ghluaiseacht na Gaeilge – Eolas agus imeachtaí an eagrais
|
|http://feachtas.blogspot.com/p/dean-teagmhail-linn.html
|-
|'''Fear Beag'''
|2012
|5 alt fada
|
|http://fearbeag.blogspot.com
|-
|'''Feicim'''
|2011 – 2017
|Gaeilge le Spraoi ar Inis Oírr. Fun Easy Irish Courses
– Immersion Method!
|''Bríd Ní Chualáin''
|https://feicim.wordpress.com
|-
|'''Fiche focal'''
|2007 – 2011
|
|''Connalach a d’fhreastail ar O na G''
|http://fichefocal.blogspot.com
|-
|'''Fiontar agus Scoil na Gaeilge'''
|2015 – 2018
|suíomh le mórán eolas maidir le Fiontar
|''blaganna ó Mhic léinn''
|https://fiontardcu.wordpress.com/about/
|-
|'''Fis'''
|2006 – 2013
|An chéad fhíschraoladh ó Chumann Carad na Gaeilge,
D’fhág an leathanach is chuir in airde ar You tube
|''Seéamus Poncánach''
|http://philo-celtic-feesh.blogspot.com
https://www.youtube.com/playlist?list=PL395B1BAD058326A1
|-
|'''Foinsí'''
|2009 – 2011
|liostaí foinsí ar na haistí sa dá chín lín eile ag an údar
|''Cailliomachas – leabharlannaí''
|http://xn--foins-3sa.blogspot.com
|-
|'''Gaeilgeandedtec'''
|2006
|cín lín Macléinn le deis ceartúcháin a dhéanamh, 4 nó 5 alt
|''Mairead G''
|http://gaeilgeandedtec.blogspot.com{{Dead link|date=Márta 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''Gaeilge Faoi Thalamh'''
|2004 >?
|Arm Rúnda na Gaeilge
|
|''http://gaeilgefaoithalamh.blogs.ie''
|-
|'''Gaeilge in Kirkby'''
|2013 – 2016
|Is blag í chun suim sa Gaelige a spreagadh i measc mo phobail féin.…
|
|http://gaeligeinkirkby.blogspot.com
|-
|'''Gaeilge i gColáiste Ailigh'''
|2011 - 2019
|Ar an suíomh seo gheobhaidh scoláirí cuidiú leis an Ghaeilge
|''Proinsias Mac a’ Bhaird''
|http://gaeilgeigcolaisteailigh.blogspot.com
|-
|'''Gaeilge le Glam'''
|2015 – 2016
|Ceathrar múinteoirí Gaeilge le suim i bhfaisean, i dtáirgí áilleachta,
|
|http://gaeilgeleglam.blogspot.com
|-
|'''Gaeilgeoir na Fionnlainne'''
|2003 – 2006
|tuaraimí Phanu ar an saol. Filleann sé ar i 2013 théis cliseadh
blogs.ie chun rá go mbeadh seo á n-úsáid aige feasta,.
|''Panu Höglund''
|http://gaelpanu.blogspot.com
|-
|'''*Gaeltacht 21'''
|2009 – 2021
|
|''Eoin Ó Riain''
|http://gaeltacht21.blogspot.com
|-
|'''Gael trip'''
|2016 – 2021
|Is í an sprioc atá againn i nGael Trip ná taisteal timpeall an
Domhain agus an Ghaeilge a úsáid
|''Oisín Mac CinnéideEmma Ní Nualláin''
|https://gaeltrip.com
|-
|'''Gan Ainm'''
|2007 – 2011
|alt ar líon an dteaghlach a labhraionn Gaeilge
|''solas dubh''
|http://ganainm.blogspot.com
|-
|'''Garraí Johnny Mhorgan'''
|2009- 2010
|Cúrsaí cruthaitheachta, cúrsaí na n-ealaíon, dialann - i nGaeilge na hÉireann.
|''Tadhg Mac Dhonngáin''
|http://garraijohnnymhorgan.blogspot.com
|-
|'''Gasúir le Gaeilge'''
|2011-2017
|Plé ar ghasúir a thógáil le Gaeilge (I Pennsylvania)
|''Lawrence Morris''
|https://gasuirlegaeilge.wordpress.com/page/25/
|-
|'''Gnóthach'''
|???
|nasc ar shuíomh coiscéim, imithe ón idirlíon anois
|
|http://gnothach.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150525015655/http://gnothach.blogspot.com/ |date=2015-05-25 }}
|-
|'''Go Maith'''
|Feabhra go Márta bliain éigin
|Comic strip
|''Brian fitzmaurice 7 SC Durkin''
|http://gomaithcomic.blogspot.com/2007_02_06_archive.html
|-
|'''Grá fé Ghruaim'''
|
|oscailte dóibh siúd le cuireadh amháin
|
|http://nuaaois.blogspot.com/
|-
|'''*Hillary NY'''
|2004 – 2021
|Meascra i nGaeilge ó Nua Eabhrac - nó pé áit ina bhfuilim!
|''Hilary Sweeney''
|http://hilaryny.blogspot.com
|-
|'''*Igaeilge'''
|2009 – 2021
|Tuaraimí neamhspleácha Chonchubhair gan aon deontas
|''Conchubhair Ó Liatháin''
|http://gaeltacht21.blogspot.com
|-
|'''Imeall'''
|2004 -2009
|Blag fuaime ón imeall
|''Conn Ó Muíneacháin''
|https://imeall.blogspot.com
|-
|'''iMúscraí'''
|2008 – 2013
|Tionscnamh de chuid Comharchumann Forbartha Mhúscraí ar mhaithe
le cur chun cinn na teanga agus ghnéithe eile de chultúr an cheantair.
|''Conchubhair Ó Liatháin''
|https://imuscrai.wordpress.com
|-
|'''Íomhá an Lae'''
|2007 - 2019
|Griangraif éagsúla a dhéanan mé o lá go lá agus mo chuid
Smaointe faoi as Gaeilge
|
|http://iomhannablag.blogspot.com
|-
|'''*Irish Language blog'''
|2019 – 2021
|930 mion cheacht ón shuiomh Transparent Language
|
|https://blogs.transparent.com/irish/la-fheile-padraig-3/
|-
|'''Iris Eoghanaigh'''
|2009 – 2011
|Tuaraimí, Nuacht, eolas
|''Seán Mór – seo tús na hirise''
|http://eoghanach.blogspot.com
|-
|'''Is as An Baile Mé'''
|2006 - 2007
|tuaraimí foghlaimeora
|''Richard Achibld''
|https://foghlaimeoir.wordpress.com
|-
|'''Leadrán'''
|
|Níl rian de ar fáil ach mar nasc ar IGaeilge
|
|http://leadran.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926144537/http://www.leadran.com/ |date=2020-09-26 }}
|-
|'''Léigh Mé ar Mo T-Léine é'''
|2006 – 2007
|Cin lae lín ar thaisteal ar fud an Bhraisil
|''Alex Hijimans''
|https://naceithrehairde.travellerspoint.com
|-
|'''Líonra'''
|2014 – 2021
|Blag d’fhoghlaimeoirí fásta Aonad na Gaeilge Ollscoil Luimnigh
|''Deirdre Ní Loinsigh''
|https://lionra.wordpress.com/about/
|-
|'''Litríocht na n-Óg'''
|2010 – 2013
|An Tríú Comhdháil ar Litríocht agus ar Chultúr na nÓg
|
|http://litriochtnanog.blogspot.com
|-
|'''Máire ag Faire'''
|2012 – 2013
|10 n-alt ar fad
|''Máire burns – iarmhúinteoir Gaeilge''
|http://maireagfaire.blogspot.com
|-
|'''Máthair Gaelachais'''
|2007 - 2016
|
|''Jennifer''
|http://misemamai.blogspot.com
|-
|'''Mícheál John O Meachair'''
|2012 – 2013
|Nasanna á gheallúint ach Níos mó air faoi féin ná aon rud eile
|''Mícheál John O Meachair''
|'''Mícheál John O Meachair'''
|-
|'''Milseog Mhilis'''
|
|Gaeilge agus Sínis (Tá sé mar aidhm agam cultúr na nGael agus a
dteanga a roint le muintir na hÁise
|
|https://milseogmhilis.wordpress.com
|-
|'''Mise Áine'''
|2007 – 2011
|
|''Áine''
|http://miseaine.blogspot.com - leanann mar Rámhaille
|-
|'''Mise Ciara'''
|2013 – 2021
|Scríobh Eat Sleep
|''Ciara Ní Éanacháin''
|http://miseciara.wordpress.com
|-
|'''Misneach Na Gaillimhe'''
|2013 – 2017
|Sóisialaigh Na Gaeilge i nGaillimh
|
|http://misneachnagaillimhe.blogspot.com/2017/04/seilbh-glactha-ag-baill-misneach-ar.html
|-
|'''Mo Bhlog'''
|2006 – 2009
|Ruminations & practice ‘ as Gaeilge’
|''Dalta i Minesota''
|http://mo-bhlog.blogspot.com
|-
|'''Muirann Ní Chonnaláin'''
|2009 – 2010
|Céad iarracht scríobh as Gaeilge
|''Muirann Ní Chonnaláin''
|http://poetryasgaeilge.blogspot.com
|-
|'''Múinteoir Sabine'''
|2012
|Múinteoir bunscoilea rugadh sa Ghearmáin alt ar RnaG
|''Sabine Nic Cionnaith''
|https://muinteoirsabine.wordpress.com
|-
|'''Myles an Nissan Micra'''
|2010 – 2012
|a man of letters, public servant, polymath, tribune of the people,
and pedant. He formerly wrote for a web magazine under the
pseudonym 'Myles an Ford Fiesta' but has since changed his
Mode of conveyance.
|
|http://mylesanm.blogspot.com
|-
|'''*Nótaí Imill'''
|2009 – 2021
|
|''Denis King – Seattle''
|http://nimill.blogspot.com
|-
|'''Nuacht1.com'''
|
|Gach Ailt – os na meáin Gaeilge / nascann chuig na stáisiúin Gaeilge
Nuacht TG4 7 RTÉ Agus Podchraoltaí
|
|https://nuacht1.com/blaganna/
|-
|'''Puc Saor'''
|2014 – 2015
|Blag chun an CLG a phlé as Gaeilge.
|
|http://pucsaor.blogspot.com
|-
|'''*Rámhaille'''
|2011 – 2021
|Mise Áine ag Rámhaille
|''Áine''
|https://ramhaille.blogspot.com
|-
|'''Rán na nGág'''
|2009 – 2019
|Is geal leis an bhfiach dubh a ghearrcach féin.
|''Fergus Ó Néill''
|http://ormondo-fon.blogspot.com
|-
|'''*Rogha Gabriel'''
|2012 – 2021
|Sleachta as saothar Ghabriel Rosenstock
|''Gabriel Rosenstock''
|https://roghaghabriel.blogspot.com
|-
|'''Rud ar Bith'''
|2008 – 2010
|
|''student of the universe a fhreastalaíonn ar ghaeltachtMinesota''
|http://rudarbith.blogspot.com
|-
|'''Santa Cruz na Gréine'''
|2009 - 2012
|Dialann ag cur síos ar an saol i Santa Cruz, California
|
|
|-
|'''Scáthán'''
|2017 – 2019
|
|
|https://www.scathan.ie/2019
|-
|'''Scéala Na Wombait'''
|2004 – 2012
|altanna ar ainmhithie éagsula
|
|http://mhwombat.blogspot.com
|-
|'''*Scéalta Ealaíne'''
|2019 - 2021
|Irish Art Blog 99% sa tSasanais
|''Eoin Mac Lochlainn''
|https://emacl.wordpress.com
|-
|'''*Scott de Buitléir'''
|2017-2021
|
|Scott de buitléir
|https://scottdebuitleir.com/category/gaeilge/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616043012/https://scottdebuitleir.com/category/gaeilge/ |date=2021-06-16 }}
|-
|'''Scríbhneoirí Úra na Gaeilge'''
|2007 – 2015
|Cín lín a bhí ag iarraidh saothar mórán scríbhneoir a thabhairt le chéile
|''20 scríobhnóir éagsúla''
|http://scribhneoirioga.blogspot.com
|-
|'''Seo focan Iontach'''
|
|mar nasc ar mhórán cín lín ach é imithe ón tidirlíon
|
|ní oibríonn na nascanna
|-
|'''Seo Panu ag Labhairt'''
|
|Níl rian de ar an nasc atá ar lch cumann Carad na Gaeilge
|''Panu Höglund''
|http://gaeilgepanu.blogs.ie {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229115403/http://gaeilgepanu.blogs.ie/ |date=2008-12-29 }} ff Gaeilgeoir na Fionnlainne
|-
|'''Sin É'''
|2014
|'Blog' nua-aimseartha Gaeilge don na deagoirí agus daoine óga
In Éireann agus na foghlaimeoir Gaeilge timpeall an domhain!
|''Sinéad''
|http://istreiseanpeannnaanclaiomh.blogspot.com
|-
|'''Smaointe as Gaeilge'''
|2020
|Occasional thoughts written in Irish -. Ní dhéanaim tada ach an
Corrsmaoineamh a scríobh, anois 's aríst,
|
|https://smaointe-as-gaeilge.blogspot.com
|-
|'''*Smaointe Fánacha Aonghusa'''
|2005 – 2021
|Mar a deir sé ar an gcanna!
|''Aonghus Ó hAlmhain''
|https://aonghus.blogspot.com
|-
|'''Smaointe ón Champas'''
|2013
|Smaointe a ritheann liom agus mé in ainm's a bheith ag staidéar!
|''Colm Mac Fhionnghaile''
|http://smaointeonchampas.blogspot.com/2013/02/
|-
|'''Stair i gColáiste Ailigh'''
|2010 – 2011
|nascanna físe i mBéarla curtha i láthair ag an máistear i nGaeilge
|''Proinsias Mac a’ Bhaird''
|http://staircolailigh.blogspot.com
|-
|'''Stádas na litríochta gaeilge'''
|2010
|Aon alt amháin
|''Ríona''
|http://stadasnalitriochta.blogspot.com
|-
|'''Tadhg An Mhargaidh'''
|2006
|Blog Gaeilge faoi mo shaol sin an méid. Macléinn aerach as Vancouver.
|''Tadhg''
|http://tadhganmhargaidh.blogspot.com
|-
|'''Taifead Taibhreamh'''
|2006
|A bhrionglóidí scríofa ag an údar
|''mark bodah''
|http://taibhreamh.blogspot.com
|-
|'''Te Bruite'''
|2012 – 2013
|Nuacht faoi eisiún DC Rís
|
|http://tebruite.blogspot.com/2012/11/
|-
|'''Thall is Abhus'''
|
|bainte den idirlíon an t-aon rian mar nasc ar Lch Anuas Den tSeilf
|
|http://seano-thallisabhus.blogspot.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180820021118/http://seano-thallisabhus.blogspot.com/ |date=2018-08-20 }}
|-
|'''Tomhas na Teanga'''
|2014 – 2021
|tosaithe i 2014 ach altanna ann ó 2002
|''Séamas Ó Neachtain,/ Jim Norton''
|http://tomhasnateanga.blogspot.com/?view=classic
|-
|'''Tomhais'''
|2009 – 2010
|tomhasanna dhá líne – cad a bheadh ann?
|''Aa Deabhal Álainn''
|http://tomhais.blogspot.com
|-
|'''Tuairimí Éagsúla'''
|2011 – 2014
|éiríonn as is bunaíonn smaointe ón gcampas
|''Colm Mac Fhionnghaile''
|http://anscolairescartha.blogspot.com
|-
|'''Turas Aisle'''
|2017 – 2020
|Turas Amháin
|''Réaltan Ní Leanáin''
|http://turasailse.blogspot.com
|-
|'''Uathachas in Éirinn'''
|2008 – 2020
|Tuiste fhir óig le huathachas
|''COC''
|http://blag.uathachas.ie
|-
|'''vernacularisms Gaeilge'''
|2013
|Nótaí Ó Bhéal Feirste
|''Jason Ó Ruairc''
|https://vernacularismsgaeilege.wordpress.com
|-
|'''Vítneam agus An Chambóid'''
|2015
|Altann ar stair an Chambóid agus Vítneam
|''Oanro''
|http://vitneamanchamboid.blogspot.com
|}
== Féach freisin ==
* [[Stair iriseoireacht na Gaeilge]]
== Naisc sheachtracha ==
* [https://libguides.ucc.ie/newspapers/anghaeilge Nuachtáin agus Irisí as Gaeilge (Coláiste na hOllscoile Corcaigh)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250104181509/https://libguides.ucc.ie/newspapers/anghaeilge |date=2025-01-04 }}
==Foinsí==
* [[Regina Uí Chollatáin|Chollatáin, Dr Regina Uí]] (18 Aibreán 2011). [https://web.archive.org/web/20140401053959/http://www.forasnagaeilge.ie/dynamic/publications/TuarascailEarnailnaMeanGhaeilge.pdf ''"Tuarascáil ar straitéis úr maidir le Foras na Gaeilge i leith earnáil na meán Gaeilge clóite agus ar líne: Athláithriú agus athshealbhú teanga".'']
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{Nuachtáin in Éirinn}}
{{DEFAULTSORT:Irisi agus Nuachtain Gaeilge}}
[[Catagóir:Liostaí]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Ghaeilge| ]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin Éireannacha|*]]
[[Catagóir:Irisí Gaeilge| ]]
[[Catagóir:Nuachtáin na Gaeilge| ]]
[[Catagóir:Nuachtáin in Éirinn|*]]
[[Catagóir:Tréimhseacháin]]
[[Catagóir:Irisí Éireannacha|*]]
[[Catagóir:Soláthraithe nuachta i nGaeilge|*]]
[[Catagóir:Soláthraithe Éireannacha nuachta|*]]
[[Catagóir:Nuachtáin|*]]
[[Catagóir:Nuacht|*]]
s1rodgcve4mkalrv045cwhg3p8lbp8u
Doiminic Ó Brolcháin
0
97021
1329610
1170535
2026-10-10T01:12:52Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329610
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is iar-Chomhalta de [[Páirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre|Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre]] (PSDLO) de [[Tionól Thuaisceart Éireann|Thionól Thuaisceart Éireann]] don Iúr agus Ard Mhacha is ea '''Doiminic Ó Brolcháin''' ([[An Béarla|Béarla]]: ''Dominic Bradley''.<ref>They Work for You. https://www.theyworkforyou.com/mla/dominic_bradley {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130623182401/http://www.theyworkforyou.com/mla/dominic_bradley |date=2013-06-23 }}</ref> Mar Chomhalta den [[Tionól Thuaisceart Éireann|Tionól Reachtach]] (CTR), bhí sé ina Urlabhraí ar son an Oideachais agus na Gaeilge.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.dominicbradley.com/apager.asp?r=104&t=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-03-04 |archivedate=2012-07-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120730033044/http://www.dominicbradley.com/apager.asp?r=104&t=3 }}</ref>
Fuair sé a chuid meánscolaíochta in St Paul's High School, An Sruthán ([[An Ghaeilge|Gaeilge]]: ''Ardscoil Naomh Pól)''. Ghníomhaigh sé mar Stiúrthóir Toghchánaíochta do [[Séamus Mallon]] MP agus don PSDLO i gComhairle Ceantair an Iúir agus Mhúrn.
Ballraíocht:
* Ball den Chumann Scoile Drámaíochta
* Ball de Tí Chulainn Cultural Activity Centre, An Mullach Bán.
* Ball de Chomhar na Múinteoirí Gaeilge
Is cainteoir Béarla agus Gaeilge é ''Doiminic'', agus bhí sé ina eagarthóir oideachais ar an nuachtán laethúil ''[[Lá Nua]]''. Scríobhann sé i nGaeilge do roinnt nuachtán eile. I dTionól Thuaisceart Éireann, i mí Dheireadh Fómhair 2011, gearradh pionós air as labhairt rófhada gan ceist a chur.<ref >BBC News.https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-15246208</ref>
== Oideachas ==
Rinne sé staidéar in [[Ollscoil na Banríona, Béal Feirste]] le haghaidh comhchéime onóracha i Litríocht agus Teanga an Bhéarla. Tar éis a chéim d’fhan sé ar aghaidh i mBéal Feirste agus rinne sé staidéar le haghaidh Teastas Iarchéime san Oideachas. Mar mhac léinn lánfhásta chuaigh sé go [[Ollscoil Uladh|hOllscoil Uladh]] áit a ndearna sé staidéar agus Céim Mháistir i dTeanga agus Litríocht na Gaeilge.<ref >{{Lua idirlín |url=http://www.dominicbradley.com/apager.asp?r=104&t=3 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2021-03-04 |archivedate=2012-07-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120730033044/http://www.dominicbradley.com/apager.asp?r=104&t=3 }}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* Próifílí.[https://web.archive.org/web/20061230111928/http://www.sdlp.ie/party/dominicbradleycv.shtm Bradley on the SDLP website]
{{DEFAULTSORT:Brolchain, Doiminic O}}
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1960]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Uladh]]
1md3jcp9h7pytsubktf5abwohcyedpr
John Blair
0
101842
1329620
1314317
2026-10-10T04:29:48Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329620
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[polaiteoir]] de chuid [[Tuaisceart Éireann|Thuaisceart Éireann]] é '''John Kenneth Blair'''. Rugadh é ar [[10 Feabhra]] [[1966]]. Is ball é de [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann]]. Is [[Tionól Thuaisceart Éireann|Comhalta den Tionól Reachtach]] é d'[[Aontroim Theas (Toghcheantar Tionóil)|Aontroim Theas]], ó Meitheamh 2018 ar aghaidh <ref>{{Lua idirlín|url=http://aims.niassembly.gov.uk/mlas/details.aspx?&aff=13944&per=6166&sel=1&ind=0&prv=0|teideal=The Northern Ireland Assembly|language=en-GB|work=www.niassembly.gov.uk|dátarochtana=2022-06-01}}</ref>.
== Saol pearsanta ==
Is fear [[aerach]] é <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/northern-ireland-set-to-have-its-first-openly-gay-mla-1.3545454|teideal=Northern Ireland set to have its first openly gay MLA|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2022-06-01}}</ref>.
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* [https://web.archive.org/web/20220130113445/http://www.johnblairmla.com/ Suíomh oifigiúil]
{{Síol}}
{{DEFAULTSORT:Blair, John}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1966]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Séú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2017-2022)]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Seachtú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Fir aeracha]]
4iyup4keun3oxj2wq0fizuy5buf4xe7
Teilifís na Gaeltachta (1987)
0
106995
1329639
1221024
2026-10-10T11:55:32Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329639
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Stáisiún [[Teilifís|teilifíse]] bradach ab ea é ''Teilifís na Gaeltachta,'' a chraol i 1987, go hiomlán trí mheán na [[An Ghaeilge|Gaeilge]]<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://ibhof.blogspot.com/2020/10/the-history-of-irish-pirate-television.html|teideal=Irish Broadcasting History & Hall of Fame: The History of Irish Pirate Television|údar=The Archivist|dáta=2020-10-10|work=Irish Broadcasting History & Hall of Fame|dátarochtana=2023-02-23}}</ref>. Chraoladh é ó Chnoc Mordáin, [[Ros Muc]]<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=TG4...TnaG...Teilifís na Gaeltachta|url=https://www.cartlann.ie/items/show/474|date=2006|language=ga|author=Pléaráca 2006 An Coiste Eagarthóireachta}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230223115811/https://www.cartlann.ie/items/show/474 |date=2023-02-23 }}</ref>.
== Stair ==
Bhí sé geallta ag [[Rialtas na hÉireann]] seirbhís teilifíse a chur ar fáil do phobal na [[An Ghaeltacht|Gaeltachta]] ó 1969, ach, le linn na 70idí agus na 80idí, ní raibh aon cineáil seirbhís curtha ar fáil. Ag an am chéanna, bhí líon cainteoirí Gaeilge ag laghdú gan moill. Mar gheall den easpa táirgí le fáil as Gaeilge, bhí sí ag laghdú mar theanga pobail<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/from-dream-to-reality-1.80483|teideal=From dream to reality|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2023-03-09}}</ref>.
É sin ráite, i 1987, thosaigh grúpa [[Gníomhaí teanga|gníomhaithe]] ag obair chun seirbhís teilifíse lán-Gaeilge a chur ar fáil don phobal. Tharraing an grúpa seo inspioráid ó [[Saor-Raidió Chonamara]], stáisiún raidió bradach, a rinne agóid rathúil ar shon [[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió lán-Gaeilge]] i 1970<ref name=":0" />.
Piaras Ó Gaora, Colm O Mainín, Norbert Payne, [[Bob Quinn]], agus Joe Mac Donnacha ab iad príomh-eagraithe na agóide<ref name=":1" />. B’é Norbert Payne an fear a rinne tarchuradóir an stáisiún<ref name=":0" />. Bhí raon 15 [[míle]] ag an tarchuradóir<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
Chraoladh an stáisiún don chéad uair ar 5 Deireadh Fómhair 1987<ref name=":0" />.
== Tagairtí ==
71dli1dc8ijwffyt5y3hlxlggshpebc
Pat Ingoldsby
0
107024
1329629
1258997
2026-10-10T08:53:56Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329629
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba [[Liosta filí Éireannacha|file Éireannach]] agus [[láithreoir teilifíse]] é '''Pat Ingoldsby''' (25 Lúnasa 1942 - 1 Márta 2025) Rugadh i [[Mullach Íde]], [[Baile Átha Cliath]] é.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.patingoldsby.org/who-is-pat.html|title=Who is Pat?|language=fr|work=PAT INGOLDSBY|access-date=2021-07-18}}</ref> Sna 1980í, bhí sé ina óstach ar chláracha teilifíse do pháistí, scríobh sé drámaí don stáitse agus don raidió, d’fhoilsigh sé leabhair ghearrscéalta agus bhí sé ina cholúnaí nuachtáin. Ó lár na 1990idí, d’éirigh sé as na meáin chumarsáide agus is mó aithne air as a chuid bailiúcháin filíochta, agus iad á ndíol ar shráideanna [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]] (ar Sráid Westmoreland nó [[Faiche an Choláiste]] de ghnáth).
I mí an Mhárta 2022, d’óstáil Ard-Mhúsaem Litríocht Éireann (MoLI) taispeántas físe chun eisiúint an díolama is déanaí de chuid Ingoldsby, ''In Dublin They Really Tell You Things — Pat Ingoldsby, Selected Poems 1986 – 2021'', a cheiliúradh.<ref name="TB">{{Cite web-en|url=https://www.irishtimes.com/culture/film/2022/10/29/pat-ingoldsby-i-didnt-want-to-be-in-anything-that-involved-talking-about-myself/|title=Pat Ingoldsby: 'I didn’t want to be in anything that involved talking about myself'|author=Brady|first=Tara|date=2022-10-29|language=en|work=[[The Irish Times]]|access-date=2023-02-03}}</ref>
== Leabharliosta ==
=== Filíocht ===
* ''You've Just Finished Reading This Title''
* ''Rhyme Doesn't With Reason''
* ''Up The Leg of Your Jacket''
* ''Welcome to My Head (Please Remove Your Boots)'' (1986)
* ''Salty Water'' (1988)
* ''Scandal Sisters'' (1990)
* ''How Was It For You Doctor?'' (1994)
* ''Poems So Fresh And So New ...Yahoo!'' (1995)
* ''If You Don't Tell Anybody I Won't'' (1996)
* ''See Liz She Spins'' (1997)
* ''Half A Hug'' (1998)
* ''Beautiful Cracked Eyes'' (1999)
* ''The Blue E-Tee Wet!'' (2000)
* ''Do Lámh I Mo Bhrístí'' (2001) {{Ga}}
* ''The Frenchwoman and the Sky'' (2003)
* ''Once Upon A 'hide'' (2004)
* ''I'm Out Here'' (2005)
* ''Can I Get in the Bath?'' (2007)
* ''Once Upon A Wicked Eye'' (2008)
* ''I Thought You Died Years Ago'' (2009)
* ''Hitting Cows with a Banjo'' (2011)
* ''Pawmarks on My Poems'' (2013)
* ''Mise MacGiolla'' (2017) {{Ga}}
* ''In Dublin They Really Tell You Things'' (Dánta roghnaithe, 2022)
=== Oibreacha eile ===
==== Do dhaoine fásta ====
* ''Hisself'' (Play, Peacock Theatre, Dublin)
* ''When am I Gettin' Me Clothes'' (dráma, Amharclann na Péacóga, Baile Átha Cliath) (Cuireadh in oiriúint níos déanaí é do dhráma raidió ar [[RTÉ Radio 1]])
* ''The Dark Days of Denny Lacey'' (dráma raidió, RTÉ Radio 1)
* ''She Came Up From the Sea'' (dráma raidió, RTÉ Radio 1)
* ''Fire Is Far Enough'' (dráma raidió, RTÉ Radio 1)
* ''Liffey Ever'' Is (dráma raidió, RTÉ Radio 1)
* ''The Peculiar Sensation of Being Irish'' (gearrscéalta) (1995) {{ISBN|1-873548-31-1}}
* ''Laugh Without Prejudice'' (gearrscéalta) (1996) {{ISBN|1-873548-37-0}}
* ''My Own Voice'' (Dlúthdhiosca fuaime)
* ''Let Me into Your Ear'' (Dlúthdhiosca fuaime)
==== Do pháistí ====
* ''Zaney Tales'' (leabhar gearrscéalta)
* ''Rhymin' Simon'' (Seinn)
* ''Yeukface an Yeuk and the Spotty Grousler'' (Seinn)
* ''Inis Scéal dom Pat'' (Téip Fuaime)
Scríobh Ingoldsby roinnt eipeasóid de ''Wanderly Wagon'' freisin
== Scannánaíocht ==
* ''The Peculiar Sensation of Being Pat Ingoldsby'', clár faisnéise 2022 leis an stiúrthóir scannán Seamus Murphy faoi shaol agus shaothar Pat Ingoldsby (arna léiriú ag Broadstone Films, Baile Átha Cliath).
== Naisc sheachtracha ==
* [https://web.archive.org/web/20230226231656/https://www.patingoldsby.org/ Láithreán gréasáin oifigiúil]
* [https://web.archive.org/web/20040715105924/http://www.irishplayography.com/search/person.asp?PersonID=4521 Beathaisnéis ag Irish Playography]
* [http://www.rte.ie/radio1/doconone/documentary-podcast-onepotato-twopotato-three.html RTÉ Raidió 1, "One Potato, Two Potato, Three" I stair bhéil Bhaile Átha Cliath anois, taifeadann Pat Ingoldsby leanaí ag imirt cluichí sráide agus ag canadh amhráin (Craoladh 1977)]
* [https://irisharoundtheworld.com/irish-poem-for-rita-with-love-by-pat-ingoldsby/ Where is Pat?]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Rialú údaráis}}
{{DEFAULTSORT:Ingoldsby, Pat}}
[[Catagóir:Colúnaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Básanna in 2025]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1942]]
[[Catagóir:Filí na hÉireann]]
[[Catagóir:Filí Gaeilge]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]]
prknz0eg926pcaofk1dblg6gdih7jcu
George Adam
0
107555
1329614
1243861
2026-10-10T02:47:03Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329614
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is polaiteoir as [[Albain]] é '''George Adam''' BPA .
Rugadh é sa bhliain 1969. Toghadh é mar Theachta Parlaiminte do [[Pàislig|Phàislig]] sa bhliain 2011. Is ball é de [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Pháirtí Náisiúnta na hAlban]].<ref>{{Cite web-en|url=http://www.parliament.scot/msps/currentmsps/98270.aspx}}</ref>
== Naisc sheachtracha ==
* Oibríonn Siad Duit: [https://www.theyworkforyou.com/msp/25072/george_adam George Adam BPA] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Adam, George}}
3frmh2913lpysam8m34dteae25z40pp
Meáirt Churraoin
0
111505
1329625
1197882
2026-10-10T07:25:34Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329625
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
File Éireannach as [[na hAille]], [[Indreabhán]] i g[[Conamara]] ab ea '''Meáirt Churraoin''' (1913–1999). Chaith sé a shaol ag scríobh filíochta agus [[agallamh beirte|agallaimh bheirte]] a bhuaigh duaiseanna ag [[Oireachtas na Gaeilge]] cé nár ghlac sé páirt sna comórtais é féin.<ref name='Conamara'>{{Cite book-en|last=Mac Con Iomaire|first=Liam|author-link=Liam Mac Con Iomaire|title=Conamara: An Tír Aineoil|publisher=[[Cló Iar-Chonnacht]]|language=ga|year=1997|location=[[Indreabhán]]|isbn=1-900693-39-9|page=50}}</ref> Bhí an imirce agus an deoraíocht lárnach ina chuid oibre.<ref name='Cartlann'>{{Luaigh foilseachán|url=https://www.cartlann.ie/items/show/2408|title=Meáirt Churraoin|last=Ní Thuairisg|first=Aislinn|accessdate=2024-02-01|date=2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240201225051/https://www.cartlann.ie/items/show/2408 |date=2024-02-01 }}</ref>
Mac le Pádraig Ó Curraoin as na hAille agus Nóra Ní Choisdealbha as an gCaorán a bhí ann. D'fhreastail sé ar [[Scoil Sailearna]] agus [[Coláiste Cholmcille]] in Indreabhán. Phós sé Mairéad (Peige) Ní Shúilleabháin as Cuan na Loinge ar an 13 Feabhra 1961 agus bhí ochtar clainne acu.<ref name='Cartlann'/>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Filí na hÉireann]]
[[Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe]]
tje7pmssckoh68a0xpl8e2bbj1wyxvl
Màiri NicAilein
0
111597
1329626
1240220
2026-10-10T07:41:05Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329626
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is polaiteoir Albanach í '''Màiri NicAilein''' (Béarla: ''Màiri McAllan'') (a rugadh ar an 14 Feabhra 1993) atá ag feidhmiú mar Rúnaí Comh-Aireachta um Neodracht agus Aistriú Cóir ó 2023, tar éis di a bheith ina hAire Comhshaoil, Bithéagsúlachta agus Athchóirithe Talún roimhe seo ó 2021 go 2023. Ina ball de [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Pháirtí Náisiúnta na hAlban]] (SNP), tá sí ina [[Ball de Pharlaimint na hAlban|Feisire de Pharlaimint na hAlban]] (BPA) Ball de Pharlaimint na hAlban do Dhail Chluaidh ó 2021 i leith. Is iar-aturnae faoi oiliúint í NicAilein, a d’fheidhmigh mar chomhairleoir speisialta don Chéad-Aire [[Nicola Sturgeon]] sular toghadh í do Pharlaimint na hAlban. <ref>{{Cite web-en|url=https://www.thenational.scot/news/18871198.mairi-mcallan-meet-snp-holyrood-candidate-clydesdale/|teideal=Mairi McAllan: A lifelong local, a lawyer and an adviser to the First Minister|language=en|work=The National|access-date=2021-05-20}}</ref>
== Luathshaol ==
Tógadh NicAilein agus fuair sí a cuid oideachais i [[Bigear|Biggar,]] Siorrachd Lannraig a Deas ansin rinne sí staidéar ar dhlí na hAlban ag [[Ollscoil Ghlaschú]], chaith sí tamall ag Ollscoil Ghent sa Bheilg freisin. <ref name="Choose">{{Lua idirlín|url=https://www.carlukegazette.co.uk/news/politics/snp-choose-mairi-fight-mundell-rural-clydesdale-2091858|work=carlukegazette.co.uk}}</ref>
Is polaiteoir é a hathair Ian freisin a bhí ina chomhairleoir áitiúil do bharda [[Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas|Clydesdale]] East (a chlúdaíonn Biggar) ó 2017 i leith. <ref name="Choose"/>Is polaiteoir é a hathair Ian freisin atá ag feidhmiú mar chomhairleoir áitiúil do bharda Dail Chluaidh an Ear (a chlúdaíonn Biggar) ó 2017.
Sula ndeachaigh sí isteach sa pholaitíocht, chomhbhunaigh NicAilein an eagraíocht chearta daonna RebLaw Scotland, a bhfuil sé mar aidhm aige an dlí a úsáid mar uirlis sa chomhrac ar son an cheartais shóisialta agus a thionóil a chéad chomhdháil sa bhliain 2017, d'oibrigh sí mar dhlíodóir faoi oiliúint agus bhí sí ina stiúrthóir ar Chúnamh do Mhná Àir an Ear ''(East Ayrshire's Women's Aid'') .<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thenational.scot/news/18871198.mairi-mcallan-meet-snp-holyrood-candidate-clydesdale/|work=national.scot}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.benchmarkadvocates.co.uk/blog/33-rebel-lawyer-reblaw-scotland-social-justice.html/|work=benchmarkadvocates.co.uk}}</ref>
== Gairmréim pholaitiúil ==
Sheas sí ach sháraigh uirthí i [[Siorrachd Dhùn Phris, Dail Chluaidh agus Srath Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Siorrachd Dhùn Phris, Dail Chluaidh agus Srath Thuaidh]] in [[Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, 2017|olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2017]], áit ar tháinig sí sa dara háit ar an sealbhóir [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|Coimeádach]] David Mundell .<ref>{{Cite web-en|url=https://www.dailyrecord.co.uk/in-your-area/lanarkshire/political-calling-came-early-clydesdale-24495471|teifeal=Political calling came early for Clydesdale MSP Màiri McAllan|author=Bark|first=Stephen|date=2021-07-11|language=en|work=Daily Record|access-date=2022-01-20}}</ref>
Bhí NicAilein mar chomhairleoir speisialta i Rialtas na hAlban ar chúrsaí timpeallachta. Ar dtús don Rúnaí Comhshaoil Roseanna Cunningham agus ansin don Chéad Aire Nicola Sturgeon. <ref>{{Cite web-en|url=https://www.thenational.scot/news/18871198.mairi-mcallan-meet-snp-holyrood-candidate-clydesdale/|teideal=Mairi McAllan: A lifelong local, a lawyer and an adviser to the First Minister|language=en|work=The National|access-date=2023-12-17}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://www.sundaypost.com/fp/climate-change-scotland/|teideal=The minister in charge of saving the world defends Scotland’s record on climate chang|language=en|work=Sunday Post|access-date=2023-12-17}}</ref>
An 6 Bealtaine 2021 toghadh í mar [[Ball de Pharlaimint na hAlban|Bhall de Pharlaimint na hAlban]] (BPA) do Dhail Chluaidh. <ref name="BBC21">{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.co.uk/news/election/2021/scotland/constituencies/S16000090|work=[[BBC News]]}}</ref>
An 19 Bealtaine 2021, ceapadh NicAilein chuig an rialtas nua mar Aire Comhshaoil, Bithéagsúlachta agus Athchóirithe Talún .<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-57169123|work=[[BBC News]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210519230809/https://www.bbc.com/news/uk-scotland-57169123|archivedate=19 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://www.gov.scot/news/new-scottish-cabinet/|teideal=New Scottish Cabinet - gov.scot|work=www.gov.scot|access-date=2021-05-19}}</ref>
== Nótaí ==
{{Notelist}}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* Baill Pharlaimint na hAlban: [https://www.parlamaid-alba.scot/msps/current-and-previous-msps/m%C3%A0iri-mcallan]
* They Work For You: [https://web.archive.org/web/20240207191229/https://www.theyworkforyou.com/msp/26004/m%C3%A0iri_mcallan Màiri NicAilein] (Béarla)
n15a8mupks0rqiarrhk7lqztpk1267q
Mairi Gougeon
0
113737
1329623
1244095
2026-10-10T06:47:50Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329623
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is polaiteoir Albanach í '''Mairi Angela Gougeon''' (née Evans; rugadh 23 Aibreán 1985)<ref>{{Cite tweet |user=JennyGilruth |author=Jenny Gilruth |number=988514737993469952 |date=23 Apr 2018 |title=Happy 33rd Birthday to my favourite little Nugget, Madame @MairiGougeon! Hope you’ve had a fabulous day. Here are some key moments from our political lives thus far x}}</ref><ref>{{Cite tweet |user=MairiGougeon |author=Mairi Gougeon |number=1120605062500372480 |date=23 Apr 2019 |title=Had an early birthday with my family at the weekend, best thing about it getting the chance to be with family of course, but also 1. My husband got me THE BEST CAKE from Best Baked Goods in Scotland winner! @cakes_baba! 2. My husband thinks I’m a year younger than I actually am}}</ref> a bhí ina Rúnaí Comh-Aireachta um Ghnóthaí Tuaithe, Athdháilte talún agus Oileán ó 2021. Is ball í de [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Pháirtí Náisiúnta na hAlban]] (PNA), agus tá sí ina [[Ball de Pharlaimint na hAlban]] (BPA) d’Aonghas a Tuath agus a' Mhaoirne ó 2016 i leith.
Is céimí de chuid [[Oilthigh Obar Dheathain]] í Gougeon agus toghadh í ar Chomhairle Aonghais i dtoghcháin áitiúla na hAlban in 2007. Rinne sí ionadaíocht thar ceann bharda Breichinn agus Èigil agus bhí sí mar urlabhraí na comhairle ar fhorbairt eacnamaíoch. D'éirigh sí as i dtoghchán 2017, tar éis di a bheith tofa do Pharlaimint na hAlban an bhliain roimhe sin. Sa bhliain 2018, ceapadh í mar Aire Gnóthaí Tuaithe agus Comhshaoil Nádúrtha, sular ceapadh ina hAire Sláinte Poiblí agus Spóirt í in 2020. Atoghadh Gougeon in 2021 agus thug an Chéad Aire [[Nicola Sturgeon]] ardú céime do Chomh-aireacht na hAlban mar Rúnaí Comh-Aireachta do Gnóthaí Tuaithe agus Oileán; d'athcheap an Príomh-Aire nua [[Humza Yousaf]] í in 2023, agus ghnóthaigh sí an cúram athchóirithe talún freisin.
==Luathshaol==
=== Oideachas agus luathghairm bheatha ===
Rugadh Mairi Angela Evans ar an 23 Aibreán 1985 i mBreichin, Comhairle Aonghais. Cuireadh oideachas uirthi ag Kilgraston School, áit a raibh scoláireacht aici.<ref>{{cite news|url= https://www.pressreader.com/uk/the-herald-on-sunday/20210523/281771337095456 |teideal=No Eton Mess Drop in MSPS atá oilte go príobháideach |work =[ The Herald (Glaschú)|Herald on Sunday]] |date=23 Bealtaine 2021 | access - date =3 Lúnasa 2021}}</ref> D'fhreastail sí ar Ollscoil Obar Dheathain ó 2003 go 2007, agus bhain sí Máistreacht sna hEalaíona amach sa stair.<ref name=":0">{{Cite web|last=LinkedIn|teideal= Mairi Gougeon |url= https://www.linkedin.com/in/mairi-gougeon-b1a8aa8a/?originalSubdomain=uk}}</ref> Ó 2002 go 2010, d'oibrigh sí mar Chúntóir Sinsearach ag Urras Nàiseanta na h-Alba (ga: ''Iontaobhas Náisiúnta na hAlban'')
.<ref name=":0" />
== Naisc sheachtracha ==
* They Work for You: [https://www.theyworkforyou.com/msp/25503/mairi_gougeon Mairi Gougeon MSP, Angus North and the Mearns] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Tagairtí ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Gougeon, Mairi}}
[[Catagóir:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
8jwwjl2ty0v0ikjq95c96zm2tcwg1te
Shirley-Anne Somerville
0
116633
1329637
1271161
2026-10-10T11:04:50Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329637
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine|imatge=Shirley-Anne Somerville in 2024 (cropped).jpg}}
Is polaiteoir [[Albain|Albanach]] í '''Shirley-Anne Somerville''' (rugadh 2 Meán Fómhair 1974) atá ina Rúnaí Comh-Aireachta ar Cheartas Sóisialta i rialtas cineachta na hAlban ó 2023 i leith.
==Luathshaol==
=== Luathbhlianta agus oideachas ===
Rugadh Shirley-Anne Somerville i [[Cair Chaladain|gCair Chaladain]] sa bhliain [[1974]]. <ref name="session3">{{cite web|url=http://www.scottish.parliament.uk/msps/26662.aspx |teideal=Previous MSPs: Session 3 (2007–2011): Somerville, Shirley-Anne |date=26 April 2011 |publisher=[[Scottish Parliament]] |access-date=25 July 2015}}</ref> Cuireadh oideachas uirthi in ''Kirkcaldy High School'', sular fhreastail sí ar [[Oilthigh Shrath Chluaidh]] ó 1992 go 1996, agus bhain sí [[Baitsiléir Ealaíon|BA] (Onóracha) amach san Eacnamaíocht agus sa Pholaitíocht. Ó 1997 go 1999, d'fhreastail Somerville ar an Oilthigh Shruighlea, áit ar ghnóthaigh sí Dioplóma i Staidéar Tithíochta. Sular toghadh í chun Pharlaimint na hAlban i dtoghchán Pharlaimint na hAlban 2007, d'fhreastail sí ar Oilthigh na Banríona Margaret, áit a ndearna sí Dioplóma sa Chaidreamh Poiblí.
== Gairm pholaitiúil ==
Tar éis do Stefan Tymkewycz éirí as, tháinig Somerville i gcomharbacht air mar Bhall de [[Pàrlamaid na h-Alba|Pharlaimint na hAlban]] ar son Lodainn. Chaill sí a suíochán i dtoghchán 2011 agus sa bhliain 2012 fógraíodh í mar stiúrthóir ar Yes Scotland. Tar éis fothoghchán Dhùn Phàrlain 2013 a chailleadh, sheas sí síos mar stiúrthóir pobal.
I dtoghchán Pharlaimint na hAlban 2016, toghadh Somerville le feidhmiú mar BhPA do thoghcheantar Dhùn Phàrlain. Bhí sí ina hAire Breisoideachais, Ardoideachais agus Eolaíochta ó 2016 go 2018, sular ceapadh í chuig Comh-Aireachta na hAlban mar Rúnaí Comh-Aireachta um Shlándáil Shóisialta agus Daoine Scothaosta in atheagrú comh-aireachta [[Nicola Sturgeon]] sa bhliain 2018. Atoghadh Somerville chuig Parlaimint na hAlban i dtoghchán 2021, agus i dtríú rialtas Sturgeon, ceapadh í ina Rúnaí Comh-Aireachta um Oideachas agus Scileanna. Tar éis a ceapacháin, d'fhógair sí go ndéanfaí leasú ar Ùghdarras Teisteanasan na h-Alba agus Foghlam Alba, tar éis cáineadh forleathan.
== Naisc sheachtracha ==
* Parlaimint na hAlban: [http://www.parliament.scot/msps/currentmsps/shirley-anne-somerville-msp.aspx Shirley-Anne Somerville MSP]
* Oibríonn Siad Duit: [https://www.theyworkforyou.com/msp/14100/shirley-anne_somerville Shirley-Anne Somerville BPA] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Tagairtí ==
<references />
[[Catagóir:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
[[Catagóir:Baill Pharlaimint na hAlban]]
[[Catagóir:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
otq18ldp8u9cud0a6a5qx22j12ihopp
Seosamh Ó Guairim
0
118053
1329635
1259268
2026-10-10T10:52:46Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329635
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
File agus ceoltóir Gaeilge ó [[Roisín na Mainiach]], Carna, Co. na Gaillimhe, ab ea '''Seosamh Ó Guairim''' nó '''Josie Joe Pheadair'''<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/josie-joe-pheadair-file-nach-raibh-aon-teorainn-lena-chumas-a-thug-se-leis-o-dhuchas/|teideal=Josie Joe Pheadair – file nach raibh aon teorainn lena chumas, a thug sé leis ó dhúchas}}</ref> mar ab fhearr aithne air. An 6 Márta 2017 a bhásaigh Seosamh Ó Guairim gan é ach bliain le cois na dtrí scór.
"Thaitin ceol tíre, rap agus hip hap leis agus tagann a gcuid rithimí isteach ina chuid filíochta féin go rialta."<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=5044&AspxAutoDetectCookieSupport=1|teideal=Ó GUAIRIM, Seosamh (1955–2017)|language=ga-IE|work=ainm.ie|dátarochtana=2025-03-05}}</ref> [[Micheál Ó Conghaile]].
"Thug Seosamh Ó Guairim, beannacht Dé leis, rap ar cheann dosna dánta deireanacha a tháinig uaidh, ‘An iomarca Spadhar in Áras na nGadhar’, agus is píosa nótáilte é lán d’aiteas, de shamhlaíocht, de ghinias." [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]]
==Saothair==
* ''Croí na Cloiche'', Seosamh Ó Guairim, Cló Iar-Chonnachta, 1995
* Trá Thaoille na nÉan (1986)
* http://46.22.129.74/items/show/367#?c=&m=&s=&cv=
* Foilsíodh dánta leis in [[Iris an Phléaráca]], 1997, (Cartlann an Phléaráca, faoi chúram Ollscoil na hÉireann Gaillimh)<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Dánta le Seosamh Ó Guairim|url=https://cartlann.ie/items/show/367#?c=&m=&s=&cv=|date=1997|language=ga|author=Seosamh Ó Guairim}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Téann Ó Guairim i ngleic le fadhbanna iomadúla an lae inniu sa chnuasach seo. "Briseann guthanna ársa trí ghuth an Ghuairimigh agus an file i ngleic le fadhbanna iomadúla an tsaoil. An ciúnas . . . an fiántas . . . an focal a scoilteann an tost . . . an náire . . . an fhís . . . an díomá. Gearánach agus moltach. An greann . . . an leamhas . . . d’fhéadfadh sé gurb é Seosamh Ó Guairim an file is ilghlóraí i gConamara." – [[Gabriel Rosenstock]]
== Naisc sheachtracha ==
* [https://soundcloud.com/tuairisc/seosamhoguairim-focalisfuaim Seosamh Ó Guairim ag léamh as a chnuasach Croí na Cloiche]
* [https://soundcloud.com/user-353752187/aras-na-ngadhar-le-seosamh-o-guairim-a-ra-ag-seaghan-mac-an-tsionnaigh Áras na nGadhar le Seosamh Ó Guairim] - á rá ag [[Seaghan Mac an tSionnaigh]]
* [https://www.obheal.ie/blog/audio/Guest%20Reading%20-%20Seosamh%20O%20Guairim.mp3 Taifead as Ó Bhéal];
* [https://www.rte.ie/radio/rnag/togha-agus-rogha-de-domhnaigh/2022/0306/1284737-togha-agus-rogha-d-domhnaigh-6-mrta-2022 Dán leis, ar thug sé rap air, ag 12.56 sa chlár.]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Síol-beath-ie}}
{{DEFAULTSORT:Guairim, Seosamh Ó}}
[[Catagóir:Básanna in 2017]]
[[Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1955]]
[[Catagóir:Filí na hÉireann]]
[[Catagóir:Fir]]
gipcldp3tepmpp8op8futdx7arzteww
Iris an Phléaráca
0
118055
1329618
1304137
2026-10-10T03:58:07Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329618
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Nuachtán
|tancament=2014
|periodicitat=Bliantán
|publicat_a=[[Ros Muc]]
|fundacio=1991
|distribucio=I gcló
}}
Bhí '''''Iris an Phléaráca''''' (1991—2014) mar chuid lárnach d’[[Féile an Phléaráca|Fhéile an Phléaráca]]. Bhíodh ailt san iris faoi chultúr, faoi stair, agus faoi shaol an phobail i g[[Conamara]] agus in [[Árainn]]. Chuir lucht acadúil, polaiteoirí, scríbhneoirí, taighdeoirí agus saineolaithe eile peann le pár faoi théamaí ilghnéitheacha; i measc na dtéamaí sin tá: na báid agus an [[bádóireacht|bhádóireacht]], an [[béaloideas]] agus nósanna na ndaoine, stair agus polaitíocht an cheantair agus an Ghaeilge agus saol na Gaeilge. Tá leaganacha scanta de na hailt sin go léir cruinnithe i gCartlann an Phléaráca, faoi chúram [[Ollscoil na Gaillimhe]].
==Naisc sheachtracha==
* [https://web.archive.org/web/20250422085308/https://cartlann.ie/collections/show/4#?c=&m=&s=&cv= Cartlann an Phléaráca]
* [https://web.archive.org/web/20250614200012/https://www.cartlann.ie/collections/show/2#?c=&m=&s=&cv= Ailt ó Irisí an Phléaráca]
== Féach freisin ==
* [[Pléaráca Chonamara]] (féile)
* ''[[Cuisle (iris)|Cuisle]]''
{{DEFAULTSORT:Plearaca, Iris an}}
[[Catagóir:Irisí Éireannacha]]
[[Catagóir:Irisí Gaeilge]]
[[Catagóir:Bliantáin]]
[[Catagóir:Cultúr na Gaeltachta]]
[[Catagóir:Conamara]]
[[Catagóir:Ros Muc]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1991]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 1990í]]
{{síol-nuachtán}}
1snumdrjrramkadwx5xoo2el23zo7lc
Loch Bhraoin (paróiste sibhialta)
0
118068
1329622
1259320
2026-10-10T06:09:42Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329622
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
Is paróiste sibhialta i Ros agus Cromba, Albain, cuid de Chomhairle na Gàidhealtachd, é '''Loch Bhraoin''', a chiallaíonn "loch an cheobhráin". Timpeallaíonn sé [[Loch Bhraoin (loch)|Loch Bhraoin]] ina iomláine, loch mara a shíneann ó 11 km intíre ón [[An Cuan Sgitheanach|Chuan Sgitheanach]] ar chósta thiar na hAlban. Seasann an t-iarsheipéal paróiste an paróiste ag ceann an locha seo, mar sin an chúis le hainm an pharóiste.<ref name=Groome>Ordnance Gazetteer of Scotland, by Francis H. Groome; publ. Thomas C. Jack, Edinburgh,1901. (Article on Lochbroom)</ref> Is ceantar Comhairle Pobail é Loch Bhraoin freisin, ach is é cúinne thiar thuaidh an pharóiste tá A' Chòigeach, limistéar comhairle pobail i bhfad níos lú .<ref name=CC>Community Councils website, managed on behalf of the Scottish Government www.communitycouncils.scot/community-council-finder Retrieved April 2021</ref>
Sa bhliain 2011, i nDaonáireamh na Ríochta Aontaithe, bhí 2,487 duine ina gcónaí sa pharóiste sibhialta. Ní raibh ach 13.8% a raibh eolas éigin acu ar an nGaeilge,<ref name=cen2011>Census of Scotland 2011, Table KS101SC Usually Resident Population, publ. by National Records of Scotland. Web site
www.scotlandscensus.gov.uk/ retrieved April 2021. See "Standard Outputs", Table KS101SC, Area type: Civil Parish</ref> ach sa bhliain 1891 bhí 86% ag labhairt Gaeilge.<ref name=Census1891>Tenth Decennial Census of the Population of Scotland, Taken 5th April 1891, publ. H.M.S.O. Edinburgh 1893; Table 1, p.4</ref>
Tá achar an pharóiste 408 míle cearnach.<ref>Census of Scotland 1931. Preliminary Report. Table 17 - Population and Acreage of Civil Parishes alphabetically arranged. Publ. H.M.S.O. 1931</ref>
Tá cósta neamhrialta ag an bparóiste le roinnt góilíní mór le rá, ina measc Loch Bhraoin, An Loch Beag, Bàgh Aoineart agus Bàgh Ghruinneard agus agus cuimsíonn sé na hoileáin [[Tannara Mhòr]], [[Eilean Mhàrtainn]] agus [[Eilean Ghruinneard]].
Sa bhliain 1857, bunaíodh Ceantair Chlárúcháin ar leith (C.C.) do Loch Bhraoin agus don Chòigeach, agus bhí an dara ceann acu thart ar an gceathrú cuid de dhaonra an pharóiste (1891)..<ref>National Records of Scotland website www.nrscotland.gov.uk/research/guides/statutory-registers/registration-districts - retrieved Feb2024</ref><ref name=Groome/> Nuair a thosaigh scéim na comhairle Pobail sa bhliain 1976, bhí Loch Bhraoin agus an Chòigeach mar an gcéanna ina gceantair chomhairle ar leith. (Aontaíodh an dá C.C. sa bhliain 2002 ).
Laistigh de na teorainneacha atá ann faoi láthair, tá 10% de dhaonra agus 15% de limistéar an pharóiste shibhialta ag an gCòigeach. Tá 10 gcomhairleoir pobail ag Loch Bhraoin agus 8 ag an gCòigeach.<ref name=CC/>
Chun críocha eaglaise amháin, rinneadh paróiste ar leith d'[[Ulapul]] ó Loch Bhraoin sa bhliain 1859. Chlúdaigh paróiste Ulapul ''quoad sacra'' seo 62% de dhaonra an pharóiste shibhialta (1891), agus bhí A' Chòigeach. ar fad agus cuid de Loch Bhraoin C.C. san áireamh. <ref name=Groome/> Tá na paróistí athaontaithe anois.<ref>Website of Lochbroom & Ullapool Parish Church www.ullapoolkirk.org.uk - retrieved Feb. 2024</ref><ref>Website of Ross and Cromarty Heritage Society www.rossandcromartyheritage.org/home/wester-ross-communities/lochbroom/lochbroom-places/churches/clachan-church-lochbroom - retrieved Feb. 2024</ref>
Is é [[Ulapul]] an príomhbhaile. Is iad na lonnaíochtaí suntasacha eile ná [[Am Bad Luachrach]], [[Bada Call]], [[Sgoraig]], Achadh Dà Dhòmhnaill, [[An Leitir, Ros|An Leitir]],Inverbroom (Clarach), [[Àrd Chearnaich]], [[Leac Mailm]], [[A' Mhòr-Choille]] agus [[Àrd Mhèara]]. I gCòigeach tá [[Aichilidh Bhuidhe|Aichillidh Bhuidhe]], (an príomh - lonnaíocht), An t-Alltan Dubh agus Am Poll Bàn.
==Naisc sheachtracha==
* [https://web.archive.org/web/20250215223246/https://www.rossandcromartyheritage.org/home/wester-ross-communities/lochbroom/ Ro-ràdh Loch Bhraoin]
==Tagairt==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Paróistí i Ros agus Cromba]]
bubgkvfhvdahghswxjeqhel6tyiytsv
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda
2
120000
1329564
1329563
2026-10-09T12:17:37Z
Marcas.oduinn
33120
1329564
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Sruthanna fuinnimh an Domhain
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Sankey diagram]] illustrating a balanced example of Earth's energy budget. Line thickness is linearly proportional to relative amount of energy.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Budget analysis
'' In simplest terms, Earth's energy budget is balanced when the incoming flow equals the outgoing flow. Since a portion of incoming energy is directly reflected, the balance can also be stated as absorbed incoming solar (shortwave) radiation equal to outgoing longwave radiation:
: <math> ASR = OLR.</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
e5nh7kh3rq7axkbk4liu98s1tdprqkv
1329565
1329564
2026-10-09T12:31:03Z
Marcas.oduinn
33120
1329565
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Sruthanna fuinnimh an Domhain
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Budget analysis
'' In simplest terms, Earth's energy budget is balanced when the incoming flow equals the outgoing flow. Since a portion of incoming energy is directly reflected, the balance can also be stated as absorbed incoming solar (shortwave) radiation equal to outgoing longwave radiation:
: <math> ASR = OLR.</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
tab5exgd2tbn200uuuvaajx14tr04ub
1329566
1329565
2026-10-09T12:36:57Z
Marcas.oduinn
33120
1329566
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Budget analysis
'' In simplest terms, Earth's energy budget is balanced when the incoming flow equals the outgoing flow. Since a portion of incoming energy is directly reflected, the balance can also be stated as absorbed incoming solar (shortwave) radiation equal to outgoing longwave radiation:
: <math> ASR = OLR.</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
kjs8jsls3wxcztosk8xdgqc0s80ezhc
1329575
1329566
2026-10-09T16:14:45Z
Marcas.oduinn
33120
/* Buiséad fuinnimh an Domhain */
1329575
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Anailís an bhuiséid
'' Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Since a portion of incoming energy is directly reflected, the balance can also be stated as absorbed incoming solar (shortwave) radiation equal to outgoing longwave radiation:
: <math> ASR = OLR.</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
1gci3a0u59r0wh5625mmwsflt54ljvs
1329577
1329575
2026-10-09T17:00:14Z
Marcas.oduinn
33120
1329577
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Anailís an bhuiséad
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. the balance can also be stated as absorbed incoming solar (shortwave) radiation equal to outgoing longwave radiation:
:<math>ASR = OLR</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
647xkjwv0330lj96m3bkhf85loluax7
1329578
1329577
2026-10-09T17:39:41Z
Marcas.oduinn
33120
1329578
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Anailís an bhuiséad
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
4u1nzdlr7i69ln9z2cb3tvpr01wr4kn
1329579
1329578
2026-10-09T17:39:59Z
Marcas.oduinn
33120
/* Buiséad fuinnimh an Domhain */
1329579
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg| mion |upright=1.3|Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and positive (downward) net top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
3yorzvavciocwia9agkem64u532ft62
1329583
1329579
2026-10-09T18:51:10Z
Marcas.oduinn
33120
1329583
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy budget (in W/m<sup>2</sup>) determines the climate. It is the balance of incoming and outgoing [[radiation]] and can be measured by satellites. The Earth's energy imbalance is the "net absorbed" energy amount.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and nett positive top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
qqbj96cij0dnt02aw72f57iuqebwl7o
1329584
1329583
2026-10-09T19:00:57Z
Marcas.oduinn
33120
1329584
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
'' The Earth's energy imbalance (EEI) is defined as "the persistent and nett positive top of atmosphere energy flux associated with greenhouse gas forcing of the climate system".<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
0svgdzb77yseo82f605o8zbv9tbligi
1329586
1329584
2026-10-09T19:07:34Z
Marcas.oduinn
33120
1329586
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Earth's energy imbalance has increased in the 21st century, reaching values twice that of prior estimates from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa.<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
r18blipzqyjkq1x18joyiefum8w1nt5
1329587
1329586
2026-10-09T19:13:55Z
Marcas.oduinn
33120
/* Buiséad fuinnimh an Domhain */
1329587
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó ar thuartha from the [[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]]. The ability to observe this imbalance is deteriorating because satellites are being decommissioned.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
t17wcg84tcnqg7qij1xiuffr7l5s058
1329588
1329587
2026-10-09T19:50:47Z
Marcas.oduinn
33120
/* Buiséad fuinnimh an Domhain */
1329588
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Earth's energy imbalance (EEI)
{{See also|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
1n7vc3xii08v8yyyi1ifetcwtp38zt2
1329589
1329588
2026-10-09T20:05:30Z
Marcas.oduinn
33120
/* Buiséad fuinnimh an Domhain */
1329589
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buiséad fuinnimh an Domhain ==
== Míchothrom fuinnimh an Domhain
{{Féach freisin|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí
{{reflist | refs =
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
gadpi95jaa7lvtxvl0z1nz6xbi87i67
1329590
1329589
2026-10-09T20:06:12Z
Marcas.oduinn
33120
1329590
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
dmekdo765h52upc344cvg4pdltcj1lg
1329595
1329590
2026-10-09T20:31:36Z
Marcas.oduinn
33120
/* Cúiseanna */
1329595
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
* ''[[:en:Radiative forcing]]'' - [[ Forsáil radantach]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
7713nuixr0dslerrbn6v0naxjw23jr2
1329598
1329595
2026-10-09T21:46:17Z
Marcas.oduinn
33120
/* Cúiseanna */
1329598
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
* ''[[:en:Radiative forcing|Radiative forcing]]'' - [[ Forsáil radantach]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
hbndf5bresvq29s4em4s53vjxxd9hkv
1329599
1329598
2026-10-09T21:46:32Z
Marcas.oduinn
33120
/* Cúiseanna */
1329599
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
# ''[[:en:Radiative forcing|Radiative forcing]]'' - [[ Forsáil radantach]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
6sedsuluaf3mtdjqh149f7etk9lpmzy
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Contaetha na hÉireann
2
120482
1329597
1328962
2026-10-09T20:44:05Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1329597
wikitext
text/x-wiki
== Contaetha na hÉireann -- ==
:'' Féach [[Contaetha na hÉireann]]
=== Reatha ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?province ?provinceLabel
WHERE {
VALUES ?countyType { wd:Q179872 wd:Q1317848 } # county of Ireland or Northern Ireland
?item wdt:P31 ?countyType.
OPTIONAL {
?item wdt:P131 ?province.
?province wdt:P31 wd:Q202156. # province of Ireland
}
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number, item:Qid, label:Contae, P131:Cúige
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! Qid
! Contae
! Cúige
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q189592|Q189592]]
| [[Contae Aontroma]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q192761|Q192761]]
| [[Contae Ard Mhacha]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q181882|Q181882]]
| [[Contae Cheatharlach]]
| [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q187402|Q187402]]
| [[Contae an Chabháin]]
| [[Cúige Uladh]]<br/>[[Réigiún na Teorann]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q181862|Q181862]]
| [[Contae an Chláir]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q162475|Q162475]]
| [[Contae Chorcaí]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q179424|Q179424]]
| [[Contae Dhún na nGall]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q190684|Q190684]]
| [[Contae an Dúin]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q190678|Q190678]]
| [[Contae Fhear Manach]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q169923|Q169923]]
| [[Contae na Gaillimhe]]
| [[Cúige Chonnacht]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q184469|Q184469]]
| [[Contae Chiarraí]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q173332|Q173332]]
| [[Contae Chill Dara]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q180231|Q180231]]
| [[Contae Chill Chainnigh]]
| [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q55299|Q55299]]
| [[Contae Laoise]]
| [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún Lár na Tíre]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q107397|Q107397]]
| [[Contae Liatroma]]
| [[Cúige Chonnacht]]<br/>[[Réigiún na Teorann]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q178283|Q178283]]
| [[Contae Luimnigh]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q192208|Q192208]]
| [[Contae Dhoire]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q186220|Q186220]]
| [[Contae an Longfoirt]]
| [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún Lár na Tíre]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q183539|Q183539]]
| [[Contae Lú]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q178626|Q178626]]
| [[Contae Mhaigh Eo]]
| [[Cúige Chonnacht]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q183544|Q183544]]
| [[Contae na Mí]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q184760|Q184760]]
| [[Contae Mhuineacháin]]
| [[Cúige Uladh]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q184445|Q184445]]
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q179437|Q179437]]
| [[Contae Ros Comáin]]
| [[Cúige Chonnacht]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q179325|Q179325]]
| [[Contae Shligigh]]
| [[Cúige Chonnacht]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q184618|Q184618]]
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q192229|Q192229]]
| [[Contae Thír Eoghain]]
| [[Tuaisceart Éireann]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q184594|Q184594]]
| [[Contae Phort Láirge]]
| [[Cúige Mumhan]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q182633|Q182633]]
| [[Contae na hIarmhí]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q184599|Q184599]]
| [[Contae Loch Garman]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q182591|Q182591]]
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q4169280|Q4169280]]
| ''[[:d:Q4169280|Cathair Átha Cliath]]''
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q538417|Q538417]]
| [[Dún Laoghaire-Ráth an Dúin]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q520000|Q520000]]
| [[Fine Gall]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q1076424|Q1076424]]
| [[Contae Thiobraid Árann Thuaidh]]
| [[Contae Thiobraid Árann]]<br/>[[Réigiún an Lár-Iarthair]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q822865|Q822865]]
| [[Contae Átha Cliath Theas]]
| [[Cúige Laighean]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q1076415|Q1076415]]
| [[Contae Thiobraid Árann Theas]]
| [[Contae Thiobraid Árann]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== Stairiúla ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?county ?countyLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q179872.
?item wdt:P7959 ?county.
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?countyLabel
| columns = number, P7959:Contae stairiúil, ?countyLabel:???, label:Contae, item:Qid
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! Contae stairiúil
! ???
! Contae
! Qid
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Contae Cheatharlach]]
| County Carlow
| [[Contae Cheatharlach]]
| [[:d:Q181882|Q181882]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Contae an Chabháin]]
| County Cavan
| [[Contae an Chabháin]]
| [[:d:Q187402|Q187402]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Contae an Chláir]]
| County Clare
| [[Contae an Chláir]]
| [[:d:Q181862|Q181862]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Contae Chorcaí]]
| County Cork
| [[Contae Chorcaí]]
| [[:d:Q162475|Q162475]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Contae Dhún na nGall]]
| County Donegal
| [[Contae Dhún na nGall]]
| [[:d:Q179424|Q179424]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| County Dublin
| [[Fine Gall]]
| [[:d:Q520000|Q520000]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| County Dublin
| [[Dún Laoghaire-Ráth an Dúin]]
| [[:d:Q538417|Q538417]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| County Dublin
| [[Contae Átha Cliath Theas]]
| [[:d:Q822865|Q822865]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| County Dublin
| ''[[:d:Q4169280|Cathair Átha Cliath]]''
| [[:d:Q4169280|Q4169280]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Contae na Gaillimhe]]
| County Galway
| [[Contae na Gaillimhe]]
| [[:d:Q169923|Q169923]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Contae Chiarraí]]
| County Kerry
| [[Contae Chiarraí]]
| [[:d:Q184469|Q184469]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Contae Chill Dara]]
| County Kildare
| [[Contae Chill Dara]]
| [[:d:Q173332|Q173332]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Contae Chill Chainnigh]]
| County Kilkenny
| [[Contae Chill Chainnigh]]
| [[:d:Q180231|Q180231]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Contae Laoise]]
| County Laois
| [[Contae Laoise]]
| [[:d:Q55299|Q55299]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Contae Liatroma]]
| County Leitrim
| [[Contae Liatroma]]
| [[:d:Q107397|Q107397]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Contae Luimnigh]]
| County Limerick
| [[Contae Luimnigh]]
| [[:d:Q178283|Q178283]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Contae an Longfoirt]]
| County Longford
| [[Contae an Longfoirt]]
| [[:d:Q186220|Q186220]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Contae Lú]]
| County Louth
| [[Contae Lú]]
| [[:d:Q183539|Q183539]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Contae Mhaigh Eo]]
| County Mayo
| [[Contae Mhaigh Eo]]
| [[:d:Q178626|Q178626]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Contae na Mí]]
| County Meath
| [[Contae na Mí]]
| [[:d:Q183544|Q183544]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[Contae Mhuineacháin]]
| County Monaghan
| [[Contae Mhuineacháin]]
| [[:d:Q184760|Q184760]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
| County Offaly
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
| [[:d:Q184445|Q184445]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Contae Ros Comáin]]
| County Roscommon
| [[Contae Ros Comáin]]
| [[:d:Q179437|Q179437]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[Contae Shligigh]]
| County Sligo
| [[Contae Shligigh]]
| [[:d:Q179325|Q179325]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| County Tipperary
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| [[:d:Q184618|Q184618]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| County Tipperary
| [[Contae Thiobraid Árann Theas]]
| [[:d:Q1076415|Q1076415]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[Contae Thiobraid Árann]]
| County Tipperary
| [[Contae Thiobraid Árann Thuaidh]]
| [[:d:Q1076424|Q1076424]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[Contae Phort Láirge]]
| County Waterford
| [[Contae Phort Láirge]]
| [[:d:Q184594|Q184594]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[Contae na hIarmhí]]
| County Westmeath
| [[Contae na hIarmhí]]
| [[:d:Q182633|Q182633]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Contae Loch Garman]]
| County Wexford
| [[Contae Loch Garman]]
| [[:d:Q184599|Q184599]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| County Wicklow
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| [[:d:Q182591|Q182591]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Réigiúin NUTS na hÉireann -- ==
:'' Féach [[Réigiúin NUTS na hÉireann]]
=== NUTS 1 ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
{
?item wdt:P31 wd:Q3455681.
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, label:Réigiún<br />NUTS 2, P605:Cód, P856:Suíomh
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Réigiún<br />NUTS 2
! Cód
! Suíomh
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Réigiún an Deiscirt]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE05 IE05]
| https://www.southernassembly.ie
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Réigiún an Oirthir agus Lár Tíre]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE06 IE06]
| https://www.emra.ie
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Réigiún an Tuaiscirt agus an Iarthair]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE04 IE04]
| https://www.nwra.ie/
|}
{{Wikidata list end}}
=== NUTS 2 ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
{
?item wdt:P31 wd:Q6955657.
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga, en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, item:Qid, label:Réigiún NUTS 3, P605:Cód
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Qid
! Réigiún NUTS 3
! Cód
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q5310956|Q5310956]]
| [[Réigiún Bhaile Átha Cliath]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE061 IE061]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q1345331|Q1345331]]
| [[Réigiún Lár na Tíre]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE063 IE063]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q7565299|Q7565299]]
| [[Réigiún an Iardheiscirt]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE053 IE053]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q7986331|Q7986331]]
| [[Réigiún an Iarthair]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE013 IE013]<br/>[https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE042 IE042]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q6840838|Q6840838]]
| [[Réigiún an Lár-Iarthair]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE051 IE051]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q6840712|Q6840712]]
| [[Réigiún an Lár-Oirthir]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE062 IE062]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q7565274|Q7565274]]
| [[Réigiún an Oirdheiscirt]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE052 IE052]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q4944607|Q4944607]]
| [[Réigiún na Teorann]]
| [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE041 IE041]
|}
{{Wikidata list end}}
== Dáilcheantair + ==
: ''Féach [[Dáilcheantair]]
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?creationDate WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q28007428; # Instance of Dáil constituency
wdt:P571 ?creationDate. # Date of creation
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } # Optional: abolished date
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, item:Qid, label:Dáilcheantar, P571:Bunaithe
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Qid
! Dáilcheantar
! Bunaithe
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q3913273|Q3913273]]
| [[Ceatharlach–Cill Chainnigh (Dáilcheantar)|Ceatharlach–Cill Chainnigh]]
| data-sort-value="1948" | 1948
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q2701743|Q2701743]]
| [[An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)|Cabhán–Muineachán]]
| data-sort-value="1977" | 1977
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q2570782|Q2570782]]
| [[An Clár (Dáilcheantar)|An Clár]]
| data-sort-value="1921" | 1921
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q16951667|Q16951667]]
| [[Corcaigh Thoir (Dáilcheantar)|Corcaigh Thoir]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q2357143|Q2357143]]
| [[Corcaigh Thuaidh-Lár (Dáilcheantar)|Corcaigh Thuaidh-Lár]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q3147235|Q3147235]]
| [[Corcaigh Thiar Thuaidh (Dáilcheantar)|Corcaigh Thiar Thuaidh]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q2635304|Q2635304]]
| [[Corcaigh Theas-Lár (Dáilcheantar)|Corcaigh Theas-Lár]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q2746787|Q2746787]]
| [[Corcaigh Thiar Theas (Dáilcheantar)|Corcaigh Thiar Theas]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q5295599|Q5295599]]
| [[Dún na nGall (Dáilcheantar)|Dún na nGall]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q136823661|Q136823661]]
| ''[[:d:Q136823661|Cuan Bhaile Átha Cliath Thuaidh]]''
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q136824660|Q136824660]]
| ''[[:d:Q136824660|Cuan Bhaile Átha Cliath Theas]]''
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q2622823|Q2622823]]
| [[Baile Átha Cliath Láir (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Lár]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q122067253|Q122067253]]
| [[Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir]]
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q122067303|Q122067303]]
| [[Baile Átha Cliath - Fine Gall Thiar (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath - Fine Gall Thiar]]
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q2641881|Q2641881]]
| [[Baile Átha Cliath Thiar-Meán (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar-Meán]]
| data-sort-value="2002" | 2002
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q2531985|Q2531985]]
| [[Baile Átha Cliath Thiar-Thuaidh (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar Thuaidh]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q5310953|Q5310953]]
| [[Baile Átha Cliath Ráth an Dúin (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath, Ráth an Dúin]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q5310969|Q5310969]]
| [[Baile Átha Cliath Theas-Lár (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Theas-Lár]]
| data-sort-value="1948" | 1948
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q5310971|Q5310971]]
| [[Baile Átha Cliath Thiar Theas (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar Theas]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q5310999|Q5310999]]
| [[Baile Átha Cliath Thiar (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q5320426|Q5320426]]
| [[Dún Laoghaire (Dáilcheantar)|Dún Laoghaire]]
| data-sort-value="1977" | 1977
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q4568022|Q4568022]]
| [[Gaillimh Thoir (Dáilcheantar)|Gaillimh Thoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q2251639|Q2251639]]
| [[Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)|Gaillimh Thiar]]
| data-sort-value="1937" | 1937
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q6394444|Q6394444]]
| [[Ciarraí (Dáilcheantar)|Ciarraí]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q6406731|Q6406731]]
| [[Cill Dara Thuaidh (Dáilcheantar)|Cill Dara Thuas]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q17088606|Q17088606]]
| [[Cill Dara Theas (Dáilcheantar)|Cill Dara Theas]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q6487881|Q6487881]]
| [[Laois (Dáilcheantar)|Laois]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q6549243|Q6549243]]
| [[Cathair Luimnigh (Dáilcheantar)|Cathair Luimnigh]]
| data-sort-value="2011" | 2011
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q6549251|Q6549251]]
| [[Contae Luimnigh (Dáilcheantar)|Contae Luimnigh]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q6673850|Q6673850]]
| [[An Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)|Longfort–Iarmhí]]
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q6689841|Q6689841]]
| [[Lú (Dáilcheantar)|Lú]]
| data-sort-value="1923" | 1923
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q1869725|Q1869725]]
| [[Maigh Eo (Dáilcheantar)|Maigh Eo]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q1929591|Q1929591]]
| [[An Mhí Thoir (Dáilcheantar)|An Mhí Thoir]]
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q2040462|Q2040462]]
| [[An Mhí Thiar (Dáilcheantar)|An Mhí Thiar]]
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q7079018|Q7079018]]
| [[Uíbh Fhailí (Dáilcheantar)|Uíbh Fhailí]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q7367587|Q7367587]]
| [[Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)|Ros Comáin–Gaillimh]]
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q54932109|Q54932109]]
| ''[[:d:Q54932109|Sligeach–Liatroim]]''
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q136435355|Q136435355]]
| [[Tiobraid Árann Thuaidh (Dáilcheantar)|Tiobraid Árann Thuaidh]]
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q136435384|Q136435384]]
| [[Tiobraid Árann Theas (Dáilcheantar)|Tiobraid Árann Theas]]
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q2109423|Q2109423]]
| [[Port Láirge (Dáilcheantar)|Port Láirge]]
| data-sort-value="1923" | 1923
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q3458611|Q3458611]]
| [[Loch Garman (Dáilcheantar)|Loch Garman]]
| data-sort-value="1921" | 1921
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q2380581|Q2380581]]
| [[Cill Mhantáin (Dáilcheantar)|Cill Mhantáin]]
| data-sort-value="1923" | 1923
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q122067466|Q122067466]]
| [[Cill Mhantáin-Loch Garman (Dáilcheantar)|Cill Mhantáin-Loch Garman]]
| data-sort-value="2024" | 2024
|}
{{Wikidata list end}}
== Contaetha na hAlbáine + ==
: '' Féach [[Contaetha na hAlbáine]]
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q104251.
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Príomh-chathair
! Achar
! Daonra
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Berat.svg|center|128px]]
| [[Contae Berat]]
| ''[[:d:Q170244|Berat]]''
| 1798 km²
| 115050
| [[Íomhá:Albania (Berat County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:ALB Qarku i Dibrës COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Dibër]]
| ''[[:d:Q223154|Peshkopi]]''
| 2586 km²
| 109585
| [[Íomhá:Albania (Dibër County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Durrës.svg|center|128px]]
| [[Contae Durrës]]
| [[Durrës]]
| 766 km²
| 291325
| [[Íomhá:Albania (Durrës County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Elbasan.svg|center|128px]]
| [[Contae Elbasan]]
| [[Elbasan]]
| 872 km²
| 259112
| [[Íomhá:Albania (Elbasan County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Fier.svg|center|128px]]
| [[Contae Fier]]
| ''[[:d:Q190897|Fier]]''
| 1890 km²
| 278413
| [[Íomhá:Albania (Fier County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Gjirokastër.svg|center|128px]]
| [[Contae Gjirokastër]]
| ''[[:d:Q173690|Gjirokastër]]''
| 2884 km²
| 55278
| [[Íomhá:Albania (Gjirokastër County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Korçë.svg|center|128px]]
| [[Contae Korçë]]
| ''[[:d:Q116341|Korçë]]''
| 3711 km²
| 197303
| [[Íomhá:Albania (Korçë County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Kukës.svg|center|128px]]
| [[Contae Kukës]]
| ''[[:d:Q210197|Kukës]]''
| 2374 km²
| 72768
| [[Íomhá:Albania (Kukës County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Lezhë.svg|center|128px]]
| [[Contae Lezhë]]
| ''[[:d:Q169160|Lezhë]]''
| 1620 km²
| 117283
| [[Íomhá:Albania (Lezhë County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Shkodër.svg|center|128px]]
| [[Contae Shkodër]]
| ''[[:d:Q131638|Shkodër]]''
| 3562 km²
| 193009
| [[Íomhá:Albania (Shkodër County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Tiranë.svg|center|128px]]
| [[Contae Tiranë]]
| [[Tiorána]]
| 1652 km²
| 919511
| [[Íomhá:Albania (Tirana County).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Stema e Qarkut Vlorë.svg|center|128px]]
| [[Contae Vlorë]]
| [[Vlorë]]
| 2706 km²
| 184955
| [[Íomhá:Albania (Vlorë County).svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Cúigí na Bulgáire + ==
:'' Féach [[Cúigí na Bulgáire]]
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q209824.
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Cúige, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Cúige
! Príomh-chathair
! Achar
! Daonra
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Gerb blagoevgrad.svg|center|128px]]
| [[Cúige Blagoevgrad]]
| ''[[:d:Q173277|Blagoevgrad]]''
| 6449.47 km²
| 285644
| [[Íomhá:Blagoevgrad in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| [[Cúige Burgas]]
| [[Burgas]]
| 7748.1 km²
| 388919
| [[Íomhá:Burgas in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Dobrich-coat-of-arms.svg|center|128px]]
| [[Cúige Dobrich]]
| ''[[:d:Q168668|Dobrich]]''
| 4719.7 km²
| 143858
| [[Íomhá:Dobrich in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| [[Cúige Gabrovo]]
| ''[[:d:Q180131|Gabrovo]]''
| 2023 km²
| 92722
| [[Íomhá:Gabrovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| [[Cúige Haskovo]]
| ''[[:d:Q186254|Haskovo]]''
| 5543 km²
| 205702
| [[Íomhá:Haskovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| [[Cúige Kardzhali]]
| ''[[:d:Q192875|Kardzhali]]''
| 3216 km²
| 152028
| [[Íomhá:Kardzhali Province location map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| [[Cúige Kyustendil]]
| ''[[:d:Q189305|Kyustendil]]''
| 3084.3 km²
| 104740
| [[Íomhá:Kyustendil in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| [[Cúige Lovech]]
| ''[[:d:Q189328|Lovech]]''
| 4132 km²
| 109446
| [[Íomhá:Lovech in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| [[Cúige Montana]]
| ''[[:d:Q220121|Montana]]''
| 3635 km²
| 110970
| [[Íomhá:Montana in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| [[Cúige Pazardzhik]]
| ''[[:d:Q186576|Pazardzhik]]''
| 4459 km²
| 221176
| [[Íomhá:Pazardzhik in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| [[Cúige Pernik]]
| ''[[:d:Q185289|Pernik]]''
| 2392 km²
| 108871
| [[Íomhá:Pernik in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Gerb pleven.jpg|center|128px]]
| [[Cúige Pleven]]
| ''[[:d:Q165420|Pleven]]''
| 4337 km²
| 212890
| [[Íomhá:Pleven in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| [[Cúige Plovdiv]]
| [[Plovdiv]]
| 5972.89 km²
| 638290
| [[Íomhá:Plovdiv in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| [[Cúige Razgrad]]
| ''[[:d:Q189650|Razgrad]]''
| 2637 km²
| 98083
| [[Íomhá:Razgrad in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| [[Cúige Ruse]]
| [[Ruse, an Bhulgáir|Ruse]]
| 2791 km²
| 184251
| [[Íomhá:Ruse in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| [[Cúige Shumen]]
| ''[[:d:Q181830|Shumen]]''
| 3389.7 km²
| 148601
| [[Íomhá:Shumen Province location map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| [[Cúige Silistra]]
| ''[[:d:Q182428|Silistra]]''
| 2846 km²
| 92365
| [[Íomhá:Silistra in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| [[Cúige Sliven]]
| ''[[:d:Q178385|Sliven]]''
| 3544.066 km²
| 168267
| [[Íomhá:Sliven in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| [[Cúige Smolyan]]
| ''[[:d:Q192888|Smolyan]]''
| 3193 km²
| 88816
| [[Íomhá:Smolyan in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| [[Cúige Chathair Shóifia]]
| [[Sóifia]]
| 1348.902 km²
| 1303813
| [[Íomhá:Oblast Sofia grad.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| [[Cúige Sofia]]
| [[Sóifia]]
| 7059 km²
| 222946
| [[Íomhá:Sofia (province) in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| [[Cúige Stara Zagora]]
| ''[[:d:Q170415|Stara Zagora]]''
| 5152 km²
| 286722
| [[Íomhá:Stara Zagora in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| [[Cúige Targovishte]]
| ''[[:d:Q185114|Targovishte]]''
| 2558.5 km²
| 93633
| [[Íomhá:Targovishte in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| [[Cúige Varna]]
| [[Varna]]
| 3818 km²
| 440532
| [[Íomhá:Varna in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Íomhá:Veliko-Tarnovo-coat-of-arms.svg|center|128px]]
| [[Cúige Veliko Tarnovo]]
| [[Veliko Tarnovo]]
| 4662 km²
| 198803
| [[Íomhá:Veliko Tarnovo in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| [[Cúige Vidin]]
| ''[[:d:Q178531|Vidin]]''
| 3033 km²
| 69465
| [[Íomhá:Vidin in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| [[Cúige Vratsa]]
| ''[[:d:Q189502|Vratsa]]''
| 3619.7 km²
| 144502
| [[Íomhá:Vratsa in Bulgaria.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| [[Cúige Yambol]]
| ''[[:d:Q186569|Yambol]]''
| 3335.5 km²
| 104571
| [[Íomhá:Yambol in Bulgaria.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Contaetha na Cróite + ==
: '' Féach [[Contaetha na Cróite]]
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q57053.
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Príomh-chathair
! Achar
! Daonra
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Bjelovar-Bilogora County coat of arms.png|center|128px]]
| [[Contae Bjelovar-Bilogora]]
| ''[[:d:Q5707|Bjelovar]]''
| 2640 km²
| 119764
| [[Íomhá:Bjelovarsko-bilogorska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Coat of arms of Brod-Posavina County.svg|center|128px]]
| [[Contae Brod-Posavina]]
| ''[[:d:Q4686|Slavonski Brod]]''
| 2030 km²<br/>2028.3 km²
| 158575
| [[Íomhá:Brodsko-posavska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Dubrovnik-Neretva.svg|center|128px]]
| [[Contae Dubrovnik-Neretva]]
| [[Dubrovnic|Dubrovnik]]
| 1781 km²
| 115862
| [[Íomhá:Dubrovačko-neretvanska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Grb Istarske županije.svg|center|128px]]
| [[an Istria Chrótach]]
| [[Pazin]]
| 2813 km²
| 195237
| [[Íomhá:Istarska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Coat of Arms of Karlovac county.svg|center|128px]]
| [[Contae Karlovac]]
| ''[[:d:Q3617|Karlovac]]''
| 3626 km²
| 128899
| [[Íomhá:Karlovačka županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:Koprivnica County coat of arms.png|center|128px]]
| [[Contae Koprivnica-Križevci]]
| ''[[:d:Q5640|Koprivnica]]''
| 1746 km²
| 115584
| [[Íomhá:Koprivničko-križevačka županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Seal of Krapina-Zagorje County.svg|center|128px]]
| [[Contae Krapina-Zagorje]]
| ''[[:d:Q221189|Krapina]]''
| 1229 km²
| 120702
| [[Íomhá:Krapinsko-zagorska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Lika-Senj County coat of arms.svg|center|128px]]
| [[Contae Lika-Senj]]
| ''[[:d:Q137919304|Gospić]]''
| 5353 km²
| 42748
| [[Íomhá:Ličko-senjska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Međimurska županija (grb).svg|center|128px]]
| [[Contae Međimurje]]
| ''[[:d:Q167839|Čakovec]]''
| 730 km²
| 105250
| [[Íomhá:Međimurska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Osijek-Baranja County Arms.png|center|128px]]
| [[Contae Osijek-Baranja]]
| ''[[:d:Q1640|Osijek]]''
| 4155 km²
| 305032
| [[Íomhá:Osječko-baranjska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Coa Hungary County Pozsega (history).svg|center|128px]]
| [[Contae Požega-Slavonia]]
| ''[[:d:Q273114|Požega]]''
| 1823 km²
| 64084
| [[Íomhá:Požeško-slavonska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Primorje-Gorski Kotar County coat of arms.svg|center|128px]]
| [[Contae Primorje-Gorski Kotar]]
| [[Rijeka]]
| 3588 km²
| 265419
| [[Íomhá:Primorsko-goranska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Sisak-Moslavina County coat of arms.png|center|128px]]
| [[Contae Sisak-Moslavina]]
| ''[[:d:Q192119|Sisak]]''
| 4468 km²
| 185387
| [[Íomhá:Sisačko-moslavačka županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Coat of arms of Split-Dalmatia County.svg|center|128px]]
| [[Contae Split-na Dalmáite|Contae Split-Dalmatia]]
| [[Split]]
| 4534 km²
| 423407
| [[Íomhá:Splitsko-dalmatinska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Varaždin County coat of arms.png|center|128px]]
| [[Contae Varaždin]]
| ''[[:d:Q5420|Varaždin]]''
| 1261 km²
| 175951
| [[Íomhá:Varaždinska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Íomhá:Virovitica-Podravina County coat of arms.svg|center|128px]]
| [[Contae Virovitica-Podravina]]
| ''[[:d:Q266168|Virovitica]]''
| 2024 km²
| 84836
| [[Íomhá:Virovitičko-podravska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Íomhá:Coat of Arms of Vukovar-Syrmia County.svg|center|128px]]
| [[Contae Vukovar-Syrmia]]
| [[Vukovar]]
| 2448 km²
| 179521
| [[Íomhá:Vukovarsko-srijemska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Íomhá:Zadar County coat of arms.svg|center|128px]]
| [[Contae Zadar]]
| [[Zadar]]
| 3646 km²
| 159766
| [[Íomhá:Zadarska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Íomhá:Coat of arms of Zagreb County.svg|center|128px]]
| [[Contae Ságrab]]
| [[Ságrab]]
| 3078 km²
| 317642
| [[Íomhá:Zagrebačka županija in Croatia.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Íomhá:Coat of arms of Šibenik County.svg|center|128px]]
| [[Contae Šibenik-Knin]]
| ''[[:d:Q3549|Šibenik]]''
| 2994 km²
| 109375
| [[Íomhá:Šibensko-kninska županija in Croatia.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Contaetha na hEastóine + ==
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q189672.
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,et,en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomhchathair, P2046:Achar, P1082:Daonra
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Príomhchathair
! Achar
! Daonra
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Et-Harju maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Harjumaa]]
| [[Taillinn]]
| 4326.7 km²
| 646315
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Hiiumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Hiiumaa]]
| ''[[:d:Q155066|Kärdla]]''
| 1032.44 km²
| 8418
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Et-Järva maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Järvamaa]]
| ''[[:d:Q45114|Paide]]''
| 2674.14 km²
| 30072
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Jõgevamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Jõgevamaa]]
| ''[[:d:Q117513|Jõgeva]]''
| 2544.86 km²
| 27739
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Läänemaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Läänemaa]]
| ''[[:d:Q191106|Haapsalu]]''
| 1815.57 km²
| 20625
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:Et-Pärnu maakond-coa.svg|center|128px]]
| [[Pärnumaa]]
| ''[[:d:Q102365|Pärnu]]''
| 5418.73 km²
| 87418
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Põlvamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Põlvamaa]]
| ''[[:d:Q45100|Põlva]]''
| 1823.34 km²
| 24036
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Raplamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Raplamaa]]
| ''[[:d:Q215971|Rapla]]''
| 2765.06 km²
| 34038
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Saaremaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Saaremaa]]
| ''[[:d:Q188179|Kuressaare]]''
| 2937.64 km²
| 32021
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Tartumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Tartumaa]]
| ''[[:d:Q13972|Tartu]]''
| 3349.3 km²
| 162390
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Valgamaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Valgamaa]]
| ''[[:d:Q193905|Valga]]''
| 1917.09 km²
| 27924
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Viljandimaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Viljandimaa]]
| ''[[:d:Q44840|Viljandi]]''
| 3420.04 km²
| 45637
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Lääne-Virumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Virumaa Thiar]]
| ''[[:d:Q191889|Rakvere]]''
| 3695.72 km²
| 59608
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Ida-Virumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Virumaa Thoir]]
| ''[[:d:Q211059|Jõhvi]]''
| 2971.55 km²
| 133358
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Võrumaa vapp.svg|center|128px]]
| [[Võrumaa]]
| ''[[:d:Q205271|Võru]]''
| 2773.14 km²
| 34049
|}
{{Wikidata list end}}
== Réigiúin na Fraince +- ==
: '' Féach [[Réigiúin na Fraince]]
=== Réigiúin reatha + ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?armas ?príomhchathairLabel ?daonra ?achar ?bunaíodh ?díscaoilte ?léarscáil WHERE {
# VALUES ?regionType { wd:Q36784 } # region, overseas
?item wdt:P31 wd:Q36784;
wdt:P36 ?príomhchathair;
wdt:P1082 ?daonra;
wdt:P2046 ?achar;
wdt:P242 ?léarscáil.
FILTER(NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }) # exclude if there is an end date
OPTIONAL { ?item wdt:P94 ?armas. }
OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunaíodh. }
OPTIONAL { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P571:Bunaíodh, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Réigiún
! Príomh-chathair
! Achar
! Daonra
! Bunaíodh
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18677875|An Normainn]]''
| [[Rouen]]
| 29906 km²
| 3345842
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Normandie2014 region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Blason région fr Occitanie.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18678265|An Ocsatáin]]''
| [[Toulouse]]
| 72724 km²
| 6124653
|
| [[Íomhá:Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Blason Auvergne-Rhône-Alpes.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18338206|Auvergne-Rhône-Alpes]]''
| [[Lyon]]
| 69711 km²
| 8205557
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Auvergne-Rhône-Alpes region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Blason région fr Bourgogne-Franche-Comté.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18578267|Bourgogne-Franche-Comté]]''
| ''[[:d:Q37776|Besançon]]''<br/>[[Dijon]]
| 47784 km²
| 2802670
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Bourgogne-Franche-Comté region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Blason fr Centre-Val de Loire.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13947|Centre-Val de Loire]]''
| [[Orléans]]
| 39151 km²
| 2587031
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| [[Íomhá:Centre-Val de Loire in France 2016.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| [[Grand Est]]
| [[Strasbourg]]
| 57433 km²
| 5563378
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Coat of arms of Guadeloupe.svg|center|128px]]
| [[Guadalúip]]
| ''[[:d:Q167024|Basse-Terre]]''
| 1628 km²
| 384160
| data-sort-value="1946" | 1946-03-21
| [[Íomhá:Guadeloupe in France 2016.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Coat of arms of French Guiana, according to the original displayed at the Museum Franconie, at Cayenne.svg|center|128px]]
| [[Guáin na Fraince]]
| [[Cayenne]]
| 83534 km²
| 293996
| data-sort-value="1946" | 1946-03-21
| [[Íomhá:French Guiana (orthographic projection).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Escutcheon fr region Hauts-de-France.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18677767|Hauts-de-France]]''
| [[Lille]]
| 31813 km²
| 5992194
|
| [[Íomhá:Hauts-de-France region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Armoiries Réunion.svg|center|128px]]
| [[La Réunion]]
| ''[[:d:Q47045|Saint-Denis]]''
| 2512 km²
| 889679
| data-sort-value="1946" | 1946-03-21<br/>1973-03-08
| [[Íomhá:Département 974 in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| [[Martinique]]
| ''[[:d:Q81621|Fort-de-France]]''
| 1128 km²
| 360630
| data-sort-value="1946" | 1946-03-21
| [[Íomhá:Martinique-CIA WFB Map.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Coat of Arms of Mayotte.svg|center|128px]]
| [[Mayotte]]
| ''[[:d:Q132676|Mamoudzou]]''<br/>''[[:d:Q846048|Dzaoudzi]]''
| 374 km²
| 320901
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Íomhá:Mayotte (orthographic projection).svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:BlasonNouvelleAquitaine.svg|center|128px]]
| [[Nouvelle-Aquitaine]]
| [[Bordeaux]]
| 84061 km²
| 6150451
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Nouvelle-Aquitaine region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Blason région fr Pays-de-la-Loire.svg|center|128px]]
| [[Pays de la Loire]]
| [[Naoned]]
| 32082 km²
| 3907156
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| [[Íomhá:Pays de la Loire region locator map2.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Blason région fr Provence-Alpes-Côte d'Azur.svg|center|128px]]
| [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
| [[Marseille]]
| 31400 km²
| 5218960
| data-sort-value="1970" | 1970-01-11
| [[Íomhá:Provence-Alpes-Côte d'Azur region locator map2.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Íomhá:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12130|an Bhriotáin]]''
| [[Rennes|Roazhon]]
| 27208 km²
| 3449370
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| [[Íomhá:Bretagne in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Íomhá:Coat of Arms of Corsica.svg|center|128px]]
| [[an Chorsaic]]
| [[Ajaccio]]
| 8680 km²
| 355486
| data-sort-value="1970" | 1970-01-11
| [[Íomhá:Corsica in France 2016.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| [[Île-de-France]]
| [[Páras]]
| 12012 km²
| 12463067
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| [[Íomhá:Île-de-France in France 2016.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== Réigiúin stairiúil ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?armas ?príomhchathairLabel ?daonra ?achar ?bunaíodh ?díscaoilte ?léarscáil WHERE {
# VALUES ?regionType { wd:Q36784 } # region, overseas
?item wdt:P31 wd:Q36784;
wdt:P36 ?príomhchathair;
wdt:P1082 ?daonra;
wdt:P2046 ?achar;
wdt:P242 ?léarscáil.
FILTER(EXISTS { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }) # exclude if there is an end date
OPTIONAL { ?item wdt:P94 ?armas. }
OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunaíodh. }
OPTIONAL { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, P571:Bunaíodh, P576:Díscaoilte, P242:Léarscáil
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Réigiún
! Bunaíodh
! Díscaoilte
! Léarscáil
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Blason région fr Alsace.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22010895|Alsace]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Alsace region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Arms of Aquitaine and Guyenne.svg|center|128px]]
| [[An Acatáin]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Aquitaine in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Blason Philippe II de Bourgogne.svg|center|128px]]
| [[An Bhurgúin]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Bourgogne in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Blason de l'Auvergne.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24082791|Auvergne]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2016" | 2016-01-01
| [[Íomhá:Auvergne region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Blason région fr Champagne-Ardenne.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14103|Champagne-Ardenne]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Champagne-Ardenne in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q17005|Languedoc-Roussillon]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Languedoc-Roussillon in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| [[Midi-Pyrénées]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Midi-Pyrénées in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Blason Nord-Pas-De-Calais.svg|center|128px]]
| [[Nord-Pas-de-Calais]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Nord-Pas-de-Calais in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:BlasonPicardie.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13950|Piocardaigh]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Picardie in France.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Poitou-Charentes blason.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17009|Poitou-Charentes]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Poitou-Charentes region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Blason Rhône-Alpes Gendarmerie.svg|center|128px]]
| [[Rhône-Alpes]]
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Rhône-Alpes region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16961|an Normainn Uachtarach]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Haute-Normandie region locator map.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16954|an Normainn Íochtarach]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
| data-sort-value="2015" | 2015-12-31
| [[Íomhá:Basse-Normandie region locator map.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Réigiún na hIodáile + ==
: '' Féach [[Réigiúin na hIodáile]]
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?regionTypeLabel ?íomhá ?armas WHERE {
VALUES ?regionType { wd:Q16110 wd:Q1710033 } # autonomous or not
?item wdt:P31 ?regionType.
OPTIONAL {
?item wdt:P18 ?íomhá.
?item wdt:P94 ?armas.
}
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". }
}
| columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, ?regionTypeLabel:Cineál, P2046:Achar, P1082:Daonra
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Réigiún
! Cineál
! Achar
! Daonra
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:Insigne Langobardiae.svg|center|128px]]
| [[an Lombaird]]
| réigiún san Iodáil
| 23863.65 km²
| 10067494
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Íomhá:Regione-Piemonte-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Píodmant]]
| réigiún san Iodáil
| 25387 km²
| 4341375
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:Valle d'Aosta-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Valle d'Aosta]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 3263.22 km²
| 125666
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:Coat of arms of Trentino-South Tyrol.svg|center|128px]]
| [[Trentino-Tirol Theas|Trentino-An Tioróil Theas]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 13606.87 km²
| 1072276
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Arms of Veneto.svg|center|128px]]
| [[Veneto]]
| réigiún san Iodáil
| 18345.35 km²
| 4869830
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:CoA of Friuli-Venezia Giulia.svg|center|128px]]
| [[Friuli-Venezia Giulia]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 7862.3 km²
| 1215220
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Coat of arms of Liguria.svg|center|128px]]
| [[Liguria]]
| réigiún san Iodáil
| 5422 km²
| 1550640
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Regione-Emilia-Romagna-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Emilia-Romagna]]
| réigiún san Iodáil
| 22123.09 km²
| 4459477
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Coat of arms of Tuscany.svg|center|128px]]
| [[An Tuscáin]]
| réigiún san Iodáil
| 22987.04 km²
| 3729641
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:Coat of arms of Marche.svg|center|128px]]
| [[Marche]]
| réigiún san Iodáil
| 9694 km²
| 1522608
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Lazio Coat of Arms.svg|center|128px]]
| [[Lazio]]
| réigiún san Iodáil
| 17236 km²
| 5720536
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Íomhá:Regione-Umbria-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Umbria]]
| réigiún san Iodáil
| 8456 km²
| 852085
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Íomhá:Regione-Abruzzo-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Abruzzo]]
| réigiún san Iodáil
| 10831.84 km²
| 1308451
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Íomhá:Regione-Campania-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Campania]]
| réigiún san Iodáil
| 13670.95 km²
| 5786373
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Íomhá:Regione-Molise-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Molise]]
| réigiún san Iodáil
| 4438 km²
| 304285
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Íomhá:Coat of Arms of Apulia.svg|center|128px]]
| [[Puglia]]
| réigiún san Iodáil
| 19540.9 km²
| 3866174
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Íomhá:Regione-Basilicata-Stemma.svg|center|128px]]
| [[Basilicata]]
| réigiún san Iodáil
| 9994.61 km²
| 547579
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Íomhá:Coat of arms of Calabria.svg|center|128px]]
| [[Calabria]]
| réigiún san Iodáil
| 15221.9 km²
| 1947131
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Íomhá:Sardegna-Stemma.svg|center|128px]]
| [[an tSairdín]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 23949 km²
| 1628384
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Íomhá:Coat of arms of Sicily.svg|center|128px]]
| [[an tSicil]]
| réigiún féinrialaithe le reacht speisialta
| 25711 km²
| 4983478
|}
{{Wikidata list end}}
== Contaetha na Liotuáine +-- ==
: Féach [[Contaetha na Liotuáine]]
=== Contaetha reatha + ===
{{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q273789. # Sampla de 'Contae den Liotuáin'
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,lt,en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Íomhá
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Achar
! Daonra
! Íomhá
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:LTA Alytaus apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Alytus]]
| 5425 km²
| 135367
| [[Íomhá:Alytus County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q130536648|Contae Alytus (1915-1950)]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:LTU Kauno apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Kaunas]]
| 8089 km²
| 580333
| [[Íomhá:Kaunas County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:LTU Klaipėdos apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Klaipėda]]
| 5209 km²
| 336104
| [[Íomhá:Klaipeda County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Marijampole County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Marijampolė]]
| 4463 km²
| 135891
| [[Íomhá:Marijampole County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:LTU Panevėžio apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Panevėžys]]
| 7881 km²
| 211652
| [[Íomhá:Panevezys County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Taurage County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Tauragė]]
| 4411 km²
| 90652
| [[Íomhá:Taurage County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Telsiai County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Telšiai]]
| 4350 km²
| 131431
| [[Íomhá:Telsiai County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Utena County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Utena]]
| 7201 km²
| 125462
| [[Íomhá:Utena County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:LTU Vilniaus apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Vilnius]]
| 9731 km²
| 851346
| [[Íomhá:Vilnius County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Siauliai County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Šiauliai]]
| 8540 km²
| 261764
| [[Íomhá:Siauliai County in Lithuania.svg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q12647259|Akmenės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q111979105|Alytaus-Merkinės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q16453825|Jonavos apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q12657989|Joniškio apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q16453882|Joniškėlio apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q12659034|Jūžintų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q12660405|Kelmės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q12661870|Kuršėnų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q16457722|Bezirk Kėdainiai]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q16458268|Lazdijų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q16464181|Mažeikių apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q12665851|Molėtų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q16467965|Pabradės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q16468930|Pasvalio apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q16469827|Plungės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q16470482|Radviliškio apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q16471914|Saldutiškio apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q12672582|Sedos apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q16472520|Skaudvilės apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q111980959|Tauragė County]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q111980964|Trakų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q12676655|Varnių apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q12676708|Varėnos apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q16476252|Vilkijos apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q111980991|Zarasų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q12679602|Šeduvos apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q12679746|Šiaulėnų apskritis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q12679801|Šilalės apskritis]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Contaetha agus a gcuid bardas ===
{{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q273789. # Sampla de 'Contae den Liotuáin'
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,lt,en". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P150:Bardais
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Armas
! Contae
! Bardais
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Íomhá:LTA Alytaus apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Alytus]]
| ''[[:d:Q2069342|Lazdijai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q3685407|Alytus City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q669649|Druskininkai municipality]]''<br/>''[[:d:Q769940|Alytus District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351747|Varėna District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q130536648|Contae Alytus (1915-1950)]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Íomhá:LTU Kauno apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Kaunas]]
| ''[[:d:Q1351768|Jonava District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q928938|Kaunas City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2015893|Birštonas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069320|Kaišiadorys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351722|Kaunas District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q46786|Kėdainiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q47090|Prienai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069355|Raseiniai District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Íomhá:LTU Klaipėdos apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Klaipėda]]
| ''[[:d:Q3685409|Klaipeda City Municipality Council]]''<br/>''[[:d:Q3685410|Palanga City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q27892|Neringa]]''<br/>''[[:d:Q141132|Klaipėda District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q156560|Kretinga Municipality]]''<br/>''[[:d:Q282098|Šilutė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q219115|Skuodas District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Íomhá:Marijampole County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Marijampolė]]
| ''[[:d:Q1461987|Kalvarija Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1461972|Kazlų Rūda Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1931377|Marijampolė Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2021307|Šakiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2021318|Vilkaviškis District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Íomhá:LTU Panevėžio apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Panevėžys]]
| ''[[:d:Q2089791|Kupiškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q3685412|Panevėžys City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q763504|Biržai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351758|Panevėžys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1461920|Pasvalys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q766969|Rokiškis District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Íomhá:Taurage County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Tauragė]]
| ''[[:d:Q2071640|Tauragė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089815|Jurbarkas District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2283574|Pagėgiai Municipality]]''<br/>''[[:d:Q677400|Šilalė District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Íomhá:Telsiai County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Telšiai]]
| ''[[:d:Q712011|Rietavas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q588916|Telšiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q404943|Plungė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q313132|Mažeikiai District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Íomhá:Utena County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Utena]]
| ''[[:d:Q2558824|Visaginas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069330|Ignalina District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089785|Molėtai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089798|Utena District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q664415|Zarasai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089772|Anykščiai District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Íomhá:LTU Vilniaus apskritis COA.svg|center|128px]]
| [[Contae Vilnius]]
| ''[[:d:Q2089777|Elektrėnai Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1799182|Šalčininkai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q58882|Širvintos District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1813849|Švenčionys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1987743|Trakai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q68929|Ukmergė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q118903|Vilnius District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Íomhá:Siauliai County COA.png|center|128px]]
| [[Contae Šiauliai]]
| ''[[:d:Q134712|Šiauliai]]''<br/>''[[:d:Q1023041|Akmenė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q610133|Joniškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1387044|Kelmė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1657116|Pakruojis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1755961|Radviliškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1417346|Šiauliai District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q12647259|Akmenės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q111979105|Alytaus-Merkinės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q16453825|Jonavos apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q12657989|Joniškio apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q16453882|Joniškėlio apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q12659034|Jūžintų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q12660405|Kelmės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q12661870|Kuršėnų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q16457722|Bezirk Kėdainiai]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q16458268|Lazdijų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q16464181|Mažeikių apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q12665851|Molėtų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q16467965|Pabradės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q16468930|Pasvalio apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q16469827|Plungės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q16470482|Radviliškio apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q16471914|Saldutiškio apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q12672582|Sedos apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q16472520|Skaudvilės apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q111980959|Tauragė County]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q111980964|Trakų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q12676655|Varnių apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q12676708|Varėnos apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q16476252|Vilkijos apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q111980991|Zarasų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q12679602|Šeduvos apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q12679746|Šiaulėnų apskritis]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q12679801|Šilalės apskritis]]''
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Iar-chontaetha ===
{{Wikidata list | SPARQL =
SELECT ?item ?itemLabel ?tírLabel ?lonnaitheLabel ?abolishedDate WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q273789; # Sampla de 'Contae den Liotuáin'
wdt:P576 ?abolishedDate.
OPTIONAL { ?item wdt:P17 ?tír. }
OPTIONAL { ?item wdt:P131 ?lonnaithe. }
FILTER EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. }
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],lt". }
}
ORDER BY ?itemLabel
| columns = number:#, label:Contae, P17:Tír, P131:Lonnaithe, P576:Díscaoilte
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Contae
! Tír
! Lonnaithe
! Díscaoilte
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q12648953|condáu d'Anykščiai]]''
| [[Comhlathas na Polainne - na Liotuáine]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
| ''[[:d:Q2981281|Brasław Voivodeship]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 2
| ''[[:d:Q12651075|Біржаўскі павет]]''
| [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
| ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q12657477|Jociai County]]''
|
|
| data-sort-value="1915" | 1915-12-15
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q12658750|condáu de Jurbarkas]]''
| [[an tAontas Sóivéadach]]
| ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 5
| ''[[:d:Q12659218|Kaišiadorių apskritis]]''
|
|
| data-sort-value="1950" | 1950-06-20
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q111980911|Kaunas County]]''
|
| ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]''<br/>''[[:d:Q8272919|Republic of Lithuania]]''<br/>''[[:d:Q12660027|Kreisgebiet Kauen-Land]]''<br/>''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-20
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q12661364|Крэтынгскі павет]]''
| ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]''<br/>''[[:d:Q156031|Reichskommissariat Ostland]]''<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
| ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-20
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q16457463|condáu de Kupiškis]]''
| [[Impireacht na Gearmáine]]<br/>[[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
|
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q16468295|Pajūris County]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q16471377|condáu de Rokiškis]]''
| [[Impireacht na Gearmáine]]<br/>[[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
| [[an Liotuáin]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q111980971|Utenos apskritis]]''
|
| ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-20
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q11825689|condáu de Valkininkai]]''
| [[an Liotuáin]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q111980982|Vilnius County]]''
| [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
|
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q16477303|Vėžaičių apskritis]]''
| [[Impireacht na Gearmáine]]
| ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q16477803|Шацкі павет]]''
| [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]]
| ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''<br/>''[[:d:Q12660027|Kreisgebiet Kauen-Land]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q16478334|Širvintų apskritis]]''
|
|
| data-sort-value="1950" | 1950-06-20
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q12680347|Švėkšnos apskritis]]''
|
|
| data-sort-value="1915" | 1915-11-15
|}
{{Wikidata list end}}
nhucxyifl4zjhn352yfmughumjk1833
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Natura 2000
2
120601
1329611
1329247
2026-10-10T01:56:13Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1329611
wikitext
text/x-wiki
* Tá an focal "item" de dhíth ón mbot, is amhlaidh... tá!
* An eochairfhocal é "Label"? Is .
* Ní fheictear anseo go díreach na torthaí SQL, ach ina ionad sin, céard a dhéanann an bot leo, mar shampla ?item -> <nowiki>[[:d:?item|?item]]</nowiki>
{{Wikidata list | sparql =
SELECT ?item ?itemLabel ?can2000 {
# P3425=(Comhartha) Aitheantas Nature 2000
# P17=tír, Q27=Éire
?item wdt:P3425 ?can2000;
wdt:P17 wd:Q27.
# label
SERVICE wikibase:label {
bd:serviceParam wikibase:language "ga".
}
}
| columns = number:#, label:Alt, P7959:Contae, P18:Íomhá, P3425:Natura 2000
| links = local
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Alt
! Contae
! Íomhá
! Natura 2000
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Loch Iascaigh]]
| [[Contae Dhún na nGall]]
| [[Íomhá:Lough Eske sud est.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000163 IE0000163]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[An Abhainn Mhór]]
| [[Contae Phort Láirge]]
| [[Íomhá:IMG BlackwaterBridge3720rz.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002170 IE0002170]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Páirc Náisiúnta Shléibhte Chill Mhantáin]]
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| [[Íomhá:Wicklow Mountains National Park Information Office.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002122 IE0002122]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Portach Chlóirthigh|Dúlra Phortach Chlóirthigh]]
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
| [[Íomhá:Clara bog boardwalk. 07.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000572 IE0000572]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Bá Bhaile Dúill|Bá Baile Dúill]]
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| [[Íomhá:The View from Strand Road Baldoyle - geograph.org.uk - 181928.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000199 IE0000199]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Gleann Dá Ghrua]]
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| [[Íomhá:Glen walk way.JPG|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000719 IE0000719]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[An Sliabh Riabhach]]
| [[Contae Luimnigh]]
| [[Íomhá:Black Rock on the Ballyhoura Mountain Range - geograph.org.uk - 1103684.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002036 IE0002036]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Loch Uí Ghadhra]]
| [[Contae Shligigh]]
| [[Íomhá:Lough Gara 1.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004048 IE0004048]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Inbhear Bhaile Roiséir]]
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| [[Íomhá:View of Rogerstown Estuary.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000208 IE0000208]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Loch Coirib]]
| [[Contae na Gaillimhe]]
| [[Íomhá:Loughcorrib.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004042 IE0004042]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Coill Chnoc Sinche]]
| [[Contae Chill Mhantáin]]
| [[Íomhá:Plants on damp bankside in Knocksink woods.jpg|center|128px]]
| [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000725 IE0000725]
|}
{{Wikidata list end}}
r9p7hycago43pp01tw6w8xe6o7oxy5r
George Monbiot
0
121349
1329615
1283456
2026-10-10T02:49:43Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329615
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Iriseoir, údar, agus gníomhaí comhshaoil agus polaitiúil Sasanach is ea '''George Joshua Richard Monbiot''' (rugadh é 27 Eanáir 1963). Scríobhann sé colún rialta do [[The Guardian]] agus tá roinnt leabhar scríofa aige.
D'fhás Monbiot aníos in [[Oxfordshire]] agus rinne sé staidéar ar an [[zó-eolaíocht]] in [[Ollscoil Oxford]]. Chuir sé tús ansin le gairm san iriseoireacht imscrúdaitheach, agus d'fhoilsigh sé a chéad leabhar Poisoned Arrows i 1989 faoi cheisteanna chearta an duine i b[[Papua Thiar]]. Sna blianta ina dhiaidh sin, bhí baint aige le gníomhaíochas agus abhcóideacht a bhain le ceisteanna éagsúla, mar shampla athrú aeráide, polaitíocht na Breataine agus uaigneas. In Feral (2013), phléigh sé agus thacaigh sé le leathnú an athdhúlraithe. Is é bunaitheoir The Land is Ours é, feachtas ar son ceart rochtana ar an tuath agus a chuid acmhainní sa Ríocht Aontaithe.<ref name="Fox">{{Lua idirlín|url=https://www.independent.co.uk/life-style/enter-the-cleanshaven-adventurer-hero-1618791.html|work=The Independent}}</ref> Bronnadh an Global 500 ar Monbiot i 1995 agus Duais Orwell i 2022.
== Luathshaol agus oideachas ==
Rugadh Monbiot i n[[Kensington]] agus d'fhás sé aníos i Rotherfield Peppard,.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.co.uk/life-style/enter-the-cleanshaven-adventurer-hero-1618791.html|work=[[Independent.co.uk]]}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?cite=K31EgplShzpJb5WJr3kGRA&scan=1|title=Index entry|work=FreeBMD|publisher=ONS|access-date=22 February 2021}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/occupying-the-moral-high-ground-1346850.html|work=[[The Independent]]}}</ref> Fear gnó ab ea a athair, Raymond Monbiot, a bhí i gceannas ar fhóram trádála agus tionscail an [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|Pháirtí Choimeádaigh]].<ref>{{Cite web-en|url=http://www.theguardian.com/politics/2006/jan/08/greenpolitics.conservatives|title=Nick Cohen: 'It's farcical how Cameron has rescued Blair's ideas from the rubbish dump'|date=8 January 2006|work=The Guardian}}</ref><ref name="Fox" /> Comhairleoir Coimeádach agus iarcheannaire Chomhairle Ceantair Deisceart Oxfordshire ab ea a mháthair, Rosalie.<ref>{{Lua idirlín|work=[[The Times]]}}</ref> Ba é a uncail, an Canónach Hereward Cooke, leascheannaire Chomhairle Cathrach Norwich de chuid [[An Páirtí Daonlathach Liobrálach|na nDaonlathach Liobrálach]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article6978311.ece|work=[[The Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100524060703/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article6978311.ece|archivedate=24 May 2010}}</ref>
Tar éis dó freastal ar scoil chónaithe ullmhúcháin in [[Elstree School]], <ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/nov/07/boarding-schools-boris-johnson-bullies|title=Boarding schools warp our political class – I know because I went to one|author=Monbiot|first=George|date=11 November 2023|work=[[The Guardian]]|access-date=3 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111153114/https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/nov/07/boarding-schools-boris-johnson-bullies|archive-date=11 November 2023}}</ref> fuair sé a chuid oideachais i Stowe School i m[[Buckinghamshire]].<ref>{{Cite web-en|url=https://www.robhopkins.net/2017/07/24/george-monbiot/|title=George Monbiot on how boarding school destroys the imagination|date=24 July 2017|language=en-US|work=Rob Hopkins|access-date=3 October 2019}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jan/16/boarding-school-bastion-cruelty|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref> Bhuaigh sé scoláireacht oscailte chuig [[Brasenose College, Oxford]].<ref>{{Cite web-en|url=http://www.bnc.ox.ac.uk/about-brasenose/history/216-brasenose-people/412-famous-brasenose-names|title=Past Members|publisher=[[Brasenose College, Oxford]]|access-date=1 June 2014}}</ref> Tá sé ráite ag Monbiot gur spreag a "''political awakening''" trí leabhar [[Bettina Bauer-Ehrlich|Bettina Ehrlich]], '''Paolo and Panetto''' a léamh, agus é ina scoil ullmhúcháin <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/aug/24/george-monbiot-book-changed-me-help-me-trace-story-political-awakening|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/jan/06/born-into-privilege-still-want-change-world|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref> agus go raibh aiféala air freastal ar Oxford.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.monbiot.com/about/|language=en-GB|work=George Monbiot}}</ref>
== Gairmréim ==
[[Íomhá:George_Monbiot_interview_with_The_Green_Interview.webm|deas|mion| Monbiot i gcomhrá le Silver Donald Cameron faoina chuid oibre in 2014]]
Tar éis dó céim sa [[zó-eolaíocht]] a bhaint amach, chuaigh Monbiot le hAonad Stair Dúlra an BBC mar léiritheoir raidió, ag déanamh clár faoin dúlra agus faoin gcomhshaol. D'aistrigh sé go Seirbhís Dhomhanda an BBC, áit ar oibrigh sé go hachomair mar léiritheoir agus láithreoir cúrsaí reatha, sular fhág sé chun taighde a dhéanamh ar a chéad leabhar é a scríobh.<ref name="George Monbiot 2017 About George">{{Cite web-en|url=https://www.monbiot.com/about/|title=About George|date=1 August 2017|work=George Monbiot|access-date=9 December 2023}}</ref>
Ag obair mar iriseoir iniúchta, thaistil sé san Indinéis, sa Bhrasaíl, agus in Oirthear na hAfraice. Mar thoradh ar a chuid gníomhaíochtaí, rinneadh ''persona non grata'' de i seacht dtír <ref name="Penguinblurb">{{Cite web-en|url=http://www.penguin.co.uk/nf/Author/AuthorPage/0,,1000047320,00.html|title=George Monbiot; short biography|publisher=[[Penguin Books]]|access-date=26 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070820033139/http://www.penguin.co.uk/nf/Author/AuthorPage/0%2C%2C1000047320%2C00.html|archive-date=20 August 2007}}</ref> agus gearradh pianbhreith príosúnachta saoil air ''in absentia'' san Indinéis. Sna háiteanna seo freisin, lámhachadh leis, buaileadh go brúidiúil é agus ghabh póilíní míleata é, tharla longbhriseadh dó agus chuir hornéid ga ann agus bhí cóma nimhiaithe mar thoradh air. Tháinig sé ar ais ag obair sa Bhreatain tar éis dó a bheith fógartha marbh go cliniciúil in Ospidéal Ginearálta Lodwar in iarthuaisceart na Céinia, tar éis dó [[Maláire|maláire cheirbreach]] a tholgadh.
Chuaigh sé le gluaiseacht agóidí bhóithre na Breataine agus is minic a glaodh air chun agallaimh preasa a thabhairt; mar thoradh air sin, cháin grúpaí ar nós Green Anarchist agus Class War é mar "''media tart''" <ref name="McKay 1998 Land Is Ours Campaign">{{Cite book-en|author=Monbiot|first=George|date=17 July 1998|title=DiY Culture, Party and Protest in Nineties Britain|publisher=Verso|isbn=9781859842607}}</ref>. Maíonn sé gur bhuail agus gur ionsaigh gardaí slándála go brúidiúil é, agus líomhnaítear gur bhrúigh siad biorán miotail trína chos, ag briseadh an chnámh meiteatarsail lár. D'fhág a ghortuithe san ospidéal é.<ref>{{Cite web-en|url=http://fraw.org.uk/mei/ecolonomics/01/ecolonomics-010-20110322.pdf|title=When the facts change, I change my mind. What do you do, sir?|author=Mobb|first=Paul|date=25 March 2011|work=ecolonomics|access-date=15 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519202233/http://www.fraw.org.uk/mei/ecolonomics/01/ecolonomics-010-20110322.pdf|archive-date=19 May 2017}}</ref> Rinne Sir Crispin Tickell, iar-thaidhleoir de chuid na Náisiún Aontaithe, a bhí ina Bharda ag Green College, Oxford ag an am, Comhalta Cuairte den agóideoir óg.
I mí na Samhna 2012, ghabh sé leithscéal leis an Tiarna McAlpine as a "stupidity and thoughtlessness" agus é ag tabhairt le fios, i tvuít, gur péidifileach a bhí sa phiara Coimeádach.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.monbiot.com/2012/11/10/lord-mcalpine-an-abject-apology/|title=Lord McAlpine – An Abject Apology|author=Monbiot|first=George|date=10 November 2012|work=George Monbiot|access-date=19 October 2016}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.telegraph.co.uk/news/politics/conservative/9667058/Guardian-columnist-apologises-for-naming-Lord-McAlpine-on-Twitter.html|work=The Daily Telegraph|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/politics/conservative/9667058/Guardian-columnist-apologises-for-naming-Lord-McAlpine-on-Twitter.html|archivedate=12 January 2022}}</ref>
Sa bhliain 2014, scríobh Monbiot alt ar théama an [[Uaigneas|uaignis]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/14/age-of-loneliness-killing-us|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref> Mar thoradh air seo, thosaigh sé ag comhoibriú leis an gceoltóir Ewan McLennan. Le chéile, d’eisigh siad albam dar teideal ''Breaking the Spell of Loneliness'' i mí Dheireadh Fómhair 2016 agus ina dhiaidh sin chuaigh siad ar camchuairt sa Ríocht Aontaithe.<ref>{{Cite web-en|url=http://www.oxfordtimes.co.uk/leisure/music/15020385._No_more_lonely_nights____George_Monbiot_and_Ewan_McLennan_bring_us_together_to_fight_isolation/|title='No more lonely nights' - George Monbiot and Ewan McLennan bring us together to fight isolation|author=Hughes|first=Tim|date=12 January 2017|language=en|work=Oxford Times|access-date=13 June 2017}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/music/2016/oct/03/loneliness-george-monbiot-ewan-mclennan-songs-tour|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref> Rinne Folk Radio cur síos air mar "''an enthralling album''" ina bhfuil “''Each song is a short, eloquent and thought provoking essay on the destruction of our humanity and how it can be regained''".<ref>{{Cite web-en|url=http://www.folkradio.co.uk/2016/10/ewan-mclennan-george-monbiot-breaking-the-spell-of-loneliness-featured-review|title=Folk Radio review of "Breaking The Spell Of Loneliness", 2016|author=McFadyen|first=Neil|date=11 October 2016|work=Folk Radio|access-date=28 December 2016}}</ref>
Rinne Monbiot an tráchtaireacht ar an bhfíseán ''How Wolves Change Rivers'' <ref name="auto">{{Cite web-en|url=https://www.youtube.com/watch?v=ysa5OBhXz-Q|title=How Wolves Change Rivers|date=13 February 2014|work=YouTube|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/ysa5OBhXz-Q|archive-date=12 December 2021}}</ref> a bhí bunaithe ar a chaint TED in 2013 <ref>{{Cite web-en|url=https://www.ted.com/talks/george_monbiot_for_more_wonder_rewild_the_world|title=For more wonder, rewild the world|author=Monbiot|first=George|date=9 September 2013}}</ref> ar athchóiriú éiceachóras agus tírdhreacha ( [[Athdhúlrú|athfhiántas]] ) nuair a tugadh mac tíre isteach arís i bPáirc Yellowstone.<ref name="auto" /> Sa bhliain 2019, chomh-láithrigh Monbiot ''Nature Now'', <ref name="auto2">{{Cite web-en|url=https://www.youtube.com/watch?v=GlfW7aYouYQ|title=Nature Now|date=19 September 2019|work=YouTube|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/GlfW7aYouYQ|archive-date=12 December 2021}}</ref> físeán faoi réitigh aeráide nádúrtha, le [[Greta Thunberg]]. Bhí Monbiot le feiceáil sa chlár faisnéise ''The Cost of Living: Does Britain Need a Basic Income?,'' píosa coimhdeachta leis an scannán The Future of Work and Death, faoi UBI sa Ríocht Aontaithe - a eisíodh ar Amazon Prime in 2020.<ref>{{Cite web-en|url=https://basicincome.org/news/2021/01/cost-of-living-an-interview-with-basic-income-documentarians/|title=Cost of Living: An interview with basic income documentarians {{!}} BIEN — Basic Income Earth Network|work=basicincome.org|access-date=28 February 2025}}</ref> Bhí sé le feiceáil sa chlár faisnéise Netflix in 2021 ''Seaspiracy'', a dhíríonn ar thionchar an duine ar shaol agus ar iascaireacht na mara, agus chosain sé é ó léirmheastóirí.<ref name=":0">{{Cite web-en|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/2021/apr/07/seaspiracy-earth-oceans-destruction-industrial-fishing|title=Seaspiracy shows why we must treat fish not as seafood, but as wildlife|author=Monbiot|first=George|date=7 April 2021|language=en|work=The Guardian|access-date=18 October 2022}}</ref>
Sa bhliain 2021, chruthaigh Monbiot an clár faisnéise beo ''Rivercide'', ag cur béime ar staid náireach aibhneacha na Ríochta Aontaithe, agus go háirithe Abhainn Wye.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/environment/2021/jul/14/livestreamed-documentary-rivercide-to-unmask-uks-water-polluters|title=Livestreamed documentary Rivercide to unmask UK's water polluters|author=Wall|first=Tom|date=14 July 2021|work=The Guardian|access-date=1 November 2022}}</ref>
Agus cur síos á dhéanamh ar an scannán ''Don't Look Up'' go luath{{Spaces}}sa bhliain 2022, mhínigh Monbiot cé chomh deacair is atá sé feachtas a dhéanamh ar son chaomhnú an Domhain atá ag teacht salach ar an neamhghníomhú tulmhar a fheiceann sé." <ref name="monbiot-2022">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/jan/04/dont-look-up-life-of-campaigning|work=The Guardian}}</ref>
Sa bhliain 2024, bhí Monbiot le feiceáil sa scannán faisnéise Briotanach I Could Never Go Vegan.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theupcoming.co.uk/2024/03/12/dartmouth-films-announces-release-of-i-could-never-go-vegan-documentary-exploring-objections-to-veganism/|title=Dartmouth Films announces release of I Could Never Go Vegan documentary exploring objections to veganism|date=12 March 2024|work=The Upcoming|access-date=1 August 2024}}</ref>
== Tuairimí agus gníomhaíocht ==
=== Buaicphointe Ola agus Gáis ===
Go luath sna 2000idí, thuar Monbiot go mbeadh táirgeadh domhanda ola "will [[Peak oil|peak]] before long". Ina alt, dar teideal "The Bottom of the Barrel", scríobh sé:
{{Blockquote|The most optimistic projections are the ones produced by the US Department of Energy, which claims that this will not take place until 2037. But the US energy information agency has admitted that the government’s figures have been fudged: it has based its projections for oil supply on the projections for oil demand,(5) perhaps in order not to sow panic in the financial markets. Other analysts are less sanguine. The petroleum geologist Colin Campbell calculates that global extraction will peak before 2010.(6) In August the geophysicist Kenneth Deffeyes told New Scientist that he was “99 per cent confident” that the date of maximum global production will be 2004. Even if the optimists are correct, we will be scraping the oil barrel within the lifetimes of most of those who are middle-aged today.
<p>
The supply of oil will decline, but global demand will not. Today we will burn 76 million barrels; by 2020 we will be using 112 million barrels a day, after which projected demand accelarates [sic]. If supply declines and demand grows, we soon encounter something with which the people of the advanced industrial economies are unfamiliar: shortage. The price of oil will go through the roof.</p>|George Monbiot|The Guardian, 2 December 2003<ref>{{cite journal |last1=Monbiot |first1=George |title=The Bottom of the Barrel |journal=The Guardian |date=2 December 2003 |url=https://www.monbiot.com/2003/12/02/the-bottom-of-the-barrel/}}</ref>}}
=== Athrú aeráide ===
[[Íomhá:George_Monbiot_Scotland.jpg|mion|Monbiot ag an slógadh ''[[Make Poverty History]]'' i n[[Dùn Èideann|Dún Éideann]], Iúil 2005]]
Creideann Monbiot go bhfuil gá le gníomhú as cuimse mar aon le toil láidir pholaitiúil chun dul i ngleic leis [[Athrú aeráide|an téamh domhanda]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Monbiot|first=G|doi=10.1038/434559a|title=Time to speak up for climate-change science|journal=Nature|volume=434|issue=7033|year=2005|pmid=15800596|bibcode=2005Natur.434..559.}}</ref> Tacaíonn sé le ‘éiceamharú’ a chur le liosta na gcoireanna sa [[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]] ag rá; “''I believe [a crime of ecocide] would change everything. It would radically shift the balance of power, forcing anyone contemplating large-scale vandalism to ask themselves: ‘Will I end up in the international criminal court for this?’ It could make the difference between a habitable and an uninhabitable planet.''” <ref>{{Cite web-en|url=https://www.stopecocide.earth/supporters|title=Supporters of Ecocide Law|language=en-US|work=Stop Ecocide International|access-date=21 June 2023}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/mar/28/destruction-earth-crime-polly-higgins-ecocide-george-monbiot|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/sep/19/life-earth-wealth-megarich-spending-power-environmental-damage|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref>
Chun a thionchar pearsanta ar an gcomhshaol a laghdú, tá sé tar éis aistriú go stíl mhaireachtála [[Veigeánachas|na veigeán]] agus molann sé do dhaoine eile an rud céanna a dhéanamh.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/aug/09/vegan-corrupt-food-system-meat-dairy|title=I've converted to veganism to reduce my impact on the living world|author=Monbiot|first=George|date=9 August 2016|work=The Guardian|access-date=25 March 2021}}</ref>
=== Meáin ===
Tá cáineadh déanta ag Monbiot ar chlúdach na meán ar athrú aeráide agus saincheisteanna comhshaoil, go háirithe clúdach an [[BBC]] agus a chláir faisnéise faoin dúlra.<ref name="monbiot-2022" /><ref name=":0" /> Tá cáineadh déanta aige freisin ar an BBC as a dhearcann sé mar a chlaonadh polaitiúil. [3].<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/oct/05/rightwing-thinktanks-government-bbc-news-programmes|title=Rightwing thinktanks run this government. But first, they had to capture the BBC {{!}} George Monbiot|date=5 October 2022|language=en|work=the Guardian|access-date=18 October 2022}}</ref>
=== Iarracht gabhála John Bolton ===
Rinne Monbiot iarracht, nár éirigh leis, John Bolton, iar-ambasadóir SAM chuig na Náisiúin Aontaithe, a chur faoi ghabháil saoránaigh, nuair a d'fhreastail Bolton ar Fhéile Hay chun caint a thabhairt ar chaidreamh idirnáisiúnta, i mí na Bealtaine 2008. D’áitigh Monbiot gurbh é Bolton duine de na daoine a spreag [[Cogadh na hIaráice]], agus gur chuir Monbiot i gcoinne an chogaidh sin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/2044737/John-Bolton-escapes-citizens-arrest-at-Hay-Festival.html|work=The Daily Telegraph|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/2044737/John-Bolton-escapes-citizens-arrest-at-Hay-Festival.html|archivedate=12 January 2022}}</ref>
=== Polaitíocht ===
Tar éis do Monbiot cuairt a thabhairt ar Baliem Valley iargúlta agus tras-imirce rialtas [[An Indinéis|na hIndinéise]] agus beartais eile i nGuine Nua Thiar faoi fhorghabháil a cháineadh, ghearr údaráis na hIndinéise príosúnacht saoil air in absentia.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/occupying-the-moral-high-ground-1346850.html|work=The Independent}}</ref>
Is léirmheastóir ar [[An Nualiobrálachas|an neolioberálachas]] é Monbiot.<ref name=":0" /> I mí Eanáir 2004, bhunaigh Monbiot agus Salma Yaqoob Respect – The Unity Coalition (ar a dtugtaí Respect Party roimhe seo) a d'fhás as an Stop the War Coalition.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=All I'm asking, is for a little respect: Assessing the Performance of Britain's Most Successful Radical Left Party|author=Peace|first=Timothy|year=2013a|journal=Parliamentary Affairs|volume=66|issue=2|pages=405–424|doi=10.1093/pa/gsr064|url=http://eprints.gla.ac.uk/144518/1/144518.pdf}}</ref> D'éirigh sé as an ngrúpa i mí Feabhra na bliana dár gcionn nuair a theip ar Respect teacht ar chomhaontú leis an [[Páirtí Glas Shasana agus na Breataine Bige|bPáirtí Glas]] gan iarrthóirí a chur chun cinn sna toghcheantair chéanna i dtoghchán Pharlaimint na hEorpa in 2004.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/politics/2004/feb/17/iraq.iraq1|work=The Guardian}}</ref>
I agallamh leis an mblag polaitiúil de chuid na Breataine ''Third Estate'' i Meán Fómhair 2009, léirigh Monbiot a thacaíocht do bheartais [[Plaid Cymru|''Plaid Cymru'']], ag rá ''"I have finally found the party that I feel very comfortable with. That's not to say I feel uncomfortable with the Green Party, on the whole I support it, but I feel even more comfortable with Plaid.''" <ref name="third_estate">{{Cite web-en|url=http://thethirdestate.net/2009/09/an-interview-with-george-monbiot/|title=An Interview with George Monbiot|author=An Interview with George Monbiot|publisher=Thethirdestate.net|access-date=27 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121028144319/http://thethirdestate.net/2009/09/an-interview-with-george-monbiot/|archive-date=28 October 2012}}</ref>
I mí Aibreáin 2010, shínigh sé litir oscailte tacaíochta do na [[An Páirtí Daonlathach Liobrálach|Daonlathaigh Liobrálacha]], a foilsíodh sa ''Guardian''. Roimh olltoghchán na Bealtaine 2015, bhí sé ar dhuine de roinnt daoine poiblí a thacaigh le hiarrthóireacht pharlaiminteach Caroline Lucas den [[Páirtí Glas Shasana agus na Breataine Bige|Pháirtí Glas]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/politics/2015/apr/24/celebrities-sign-statement-support-caroline-lucas-not-green-party|work=The Guardian}}</ref> Sa toghchán, thacaigh sé leis an bPáirtí Glas ina iomláine freisin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/jan/28/convictions-politics-fear-syriza-podemos-snp-green|work=The Guardian}}</ref> I mí Lúnasa 2015, thacaigh Monbiot le feachtas [[Jeremy Corbyn]] i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre.<ref name="corbyn1">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/aug/18/jeremy-corbyn-rivals-chase-impossible-dream|work=[[The Guardian]]}}</ref> I mí Aibreáin 2017, d’fhógair sé a rún vótáil ar son Pháirtí an Lucht Oibre in [[Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, 2017|olltoghchán 2017.]] <ref name="corbyn2">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/apr/25/vote-labour-jeremy-corbyn-theresa-may|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="corbyn3">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/jun/06/vote-jeremy-corbyn-labour-leader-policies|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="corbyn4">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/jun/13/election-tories-media-broadcasters-press-jeremy-corbyn|work=[[The Guardian]]}}</ref> I mí Lúnasa 2021, thacaigh sé le Tamsin Omond agus Amelia Womack i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí Glas Shasana agus na Breataine Bige 2021.<ref>{{Lua idirlín|url=https://bright-green.org/2021/08/16/a-3-horse-race-green-party-leadership-election-round-up-issue-1/|work=Bright Green}}</ref>
Tacaíonn Monbiot, atá tar éis rabhadh a thabhairt go bhfuil an Bhreatain i mbaol a bheith ina stát teipthe, <ref>{{Cite web-en|url=https://www.youtube.com/watch?v=XJ_9QE-34Ec|title=How Britain Could Become a Failed State - George Monbiot|author=[[Double Down News]]|date=11 February 2021|publisher=YouTube|access-date=11 February 2021|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/XJ_9QE-34Ec|archive-date=12 December 2021}}</ref> le [[neamhspleáchas na hAlban]], neamhspleáchas na Breataine Bige agus [[athaontú na hÉireann]]. Ar an 11 Feabhra 2021, agus é ar ''Politics Live'' ar [[BBC Two]], dúirt sé, "''If I lived in Scotland, I'd want to get out of this corrupt, dysfunctional, chaotic union as quickly as possible. And the same applies to Wales, the same applies to Northern Ireland. I can't see the point of staying in the United Kingdom, of being chained to the United Kingdom like a block of concrete, as the boat begins to founder.''" <ref>{{Lua idirlín|url=https://nation.cymru/news/monbiot-wales-should-escape-chaotic-dyfunctional-corrupt-uk-as-soon-as-possible/|language=en-GB|work=[[Nation.Cymru]]}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thenational.scot/news/19083740.scottish-independence-tory-mp-squirms-george-monbiot-slams-corrupt-union/|language=en|work=[[The National (Scotland)|The National]]}}</ref>
Tá an teangeolaí agus gníomhaí polaitiúil [[Noam Chomsky]] cáinte ag Monbiot, agus é ag áitiú ar Twitter i mí na Samhna 2017; "''Part of the problem is that a kind of cult has developed around Noam Chomsky and [[John Pilger]], which cannot believe they could ever be wrong, and produces ever more elaborate conspiracy theories to justify their mistakes.''" <ref name="X (formerly Twitter) 22 Nov 2017">{{Cite web-en|url=https://twitter.com/GeorgeMonbiot/status/933294796684349441|title=Cult of Chomsky and Pilger|work=X (formerly Twitter)|access-date=9 December 2023}}</ref>
Thairg Monbiot tacaíocht phoiblí don ghrúpa agóide ''[[Palestine Action]]'' nuair a bhí rialtas na Ríochta Aontaithe ag smaoineamh ar é a thoirmeasc mar eagraíocht sceimhlitheoireachta i mí an Mheithimh 2025.
=== Fuinneamh núicléach ===
Uair amháin, léirigh Monbiot go raibh fuath domhain aige don [[Fuinneamh núicléach|tionscal núicléach]]. Dhiúltaigh sé dá sheasamh neodrach níos déanaí maidir le cumhacht núicléach ansin i Mí an Mhárta 2011. Cé go bhfuil fuath aige fós do na bréagadóirí a bhfuil an tionscal núicleach faoina gcúram, <ref name="Monbiot2011">{{Lua idirlín|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/mar/21/pro-nuclear-japan-fukushima/|work=The Guardian}}</ref> molann Monbiot a úsáid anois, tar éis dó a bheith cinnte faoina shábháilteacht choibhneasta ag an méid a mheasann sé mar éifeachtaí teoranta [[Crith talún Tohoku agus súnámaí, 2011|tsunami na Seapáine in 2011]] ar imoibreoirí núicléacha sa réigiún.<ref name="Monbiot2011" /> Ina dhiaidh sin, cháin sé an ghluaiseacht frith-núicléach go géar, ag scríobh gur "''(it) has misled the world about the impacts of radiation on human health... made [claims] ungrounded in science, unsupportable when challenged and wildly wrong''." Luaigh sé Helen Caldicott go sonrach as, dar leis, éilimh gan fhoinse agus míchearta a dhéanamh, agus d'áitigh sé gur mhaígh sí líon na marbh ó [[Tubaiste Shearnóbail|thubaiste Chernobyl]] a ró-mheas faoi fhachtóir níos mó ná 140.<ref name="Monbiot2011-2">{{Lua idirlín|url=http://www.monbiot.com/2011/04/04/evidence-meltdown/|work=The Guardian}}</ref>
I mí Dheireadh Fómhair 2013, cháin Monbiot rogha dearadh imoibritheora den tríú glúin do stáisiún cumhachta núicléiche Hinkley Point C mar gheall ar chostas chomh maith le ceanglas leathchéad bliain de mhianadóireacht úráiniam agus táirgeadh dramhaíola trasúráineach ; chuir sé seo i gcomparáid le dhá choincheap imoibritheora glúin IV : "''if [[Integral fast reactor|integral fast reactors]] were deployed, the UK's stockpile of nuclear waste could be used to generate enough low-carbon energy to meet all UK demand for 500 years. These reactors would keep recycling the waste until hardly any remained: solving three huge problems – energy supply, nuclear waste and climate change – at once. [[Imoibreoir tóiriam|Thorium reactors]] use an element that's already extracted in large quantities as an unwanted byproduct of other mining industries. They recycle their own waste, leaving almost nothing behind.''" <ref>{{Cite web-en|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/oct/21/farce-hinckley-nuclear-reactor-haunt-britain|title=The farce of the Hinkley C nuclear reactor will haunt Britain for decades|author=George Monbiot|date=21 October 2013|work=[[The Guardian]]|access-date=26 October 2013}}</ref> ( ''cf.'' tuairimí comhchosúla le James Hansen )
[[Íomhá:George_Monbiot_interview_with_The_Green_Interview.webm|mion|Agallamh le George Monbiot leis an The Green Interview]]
== Saothair fhoilsithe ==
Chlúdaigh colún seachtainiúil Monbiot do The Guardian ceisteanna éagsúla, ag díriú ar fhealsúnacht pholaitiúil maidir le fadhbanna éiceolaíochta agus sóisialta, go háirithe sa Ríocht Aontaithe.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/profile/georgemonbiot|title=George Monbiot Profile|work=The Guardian|access-date=5 May 2019}}</ref>
Ba é ''Poisoned Arrows'' (1989) an chéad leabhar le Monbiot, a bhain leis an gclár na trasimirce a bhí maoinithe go páirteach ag an mBanc Domhanda ar mhuintir agus ar threibheanna Iarthar Phapua. Lean ''Amazon Watershed'' (1991) é, ina ndéantar cur síos ar dhíbirt feirmeoirí tuathánacha na Brasaíle as a gcuid talún. Rinne a thríú leabhar, ''No Man's Land: An Investigative Journey Through Kenya and Tanzania'' (1994), cur síos ar urghabháil talún agus eallaigh ó [[Fánaí|dhaoine fáin]] sa Chéinia agus [[An Tansáin|sa Tansáin]].
Sa bhliain 2000, d’fhoilsigh sé ''Captive State: The Corporate Takeover of Britain'' ina n-áitíonn Monbiot gur bagairt thromchúiseach don daonlathas í cumhacht chorparáideach sa Ríocht Aontaithe. Foilsíodh a chúigiú leabhar, ''The Age of Consent: A Manifesto for a New World Order'', sa bhliain 2003. Is iarracht é an leabhar chun forógra dhearfach a leagan amach le haghaidh athraithe don ghluaiseacht cheartais dhomhanda.<ref>{{Cite web-en|url=http://globalsolutions.org/books/age-consent-manifesto-new-world-order|title=The Age of Consent: A Manifesto for a New World Order|author=Glossop|first=Ronald J.|date=18 November 2010|work=GlobalSolutions.org|access-date=28 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905181947/http://globalsolutions.org/books/age-consent-manifesto-new-world-order|archive-date=5 September 2012}}</ref>
Dhírigh an chéad leabhar eile de chuid Monbiot, ''Heat: How to Stop the Planet Burning'', a foilsíodh in 2006, ar cheist an [[Athrú aeráide|athraithe aeráide]]. Foilsíodh ''Feral: Searching for Enchantment on the Frontiers of Rewilding'' in 2013, agus díríonn sé ar choincheap [[athdhúlrú]] an phláinéid. Sa leabhar, cáineann Monbiot feirmeoireacht caorach.<ref name="telegraphreview" /> Fuair an leabhar léirmheasanna fabhracha in ''The Spectator'' <ref>{{Cite web-en|url=http://www.spectator.co.uk/books/books-feature/8913081/crying-up-the-wolf/|title=Sam Leith enjoys a vision of Britain where sheep may no longer safely graze|work=The Spectator|access-date=11 June 2013}}</ref> agus ''The Daily Telegraph''.<ref name="telegraphreview">{{Lua idirlín|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/scienceandnaturebookreviews/10077216/Feral-by-George-Monbiot-review.html|work=The Daily Telegraph|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/books/scienceandnaturebookreviews/10077216/Feral-by-George-Monbiot-review.html|archivedate=12 January 2022}}</ref> Bhuaigh sé gradam an ''Society of Biology Book Award'' don bhitheolaíocht ghinearálta in 2014.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.societyofbiology.org/get-involved/awards-and-competitions/book-awards/2014-winners|title=2014 winners|author=Website developed by James Hamlin|date=6 February 2014|publisher=Societyofbiology.org|access-date=2 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20150519140658/http://www.societyofbiology.org/get-involved/awards-and-competitions/book-awards/2014-winners|archive-date=19 May 2015}}</ref> Díríonn leabhar Monbiot, ''Regenesis,'' a foilsíodh in 2022, ar thionchar comhshaoil na talmhaíochta agus [[Talmhaíocht inmharthana|ar chur chuige inbhuanaithe]].<ref>{{Cite web-en|url=https://www.newscientist.com/article/mg25433870-500-regenesis-review-farming-is-killing-the-planet-but-we-can-stop-it/|title=Regenesis review: Farming is killing the planet but we can stop it|author=Hooper|first=Rowan|date=18 May 2022|language=en-US|work=New Scientist|access-date=18 October 2022}}</ref>
Sa bhliain 2024, ba scannán é ''The Invisible Doctrine: The Secret History of Neoliberalism ( & How It Came to Control Your Life)'', le Monbiot agus Peter Hutchison, déantóir scannán faisnéise Meiriceánach agus ollamh i Scoil Ealaíon NYU Tisch, <ref name="lakeville-journal/invisible-doctrine">{{Lua idirlín|url=https://lakevillejournal.com/neoliberalism-exposed-the-invisible-doctrine-at-biff|language=en|work=[[The Lakeville Journal]]}}</ref> ar dtús <ref name="commonsnews/806/monbiot">{{Lua idirlín|url=https://www.commonsnews.org/issue/806/806monbiot_interview|language=en|work=commonsnews.org}}</ref><ref name="invisible-doctrine/press">{{Cite web-en|url=https://theinvisibledoctrine.com/press|title=PRESS|work=THE INVISIBLE DOCTRINE|access-date=8 August 2025}}</ref><ref name="FFO/invisible-doctrine-review">{{Lua idirlín|url=https://www.filmfocusonline.com/post/the-invisible-doctrine-the-secret-history-of-neoliberalism-review-documentary|language=en|work=Film Focus Online}}</ref> agus ansin fuarthas agus foilsíodh an leabhar <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/article/2024/may/29/the-invisible-doctrine-by-george-monbiot-and-peter-hutchison-review-neoliberalisms-ascent|language=en-GB|work=The Guardian}}</ref><ref name="journey-man-tv/8728">{{Cite web-en|url=https://www.journeyman.tv/film/8728/the-invisible-doctrine|title=The Invisible Doctrine|language=en|work=www.journeyman.tv|publisher=Journeyman Pictures Ltd.|access-date=8 August 2025}}</ref>
== Saol pearsanta ==
Is in [[Oxford]] a bhí cónaí ar Monbiot den chuid is mó, ach ar feadh cúpla bliain ó 2007 i leith, bhí cónaí air i dteach astaíochtaí ísle i mbaile margaidh [[Machynlleth]], Sir Drefaldwyn, ar dtús lena bhean chéile ag an am, an scríbhneoir agus an feachtasóir Angharad Penrhyn Jones, agus a n-iníon.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thetimes.com/article/moving-house-from-the-city-to-the-country-bbhv65fr723|work=[[The Times]]|archiveurl=https://archive.today/20241103-170248/https://www.thetimes.com/article/moving-house-from-the-city-to-the-country-bbhv65fr723|archivedate=3 November 2024}}</ref> Tá a pháirtí nua ina chónaí in Oxford agus d’fhill Monbiot ann faoi 2012.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.standard.co.uk/lifestyle/books/wild-ideas-a-dream-of-boars-bears-and-wolves-back-in-britain-8633779.html|work=Evening Standard}}</ref> Rugadh iníon na lánúine, an dara hiníon de chuid Monbiot, go luath in 2012.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/apr/16/birthright-squandered-nhs|title=Daughter, my generation is squandering your birthright|author=Monbiot|first=George|date=16 April 2012|work=The Guardian}}</ref> I mí na Nollag 2017, diagnóisíodh [[Ailse phróstataigh|ailse próstatach]] ar Monbiot; rinneadh obráid air i mí an Mhárta 2018.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/mar/13/prostate-cancer-happy-diagnosis-operation|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://theecologist.org/2019/sep/05/george-monbiot-mental-health-climate-breakdown|title=George Monbiot: from mental health to climate breakdown|date=5 September 2019|language=en|work=The Ecologist|access-date=3 October 2019}}</ref> Sa bhliain 2022, bhog sé go South Devon.<ref>{{Cite web-en|url=https://www.monbiot.com/2023/08/11/the-mingling/|title=The Mingling|date=11 August 2023|language=en-GB|work=George Monbiot|access-date=12 August 2023}}</ref>
== Duaiseanna ==
Sa bhliain 1995, bhronn [[Nelson Mandela]] Gradam Domhanda 500 de chuid na Náisiún Aontaithe air as sár-éacht timpeallachta.<ref>[http://www.global500.org/ViewLaureate.asp?ID=131 Monbiot Profile on Global 500 Forum] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927110148/http://www.global500.org/ViewLaureate.asp?ID=131|date=27 September 2007}} Accessed 10 November 2006.</ref> Bhuaigh sé duais Sir Peter Kent 1991 dá leabhar ''Amazon Watershed''. I mí na Samhna 2007, bronnadh an Premio Mazotti, duais leabhar Iodálach, ar a leabhar Heat, ach diúltaíodh dó an t - airgead a tugadh leis an duais toisc gur roghnaigh sé gan taisteal chun na Veinéise chun é a bhailiú go pearsanta, ag áitiú nárbh réasún maith go leor é chun dul ar eitilt. Sa bhliain 2017, bronnadh Gradam Iriseoireachta Comhshaoil SEAL air as a shaothar ag ''The Guardian''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://sealawards.com/environmental-journalism-award-winners-seal-2017/|language=en-US|work=SEAL Awards}}</ref>
Sa bhliain 2022, bronnadh Duais Orwell don Iriseoireacht ar Monbiot.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cbc.ca/books/claire-keegan-s-novella-small-things-like-these-wins-2022-orwell-prize-for-political-fiction-1.6521507}}</ref>
== Saothair roghnaithe ==
* (1989). ''Poisoned Arrows: An investigative journey through the forbidden lands of West Papua''. London: Abacus. {{ISBN|0-7181-3153-3}}
* (1991). ''Amazon Watershed: The new environmental investigation''. London: Abacus. {{ISBN|0-7181-3428-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-7181-3428-1|<bdi>0-7181-3428-1</bdi>]]
* (1992). ''Mahogany is Murder: Mahogany Extraction from Indian Reserves in Brazil''. {{ISBN|1-85750-160-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-85750-160-8|<bdi>1-85750-160-8</bdi>]]
* (1994). ''No Man's Land: An Investigative Journey Through Kenya and Tanzania''. Picador. {{ISBN|0-333-60163-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-333-60163-7|<bdi>0-333-60163-7</bdi>]]
* (2000). ''Captive State: The Corporate Takeover of Britain''. Macmillan. {{ISBN|0-333-90164-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-333-90164-9|<bdi>0-333-90164-9</bdi>]]
* (2003). ''The Age of Consent''. Flamingo. {{ISBN|0-00-715042-3}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-00-715042-3|<bdi>0-00-715042-3</bdi>]]
* (2004). ''Manifesto for a New World Order''. The New Press. {{ISBN|1-56584-908-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-56584-908-6|<bdi>1-56584-908-6</bdi>]]
* (2006). ''Heat: How to Stop the Planet Burning''. Allen Lane. {{ISBN|0-7139-9923-3}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-7139-9923-3|<bdi>0-7139-9923-3</bdi>]]
* (2008). ''Bring on the Apocalypse: Six Arguments for Global Justice''. Atlantic Books. {{ISBN|978-1-84354-858-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-84354-858-4|<bdi>978-1-84354-858-4</bdi>]]
* (2013). ''Feral: Searching for Enchantment on the Frontiers of Rewilding''. London: Penguin Books. {{ISBN|978-1-84614-748-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-84614-748-7|<bdi>978-1-84614-748-7</bdi>]]
* (2016). ''How Did We Get into This Mess?: Politics, Equality, Nature''. London: Verso.
* (2017). ''Out of the Wreckage: A New Politics for an Age of Crisis''. London: Verso. {{ISBN|978-1-78663-289-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-78663-289-0|<bdi>978-1-78663-289-0</bdi>]]
* (2022). ''Regenesis: Feeding the World without Devouring the Planet''. London: Penguin Books. {{ISBN|978-0143135968}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0143135968|<bdi>978-0143135968</bdi>]]
* (2024). ''The Invisible Doctrine: The Secret History of Neoliberalism (& How It Came to Control Your Life)''. {{ISBN|978-0-241-63590-2}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-241-63590-2|<bdi>978-0-241-63590-2</bdi>]]
== Féach freisin ==
* Gníomhaíocht aonair agus pholaitiúil ar an athrú aeráide
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* {{Suíomh gréasáin oifigiúil|https://www.monbiot.com|Monbiot.com}}
* [https://www.theguardian.com/profile/georgemonbiot/ George Monbiot] on ''[[The Guardian]]''
* [https://www.huckmag.com/topics/george-monbiot/ George Monbiot] archives - <nowiki><i id="mwBpI">Huck Magazine</i></nowiki>
* [https://web.archive.org/web/20250328032506/https://profilecritics.com/content/review/Regenesis Review of Regenesis] - Profile
{{DEFAULTSORT:Montbiot, George}}
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1963]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Iriseoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha]]
rrwxzy5lauuprjsvo3sj6m7cjcltr2p
Breda Hegarty
0
121911
1329571
1295975
2026-10-09T14:47:02Z
Wikynator
59166
1329571
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[aisteoir]] agus [[fuirseoir]] Éireannach í '''Breda Hegarty''' a bhíonn ag obair i mBéarla agus Gaeilge araon. Bhí sí le feiceáil ar ''[[Ros na Rún]]'', ''[[Harry Wild]]'' (2022), agus feicfear í in ''[[The Closing]]''.
Bhuaigh sí na comórtais ghrinn ''[[Show me The Funny]]'' agus ''[[Funny Women]]'' agus tá seónna grinn déanta aici ar bhonn idirnáisiúnta.
Tá sé tar éis bheith páirteach i bh[[Féile Ghrinn Ghairdíní Uíbh Eachach]] agus san oíche grinn dhátheangaigh [[Funny Focail]] freisin.<ref name=":4">{{Lua idirlín|teideal=Funny Focail|url=https://www.eventbrite.ie/e/funny-focail-tickets-1968863161717?viewDetails=true|work=[[Eventbrite]]|dátarochtana=2026-01-31|language=as Béarla agus Gaeilge|údar=[[Diane O'Connor]]}}</ref>
Oibríonn sí mar chomhairleoir gairme freisin.
== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.imdb.com/name/nm13234436/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm Próifíl Breda Hegarty ar IMDb]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Síol-beath-ie}}
{{DEFAULTSORT:Hegarty, Breda}}
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Fuirseoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Fuirseoirí le Gaeilge]]
[[Catagóir:Aisteoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Mná]]
[[Catagóir:Mná Éireannacha]]
[[Catagóir:Ban-aisteoirí]]
[[Catagóir:Aisteoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí]]
[[Catagóir:Muintir Ros na Rún]]
aeyjwmsu0tibwon5f5i46spvxj002ix
Delcy Rodríguez
0
122301
1329609
1328540
2026-10-10T01:06:33Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329609
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is dlíodóir, taidhleoir agus polaiteoir Veiniséalach í '''Delcy Eloína Rodríguez Gómez''' (a rugadh ar an 18 Bealtaine 1969).<ref name="TalCualProfile">{{Lua idirlín|url=https://talcualdigital.com/delcy-rodriguez-diplomacia-en-pie-de-guerra-perfil/|language=es|work=[[Tal Cual]]|teideal=Cóip cartlainne|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250319224452/https://talcualdigital.com/delcy-rodriguez-diplomacia-en-pie-de-guerra-perfil/|archivedate=2025-03-19|dátarochtana=2026-01-03}}</ref> Bhí sí ina Leas-Uachtarán ar Veiniséala ó 2018-2026 D'éirigh sí ina huachtarán eatramhach ar Veiniséala ar an 3 Eanáir 2026, tar éis [[Nicolás Maduro]] a fhuadach agus a chur as oifig..<ref>{{Cite web-en|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela#pam-bondi-maduro-indictment|title=Venezuela Live Updates: Trump Says U.S. Will ‘Run the Country’ After Capture of Maduro|work=The New York Times}}</ref>
Duine i bhfad amach ar an eité chlé is ea Rodriguez, agus "Chavista"<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Chavismo|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chavismo&oldid=1331125208|journal=Wikipedia|date=2026-01-04|language=en}}</ref> amach is amach.
Is ball de cheannaireacht náisiúnta Pháirtí Sóisialach Aontaithe Veiniséala í.<ref name="PSUV">{{Lua idirlín|url=http://www.psuv.org.ve/portada/juramentada-nueva-direccion-nacional-partido-socialista-unido-venezuela/}}</ref><ref name="Test 2">{{Lua idirlín|url=https://2001online.com/nacionales/delcy-rodriguez-vuelve-al-psuv-y-que-paso-con-somos-venezuela/}}</ref> Bhí roinnt post ag Rodríguez le linn uachtaránachtaí [[Hugo Chávez]] agus Nicolás Maduro. Bhí sí ina hAire sa Roinn Cumarsáide agus Faisnéise ({{Lang-es|Ministerio del Poder Popular para la Comunicación y la Información}}) ó 2013 go 2014,<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.el-nacional.com/politica/nueva-ministra-comunicaciones-abogada_0_239376083.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019202320/http://www.el-nacional.com/politica/nueva-ministra-comunicaciones-abogada_0_239376083.html|archivedate=19 October 2014}}</ref> ina hAire Gnóthaí ({{Lang-es|Eachtracha Ministros de Relaciones Exteriores de Venezuela}}) ó 2014 go 2017,<ref name="LP">{{Lua idirlín|url=https://www.lapatilla.com/site/2017/06/21/se-acabo-el-berrinche-delcy-eloina-sale-de-la-cancilleria/|language=es-ES|work=[[La Patilla]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516154013/http://www.lapatilla.com/site/2017/06/21/se-acabo-el-berrinche-delcy-eloina-sale-de-la-cancilleria/|archivedate=16 May 2018}}</ref> ina hUachtarán ar Thionól Bunreachtúil Veiniséala ({{Lang-es| Asamblea Nacional Constituyente de Venezuela de 2017}}) ó 2017 go 2018 agus ina hAire Peitriliam ó 2024 go 2025.
[[Íomhá:Delcy_Rodríguez_2015.jpg|clé|mion|345x345px|Delcy Rodriguez, 2015]][[Íomhá:Delcy Rodríguez in Iran 02.jpg|clé|mion|273x273px|2015, san Iaráin]]
== Tús a saoil ==
Is í Rodríguez deirfiúr Jorge Rodríguez Gómez, síciatraí atá ina Uachtarán ar Thionól Náisiúnta Veiniséala. Ba é a hathair, Jorge Antonio Rodríguez, bunaitheoir an Léig Shóisialach ({{Lang-es|La Liga Socialista}}), páirtí polaitíochta [[Marxachas|Marxach]] i Veiniséala. Dúnmharaíodh a hathair i 1976, agus é i ngéibheann agus á cheistiú ag an Stiúrthóireacht um Fhaisnéis agus Seirbhísí ''Cosanta'' (DISIP) as a ról i bhfuadach an fheidhmeannaigh Mheiriceánaigh, William Niehous.<ref name="Alvarado">{{Cite web-en|url=https://elpais.com/america/2024-04-15/jorge-rodriguez-el-psiquiatra-frio-que-espera-su-turno-para-suceder-a-nicolas-maduro.html|title=Jorge Rodríguez, el psiquiatra frío que espera su turno para suceder a Nicolás Maduro|author=Alvarado|first=Sinar|date=15 April 2024|language=es|work=[[El País]]|access-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20240415043611/https://elpais.com/america/2024-04-15/jorge-rodriguez-el-psiquiatra-frio-que-espera-su-turno-para-suceder-a-nicolas-maduro.html|archive-date=15 April 2024}}</ref><ref name="VanityFair">{{Cite web-en|url=https://www.revistavanityfair.es/poder/articulos/delcy-rodriguez-quien-es-abalos-venezuela-visita-espana/45534|title=Delcy Rodríguez, la mujer que puso en jaque al gobierno de Pedro Sánchez|author=Cruz LaPeña|first=Silvia|date=27 October 2020|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704114833/https://www.revistavanityfair.es/poder/articulos/delcy-rodriguez-quien-es-abalos-venezuela-visita-espana/45534|archive-date=4 July 2022}}</ref><ref name="SwornMartyr">{{Lua idirlín|url=https://elestimulo.com/climax/semblanza/2018-07-30/jorge-rodriguez-padre-martir-a-juro/|language=es|work=El Estimulo}}</ref><ref>{{Cite web-en|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela#pam-bondi-maduro-indictment|title=Venezuela Live Updates: Trump Says U.S. Will ‘Run the Country’ After Capture of Maduro|work=The New York Times}}</ref><ref name="Aporrea">{{Lua idirlín|url=https://www.aporrea.org/actualidad/n210540.html|language=es}}</ref>
Is í Delcy Gómez a máthair.
Bhain Rodríguez céim dlí amach ó Ollscoil Láir Veiniséala ({{Lang-es| ''Universidad Central de Venezuelasa'' (UCV)}}) sa bhliain 1993. Le linn a tréimhse ag an UCV, bhí Rodríguez gníomhach mar cheannaire mac léinn. Dhírigh sí ar an dlí saothair i [[Páras|bPáras]],<ref name="El Mundo">{{Lua idirlín|url=http://www.elmundo.com.ve/noticias/actualidad/politica/perfil---delcy-eloina-rodriguez-asume-el-control-d.aspx|language=es|archiveurl=https://archive.today/20141226224534/http://www.elmundo.com.ve/noticias/actualidad/politica/perfil---delcy-eloina-rodriguez-asume-el-control-d.aspx|archivedate=26 December 2014}}</ref> ach níor bhain sí céim eile amach.<ref name="TalCualProfile" />
Le linn a gairm bheatha, bhí Rodríguez ina ollamh in Ollscoil Lárnach Veiniséala. Bhí sí ina huachtarán ar an gceardchumann laistigh de Chumann Dlíodóirí Saothair Veiniséala.<ref name="El Mundo" />
[[Íomhá:REUNION DE CANCILLERES (32255093470).jpg|clé|mion|220x220px|2017]]
== Gairm bheatha pholaitiúil ==
[[Íomhá:Secretary_Kerry_Shakes_Hands_With_Venezuelan_Foreign_Minister_Rodriguez_Before_Their_Meeting_in_Santo_Domingo_(27571633682).jpg|mion|Rodriguez ag croitheadh láimhe le hiar-Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe, [[John Kerry]], 2016]]
=== Tús ===
Thosaigh Rodríguez a gairmréim rialtais sa bhliain 2003, ag dul isteach i gComhordú Ginearálta Leas-Uachtaránacht Phoblacht Bolivarian Veiniséala.<ref name="Noticia al dia">{{Lua idirlín|url=http://noticiaaldia.com/2013/08/perfil-de-delcy-rodriguez-ministra-de-comunicacion-e-informacion/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130806230629/http://noticiaaldia.com/2013/08/perfil-de-delcy-rodriguez-ministra-de-comunicacion-e-informacion/|archivedate=6 August 2013}}</ref> Ina dhiaidh sin, ceapadh í ina Stiúrthóir Gnóthaí Idirnáisiúnta ag an Aireacht Fuinnimh agus Mianaigh. Sa bhliain 2005, ceapadh Rodríguez ina Leas-Aire Gnóthaí Eorpacha.<ref name="Gazette">{{Lua idirlín|url=https://historico.tsj.gob.ve/gaceta/enero/140105/140105-38107-02.html}}</ref>
Ó mhí Feabhra go mí Lúnasa 2006, bhí sí ina hAire Gnóthaí Uachtaránachta le linn riarachán an Uachtaráin Hugo Chávez. Sa bhliain 2007, d'fhóin sí mar Chomhordaitheoir Ginearálta do Leas-Uachtarán Veiniséala, agus bhí an dá ról sin aici agus a deartháir i seilbh oifig Leas-Uachtarán na Poblachta.<ref name="Gazette 2">{{Lua idirlín|url=https://historico.tsj.gob.ve/gaceta/septiembre/392014/392014-4065.pdf#page=2}}</ref>
I mí Lúnasa 2013, cheap an tUachtarán Nicolás Maduro í mar Aire Cumhachta an Phobail um Chumarsáid agus Faisnéis i Veiniséala, post inar athdhearbhaíodh í in 2014 agus a choinnigh sí go dtí Deireadh Fómhair 2014.
=== Aire Gnóthaí Eachtracha ===
I mí na Nollag 2014, cheap Nicolás Maduro Rodríguez mar Aire Cumhachta an Phobail um Chaidreamh Eachtrach, ar a dtugtar an Seansailéir freisin, ag teacht i gcomharbacht ar Rafael Ramírez Carreño. Ba í Rodríguez an chéad bhean a bhí sa phost seo i Veiniséala.
I mí na Nollag 2015, in éagmais an Uachtaráin Nicolás Maduro, d’fhreastail Rodríguez ar an 49ú Cruinniú Mullaigh de cheannairí stáit [[Mercosur]] in [[Asunción]]. Le linn an chruinnithe mullaigh seo, bhí Rodríguez páirteach i ndíospóid le hUachtarán na [[An Airgintín|hAirgintíne]], Mauricio Macri, a d’iarr go scaoilfí saor príosúnaigh pholaitiúla i Veiniséala láithreach.<ref name="Clarin">{{Lua idirlín|url=https://www.clarin.com/politica/mercosur-cumbre-asuncion-delcy_rodriguez-mauricio_macri-dictadura_0_r1sk11KP7l.html}}</ref> Chuir Rodríguez i leith Macri go raibh sé ag cur isteach i ngnóthaí inmheánacha Veiniséala, go raibh sé ag tacú le foréigean polaitiúil i gcoinne Chavismo, agus go raibh sé ag cáineadh Hebe de Bonafini, ceann Madres de Plaza de Mayo, as agóidí síochánta i gcoinne a rialtais a mholadh.
Le linn an chruinnithe mullaigh chéanna, chuir Rodríguez grianghraif i láthair ina raibh Leopoldo López agus agóideoirí an fhreasúra ag ionsaí foirgneamh poiblí. Dúirt sí gur léirigh na híomhánna, a fuarthas ó ghníomhaireachtaí nuachta, freagracht López as "ionsaithe i gcoinne seirbhísí poiblí riachtanacha agus ollscoileanna Veiniséala".<ref name="El Nacional">{{Lua idirlín|teideal=Delcy Rodríguez a Macri: "Está haciendo injerencismo en los asuntos internos de Venezuela"|language=es|url=http://www.el-nacional.com/politica/Delcy-Rodriguez-Macri-injerencismo-Venezuela_0_760723950.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151221225140/http://www.el-nacional.com/politica/Delcy-Rodriguez-Macri-injerencismo-Venezuela_0_760723950.html|archivedate=21 December 2015}}</ref><ref name="La Patilla">{{Lua idirlín|url=https://www.lapatilla.com/2015/12/21/delcy-rodriguez-le-responde-a-macri-usted-esta-defendiendo-la-violencia-politica/|teideal=Cóip cartlainne|dátarochtana=2026-01-03|archivedate=2024-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240407211857/https://www.lapatilla.com/2015/12/21/delcy-rodriguez-le-responde-a-macri-usted-esta-defendiendo-la-violencia-politica/}}</ref> Cuireadh ina leith Rodríguez gur scaoil Macri príosúnaigh a bhí freagrach as an bhforéigean le linn na deachtóireachta míleata deireanaí san Airgintín agus gur chuir sé cros ar dhlíthe a bhí dírithe ar aghaidh a thabhairt ar mhí-ionramháil éagórach, ar chéasadh, agus ar dhaoine a bheith á gcealú go foréigneach.chóireáil éagórach, daoine a fhuadach agus fhuadaigh le láimh láidir a réiteach.
Shéan Aire Gnóthaí Eachtracha na hAirgintíne, Susana Malcorra, na líomhaintí seo le linn preasagallamh. Dúirt Malcorra go raibh líomhaintí Rodríguez mícheart agus gur cheap an tUachtarán Macri nach raibh gá le freagra. Cháin sí ráitis Rodríguez, bunaithe ar fhaisnéis mhíchruinn, dar léi.
I mí Eanáir 2016, mhol an tUachtarán Nicolás Maduro Rodríguez go poiblí as an achrann a bhí aici le Macri ag cruinniú Mercosur.
Sa bhliain 2016, chuir Rodríguez i leith Luis Almagro, Ard-Rúnaí Eagraíocht Stáit Mheiriceá (OAS), go raibh sé “ag déanamh bulaíochta idirnáisiúnta” mar gheall ar a iarracht Veiniséala a chur ar fionraí ón OAS.<ref name="Reuters">{{Lua idirlín|url=https://www.reuters.com/article/us-venezuela-oas-kerry-idUSKCN0Z027T/|teideal=Kerry launches talks with Venezuela but backs disputed referendum}}</ref>
I mí an Mhárta 2016, faoi chuimsiú tionóil de chuid Eagraíocht Stáit Mheiriceá (OAS), cháin Rodríguez tuarascáil a foilsíodh ag Luis Almagro. Dúirt sí gur cuid de "straitéis idirghabhála casta a raibh iarmhairtí meántéarmacha agus fadtéarmacha aici" a bhí sa tuarascáil. Chuir Rodríguez in iúl don tionól go raibh breis is 70% de tvuíteanna Almagro dírithe ar cháineadh a dhéanamh ar rialtas Veiniséala agus a shaoránaigh.
I mí an Mheithimh 2016, le linn chuimhneachán ar chomóradh 195 bliain de Chath Carabobo, bhronn Maduro Ord Míleata um Chosaint Náisiúnta, Céim Cheannasaí, den Chéad Rang, ar Rodríguez. Bronnadh an onóir seo uirthi as "leasanna na náisiún a chosaint i bhfianaise ionsaithe ón eite dheis".<ref name="El Nacional 2">{{Lua idirlín|url=http://www.el-nacional.com/politica/Delcy_Rodriguez-Nicolas_Maduro-OEA-Fuerte_Tiuna_0_872312921.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160625141212/http://www.el-nacional.com/politica/Delcy_Rodriguez-Nicolas_Maduro-OEA-Fuerte_Tiuna_0_872312921.html|teideal=Maduro condecoró a Delcy Rodríguez por "defender a la patria"|language=es|archivedate=25 June 2016}}</ref> I mí na Nollag 2016, fuair Rodríguez Ord na bhFuascailteoirí agus Fuascailteoirí Veiniséala, den Chéad Rang, mar aitheantas ar a hiarrachtaí "fírinne Veiniséala a thabhairt don domhan le honóir agus le grá".[[Íomhá:Dmitry Chernyshenko and Delcy Rodriguez (2024-09-26) 03.jpg|clé|mion|220x220px|Dmitry Chernyshenko - an Rúis - agus Rodriguez, MF 2024]]
[[Íomhá:Vicepresidenta Delcy Rodríguez garantiza justicia contra los extremistas que promovieron agresión armada.jpg|clé|mion|220x220px|3 Eanáir 2025, mar Uachtarán]][[Íomhá:Venezuela llama a la unión nacional para defender la Soberanía ante agresión armada imperial.jpg|clé|mion|284x284px|3 Eanáir 2025, mar Uachtarán]][[Íomhá:Corrupt Venezuelan Regime.pdf|clé|mion|220x220px|Gabhadh Maduro ach fágadh an regime i gceannas (foinse: Rialtas na S-A, 2020)]]
Ag Cruinniú Mullaigh XXV Ceannairí Stáit agus Rialtais Ibero-Mheiriceánach, a tionóladh i Cartagena de Indias, [[An Cholóim|sa Cholóim]], labhair Rodríguez le hUachtarán [[Peiriú|Pheiriú]], [[Pedro Pablo Kuczynski]]. D'áitigh sí air, “D'uachtarán Pheiriú atá díreach tagtha ar an bpost sin le farasbarr cúng, impímid air an culaith ghnó Mheiriceánach sin a bhaint de agus níos mó de réaltacht phobail Mheiriceá Laidinigh agus Mheiriceá Theas, a fheiceáil. Glaoimid air aird a thabhairt ar a mhuintir.”.<ref>''“Al presidente del Perú que recién llegó a ese cargo con un estrecho margen de ganancia, nosotros lo emplazamos a que se quite ese traje de empresario estadounidense y vea más a la realidad de los pueblos de América Latina, a los pueblos de Suramerica. Nosotros lo emplazamos a que atienda a su pueblo''”</ref><ref name="Blu Radio">{{Lua idirlín|url=https://www.bluradio.com/mundo/estalla-choque-diplomatico-entre-venezuela-y-peru-en-la-cumbre-iberoamericana|teideal=Estalla choque diplomático entre Venezuela y Perú en la Cumbre Iberoamericana|language=es}}</ref>
D'eagraigh an Bhrasaíl, an Airgintín, agus Paragua cruinniú chun plé a dhéanamh ar fhionraí Veiniséala ó Mhiondiol Mercosur. Léirigh an triúr amhras maidir le comhlíonadh Veiniséala ar na réamhriachtanais le haghaidh ballraíocht iomlán laistigh den bhloc, ag cur béime ar an ngá le cloí le coinníollacha Mercosur, go háirithe i réimsí trádála, polaitíochta, daonlathais agus chearta an duine.
Ag an am céanna, ghlac an Airgintín le huachtaránacht ''pro tempore'' Mercosur. Ina ainneoin sin, níor admhaigh Veiniséala a fionraí ón mbloc trádála agus d'fhéach sí le leanúint ar aghaidh ag cur a huachtaránachta ''pro tempore'' i bhfeidhm go dtí an 30 Nollaig 2016.
I mí na Nollag 2016, rinne Rodríguez iarracht freastal ar chruinniú mullaigh Mercosur i mBuenos Aires na hAirgintíne, in éineacht le hAire Gnóthaí Eachtracha na Bolaive ag an am, David Choquehuanca.<ref name="Pagina 12">{{cite news |last=Granovsky |first=Martin |teideal=The Blow to Venezuela was in the Body of the Chancellor |url=https://www.pagina12.com.ar/8861-el-golpe-a-venezuela-fue-en-el-cuerpo-de-la-canciller |access-date=8 April 2024 |publisher=Page 12 |date=15 December 2016}}</ref> Ag an am seo, cuireadh Veiniséala ar fionraí ón eagraíocht ag tromlach a ballstát.<ref name="Yahoo News2">{{cite news |teideal=Venezuela Suspended from Mercosur Beginning December |url=https://www.yahoo.com/news/venezuela-suspended-mercosur-beginning-december-000548012.html |access-date=8 April 2024 |publisher=Yahoo! |date=21 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817095223/https://www.yahoo.com/news/venezuela-suspended-mercosur-beginning-december-000548012.html |archive-date=17 August 2022 |dátarochtana=4 Eanáir 2026 |archivedate=17 Lúnasa 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220817095223/https://www.yahoo.com/news/venezuela-suspended-mercosur-beginning-december-000548012.html }}</ref>
I dtosach báire, bhí bac ar Rodríguez agus Choquehuanca agus iad ag iarraidh dul isteach i bPálás San Martín, ceanncheathrú Aireacht Gnóthaí Eachtracha na hAirgintíne, gan cuireadh. Tuairiscíodh gur éiligh sé idirghabháil ghutha ó Aire Gnóthaí Eachtracha na Bolaive i leith oifigigh phóilíneachta chun deireadh a chur leis an rud ar tugadh "ionsaithe" air. I ndeireadh na dála, d'éirigh leo dul isteach san fhoirgneamh, ach amháin le fáil amach gur roghnaigh na hairí eachtracha Mercosur eile tionól a dhéanamh ag láthair dhifriúil.
I mí an Mheithimh 2017, d'fhág Rodríguez a ról mar Sheansailéir chun seasamh mar iarrthóir i dtoghcháin an Chomhthionóil Náisiúnta a reáchtáladh an bhliain sin.<ref name="Infobae">{{cite news |teideal=Delcy Rodriguez Left the Chancellery to Run as a Candidate for the National Constituent Assembly |url=https://www.infobae.com/america/venezuela/2017/06/21/delcy-rodriguez-dejo-la-cancilleria-para-presentarse-como-candidata-a-la-asamblea-nacional-constituyente/ |access-date=8 April 2024 |publisher=Infobae |date=21 June 2017}}</ref> Sular fhógair sí go mbeadh sí ina hiarrthóir sa toghchán, bhí sí ainmnithe ina ball de Choimisiún Uachtaránachta an Chomhthionóil.<ref name="Minci">{{cite news |teideal=Adan Chavez is Appointed Secretary of the Presidential Commission for the Constituent Assembly |url=http://minci.gob.ve/2017/05/adan-chavez-designado-secretario-la-comision-presidencial-la-constituyente/ |access-date=8 April 2024 |publisher=Government of the Bolivarian Republic of Venezuela |date=5 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731134215/http://minci.gob.ve/2017/05/adan-chavez-designado-secretario-la-comision-presidencial-la-constituyente/ |archive-date=31 July 2017 |dátarochtana=4 Eanáir 2026 |archivedate=31 Iúil 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170731134215/http://minci.gob.ve/2017/05/adan-chavez-designado-secretario-la-comision-presidencial-la-constituyente/ }}</ref> Sular fhág sí a post, ar an 22 Meitheamh, thug Maduro onóir di le hOrd Sable den Fhuascailteoir Simón Bolívar ó Chath Carabobo.<ref name="Bracho">{{cite news |last=Bracho |first=Daniela |teideal=Delcy Rodriguez Received Saber Order of the Liberator of the Battle of Carabobo |url=http://www.panorama.com.ve/politicayeconomia/Delcy-Rodriguez-recibio-orden-Sable-del-Libertador-de-la-Batalla-de-Carabobo-20170622-0056.html |access-date=8 April 2024 |publisher=Panorama |date=22 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622215615/http://www.panorama.com.ve/politicayeconomia/Delcy-Rodriguez-recibio-orden-Sable-del-Libertador-de-la-Batalla-de-Carabobo-20170622-0056.html |archive-date=22 June 2017 |dátarochtana=4 Eanáir 2026 |archivedate=22 Meitheamh 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622215615/http://www.panorama.com.ve/politicayeconomia/Delcy-Rodriguez-recibio-orden-Sable-del-Libertador-de-la-Batalla-de-Carabobo-20170622-0056.html }}</ref> Tháinig Samuel Moncada i gcomharbacht uirthi.
== Leas-Uachtarán, 2019-2025 ==
Bhí conspóid faoina leas-uachtaránachta idir 2019 agus 2025 agus as a ról sa ghéarchéim pholaitiúil sa tír.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://beta.theglobeandmail.com/news/world/canada-sanctions-40-venezuelans-with-links-to-political-economic-crisis/article36367074/?ref=http://www.theglobeandmail.com&|work=[[The Globe and Mail]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010115518/https://beta.theglobeandmail.com/news/world/canada-sanctions-40-venezuelans-with-links-to-political-economic-crisis/article36367074/?ref=http%3A%2F%2Fwww.theglobeandmail.com&|archivedate=10 October 2017}}</ref><ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/venezuela/article213778194.html|work=[[The Miami Herald]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180710225257/https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/venezuela/article213778194.html|archivedate=10 July 2018}}</ref><ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2018/09/25/US-targets-Venezuelans-with-new-sanctions-for-corruption/1321537888346/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403074723/https://www.upi.com/Top_News/World-News/2018/09/25/US-targets-Venezuelans-with-new-sanctions-for-corruption/1321537888346/|archivedate=3 April 2019}}</ref>'''<ref>{{Cite web-en|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela#pam-bondi-maduro-indictment|title=Venezuela Live Updates: Trump Says U.S. Will ‘Run the Country’ After Capture of Maduro|work=The New York Times}}</ref>''' Bhí sí ina hAire Peitriliam 2024-2025.
Bhí smachtbhannaí curtha uirthi ag an [[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]], na Stáit Aontaithe agus Ceanada [[Cearta daonna|de bharr sárú cearta an duine]], dar leo, agus a ról sa ghéarchéim pholaitiúil sa tír.'''<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.el-nacional.com/politica/nueva-ministra-comunicaciones-abogada_0_239376083.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019202320/http://www.el-nacional.com/politica/nueva-ministra-comunicaciones-abogada_0_239376083.html|archivedate=19 October 2014}}</ref>'''
== Uachtarán ==
Ar an 3 Eanáir 2026, dúirt Uachtarán na Stát Aontaithe, [[Donald Trump|Donald Trump,]] gur gabhadh Maduro le linn oibríochta de chuid na Stát Aontaithe, Ceapadh Delcy Rodriguez mar uachtarán eatramhach. Bhí an ceapachán dearbhaithe ag Cúirt Uachtarach na tíre agus ag baill eile an rialtais, atá i gcumhacht i gcónaí.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title='Maduro agus a bhean tógtha amach as Veiniséala'-Trump|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0103/1551310-maduro-agus-a-bhean-togtha-amach-as-veiniseala-trump/|date=2026-01-03|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Bhí coinneáil Maduro i Meiriceá cáinte ag Rodriguez. Ach mhaígh Trump áfach go bhfuil sí "toilteanach comhoibriú lena bhfuil á bheartú aigesan don tír".<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Maduro á choinneáil i Nua Eabhrac|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0104/1551405-maduro-a-choinneail-i-nua-eabhrac/|date=2026-01-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name="NYT">{{Lua idirlín|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela}}</ref>
==Nótaí==
Tá an Uachtaránacht á comhlíonadh aici mar uachtarán gníomhach de réir ordú ó Dhlísheomra Bunreachtúil na Cúirte Uachtaraí Breithiúnai ({{Lang-es|La Sala Constitucional del Tribunal Supremo de Justicia}}), mar bheart eisceachtúil chun leanúnachas riaracháin an Stáit a ráthú agus an tUachtarán Nicolás Maduro as láthair go poiblí, gan easpa iomlán an phoist a dhearbhú go foirmiúil, atá fós le Maduro de réir an bhunreachta.
==Tagairtí==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Rodríguez, Delcy}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1969]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Airí rialtais]]
[[Catagóir:Bandlíodóirí]]
[[Catagóir:Caitlicigh]]
[[Catagóir:Daoine de shliocht Easpáinneach agus Latino]]
[[Catagóir:Dlíodóirí Veiniséalacha]]
[[Catagóir:Mná sa pholaitíocht]]
[[Catagóir:Polaiteoirí Veiniséalacha]]
[[Catagóir:Sóisialaithe]]
[[Catagóir:Taidhleoirí Veiniséalacha]]
[[Catagóir:Uachtaráin]]
kojx64vy07qnd10iu1qu5j95kquo1g0
Government of India Act 1935
0
125087
1329616
1310812
2026-10-10T03:09:06Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329616
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Acht a ritheadh ag Parlaimint na [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríochta Aontaithe]] i mí Lúnasa 1935 ab ea ''Government of India Act 1935'' (Acht Rialtais na hIndia 1935) maidir le riarachán an [[Réimeas Briotanach|Réimis Bhriotanaigh]].(''British Raj''). Is é buaicphointe Choimisiún Simon ó 1927–1928 agus na dtrí Chomhdháil chomhstádais a raibh sé mar aidhm acu athchóirithe bunreachtúla san Réimeas Briotanach a phlé le lucht tacaíochta neamhspleáchais na hIndia ó Chomhdháil Náisiúnta na hIndia agus le gluaiseacht na Pacastáine don Léig Mhoslamach idir 1930 agus 1932.
Bhí sé mar aidhm ag an Acht deireadh a chur leis an gcóras cineachta agus Cónaidhm a thabhairt isteach don India. Níor cuireadh é seo i bhfeidhm riamh, áfach, toisc nach ndeachaigh a dhóthain [[stát prionsúil]] isteach ann isteach ann.<ref>[https://www.gktoday.in/academy/article/government-of-india-act-1935/ Government of India Act 1935] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180516174113/https://www.gktoday.in/academy/article/government-of-india-act-1935/ |date=2018-05-16 }} sur ''gktoday.in'' {{En}}</ref> Ina theannta sin, theip air faomhadh ionadaithe na hIndia agus na Moslamach a chomhlíonadh <ref>[http://historypak.com/government-india-act-of-1935/ Government India Act of 1935] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241114173610/https://historypak.com/government-india-act-of-1935/ |date=2024-11-14 }} sur ''istorypak.com'' {{En}}</ref>.
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Féach freisin ==
* [[Réimeas Briotanach|Raj na Breataine]]
=== Naisc seachtracha ===
* [http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1935/2/pdfs/ukpga_19350002_en.pdf Government of India Act 1935] sur ''legislation.gov.uk'' {En}}
{{Síol-in}}
[[Catagóir:Rialtas na hIndia]]
[[Catagóir:Stair na hIndia]]
rpz8ttypi4ats431p6whb1tohp8t0ey
Toghchán Chomhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin, 2023
0
128531
1329632
1329530
2026-10-10T09:48:49Z
Conradder
34685
/* Dún Pádraig */
1329632
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Cuireadh moill coicís ar an toghchán chun comhthráth a sheachaint leis [[Corónú Shéarlais III agus Camilla|an chorónú]]. Toghadh 41 ar [[Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]]
== Torthaí ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;"
! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 san [[Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin|Iúr, Múrna agus an Dún]]
|-
! colspan ="2" |Páirtí
! Suíocháin
! Méaduithe
! Caillteanais
! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas
! Suíocháin %
! Vótaí %
! Vótaí
! +/−
|-
! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" |
| [[Sinn Féin]] ||20 ||4 ||0 ||{{increase}}4 ||48.78 ||48.32 ||37,032||{{increase}}11.79
|-
! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" |
| [[PSDLO]] ||8 ||0 ||3 || {{decrease}}3 ||19.51 ||17.18 ||13,170 ||{{decrease}}5.86
|-
! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" |
| [[PAD]] ||5|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||12.20 ||11.90 ||9,124 ||{{decrease}}3.40
|-
! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||5 ||3 ||0 ||{{increase}}3 ||12.20 ||9.36 ||7,176 ||{{increase}}1.92
|-
! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" |
| [[Neamhspleáchas (polaitíocht)|Neamhspleáchas]] ||2 ||0 ||3 ||{{decrease}}3 ||4.88 ||4.71 ||3,608 ||{{decrease}}7.78
|-
! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" |
| [[PAU]] ||1 ||0 ||3 ||{{decrease}}3 ||2.44 ||5.30 ||4,062 ||{{decrease}}4.73
|-
! style="background:{{Aontú/meta/color}};" |
| [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||1.31 ||1,002 ||{{decrease}}0.21
|-
! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" |
| [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||1.15 ||880 ||''Nua''
|-
! style="background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};" |
| [[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas TÉ]] ||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.77 ||589 ||{{increase}}0.32
|-
! colspan ="2" | Iomlán: || 41 || || || || || || 76,643||
|-
|}
<small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small>
==Achoimre dhúiche==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|- class="unsortable" align="centre"
!rowspan=2 align="left"|Ceantar
! % <br />
!Comhairleoirí<br />
! %<br />
!Comhairleoirí<br />
! %<br />
!Comhairleoirí<br />
! %<br />
!Comhairleoirí<br />
! %<br />
!Comhairleoirí<br />
! %<br />
!Comhairleoirí<br />
!rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br />
|- class="unsortable" align="center"
! colspan=2| Sinn Féin
! colspan=2 | PSDLO
! colspan=2 | PAD
!colspan=2 | PCTÉ
!colspan=2 | PAU
!colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile
|-
|align="left"|Crotshliabh
|bgcolor="#008800"|45.67
|bgcolor="#008800"|'''3''' {{increase}} 1
|17.74
|'''1''' {{decrease}} 1
|4.57
|0 {{steady}}
|5.03
|0 {{steady}}
|3.42
|0 {{steady}}
|23.57
|'''2''' {{steady}}
|'''6'''
|-
|align="left"|Dún Pádraig
|bgcolor="#008800"|43.45
|bgcolor="#008800"|'''2''' {{increase}} 1
|30.71
|'''2''' {{decrease}} 1
|3.27
|0 {{steady}}
|13.75
|'''1''' {{increase}} 1
|2.45
|0 {{steady}}
|6.37
|0 {{decrease}} 1
|'''5'''
|-
|align="left"|Iúr Cinn Trá
|bgcolor="#008800"|65.15
|bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1
|18.15
|'''2''' {{steady}}
|0.00
|0 {{steady}}
|7.94
|0 {{steady}}
|2.72
|0 {{steady}}
|6.04
|0 {{decrease}} 1
|'''6'''
|-
|align="left"|Rudha Álainn
|10.78
|0 {{steady}}
|16.42
|'''1''' {{steady}}
|bgcolor="#D46A4C"|34.17
|bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}}
|24.59
|'''2''' {{increase}} 1
|12.91
|0 {{decrease}} 1
|1.12
|0 {{steady}}
|'''5'''
|-
|align="left"|Sliabh Crúibe
|bgcolor="#008800"|47.56
|bgcolor="#008800"|'''3''' {{increase}} 1
|11.68
|0 {{decrease}} 1
|19.34
|'''1''' {{increase}} 1
|13.28
|'''1''' {{steady}}
|4.30
|0 {{decrease}} 1
|3.85
|0 {{steady}}
|'''5'''
|-
|align="left"|Sliabh gCuillinn
|bgcolor="#008800"|67.92
|bgcolor="#008800"|'''5''' {{steady}}
|16.00
|'''1''' {{steady}}
|2.45
|0 {{steady}}
|2.03
|0 {{steady}}
|8.15
|'''1''' {{steady}}
|3.46
|0 {{steady}}
|'''7'''
|-
|align="left"|Na Múrna
|bgcolor="#008800"|41.87
|bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}}
|12.91
|'''1''' {{steady}}
|25.65
|'''2''' {{increase}} 1
|8.27
|'''1''' {{increase}} 1
|3.82
|0 {{decrease}} 1
|7.47
|0 {{decrease}} 1
|'''7'''
|- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9"
|align="left"| '''Total'''
|'''48.32'''
|'''20''' {{increase}} 4
|'''17.18'''
|'''8''' {{decrease}} 3
|'''11.90'''
|'''5''' {{increase}} 2
|'''9.36'''
|'''5''' {{increase}} 3
|'''5.30'''
|'''1''' {{decrease}} 3
|'''7.93'''
|'''2''' {{decrease}} 3
|'''41'''
|-
|}
==Torthaí na ndúichí==
===Crotshliabh ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;"
|-
! align=center colspan=16| Crotshliabh - 6 shuíochán
|-
! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7!! Comhair 8!! Comhair 9!! Comhair 10
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Selina Murphy''' ||14.20% ||1,863 ||'''1,879.00''' || || || || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Declan McAteer*'''|| 9.40% ||1,233 ||1,310.00 ||1,324.00 ||1,473.00 ||1,577.00 ||1,683.00 ||1,683.25 ||2,507.25 || ||
|-
| style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách || '''Mark Gibbons*'''|| 8.47%|| 1,111 ||1,143.00 ||1,150.00 ||1,242.00 ||1,610.00 ||1,721.00 ||1,721.75 ||1,793.75 ||'''1,888.75 '''||
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Kate Murphy'''||10.65% ||1,397 ||1,402.00 ||1,403.00 ||1,453.00 ||1,491.00 ||1,493.00 ||1,494.50 ||1,611.50 ||1,771.50 ||'''1,774.62'''
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Mickey Ruane*''' ||10.57% ||1,387 ||1,413.00 ||1,413.00 ||1,446.00 ||1,570.00 ||1,574.00 ||1,575.00 ||1,618.00 ||1,669.00 ||'''1,670.04'''
|-
| style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách || '''Jarlath Tinnelly*'''|| 7.95% ||1,043 ||1,059.00 ||1,063.00 ||1,142.00 ||1,252.00 ||1,306.00 ||1,306.25 ||1,367.25 ||1,504.25 ||'''1,513.35'''
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || Gerry O'Hare* ||10.25% ||1,345 ||1,350.00 ||1,350.00 ||1,376.00 ||1,389.00 ||1,391.00 ||1,391.00 ||1,447.00 ||1,512.00 ||1,512.26
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||[[Karen McKevitt]]* ||6.94%|| 911 ||948.00 ||964.00 ||1,130.00 ||1,189.00 ||1,305.00 ||1,305.25 || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || Keith Parke|| 4.57% ||600 ||603.00 ||946.00 ||957.00 ||965.00|| || || || ||
|-
| style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách || Jim Boylan||6.24% ||818 ||841.00 ||850.00 ||926.00 || || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Daniel Neary|| 5.03% ||660 ||710.00 ||742.00|| || || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ricky McGaffin ||3.42% ||448 ||451.00 || || || || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Anne Sheridan ||1.40%|| 183 || || || || || || || || ||
|-
| style="background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};" | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas (TÉ)]] || Hugh O'Reilly ||0.73%|| 96|| || || || || || || || ||
|-
| style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách || Finbarr Lambe ||0.18% ||23 || || || || || || || || ||
|-
| align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 21,313 '''Bailí:''' 13,118 '''Millte:''' 140 '''Cuóta:''' 1,875 '''Vótóirí:''' 13,258 (62.21%)
|}
===Dún Pádraig ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;"
|-
! align=center colspan=16| Dún Pádraig- 5 shuíochán
|-
! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7!! Comhair 8!! Comhair 9!! Comhair 10
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Oonagh Hanlon*'''|| 19.32% ||'''1,579'''|| || || || || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Gareth Sharvin* †'''|| 15.99% ||1,307 ||1,325.59 ||1,348.72 ||1,360.98 ||'''1,388.78'''|| || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||'''Cadogan Enright* ‡ '''||13.75% ||1,124 ||1,131.67 ||1,172.67 ||1,209.67 ||1,334.80 ||'''1,377.80'''|| || ||
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Philip Campbell'''||14.19% ||1,160 ||1,262.70 ||1,266.70 ||1,268.70 ||1,271.70 ||'''1,377.70'''|| || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Conor Galbraith'''|| 7.22% ||590 ||597.41 ||608.41 ||617.41 ||641.41 ||705.06 ||711.06 ||718.34 ||721.23 ||'''1,166.23'''
|-
| style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || Louise Rooney|| 9.94%|| 812|| 866.08 ||877.21 ||877.47 ||877.60 ||946.11 ||946.11 ||950.03 ||959.38 ||1,057.38
|-
| style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Aurla King ||7.50% ||613 ||620.67 ||629.67 ||643.67 ||666.67 ||705.80 ||712.80 ||716.16 ||717.86||
|-
| style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Éamon Mac Con Midhe ||4.94% ||404 ||409.46 ||415.72 ||418.72 ||435.72 || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || Sharon Harvey ||3.27% ||267 ||267.26 ||268.26 ||388.26|| || || || || ||
|-
| style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Alexander Burgess ||2.45% ||200 ||200.52 ||201.52|| || || || || || ||
|-
| style="background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};" | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas (TÉ)]] ||Declan Walsh ||1.43%|| 117 ||117.65 || || || || || || || ||
|-
| align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,691'''Bailí:''' 8,173 '''Millte:''' 113'''Cuóta:''' 1,363'''Vótóirí:''' 8,286 (52.81%)
|}
===Iúr Cinn Trá ===
===Rudha Álainn===
===Sliabh Crúibe===
===Sliabh gCuillinn===
===Múrna===
== Athruithe i rith an téarma ==
===† Comhthofa===
===‡ Athruithe ceangail ===
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
56tl1r8f19cedx5y9rrl6v0rjxqnz9i
Buiséad fuinnimh an Domhain
0
128544
1329567
1329536
2026-10-09T12:37:25Z
Marcas.oduinn
33120
/* Sainmhíniú */ Sruthanna
1329567
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
}}
se2k7mpx2vsoeal2dqnga1yob1v1a4v
1329580
1329567
2026-10-09T17:40:41Z
Marcas.oduinn
33120
/* Sruthanna fuinnimh an Domhain */ Anailís
1329580
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
}}
73tmr1s6wqdwtr8xb27u8nj5b16wxa1
1329581
1329580
2026-10-09T17:45:20Z
Marcas.oduinn
33120
/* Tagairtí */ Tagairt
1329581
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
<ref name="BOOK-Sharma-2008">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=R91t_pCwA_0C&q=Environmental+Biology+and+Toxicology+sharma&pg=PR3 | title=Environmental Biology & Toxicology | last=Sharma | first=P.D. | publisher=Rastogi Publications | year=2008 | isbn=978-81-7133-742-2 | edition=2nd | pages=14–15 | language=en}}</ref>
}}
kzidiip6a6h0ddakuckete8rm0iscnn
1329591
1329581
2026-10-09T20:07:06Z
Marcas.oduinn
33120
/* Anailís an bhuiséad */ Míchothrom
1329591
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Míchothrom fuinnimh an Domhain ==
{{Féach freisin|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
<ref name="BOOK-Sharma-2008">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=R91t_pCwA_0C&q=Environmental+Biology+and+Toxicology+sharma&pg=PR3 | title=Environmental Biology & Toxicology | last=Sharma | first=P.D. | publisher=Rastogi Publications | year=2008 | isbn=978-81-7133-742-2 | edition=2nd | pages=14–15 | language=en}}</ref>
}}
8krorbq39b7j1ype1t9a8bct0drw27i
1329592
1329591
2026-10-09T20:10:13Z
Marcas.oduinn
33120
/* Tagairtí */ Tagairt
1329592
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Míchothrom fuinnimh an Domhain ==
{{Féach freisin|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
<ref name="BOOK-Sharma-2008">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=R91t_pCwA_0C&q=Environmental+Biology+and+Toxicology+sharma&pg=PR3 | title=Environmental Biology & Toxicology | last=Sharma | first=P.D. | publisher=Rastogi Publications | year=2008 | isbn=978-81-7133-742-2 | edition=2nd | pages=14–15 | language=en}}</ref>
<ref name=GeophysResLtrs_20210615>{{cite journal | last1=Loeb | first1=Norman G. | last2=Johnson | first2=Gregory C. | last3=Thorsen | first3=Tyler J. | last4=Lyman | first4=John M. | last5=Rose |first5=Fred G. | last6=Kato | first6=Seiji | display-authors=4 | title=Satellite and Ocean Data Reveal Marked Increase in Earth's Heating Rate | journal=Geophysical Research Letters | date=15 June 2021 | volume=48 | issue=13 | doi=10.1029/2021GL093047 | bibcode=2021GeoRL..4893047L | doi-access=free }}</ref>
}}
2xwrnrjzptlag70a5tmnh9ho83oj6zp
1329593
1329592
2026-10-09T20:23:55Z
Marcas.oduinn
33120
/* Tagairtí */ Catagóir
1329593
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Míchothrom fuinnimh an Domhain ==
{{Féach freisin|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
<ref name="BOOK-Sharma-2008">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=R91t_pCwA_0C&q=Environmental+Biology+and+Toxicology+sharma&pg=PR3 | title=Environmental Biology & Toxicology | last=Sharma | first=P.D. | publisher=Rastogi Publications | year=2008 | isbn=978-81-7133-742-2 | edition=2nd | pages=14–15 | language=en}}</ref>
<ref name=GeophysResLtrs_20210615>{{cite journal | last1=Loeb | first1=Norman G. | last2=Johnson | first2=Gregory C. | last3=Thorsen | first3=Tyler J. | last4=Lyman | first4=John M. | last5=Rose | first5=Fred G. | last6=Kato | first6=Seiji | display-authors=4 | title=Satellite and Ocean Data Reveal Marked Increase in Earth's Heating Rate | journal=Geophysical Research Letters | date=15 June 2021 | volume=48 | issue=13 | doi=10.1029/2021GL093047 | bibcode=2021GeoRL..4893047L | doi-access=free}}</ref>
}}
[[Catagóir:An Fuinneamh]]
nlfcmtcpv6ktyuxiho1w2r3nkhzo9wt
1329594
1329593
2026-10-09T20:25:02Z
Marcas.oduinn
33120
1329594
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:16.8 sunEarth energy imbalancev2.png | mion | upright=1.4 | Control agus míchothrom fhuinneamh an Domhain: tá radaíocht amach ag laghdú agus [[gás ceaptha teasa]] ag méadú; Mar thoradh, tá míchothrom de 460 TW.<ref name="Trenberth2022" /> Feictear freisin an mhéid a théann i ngach fearann den {{h|córas aeráide}} isteach]]
Is é '''Buiséad fuinnimh an Domhain''' ná an difríocht idir an [[fuinneamh]] a fhaigheann [[an Domhan]] ón [[an Ghrian|nGréin]] agus é sin a chailleann sé ar ais go dtí [[an spás amuigh]]. Áirítear foinsí níos lú amhail is [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain|teasa inmheánaigh]], ach is ollbheag iad i gcomórtas. Áirítear sa bhuiséad an fuinneamh ag dul tríd an g[[córas aeráide]].<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}} Téann [[ionradantas gréine]] [[an Teochrios]] níos mó ná [[réigiún na bpol|réigiúin na bpol]]. Agus an fuinneamh ag lorg cothromaíochta, is é seo atá ina chúis leis an [[aeráid]] agus na hidirghníomhaíochtaí idir an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear), an [[Atmaisféar an Domhain|t-atmaisféar]], an [[litisféar]] (screamh) agus an [[bithsféar]] (dúile beo).<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2224}}
I measc na rudaí a bhfuil tionchar acu ar an mbuiséad fuinnimh, tá san áireamh [[aerasól|aerasóil]] atmaisféir, [[gás ceaptha teasa]], surface [[ailbéideacht]] dromchla, [[scamall]] agus [[úsáid talún]]. Agus [[flosc fuinnimh|floisc fhuinnimh]] i gcothrom isteach is amach, tá [[cothromaíocht radantach]] agus aeráid sheasmhach i réim. Tarlaíonn [[téamh domhanda]] nó [[fuarú domhanda]] leis an iomarca nó a mhalairt fuinnimh ag imshruthú.<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance" />
Ón mbliain 1970 i leith, tá an fhianaise ann anois go bhfuil an Domhan ag téamh gan fasach<ref name="JOC20161015" /><ref name="EarthSysSciData_20230417" /> de bharr gníomhaíochta daonna.<ref name=Allen2018 />{{rp|54}} Is iad athruithe ar chomhdhéanamh an atmaisféir atá ina bpríomhfhoinse na n-athruithe.<ref name="Trenberth2022" /> Idir na blianta 2005 agus 2019, tá míchothrom de 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud na cruinne) ar an meán sa bhuiséad fuinnimh.<ref name="Trenberth2022" />
Ní tharlaíonn ar an dtoirt iad athruithe i d[[teocht dromchla domhanda]] de bharr {{h|táimhe teirmeach}} sna [[cion teasa na n-aigéan|haigéin]], ar talamh agus san oighear.<ref name="JOURNAL-Previdi-2013" /> Is féidir le [[samhail aeráide|samhlacha aeráide]] see cruinne a dhéanamh ar bhonn táimhe, imshruthuithe agus stórála fuinnimh.
== Sainmhíniú ==
Tá ann i mbuiséad fuinnimh an Domhain na sruthanna is tábhachtaí don chóras aeráide mar a leanas:<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
* barr-atmaisféir
* an dromchla
* sruthanna inmheánacha
* athruithe fuinnimh
== Sruthanna fuinnimh an Domhain ==
[[Íomhá:NPP Ceres Shortwave Radiation.ogv | mion | upright=1.3 | ''Ag teacht isteach'': flosc radaíochta gearrthoinne barr-atmaisféir, faighte ón ngréin agus tuigthe le tomhais [[Clouds and the Earth's Radiant Energy System|CERES]] (26–27 Eanáir 2012). Geal: frithchaiteacht, dorcha: ionsúchán.]]
In ainneoin an mhórmhéid fuinnimh ag aistriú [[solar insolation|isteach]] (ag gach tonnfhad) is amach (ag tonnfhaid níos faide), is cothrom é an córas tríd is tríd, agus bíonn teocht sheasmhach ag an Domhan. Is é príomhfhoinse na hathraithe a fheictear inniu sa chóras aeráide ná gníomhaíochtaí daonna, suas go dtí to tuairim is 460 TW (0.90±0.15 μW/m<sup>2</sup> ar fud an domhain).<ref name="Trenberth2022" />
[[Íomhá:Earth_heat_balance_Sankey_diagram.svg | mion | upright=1.3| ''A [[Léaráid Sankey]] le sampla cothrom de bhuiséad fuinnimh an Domhain. Is ionann tiús líne go líneach agus méid fuinnimh.<ref name="BOOK-Sharma-2008" />]]
== Anailís an bhuiséad ==
Go simplí, is cothrom é an buiséad nuair is ionann méid an fhuinnimh ag teacht isteach. Is féidir an cothrom seo a rá gurb ionann an radaíocht gearrthon (gréine) isteach agus an radaíocht fadtonn amach:
:<math>RGI = RFA</math>
== Míchothrom fuinnimh an Domhain ==
{{Féach freisin|fórsáil radantach}}
[[Íomhá:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg | mion | upright=1.3 | Socraíonn buiséad fuinnimh an Domhain (in W/m<sup>2</sup>) an aeráid. Is féidir an cothrom idir [[radaíocht]] isteach is amach a thomhas le satailítí.<ref name=GeophysResLtrs_20210615/>]]
[[Íomhá:2001- Earth's energy imbalance.svg | mion | upright=1.3 | '' Tá míchothrom fuinnimh an Domhain tar éis méadaithe sa 21d aois, faoi dhó i gcomórtas le tuartha ón [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]]. Ag an am gcéanna, de bharr saitilítí curtha as feidhm, tá ár gcumas breathnóireachta ag dul i léig.<ref name=AGUadvances_20250510 />]]
Sainítear míchothrom fuinnimh an Domhain mar "flosc fuinnimh barr-atmaisféir seasmhach glandeimhneach, comhcheangailte le foráil ar an gcóras aeráide ag gáis cheaptha teasa."<ref name="IPCC AR6 glossary" />{{rp|2227}}
== Tagairtí ==
{{reflist | refs =
<ref name="Trenberth2022">{{cite journal | last1=Trenberth | first1=Kevin E | last2=Cheng | first2=Lijing | date=2022-09-01 |title=A perspective on climate change from Earth's energy imbalance | journal=Environmental Research: Climate | volume=1 | issue=1 | page=013001 | doi=10.1088/2752-5295/ac6f74 | issn=2752-5295 | doi-access=free}} [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Text was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref>
<ref name=Allen2018>Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M.Wairiu agus K. Zickfeld, 2018: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2022/06/SR15_Chapter_1_HR.pdf Chapter 1: Framing and Context]. In: [https://www.ipcc.ch/sr15/ Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor agus T. Waterfield (eag.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK agus Nua Eabhrac, NY, USA, pp. 49–92. https://doi.org/10.1017/9781009157940.003.</ref>
<ref name="IPCC AR6 glossary" >IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary] [Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag.)]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 2215–2256, doi:10.1017/<wbr>97810091578<wbr>96.022.</ref>
<ref name="WEB-NASA-EnergyBalance">{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance | teideal = Climate and Earth's Energy Budget | dáta = 2009-01-14 | work = earthobservatory.nasa.gov | teanga = en | dátarochtana = 2019-08-05}}</ref>
<ref name=JOC20161015>{{cite journal | title=Insights into Earth's Energy Imbalance from Multiple Sources | first1=Kevin E. | last1=Trenberth | first2=John T. | last2=Fasullo | last3=von Shuckmann| first3=Karina | last4=Cheng | first4=LiJing | journal=Journal of Climate | date=2016 | volume=29 | issue=20 | pages=7495–7505 | doi=10.1175/JCLI-D-16-0339.1 | bibcode=2016JCli...29.7495T | osti=1537015 | s2cid=51994089 | url=https://www.osti.gov/biblio/1537015}}</ref>
<ref name=EarthSysSciData_20230417>{{cite journal | last1=von Schuckmann | first1=Karina | last2=Minière | first2=Audrey | last3=Gues | first3=Flora | last4=Cuesta-Valero | first4=Francisco José | last5=Kirchengast | first5=Gottfried | last6=Adusumilli | first6=Susheel | last7=Straneo | first7=Flammetta | last8=Ablain | first8=Michaël | last9=Allen | first9=Richard P. | last10=Barker | first10=Paul M. | display-authors=7 | title=Heat stored in the Earth system 1960-2020: where does the energy go? | journal=Earth System Science Data | date=17 April 2023 | doi=10.5194/essd-15-1675-2023 | doi-access=free | url=https://essd.copernicus.org/articles/15/1675/2023/essd-15-1675-2023.html | volume=15 | issue=4 | page=1675-1709 [[Íomhá:CC-BY icon.svg | 50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License] | bibcode=2023ESSD...15.1675V | hdl=20.500.11850/619535 | hdl-access=free}}</ref>
<ref name="JOURNAL-Previdi-2013">{{Cite journal | last=Previdi | first=M | display-authors=etal | year=2013 | title=Climate sensitivity in the Anthropocene | journal= Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=139 | issue=674 | pages=1121–1131 | bibcode=2013QJRMS.139.1121P | doi=10.1002/qj.2165 | s2cid=17224800}}</ref>
<ref name=AGUadvances_20250510>{{cite journal | last1=Mauritsen | first1=Thorsten | last2=Tsushima | first2=Yoko | last3=Meyssignac | first3=Benoit | last4=Loeb | first4=Normal G. | last5=Hakuba | first5=Maria | display-authors=4 | title=Earth's Energy Imbalance More Than Doubled in Recent Decades | journal=AGU Advances | date=10 May 2025 | volume=6 | page=e2024AV001636 | doi=10.1029/2024AV001636 | publisher=American Geophysical Union | quote=The imbalance is derived from the CERES-EBAF Edition 4.2.1 data set | hdl=21.11116/0000-0011-68B9-8 | hdl-access=free }}.</ref>]]
<ref name="BOOK-Sharma-2008">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=R91t_pCwA_0C&q=Environmental+Biology+and+Toxicology+sharma&pg=PR3 | title=Environmental Biology & Toxicology | last=Sharma | first=P.D. | publisher=Rastogi Publications | year=2008 | isbn=978-81-7133-742-2 | edition=2nd | pages=14–15 | language=en}}</ref>
<ref name=GeophysResLtrs_20210615>{{cite journal | last1=Loeb | first1=Norman G. | last2=Johnson | first2=Gregory C. | last3=Thorsen | first3=Tyler J. | last4=Lyman | first4=John M. | last5=Rose | first5=Fred G. | last6=Kato | first6=Seiji | display-authors=4 | title=Satellite and Ocean Data Reveal Marked Increase in Earth's Heating Rate | journal=Geophysical Research Letters | date=15 June 2021 | volume=48 | issue=13 | doi=10.1029/2021GL093047 | bibcode=2021GeoRL..4893047L | doi-access=free}}</ref>
}}
[[Catagóir:Fuinneamh]]
d2bmv6zn9txmip18cokfwot1bk7kdfq
Carolyn Bertozzi
0
128557
1329606
1329553
2026-10-09T22:57:45Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329606
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[ceimiceoir]] Meiriceánach agus buaiteoir Dhuais Nobel í '''Carolyn Ruth Bertozzi''' (rugadh í ar an 10 Deireadh Fómhair 1966); tá cáil uirthi as a cuid oibre fairsinge a chuimsíonn réimsí na ceimice agus na bitheolaíochta araon. Chum sí an téarma " "<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Bioorthogonal_chemistry" rel="mw:ExtLink" title="Bioorthogonal chemistry" class="cx-link" data-linkid="167">bioorthogonal chemistry</a> " <ref>{{Cite web-en|url=https://www.hhmi.org/scientists/carolyn-r-bertozzi|title=Carolyn R. Bertozzi|language=en|work=HHMI.org|access-date=February 5, 2020}}</ref>(Gaeilgeː'''ceimic bhithortagánach''') le haghaidh imoibrithe ceimiceacha a d'fhéadfadh tarlú taobh istigh de chórais bheo, agus is duine mór le rá í i réimse na [[Carbaihiodráit|glicibhitheolaíochta]]; staidéar ar carbohydates struchtúracha nó [[Carbaihiodráit|glicáin]] . <ref>{{Cite web-en|url=https://chemistry.stanford.edu/news/research-matters-carolyn-bertozzi-how-nobel-prize-winner-bridges-scientific-fields|title=Research Matters: Carolyn Bertozzi {{!}} How a Nobel Prize winner bridges scientific fields {{!}} Chemistry|author=Bertozzi|first=Carolyn|date=January 5, 2026|language=en|work=chemistry.stanford.edu|access-date=September 23, 2026}}</ref> Díríonn a cuid oibre ar uirlisí ceimice anailíseacha a fhorbairt chun staidéar a dhéanamh ar glicáin agus a ról i ngalair ar nós ailse, athlasadh, agus ionfhabhtuithe víreasacha cosúil le [[COVID-19]] . <ref>{{Cite web-en|url=https://chemistry.stanford.edu/people/carolyn-bertozzi|title=Carolyn Bertozzi {{!}} Department of Chemistry|work=chemistry.stanford.edu|access-date=March 16, 2022}}</ref> In [[Ollscoil Stanford]], tá Ollúnacht Anne T. agus Robert M. Bass aici i Scoil na nDaonnachtaí agus na nEolaíochtaí. <ref name="Adams">{{Lua idirlín|url=http://news.stanford.edu/news/2015/june/chemistry-bertozzi-qna-060515.html}}</ref> Is imscrúdaitheoir i Bertozzi freisin ag Institiúid Leighis Howard Hughes (HHMI) <ref name="GLBT">{{Lua idirlín|url=http://berkeley.edu/news/berkeleyan/2007/02/21_awards.shtml|work=UC Berkeley News}}</ref> agus is iar-stiúrthóir í ar an Molecular Foundry, ionad taighde [[Nanaitheicneolaíocht|nana-eolaíochta]] ag [[Saotharlann Náisiúnta Lawrence Berkeley]] . <ref name="HHMI Bio">{{Cite web-en|url=http://www.hhmi.org/research/investigators/bertozzi_bio.html|title=Carolyn Bertozzi|publisher=HHMI|access-date=February 8, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130516204149/http://www.hhmi.org/research/investigators/bertozzi_bio.html|archive-date=May 16, 2013}}</ref> Ó 2024 i leith, tá sí ina ball de bhord comhairleach eolaíochta Arc Institute . <ref name="arc">{{Lua idirlín|url=https://arcinstitute.org/news/news/board-announcement-2024|language=en}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Tahgairtí==
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Ceimice]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1966]]
bmsef73oq6hbq47tdbv1bb81q25a7w8
Baile Haine
0
128559
1329569
2026-10-09T13:29:59Z
An Páirceach
61796
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1334827189|Hannahstown]]"
1329569
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-uk-place vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org nowrap" |Baile <templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:St._Joseph's_Hannahstown_-_geograph.org.uk_-_92840.jpg|240x240px]]<div>Eaglais Íosaf</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:240px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:240px;padding:0"><div style="position:relative;width:240px">[[File:United_Kingdom_Northern_Ireland_adm_location_map.svg|class=notpageimage noviewer|240x240px|Hannahstown is located in Northern Ireland]]<div class="od notheme" style="top:54.667%;left:75.667%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|6x6px|Hannahstown]]</div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Láthair laistigh de [[Tuaisceart Éireann|Thuaisceart Éirea]]</div></div></div></div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Daonra
| class="infobox-data" |6,498 (Daonáireamh 2011)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[Eangach thagartha náisiúnta na hÉireann|Eangach thagartha Éireann]]
| class="infobox-data" |<span class="nourlexpansion plainlinks" style="white-space:nowrap">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Hannahstown¶ms=54.583848_N_6.033317_W_region:IE_dim:4083m&title=Hannahstown J 272 724]</span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Ceantar
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* [[Béal Feirste]]
</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Contae
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* [[Contae Aontroma]]
</div>
|- class="mergedrow adr"
! class="infobox-label" scope="row" |[[Comhthír na Ríochta Aontaithe|Tír]]
| class="infobox-data" |<span class="country-name">[[Tuaisceart Éireann]]</span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[Liosta tíortha|Stát ceannasach]]
| class="infobox-data" |[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Ríocht Aontaithe]]
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[:en:Post_town|Baile poist]]
| class="infobox-data" |Béal Feirste
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Ceantar chód poist
| class="infobox-data" |BT17
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Cód diailithe
| class="infobox-data" |028
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[Liosta na dToghcheantar Parlaiminte de chuid na Ríochta Aontaithe|Parlaimint RA]]
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* [[Béal Feirste Thiar (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Béal Feirste Thiar]]
</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[:en:Northern_Ireland_Assembly_constituencies|Tionól TÉ]]
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* [[Béal Feirste Thiar (Toghcheantar Tionóil)|Béal Feirste Thiar]]
</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-below noprint nowrap" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist ">
; <templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">Liosta áiteanna</span>
: [[List of United Kingdom locations|RA]]
: [[:en:List_of_places_in_Northern_Ireland|Tuaisceart Éireann]]
: [[List of places in County Antrim|Aontroim]]
</div>
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Hannahstown¶ms=54.58_N_6.03_W_region:GB_type:city(6498) <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">54°35′N</span> <span class="longitude">6°02′W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">54.58°N 6.03°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">54.58; -6.03</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:14}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Hannahstown¶ms=54.58_N_6.03_W_region:GB_type:city(6498) <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">54°35′N</span> <span class="longitude">6°02′W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">54.58°N 6.03°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">54.58; -6.03</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|}
Is [[sráidbhaile]] beag i [[Contae Aontroma|gContae Aontroma]], [[Tuaisceart Éireann]], ar imeall [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] é '''Baile Haine'''. Is as a fuair [[baile fearainn]], [[paróiste]] agus bruachbhaile de chuid [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] a hainmneacha. De réir dhaonáireamh na Ríochta Aontaithe in 2011, bhí daonra de 6,498 ann.
== Stair ==
Baile an Chollaigh a bhí ar an gceantar ar a dtugtar Baile Haine anois. Bhog grúpa daoine a raibh Hanna [[sloinne|mar ainm teaghlaigh]] orthu go dtí an ceantar sa 18ú haois. Go luath sa 19ú haois, bhog go leor acu ann gur tugadh 'Hannah's Town' ar an sráidbhaile.
== Foirgnimh ==
I measc na bhfoirgneamh agus na n-institiúidí is suntasaí i mBaile Haine tá cumann [[Cumann Lúthchleas Gael|CLG,]] CLG Lámh Dhearg.
Téann an paróiste Caitliceach siar go dtí 1797 nuair a tógadh séipéal beag don daonra Caitliceach a bhí ag teacht chun cinn agus a bhí ina gcónaí ar an talamh ard os cionn Bhéal Feirste. <ref>{{Cite web-en|url=http://lisburn.com/churches/Lisburn-churches/st-josephs-hannahstown.html|title=St. Joseph's Church, Hannahstown|work=Lisburn.com|access-date=2026-01-25}}</ref>
Laistigh de chúpla deich mbliana, tógadh Eaglais Iósaf agus ba phointe fócais ríthábhachtach í i bhforbairt an chreidimh Chaitlicigh i gcathair Bhéal Feirste a bhí ag teacht chun cinn. <ref>{{Cite web-en|url=https://www.ansliabhdubh.com/wp-content/uploads/2018/02/A-History-of-the-Parish-of-St.-Josephs-Hannahstown.pdf|title=A History of the Parish of St. Joseph's - Hannahstown, Co. Antrim - 1826-1993|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022101326/http://www.ansliabhdubh.com/wp-content/uploads/2018/02/A-History-of-the-Parish-of-St.-Josephs-Hannahstown.pdf|archive-date=2019-10-22}}</ref>
Tá stáisiún tarchuir Dhuibhise suite ar [[Duibhis|Dhuibhis]] in aice láimhe.
== Tagairtí ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
* https://www.logainm.ie/ga/61713
* [https://lamhdhearg.org/ Lámh Dhearg CLG]
* http://hannastown.rushlightmagazine.com/
{{Rialú údaráis}}
[[Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata]]
[[Catagóir:Ailt le téacs sa Ghaeilge]]
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
s6cldu86rc9epb9rmvgb6ks8o4mfsqw
1329572
1329569
2026-10-09T14:48:14Z
Alison
570
+WD, srl.
1329572
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
Is [[sráidbhaile]] beag i [[Contae Aontroma|gContae Aontroma]], [[Tuaisceart Éireann]], ar imeall [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] é '''Baile Haine'''. Is as a fuair [[baile fearainn]], [[paróiste]] agus bruachbhaile de chuid [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] a hainmneacha. De réir dhaonáireamh na Ríochta Aontaithe in 2011, bhí daonra de 6,498 ann.
== Stair ==
Baile an Chollaigh a bhí ar an gceantar ar a dtugtar Baile Haine anois. Bhog grúpa daoine a raibh Hanna [[sloinne|mar ainm teaghlaigh]] orthu go dtí an ceantar sa 18ú haois. Go luath sa 19ú haois, bhog go leor acu ann gur tugadh 'Hannah's Town' ar an sráidbhaile.
== Foirgnimh ==
I measc na bhfoirgneamh agus na n-institiúidí is suntasaí i mBaile Haine tá cumann [[Cumann Lúthchleas Gael|CLG,]] CLG Lámh Dhearg.
Téann an paróiste Caitliceach siar go dtí 1797 nuair a tógadh séipéal beag don daonra Caitliceach a bhí ag teacht chun cinn agus a bhí ina gcónaí ar an talamh ard os cionn Bhéal Feirste. <ref>{{Cite web-en|url=http://lisburn.com/churches/Lisburn-churches/st-josephs-hannahstown.html|title=St. Joseph's Church, Hannahstown|work=Lisburn.com|access-date=2026-01-25}}</ref>
Laistigh de chúpla deich mbliana, tógadh Eaglais Iósaf agus ba phointe fócais ríthábhachtach í i bhforbairt an chreidimh Chaitlicigh i gcathair Bhéal Feirste a bhí ag teacht chun cinn. <ref>{{Cite web-en|url=https://www.ansliabhdubh.com/wp-content/uploads/2018/02/A-History-of-the-Parish-of-St.-Josephs-Hannahstown.pdf|title=A History of the Parish of St. Joseph's - Hannahstown, Co. Antrim - 1826-1993|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022101326/http://www.ansliabhdubh.com/wp-content/uploads/2018/02/A-History-of-the-Parish-of-St.-Josephs-Hannahstown.pdf|archive-date=2019-10-22}}</ref>
Tá stáisiún tarchuir Dhuibhise suite ar [[Duibhis|Dhuibhis]] in aice láimhe.
== Tagairtí ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* https://www.logainm.ie/ga/61713
* [https://lamhdhearg.org/ Lámh Dhearg CLG]
* http://hannastown.rushlightmagazine.com/
{{Rialú údaráis}}
{{Síol-tír-ni}}
[[Catagóir:Béal Feirste| ]]
[[Catagóir:Bailte i gContae Aontroma]]
hggi80pdw8d40vsygcwslts4w141uma
Nanacháithnín
0
128560
1329573
2026-10-09T15:49:13Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378653600|Nanoparticle]]"
1329573
wikitext
text/x-wiki
Is ionanncáithnín agus struchtúr atá 1 go 100 nanaiméadar (nm) agus a bhfuil cúpla céad adamh ann. Úsáidtear an téarma uaireanta le haghaidh cáithníní níos mó, suas le 500 nm, nó snáithíní agus feadáin atá níos lú ná 100 nm i dhá threo amháin. {{Rp|page=394}}Ag an raon is ísle, cáithníní miotail níos lú ná 1 De ghnáth tugtar adamhbhraislí ar cháithníní miotail atá níos lú ná 1 nm.
Déantar idirdhealú idir nanacháithníní agus micreacháithníní (1–1000 μm), "cáithníní míne" (a bhfuil a méid idir 100 agus 2500 nm), agus "cáithníní garbha" (idir 2500 agus 10,000 nm), toisc go mbíonn airíonna fisiceacha nó ceimiceacha an-difriúla ag baint leo de bharr a méide níos lú — amhail airíonna [[Collóideach|collóideacha]] agus éifeachtaí optúla ultra-ghasta <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Torres-Torres|first=C|date=2015-07-24|title=Collective optical Kerr effect exhibited by an integrated configuration of silicon quantum dots and gold nanoparticles embedded in ion-implanted silica|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0957-4484/26/29/295701|journal=Nanotechnology|volume=26|issue=29|doi=10.1088/0957-4484/26/29/295701|pmid=26135968|bibcode=2015Nanot..26C5701T|issn=0957-4484}}</ref> nó airíonna leictreacha.
Ós rud é go bhfuil siad níos mó faoi réir [[Gluaisne de Brún]], ní gnách leo dríodrú, , cosúil le [[Collóideach|cáithníní collóideacha]] a thuigtear de ghnáth a bheith idir 1 agus 1000 nm.
I bhfad níos lú ná tonnfhaid an [[Solas|tsolais infheicthe]] (400–700 nm), ní féidir nana-cháithníní a fheiceáil le gnáth [[Micreascóp solais|micreascóip optúla]], agus mar sin tá gá le leictreonmhicreascóip, nó micreascóip le léasar . Ar an gcúis chéanna, is féidir le scaipeadh nana-cháithníní i meáin thrédhearcacha a bheith trédhearcach, ach is gnách [[Scaipeadh (fisic)|go scaipeann]] fuaidreáin cáithníní níos mó, cuid nó an solas infheicthe go léir, a théann i bhfeidhm orthu. Téann nanacháithníní go héasca trí scagairí coitianta freisin, amhail coinnle ceirmeacha coitianta, agus mar sinm tá teicnící speisialta nanascagacháin ag teastáil chun iad a scaradh ó leachtanna.
Is minic a bhíonn difríocht shuntasach idir airíonna nanacháithníní agus airíonna cáithníní níos mó den tsubstaint chéanna. Ós rud é go bhfuil [[Ga adamhach|trastomhas tipiciúil an adaimh]] idir 0.15 agus 0.6 nm, bíonn cuid mhór d'ábhar an nanacháithnín laistigh de chúpla trastomhas adamhach dá dhromchla. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh airíonna an chisil dromchla sin a bheith níos suntasaí ná airíonna an mhórchoda den ábhar féin. Tá an éifeacht seo thar a bheith láidir i gcás nanacháithníní atá scaipthe i meán de chomhdhéanamh difriúil ós rud é go mbíonn na hidirghníomhaíochtaí idir an dá ábhar ag an gcomhéadan eatarthu suntasach freisin..
[[File:Cluster2nm.jpg|deas|mion| Múnla idéalaithe de nanacháithnín criostalach [[Platanam|platanaim]], thart ar 2 nm ar trastomhas, ag taispeáint adaimh aonair.]]
Faightear nanacháithníní go forleathan sa nádúr agus déantar staidéar orthu i réimsí eolaíochta éagsúla, amhail [[ceimic]], [[fisic]], [[geolaíocht]] agus [[bitheolaíocht]] . Ós rud é go bhfuil siad suite ag an trasdul, idir ábhair mhórchóire agus struchtúir [[Adamh|adamhacha]] nó [[Móilín|mhóilíneacha]], is minic a léiríonn siad feiniméin nach bhfeictear ag ceachtar den dá scála sin. Is cuid thábhachtach de [[Truailliú aeir|thruailliú atmaisféarach]] iad, agus is comhábhair thábhachtacha iad i go leor táirgí tionsclaithe amhail [[Péint|péinteanna]], [[Plaisteach|plaistigh]], [[Miotal|miotail]], [[Ceirmeacht|criadóireacht]] agus táirgí [[Maighnéadas|maighnéadacha]] . Is brainse den [[Nanaitheicneolaíocht|nanateicneolaíocht]] é táirgeadh nanacháithníní a bhfuil airíonna sonracha ag baint leo.
.
Go ginearálta, bíonn tiúchan níos ísle de [[Lochtanna criostail|lochtanna pointe]] mar thoradh ar mhéid beag na nanacháithníní i gcomparáid lena mbulc-chomhghleacaithe, <ref>{{Cite book-en|title=Imperfections in Crystalline Solids|url=https://www.cambridge.org/core/books/imperfections-in-crystalline-solids/3A193C8DEF36073F9E2EF07EEA6A5D96|author=Cai|first=Wei|date=September 2016|publisher=Cambridge Core|language=en|doi=10.1017/cbo9781316389508|isbn=978-1-107-12313-7|access-date=2020-05-21}}</ref> ach tacaíonn siad le réimse díláithrithe is féidir a shamhlú, ag baint úsáide as leictreonmhicreascóip ardtaifigh. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Chen|first=Chien-Chun|title=Three-dimensional imaging of dislocations in a nanoparticle at atomic resolution|journal=Nature|date=April 2013|volume=496|issue=7443|pages=74–77|doi=10.1038/nature12009|pmid=23535594|bibcode=2013Natur.496...74C}}</ref> Mar sin féin, Léiríonn nanacháithníní meicnic asáitithe dhifriúil, áfach; rud a fhágann, mar aon lena struchtúir dhromchla uathúla, go bhfuil airíonna meicniúla difriúil acu ó airíonna an bhulcábhair. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Guo|first=Dan|title=Mechanical properties of nanoparticles: basics and applications|journal=Journal of Physics D: Applied Physics|date=8 January 2014|volume=47|issue=1|doi=10.1088/0022-3727/47/1/013001|bibcode=2014JPhD...47a3001G}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Khan|first=Ibrahim|title=Nanoparticles: Properties, applications and toxicities|journal=Arabian Journal of Chemistry|date=November 2019|volume=12|issue=7|pages=908–931|doi=10.1016/j.arabjc.2017.05.011|bibcode=2019ArJC...12..908K}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Carlton|first=C.E.|title=On the nucleation of partial dislocations in nanoparticles|journal=Philosophical Magazine Letters|date=September 2008|volume=88|issue=9–10|pages=715–724|doi=10.1080/09500830802307641|bibcode=2008PMagL..88..715C}}</ref>
Léiríonn nanacháithníní neamh-sféarúla (m.sh., priosmaí, ciúbanna, slata srl.) airíonna (ceimiceacha agus fisiceacha araon) a bhraitheann ar a gcruth agus ar a méid ( [[Ainiseatrópacht|ainisotrópacht]] ). <ref>{{Cite web-en|url=https://mirkin-group.northwestern.edu/project/anisotropic-nanostructures/|title=Anisotropic Nanostructures|language=en-US|work=Mirkin|access-date=2021-08-22}}</ref> <ref name="Sajanlal-2011">{{Luaigh foilseachán|author=Sajanlal|first=Panikkanvalappil R.|date=2011-02-16|title=Anisotropic nanomaterials: structure, growth, assembly, and functions|journal=Nano Reviews|volume=2|doi=10.3402/nano.v2i0.5883|issn=2000-5121|pmc=3215190|pmid=22110867}}</ref> Tá feidhmeanna éagsúla á bhaint as nanacháithníní neamh-sféarúla [[Ór|óir]] (Au), [[Airgead (dúil)|airgid]] (Ag), agus [[platanam]] (Pt) mar gheall ar a n-airíonna optúla suimiúla. Mar thoradh ar gheoiméadracht neamh-sféarúil na nanapriosmaí, bíonn trasghearrthacha éifeachtacha móra agus dathanna níos doimhne ag na tuaslagáin choilóideacha. A bhuí leis an bhféidearthacht tonnfhaid an [[Athshondas (meicnic)|athshondais]] a athrú trí gheoiméadracht na gcáithníní a choigeartú, rud a cheadaíonn iad a úsáid i réimsí ar nós lipéadú móilíneach, measúnachtaí bithmhóilíneacha, braite rianmhiotal, nó feidhmeanna nanatheicniúla. Léiríonn nanacháithníní ainisotrópacha iompar ionsúcháin ar leith agus treoshuíomh stocastach cáithníní faoi sholas neamhpholaraithe, ag taispeáint modh athshondais ar leith do gach ais in-spreagtha.
1htdrqhqgo5xm3u8j37v4jrsyilngjy
1329574
1329573
2026-10-09T16:11:37Z
Ériugena
188
1329574
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mesoporous Silica Nanoparticle.jpg|thumb|400px|Micreascópacht leictreon tarchurtha (MLT) (a, b, and c) íomhánna de nanacháithníní shilice méiseaphóiriúla ullmhaithe a bhfuil meán-trastomhas seachtrach acu: (a) 20nm, (b) 45nm, and (c) 80nm. [[Leictreonmhicreascóp scanacháin|LMS]] (d) íomhá a fhreagraíonn do (b). Is íomhánna ard-mhéadaithe de cháithnín shilice méiseaphóiriúla iad na híomhánna ionsuite.]]
Is ionanncáithnín agus struchtúr atá 1 go 100 nanaiméadar (nm) agus a bhfuil cúpla céad adamh ann. Úsáidtear an téarma uaireanta le haghaidh cáithníní níos mó, suas le 500 nm, nó snáithíní agus feadáin atá níos lú ná 100 nm i dhá threo amháin. {{Rp|page=394}}Ag an raon is ísle, cáithníní miotail níos lú ná 1 De ghnáth tugtar adamhbhraislí ar cháithníní miotail atá níos lú ná 1 nm.
Déantar idirdhealú idir nanacháithníní agus micreacháithníní (1–1000 μm), "cáithníní míne" (a bhfuil a méid idir 100 agus 2500 nm), agus "cáithníní garbha" (idir 2500 agus 10,000 nm), toisc go mbíonn airíonna fisiceacha nó ceimiceacha an-difriúla ag baint leo de bharr a méide níos lú — amhail airíonna [[Collóideach|collóideacha]] agus éifeachtaí optúla ultra-ghasta <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Torres-Torres|first=C|date=2015-07-24|title=Collective optical Kerr effect exhibited by an integrated configuration of silicon quantum dots and gold nanoparticles embedded in ion-implanted silica|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0957-4484/26/29/295701|journal=Nanotechnology|volume=26|issue=29|doi=10.1088/0957-4484/26/29/295701|pmid=26135968|bibcode=2015Nanot..26C5701T|issn=0957-4484}}</ref> nó airíonna leictreacha.
Ós rud é go bhfuil siad níos mó faoi réir [[Gluaisne de Brún]], ní gnách leo dríodrú, , cosúil le [[Collóideach|cáithníní collóideacha]] a thuigtear de ghnáth a bheith idir 1 agus 1000 nm.
I bhfad níos lú ná tonnfhaid an [[Solas|tsolais infheicthe]] (400–700 nm), ní féidir nana-cháithníní a fheiceáil le gnáth [[Micreascóp solais|micreascóip optúla]], agus mar sin tá gá le leictreonmhicreascóip, nó micreascóip le léasar . Ar an gcúis chéanna, is féidir le scaipeadh nana-cháithníní i meáin thrédhearcacha a bheith trédhearcach, ach is gnách [[Scaipeadh (fisic)|go scaipeann]] fuaidreáin cáithníní níos mó, cuid nó an solas infheicthe go léir, a théann i bhfeidhm orthu. Téann nanacháithníní go héasca trí scagairí coitianta freisin, amhail coinnle ceirmeacha coitianta, agus mar sinm tá teicnící speisialta nanascagacháin ag teastáil chun iad a scaradh ó leachtanna.
Is minic a bhíonn difríocht shuntasach idir airíonna nanacháithníní agus airíonna cáithníní níos mó den tsubstaint chéanna. Ós rud é go bhfuil [[Ga adamhach|trastomhas tipiciúil an adaimh]] idir 0.15 agus 0.6 nm, bíonn cuid mhór d'ábhar an nanacháithnín laistigh de chúpla trastomhas adamhach dá dhromchla. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh airíonna an chisil dromchla sin a bheith níos suntasaí ná airíonna an mhórchoda den ábhar féin. Tá an éifeacht seo thar a bheith láidir i gcás nanacháithníní atá scaipthe i meán de chomhdhéanamh difriúil ós rud é go mbíonn na hidirghníomhaíochtaí idir an dá ábhar ag an gcomhéadan eatarthu suntasach freisin..
[[File:Cluster2nm.jpg|deas|mion| Múnla idéalaithe de nanacháithnín criostalach [[Platanam|platanaim]], thart ar 2 nm ar trastomhas, ag taispeáint adaimh aonair.]]
Faightear nanacháithníní go forleathan sa nádúr agus déantar staidéar orthu i réimsí eolaíochta éagsúla, amhail [[ceimic]], [[fisic]], [[geolaíocht]] agus [[bitheolaíocht]] . Ós rud é go bhfuil siad suite ag an trasdul, idir ábhair mhórchóire agus struchtúir [[Adamh|adamhacha]] nó [[Móilín|mhóilíneacha]], is minic a léiríonn siad feiniméin nach bhfeictear ag ceachtar den dá scála sin. Is cuid thábhachtach de [[Truailliú aeir|thruailliú atmaisféarach]] iad, agus is comhábhair thábhachtacha iad i go leor táirgí tionsclaithe amhail [[Péint|péinteanna]], [[Plaisteach|plaistigh]], [[Miotal|miotail]], [[Ceirmeacht|criadóireacht]] agus táirgí [[Maighnéadas|maighnéadacha]] . Is brainse den [[Nanaitheicneolaíocht|nanateicneolaíocht]] é táirgeadh nanacháithníní a bhfuil airíonna sonracha ag baint leo.
Go ginearálta, bíonn tiúchan níos ísle de [[Lochtanna criostail|lochtanna pointe]] mar thoradh ar mhéid beag na nanacháithníní i gcomparáid lena mbulc-chomhghleacaithe, <ref>{{Cite book-en|title=Imperfections in Crystalline Solids|url=https://www.cambridge.org/core/books/imperfections-in-crystalline-solids/3A193C8DEF36073F9E2EF07EEA6A5D96|author=Cai|first=Wei|date=September 2016|publisher=Cambridge Core|language=en|doi=10.1017/cbo9781316389508|isbn=978-1-107-12313-7|access-date=2020-05-21}}</ref> ach tacaíonn siad le réimse díláithrithe is féidir a shamhlú, ag baint úsáide as leictreonmhicreascóip ardtaifigh. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Chen|first=Chien-Chun|title=Three-dimensional imaging of dislocations in a nanoparticle at atomic resolution|journal=Nature|date=April 2013|volume=496|issue=7443|pages=74–77|doi=10.1038/nature12009|pmid=23535594|bibcode=2013Natur.496...74C}}</ref> Mar sin féin, Léiríonn nanacháithníní meicnic asáitithe dhifriúil, áfach; rud a fhágann, mar aon lena struchtúir dhromchla uathúla, go bhfuil airíonna meicniúla difriúil acu ó airíonna an bhulcábhair. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Guo|first=Dan|title=Mechanical properties of nanoparticles: basics and applications|journal=Journal of Physics D: Applied Physics|date=8 January 2014|volume=47|issue=1|doi=10.1088/0022-3727/47/1/013001|bibcode=2014JPhD...47a3001G}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Khan|first=Ibrahim|title=Nanoparticles: Properties, applications and toxicities|journal=Arabian Journal of Chemistry|date=November 2019|volume=12|issue=7|pages=908–931|doi=10.1016/j.arabjc.2017.05.011|bibcode=2019ArJC...12..908K}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Carlton|first=C.E.|title=On the nucleation of partial dislocations in nanoparticles|journal=Philosophical Magazine Letters|date=September 2008|volume=88|issue=9–10|pages=715–724|doi=10.1080/09500830802307641|bibcode=2008PMagL..88..715C}}</ref>
Léiríonn nanacháithníní neamh-sféarúla (m.sh., priosmaí, ciúbanna, slata srl.) airíonna (ceimiceacha agus fisiceacha araon) a bhraitheann ar a gcruth agus ar a méid ( [[Ainiseatrópacht|ainisotrópacht]] ). <ref>{{Cite web-en|url=https://mirkin-group.northwestern.edu/project/anisotropic-nanostructures/|title=Anisotropic Nanostructures|language=en-US|work=Mirkin|access-date=2021-08-22}}</ref> <ref name="Sajanlal-2011">{{Luaigh foilseachán|author=Sajanlal|first=Panikkanvalappil R.|date=2011-02-16|title=Anisotropic nanomaterials: structure, growth, assembly, and functions|journal=Nano Reviews|volume=2|doi=10.3402/nano.v2i0.5883|issn=2000-5121|pmc=3215190|pmid=22110867}}</ref> Tá feidhmeanna éagsúla á bhaint as nanacháithníní neamh-sféarúla [[Ór|óir]] (Au), [[Airgead (dúil)|airgid]] (Ag), agus [[platanam]] (Pt) mar gheall ar a n-airíonna optúla suimiúla. Mar thoradh ar gheoiméadracht neamh-sféarúil na nanapriosmaí, bíonn trasghearrthacha éifeachtacha móra agus dathanna níos doimhne ag na tuaslagáin choilóideacha. A bhuí leis an bhféidearthacht tonnfhaid an [[Athshondas (meicnic)|athshondais]] a athrú trí gheoiméadracht na gcáithníní a choigeartú, rud a cheadaíonn iad a úsáid i réimsí ar nós lipéadú móilíneach, measúnachtaí bithmhóilíneacha, braite rianmhiotal, nó feidhmeanna nanatheicniúla. Léiríonn nanacháithníní ainisotrópacha iompar ionsúcháin ar leith agus treoshuíomh stocastach cáithníní faoi sholas neamhpholaraithe, ag taispeáint modh athshondais ar leith do gach ais in-spreagtha.
==Tagairtí==
[[Catagóir:Nanacháithníní| ]]
e0xbwyw9g8aeja6wwivnx8o2tizj1zq
1329576
1329574
2026-10-09T16:29:36Z
Ériugena
188
1329576
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mesoporous Silica Nanoparticle.jpg|thumb|400px|Micreascópacht leictreon tarchurtha (MLT) (a, b, and c) íomhánna de nanacháithníní shilice méiseaphóiriúla ullmhaithe a bhfuil meán-trastomhas seachtrach acu: (a) 20nm, (b) 45nm, and (c) 80nm. [[Leictreonmhicreascóp scanacháin|LMS]] (d) íomhá a fhreagraíonn do (b). Is íomhánna ard-mhéadaithe de cháithnín shilice méiseaphóiriúla iad na híomhánna ionsuite.]]
Is ionanncáithnín agus struchtúr atá 1 go 100 nanaiméadar (nm) agus a bhfuil cúpla céad adamh ann. Úsáidtear an téarma uaireanta le haghaidh cáithníní níos mó, suas le 500 nm, nó snáithíní agus feadáin atá níos lú ná 100 nm i dhá threo amháin. {{Rp|page=394}}Ag an raon is ísle, cáithníní miotail níos lú ná 1 De ghnáth tugtar adamhbhraislí ar cháithníní miotail atá níos lú ná 1 nm.
Déantar idirdhealú idir nanacháithníní agus micreacháithníní (1–1000 μm), "cáithníní míne" (a bhfuil a méid idir 100 agus 2500 nm), agus "cáithníní garbha" (idir 2500 agus 10,000 nm), toisc go mbíonn airíonna fisiceacha nó ceimiceacha an-difriúla ag baint leo de bharr a méide níos lú — amhail airíonna [[Collóideach|collóideacha]] agus éifeachtaí optúla ultra-ghasta <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Torres-Torres|first=C|date=2015-07-24|title=Collective optical Kerr effect exhibited by an integrated configuration of silicon quantum dots and gold nanoparticles embedded in ion-implanted silica|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0957-4484/26/29/295701|journal=Nanotechnology|volume=26|issue=29|doi=10.1088/0957-4484/26/29/295701|pmid=26135968|bibcode=2015Nanot..26C5701T|issn=0957-4484}}</ref> nó airíonna leictreacha.
Ós rud é go bhfuil siad níos mó faoi réir [[Gluaisne de Brún]], ní gnách leo dríodrú, , cosúil le [[Collóideach|cáithníní collóideacha]] a thuigtear de ghnáth a bheith idir 1 agus 1000 nm.
I bhfad níos lú ná tonnfhaid an [[Solas|tsolais infheicthe]] (400–700 nm), ní féidir nana-cháithníní a fheiceáil le gnáth [[Micreascóp solais|micreascóip optúla]], agus mar sin tá gá le leictreonmhicreascóip, nó micreascóip le léasar . Ar an gcúis chéanna, is féidir le scaipeadh nana-cháithníní i meáin thrédhearcacha a bheith trédhearcach, ach is gnách [[Scaipeadh (fisic)|go scaipeann]] fuaidreáin cáithníní níos mó, cuid nó an solas infheicthe go léir, a théann i bhfeidhm orthu. Téann nanacháithníní go héasca trí scagairí coitianta freisin, amhail coinnle ceirmeacha coitianta, agus mar sinm tá teicnící speisialta nanascagacháin ag teastáil chun iad a scaradh ó leachtanna.
Is minic a bhíonn difríocht shuntasach idir airíonna nanacháithníní agus airíonna cáithníní níos mó den tsubstaint chéanna. Ós rud é go bhfuil [[Ga adamhach|trastomhas tipiciúil an adaimh]] idir 0.15 agus 0.6 nm, bíonn cuid mhór d'ábhar an nanacháithnín laistigh de chúpla trastomhas adamhach dá dhromchla. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh airíonna an chisil dromchla sin a bheith níos suntasaí ná airíonna an mhórchoda den ábhar féin. Tá an éifeacht seo thar a bheith láidir i gcás nanacháithníní atá scaipthe i meán de chomhdhéanamh difriúil ós rud é go mbíonn na hidirghníomhaíochtaí idir an dá ábhar ag an gcomhéadan eatarthu suntasach freisin..
[[File:Cluster2nm.jpg|deas|mion| Múnla idéalaithe de nanacháithnín criostalach [[Platanam|platanaim]], thart ar 2 nm ar trastomhas, ag taispeáint adaimh aonair.]]
Faightear nanacháithníní go forleathan sa nádúr agus déantar staidéar orthu i réimsí eolaíochta éagsúla, amhail [[ceimic]], [[fisic]], [[geolaíocht]] agus [[bitheolaíocht]] . Ós rud é go bhfuil siad suite ag an trasdul, idir ábhair mhórchóire agus struchtúir [[Adamh|adamhacha]] nó [[Móilín|mhóilíneacha]], is minic a léiríonn siad feiniméin nach bhfeictear ag ceachtar den dá scála sin. Is cuid thábhachtach de [[Truailliú aeir|thruailliú atmaisféarach]] iad, agus is comhábhair thábhachtacha iad i go leor táirgí tionsclaithe amhail [[Péint|péinteanna]], [[Plaisteach|plaistigh]], [[Miotal|miotail]], [[Ceirmeacht|criadóireacht]] agus táirgí [[Maighnéadas|maighnéadacha]] . Is brainse den [[Nanaitheicneolaíocht|nanateicneolaíocht]] é táirgeadh nanacháithníní a bhfuil airíonna sonracha ag baint leo.
Go ginearálta, bíonn tiúchan níos ísle de [[Lochtanna criostail|lochtanna pointe]] mar thoradh ar mhéid beag na nanacháithníní i gcomparáid lena mbulc-chomhghleacaithe, <ref>{{Cite book-en|title=Imperfections in Crystalline Solids|url=https://www.cambridge.org/core/books/imperfections-in-crystalline-solids/3A193C8DEF36073F9E2EF07EEA6A5D96|author=Cai|first=Wei|date=September 2016|publisher=Cambridge Core|language=en|doi=10.1017/cbo9781316389508|isbn=978-1-107-12313-7|access-date=2020-05-21}}</ref> ach tacaíonn siad le réimse díláithrithe is féidir a shamhlú, ag baint úsáide as leictreonmhicreascóip ardtaifigh. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Chen|first=Chien-Chun|title=Three-dimensional imaging of dislocations in a nanoparticle at atomic resolution|journal=Nature|date=April 2013|volume=496|issue=7443|pages=74–77|doi=10.1038/nature12009|pmid=23535594|bibcode=2013Natur.496...74C}}</ref> Mar sin féin, Léiríonn nanacháithníní meicnic asáitithe dhifriúil, áfach; rud a fhágann, mar aon lena struchtúir dhromchla uathúla, go bhfuil airíonna meicniúla difriúil acu ó airíonna an bhulcábhair. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Guo|first=Dan|title=Mechanical properties of nanoparticles: basics and applications|journal=Journal of Physics D: Applied Physics|date=8 January 2014|volume=47|issue=1|doi=10.1088/0022-3727/47/1/013001|bibcode=2014JPhD...47a3001G}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Khan|first=Ibrahim|title=Nanoparticles: Properties, applications and toxicities|journal=Arabian Journal of Chemistry|date=November 2019|volume=12|issue=7|pages=908–931|doi=10.1016/j.arabjc.2017.05.011|bibcode=2019ArJC...12..908K}}</ref> <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Carlton|first=C.E.|title=On the nucleation of partial dislocations in nanoparticles|journal=Philosophical Magazine Letters|date=September 2008|volume=88|issue=9–10|pages=715–724|doi=10.1080/09500830802307641|bibcode=2008PMagL..88..715C}}</ref>
Léiríonn nanacháithníní neamh-sféarúla (m.sh., priosmaí, ciúbanna, slata srl.) airíonna (ceimiceacha agus fisiceacha araon) a bhraitheann ar a gcruth agus ar a méid ( [[Ainiseatrópacht|ainisotrópacht]] ). <ref>{{Cite web-en|url=https://mirkin-group.northwestern.edu/project/anisotropic-nanostructures/|title=Anisotropic Nanostructures|language=en-US|work=Mirkin|access-date=2021-08-22}}</ref> <ref name="Sajanlal-2011">{{Luaigh foilseachán|author=Sajanlal|first=Panikkanvalappil R.|date=2011-02-16|title=Anisotropic nanomaterials: structure, growth, assembly, and functions|journal=Nano Reviews|volume=2|doi=10.3402/nano.v2i0.5883|issn=2000-5121|pmc=3215190|pmid=22110867}}</ref> Tá feidhmeanna éagsúla á bhaint as nanacháithníní neamh-sféarúla [[Ór|óir]] (Au), [[Airgead (dúil)|airgid]] (Ag), agus [[platanam]] (Pt) mar gheall ar a n-airíonna optúla suimiúla. Mar thoradh ar gheoiméadracht neamh-sféarúil na nanapriosmaí, bíonn trasghearrthacha éifeachtacha móra agus dathanna níos doimhne ag na tuaslagáin choilóideacha. A bhuí leis an bhféidearthacht tonnfhaid an [[Athshondas (meicnic)|athshondais]] a athrú trí gheoiméadracht na gcáithníní a choigeartú, rud a cheadaíonn iad a úsáid i réimsí ar nós lipéadú móilíneach, measúnachtaí bithmhóilíneacha, braite rianmhiotal, nó feidhmeanna nanatheicniúla. Léiríonn nanacháithníní ainisotrópacha iompar ionsúcháin ar leith agus treoshuíomh stocastach cáithníní faoi sholas neamhpholaraithe, ag taispeáint modh athshondais ar leith do gach ais in-spreagtha.
==Naisc sheachtracha==
*[https://ccea.org.uk/downloads/docs/Support/Comhaid%20F%C3%ADric%C3%AD/2026/Aonad%201.4%20Nanacha%CC%81ithni%CC%81ni%CC%81.pdf COMHAD FÍRICÍ:EOLAÍOCHT TEASTAIS DHÚBAILTE – CEIMIC]
==Tagairtí==
[[Catagóir:Nanacháithníní| ]]
6lpxt83n8b1a00sx4n9298bb6meytjz
Navi Pillay
0
128561
1329600
2026-10-09T21:47:13Z
TGcoa
21229
Leathanach cruthaithe le ' {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is breitheamh as an Afraic Theas í Navanethem 'Navi' Pillay (a ), buaiteoir [[Duais Nobel na Síochána|Dhuais Nobel na Síochána]] 2026. Bhí baint mhór ag Navi Pillay leis an dlí a chur ar dhaoine faoi choireanna cogaidh, faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi chinedhíothú. Ba as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn a bhí an gradam Nobel bronnta uirthi.<ref>{{Luaig...'
1329600
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is breitheamh as an Afraic Theas í Navanethem 'Navi' Pillay (a ), buaiteoir [[Duais Nobel na Síochána|Dhuais Nobel na Síochána]] 2026. Bhí baint mhór ag Navi Pillay leis an dlí a chur ar dhaoine faoi choireanna cogaidh, faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi chinedhíothú. Ba as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn a bhí an gradam Nobel bronnta uirthi.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Navanethem 'Navi' Pillay buaiteoir Dhuais Nobel na Síochána|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1009/1594687-navanethem-navi-pillay-buaiteoir-dhuais-nobel-na-siochana/|date=2026-10-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Féach freisin ==
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:Pillay, Navi}}
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána]]
[[Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1941]]
f13pjm1olq7fkbkd9bo7ii56z61w4rc
1329601
1329600
2026-10-09T21:47:32Z
TGcoa
21229
Bhog TGcoa an leathanach [[Navanethem Pillay]] go [[Navi Pillay]]
1329600
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is breitheamh as an Afraic Theas í Navanethem 'Navi' Pillay (a ), buaiteoir [[Duais Nobel na Síochána|Dhuais Nobel na Síochána]] 2026. Bhí baint mhór ag Navi Pillay leis an dlí a chur ar dhaoine faoi choireanna cogaidh, faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi chinedhíothú. Ba as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn a bhí an gradam Nobel bronnta uirthi.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Navanethem 'Navi' Pillay buaiteoir Dhuais Nobel na Síochána|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1009/1594687-navanethem-navi-pillay-buaiteoir-dhuais-nobel-na-siochana/|date=2026-10-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Féach freisin ==
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:Pillay, Navi}}
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána]]
[[Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1941]]
f13pjm1olq7fkbkd9bo7ii56z61w4rc
1329603
1329601
2026-10-09T21:58:03Z
TGcoa
21229
1329603
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is breitheamh as an Afraic Theas í '''Navanethem 'Navi' Pillay''' (a rugadh ar an 23 Meán Fómhair 1941), buaiteoir [[Duais Nobel na Síochána|Dhuais Nobel na Síochána]] 2026. Bhí baint mhór ag Navi Pillay leis an dlí a chur ar dhaoine faoi choireanna cogaidh, faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi chinedhíothú. Ba as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn a bhí an gradam Nobel bronnta uirthi.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Navanethem 'Navi' Pillay buaiteoir Dhuais Nobel na Síochána|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1009/1594687-navanethem-navi-pillay-buaiteoir-dhuais-nobel-na-siochana/|date=2026-10-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Chaith Pillay sealanna mar bhreitheamh san ardchúirt san Afraic Theas, sa [[Cinedhíothú na Ruandach|Bhinse Coiriúil Idirnáisiúnta um Ruanda]] agus sa [[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]].
== Saol ==
Ba í Pillay Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta Daonna idir 2008 agus 2014.
Bhí sí ina cathaoirleach ar an gCoimisiún Fiosrúcháin Idirnáisiúnta Neamhspleách maidir le Críocha Gafa na Palaistíne go dtí 2025.
Ó 2025 tá Pillay ina breitheamh sa [[An Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta|Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]] a bhfuil líomhaintí faoi chinedhíothú in aghaidh [[Maenmar|Mhaenmar]] á mbreithniú aici.<ref name=":1" />
== Féach freisin ==
* ][[:Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas|Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:Pillay, Navi}}
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána]]
[[Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1941]]
82tcewp3xb8gm23q8nihumhh54remsu
1329604
1329603
2026-10-09T22:05:04Z
TGcoa
21229
/* Saol */
1329604
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is breitheamh as an Afraic Theas í '''Navanethem 'Navi' Pillay''' (a rugadh ar an 23 Meán Fómhair 1941), buaiteoir [[Duais Nobel na Síochána|Dhuais Nobel na Síochána]] 2026. Bhí baint mhór ag Navi Pillay leis an dlí a chur ar dhaoine faoi choireanna cogaidh, faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi chinedhíothú. Ba as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn a bhí an gradam Nobel bronnta uirthi.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Navanethem 'Navi' Pillay buaiteoir Dhuais Nobel na Síochána|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1009/1594687-navanethem-navi-pillay-buaiteoir-dhuais-nobel-na-siochana/|date=2026-10-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Chaith Pillay sealanna mar bhreitheamh san ardchúirt san Afraic Theas, sa [[Cinedhíothú na Ruandach|Bhinse Coiriúil Idirnáisiúnta um Ruanda]] agus sa [[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]].
[[Íomhá:High Commissioner for Human Rights, Ms. Navanethem Pillay..jpg|clé|mion|229x229px|2010]]
[[Íomhá:Navi Pillay. 2026 Nobel Peace Prize laureate (cropped).jpg|clé|mion|318x318px|2013]]
[[Íomhá:Navi Pillay, AGJA member and Former United Nations Commissioner for Human Rights (29508439277).jpg|clé|mion|220x220px|2018]]
== Saol ==
Ba í Pillay Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta Daonna idir 2008 agus 2014.
Bhí sí ina cathaoirleach ar an gCoimisiún Fiosrúcháin Idirnáisiúnta Neamhspleách maidir le Críocha Gafa na Palaistíne go dtí 2025.
Dúirt sí in 2025 go raibh “cinedhíothú ar siúl in Gaza ... Is iad na húdaráis is sinsearaí in Iosrael atá freagrach ar na coireanna uafásacha seo mar is iadsan a bheartaigh feachtas cinedhíothach le beagnach dhá bhliain agus aidhm ar leith acu grúpa Palaistíneach a scrios in Gaza.”<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cinedhiothu-deanta-ag-iosrael-ar-phalaistinigh-in-gaza-coimisiun-fiosruchain/|teideal=Cinedhíothú déanta ag Iosrael ar Phalaistínigh in Gaza – coimisiún fiosrúcháin|údar=tuairisc.ie|dáta=2025-09-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-10-09}}</ref>
Ó 2025 tá Pillay ina breitheamh sa [[An Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta|Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]] a bhfuil líomhaintí faoi chinedhíothú in aghaidh [[Maenmar|Mhaenmar]] á mbreithniú aici.<ref name=":1" />
== Féach freisin ==
* ][[:Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas|Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:Pillay, Navi}}
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána]]
[[Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1941]]
975q1zo8xpqlsqer8hxchk79bp4qluw
1329605
1329604
2026-10-09T22:48:22Z
TGcoa
21229
1329605
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is breitheamh as an [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] í '''Navanethem 'Navi' Pillay''' (a rugadh ar an 23 Meán Fómhair 1941 in [[Durban]]). Bhí baint mhór aici leis an dlí a chur ar dhaoine faoi [[Coir chogaidh|choireanna cogaidh]], faoi choireanna in aghaidh na daonnachta agus faoi [[Cinedhíothú|chinedhíothú]]. Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána]] 2026 uirthi as ucht a cuid iarrachtaí an tsíocháin agus an dlí idirnáisiúnta a chur chun cinn.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Navanethem 'Navi' Pillay buaiteoir Dhuais Nobel na Síochána|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1009/1594687-navanethem-navi-pillay-buaiteoir-dhuais-nobel-na-siochana/|date=2026-10-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Chaith Pillay sealanna mar bhreitheamh san Ard-Chúirt san Afraic Theas, sa Bhinse Coiriúil Idirnáisiúnta um [[Ruanda]] agus sa [[An Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta|Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta]].<ref name=":1" />
[[Íomhá:High Commissioner for Human Rights, Ms. Navanethem Pillay..jpg|clé|mion|220px|Navi Pillay in 2010]]
[[Íomhá:Navi Pillay. 2026 Nobel Peace Prize laureate (cropped).jpg|clé|mion|220px|Navi Pillay in 2013]]
[[Íomhá:Navi Pillay, AGJA member and Former United Nations Commissioner for Human Rights (29508439277).jpg|clé|mion|220px|Navi Pillay in 2018]]
== Tús a shaoil ==
Rugadh Pillay in Durban, i gcúige [[Natal, an Afraic Theas|Natal]]. De bhunadh Indiach, bhí a hathair ina thiománaí bus: Bhain sí céim BA amach in Ollscoil Natal in 1963 agus céim LLB in 1965.<ref name="saho">{{Lua idirlín|url=https://sahistory.org.za/people/navanethem-navi-pillay|teideal=Navanethem (Navi) Pillay|údar=South African History Online|language=en|dátarochtana=2026-10-10}}</ref>
== Gairm dlí ==
In 1967 ba í an chéad bhean a d'oscail a cleachtas dlí féin i Natal, agus thug sí cúnamh dlí do ghníomhaithe a bhí ag cur in aghaidh na [[Cinedheighilt|cinedheighilte]].<ref name="saho" /><ref name="nmu">{{Lua idirlín|url=https://www.mandela.ac.za/Leadership-and-Governance/Honorary-Doctorates/Navi-Pillay-2010|teideal=Navi Pillay (2010)|údar=Nelson Mandela University|language=en|dátarochtana=2026-10-10}}</ref> In 1973 bhuaigh sí cás a dheimhnigh go raibh cearta ag na príosúnaigh pholaitiúla ar Oileán Robben, [[Nelson Mandela]] ina measc.<ref name="nmu" />
Bhain sí céim LLM amach in [[Ollscoil Harvard]] in 1982 agus dochtúireacht sa dlí in 1988.<ref name="saho" /> In 1992 bhí sí ar dhuine de bhunaitheoirí Equality Now, eagraíocht idirnáisiúnta um chearta na mban.<ref name="nmu" /> In 1995, nuair a tháinig deireadh leis an gcinedheighilt, ceapadh ina breitheamh gníomhach san Ard-Chúirt í.<ref name="saho" />
== Gairm idirnáisiúnta ==
Ceapadh Pillay ina breitheamh sa [[Cinedhíothú na Ruandach|Bhinse Coiriúil Idirnáisiúnta um Ruanda]] in 1995, agus ba í an t-aon bhean a bhí ina breitheamh ann sna ceithre bliana tosaigh. Bhí sí ina huachtarán ar an mBinse idir 1999 agus 2003. Bhí ról lárnach aici i dtriail Jean-Paul Akayesu, a dheimhnigh go bhféadfadh éigniú agus ionsaí gnéasach a bheith ina ngníomhartha cinedhíothaithe.<ref name="saho" />
Toghadh í ar an gcéad phainéal breithiúna den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta in 2003, agus d'fhan sí ann go dtí 2008.<ref name="saho" />
Ba í Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta Daonna í idir 2008 agus 2014.<ref name=":1" />
Bhí sí ina cathaoirleach ar an g[[Cinedhíothú ar Phalaistínigh Gaza|Coimisiún Fiosrúcháin Idirnáisiúnta Neamhspleách maidir leis an gCríoch Phalaistíneach faoi Fhorghabháil]] go dtí 2025.<ref name=":1" />
Dúirt sí in 2025 go raibh “cinedhíothú ar siúl in Gaza ... Is iad na húdaráis is sinsearaí in Iosrael atá freagrach ar na coireanna uafásacha seo mar is iadsan a bheartaigh feachtas cinedhíothach le beagnach dhá bhliain agus aidhm ar leith acu grúpa Palaistíneach a scrios in Gaza.”<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/cinedhiothu-deanta-ag-iosrael-ar-phalaistinigh-in-gaza-coimisiun-fiosruchain/|teideal=Cinedhíothú déanta ag Iosrael ar Phalaistínigh in Gaza – coimisiún fiosrúcháin|údar=tuairisc.ie|dáta=2025-09-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-10-09}}</ref>
Ó 2019 i leith tá Pillay ina breitheamh ''ad hoc'' sa [[An Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta|Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]] sa chás a thug an Ghaimbia in aghaidh [[Maenmar|Mhaenmar]] faoi chinedhíothú.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.icj-cij.org/case/178|teideal=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (The Gambia v. Myanmar)|údar=International Court of Justice|language=en|dátarochtana=2026-10-10}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Duais Nobel na Síochána]]
* [[Cinedhíothú na Ruandach]]
* [[:Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas|Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
* [[Cinedhíothú ar Phalaistínigh Gaza]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Pillay, Navi}}
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána]]
[[Catagóir:Dlíodóirí as an Afraic Theas]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1941]]
[[Catagóir:Breithiúna]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Harvard]]
tq8tia8guoh3wibmh5lu98lcz6wc0px
Navanethem Pillay
0
128562
1329602
2026-10-09T21:47:32Z
TGcoa
21229
Bhog TGcoa an leathanach [[Navanethem Pillay]] go [[Navi Pillay]]
1329602
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Navi Pillay]]
fqmb97zzfea7v05900989o88thy64co