Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4180 1329930 1283321 2026-10-15T10:15:32Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1329930 wikitext text/x-wiki {{Deireadh Fómhair}} Is é an '''15 Deireadh Fómhair''' an 288ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 289ú lá i mbliain bhisigh. Tá 77 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach]] - ''Naomh Treasa Ávila'' == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[70 RC]] — [[Veirgil]] file Rómhánach (b.[[19 RC]]) * [[1608]] — [[Evangelista Torricelli]], fisiceoir is matamaiticeoir Iodálach (b. [[1647]]) * [[1763]] — [[An Tiarna Éadbhard Mac Gearailt|Éadbhard Mac Gearailt]], uaslathaí Éireannach (b.[[1798]]) * [[1829]] — [[Asaph Hall]], réalteolaí Meiriceánach (b. [[1907]]) * [[1844]] — [[Friedrich Nietzsche]], fealsamh Gearmánach (b.[[1900]]) * [[1858]] — [[John L. Sullivan]], dornálaí Meiriceánach (b. [[1918]]) * [[1867]] — [[Fujishima Takeji]], péintéir Seapánach (b. [[1867]]) * [[1869]] — [[Francisco Largo Caballero]], polaiteoir Spáinneach (b. [[1946]]) * [[1881]] — [[P. G. Wodehouse]], úrscéalaí (b.[[1975]]) * [[1908]] — [[John Kenneth Galbraith]], eacnamaí Meiriceánach (b.[[2006]]) * [[1917]] — [[Annraoi Ó Liatháin]], scríbhneoir Éireannach (b. [[1981]]) * [[1917]] — [[Kevin Boland]], polaiteoir Éireannach (b. [[2001]]) * [[1917]] — [[Ruairí Brugha]], polaiteoir Éireannach (b. [[2006]]) * [[1919]] — [[Joe Heaney|Seosamh Ó hÉanaí]], amhránaí Éireannach (b. [[1984]]) * [[1924]] — [[Lee Iacocca]], fear gnó Meiriceánach (b. [[2019]]) * [[1926]] — [[Michel Foucault]], fealsamh Francach (b. [[1984]]) * [[1940]] — [[Peter Charles Doherty]], imdhíoneolaí Astrálach * [[1943]] — [[Penny Marshall]], ban-aisteoir agus stiúrthóir scannán Meiriceánach (b. [[2018]]) * [[1944]] — [[David Trimble]], polaiteoir i dTuaisceart Éireann (b. [[2022]]) * [[1944]] — [[Sali Berisha]] príomh-aire na hAlbáine * [[1947]] — [[Alan Chambers]], polaiteoir as Béal Feirste * [[1948]] — [[Chris de Burgh]], amhránaí Éireannach * [[1971]] — [[Andy Cole]], imreoir sacair Sasanach * [[1971]] — [[Mohammad Yasin]], polaiteoir Briotanach * [[1975]] — [[James Browne]], polaiteoir Éireannach * [[1977]] — [[David Trezeguet]], imreoir sacair Francach * [[1979]] — [[Paul Robinson (Imreoir, r. 1979)|Paul Robinson]], imreoir sacair Sasanach * [[1983]] — [[David Maxwell]], iriseoir Éireannach * [[1989]] — [[Anthony Joshua]], dornálaí Sasanach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1582]] — [[Naomh Treasa de Ávila]], naomh Caitliceach (r. [[1515]]) * [[1614]] — [[Robert Smythson]], ailtire Briotanach (r. ~ 1535) * [[1804]] — [[Antoine Baumé]], ceimiceoir Francach (r. [[1728]]) * [[1910]] — [[Stanley Ketchel]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1886]]) * [[1919]] — [[Adolf W. Edelsvärd]], ailtire Sualannach (r. [[1824]]) * [[1934]] — [[Raymond Poincaré]], státaire Francach (r.[[1860]]) * [[1940]] — [[Lluís Companys]], polaiteoir Catalónach (r.[[1882]]) * [[1945]] — [[Eoin Mac Néill]], polaiteoir agus scoláire Éireannach (r. [[1867]]) * [[1964]] — [[Máire Ní Ghuairim]], múinteoir, scríbhneoir, agus amhránaí Éireannach (r. [[1896]]) * [[1980]] — [[Ronnie Bunting]], ball den IRA; ball den INLA (r ~ 1947) * [[1983]] — [[Pat O'Brien]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1899]]) * [[1989]] — [[Danilo Kiš]], úrscéalaí Seirbiach (r. [[1935]]) * [[1998]] — [[Iain Mac a' Ghobhainn]], file agus úrscéalaí Albanach (r. [[1928]]) * [[2018]] — [[Paul Allen]], fiontraí gnó Meiriceánach (r. [[1953]]) == Tarluithe eile == * [[1066]] - I ndiaidh d'[[Harold Godwinson|Arald II]] bás a fháil sa [[Cath Hastings|Chath Hastings]], fógraíodh [[Edgar Ætheling]] ina rí Shasana, ach ní chorónófar é mar go ngéillfidh sé cumhacht d'[[Uilliam Concaire]] dhá mhí ina dhiaidh sin * [[1582]] - Tosaíodh an [[Féilire Ghréagóra|Féilire Ghréagóra]] a bheith glactha * [[1793]] - Cuireadh [[Marie Antoinette na hOstaire|Marie Antoinette]] ar an triail agus ciontaíodh i dtréas í * [[1815]] - Chuir [[Napoléon Bonaparte]] tús lena dheoraíocht ar oileán [[San Héilin]] san [[An tAigéan Atlantach|Aigéan Atlantach]] * [[1940]] - Chuir an rialtas de chuid [[Francisco Franco|Franco]] Uachtarán [[An Chatalóin|na Catalóine]], [[Lluís Companys]], chun báis * [[1956]] - Roinneadh an chéad ríomhtheanga chomhaimseartha, [[FORTRAN]], le pobal an chódaithe * [[1966]] - Bunaíodh [[Páirtí na bPantar Dubh]] * [[1976]] - Tugadh téarma príosúin 35 bliain do bheirt fhear de chuid [[Óglaigh Uladh|UVF]] maidir leis an mbaint a bhí acu le [[dúnmharú an Miami Showband]] * [[1990]] - Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána]] do [[Míchail Gorbaitseov|Mhíchail Gorbaitseov]] * [[1997]] - Lainseáladh [[Aistear Cassini-Huygens|an Taiscéalaí Cassini]] ó Cape Canaveral chun dul chuig [[Satarn (pláinéad)|Satarn]] [[Catagóir:Dátaí|1015]] [[Catagóir:Míonna|Deireadh Fómhair, 15]] 7cugcf34b23ekic36vi58it5r2gndg2 0 8926 1329925 1320844 2026-10-15T08:19:50Z TGcoa 21229 1329925 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí an Ginearál '''Eoin''' '''Ó Dufaigh,''' '''Eoin Ó Dubhthaigh'''<ref name='Tearma'>{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Eoin%20%C3%93%20Dubhthaigh/|title=“Eoin Ó Dubhthaigh” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2024-12-08}}</ref> nó de ghnáth '''Eoin O'Duffy''' ([[20 Deireadh Fómhair]] [[1892]] - [[30 Samhain]] [[1944]]) ina [[Teachta Dála|Theachta Dála]] (TD), ina cheannaire ar [[Óglaigh na hÉireann (1913-1919)|Óglaigh na hÉireann]], agus ina choimisinéir ar an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] sna [[1920idí|1920idí,]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://ga.wikipedia.org/wiki/Michael_Staines|teideal=Ceapadh Michael Staines mar an chéad choimisinéir|údar=|dáta=|dátarochtana=2019}}</ref> agus i gceannas ar an "Gharda Náisiúnta", eagraíocht de chineál faisisteach sna [[1930idí]] ar tugadh 'na [[Léinte Gorma]]' orthu go hiondúil. == Saol == Bhí go leor conspóide ag baint lena thréimhse i gceannas ar na Gardaí. Ar a chonlán féin, chuir sé tine faoi [[coup d'état]] cúpla mí roimh an [[olltoghchán]] ar 24 Eanáir 1933.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=1933 Irish general election|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=1933_Irish_general_election&oldid=1065417632|journal=Wikipedia|date=2022-01-13|language=en}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Eoin O'Duffy : a self-made hero|url=https://www.worldcat.org/oclc/139993272|publisher=Oxford University Press|date=2005|location=Oxford|oclc=139993272|author=Fearghal McGarry}}</ref> I mí Feabhra 1933, thug an rialtas nua, faoi stiúir [[Éamon de Valera|Éamoin De Valera]], bata agus bóthar d'Eoin Ó Dubhthaigh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.oireachtas.ie/en/debates/debate/dail/1933-03-14/35|teideal=Private Deputies' Business. - Removal From Office of General Eoin O'Duffy, as Commissioner of the Gárda Síochána. – Dáil Éireann (8th Dáil) – Tuesday, 14 Mar 1933 – Houses of the Oireachtas|údar=Houses of the Oireachtas|dáta=1933-03-14|language=en-ie|work=www.oireachtas.ie|dátarochtana=2022-02-22|archivedate=2022-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220222151718/https://www.oireachtas.ie/en/debates/debate/dail/1933-03-14/35/}}</ref> An 20 Iúil 1933, d'éirigh Ó Dubhthaigh i gceannas ar Chumann Chomrádaithe an Airm, eagraíocht de chineál [[Faisisteachas|faisisteach]] sna [[1930idí]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.examinations.ie/tmp/1563655801_4058770.pdf|teideal=AN TEASTAS SÓISEARACH 2017|údar=examinations.ie|dáta=|dátarochtana=2019}}{{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> D'athraigh sé an t-ainm láithreach go dtí "an Garda Náisiúnta". Dob fhearr aithne air ina dhiaidh sin faoin ainm "[[Léinte Gorma|na Léinte Gorma]]",  an mílíste a chuir cosaint ar fáil do bhaill [[Cumann na nGaedheal|Chumann na nGaedheal]] (agus níos déanaí leasainm díspeagúil d’[[Fine Gael|Fhine Gael]]). Sa bhliain 1937, bhí Ó Dubhthaigh ina cheannaire ar an Bhriogáid Éireannach a throid ar son [[Francisco Franco]] le linn [[Cogadh Cathartha na Spáinne|Chogadh Cathartha na Spáinne]]. Trom ar an ól i gcónaí, fuair Ó Dufaigh bás anabaí (agus é 54 bliana d'aois) an 30 Samhain 1944. == Féach freisin == * [[Léinte Gorma|Na Léinte Gorma]] == Gailearaí == <gallery> Hogan photographs of Generals with one unknown (16473744890).jpg|Circa 1922; Eoin Ó Dubhthaigh ar chlé File:Piece 211-008; the Arrest of Owen O'Duffy and Robert McEndo For Possession of Revolvers (1920).pdf|Colional Office file the arrest of Owen O'Duffy and Robert McEndo for possession of revolvers Piece 206-070; Owen O'Duffy (Eoin O'Duffy) (1922).pdf|page=12|alt=Comhad faisnéise míleata ar Owen O'Duffy (Eoin O'Duffy) ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Owen O'Duffy (Eoin O'Duffy) ó Arm na Breataine Móire </gallery> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 2ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 3ú Dáil}} {{DEFAULTSORT:Dubhthaigh, Eoin O}} [[Catagóir:Ceannairí Fhine Gael]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1892]] [[Catagóir:Básanna i 1944]] [[Catagóir:Baill Shinn Féin]] [[Catagóir:Baill den 2ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 3ú Dáil]] [[Catagóir:Coimisinéirí an Gharda Síochána]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Mhuineacháin]] [[Catagóir:An Eite Fhíordheis in Éirinn]] [[Catagóir:Cogadh Cathartha na Spáinne]] [[Catagóir:Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 00vykqg7arv9xhwtelo3clfwrk682jp 0 12786 1329926 1253460 2026-10-15T08:21:40Z TGcoa 21229 1329926 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Oifigeach de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1922–1969)|IRA]] ab ea '''Seán Sabhat''' (a rugadh i [[Luimneach]] sa bhliain [[1929]] agus a bhfuair [[bás]] ar an [[1 Eanáir]] [[1957]] in [[Achadh Lon]]).<ref name='Ainm'>{{Cite web-en|url=https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=41|title=SABHAT, Seán (1928–1957) {{!}} ainm.ie|author=[[Diarmuid Breathnach]] agus [[Máire Ní Mhurchú]]|access-date=2024-02-19|language=ga|work=[[Ainm.ie|An Bunachar Náisiúnta Beathaisnéisí Gaeilge]] (Ainm.ie)}}</ref> Básaíodh i bpáirc an áir é, nuair a bhí sé i gceannas ar bhuíon mhíleata a d'ionsaigh beairic de chuid [[Constáblacht Ríoga Uladh|Chonstáblacht Ríoga Uladh]] in Achadh Lon i g[[Contae Fhear Manach]] [[Lá Caille]] sa bhliain 1957. Ní raibh sé ach seacht mbliana fichead lá a bháis. B'as [[Garraí Eoin]] i [[Luimneach]] do Sheán Sabhat. Bhí sé ina bhall den Réalt, roinn Ghaelach Chathlán Mhuire, agus é óg. Ina fhear fásta dó, bhí sé ag obair ina chléireach do chomhlacht James McMahon, comhlacht mór áitiúil a bhí ag plé le trádáil an adhmaid. Bhí sé ina bhall de [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]], agus smaointe úra aige: mhol sé, mar shampla, go gcuirfí tús le hiris mhagaidh do na páistí as [[Gaeilge]]. Thairis sin, ba shuim leis cúrsaí míleata, agus bhí sé ina bhall den [[Fórsa Cosanta Áitiúil|Fhórsa Cosanta Áitiúil]]. Bhí dearcadh coimeádach aige ar a lán rudaí, fiú de réir thuiscint a linne féin. D'áitigh Mainchín Seoighe, a scríobh a bheathaisnéis Gaeilge faoin teideal ''Maraíodh Seán Sabhat aréir'', go raibh Sabhat ina bhall d'Ailtirí na hAiséirí fosta, ach tá an dá b'fhéidir ann. == Imeachtaí Achadh Lon == An oibríocht [[Cogadh|chogaidh]] ba thrúig bháis do Shabhat, ba chuid é d'Fheachtas na Teorann a bhí ar siúl ag an IRA i ndeireadh na gcaogaidí agus i dtús na seascaidí. Áit bheag is ea Achadh Lon, agus ba dheacair do na hÓglaigh an bheairic a aithint, ó bhí sí ar aon chuma leis na tithe eile. Mar sin, ba dhóbair dóibh gan sonrú a chur inti nuair a tháinig siad a fhad léi ar an trucail. Ní raibh a ndóthain lón cogaidh acu le haghaidh an mheaisínghunna a bhí in úsáid acu le haird na bpéas a tharraingt, chun go bhféadfadh an chuid eile den bhuíon a bpléascán a chur. Nuair a rith an lón lámhaigh orthu, thosaigh na péas ag freagairt na tine. Ba é Seán Sabhat ba thúisce a buaileadh, ó bhí sé ina sheasamh thuas ar an trucail, agus radharc maith ag na péas air. Chaith duine de na hÓglaigh pléascáinín láimhe i dtreo na bearaice, ach nuair a bhuail sé fuinneog, léim sé ar ais i dtreo na trucaile, áit ar phléasc sé. Fágadh seisear fear de na hÓglaigh gonta, ina measc Seán Sabhat agus [[Feargal Ó hAnnluain]], a raibh néal an bháis orthu cheana féin. D'éirigh leis na hÓglaigh éalú go teach sábháilte faoin tuath cúpla ciliméadar taobh amuigh d'Achadh Lon, áit ar cuireadh Sabhat agus Mac Uí Anluain ina luí i mbóitheach ar feadh tamaill, go dtí go bhfaighfí cabhair dóibh. Lean na péas na hÓglaigh go dtí an fheirm seo, áfach, agus loisc siad a gcuid arm i dtreo na trucaile agus an bhóithigh. Tá dhá insint ar an dóigh ar bhásaigh an bheirt fhear. De réir leagain amháin, bhí siad gonta go héag cheana féin, ionas gur shíothlaigh siad le linn an fhrithionsaí a rinne na péas. De réir an leagain eile, bhuail piléir na bpéas iad áit a raibh siad ina luí sa bhóitheach, ionas gur maraíodh iad. == A Oidhreacht == Adhlacadh Seán Sabhat i Reilig Chnoc Lorcáin i Luimneach i ndiaidh do na sluaite móra é a chomóradh tríd an gcathair. An dóigh a ndeachaigh bás Shabhat agus Uí Anluain i bhfeidhm ar na daoine chabhraigh sé le ceathrar iarrthóirí de chuid [[Sinn Féin|Shinn Féin]] olltoghchán na bliana 1957 a bhuachan agus suíocháin a bhaint amach mar Theachtaí Dála. Chum an Luimníoch Seán Ó Coisealbha an t-amhrán ''Seán South of Garryowen'' ("Seán Sabhat as Garraí Eoin") i ndilchuimhne ar Sheán Sabhat, agus áirítear ar ceann de na hamhráin chatha is mó le rá i gcónaí é. Scríobh Doiminic Ó Beacháin amhrán cáiliúil eile faoi bhás Fheargail Uí Anluain, ''The Patriot Game''. Ceiliúrann Sinn Féin cuimhne na beirte seo Lá Coille gach bliain le searmanas cuimhneacháin i Reilig Chnoc Lorcáin. == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sabhat, Seán}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1929|Sabhat, Sean]] [[Catagóir:Básanna i 1957|Sabhat, Sean]] [[Catagóir:Daoine as Luimneach|Sabhat, Seán]] [[Catagóir:Gníomhaithe Gaeilge|Sabhat, Seán]] [[Catagóir:Óglaigh na hÉireann]] [[Catagóir:An Eite Fhíordheis in Éirinn]] [[Catagóir:Lucht Chonradh na Gaeilge]] [[Catagóir:Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] r9ai9oxebfzba5ifkg72ek7jfxhqxb4 0 34924 1329893 1244822 2026-10-14T23:52:53Z TGcoa 21229 /* Réadóirí Cáiliúla */ 1329893 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Eagraíocht [[An Eaglais Chaitliceach|Chaitliceach]] [[Éireannach]] do [[Gluaiseacht in aghaidh an ólacháin|staonairí]] ón mbiotáille é an ''Pioneer Total Abstinence Association'', nó '''Na Réadóirí''', mar a deirtear as [[Gaeilge]]. Tugtar ''Pioneers'' ("ceannródaithe") nó '''réadóirí''' ar bhaill an chumainn. Níl Cumann na Réadóirí ag iarraidh cosc dlí a chur ar an alcól, ach caithfidh gach ball den chumann staonadh ó úsáid na ndeochanna [[alcól]]acha. Cuid d'idé-eolaíocht an Chumainn é freisin deabhóid do Chroí Ró-Naofa Íosa a spreagadh mar leigheas ar an ólachán. Caitheann na Réadóirí suaitheantas ar leith lena mballraíocht sa chumann a chur in iúl agus le súil na ndaoine a tharraingt ar an eagraíocht agus ar an ólséantóireacht mar rud. Ba é an [[Cumann Íosa|tÍosánach]] [[James Cullen]] a bhunaigh Cumann na Réadóirí sa bhliain [[1898]] le cur in aghaidh na ró-úsáide biotáille i measc na nÉireannach Caitliceach. San am seo bhí muintir na hÉireann ag déanamh dearmaid de ghluaiseacht staonaireachta an Athara [[Theobald Matthew]] a bhí an-láidir thiar sa naoú haois déag (sa Ghaeilge féin, thugtaí "gluaiseacht an ''phledge''" ar an ngluaiseacht seo, ó bhí an-tábhacht leis an ngeallúint staonaireachta, an ''pledge'', i ngníomhaíocht na gluaiseachta). I rith na fichiú haoise, chuaigh Cumann na Réadóirí chomh mór i bhfairsinge i measc na nGael is gurbh ionann ''pioneer'' i mBéarla na hÉireann agus réadóir. Bhí tionchar nár bheag ag na Réadóirí ar pholasaithe an stáit freisin, go háirithe i ré an [[Saorstát Éireann|tSaorstáit]]. Sa bhliain [[1923]], mhol Coimisinéir an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] [[Eoin Ó Dufaigh]] do na Gardaí dul sna Réadóirí, agus cheadaigh sé dóibh suaitheantas an chumainn a chaitheamh ar an tsainéide, cé gur choisc rialacha na nGardaí siombailí iasachta den chineál sin go ginearálta. Sa bhliain [[1948]] bhí 360,000 ball san eagraíocht, de réir a rollaí féin. Sa bhliain [[1956]] choimisiúnaigh an tAire Dlí agus Cirt [[James Everett]] fiosrú oifigiúil i gcúrsaí na ndlíthe ceadúnúcháin, agus bhí ionadaí ag na Réadóirí ar an gcoiste a rinne an fiosrú, [[John K. Clear]]. Ní raibh ann ach duine den bheirt is scór, áfach, agus nuair a d'eisigh an coiste a thuarascáil, níor chuir an Cléireach in aghaidh thuairim an tronlaigh a bhí sásta na rialúcháin faoi uaireanta oscailte na dtithe ólacháin a chaitheamh i dtraipisí, ó nach raibh mórán ag tabhairt aird ar na rialúcháin sin pé scéal é. Bhí na sagairt míshásta leis an dlí a chuaigh i bhfeidhm de thoradh mholtaí an choiste fiosrúcháin, áfach. In Éirinn, téann na daoine óga faoi lámh easpaig agus iad aon bhliain déag d'aois, agus mar chuid de na deasghnátha, is minic a thugtar spreagadh dóibh móid ólstaonaireachta a thabhairt agus gan alcól a ól go dtí go mbeidh siad ocht mbliana déag, ar a laghad. Glacann na Réadóirí páirt ghníomhach sna hiarrachtaí seo, agus iad ag spreagadh na ndaoine óga, go háirithe sna scoileanna [[Reiligiún|reiligiúnacha]] dul sa Chumann. Mar sin féin, is fadhb mhór é ólachán na ndaoine óga faoi bhun ocht mbliana déag d'aois in Éirinn. De réir is mar atá an tsochaí ag dul chun saoltachta, tá na Réadóirí ag dul in aois, agus na daoine óga nach n-ólann biotáille, ní théann siad sna Réadóirí a thuilleadh. Bíonn na Réadóirí ag reáchtáil ócáidí caidrimh agus cuideachtan gan alcól, ar nós tráthanna ceist, comórtais tallainne, agus ócáidí lúthchleasaíochta. I Mí Aibreáin [[2011]], d'admhaigh na Réadóirí ar a gclár cinn Idirlín go raibh an cumann báite i bhfiacha agus go raibh iarrachtaí de dhíth le hairgead a thiomsú. == Réadóirí Cáiliúla == * [[Seán Sabhat]] * [[Eoin Ó Dufaigh]] == Féach freisin == * [[Biorán na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Réadóirí, Na}} [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] beia5qdr8fk1y6s2rwo49k3f0v0gw83 1329897 1329893 2026-10-15T00:06:35Z TGcoa 21229 1329897 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Eagraíocht [[An Eaglais Chaitliceach|Chaitliceach]] [[Éireannach]] do [[Gluaiseacht in aghaidh an ólacháin|staonairí]] ón mbiotáille is ea '''Cumann Réadóirí um Lánstaonadh''',<ref>i mBéarla, ''Pioneer Total Abstinence Association''</ref> nó '''Na Réadóirí'''. Tugtar na '''réadóirí''' ar bhaill an chumainn. Níl an Cumann ag iarraidh cosc dlí a chur ar an alcól, ach caithfidh gach ball den chumann staonadh ó úsáid na ndeochanna [[alcól]]acha. Cuid d'idé-eolaíocht an Chumainn é freisin deabhóid do Chroí Ró-Naofa Íosa a spreagadh mar leigheas ar an ólachán. Caitheann na Réadóirí suaitheantas ar leith lena mballraíocht sa chumann a chur in iúl agus le súil na ndaoine a tharraingt ar an eagraíocht agus ar an ólséantóireacht mar rud. Ba é an [[Cumann Íosa|tÍosánach]] [[James Cullen]] a bhunaigh Cumann na Réadóirí sa bhliain [[1898]] le cur in aghaidh na ró-úsáide biotáille i measc na nÉireannach Caitliceach. San am seo bhí muintir na hÉireann ag déanamh dearmaid de ghluaiseacht staonaireachta an Athara [[Theobald Matthew]] a bhí an-láidir thiar sa naoú haois déag (sa Ghaeilge féin, thugtaí "gluaiseacht an ''phledge''" ar an ngluaiseacht seo, ó bhí an-tábhacht leis an ngeallúint staonaireachta, an ''pledge'', i ngníomhaíocht na gluaiseachta). I rith na fichiú haoise, chuaigh Cumann na Réadóirí chomh mór i bhfairsinge i measc na nGael is gurbh ionann ''pioneer'' i mBéarla na hÉireann agus réadóir. Bhí tionchar nár bheag ag na Réadóirí ar pholasaithe an stáit freisin, go háirithe i ré an [[Saorstát Éireann|tSaorstáit]]. Sa bhliain [[1923]], mhol Coimisinéir an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] [[Eoin Ó Dufaigh]] do na Gardaí dul sna Réadóirí, agus cheadaigh sé dóibh suaitheantas an chumainn a chaitheamh ar an tsainéide, cé gur choisc rialacha na nGardaí siombailí iasachta den chineál sin go ginearálta. Sa bhliain [[1948]] bhí 360,000 ball san eagraíocht, de réir a rollaí féin. Sa bhliain [[1956]] choimisiúnaigh an tAire Dlí agus Cirt [[James Everett]] fiosrú oifigiúil i gcúrsaí na ndlíthe ceadúnúcháin, agus bhí ionadaí ag na Réadóirí ar an gcoiste a rinne an fiosrú, [[John K. Clear]]. Ní raibh ann ach duine den bheirt is scór, áfach, agus nuair a d'eisigh an coiste a thuarascáil, níor chuir an Cléireach in aghaidh thuairim an tronlaigh a bhí sásta na rialúcháin faoi uaireanta oscailte na dtithe ólacháin a chaitheamh i dtraipisí, ó nach raibh mórán ag tabhairt aird ar na rialúcháin sin pé scéal é. Bhí na sagairt míshásta leis an dlí a chuaigh i bhfeidhm de thoradh mholtaí an choiste fiosrúcháin, áfach. In Éirinn, téann na daoine óga faoi lámh easpaig agus iad aon bhliain déag d'aois, agus mar chuid de na deasghnátha, is minic a thugtar spreagadh dóibh móid ólstaonaireachta a thabhairt agus gan alcól a ól go dtí go mbeidh siad ocht mbliana déag, ar a laghad. Glacann na Réadóirí páirt ghníomhach sna hiarrachtaí seo, agus iad ag spreagadh na ndaoine óga, go háirithe sna scoileanna [[Reiligiún|reiligiúnacha]] dul sa Chumann. Mar sin féin, is fadhb mhór é ólachán na ndaoine óga faoi bhun ocht mbliana déag d'aois in Éirinn. De réir is mar atá an tsochaí ag dul chun saoltachta, tá na Réadóirí ag dul in aois, agus na daoine óga nach n-ólann biotáille, ní théann siad sna Réadóirí a thuilleadh. Bíonn na Réadóirí ag reáchtáil ócáidí caidrimh agus cuideachtan gan alcól, ar nós tráthanna ceist, comórtais tallainne, agus ócáidí lúthchleasaíochta. I Mí Aibreáin [[2011]], d'admhaigh na Réadóirí ar a gclár cinn Idirlín go raibh an cumann báite i bhfiacha agus go raibh iarrachtaí de dhíth le hairgead a thiomsú. == Réadóirí Cáiliúla == * [[Seán Sabhat]] * [[Eoin Ó Dufaigh]] == Féach freisin == * [[Biorán na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Réadóirí, Na}} [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] nbptzbouuv7l01wyqhw8z08a8pio7j9 1329898 1329897 2026-10-15T00:06:56Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Na Réadóirí]] go [[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 1329897 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Eagraíocht [[An Eaglais Chaitliceach|Chaitliceach]] [[Éireannach]] do [[Gluaiseacht in aghaidh an ólacháin|staonairí]] ón mbiotáille is ea '''Cumann Réadóirí um Lánstaonadh''',<ref>i mBéarla, ''Pioneer Total Abstinence Association''</ref> nó '''Na Réadóirí'''. Tugtar na '''réadóirí''' ar bhaill an chumainn. Níl an Cumann ag iarraidh cosc dlí a chur ar an alcól, ach caithfidh gach ball den chumann staonadh ó úsáid na ndeochanna [[alcól]]acha. Cuid d'idé-eolaíocht an Chumainn é freisin deabhóid do Chroí Ró-Naofa Íosa a spreagadh mar leigheas ar an ólachán. Caitheann na Réadóirí suaitheantas ar leith lena mballraíocht sa chumann a chur in iúl agus le súil na ndaoine a tharraingt ar an eagraíocht agus ar an ólséantóireacht mar rud. Ba é an [[Cumann Íosa|tÍosánach]] [[James Cullen]] a bhunaigh Cumann na Réadóirí sa bhliain [[1898]] le cur in aghaidh na ró-úsáide biotáille i measc na nÉireannach Caitliceach. San am seo bhí muintir na hÉireann ag déanamh dearmaid de ghluaiseacht staonaireachta an Athara [[Theobald Matthew]] a bhí an-láidir thiar sa naoú haois déag (sa Ghaeilge féin, thugtaí "gluaiseacht an ''phledge''" ar an ngluaiseacht seo, ó bhí an-tábhacht leis an ngeallúint staonaireachta, an ''pledge'', i ngníomhaíocht na gluaiseachta). I rith na fichiú haoise, chuaigh Cumann na Réadóirí chomh mór i bhfairsinge i measc na nGael is gurbh ionann ''pioneer'' i mBéarla na hÉireann agus réadóir. Bhí tionchar nár bheag ag na Réadóirí ar pholasaithe an stáit freisin, go háirithe i ré an [[Saorstát Éireann|tSaorstáit]]. Sa bhliain [[1923]], mhol Coimisinéir an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] [[Eoin Ó Dufaigh]] do na Gardaí dul sna Réadóirí, agus cheadaigh sé dóibh suaitheantas an chumainn a chaitheamh ar an tsainéide, cé gur choisc rialacha na nGardaí siombailí iasachta den chineál sin go ginearálta. Sa bhliain [[1948]] bhí 360,000 ball san eagraíocht, de réir a rollaí féin. Sa bhliain [[1956]] choimisiúnaigh an tAire Dlí agus Cirt [[James Everett]] fiosrú oifigiúil i gcúrsaí na ndlíthe ceadúnúcháin, agus bhí ionadaí ag na Réadóirí ar an gcoiste a rinne an fiosrú, [[John K. Clear]]. Ní raibh ann ach duine den bheirt is scór, áfach, agus nuair a d'eisigh an coiste a thuarascáil, níor chuir an Cléireach in aghaidh thuairim an tronlaigh a bhí sásta na rialúcháin faoi uaireanta oscailte na dtithe ólacháin a chaitheamh i dtraipisí, ó nach raibh mórán ag tabhairt aird ar na rialúcháin sin pé scéal é. Bhí na sagairt míshásta leis an dlí a chuaigh i bhfeidhm de thoradh mholtaí an choiste fiosrúcháin, áfach. In Éirinn, téann na daoine óga faoi lámh easpaig agus iad aon bhliain déag d'aois, agus mar chuid de na deasghnátha, is minic a thugtar spreagadh dóibh móid ólstaonaireachta a thabhairt agus gan alcól a ól go dtí go mbeidh siad ocht mbliana déag, ar a laghad. Glacann na Réadóirí páirt ghníomhach sna hiarrachtaí seo, agus iad ag spreagadh na ndaoine óga, go háirithe sna scoileanna [[Reiligiún|reiligiúnacha]] dul sa Chumann. Mar sin féin, is fadhb mhór é ólachán na ndaoine óga faoi bhun ocht mbliana déag d'aois in Éirinn. De réir is mar atá an tsochaí ag dul chun saoltachta, tá na Réadóirí ag dul in aois, agus na daoine óga nach n-ólann biotáille, ní théann siad sna Réadóirí a thuilleadh. Bíonn na Réadóirí ag reáchtáil ócáidí caidrimh agus cuideachtan gan alcól, ar nós tráthanna ceist, comórtais tallainne, agus ócáidí lúthchleasaíochta. I Mí Aibreáin [[2011]], d'admhaigh na Réadóirí ar a gclár cinn Idirlín go raibh an cumann báite i bhfiacha agus go raibh iarrachtaí de dhíth le hairgead a thiomsú. == Réadóirí Cáiliúla == * [[Seán Sabhat]] * [[Eoin Ó Dufaigh]] == Féach freisin == * [[Biorán na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Réadóirí, Na}} [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] nbptzbouuv7l01wyqhw8z08a8pio7j9 1329900 1329898 2026-10-15T00:07:39Z TGcoa 21229 1329900 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Eagraíocht [[An Eaglais Chaitliceach|Chaitliceach]] [[Éireannach]] do [[Gluaiseacht in aghaidh an ólacháin|staonairí]] ón mbiotáille is ea '''Cumann Réadóirí um Lánstaonadh.'''<ref>i mBéarla, ''Pioneer Total Abstinence Association''</ref> Tugtar na '''réadóirí''' ar bhaill an chumainn. Níl an Cumann ag iarraidh cosc dlí a chur ar an alcól, ach caithfidh gach ball den chumann staonadh ó úsáid na ndeochanna [[alcól]]acha. Cuid d'idé-eolaíocht an Chumainn é freisin deabhóid do Chroí Ró-Naofa Íosa a spreagadh mar leigheas ar an ólachán. Caitheann na Réadóirí suaitheantas ar leith lena mballraíocht sa chumann a chur in iúl agus le súil na ndaoine a tharraingt ar an eagraíocht agus ar an ólséantóireacht mar rud. Ba é an [[Cumann Íosa|tÍosánach]] [[James Cullen]] a bhunaigh Cumann na Réadóirí sa bhliain [[1898]] le cur in aghaidh na ró-úsáide biotáille i measc na nÉireannach Caitliceach. San am seo bhí muintir na hÉireann ag déanamh dearmaid de ghluaiseacht staonaireachta an Athara [[Theobald Matthew]] a bhí an-láidir thiar sa naoú haois déag (sa Ghaeilge féin, thugtaí "gluaiseacht an ''phledge''" ar an ngluaiseacht seo, ó bhí an-tábhacht leis an ngeallúint staonaireachta, an ''pledge'', i ngníomhaíocht na gluaiseachta). I rith na fichiú haoise, chuaigh Cumann na Réadóirí chomh mór i bhfairsinge i measc na nGael is gurbh ionann ''pioneer'' i mBéarla na hÉireann agus réadóir. Bhí tionchar nár bheag ag na Réadóirí ar pholasaithe an stáit freisin, go háirithe i ré an [[Saorstát Éireann|tSaorstáit]]. Sa bhliain [[1923]], mhol Coimisinéir an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] [[Eoin Ó Dufaigh]] do na Gardaí dul sna Réadóirí, agus cheadaigh sé dóibh suaitheantas an chumainn a chaitheamh ar an tsainéide, cé gur choisc rialacha na nGardaí siombailí iasachta den chineál sin go ginearálta. Sa bhliain [[1948]] bhí 360,000 ball san eagraíocht, de réir a rollaí féin. Sa bhliain [[1956]] choimisiúnaigh an tAire Dlí agus Cirt [[James Everett]] fiosrú oifigiúil i gcúrsaí na ndlíthe ceadúnúcháin, agus bhí ionadaí ag na Réadóirí ar an gcoiste a rinne an fiosrú, [[John K. Clear]]. Ní raibh ann ach duine den bheirt is scór, áfach, agus nuair a d'eisigh an coiste a thuarascáil, níor chuir an Cléireach in aghaidh thuairim an tronlaigh a bhí sásta na rialúcháin faoi uaireanta oscailte na dtithe ólacháin a chaitheamh i dtraipisí, ó nach raibh mórán ag tabhairt aird ar na rialúcháin sin pé scéal é. Bhí na sagairt míshásta leis an dlí a chuaigh i bhfeidhm de thoradh mholtaí an choiste fiosrúcháin, áfach. In Éirinn, téann na daoine óga faoi lámh easpaig agus iad aon bhliain déag d'aois, agus mar chuid de na deasghnátha, is minic a thugtar spreagadh dóibh móid ólstaonaireachta a thabhairt agus gan alcól a ól go dtí go mbeidh siad ocht mbliana déag, ar a laghad. Glacann na Réadóirí páirt ghníomhach sna hiarrachtaí seo, agus iad ag spreagadh na ndaoine óga, go háirithe sna scoileanna [[Reiligiún|reiligiúnacha]] dul sa Chumann. Mar sin féin, is fadhb mhór é ólachán na ndaoine óga faoi bhun ocht mbliana déag d'aois in Éirinn. De réir is mar atá an tsochaí ag dul chun saoltachta, tá na Réadóirí ag dul in aois, agus na daoine óga nach n-ólann biotáille, ní théann siad sna Réadóirí a thuilleadh. Bíonn na Réadóirí ag reáchtáil ócáidí caidrimh agus cuideachtan gan alcól, ar nós tráthanna ceist, comórtais tallainne, agus ócáidí lúthchleasaíochta. I Mí Aibreáin [[2011]], d'admhaigh na Réadóirí ar a gclár cinn Idirlín go raibh an cumann báite i bhfiacha agus go raibh iarrachtaí de dhíth le hairgead a thiomsú. == Réadóirí Cáiliúla == * [[Seán Sabhat]] * [[Eoin Ó Dufaigh]] == Féach freisin == * [[Biorán na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Réadóirí, Na}} [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] s6s61mxjuqrrh6eb2izd6uujv6likws 1329924 1329900 2026-10-15T08:19:21Z TGcoa 21229 /* Féach freisin */ 1329924 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Eagraíocht [[An Eaglais Chaitliceach|Chaitliceach]] [[Éireannach]] do [[Gluaiseacht in aghaidh an ólacháin|staonairí]] ón mbiotáille is ea '''Cumann Réadóirí um Lánstaonadh.'''<ref>i mBéarla, ''Pioneer Total Abstinence Association''</ref> Tugtar na '''réadóirí''' ar bhaill an chumainn. Níl an Cumann ag iarraidh cosc dlí a chur ar an alcól, ach caithfidh gach ball den chumann staonadh ó úsáid na ndeochanna [[alcól]]acha. Cuid d'idé-eolaíocht an Chumainn é freisin deabhóid do Chroí Ró-Naofa Íosa a spreagadh mar leigheas ar an ólachán. Caitheann na Réadóirí suaitheantas ar leith lena mballraíocht sa chumann a chur in iúl agus le súil na ndaoine a tharraingt ar an eagraíocht agus ar an ólséantóireacht mar rud. Ba é an [[Cumann Íosa|tÍosánach]] [[James Cullen]] a bhunaigh Cumann na Réadóirí sa bhliain [[1898]] le cur in aghaidh na ró-úsáide biotáille i measc na nÉireannach Caitliceach. San am seo bhí muintir na hÉireann ag déanamh dearmaid de ghluaiseacht staonaireachta an Athara [[Theobald Matthew]] a bhí an-láidir thiar sa naoú haois déag (sa Ghaeilge féin, thugtaí "gluaiseacht an ''phledge''" ar an ngluaiseacht seo, ó bhí an-tábhacht leis an ngeallúint staonaireachta, an ''pledge'', i ngníomhaíocht na gluaiseachta). I rith na fichiú haoise, chuaigh Cumann na Réadóirí chomh mór i bhfairsinge i measc na nGael is gurbh ionann ''pioneer'' i mBéarla na hÉireann agus réadóir. Bhí tionchar nár bheag ag na Réadóirí ar pholasaithe an stáit freisin, go háirithe i ré an [[Saorstát Éireann|tSaorstáit]]. Sa bhliain [[1923]], mhol Coimisinéir an [[Garda Síochána|Gharda Síochána]] [[Eoin Ó Dufaigh]] do na Gardaí dul sna Réadóirí, agus cheadaigh sé dóibh suaitheantas an chumainn a chaitheamh ar an tsainéide, cé gur choisc rialacha na nGardaí siombailí iasachta den chineál sin go ginearálta. Sa bhliain [[1948]] bhí 360,000 ball san eagraíocht, de réir a rollaí féin. Sa bhliain [[1956]] choimisiúnaigh an tAire Dlí agus Cirt [[James Everett]] fiosrú oifigiúil i gcúrsaí na ndlíthe ceadúnúcháin, agus bhí ionadaí ag na Réadóirí ar an gcoiste a rinne an fiosrú, [[John K. Clear]]. Ní raibh ann ach duine den bheirt is scór, áfach, agus nuair a d'eisigh an coiste a thuarascáil, níor chuir an Cléireach in aghaidh thuairim an tronlaigh a bhí sásta na rialúcháin faoi uaireanta oscailte na dtithe ólacháin a chaitheamh i dtraipisí, ó nach raibh mórán ag tabhairt aird ar na rialúcháin sin pé scéal é. Bhí na sagairt míshásta leis an dlí a chuaigh i bhfeidhm de thoradh mholtaí an choiste fiosrúcháin, áfach. In Éirinn, téann na daoine óga faoi lámh easpaig agus iad aon bhliain déag d'aois, agus mar chuid de na deasghnátha, is minic a thugtar spreagadh dóibh móid ólstaonaireachta a thabhairt agus gan alcól a ól go dtí go mbeidh siad ocht mbliana déag, ar a laghad. Glacann na Réadóirí páirt ghníomhach sna hiarrachtaí seo, agus iad ag spreagadh na ndaoine óga, go háirithe sna scoileanna [[Reiligiún|reiligiúnacha]] dul sa Chumann. Mar sin féin, is fadhb mhór é ólachán na ndaoine óga faoi bhun ocht mbliana déag d'aois in Éirinn. De réir is mar atá an tsochaí ag dul chun saoltachta, tá na Réadóirí ag dul in aois, agus na daoine óga nach n-ólann biotáille, ní théann siad sna Réadóirí a thuilleadh. Bíonn na Réadóirí ag reáchtáil ócáidí caidrimh agus cuideachtan gan alcól, ar nós tráthanna ceist, comórtais tallainne, agus ócáidí lúthchleasaíochta. I Mí Aibreáin [[2011]], d'admhaigh na Réadóirí ar a gclár cinn Idirlín go raibh an cumann báite i bhfiacha agus go raibh iarrachtaí de dhíth le hairgead a thiomsú. == Réadóirí Cáiliúla == * [[Seán Sabhat]] * [[Eoin Ó Dufaigh]] == Féach freisin == * [[Biorán na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Réadóirí, Na}} [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 2vjxnxyw3s5c2pkwoed7o5csp4l1b6n 0 89258 1329907 1282104 2026-10-15T02:06:02Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1329907 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[Ord (bitheolaíocht)|Ord]] primitíbheach d'éisc eitíghathacha is ea '''semionotiformes''', a bhí ar fáil i bhfionnuisce go príomha, ón [[Triasach|Tréimhse Thriasach]] go dtí an [[Cailceach|Tréimhse Chailceach]]. Is é an [[géineas]] is fearr aithne ná ''[[Semionotus]]'' na [[An Eoraip|hEorpa]] agus [[Meiriceá Thuaidh|Mheiriceá Thuaidh]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Sepkoski|first=Jack|teideal=A compendium of fossil marine animal genera|journal=Bulletins of American Paleontology|volume=363|pages=1–560|year=2002|url=http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class|accessdate=2011-05-17|title=Cóip cartlainne|archive-date=2011-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723131237/http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723131237/http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class |date=2011-07-23 }}</ref> == Aicmiú == * '''Ord ''' '''Semionotiformes''' <small>Arambourg & Bertin 1958 sensu López-Arbarello 2012</small> [Macrosemiiformes <small>Grande & Bemis 1998 sensu Nelson 2006]</small> <ref name="mikko">{{Lua idirlín|url=http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/actinopterygii/ginglymodi/ginglymodi.html#semionotiformes|year=2007|work=[[Mikko's Phylogeny Archive]]}}</ref><ref name="Nelson">{{cite book|last1=Nelson|first1=Joseph S.|last2=Grande|first2=Terry C.|last3=Wilson|first3=Mark V. H.|year=2016|title=''Fishes of the World''|edition=5th|publisher=[[John Wiley & Sons]]|isbn=9781118342336}}</ref><ref name="van der Laan">{{Luaigh foilseachán|author=van der Laan|first=Richard|year=2016|title=''Family-group names of fossil fishes''|volume=|issue=|journal=|publisher=|url=https://www.researchgate.net/publication/303911230_Family-group_names_of_fossil_fishes|issn=}}</ref><ref name="López-Arbarello">{{Luaigh foilseachán|author=López-Arbarello|first=Adriana|year=2012|title=''Phylogenetic Interrelationships of Ginglymodian Fishes (Actinopterygii: Neopterygii)''|volume=7|issue=7|journal=PLoS ONE|publisher=|doi=10.1371/journal.pone.0039370|pmc=3394768}}</ref> ** Géineas? ''Rthur'' <small>Orthurus Kner 1866</small> ** Géineas † ''Sangiorgioichthys'' <small>Tintori & Lombardo 2007</small> ** Géineas † ''Luoxiongichthys'' <small>Wen et al. 2011</small> ** Géineas † ''Aphanepygus Bassani'' <small>1879</small> ** Géineas † ''Placidichthys'' <small>Brito 2000</small> ** '''Family''' † '''Pleurolepididae''' <small>Lütken 1871</small> *** Géineas † ''Pleurolepis'' <small>Agassiz 1863 nach Quenstedt 1852</small> ** '''Teaghlach''' † '''Macrosemiidae''' <small>Wagner 1860a corrig.</small> <small>Cope 1889 sensu Murray & Wilson 2009</small> [Macrosemii <small>Wagner 1860a</small> ] *** Géineas ''ter Etermius'' <small>Vetter 1881</small> *** Géineas † ''Blenniomoeus'' <small>Costa 1850</small> [ ''Calignathus'' <small>Costa 1853</small> ] *** Géineas ''che Enchelyolepis'' <small>Woodward 1918</small> *** Géineas † ''Palaeomacrosemius'' <small>Ebert, Lane & Kolbl-Ebert 2016</small> *** Géineas † ''Voelklichthys'' <small>Arratia & Schultze 2012</small> *** Géineas † ''Notagogus'' <small>Agassiz 1833-1844</small> [ ''Neonotagogus Bravi'' <small>1994</small> ] *** Géineas † ''Agoultichthys'' <small>Murray & Wilson 2009</small> *** Géineas † ''Histionotu'' <small>Egerton 1854</small> *** Géineas † ''Propterus'' <small>Agassiz 1833-1844</small> [ ''Rhynchoncodes'' <small>Costa 1850</small> ] *** Géineas † ''Macrosemiocotzus'' <small>González-Rodríguez, Applegate & Espinosa-Arrubarrena 2004</small> *** Géineas † ''Legnonotus'' <small>Egerton 1853</small> *** Géineas † ''Macrosemius'' <small>Agassiz 1833-1844</small> ** '''Teaghlach''' † '''Semionotidae''' <small>Woodward 1890 sensu López-Arbarello 2012</small> *** Géineas † ''Semionotus'' <small>Agassiz 1832</small> ** '''Teaghlach''' † '''Callipurbeckiidae''' <small>López-Arbarello 2012</small> [Paralepidotidae <small>Hadding 1919 ex Lund 1920</small> ] *** Géineas † ''Ocatáinisichthys'' <small>López-Arbarello & Wencker 2016</small> *** Géineas † ''Semiolepis'' <small>Lombardo & Tintori 2008</small> *** Géineas † ''Paralepidotus'' <small>Stolley 1919</small> *** Géineas † ''Macrosemimimus'' <small>Schröder, López-Arbarello & Ebert 2012</small> *** Géineas † ''Tlayuamichin'' <small>López-Arbarello & Alvarado-Ortega 2011</small> *** Géineas † ''Callipurbeckia'' <small>López-Arbarello 2012</small> == Amlíne na ngéineas == [[Íomhá:HadrodusCretaceousIsrael.jpg|clé|mion| ''Fiacail de chuid Hdrodus prisca'' ,Foirmíocht Mhenuha, an Cailceach Déanach, i ndeisceart [[Iosrael]] ]] 7og298cppd8zd9xkqoe20q2pwfqwlkg 0 91680 1329889 1314182 2026-10-14T23:13:01Z TGcoa 21229 /* Gairm */ 1329889 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is údar [[Poblacht na hÉireann|Éireannach]] í '''Sally Rooney''' (a rugadh an 20 Feabhra 1991). Foilsíodh a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', sa bhliain 2017. Tá cáil idirnáisúnta ar Sally Rooney as a húrscéalta ''Normal People'', ''Conversations with Friend''s agus ''Intermezzo'' a bhfuil an-ráchairt orthu. D'fhoilsigh sí ''Normal People'' ina dhiaidh sin i 2018. == Oideachas agus a saol pearsanta == Rugadh Rooney i g[[Caisleán an Bharraigh]]<ref name="Armitstead">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2018/dec/02/sally-rooney-interview-dont-respond-authority-normal-people|teideal=Sally Rooney: ‘I don’t respond to authority very well’|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> sa bhliain 1991, áit ar tógadh í.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2017/may/24/sally-rooney-conversations-with-friends-interview-salinger-snapchat-generation|teideal='I have an aversion to failure': Sally Rooney feels the buzz of her debut novel|údar=Paula Cocozza|dáta=2017-05-24|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2020-01-20}}</ref> D'oibrigh a hathair ag Telecom Éireann, agus bhí a máthair i gceannas ar ionad ealaíon. Tá deartháir níos sine agus deirfiúr níos óige ag Rooney. Rinne Rooney staidéar ar Bhéarla ag [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]], áit ar toghadh ina scoláire í sa bhliain 2011. Thosaigh sí céim mháistreachta sa pholaitíocht ann, ach níor chríochnaigh sí í. Bhain sí céim amach i litríocht Mheiriceánach ina ionad sin. Ainmníodh Rooney mar an cainteoir is fearr ag Craobhchomórtais Díospóireachta Ollscoile na hEorpa i 2013.<ref name="Observer">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2017/jan/22/debut-novelists-2017-honeyman-underdown-rooney-ellwood-geary-knox-brooks-sudjic|teideal=Meet the new faces of fiction for 2017|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Sular ndeachaigh sí i mbun scríbhneoireachta, bhí ról riaracháin aici i mbialann. Tá sí ina cónaí i m[[Baile Átha Cliath]].<ref name=":1" /> == Gairm == === ''Conversations with Friends'' === Chríochnaigh Rooney a chéad úrscéal—ar chuir sí síos air mar 'raiméis amach is amach'—nuair a bhí sí 15 bliana d'aois.<ref name=":1" /> Thosaigh sí ag scríobh 'de shíor' ag deireadh na bliana i 2014. Chuir sí a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', i gcrích le linn di staidéar a dhéanamh ar chéim mháistreachta i litríocht Mheiriceánach. Scríobh sí 100,000 focal den leabhar laistigh de trí mhí. D'fhoilsigh Faber and Faber an t-úrscéal i mí Meithimh 2017. Moladh é do Dhuais Idirnáisiúnta [[Dylan Thomas]] de chuid Ollscoil Abertawe sa bhliain 2018<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.thebookseller.com/insight/conversation-sally-rooney-761456|teideal=Conversations with Authors: Sally Rooney talks to The Bookseller|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> agus do Dhuais Folio 2018.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf|teideal=Folio Prize 2018|údar=|dáta=|dátarochtana=|archivedate=2019-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202041700/https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf}}</ref> === ''Normal People'' === D'fhoilsigh Faber&amp;Faber dara húrscéal Rooney, ''Normal People'', i mí Meán Fómhair 2018, chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/sally-rooney-s-second-novel-normal-people-due-in-september-1.3403083|teideal=Sally Rooney’s second novel, ‘Normal People’, due in September|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> D'eascair an t-úrscéal nuair a thosaigh Rooney ag fiosrú na staire idir an bheirt phríomhcharachtair ina gearrscéal féin, ''At the Clinic''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/books/2018/09/sally-rooney-interview-normal-people-booker-prize-bbc-three-adaptation-conversations-with-friends|teideal=Sally Rooney on sex, power and the art of being normal|údar=|dáta=|language=en|work=www.newstatesman.com|dátarochtana=}}</ref> I mí Iúil 2018, cuireadh ''Normal People'' ar fadliosta na bliana sin le haghaidh Dhuais Man Booker.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/gallery/2018/jul/24/man-booker-prize-2018-longlist-in-pictures|teideal=Man Booker prize 2018 longlist – in pictures|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Ar an 27 Samhain 2018, bhuaigh sí Úrscéal Éireannach na Bliana ag Gradaim Leabhair na hÉireann<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/awards-winners-4362303-Nov2018/|teideal=Success for Lynn Ruane, Sally Rooney and Aislings everywhere at Irish Book Awards|údar=|dáta=|work=[[TheJournal.ie]]|dátarochtana=}}</ref> agus d'ainmnigh Waterstones an t-úrscéal mar Leabhar na Bliana 2018.<ref name="Waterstones">{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-46372322|teideal=Love story Normal People is Waterstones' book of the year|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> I mí Eanáir 2019, bhuaigh sé Gradam Leabhair Costa i gcatagóir na n-úrscéalta. Bhí sé ar an bhfadliosta le haghaidh Dhuais Dylan Thomas 2019 agus Dhuais Ficsean na mBan 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist|teideal=Announcing the Women’s Prize 2019 Longlist|údar=|dáta=|work=Women's Prize for Fiction|dátarochtana=|archivedate=2021-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211205706/https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist}}</ref> === Conspóidí === I ráiteas i mí Dheireadh Fómhair 2026, dúirt an comhlacht foilsitheoireachta Faber nach féidir leo dleachtanna údair a íoc le Sally Rooney mar gur gheall sí tacaíocht a thabhairt don ghrúpa [[Palestine Action]] sa Bhreatain, ar "grúpa sceimhlitheoireachta" é de réir dhlí na tíre sin. Mar sin níl leabhair Rooney á gcur ar fáil sa Bhreatain ag Faber. Chuaigh Faber i gcomhairle le Rooney faoin scéal agus d'aontaigh sí le cinneadh an chomhlachta.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Gan fáil ar leabhair Sally Rooney sa Bhreatain feasta|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1014/1595386-gan-fail-ar-leabhair-sally-rooney-sa-bhreatain-feasta/|date=2026-10-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Leabharliosta == * Rooney, Sally (2017). Conversations with Friends. London: Faber and Faber. ISBN 9780571333127. * —— (2018). Normal People. Londain: Faber and Faber. ISBN 9780571334643. === Gearrfhicsean === * —— (2015). "After Eleanor Left". ''Winter Pages, Iml. 1''. {{ISBN|9780993302909|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/winter-pages-a-treasure-trove-of-soul-fuel-with-deep-roots-in-irish-soil-1.2451485|teideal=Winter Pages: a treasure trove of soul fuel with deep roots in Irish soil|údar=|dáta=|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "Concord 34". ''The Dublin Review, Uimh. 63'': Samhradh 2016. {{ISBN|9780992991579|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/concord-34/|teideal=Concord 34|údar=|dáta=|language=en-GB|work=The Dublin Review|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "At the Clinic". ''The White Review, Uimh. 18'': Meán Fómhair 2016. {{ISBN|9780992756291|}}<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/|teideal=Issue No. 18 - The White Review|údar=|dáta=|language=en-US|work=The White Review|dátarochtana=|archivedate=2020-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200122171148/http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/}}</ref> * —— (2017). "Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories". Foilsíodh ar shuíomh gréasáin an ''New Statesman'' é ar 12 Lúnasa 2017.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/fiction/2017/08/robbie-brady-s-astonishing-late-goal-takes-its-place-our-personal-histories|teideal=“Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories”: A new short story by Sally Rooney|údar=|dáta=|language=en-UK|work=New Statesman|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Mr Salary". London: Faber and Faber. {{ISBN|9780571351954}}.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faber.co.uk/blog/faber-90th-anniversary/|teideal=Faber tells the story of 90 years of publishing|údar=|dáta=|language=en-US|work=Faber & Faber Blog|dátarochtana=}}</ref> (Foilsíodh ar dtús i ''Granta 135: New Irish Writing Fiction'' ar 19 Aibreán 2016.)<ref>{{Lua idirlín|url=https://granta.com/mr-salary/|teideal=Mr. Salary|údar=|dáta=|language=en-UK|work=Granta Magazine|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Color and Light". ''The New Yorker'', 18 Márta 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/03/18/color-and-light|teideal=Color and Light|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> === Filíocht === * —— (2015). "Have I Been Severe?". ''The Stinging Fly'' ''Eagrán 30, Imleabhar 2'': Earrach 2015. {{ISBN|9781906539443|}} <ref>{{Lua idirlín|url=https://stingingfly.org/product/spring-2015/|teideal=Spring 2015|údar=|dáta=|language=en-UK|work=StingingFly.org|dátarochtana=}}</ref> * —— (2015). "Even If You Beat Me". ''The Dublin Review'' ''Eagrán 58'': Earrach 2015.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/even-if-you-beat-me//|teideal=Even if you beat me|údar=|dáta=|language=en-UK|work=thedublinreview.org|dátarochtana=}}</ref> == Cóirithe teilifíse == {| class="wikitable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |2020 || ''Normal People'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtaint-chaolchuiseach-ar-sho-agus-ano-ghra-na-hoige-in-normal-people/|teideal=Éachtaint chaolchúiseach ar shó agus anó ghrá na hóige in ‘Normal People’|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Scríbhneoir / léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: [[Hulu]] & [[BBC Three]] |- |2022 || ''Conversations with Friends'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-bhuaileann-an-tintreach-faoi-dho-le-conversations-with-friends/|teideal=Ní bhuaileann an tintreach faoi dhó le Conversations with Friends|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: Hulu & BBC Three |- |} == Léirmheastóireacht == === Staidéar criticiúla agus athbhreithnithe === * {{Luaigh foilseachán|author=Collins|date=7 Eanáir 2019|title=Post and riposte : Sally Rooney's novels of love and late capitalism|journal=The New Yorker|volume=94|issue=43|pages=24–29|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/01/07/sally-rooney-gets-in-your-head|first=Lauren|accessdate=2019-04-05}} * {{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=29 Bealtaine 2019|title=The Post-Recession Literature We Needed|journal=Jacobin|url=https://jacobinmag.com/2019/05/sally-rooney-class-millennials-novels-normal-people|first=Dawn|accessdate=22 June 2019|volume=|issue=}} == Dámhachtainí == * 2017 Sunday Times Scríbhneoir Óg na Bliana<ref name=":2" /> * 2018 Irish Book Awards Úrscéal na Bliana: ''Normal People''<ref name=":0" /> * 2018 Gradaim Leabhar Costa ''Normal People''<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.costa.co.uk/costa-book-awards/|teideal=Costa Book Awards|údar=|dáta=|work=www.costa.co.uk|dátarochtana=|archivedate=2021-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504083310/https://www.costa.co.uk/behind-the-beans/costa-book-awards/welcome}}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rooney, Sally}} [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1991]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] afztrvrw9bgm7bvlnbe4zxrmm4xvs00 1329890 1329889 2026-10-14T23:16:47Z TGcoa 21229 1329890 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is údar [[Poblacht na hÉireann|Éireannach]] í '''Sally Rooney''' (a rugadh an 20 Feabhra 1991). Foilsíodh a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', sa bhliain 2017. Tá cáil idirnáisúnta ar Sally Rooney as a húrscéalta ''Normal People'', ''Conversations with Friend''s agus ''Intermezzo'' a bhfuil an-ráchairt orthu. D'fhoilsigh sí ''Normal People'' ina dhiaidh sin i 2018. [[Íomhá:Portadagentenormal.jpg|clé|mion|378x378px]] [[Íomhá:Toni Morrison and friends.jpg|clé|mion]] == Oideachas agus a saol pearsanta == Rugadh Rooney i g[[Caisleán an Bharraigh]]<ref name="Armitstead">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2018/dec/02/sally-rooney-interview-dont-respond-authority-normal-people|teideal=Sally Rooney: ‘I don’t respond to authority very well’|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> sa bhliain 1991, áit ar tógadh í.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2017/may/24/sally-rooney-conversations-with-friends-interview-salinger-snapchat-generation|teideal='I have an aversion to failure': Sally Rooney feels the buzz of her debut novel|údar=Paula Cocozza|dáta=2017-05-24|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2020-01-20}}</ref> D'oibrigh a hathair ag Telecom Éireann, agus bhí a máthair i gceannas ar ionad ealaíon. Tá deartháir níos sine agus deirfiúr níos óige ag Rooney. Rinne Rooney staidéar ar Bhéarla ag [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]], áit ar toghadh ina scoláire í sa bhliain 2011. Thosaigh sí céim mháistreachta sa pholaitíocht ann, ach níor chríochnaigh sí í. Bhain sí céim amach i litríocht Mheiriceánach ina ionad sin. Ainmníodh Rooney mar an cainteoir is fearr ag Craobhchomórtais Díospóireachta Ollscoile na hEorpa i 2013.<ref name="Observer">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2017/jan/22/debut-novelists-2017-honeyman-underdown-rooney-ellwood-geary-knox-brooks-sudjic|teideal=Meet the new faces of fiction for 2017|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Sular ndeachaigh sí i mbun scríbhneoireachta, bhí ról riaracháin aici i mbialann. Tá sí ina cónaí i m[[Baile Átha Cliath]].<ref name=":1" /> == Gairm == === ''Conversations with Friends'' === Chríochnaigh Rooney a chéad úrscéal—ar chuir sí síos air mar 'raiméis amach is amach'—nuair a bhí sí 15 bliana d'aois.<ref name=":1" /> Thosaigh sí ag scríobh 'de shíor' ag deireadh na bliana i 2014. Chuir sí a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', i gcrích le linn di staidéar a dhéanamh ar chéim mháistreachta i litríocht Mheiriceánach. Scríobh sí 100,000 focal den leabhar laistigh de trí mhí. D'fhoilsigh Faber and Faber an t-úrscéal i mí Meithimh 2017. Moladh é do Dhuais Idirnáisiúnta [[Dylan Thomas]] de chuid Ollscoil Abertawe sa bhliain 2018<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.thebookseller.com/insight/conversation-sally-rooney-761456|teideal=Conversations with Authors: Sally Rooney talks to The Bookseller|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> agus do Dhuais Folio 2018.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf|teideal=Folio Prize 2018|údar=|dáta=|dátarochtana=|archivedate=2019-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202041700/https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf}}</ref> === ''Normal People'' === D'fhoilsigh Faber&amp;Faber dara húrscéal Rooney, ''Normal People'', i mí Meán Fómhair 2018, chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/sally-rooney-s-second-novel-normal-people-due-in-september-1.3403083|teideal=Sally Rooney’s second novel, ‘Normal People’, due in September|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> D'eascair an t-úrscéal nuair a thosaigh Rooney ag fiosrú na staire idir an bheirt phríomhcharachtair ina gearrscéal féin, ''At the Clinic''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/books/2018/09/sally-rooney-interview-normal-people-booker-prize-bbc-three-adaptation-conversations-with-friends|teideal=Sally Rooney on sex, power and the art of being normal|údar=|dáta=|language=en|work=www.newstatesman.com|dátarochtana=}}</ref> I mí Iúil 2018, cuireadh ''Normal People'' ar fadliosta na bliana sin le haghaidh Dhuais Man Booker.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/gallery/2018/jul/24/man-booker-prize-2018-longlist-in-pictures|teideal=Man Booker prize 2018 longlist – in pictures|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Ar an 27 Samhain 2018, bhuaigh sí Úrscéal Éireannach na Bliana ag Gradaim Leabhair na hÉireann<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/awards-winners-4362303-Nov2018/|teideal=Success for Lynn Ruane, Sally Rooney and Aislings everywhere at Irish Book Awards|údar=|dáta=|work=[[TheJournal.ie]]|dátarochtana=}}</ref> agus d'ainmnigh Waterstones an t-úrscéal mar Leabhar na Bliana 2018.<ref name="Waterstones">{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-46372322|teideal=Love story Normal People is Waterstones' book of the year|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> I mí Eanáir 2019, bhuaigh sé Gradam Leabhair Costa i gcatagóir na n-úrscéalta. Bhí sé ar an bhfadliosta le haghaidh Dhuais Dylan Thomas 2019 agus Dhuais Ficsean na mBan 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist|teideal=Announcing the Women’s Prize 2019 Longlist|údar=|dáta=|work=Women's Prize for Fiction|dátarochtana=|archivedate=2021-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211205706/https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist}}</ref> === Conspóidí === I ráiteas i mí Dheireadh Fómhair 2026, dúirt an comhlacht foilsitheoireachta Faber nach féidir leo dleachtanna údair a íoc le Sally Rooney mar gur gheall sí tacaíocht a thabhairt don ghrúpa [[Palestine Action]] sa Bhreatain, ar "grúpa sceimhlitheoireachta" é de réir dhlí na tíre sin. Mar sin níl leabhair Rooney á gcur ar fáil sa Bhreatain ag Faber. Chuaigh Faber i gcomhairle le Rooney faoin scéal agus d'aontaigh sí le cinneadh an chomhlachta.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Gan fáil ar leabhair Sally Rooney sa Bhreatain feasta|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1014/1595386-gan-fail-ar-leabhair-sally-rooney-sa-bhreatain-feasta/|date=2026-10-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Leabharliosta == * Rooney, Sally (2017). Conversations with Friends. London: Faber and Faber. ISBN 9780571333127. * —— (2018). Normal People. Londain: Faber and Faber. ISBN 9780571334643. === Gearrfhicsean === * —— (2015). "After Eleanor Left". ''Winter Pages, Iml. 1''. {{ISBN|9780993302909|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/winter-pages-a-treasure-trove-of-soul-fuel-with-deep-roots-in-irish-soil-1.2451485|teideal=Winter Pages: a treasure trove of soul fuel with deep roots in Irish soil|údar=|dáta=|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "Concord 34". ''The Dublin Review, Uimh. 63'': Samhradh 2016. {{ISBN|9780992991579|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/concord-34/|teideal=Concord 34|údar=|dáta=|language=en-GB|work=The Dublin Review|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "At the Clinic". ''The White Review, Uimh. 18'': Meán Fómhair 2016. {{ISBN|9780992756291|}}<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/|teideal=Issue No. 18 - The White Review|údar=|dáta=|language=en-US|work=The White Review|dátarochtana=|archivedate=2020-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200122171148/http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/}}</ref> * —— (2017). "Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories". Foilsíodh ar shuíomh gréasáin an ''New Statesman'' é ar 12 Lúnasa 2017.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/fiction/2017/08/robbie-brady-s-astonishing-late-goal-takes-its-place-our-personal-histories|teideal=“Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories”: A new short story by Sally Rooney|údar=|dáta=|language=en-UK|work=New Statesman|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Mr Salary". London: Faber and Faber. {{ISBN|9780571351954}}.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faber.co.uk/blog/faber-90th-anniversary/|teideal=Faber tells the story of 90 years of publishing|údar=|dáta=|language=en-US|work=Faber & Faber Blog|dátarochtana=}}</ref> (Foilsíodh ar dtús i ''Granta 135: New Irish Writing Fiction'' ar 19 Aibreán 2016.)<ref>{{Lua idirlín|url=https://granta.com/mr-salary/|teideal=Mr. Salary|údar=|dáta=|language=en-UK|work=Granta Magazine|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Color and Light". ''The New Yorker'', 18 Márta 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/03/18/color-and-light|teideal=Color and Light|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> === Filíocht === * —— (2015). "Have I Been Severe?". ''The Stinging Fly'' ''Eagrán 30, Imleabhar 2'': Earrach 2015. {{ISBN|9781906539443|}} <ref>{{Lua idirlín|url=https://stingingfly.org/product/spring-2015/|teideal=Spring 2015|údar=|dáta=|language=en-UK|work=StingingFly.org|dátarochtana=}}</ref> * —— (2015). "Even If You Beat Me". ''The Dublin Review'' ''Eagrán 58'': Earrach 2015.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/even-if-you-beat-me//|teideal=Even if you beat me|údar=|dáta=|language=en-UK|work=thedublinreview.org|dátarochtana=}}</ref> == Cóirithe teilifíse == {| class="wikitable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |2020 || ''Normal People'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtaint-chaolchuiseach-ar-sho-agus-ano-ghra-na-hoige-in-normal-people/|teideal=Éachtaint chaolchúiseach ar shó agus anó ghrá na hóige in ‘Normal People’|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Scríbhneoir / léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: [[Hulu]] & [[BBC Three]] |- |2022 || ''Conversations with Friends'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-bhuaileann-an-tintreach-faoi-dho-le-conversations-with-friends/|teideal=Ní bhuaileann an tintreach faoi dhó le Conversations with Friends|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: Hulu & BBC Three |- |} == Léirmheastóireacht == === Staidéar criticiúla agus athbhreithnithe === * {{Luaigh foilseachán|author=Collins|date=7 Eanáir 2019|title=Post and riposte : Sally Rooney's novels of love and late capitalism|journal=The New Yorker|volume=94|issue=43|pages=24–29|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/01/07/sally-rooney-gets-in-your-head|first=Lauren|accessdate=2019-04-05}} * {{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=29 Bealtaine 2019|title=The Post-Recession Literature We Needed|journal=Jacobin|url=https://jacobinmag.com/2019/05/sally-rooney-class-millennials-novels-normal-people|first=Dawn|accessdate=22 June 2019|volume=|issue=}} == Dámhachtainí == * 2017 Sunday Times Scríbhneoir Óg na Bliana<ref name=":2" /> * 2018 Irish Book Awards Úrscéal na Bliana: ''Normal People''<ref name=":0" /> * 2018 Gradaim Leabhar Costa ''Normal People''<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.costa.co.uk/costa-book-awards/|teideal=Costa Book Awards|údar=|dáta=|work=www.costa.co.uk|dátarochtana=|archivedate=2021-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504083310/https://www.costa.co.uk/behind-the-beans/costa-book-awards/welcome}}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rooney, Sally}} [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1991]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] nfvevu8vjqhv7dqwme5khildb6g08w4 1329891 1329890 2026-10-14T23:21:51Z TGcoa 21229 1329891 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is údar [[Poblacht na hÉireann|Éireannach]] í '''Sally Rooney''' (a rugadh an 20 Feabhra 1991). Foilsíodh a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', sa bhliain 2017. Tá cáil idirnáisúnta ar Sally Rooney as a húrscéalta ''Normal People'', ''Conversations with Friend''s agus ''Intermezzo'' a bhfuil an-ráchairt orthu. D'fhoilsigh sí ''Normal People'' ina dhiaidh sin i 2018. [[Íomhá:Toni Morrison and friends (cropped).jpg|clé|mion|220x220px|''Conversations with Friends'']] [[Íomhá:Portadagentenormal.jpg|clé|mion|378x378px|''Normal People,'' Spáinnis ]] == Oideachas agus a saol pearsanta == Rugadh Rooney i g[[Caisleán an Bharraigh]]<ref name="Armitstead">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2018/dec/02/sally-rooney-interview-dont-respond-authority-normal-people|teideal=Sally Rooney: ‘I don’t respond to authority very well’|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> sa bhliain 1991, áit ar tógadh í.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2017/may/24/sally-rooney-conversations-with-friends-interview-salinger-snapchat-generation|teideal='I have an aversion to failure': Sally Rooney feels the buzz of her debut novel|údar=Paula Cocozza|dáta=2017-05-24|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2020-01-20}}</ref> D'oibrigh a hathair ag Telecom Éireann, agus bhí a máthair i gceannas ar ionad ealaíon. Tá deartháir níos sine agus deirfiúr níos óige ag Rooney. Rinne Rooney staidéar ar Bhéarla ag [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]], áit ar toghadh ina scoláire í sa bhliain 2011. Thosaigh sí céim mháistreachta sa pholaitíocht ann, ach níor chríochnaigh sí í. Bhain sí céim amach i litríocht Mheiriceánach ina ionad sin. Ainmníodh Rooney mar an cainteoir is fearr ag Craobhchomórtais Díospóireachta Ollscoile na hEorpa i 2013.<ref name="Observer">{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/2017/jan/22/debut-novelists-2017-honeyman-underdown-rooney-ellwood-geary-knox-brooks-sudjic|teideal=Meet the new faces of fiction for 2017|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Sular ndeachaigh sí i mbun scríbhneoireachta, bhí ról riaracháin aici i mbialann. Tá sí ina cónaí i m[[Baile Átha Cliath]].<ref name=":1" /> == Gairm == === ''Conversations with Friends'' === Chríochnaigh Rooney a chéad úrscéal—ar chuir sí síos air mar 'raiméis amach is amach'—nuair a bhí sí 15 bliana d'aois.<ref name=":1" /> Thosaigh sí ag scríobh 'de shíor' ag deireadh na bliana i 2014. Chuir sí a céad úrscéal, ''Conversations with Friends'', i gcrích le linn di staidéar a dhéanamh ar chéim mháistreachta i litríocht Mheiriceánach. Scríobh sí 100,000 focal den leabhar laistigh de trí mhí. D'fhoilsigh Faber and Faber an t-úrscéal i mí Meithimh 2017. Moladh é do Dhuais Idirnáisiúnta [[Dylan Thomas]] de chuid Ollscoil Abertawe sa bhliain 2018<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.thebookseller.com/insight/conversation-sally-rooney-761456|teideal=Conversations with Authors: Sally Rooney talks to The Bookseller|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> agus do Dhuais Folio 2018.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf|teideal=Folio Prize 2018|údar=|dáta=|dátarochtana=|archivedate=2019-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202041700/https://www.rathbonesfolioprize.com/wp-content/uploads/2018/03/EMBARGOED-Media-Release-Rathbones-Folio-Prize-shortlists-announced-FINAL.pdf}}</ref> === ''Normal People'' === D'fhoilsigh Faber&amp;Faber dara húrscéal Rooney, ''Normal People'', i mí Meán Fómhair 2018, chomh maith.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/sally-rooney-s-second-novel-normal-people-due-in-september-1.3403083|teideal=Sally Rooney’s second novel, ‘Normal People’, due in September|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> D'eascair an t-úrscéal nuair a thosaigh Rooney ag fiosrú na staire idir an bheirt phríomhcharachtair ina gearrscéal féin, ''At the Clinic''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/books/2018/09/sally-rooney-interview-normal-people-booker-prize-bbc-three-adaptation-conversations-with-friends|teideal=Sally Rooney on sex, power and the art of being normal|údar=|dáta=|language=en|work=www.newstatesman.com|dátarochtana=}}</ref> I mí Iúil 2018, cuireadh ''Normal People'' ar fadliosta na bliana sin le haghaidh Dhuais Man Booker.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/books/gallery/2018/jul/24/man-booker-prize-2018-longlist-in-pictures|teideal=Man Booker prize 2018 longlist – in pictures|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> Ar an 27 Samhain 2018, bhuaigh sí Úrscéal Éireannach na Bliana ag Gradaim Leabhair na hÉireann<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/awards-winners-4362303-Nov2018/|teideal=Success for Lynn Ruane, Sally Rooney and Aislings everywhere at Irish Book Awards|údar=|dáta=|work=[[TheJournal.ie]]|dátarochtana=}}</ref> agus d'ainmnigh Waterstones an t-úrscéal mar Leabhar na Bliana 2018.<ref name="Waterstones">{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-46372322|teideal=Love story Normal People is Waterstones' book of the year|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> I mí Eanáir 2019, bhuaigh sé Gradam Leabhair Costa i gcatagóir na n-úrscéalta. Bhí sé ar an bhfadliosta le haghaidh Dhuais Dylan Thomas 2019 agus Dhuais Ficsean na mBan 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist|teideal=Announcing the Women’s Prize 2019 Longlist|údar=|dáta=|work=Women's Prize for Fiction|dátarochtana=|archivedate=2021-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211205706/https://www.womensprizeforfiction.co.uk/reading-room/news/announcing-the-womens-prize-for-fiction-2019-longlist}}</ref> === Conspóidí === I ráiteas i mí Dheireadh Fómhair 2026, dúirt an comhlacht foilsitheoireachta Faber nach féidir leo dleachtanna údair a íoc le Sally Rooney mar gur gheall sí tacaíocht a thabhairt don ghrúpa [[Palestine Action]] sa Bhreatain, ar "grúpa sceimhlitheoireachta" é de réir dhlí na tíre sin. Mar sin níl leabhair Rooney á gcur ar fáil sa Bhreatain ag Faber. Chuaigh Faber i gcomhairle le Rooney faoin scéal agus d'aontaigh sí le cinneadh an chomhlachta.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Gan fáil ar leabhair Sally Rooney sa Bhreatain feasta|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1014/1595386-gan-fail-ar-leabhair-sally-rooney-sa-bhreatain-feasta/|date=2026-10-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Leabharliosta == * Rooney, Sally (2017). Conversations with Friends. London: Faber and Faber. ISBN 9780571333127. * —— (2018). Normal People. Londain: Faber and Faber. ISBN 9780571334643. === Gearrfhicsean === * —— (2015). "After Eleanor Left". ''Winter Pages, Iml. 1''. {{ISBN|9780993302909|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/winter-pages-a-treasure-trove-of-soul-fuel-with-deep-roots-in-irish-soil-1.2451485|teideal=Winter Pages: a treasure trove of soul fuel with deep roots in Irish soil|údar=|dáta=|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "Concord 34". ''The Dublin Review, Uimh. 63'': Samhradh 2016. {{ISBN|9780992991579|}}<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/concord-34/|teideal=Concord 34|údar=|dáta=|language=en-GB|work=The Dublin Review|dátarochtana=}}</ref> * —— (2016). "At the Clinic". ''The White Review, Uimh. 18'': Meán Fómhair 2016. {{ISBN|9780992756291|}}<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/|teideal=Issue No. 18 - The White Review|údar=|dáta=|language=en-US|work=The White Review|dátarochtana=|archivedate=2020-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200122171148/http://www.thewhitereview.org/issue/issue-no-18/}}</ref> * —— (2017). "Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories". Foilsíodh ar shuíomh gréasáin an ''New Statesman'' é ar 12 Lúnasa 2017.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newstatesman.com/culture/fiction/2017/08/robbie-brady-s-astonishing-late-goal-takes-its-place-our-personal-histories|teideal=“Robbie Brady’s astonishing late goal takes its place in our personal histories”: A new short story by Sally Rooney|údar=|dáta=|language=en-UK|work=New Statesman|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Mr Salary". London: Faber and Faber. {{ISBN|9780571351954}}.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.faber.co.uk/blog/faber-90th-anniversary/|teideal=Faber tells the story of 90 years of publishing|údar=|dáta=|language=en-US|work=Faber & Faber Blog|dátarochtana=}}</ref> (Foilsíodh ar dtús i ''Granta 135: New Irish Writing Fiction'' ar 19 Aibreán 2016.)<ref>{{Lua idirlín|url=https://granta.com/mr-salary/|teideal=Mr. Salary|údar=|dáta=|language=en-UK|work=Granta Magazine|dátarochtana=}}</ref> * —— (2019). "Color and Light". ''The New Yorker'', 18 Márta 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/03/18/color-and-light|teideal=Color and Light|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> === Filíocht === * —— (2015). "Have I Been Severe?". ''The Stinging Fly'' ''Eagrán 30, Imleabhar 2'': Earrach 2015. {{ISBN|9781906539443|}} <ref>{{Lua idirlín|url=https://stingingfly.org/product/spring-2015/|teideal=Spring 2015|údar=|dáta=|language=en-UK|work=StingingFly.org|dátarochtana=}}</ref> * —— (2015). "Even If You Beat Me". ''The Dublin Review'' ''Eagrán 58'': Earrach 2015.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thedublinreview.com/article/even-if-you-beat-me//|teideal=Even if you beat me|údar=|dáta=|language=en-UK|work=thedublinreview.org|dátarochtana=}}</ref> == Cóirithe teilifíse == {| class="wikitable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |2020 || ''Normal People'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/eachtaint-chaolchuiseach-ar-sho-agus-ano-ghra-na-hoige-in-normal-people/|teideal=Éachtaint chaolchúiseach ar shó agus anó ghrá na hóige in ‘Normal People’|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Scríbhneoir / léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: [[Hulu]] & [[BBC Three]] |- |2022 || ''Conversations with Friends'' <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-bhuaileann-an-tintreach-faoi-dho-le-conversations-with-friends/|teideal=Ní bhuaileann an tintreach faoi dhó le Conversations with Friends|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-05-31}}</ref>|| Léiritheoir feidhmiúcháin || 12 eipeasóid: Hulu & BBC Three |- |} == Léirmheastóireacht == === Staidéar criticiúla agus athbhreithnithe === * {{Luaigh foilseachán|author=Collins|date=7 Eanáir 2019|title=Post and riposte : Sally Rooney's novels of love and late capitalism|journal=The New Yorker|volume=94|issue=43|pages=24–29|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/01/07/sally-rooney-gets-in-your-head|first=Lauren|accessdate=2019-04-05}} * {{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=29 Bealtaine 2019|title=The Post-Recession Literature We Needed|journal=Jacobin|url=https://jacobinmag.com/2019/05/sally-rooney-class-millennials-novels-normal-people|first=Dawn|accessdate=22 June 2019|volume=|issue=}} == Dámhachtainí == * 2017 Sunday Times Scríbhneoir Óg na Bliana<ref name=":2" /> * 2018 Irish Book Awards Úrscéal na Bliana: ''Normal People''<ref name=":0" /> * 2018 Gradaim Leabhar Costa ''Normal People''<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.costa.co.uk/costa-book-awards/|teideal=Costa Book Awards|údar=|dáta=|work=www.costa.co.uk|dátarochtana=|archivedate=2021-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504083310/https://www.costa.co.uk/behind-the-beans/costa-book-awards/welcome}}</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rooney, Sally}} [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1991]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] bk0ryie5mddxiz0d4s32nlig2x0gpbd 0 95179 1329904 1033050 2026-10-15T01:03:34Z Xqbot 3926 Bota: Ag socrú atreoraithe dúbailte ó [[Neamhspleáchas (polaitíocht)]] go [[Comhalta neamhspleách]] 1329904 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Comhalta neamhspleách]] h9bi57fe7a8nco7cgycm5628zsptm50 0 95456 1329927 1221059 2026-10-15T08:21:59Z ~2026-55329-19 78006 /* Sprionlóir */ 1329927 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Imreoir [[daorchluiche]] lár páirce, agus duine de mhórlaochra na [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stát Aontaithe]] sa [[20ú haois]], ab ea '''Joseph Paul DiMaggio,''' nó '''Joe DiMaggio''',<ref>uaireanta Joe Di Maggio</ref> leis an leasainm "Joltin 'Joe" agus "The Yankee Clipper" ([[25 Samhain]] [[1914]] - [[8 Márta]] [[1999]]). Áirítear go forleathan DiMaggio ar dhuine de na himreoirí ab fhearr riamh. D'imir sé 13 bliana ar fad sa tSraith Mhór (''Major League Baseball'' (MBL) ) do [[Yankees Nua-Eabhrac]]. Ach b’fhéidir go bhfuil aithne níos fearr air mar gur éirigh leis 56 cluiche a bhuachan as a chéile (15 Bealtaine - 16 Iúil 1941).<ref name="Arbesman-Strogatz 2008">{{Cite news | last1 = Arbesman | first1 = Samuel | last2 = Strogatz | first2 = Steven | author2-link = Steven Strogatz | teideal = A Journey to Baseball's Alternate Universe | newspaper = The New York Times | date = March 30, 2008 | url = https://www.nytimes.com/2008/03/30/opinion/30strogatz.html?_r=1&oref=slogin | access-date = February 9, 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170630144311/http://www.nytimes.com/2008/03/30/opinion/30strogatz.html?_r=1&oref=slogin | archive-date = June 30, 2017 | url-status = live }}</ref><ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/joe-agus-bean-joe/|teideal=Joe agus bean Joe|údar=Mártan Ó Ciardha|dáta=29 Samhain 2014|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-10-27}}</ref> == Saol == I [[San Francisco]] a saolaíodh é, duine de theaghlach iascairí [[Meiriceánaigh Iodálacha|de bhunadh na hIodáile]]. [[Íomhá:Joe DiMaggio Plaque.JPG|clé|mion|Plaic Yankees]] [[Íomhá:Joe DiMaggio SF Seals.jpeg|clé|mion|San Francisco Seals. 1933]] [[Íomhá:Marilyn Monroe Joe DiMaggio January 1954.jpg|clé|mion|1954 le Marilyn Monroe]] === Spórt === Thug sé a shaol imeartha ar fad leis na [[Yankees Nua-Eabhrac|New York Yankees]] (1936-1951). Le linn an achair sin, bhuaigh Na Yankees an World Series naoi n-uaire, fuair DiMaggio gradam All Star as na trí shéasúr déag a d’imir sé (chaith sé dhá bhliain san arm le linn an [[Dara Cogadh Domhanda]]), gan trácht ar ghaisce eile atá fós gan sárú. Sa mbliain 1941, d’éirigh Joe dul chomh fada le ‘first base’ ar a laghad, i 56 daorchluiche as a chéile. Ba laoch é DiMaggio i súile an phobail, idir íseal agus uasal.<ref name=":0" /> I Márta na bliana 1998, thug ''Time'' le chéile a raibh beo de na daoine a bhí ar chlúdach na hirise sin le 75 bliain, Joe san áireamh. === Pósadh === i 1954, agus é éirithe as an imirt, phós sé [[Marilyn Monroe]], an réalt scannán ba chlúití i [[Hollywood]] ag an am. Ní raibh mórán barúile ag Monroe cérbh é féin nuair a chasadar ar a chéile den chéad uair – bhí a laghad sin suime i gcúrsaí spóirt aicise gur cheap sí gur peileadóir a bhí ann! [[Íomhá:Joe DiMaggio and Marilyn Monroe in a car, c. 1954.jpg|clé|mion|1954 agus Marilyn Monroe]] Ar 27 Deireadh Fómhair 1954, fuair Monroe colscaradh uaidh. Rinne sí gearán faoin ‘spídiúlacht’, nó sin a mhaígh an t-aisteoir. Bhí DiMaggio splanctha ina diaidh, ach d’fhág an bhearna aoise eatarthu (eisean 40, ise 28), a chuid stuacánachta agus a mheon éadmhar, nár mhair a bpósadh ach 274 lá. Tá sé ráite gur ceann de na pictiúir ba cháiliúla a glacadh an céad seo caite ba chúis leis an argóint a d’fhág scartha óna chéile iad -Monroe agus a gúna bán ardaithe ag leoithne gaoithe i scannán Billy Wilder, ''The Seven Year Itch''. Go fiú agus ise ar shlí na fírinne le beagnach dhá scór bliain, ba í grá geal a chroí i gcónaí.<ref name=":0" /> Nuair a fritheadh Marilyn básaithe sa mbliain 1952, ba é DiMaggio a thrasnaigh an tír agus a d’eagraigh an tsochraid. As sin gur éag sé féin, d’íoc sé as pósae rósanna dearga a leagan ar a huaigh faoi dhó sa tseachtain. [[Íomhá:NutsNo3.jpg|clé|mion|Clúdach 1954, scannal ollmhór nuair a fuair fuair Joe agus Marilyn colscaradh]] Bhí an dearg ghráin aige ar aon duine a raibh baint aige nó aici leis an bpáirtí Daonlathach – go háirithe ós rud é go raibh sé ráite go raibh John F. Kennedy agus a dheartháir Bobby ag smúrthacht thart ar Marilyn Monroe tráth. === Sprionlóir === Cé go raibh sé ag tuilleamh níos mó airgid ná a bhí aon lúthchleasaí eile sna Státaí lena linn ($100,000 sa mbliain sna 1940í), sprionlóir den chéad scoth ab ea Joe. Bhí sé ar dhuine de na pearsain spóirt ba thúisce a thosaigh ag déanamh fógraíochta do chomhlachtaí beatha, do bhancanna, do dhíoltóirí gluaisteán agus dá leithéid. Bhí tóir ar DiMaggio dá leithéid go raibh sé beagnach 80 bliain d’aois. Choinnigh sé greim daingean ar an méid a shaothraigh sé. Cé go skibidi sé airgead tirim dó féin, bhíodh faisean aige seic a scríobh fiú do na rudaí ab fhánaí a cheannaíodh sé – barúil mhaith aige gur i bhfráma, ar an mballa, a chuirfí seic a bheadh sínithe ag Joe DiMaggio, seachas chuig an mbanc le sóinseáil. [[Íomhá:New York Mirror August 9 1962 Joe DiMaggio in Monroe's funeral.png|clé|mion|1962]] Deirtear gur bhabhtáil sé na fáinní óir a fuair sé as na World Series a bhuachaint ar ghluaisteáin, lóistín agus a leithéid. Bhí an-tóir ar an n[[galf]] aige agus, dá réir sin, cuirí ag teacht le cúl a chéile chuig na ‘pro-ams’ a bhfáil aige ag na comórtais mhóra. Gan teip, ghlaofadh Joe ar an lucht eagair á rá go raibh a chuid maidí féin i Stát eicínt eile agus mála a bheith faoi réir acusan dó nuair a leaindeálfadh sé. Bhí oiread málaí ina gharáiste faoi dheireadh nach raibh áit ag an ngluaisteán ann! [[Íomhá:Joe DiMaggio mausoleum gravestone.JPG|clé|mion|másailéam]] I 1989, bhuail [[crith talún]] San Francisco, áit a raibh cónaí anois arís ar DiMaggio. Bhí foláireamh tugtha ag na póilíní nach raibh ceadaithe ar na bóithre ach lucht tarrthála – fós facthas Joe ag iompar mála dubh dramhaíle gar do theach a bhí aige i gceantar Marina sa gcathair. Ní taobh le duine amháin a thairg cúnamh dó an mála trom a iompar, ach ní raibh fonn dá laghad ar scaradh leis. Tuairiscítear go raibh $600,000 airgead tirim istigh ann !<ref name=":0" /> Cúig mhí sular bhásaigh sé, nuair a reáchtáladh Joe DiMaggio Day i Yankee Stadium sa Bronx, bhí an cloigín ag bualadh go láidir sa scipéad airgid i gcloigeann DiMaggio. Bhí an comhlacht déanta liathróidí baseball, Rawlings, ag iarradh ceann speisialta cuimhneacháin a chur ar an margadh. A chead sin acu, a deir Joe, faid agus a thabharfadh siad 15,000 eile acu dó féin saor in aisce. In imeacht cúpla mí, bheadh siad ar fad sínithe aige agus iad ar díol ar $400 an ceann – teacht isteach $6 mhilliún. Ar leaba a bháis, in ospidéal i Florida i dtús na bliana 1999, agus oiread de chroitheadh ina láimh nach raibh sé in ann greim a choinneáil ar an bpeann, bhí Joe DiMaggio fós ag iarradh a ainm a scriobláil ar liathróidí baseball agus ag súil go dtiocfadh siad $400 an ceann.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Daorchluiche]] * [[Yankees Nua-Eabhrac]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:DiMaggio, Joe}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1914]] [[Catagóir:Básanna i 1999]] [[Catagóir:Imreoirí daorchluiche]] jysevk4xk9wemcbn2nlxus62avxxu7c 0 98895 1329905 1033051 2026-10-15T01:03:39Z Xqbot 3926 Bota: Ag socrú atreoraithe dúbailte ó [[Neamhspleáchas (polaitíocht)]] go [[Comhalta neamhspleách]] 1329905 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Comhalta neamhspleách]] h9bi57fe7a8nco7cgycm5628zsptm50 0 101365 1329906 1199365 2026-10-15T01:03:44Z Xqbot 3926 Bota: Ag socrú atreoraithe dúbailte ó [[Neamhspleáchas (polaitíocht)]] go [[Comhalta neamhspleách]] 1329906 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Comhalta neamhspleách]] h9bi57fe7a8nco7cgycm5628zsptm50 1 101366 1329903 1033049 2026-10-15T01:03:29Z Xqbot 3926 Bota: Ag socrú atreoraithe dúbailte ó [[Plé:Neamhspleáchas (polaitíocht)]] go [[Plé:Comhalta neamhspleách]] 1329903 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Plé:Comhalta neamhspleách]] da217m4robrimsnjx17g6hrw9vh9pxz 0 105183 1329887 1328356 2026-10-14T22:50:11Z Eomurchadha 4240 1329887 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Kneecap (54543774466).jpg|mion|Lucht éisteachta ag gig de chuid [[Kneecap]]]] D'fhéadfaí daoine éagsúla go leor ón traidisiún béil a áireamh mar dhaoine a chleacht '''Rapcheol Gaeilge''', chomh maith le filí agus ceoltóirí éagsúla, ina measc [[Seosamh Ó Guairim]], [[Rónán Ó Snodaigh]], [[Gearóid Mac Lochlainn]], [[Séamus Mac Annaidh]] agus eile. Scríobh [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]] alt dar theideal "Hip Hop sa Dúchas #1" i Lúnasa na bliana 2017 inar tagraíodh do leithéidí [[MC Muipéad]] agus [[Oisín Mac]]. Tháinig "CEARTA" le [[Kneecap]] amach sa bhliain 2017. "Hip hapairí" a thugtar orthu uaireanta sa Ghaeilge. [[Íomhá:Grianghraf ó Eoin P Ó Murchú(1).jpg|mion|An Hip-hap Gaelach i Mí na Samhna 2025 le Imram, (ó chlé go deas ón gcúl) [[Eoin P. Ó Murchú]], [[Ciara Ní É]], [[Julie Goo]], [[James Shannon]], [[Oisín Mac]], [[Hammy Sgìth]], [[Torby]], [[Cúán de Búrca]], [[Séimí Mac Lochlainn]], duine anaithnid, [[Súil Amháin]], [[Big Don]]/ Don Rua/ Donnchadh Millar Fitzsimons, [[Amano]], [[Ushmush]] (a dhroim le ceamara)]] Chuir an t[[Oireachtas na Gaeilge|Oireachtas]] comórtas rapcheoil ar siúl do pháistí faoi bhun 10 mbliana d'aois den chéad uair sa bhliain 2025 agus an fhéile i m[[Béal Feirste]]. [[Móglaí Bap]] agus [[DJ Próvaí]] a bhí mar mholtóirí air, rud nár fógraíodh roimh ré agus a chuaigh i bhfeidhm go mór ar na hiomaitheoirí agus ar an lucht féachana.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Storm Eaton-Kilgallen]]|date=5 Samhain 2025|url=https://www.independent.ie/seachtain/realtai-kneecap-ina-moltoiri-don-chead-chomortas-rapcheoil/a315415990.html|title=Réaltaí Kneecap ina moltóirí don chéad chomórtas rapcheoil|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|pages=lch 9}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/fisean-an-bua-tugtha-ag-kneecap-do-bhuachaill-og-as-baile-atha-cliath-sa-chead-chomortas-rap-riamh-ag-an-oireachtas/|teideal=FÍSEÁN: An bua tugtha ag Kneecap do bhuachaill óg as Baile Átha Cliath sa chéad chomórtas rap riamh ag an Oireachtas|údar=[[Darren Ó Dubhgáin]]|dáta=2025-10-31|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://meoneile.ie/sraitheanna/comortas-rapcheoil-do-dhaoine-og|teideal=Comórtas Rapcheoil do dhaoine óga|údar=[[Eilís Nic Lochlainn]] ⁊ [[Órnaith Ní Fhearghail]]|dáta=01 Samhain 2025|work=[[Meon Eile]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.antoireachtas.ie/oireachtas-na-samhna/imeachtai-na-feile-2025/deardaoin-2025.html|teideal=Déardaoin|work=[[Oireachtas na Gaeilge|An tOireachtas]]|dátarochtana=5 Samhain 2025}}</ref> Bhí mórléiriú díolta amach den rapcheol Gaelach ar siúl i Mí na Samhna 2025 i mBÁC, inar chualathas [[Súil Amháin]] agus [[Ushmush]], [[Amano]], [[Hammy Sgìth]], [[Julie Goo]], [[Oisín Mac]], [[Torby]], [[James Shannon (ceoltóir Éireannach)|James Shannon]], agus aíonna nach iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eventbrite.ie/e/ceolta-an-hip-hap-gaelach-tickets-1661081983929|teideal=CEOLTA: AN HIP-HAP GAELACH|language=en-us|work=Eventbrite|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/2025/11/05/imram-a-voyage-of-discovery-that-reveals-the-sheer-energy-of-irish-language-literature/|teideal=IMRAM: a voyage of discovery that reveals the sheer energy of Irish-language literature|dáta=05 Samhain 2025|language=as Béarla|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref> Leanadh den tsraith ceolchoirmeacha in 2026 agus chualathas [[Blue Niall]] ⁊ [[Iarla Ó Muirthile]], [[Niamh Chinn Whóir]] [[CAILÍN LOFA]], [[Ribe Róibéis]], [[Torby]], [[20mg Guy]] agus [[Julie Goo]] ag [[Féile na Gealaí]]. == Amhráin == [[Íomhá:Des Bishop, 2018.png|mion|[[Des Bishop]], a chuir ''Léim Thart'' amach in 2008]] * [[TG Lurgan]]: rinne an Coláiste leagan de "[https://www.youtube.com/watch?v=lOvDsvY_PMQ Can't hold us"] in 2014, rapamhrán le le [[Macklemore]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Macklemore & Ryan Lewis - "Can't Hold us" as Gaeilge|url=https://www.youtube.com/watch?v=lOvDsvY_PMQ|language=ga-IE}}</ref> *Mory - rian breá Gaeilge é [https://www.youtube.com/watch?v=GVAAvy0W9J4 Rógaire].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Rógaire|url=https://www.youtube.com/watch?v=GVAAvy0W9J4|language=ga-IE}}</ref> * [https://www.youtube.com/watch?v=pbzVx_T6nDE Blue Niall - New Celtic Flow] ft Celaviedmai | Dearfxch TV<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Blue Niall - New Celtic Flow ft Celaviedmai (Official Music Video) {{!}} Dearfxch TV|url=https://www.youtube.com/watch?v=pbzVx_T6nDE|language=ga-IE}}</ref> * Durtburd - [https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=6h_A9_xbTUc Soilse Sráide] 15.13<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Slam Filíochta Liú Lúnasa 2021 🗣|url=https://www.youtube.com/watch?v=6h_A9_xbTUc|language=ga-IE}}</ref> * In 2020, chuir TG Lurgan leagan Gaelach de ''[https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=txD9fwYXzGk Old Town Road]'' amach, de chuid [[Lil Nas X]], an rapamhránaí Meiriceánach.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Old Town Road - Gaeilge|url=https://www.youtube.com/watch?v=txD9fwYXzGk|language=en}}</ref> * David James McCallum<ref>{{Lua idirlín|url=https://corvid.bandcamp.com/track/idfc|teideal=IDFC, by Corvid|language=ga-IE|work=Corvid|dátarochtana=2024-05-05}}</ref> * ''[https://www.youtube.com/watch?v=zmIy8VfXPhU Léim Thart]'' le [[Des Bishop]] (ar [[Ceol '08|''Ceol '08'']]) == Rapálaithe == [[Íomhá:WideAwakeBrockP230525 (153 of 185).jpg|mion|[[Kneecap]] ar an stáitse]] [[Íomhá:IMLE - Críochfort - amhrán - song, Irish band Ireland.jpg|mion|[[IMLÉ]]]] [[Íomhá:Rubberbandits.jpg|mion|[[The Rubberbandits|Rubberbandits]]]] Seo liosta de roinnt de na rapálaithe Gaeilge. Sainmhíniú leathan atá in úsáid anseo - ach tá ar a laghad beagán Gaeilge canta acu seo. * [[MC Muipéad]] (agus an Hideous Penguin) * [[Kneecap]] * [[Súil Amháin]] * [[Oisín Mac]] * [[The Rubberbandits|Rubberbandits]] ("Ba mhaith liom bruíon le d'athair") * [[Róisín Seoighe]] * [[IMLÉ]] rap / hip hop ar "''Éad''" nó "''Do Chuid Jeans''" mar shampla. * GMC beats (Gary Mac) agus Bubba Shakespeare Aaron Carroll - ardchaighdeán léiriúcháin stiúdio, Gaeilge bhunúsach * [[Tebi Rex]]<ref group="nóta">ón bhfocal Gaeilge ''teibí'' a thagann a n-ainm, an rian Fear Lasta Lampaí</ref> * [[Ushmush]] * Fay'd * Ribe Róibéis * Sello * Beoman * Tura * Deoraí * Craic Boi Mental * [[Triz Nathaniel]]<ref group="nóta">Rianta dátheangacha: [https://triznathaniel.bandcamp.com/track/t-im-in-arrears-slaintizzle-my-nizzle "Táim In Arrears"], [https://triznathaniel.bandcamp.com/track/mo-ghile-mear-fred-bobby-them "Mo Ghile Mear"]</ref> * Hazey Haze (Is Mise) * Dream a chas ag Another Love Story - Conas atá tú? Tá mé go maith. * Fear as Baile Átha Cliath a mhaígh gurbh é an t-aon duine as BÁC a rinne rapáil i nGaeilge. * Físeán youtube ina bhfuil ceol hipíúil agus muisiriúin agus pátrúin Cheilteacha<ref group="nóta">[https://chilliflake.bandcamp.com/track/an-aois-nua-ft-mory-poulaphuca-dub-syndicate "An Aois Nua"] an ea?</ref> * MC Ophelia (Ar Imeall) físeán bainte aici. * shelovescalpol * Vúdú, i g[[Corca Dhuibhne]] * Bhíodh JJ ó Kneecap ag rapáil faoin ainm stáitse "Vigilante" freisin * [[Aeons]] agus [[Séamus Barra Ó Súilleabháin|Séamus Barra]] * An Aois Nua (dub), Chilli Flake, Mory * Aron Ó Súileabháin - rapálaí óg iarthar Dhuibhneach a bhíonn ar stáitse le Súil Amháin * Joseph Murray, [[Peigín Leitir Móir]] trap remix * [[James Shannon (ceoltóir Éireannach)|James Shannon]] * MacDeRóiste, Soundcloud, youtube * 20mguy * Cailíní Lofa ([[Nua-Eabhrac]]) * Dáibhí Mac Caluim * Donno, is as [[Learpholl]] Shasana é, agus tá roinnt Gaeilge san amhrán seo aige<ref group="nóta">https://audiomack.com/bigcondorecords/song/12-donno-fenian-maths</ref> * Officialmcbucky * Neeve Fae https://www.instagram.com/reel/DaBAQoGIqTn/?igsh=MzJ2djZ5dXVpbDFq * Waifusham ===Rapálaithe Ghaeilge na hAlban=== * Griogar Labhraidh * [[Hammy Sgìth]] * lim0nead ==Féach freisin== * [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]] * [[Des Bishop]] * [[Slam Filíochta Liú Lúnasa]] * [[Denise Chaila]] == Naisc sheachtracha == * [https://open.spotify.com/playlist/54C6dViPcDZuU7u8DIPkzr?si=IOe0B6JxQWi0EnEEPOR09Q&utm_source=copy-link&nd=1 Seinnliosta den Hip Hap Gaelach]<ref>{{Lua idirlín|url=https://open.spotify.com/playlist/54C6dViPcDZuU7u8DIPkzr|teideal=Hip Hap Gaelach|údar=[[Oisín Mac|Oisín Mac Giolla Bhríde]]|language=ga-IE|work=Spotify|dátarochtana=2022-11-04}}</ref> de chuid [[Oisín Mac|Oisín Mhic Giolla Bhríde]] * {{Luaigh foilseachán|title=Ceol-Tec - amhrán ar Youtube - Ceol-Tec present The SteamPacket - Lockdown special|url=https://www.youtube.com/watch?v=xmRDA5z5al0|language=Béarla}} * [https://nos.ie/cultur/ceol/hip-hop-sa-duchas-1/ "Hip Hop sa Dúchas"]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (sraith alt de chuid [[Súil Amháin]] ar [[Nós (iris)|Nós.ie]]) * [https://archive.org/details/rannta-an-mhadra/mode/2up ''Rannta an Mhadra'' irizín Cheolta: an hip-hap gaelach ] * [https://archive.org/details/rannta-an-mhadra-2-feile-na-gealai-2026 ''Rannta an Mhadra'' an dara heagrán, ceangailte leis an ócáid a bhí ag [[Féile na Gealaí]]] * [https://nos.ie/news/an-oiche-is-mo-sa-hip-hap-gaelach-go-dti-seo/ ''An oíche is mó sa Hip Hap Gaelach… go dtí seo'' alt le h[[Oisín Mac Giolla Dhaltúin]]] * [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0950236X.2026.2716545?fbclid=IwY2xjawUfSMJwZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR6RYH36PmmDci_3wgpWGyw4rKHxPKPNk7vQtqgl-UBWjVv6iWrF-LvdsJxIng_aem_MJDf0Xo6KthSjvu_BsSJDw#d1e153 Agallamh fada le SBÓS faoin bhfilíocht agus an rap agus an chumadóireacht] == Tagairtí == {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} [[Catagóir:Rapálaithe Gaeilge| ]] [[Catagóir:Rapcheol|*]] [[Catagóir:Ceol Comhaimseartha na Gaeilge|*]] [[Catagóir:Ceol na Gaeilge]] b4l6fmz437zhbwb82rlvpu5yj0fr3ft 1329888 1329887 2026-10-14T22:51:40Z Eomurchadha 4240 1329888 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Kneecap (54543774466).jpg|mion|Lucht éisteachta ag gig de chuid [[Kneecap]]]] D'fhéadfaí daoine éagsúla go leor ón traidisiún béil a áireamh mar dhaoine a chleacht '''Rapcheol Gaeilge''', chomh maith le filí agus ceoltóirí éagsúla, ina measc [[Seosamh Ó Guairim]], [[Rónán Ó Snodaigh]], [[Gearóid Mac Lochlainn]], [[Séamas Mac Annaidh]], dream a bhí ar chlár [[Cúrsaí]] agus eile. Scríobh [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]] alt dar theideal "Hip Hop sa Dúchas #1" i Lúnasa na bliana 2017 inar tagraíodh do leithéidí [[MC Muipéad]] agus [[Oisín Mac]]. Tháinig "CEARTA" le [[Kneecap]] amach sa bhliain 2017. "Hip hapairí" a thugtar orthu uaireanta sa Ghaeilge. [[Íomhá:Grianghraf ó Eoin P Ó Murchú(1).jpg|mion|An Hip-hap Gaelach i Mí na Samhna 2025 le Imram, (ó chlé go deas ón gcúl) [[Eoin P. Ó Murchú]], [[Ciara Ní É]], [[Julie Goo]], [[James Shannon]], [[Oisín Mac]], [[Hammy Sgìth]], [[Torby]], [[Cúán de Búrca]], [[Séimí Mac Lochlainn]], duine anaithnid, [[Súil Amháin]], [[Big Don]]/ Don Rua/ Donnchadh Millar Fitzsimons, [[Amano]], [[Ushmush]] (a dhroim le ceamara)]] Chuir an t[[Oireachtas na Gaeilge|Oireachtas]] comórtas rapcheoil ar siúl do pháistí faoi bhun 10 mbliana d'aois den chéad uair sa bhliain 2025 agus an fhéile i m[[Béal Feirste]]. [[Móglaí Bap]] agus [[DJ Próvaí]] a bhí mar mholtóirí air, rud nár fógraíodh roimh ré agus a chuaigh i bhfeidhm go mór ar na hiomaitheoirí agus ar an lucht féachana.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=[[Storm Eaton-Kilgallen]]|date=5 Samhain 2025|url=https://www.independent.ie/seachtain/realtai-kneecap-ina-moltoiri-don-chead-chomortas-rapcheoil/a315415990.html|title=Réaltaí Kneecap ina moltóirí don chéad chomórtas rapcheoil|journal=[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]|pages=lch 9}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/fisean-an-bua-tugtha-ag-kneecap-do-bhuachaill-og-as-baile-atha-cliath-sa-chead-chomortas-rap-riamh-ag-an-oireachtas/|teideal=FÍSEÁN: An bua tugtha ag Kneecap do bhuachaill óg as Baile Átha Cliath sa chéad chomórtas rap riamh ag an Oireachtas|údar=[[Darren Ó Dubhgáin]]|dáta=2025-10-31|work=[[Tuairisc.ie]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://meoneile.ie/sraitheanna/comortas-rapcheoil-do-dhaoine-og|teideal=Comórtas Rapcheoil do dhaoine óga|údar=[[Eilís Nic Lochlainn]] ⁊ [[Órnaith Ní Fhearghail]]|dáta=01 Samhain 2025|work=[[Meon Eile]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.antoireachtas.ie/oireachtas-na-samhna/imeachtai-na-feile-2025/deardaoin-2025.html|teideal=Déardaoin|work=[[Oireachtas na Gaeilge|An tOireachtas]]|dátarochtana=5 Samhain 2025}}</ref> Bhí mórléiriú díolta amach den rapcheol Gaelach ar siúl i Mí na Samhna 2025 i mBÁC, inar chualathas [[Súil Amháin]] agus [[Ushmush]], [[Amano]], [[Hammy Sgìth]], [[Julie Goo]], [[Oisín Mac]], [[Torby]], [[James Shannon (ceoltóir Éireannach)|James Shannon]], agus aíonna nach iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.eventbrite.ie/e/ceolta-an-hip-hap-gaelach-tickets-1661081983929|teideal=CEOLTA: AN HIP-HAP GAELACH|language=en-us|work=Eventbrite|dátarochtana=2025-11-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/2025/11/05/imram-a-voyage-of-discovery-that-reveals-the-sheer-energy-of-irish-language-literature/|teideal=IMRAM: a voyage of discovery that reveals the sheer energy of Irish-language literature|dáta=05 Samhain 2025|language=as Béarla|work=[[The Irish Times]]|dátarochtana=2025-11-06}}</ref> Leanadh den tsraith ceolchoirmeacha in 2026 agus chualathas [[Blue Niall]] ⁊ [[Iarla Ó Muirthile]], [[Niamh Chinn Whóir]] [[CAILÍN LOFA]], [[Ribe Róibéis]], [[Torby]], [[20mg Guy]] agus [[Julie Goo]] ag [[Féile na Gealaí]]. == Amhráin == [[Íomhá:Des Bishop, 2018.png|mion|[[Des Bishop]], a chuir ''Léim Thart'' amach in 2008]] * [[TG Lurgan]]: rinne an Coláiste leagan de "[https://www.youtube.com/watch?v=lOvDsvY_PMQ Can't hold us"] in 2014, rapamhrán le le [[Macklemore]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Macklemore & Ryan Lewis - "Can't Hold us" as Gaeilge|url=https://www.youtube.com/watch?v=lOvDsvY_PMQ|language=ga-IE}}</ref> *Mory - rian breá Gaeilge é [https://www.youtube.com/watch?v=GVAAvy0W9J4 Rógaire].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Rógaire|url=https://www.youtube.com/watch?v=GVAAvy0W9J4|language=ga-IE}}</ref> * [https://www.youtube.com/watch?v=pbzVx_T6nDE Blue Niall - New Celtic Flow] ft Celaviedmai | Dearfxch TV<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Blue Niall - New Celtic Flow ft Celaviedmai (Official Music Video) {{!}} Dearfxch TV|url=https://www.youtube.com/watch?v=pbzVx_T6nDE|language=ga-IE}}</ref> * Durtburd - [https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=6h_A9_xbTUc Soilse Sráide] 15.13<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Slam Filíochta Liú Lúnasa 2021 🗣|url=https://www.youtube.com/watch?v=6h_A9_xbTUc|language=ga-IE}}</ref> * In 2020, chuir TG Lurgan leagan Gaelach de ''[https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=txD9fwYXzGk Old Town Road]'' amach, de chuid [[Lil Nas X]], an rapamhránaí Meiriceánach.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Old Town Road - Gaeilge|url=https://www.youtube.com/watch?v=txD9fwYXzGk|language=en}}</ref> * David James McCallum<ref>{{Lua idirlín|url=https://corvid.bandcamp.com/track/idfc|teideal=IDFC, by Corvid|language=ga-IE|work=Corvid|dátarochtana=2024-05-05}}</ref> * ''[https://www.youtube.com/watch?v=zmIy8VfXPhU Léim Thart]'' le [[Des Bishop]] (ar [[Ceol '08|''Ceol '08'']]) == Rapálaithe == [[Íomhá:WideAwakeBrockP230525 (153 of 185).jpg|mion|[[Kneecap]] ar an stáitse]] [[Íomhá:IMLE - Críochfort - amhrán - song, Irish band Ireland.jpg|mion|[[IMLÉ]]]] [[Íomhá:Rubberbandits.jpg|mion|[[The Rubberbandits|Rubberbandits]]]] Seo liosta de roinnt de na rapálaithe Gaeilge. Sainmhíniú leathan atá in úsáid anseo - ach tá ar a laghad beagán Gaeilge canta acu seo. * [[MC Muipéad]] (agus an Hideous Penguin) * [[Kneecap]] * [[Súil Amháin]] * [[Oisín Mac]] * [[The Rubberbandits|Rubberbandits]] ("Ba mhaith liom bruíon le d'athair") * [[Róisín Seoighe]] * [[IMLÉ]] rap / hip hop ar "''Éad''" nó "''Do Chuid Jeans''" mar shampla. * GMC beats (Gary Mac) agus Bubba Shakespeare Aaron Carroll - ardchaighdeán léiriúcháin stiúdio, Gaeilge bhunúsach * [[Tebi Rex]]<ref group="nóta">ón bhfocal Gaeilge ''teibí'' a thagann a n-ainm, an rian Fear Lasta Lampaí</ref> * [[Ushmush]] * Fay'd * Ribe Róibéis * Sello * Beoman * Tura * Deoraí * Craic Boi Mental * [[Triz Nathaniel]]<ref group="nóta">Rianta dátheangacha: [https://triznathaniel.bandcamp.com/track/t-im-in-arrears-slaintizzle-my-nizzle "Táim In Arrears"], [https://triznathaniel.bandcamp.com/track/mo-ghile-mear-fred-bobby-them "Mo Ghile Mear"]</ref> * Hazey Haze (Is Mise) * Dream a chas ag Another Love Story - Conas atá tú? Tá mé go maith. * Fear as Baile Átha Cliath a mhaígh gurbh é an t-aon duine as BÁC a rinne rapáil i nGaeilge. * Físeán youtube ina bhfuil ceol hipíúil agus muisiriúin agus pátrúin Cheilteacha<ref group="nóta">[https://chilliflake.bandcamp.com/track/an-aois-nua-ft-mory-poulaphuca-dub-syndicate "An Aois Nua"] an ea?</ref> * MC Ophelia (Ar Imeall) físeán bainte aici. * shelovescalpol * Vúdú, i g[[Corca Dhuibhne]] * Bhíodh JJ ó Kneecap ag rapáil faoin ainm stáitse "Vigilante" freisin * [[Aeons]] agus [[Séamus Barra Ó Súilleabháin|Séamus Barra]] * An Aois Nua (dub), Chilli Flake, Mory * Aron Ó Súileabháin - rapálaí óg iarthar Dhuibhneach a bhíonn ar stáitse le Súil Amháin * Joseph Murray, [[Peigín Leitir Móir]] trap remix * [[James Shannon (ceoltóir Éireannach)|James Shannon]] * MacDeRóiste, Soundcloud, youtube * 20mguy * Cailíní Lofa ([[Nua-Eabhrac]]) * Dáibhí Mac Caluim * Donno, is as [[Learpholl]] Shasana é, agus tá roinnt Gaeilge san amhrán seo aige<ref group="nóta">https://audiomack.com/bigcondorecords/song/12-donno-fenian-maths</ref> * Officialmcbucky * Neeve Fae https://www.instagram.com/reel/DaBAQoGIqTn/?igsh=MzJ2djZ5dXVpbDFq * Waifusham ===Rapálaithe Ghaeilge na hAlban=== * Griogar Labhraidh * [[Hammy Sgìth]] * lim0nead ==Féach freisin== * [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]] * [[Des Bishop]] * [[Slam Filíochta Liú Lúnasa]] * [[Denise Chaila]] == Naisc sheachtracha == * [https://open.spotify.com/playlist/54C6dViPcDZuU7u8DIPkzr?si=IOe0B6JxQWi0EnEEPOR09Q&utm_source=copy-link&nd=1 Seinnliosta den Hip Hap Gaelach]<ref>{{Lua idirlín|url=https://open.spotify.com/playlist/54C6dViPcDZuU7u8DIPkzr|teideal=Hip Hap Gaelach|údar=[[Oisín Mac|Oisín Mac Giolla Bhríde]]|language=ga-IE|work=Spotify|dátarochtana=2022-11-04}}</ref> de chuid [[Oisín Mac|Oisín Mhic Giolla Bhríde]] * {{Luaigh foilseachán|title=Ceol-Tec - amhrán ar Youtube - Ceol-Tec present The SteamPacket - Lockdown special|url=https://www.youtube.com/watch?v=xmRDA5z5al0|language=Béarla}} * [https://nos.ie/cultur/ceol/hip-hop-sa-duchas-1/ "Hip Hop sa Dúchas"]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (sraith alt de chuid [[Súil Amháin]] ar [[Nós (iris)|Nós.ie]]) * [https://archive.org/details/rannta-an-mhadra/mode/2up ''Rannta an Mhadra'' irizín Cheolta: an hip-hap gaelach ] * [https://archive.org/details/rannta-an-mhadra-2-feile-na-gealai-2026 ''Rannta an Mhadra'' an dara heagrán, ceangailte leis an ócáid a bhí ag [[Féile na Gealaí]]] * [https://nos.ie/news/an-oiche-is-mo-sa-hip-hap-gaelach-go-dti-seo/ ''An oíche is mó sa Hip Hap Gaelach… go dtí seo'' alt le h[[Oisín Mac Giolla Dhaltúin]]] * [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0950236X.2026.2716545?fbclid=IwY2xjawUfSMJwZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR6RYH36PmmDci_3wgpWGyw4rKHxPKPNk7vQtqgl-UBWjVv6iWrF-LvdsJxIng_aem_MJDf0Xo6KthSjvu_BsSJDw#d1e153 Agallamh fada le SBÓS faoin bhfilíocht agus an rap agus an chumadóireacht] == Tagairtí == {{reflist}} ====Nótaí==== {{reflist|group=nóta}} [[Catagóir:Rapálaithe Gaeilge| ]] [[Catagóir:Rapcheol|*]] [[Catagóir:Ceol Comhaimseartha na Gaeilge|*]] [[Catagóir:Ceol na Gaeilge]] rv38yglfx85z3i68lpdoekvhybodc7j 0 110957 1329895 1194651 2026-10-14T23:59:18Z TGcoa 21229 1329895 wikitext text/x-wiki Is éard is '''Cuireadh na Nollag''' ann ná creideamh traidisiúnta Éireannach a bhaineann leis an mbás, i g[[Corca Dhuibhne]] go háirithe. Deirtear faoi dhuine a fhaigheann bás idir dhá Nollaig gur cuireadh na Nollag atá faighte acu. Chreidtí go raibh naofacht ag roinnt leis an mbás a tharla idir an dá Nollaig agus go dtógfaí an té a fuair cuireadh na Nollag cruinn díreach isteach i ríocht Dé.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Louis de Paor (eag.)|date=2014|title=Miorúilt an Pharóiste|publisher=Cló Iar-Chonnacht}}</ref> ==Féach freisin== * [[An Bás in Éirinn]] * [[Páidí Ó Sé]] * [[Feargal Mac Amhlaoibh]] * Filíocht Scoil Dhún Chaoin, Mícheál Ó Dubhshláine [[Comhar]], Iml. 31, Uimh 5 (Bealtaine, 1972), lgh. 29-32 == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Béaloideas na hÉireann]] [[Catagóir:Socheolaíocht na hÉireann]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] r1r2se3w69fhepmcq0lpv9wo7cpg0or 2 120000 1329908 1329877 2026-10-15T07:15:05Z Marcas.oduinn 33120 1329908 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # ''[[:en:Climate system|Climate system]]'' - [[Córas aeráide]] #* [[Forsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Córas aeráide == [[Íomhá:Climate-system.jpg | mion | 330x330px | Idirghníomhaíonn na cúig gnéithe den chóras aeráide: [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], an [[hidrisféar]], an [[crióisféar]], an [[litisféar]] agus an [[bithsféar]].<ref name=":0" />{{rp|1451}}]] Is [[córas coimpléascach]] é '''córas aeráide''' an Domhain agus cúig ghné ann ag idirghníomhú: an [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]] (aer), an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear agus talamh síorshioctha), an [[litisféar]] (screamh clochach) agus an [[bithsféar]] (nithe beo).<ref name=:0 />{{rp|1451}} Is é an ''[[aeráid]]'' an meán staitistiúil den [[aimsir (meitéareolaíocht)|aimsir]],<ref name=":0" />{{rp|1450}} de ghnáth thar tréimhse 30 bliain. Socraítear é ag roinnt próiseas ag obair le chéile, amhail [[feacht aigéin|feachtaí aigéin]] agus patrúin gaoithe.<ref name=ccensw /><ref name=wor /> Iompraítear teasa san atmaisféar agus sna haigéin ón [[an Teochrios|Teochrios]] amach go dtí áiteanna a fhaigheann níos lú fuinnimh ón ngréin. Is é [[solas gréine|Radaíocht gréine]] príomhfhórsa na cúrsaíochta seo, chomh maith le [[timthriall hidreolaíoch|timthriall an uisce]]. I dteannta sin, bíonn [[dúile ceimiceacha]] éagsúla [[timthriall bithgheoiceimiceach|ag bogadh]] tríd an gcúrsa, mar shampla [[Timthriall carbóin|carbón]] agus [[Timthriall nítrigine|nítrigin]]. '' The climate system can change due to [[Athruithe aeráide thar na linnte|internal variability]] and [[forsáil radantach|external forcings]]. These external forcings can be natural, such as [[Solar activity and climate|variations in solar intensity]] and volcanic eruptions, or caused by humans. Accumulation of [[gás ceaptha teasa]] in the atmosphere, mainly being emitted by people burning [[breosla iontaise]], is causing [[athrú aeráide]]. Human activity also releases cooling [[aerasól]], but their net effect is far less than that of greenhouse gases.<ref name=:0 />{{rp|1451}} Changes can be amplified by [[aisfhothaí athraithe aeráide|feedback processes]] in the different climate system components. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=":0">IPCC, 2013: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Annex III: Glossary], Planton, S. (eag). In: [https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, SAM.</ref> <ref name=ccensw>{{lua idirlín | url = https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | teideal = Climate systems | work = climatechange.environment.nsw.gov.au | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123249/https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | archive-date=2019-05-06 | dátarochtana = 2019-05-06}}</ref> <ref name=wor>{{lua idirlín | url = https://worldoceanreview.com/en/wor-1/climate-system/earth-climate-system/ | teideal = Earth's climate system | work = World Ocean Review | teanga = en-US | dátarochtana = 2019-10-13}}</ref> }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ kgxdhjenqdo1ri8qaaad065wo2vdikq 1329909 1329908 2026-10-15T07:29:06Z Marcas.oduinn 33120 /* Córas aeráide */ 1329909 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # ''[[:en:Climate system|Climate system]]'' - [[Córas aeráide]] #* [[Forsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Córas aeráide == [[Íomhá:Climate-system.jpg | mion | 330x330px | Idirghníomhaíonn na cúig gnéithe den chóras aeráide: [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], an [[hidrisféar]], an [[crióisféar]], an [[litisféar]] agus an [[bithsféar]].<ref name=":0" />{{rp|1451}}]] Is [[córas coimpléascach]] é '''córas aeráide''' an Domhain agus cúig ghné ann ag idirghníomhú: an [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]] (aer), an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear agus talamh síorshioctha), an [[litisféar]] (screamh clochach) agus an [[bithsféar]] (nithe beo).<ref name=:0 />{{rp|1451}} Is é an ''[[aeráid]]'' an meán staitistiúil den [[aimsir (meitéareolaíocht)|aimsir]],<ref name=":0" />{{rp|1450}} de ghnáth thar tréimhse 30 bliain. Socraítear é ag roinnt próiseas ag obair le chéile, amhail [[feacht aigéin|feachtaí aigéin]] agus patrúin gaoithe.<ref name=ccensw /><ref name=wor /> Iompraítear teasa san atmaisféar agus sna haigéin ón [[an Teochrios|Teochrios]] amach go dtí áiteanna a fhaigheann níos lú fuinnimh ón ngréin. Is é [[solas gréine|Radaíocht gréine]] príomhfhórsa na cúrsaíochta seo, chomh maith le [[timthriall hidreolaíoch|timthriall an uisce]]. I dteannta sin, bíonn [[dúile ceimiceacha]] éagsúla [[timthriall bithgheoiceimiceach|ag bogadh]] tríd an gcúrsa, mar shampla [[Timthriall carbóin|carbón]] agus [[Timthriall nítrigine|nítrigin]]. [[athrú aeráide|Athraítear]] an córas aeráide de bharr forsaí idir [[athruithe aeráide thar na linnte|inmheánacha]] agus [[forsáil radantach|seachtracha]]. Ó thaobh na fórsaí seachtracha de, d'fhéadfadh iad a bheith nádúrtha, amhail is [[solar activity and climate|athruithe i ngníomhaíochtaí na gréine]] agus brúchtaí bolcánacha, nó déanta ag daoine daonna, go háirithe [[gás ceaptha teasa]] san atmaisféar agus [[breosla iontaise]] á dhó. Scaoiltear [[aerasól|aerasóil]] le héifeacht fionnuar fosta, ach tá tionchar níos lú acu siúd.<ref name=:0 />{{rp|1451}} D'fhéadfadh éifeachtaí a bheith méadaithe le [[aisfhothaí athraithe aeráide|próisis aisfhotha]] sa chóras. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=:0>IPCC, 2013: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Annex III: Glossary], Planton, S. (eag). In: [https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, SAM.</ref> <ref name=ccensw>{{lua idirlín | url = https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | teideal = Climate systems | work = climatechange.environment.nsw.gov.au | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123249/https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | archive-date=2019-05-06 | dátarochtana = 2019-05-06}}</ref> <ref name=wor>{{lua idirlín | url = https://worldoceanreview.com/en/wor-1/climate-system/earth-climate-system/ | teideal = Earth's climate system | work = World Ocean Review | teanga = en-US | dátarochtana = 2019-10-13}}</ref> }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 7ffjjfkladmsr5jhdj770s0td4d48fv 1329910 1329909 2026-10-15T07:29:25Z Marcas.oduinn 33120 /* Córas aeráide */ 1329910 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # ''[[:en:Climate system|Climate system]]'' - [[Córas aeráide]] #* [[Forsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Córas aeráide == [[Íomhá:Climate-system.jpg | mion | 330x330px | Idirghníomhaíonn na cúig gnéithe den chóras aeráide: [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], an [[hidrisféar]], an [[crióisféar]], an [[litisféar]] agus an [[bithsféar]].<ref name=":0" />{{rp|1451}}]] Is [[córas coimpléascach]] é '''córas aeráide''' an Domhain agus cúig ghné ann ag idirghníomhú: an [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]] (aer), an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear agus talamh síorshioctha), an [[litisféar]] (screamh clochach) agus an [[bithsféar]] (nithe beo).<ref name=:0 />{{rp|1451}} Is é an ''[[aeráid]]'' an meán staitistiúil den [[aimsir (meitéareolaíocht)|aimsir]],<ref name=":0" />{{rp|1450}} de ghnáth thar tréimhse 30 bliain. Socraítear é ag roinnt próiseas ag obair le chéile, amhail [[feacht aigéin|feachtaí aigéin]] agus patrúin gaoithe.<ref name=ccensw /><ref name=wor /> Iompraítear teasa san atmaisféar agus sna haigéin ón [[an Teochrios|Teochrios]] amach go dtí áiteanna a fhaigheann níos lú fuinnimh ón ngréin. Is é [[solas gréine|Radaíocht gréine]] príomhfhórsa na cúrsaíochta seo, chomh maith le [[timthriall hidreolaíoch|timthriall an uisce]]. I dteannta sin, bíonn [[dúile ceimiceacha]] éagsúla [[timthriall bithgheoiceimiceach|ag bogadh]] tríd an gcúrsa, mar shampla [[Timthriall carbóin|carbón]] agus [[Timthriall nítrigine|nítrigin]]. [[athrú aeráide|Athraítear]] an córas aeráide de bharr forsaí idir [[athruithe aeráide thar na linnte|inmheánacha]] agus [[forsáil radantach|seachtracha]]. Ó thaobh na fórsaí seachtracha de, d'fhéadfadh iad a bheith nádúrtha, amhail is [[solar activity and climate|athruithe i ngníomhaíochtaí na gréine]] agus brúchtaí bolcánacha, nó déanta ag daoine daonna, go háirithe [[gás ceaptha teasa]] san atmaisféar agus [[breosla iontaise]] á dhó. Scaoiltear [[aerasól|aerasóil]] le héifeacht fionnuar fosta, ach tá tionchar níos lú acu siúd.<ref name=:0 />{{rp|1451}} D'fhéadfadh éifeachtaí a bheith méadaithe le [[aisfhothaí athraithe aeráide|próisis aisfhotha]] sa chóras. == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=:0>IPCC, 2013: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Annex III: Glossary], Planton, S. (eag). In: [https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, SAM.</ref> <ref name=ccensw>{{lua idirlín | url = https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | teideal = Climate systems | work = climatechange.environment.nsw.gov.au | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123249/https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | archive-date=2019-05-06 | dátarochtana = 2019-05-06}}</ref> <ref name=wor>{{lua idirlín | url = https://worldoceanreview.com/en/wor-1/climate-system/earth-climate-system/ | teideal = Earth's climate system | work = World Ocean Review | teanga = en-US | dátarochtana = 2019-10-13}}</ref> }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ tszsuteewiyiz81hqrt9uqo4qcylyhn 1329911 1329910 2026-10-15T07:32:57Z Marcas.oduinn 33120 1329911 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]] # ''[[:en:Climate system|Climate system]]'' - [[Córas aeráide]] #* [[Forsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ 0o0gow657e4v2ar1t95xr2quddr94np 1329913 1329911 2026-10-15T07:36:49Z Marcas.oduinn 33120 /* Cúiseanna */ 1329913 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Forsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ custn64e0m5dq9npfvzm0l75bix14in 1329916 1329913 2026-10-15T07:41:33Z Marcas.oduinn 33120 /* Cúiseanna */ 1329916 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ hs1y0opofmva8aegnwzw7cpndfad4dr 1329921 1329916 2026-10-15T07:51:25Z Marcas.oduinn 33120 /* Cúiseanna */ 1329921 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] * [[:Catagóir:Aeráid]] vs [[:Catagóir:Aimsir]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht tonnta]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ rjq4z81a4omn70zw5p853imuvkfsijv 2 120482 1329929 1329597 2026-10-15T08:29:08Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1329929 wikitext text/x-wiki == Contaetha na hÉireann -- == :'' Féach [[Contaetha na hÉireann]] === Reatha === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?province ?provinceLabel WHERE { VALUES ?countyType { wd:Q179872 wd:Q1317848 } # county of Ireland or Northern Ireland ?item wdt:P31 ?countyType. OPTIONAL { ?item wdt:P131 ?province. ?province wdt:P31 wd:Q202156. # province of Ireland } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number, item:Qid, label:Contae, P131:Cúige }} {| class='wikitable sortable' ! number ! Qid ! Contae ! Cúige |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q189592|Q189592]] | [[Contae Aontroma]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q192761|Q192761]] | [[Contae Ard Mhacha]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q181882|Q181882]] | [[Contae Cheatharlach]] | [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q187402|Q187402]] | [[Contae an Chabháin]] | [[Cúige Uladh]]<br/>[[Réigiún na Teorann]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q181862|Q181862]] | [[Contae an Chláir]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q162475|Q162475]] | [[Contae Chorcaí]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q179424|Q179424]] | [[Contae Dhún na nGall]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q190684|Q190684]] | [[Contae an Dúin]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q190678|Q190678]] | [[Contae Fhear Manach]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q169923|Q169923]] | [[Contae na Gaillimhe]] | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q184469|Q184469]] | [[Contae Chiarraí]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q173332|Q173332]] | [[Contae Chill Dara]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q180231|Q180231]] | [[Contae Chill Chainnigh]] | [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q55299|Q55299]] | [[Contae Laoise]] | [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún Lár na Tíre]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q107397|Q107397]] | [[Contae Liatroma]] | [[Cúige Chonnacht]]<br/>[[Réigiún na Teorann]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q178283|Q178283]] | [[Contae Luimnigh]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q192208|Q192208]] | [[Contae Dhoire]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q186220|Q186220]] | [[Contae an Longfoirt]] | [[Cúige Laighean]]<br/>[[Réigiún Lár na Tíre]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q183539|Q183539]] | [[Contae Lú]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q178626|Q178626]] | [[Contae Mhaigh Eo]] | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q183544|Q183544]] | [[Contae na Mí]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q184760|Q184760]] | [[Contae Mhuineacháin]] | [[Cúige Uladh]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q184445|Q184445]] | [[Contae Uíbh Fhailí]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q179437|Q179437]] | [[Contae Ros Comáin]] | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q179325|Q179325]] | [[Contae Shligigh]] | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q184618|Q184618]] | [[Contae Thiobraid Árann]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q192229|Q192229]] | [[Contae Thír Eoghain]] | [[Tuaisceart Éireann]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q184594|Q184594]] | [[Contae Phort Láirge]] | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q182633|Q182633]] | [[Contae na hIarmhí]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q184599|Q184599]] | [[Contae Loch Garman]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q182591|Q182591]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q4169280|Q4169280]] | ''[[:d:Q4169280|Cathair Átha Cliath]]'' | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q538417|Q538417]] | [[Dún Laoghaire-Ráth an Dúin]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q520000|Q520000]] | [[Fine Gall]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q1076424|Q1076424]] | [[Contae Thiobraid Árann Thuaidh]] | [[Contae Thiobraid Árann]]<br/>[[Réigiún an Lár-Iarthair]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q822865|Q822865]] | [[Contae Átha Cliath Theas]] | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q1076415|Q1076415]] | [[Contae Thiobraid Árann Theas]] | [[Contae Thiobraid Árann]]<br/>[[Réigiún an Oirdheiscirt]] |} {{Wikidata list end}} === Stairiúla === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?county ?countyLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q179872. ?item wdt:P7959 ?county. SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?countyLabel | columns = number, P7959:Contae stairiúil, ?countyLabel:???, label:Contae, item:Qid }} {| class='wikitable sortable' ! number ! Contae stairiúil ! ??? ! Contae ! Qid |- | style='text-align:right'| 1 | [[Contae Cheatharlach]] | County Carlow | [[Contae Cheatharlach]] | [[:d:Q181882|Q181882]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Contae an Chabháin]] | County Cavan | [[Contae an Chabháin]] | [[:d:Q187402|Q187402]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Contae an Chláir]] | County Clare | [[Contae an Chláir]] | [[:d:Q181862|Q181862]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Contae Chorcaí]] | County Cork | [[Contae Chorcaí]] | [[:d:Q162475|Q162475]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Contae Dhún na nGall]] | County Donegal | [[Contae Dhún na nGall]] | [[:d:Q179424|Q179424]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | County Dublin | [[Fine Gall]] | [[:d:Q520000|Q520000]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | County Dublin | [[Dún Laoghaire-Ráth an Dúin]] | [[:d:Q538417|Q538417]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | County Dublin | [[Contae Átha Cliath Theas]] | [[:d:Q822865|Q822865]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | County Dublin | ''[[:d:Q4169280|Cathair Átha Cliath]]'' | [[:d:Q4169280|Q4169280]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Contae na Gaillimhe]] | County Galway | [[Contae na Gaillimhe]] | [[:d:Q169923|Q169923]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Contae Chiarraí]] | County Kerry | [[Contae Chiarraí]] | [[:d:Q184469|Q184469]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Contae Chill Dara]] | County Kildare | [[Contae Chill Dara]] | [[:d:Q173332|Q173332]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Contae Chill Chainnigh]] | County Kilkenny | [[Contae Chill Chainnigh]] | [[:d:Q180231|Q180231]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Contae Laoise]] | County Laois | [[Contae Laoise]] | [[:d:Q55299|Q55299]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Contae Liatroma]] | County Leitrim | [[Contae Liatroma]] | [[:d:Q107397|Q107397]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Contae Luimnigh]] | County Limerick | [[Contae Luimnigh]] | [[:d:Q178283|Q178283]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Contae an Longfoirt]] | County Longford | [[Contae an Longfoirt]] | [[:d:Q186220|Q186220]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Contae Lú]] | County Louth | [[Contae Lú]] | [[:d:Q183539|Q183539]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Contae Mhaigh Eo]] | County Mayo | [[Contae Mhaigh Eo]] | [[:d:Q178626|Q178626]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Contae na Mí]] | County Meath | [[Contae na Mí]] | [[:d:Q183544|Q183544]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[Contae Mhuineacháin]] | County Monaghan | [[Contae Mhuineacháin]] | [[:d:Q184760|Q184760]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Contae Uíbh Fhailí]] | County Offaly | [[Contae Uíbh Fhailí]] | [[:d:Q184445|Q184445]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Contae Ros Comáin]] | County Roscommon | [[Contae Ros Comáin]] | [[:d:Q179437|Q179437]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Contae Shligigh]] | County Sligo | [[Contae Shligigh]] | [[:d:Q179325|Q179325]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Contae Thiobraid Árann]] | County Tipperary | [[Contae Thiobraid Árann]] | [[:d:Q184618|Q184618]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[Contae Thiobraid Árann]] | County Tipperary | [[Contae Thiobraid Árann Theas]] | [[:d:Q1076415|Q1076415]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Contae Thiobraid Árann]] | County Tipperary | [[Contae Thiobraid Árann Thuaidh]] | [[:d:Q1076424|Q1076424]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Contae Phort Láirge]] | County Waterford | [[Contae Phort Láirge]] | [[:d:Q184594|Q184594]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[Contae na hIarmhí]] | County Westmeath | [[Contae na hIarmhí]] | [[:d:Q182633|Q182633]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Contae Loch Garman]] | County Wexford | [[Contae Loch Garman]] | [[:d:Q184599|Q184599]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Contae Chill Mhantáin]] | County Wicklow | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[:d:Q182591|Q182591]] |} {{Wikidata list end}} == Réigiúin NUTS na hÉireann -- == :'' Féach [[Réigiúin NUTS na hÉireann]] === NUTS 1 === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel { ?item wdt:P31 wd:Q3455681. SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, label:Réigiún<br />NUTS&nbsp;2, P605:Cód, P856:Suíomh }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Réigiún<br />NUTS&nbsp;2 ! Cód ! Suíomh |- | style='text-align:right'| 1 | [[Réigiún an Deiscirt]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE05 IE05] | https://www.southernassembly.ie |- | style='text-align:right'| 2 | [[Réigiún an Oirthir agus Lár Tíre]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE06 IE06] | https://www.emra.ie |- | style='text-align:right'| 3 | [[Réigiún an Tuaiscirt agus an Iarthair]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE04 IE04] | https://www.nwra.ie/ |} {{Wikidata list end}} === NUTS 2 === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel { ?item wdt:P31 wd:Q6955657. SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga, en". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, item:Qid, label:Réigiún NUTS 3, P605:Cód }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Qid ! Réigiún NUTS 3 ! Cód |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q5310956|Q5310956]] | [[Réigiún Bhaile Átha Cliath]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE061 IE061] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q1345331|Q1345331]] | [[Réigiún Lár na Tíre]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE063 IE063] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q7565299|Q7565299]] | [[Réigiún an Iardheiscirt]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE053 IE053] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q7986331|Q7986331]] | [[Réigiún an Iarthair]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE013 IE013]<br/>[https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE042 IE042] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q6840838|Q6840838]] | [[Réigiún an Lár-Iarthair]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE051 IE051] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q6840712|Q6840712]] | [[Réigiún an Lár-Oirthir]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE062 IE062] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q7565274|Q7565274]] | [[Réigiún an Oirdheiscirt]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE052 IE052] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q4944607|Q4944607]] | [[Réigiún na Teorann]] | [https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://data.europa.eu/nuts/code/IE041 IE041] |} {{Wikidata list end}} == Dáilcheantair + == : ''Féach [[Dáilcheantair]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?creationDate WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q28007428; # Instance of Dáil constituency wdt:P571 ?creationDate. # Date of creation FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } # Optional: abolished date SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, item:Qid, label:Dáilcheantar, P571:Bunaithe }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Qid ! Dáilcheantar ! Bunaithe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q3913273|Q3913273]] | [[Ceatharlach–Cill Chainnigh (Dáilcheantar)|Ceatharlach–Cill Chainnigh]] | data-sort-value="1948" | 1948 |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q2701743|Q2701743]] | [[An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)|Cabhán–Muineachán]] | data-sort-value="1977" | 1977 |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q2570782|Q2570782]] | [[An Clár (Dáilcheantar)|An Clár]] | data-sort-value="1921" | 1921 |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q16951667|Q16951667]] | [[Corcaigh Thoir (Dáilcheantar)|Corcaigh Thoir]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q2357143|Q2357143]] | [[Corcaigh Thuaidh-Lár (Dáilcheantar)|Corcaigh Thuaidh-Lár]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q3147235|Q3147235]] | [[Corcaigh Thiar Thuaidh (Dáilcheantar)|Corcaigh Thiar Thuaidh]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q2635304|Q2635304]] | [[Corcaigh Theas-Lár (Dáilcheantar)|Corcaigh Theas-Lár]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q2746787|Q2746787]] | [[Corcaigh Thiar Theas (Dáilcheantar)|Corcaigh Thiar Theas]] | data-sort-value="1961" | 1961 |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q5295599|Q5295599]] | [[Dún na nGall (Dáilcheantar)|Dún na nGall]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q136823661|Q136823661]] | ''[[:d:Q136823661|Cuan Bhaile Átha Cliath Thuaidh]]'' | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q136824660|Q136824660]] | ''[[:d:Q136824660|Cuan Bhaile Átha Cliath Theas]]'' | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q2622823|Q2622823]] | [[Baile Átha Cliath Láir (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Lár]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q122067253|Q122067253]] | [[Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir]] | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q122067303|Q122067303]] | [[Baile Átha Cliath - Fine Gall Thiar (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath - Fine Gall Thiar]] | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q2641881|Q2641881]] | [[Baile Átha Cliath Thiar-Meán (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar-Meán]] | data-sort-value="2002" | 2002 |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q2531985|Q2531985]] | [[Baile Átha Cliath Thiar-Thuaidh (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar Thuaidh]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q5310953|Q5310953]] | [[Baile Átha Cliath Ráth an Dúin (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath, Ráth an Dúin]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q5310969|Q5310969]] | [[Baile Átha Cliath Theas-Lár (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Theas-Lár]] | data-sort-value="1948" | 1948 |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q5310971|Q5310971]] | [[Baile Átha Cliath Thiar Theas (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar Theas]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q5310999|Q5310999]] | [[Baile Átha Cliath Thiar (Dáilcheantar)|Baile Átha Cliath Thiar]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q5320426|Q5320426]] | [[Dún Laoghaire (Dáilcheantar)|Dún Laoghaire]] | data-sort-value="1977" | 1977 |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q4568022|Q4568022]] | [[Gaillimh Thoir (Dáilcheantar)|Gaillimh Thoir]] | data-sort-value="1977" | 1977 |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q2251639|Q2251639]] | [[Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)|Gaillimh Thiar]] | data-sort-value="1937" | 1937 |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q6394444|Q6394444]] | [[Ciarraí (Dáilcheantar)|Ciarraí]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q6406731|Q6406731]] | [[Cill Dara Thuaidh (Dáilcheantar)|Cill Dara Thuas]] | data-sort-value="1997" | 1997 |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q17088606|Q17088606]] | [[Cill Dara Theas (Dáilcheantar)|Cill Dara Theas]] | data-sort-value="1997" | 1997 |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q6487881|Q6487881]] | [[Laois (Dáilcheantar)|Laois]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q6549243|Q6549243]] | [[Cathair Luimnigh (Dáilcheantar)|Cathair Luimnigh]] | data-sort-value="2011" | 2011 |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q6549251|Q6549251]] | [[Contae Luimnigh (Dáilcheantar)|Contae Luimnigh]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q6673850|Q6673850]] | [[An Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)|Longfort–Iarmhí]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q6689841|Q6689841]] | [[Lú (Dáilcheantar)|Lú]] | data-sort-value="1923" | 1923 |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q1869725|Q1869725]] | [[Maigh Eo (Dáilcheantar)|Maigh Eo]] | data-sort-value="1997" | 1997 |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q1929591|Q1929591]] | [[An Mhí Thoir (Dáilcheantar)|An Mhí Thoir]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q2040462|Q2040462]] | [[An Mhí Thiar (Dáilcheantar)|An Mhí Thiar]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q7079018|Q7079018]] | [[Uíbh Fhailí (Dáilcheantar)|Uíbh Fhailí]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q7367587|Q7367587]] | [[Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)|Ros Comáin–Gaillimh]] | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q54932109|Q54932109]] | ''[[:d:Q54932109|Sligeach–Liatroim]]'' | data-sort-value="2016" | 2016 |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q136435355|Q136435355]] | [[Tiobraid Árann Thuaidh (Dáilcheantar)|Tiobraid Árann Thuaidh]] | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q136435384|Q136435384]] | [[Tiobraid Árann Theas (Dáilcheantar)|Tiobraid Árann Theas]] | data-sort-value="2024" | 2024 |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q2109423|Q2109423]] | [[Port Láirge (Dáilcheantar)|Port Láirge]] | data-sort-value="1923" | 1923 |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q3458611|Q3458611]] | [[Loch Garman (Dáilcheantar)|Loch Garman]] | data-sort-value="1921" | 1921 |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q2380581|Q2380581]] | [[Cill Mhantáin (Dáilcheantar)|Cill Mhantáin]] | data-sort-value="1923" | 1923 |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q122067466|Q122067466]] | [[Cill Mhantáin-Loch Garman (Dáilcheantar)|Cill Mhantáin-Loch Garman]] | data-sort-value="2024" | 2024 |} {{Wikidata list end}} == Contaetha na hAlbáine + == : '' Féach [[Contaetha na hAlbáine]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q104251. FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Berat.svg|center|128px]] | [[Contae Berat]] | ''[[:d:Q170244|Berat]]'' | 1798 km² | 115050 | [[Íomhá:Albania (Berat County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:ALB Qarku i Dibrës COA.svg|center|128px]] | [[Contae Dibër]] | ''[[:d:Q223154|Peshkopi]]'' | 2586 km² | 109585 | [[Íomhá:Albania (Dibër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Durrës.svg|center|128px]] | [[Contae Durrës]] | [[Durrës]] | 766 km² | 291325 | [[Íomhá:Albania (Durrës County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Elbasan.svg|center|128px]] | [[Contae Elbasan]] | [[Elbasan]] | 872 km² | 259112 | [[Íomhá:Albania (Elbasan County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Fier.svg|center|128px]] | [[Contae Fier]] | ''[[:d:Q190897|Fier]]'' | 1890 km² | 278413 | [[Íomhá:Albania (Fier County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Gjirokastër.svg|center|128px]] | [[Contae Gjirokastër]] | ''[[:d:Q173690|Gjirokastër]]'' | 2884 km² | 55278 | [[Íomhá:Albania (Gjirokastër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Korçë.svg|center|128px]] | [[Contae Korçë]] | ''[[:d:Q116341|Korçë]]'' | 3711 km² | 197303 | [[Íomhá:Albania (Korçë County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Kukës.svg|center|128px]] | [[Contae Kukës]] | ''[[:d:Q210197|Kukës]]'' | 2374 km² | 72768 | [[Íomhá:Albania (Kukës County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Lezhë.svg|center|128px]] | [[Contae Lezhë]] | ''[[:d:Q169160|Lezhë]]'' | 1620 km² | 117283 | [[Íomhá:Albania (Lezhë County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Shkodër.svg|center|128px]] | [[Contae Shkodër]] | ''[[:d:Q131638|Shkodër]]'' | 3562 km² | 193009 | [[Íomhá:Albania (Shkodër County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Tiranë.svg|center|128px]] | [[Contae Tiranë]] | [[Tiorána]] | 1652 km² | 919511 | [[Íomhá:Albania (Tirana County).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Stema e Qarkut Vlorë.svg|center|128px]] | [[Contae Vlorë]] | [[Vlorë]] | 2706 km² | 184955 | [[Íomhá:Albania (Vlorë County).svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Cúigí na Bulgáire + == :'' Féach [[Cúigí na Bulgáire]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q209824. FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Cúige, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Cúige ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Gerb blagoevgrad.svg|center|128px]] | [[Cúige Blagoevgrad]] | ''[[:d:Q173277|Blagoevgrad]]'' | 6449.47 km² | 285644 | [[Íomhá:Blagoevgrad in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | | [[Cúige Burgas]] | [[Burgas]] | 7748.1 km² | 388919 | [[Íomhá:Burgas in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Dobrich-coat-of-arms.svg|center|128px]] | [[Cúige Dobrich]] | ''[[:d:Q168668|Dobrich]]'' | 4719.7 km² | 143858 | [[Íomhá:Dobrich in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | | [[Cúige Gabrovo]] | ''[[:d:Q180131|Gabrovo]]'' | 2023 km² | 92722 | [[Íomhá:Gabrovo in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | | [[Cúige Haskovo]] | ''[[:d:Q186254|Haskovo]]'' | 5543 km² | 205702 | [[Íomhá:Haskovo in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | | [[Cúige Kardzhali]] | ''[[:d:Q192875|Kardzhali]]'' | 3216 km² | 152028 | [[Íomhá:Kardzhali Province location map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | | [[Cúige Kyustendil]] | ''[[:d:Q189305|Kyustendil]]'' | 3084.3 km² | 104740 | [[Íomhá:Kyustendil in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | | [[Cúige Lovech]] | ''[[:d:Q189328|Lovech]]'' | 4132 km² | 109446 | [[Íomhá:Lovech in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | | [[Cúige Montana]] | ''[[:d:Q220121|Montana]]'' | 3635 km² | 110970 | [[Íomhá:Montana in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | | [[Cúige Pazardzhik]] | ''[[:d:Q186576|Pazardzhik]]'' | 4459 km² | 221176 | [[Íomhá:Pazardzhik in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | | [[Cúige Pernik]] | ''[[:d:Q185289|Pernik]]'' | 2392 km² | 108871 | [[Íomhá:Pernik in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Gerb pleven.jpg|center|128px]] | [[Cúige Pleven]] | ''[[:d:Q165420|Pleven]]'' | 4337 km² | 212890 | [[Íomhá:Pleven in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | | [[Cúige Plovdiv]] | [[Plovdiv]] | 5972.89 km² | 638290 | [[Íomhá:Plovdiv in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | | [[Cúige Razgrad]] | ''[[:d:Q189650|Razgrad]]'' | 2637 km² | 98083 | [[Íomhá:Razgrad in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | | [[Cúige Ruse]] | [[Ruse, an Bhulgáir|Ruse]] | 2791 km² | 184251 | [[Íomhá:Ruse in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | | [[Cúige Shumen]] | ''[[:d:Q181830|Shumen]]'' | 3389.7 km² | 148601 | [[Íomhá:Shumen Province location map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | | [[Cúige Silistra]] | ''[[:d:Q182428|Silistra]]'' | 2846 km² | 92365 | [[Íomhá:Silistra in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | | [[Cúige Sliven]] | ''[[:d:Q178385|Sliven]]'' | 3544.066 km² | 168267 | [[Íomhá:Sliven in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | | [[Cúige Smolyan]] | ''[[:d:Q192888|Smolyan]]'' | 3193 km² | 88816 | [[Íomhá:Smolyan in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | | [[Cúige Chathair Shóifia]] | [[Sóifia]] | 1348.902 km² | 1303813 | [[Íomhá:Oblast Sofia grad.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | | [[Cúige Sofia]] | [[Sóifia]] | 7059 km² | 222946 | [[Íomhá:Sofia (province) in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | | [[Cúige Stara Zagora]] | ''[[:d:Q170415|Stara Zagora]]'' | 5152 km² | 286722 | [[Íomhá:Stara Zagora in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | | [[Cúige Targovishte]] | ''[[:d:Q185114|Targovishte]]'' | 2558.5 km² | 93633 | [[Íomhá:Targovishte in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | | [[Cúige Varna]] | [[Varna]] | 3818 km² | 440532 | [[Íomhá:Varna in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Íomhá:Veliko-Tarnovo-coat-of-arms.svg|center|128px]] | [[Cúige Veliko Tarnovo]] | [[Veliko Tarnovo]] | 4662 km² | 198803 | [[Íomhá:Veliko Tarnovo in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | | [[Cúige Vidin]] | ''[[:d:Q178531|Vidin]]'' | 3033 km² | 69465 | [[Íomhá:Vidin in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | | [[Cúige Vratsa]] | ''[[:d:Q189502|Vratsa]]'' | 3619.7 km² | 144502 | [[Íomhá:Vratsa in Bulgaria.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | | [[Cúige Yambol]] | ''[[:d:Q186569|Yambol]]'' | 3335.5 km² | 104571 | [[Íomhá:Yambol in Bulgaria.svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Contaetha na Cróite + == : '' Féach [[Contaetha na Cróite]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q57053. FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?dátaDíscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Bjelovar-Bilogora County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Bjelovar-Bilogora]] | ''[[:d:Q5707|Bjelovar]]'' | 2640 km² | 119764 | [[Íomhá:Bjelovarsko-bilogorska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Coat of arms of Brod-Posavina County.svg|center|128px]] | [[Contae Brod-Posavina]] | ''[[:d:Q4686|Slavonski Brod]]'' | 2030 km²<br/>2028.3 km² | 158575 | [[Íomhá:Brodsko-posavska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Dubrovnik-Neretva.svg|center|128px]] | [[Contae Dubrovnik-Neretva]] | [[Dubrovnic|Dubrovnik]] | 1781 km² | 115862 | [[Íomhá:Dubrovačko-neretvanska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Grb Istarske županije.svg|center|128px]] | [[an Istria Chrótach]] | [[Pazin]] | 2813 km² | 195237 | [[Íomhá:Istarska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Coat of Arms of Karlovac county.svg|center|128px]] | [[Contae Karlovac]] | ''[[:d:Q3617|Karlovac]]'' | 3626 km² | 128899 | [[Íomhá:Karlovačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Koprivnica County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Koprivnica-Križevci]] | ''[[:d:Q5640|Koprivnica]]'' | 1746 km² | 115584 | [[Íomhá:Koprivničko-križevačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Seal of Krapina-Zagorje County.svg|center|128px]] | [[Contae Krapina-Zagorje]] | ''[[:d:Q221189|Krapina]]'' | 1229 km² | 120702 | [[Íomhá:Krapinsko-zagorska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Lika-Senj County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Lika-Senj]] | ''[[:d:Q137919304|Gospić]]'' | 5353 km² | 42748 | [[Íomhá:Ličko-senjska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Međimurska županija (grb).svg|center|128px]] | [[Contae Međimurje]] | ''[[:d:Q167839|Čakovec]]'' | 730 km² | 105250 | [[Íomhá:Međimurska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Osijek-Baranja County Arms.png|center|128px]] | [[Contae Osijek-Baranja]] | ''[[:d:Q1640|Osijek]]'' | 4155 km² | 305032 | [[Íomhá:Osječko-baranjska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Coa Hungary County Pozsega (history).svg|center|128px]] | [[Contae Požega-Slavonia]] | ''[[:d:Q273114|Požega]]'' | 1823 km² | 64084 | [[Íomhá:Požeško-slavonska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Primorje-Gorski Kotar County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Primorje-Gorski Kotar]] | [[Rijeka]] | 3588 km² | 265419 | [[Íomhá:Primorsko-goranska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Sisak-Moslavina County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Sisak-Moslavina]] | ''[[:d:Q192119|Sisak]]'' | 4468 km² | 185387 | [[Íomhá:Sisačko-moslavačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Coat of arms of Split-Dalmatia County.svg|center|128px]] | [[Contae Split-na Dalmáite|Contae Split-Dalmatia]] | [[Split]] | 4534 km² | 423407 | [[Íomhá:Splitsko-dalmatinska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Varaždin County coat of arms.png|center|128px]] | [[Contae Varaždin]] | ''[[:d:Q5420|Varaždin]]'' | 1261 km² | 175951 | [[Íomhá:Varaždinska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:Virovitica-Podravina County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Virovitica-Podravina]] | ''[[:d:Q266168|Virovitica]]'' | 2024 km² | 84836 | [[Íomhá:Virovitičko-podravska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Coat of Arms of Vukovar-Syrmia County.svg|center|128px]] | [[Contae Vukovar-Syrmia]] | [[Vukovar]] | 2448 km² | 179521 | [[Íomhá:Vukovarsko-srijemska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Íomhá:Zadar County coat of arms.svg|center|128px]] | [[Contae Zadar]] | [[Zadar]] | 3646 km² | 159766 | [[Íomhá:Zadarska županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Íomhá:Coat of arms of Zagreb County.svg|center|128px]] | [[Contae Ságrab]] | [[Ságrab]] | 3078 km² | 317642 | [[Íomhá:Zagrebačka županija in Croatia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Íomhá:Coat of arms of Šibenik County.svg|center|128px]] | [[Contae Šibenik-Knin]] | ''[[:d:Q3549|Šibenik]]'' | 2994 km² | 109375 | [[Íomhá:Šibensko-kninska županija in Croatia.svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Contaetha na hEastóine + == {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q189672. SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,et,en". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P36:Príomhchathair, P2046:Achar, P1082:Daonra }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Príomhchathair ! Achar ! Daonra |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Et-Harju maakond-coa.svg|center|128px]] | [[Harjumaa]] | [[Taillinn]] | 4326.7 km² | 646315 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Hiiumaa vapp.svg|center|128px]] | [[Hiiumaa]] | ''[[:d:Q155066|Kärdla]]'' | 1032.44 km² | 8418 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Et-Järva maakond-coa.svg|center|128px]] | [[Järvamaa]] | ''[[:d:Q45114|Paide]]'' | 2674.14 km² | 30072 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Jõgevamaa vapp.svg|center|128px]] | [[Jõgevamaa]] | ''[[:d:Q117513|Jõgeva]]'' | 2544.86 km² | 27739 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Läänemaa vapp.svg|center|128px]] | [[Läänemaa]] | ''[[:d:Q191106|Haapsalu]]'' | 1815.57 km² | 20625 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Et-Pärnu maakond-coa.svg|center|128px]] | [[Pärnumaa]] | ''[[:d:Q102365|Pärnu]]'' | 5418.73 km² | 87418 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Põlvamaa vapp.svg|center|128px]] | [[Põlvamaa]] | ''[[:d:Q45100|Põlva]]'' | 1823.34 km² | 24036 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Raplamaa vapp.svg|center|128px]] | [[Raplamaa]] | ''[[:d:Q215971|Rapla]]'' | 2765.06 km² | 34038 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Saaremaa vapp.svg|center|128px]] | [[Saaremaa]] | ''[[:d:Q188179|Kuressaare]]'' | 2937.64 km² | 32021 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Tartumaa vapp.svg|center|128px]] | [[Tartumaa]] | ''[[:d:Q13972|Tartu]]'' | 3349.3 km² | 162390 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Valgamaa vapp.svg|center|128px]] | [[Valgamaa]] | ''[[:d:Q193905|Valga]]'' | 1917.09 km² | 27924 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Viljandimaa vapp.svg|center|128px]] | [[Viljandimaa]] | ''[[:d:Q44840|Viljandi]]'' | 3420.04 km² | 45637 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Lääne-Virumaa vapp.svg|center|128px]] | [[Virumaa Thiar]] | ''[[:d:Q191889|Rakvere]]'' | 3695.72 km² | 59608 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Ida-Virumaa vapp.svg|center|128px]] | [[Virumaa Thoir]] | ''[[:d:Q211059|Jõhvi]]'' | 2971.55 km² | 133358 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Võrumaa vapp.svg|center|128px]] | [[Võrumaa]] | ''[[:d:Q205271|Võru]]'' | 2773.14 km² | 34049 |} {{Wikidata list end}} == Réigiúin na Fraince +- == : '' Féach [[Réigiúin na Fraince]] === Réigiúin reatha + === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?armas ?príomhchathairLabel ?daonra ?achar ?bunaíodh ?díscaoilte ?léarscáil WHERE { # VALUES ?regionType { wd:Q36784 } # region, overseas ?item wdt:P31 wd:Q36784; wdt:P36 ?príomhchathair; wdt:P1082 ?daonra; wdt:P2046 ?achar; wdt:P242 ?léarscáil. FILTER(NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }) # exclude if there is an end date OPTIONAL { ?item wdt:P94 ?armas. } OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunaíodh. } OPTIONAL { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, P36:Príomh-chathair, P2046:Achar, P1082:Daonra, P571:Bunaíodh, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Réigiún ! Príomh-chathair ! Achar ! Daonra ! Bunaíodh ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q18677875|An Normainn]]'' | [[Rouen]] | 29906 km² | 3345842 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Normandie2014 region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Blason région fr Occitanie.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q18678265|An Ocsatáin]]'' | [[Toulouse]] | 72724 km² | 6124653 | | [[Íomhá:Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Blason Auvergne-Rhône-Alpes.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q18338206|Auvergne-Rhône-Alpes]]'' | [[Lyon]] | 69711 km² | 8205557 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Auvergne-Rhône-Alpes region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Blason région fr Bourgogne-Franche-Comté.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q18578267|Bourgogne-Franche-Comté]]'' | ''[[:d:Q37776|Besançon]]''<br/>[[Dijon]] | 47784 km² | 2802670 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Bourgogne-Franche-Comté region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Blason fr Centre-Val de Loire.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q13947|Centre-Val de Loire]]'' | [[Orléans]] | 39151 km² | 2587031 | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | [[Íomhá:Centre-Val de Loire in France 2016.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | | [[Grand Est]] | [[Strasbourg]] | 57433 km² | 5563378 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Coat of arms of Guadeloupe.svg|center|128px]] | [[Guadalúip]] | ''[[:d:Q167024|Basse-Terre]]'' | 1628 km² | 384160 | data-sort-value="1946" | 1946-03-21 | [[Íomhá:Guadeloupe in France 2016.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Coat of arms of French Guiana, according to the original displayed at the Museum Franconie, at Cayenne.svg|center|128px]] | [[Guáin na Fraince]] | [[Cayenne]] | 83534 km² | 293996 | data-sort-value="1946" | 1946-03-21 | [[Íomhá:French Guiana (orthographic projection).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Escutcheon fr region Hauts-de-France.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q18677767|Hauts-de-France]]'' | [[Lille]] | 31813 km² | 5992194 | | [[Íomhá:Hauts-de-France region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Armoiries Réunion.svg|center|128px]] | [[La Réunion]] | ''[[:d:Q47045|Saint-Denis]]'' | 2512 km² | 889679 | data-sort-value="1946" | 1946-03-21<br/>1973-03-08 | [[Íomhá:Département 974 in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | | [[Martinique]] | ''[[:d:Q81621|Fort-de-France]]'' | 1128 km² | 360630 | data-sort-value="1946" | 1946-03-21 | [[Íomhá:Martinique-CIA WFB Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Coat of Arms of Mayotte.svg|center|128px]] | [[Mayotte]] | ''[[:d:Q132676|Mamoudzou]]''<br/>''[[:d:Q846048|Dzaoudzi]]'' | 374 km² | 320901 | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Íomhá:Mayotte (orthographic projection).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:BlasonNouvelleAquitaine.svg|center|128px]] | [[Nouvelle-Aquitaine]] | [[Bordeaux]] | 84061 km² | 6150451 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Nouvelle-Aquitaine region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Blason région fr Pays-de-la-Loire.svg|center|128px]] | [[Pays de la Loire]] | [[Naoned]] | 32082 km² | 3907156 | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | [[Íomhá:Pays de la Loire region locator map2.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Blason région fr Provence-Alpes-Côte d'Azur.svg|center|128px]] | [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] | [[Marseille]] | 31400 km² | 5218960 | data-sort-value="1970" | 1970-01-11 | [[Íomhá:Provence-Alpes-Côte d'Azur region locator map2.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q12130|an Bhriotáin]]'' | [[Rennes|Roazhon]] | 27208 km² | 3449370 | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | [[Íomhá:Bretagne in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Coat of Arms of Corsica.svg|center|128px]] | [[an Chorsaic]] | [[Ajaccio]] | 8680 km² | 355486 | data-sort-value="1970" | 1970-01-11 | [[Íomhá:Corsica in France 2016.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | | [[Île-de-France]] | [[Páras]] | 12012 km² | 12463067 | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | [[Íomhá:Île-de-France in France 2016.svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} === Réigiúin stairiúil === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?armas ?príomhchathairLabel ?daonra ?achar ?bunaíodh ?díscaoilte ?léarscáil WHERE { # VALUES ?regionType { wd:Q36784 } # region, overseas ?item wdt:P31 wd:Q36784; wdt:P36 ?príomhchathair; wdt:P1082 ?daonra; wdt:P2046 ?achar; wdt:P242 ?léarscáil. FILTER(EXISTS { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. }) # exclude if there is an end date OPTIONAL { ?item wdt:P94 ?armas. } OPTIONAL { ?item wdt:P571 ?bunaíodh. } OPTIONAL { ?item wdt:P576 ?díscaoilte. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, P571:Bunaíodh, P576:Díscaoilte, P242:Léarscáil }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Réigiún ! Bunaíodh ! Díscaoilte ! Léarscáil |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Blason région fr Alsace.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q22010895|Alsace]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Alsace region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Blason de l'Aquitaine et de la Guyenne.svg|center|128px]] | [[An Acatáin]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Aquitaine in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Blason Philippe II de Bourgogne.svg|center|128px]] | [[An Bhurgúin]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Bourgogne in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Blason de l'Auvergne.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q24082791|Auvergne]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 | [[Íomhá:Auvergne region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Blason région fr Champagne-Ardenne.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q14103|Champagne-Ardenne]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Champagne-Ardenne in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | | ''[[:d:Q17005|Languedoc-Roussillon]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Languedoc-Roussillon in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | | [[Midi-Pyrénées]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Midi-Pyrénées in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Blason Nord-Pas-De-Calais.svg|center|128px]] | [[Nord-Pas-de-Calais]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Nord-Pas-de-Calais in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:BlasonPicardie.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q13950|Piocardaigh]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Picardie in France.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Poitou-Charentes blason.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q17009|Poitou-Charentes]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Poitou-Charentes region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Blason Rhône-Alpes Gendarmerie.svg|center|128px]] | [[Rhône-Alpes]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Rhône-Alpes region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q16961|an Normainn Uachtarach]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Haute-Normandie region locator map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Blason region fr Normandie.svg|center|128px]] | ''[[:d:Q16954|an Normainn Íochtarach]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-04 | data-sort-value="2015" | 2015-12-31 | [[Íomhá:Basse-Normandie region locator map.svg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} == Réigiún na hIodáile + == : '' Féach [[Réigiúin na hIodáile]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?regionTypeLabel ?íomhá ?armas WHERE { VALUES ?regionType { wd:Q16110 wd:Q1710033 } # autonomous or not ?item wdt:P31 ?regionType. OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?íomhá. ?item wdt:P94 ?armas. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,en". } } | columns = number:#, P94:Armas, label:Réigiún, ?regionTypeLabel:Cineál, P2046:Achar, P1082:Daonra }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Réigiún ! Cineál ! Achar ! Daonra |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:Insigne Langobardiae.svg|center|128px]] | [[an Lombaird]] | réigiún san Iodáil | 23863.65 km² | 10067494 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Íomhá:Regione-Piemonte-Stemma.svg|center|128px]] | [[Píodmant]] | réigiún san Iodáil | 25387 km² | 4341375 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Valle d'Aosta-Stemma.svg|center|128px]] | [[Valle d'Aosta]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 3263.22 km² | 125666 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:Coat of arms of Trentino-South Tyrol.svg|center|128px]] | [[Trentino-Tirol Theas|Trentino-An Tioróil Theas]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 13606.87 km² | 1072276 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Arms of Veneto.svg|center|128px]] | [[Veneto]] | réigiún san Iodáil | 18345.35 km² | 4869830 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:CoA of Friuli-Venezia Giulia.svg|center|128px]] | [[Friuli-Venezia Giulia]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 7862.3 km² | 1215220 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Coat of arms of Liguria.svg|center|128px]] | [[Liguria]] | réigiún san Iodáil | 5422 km² | 1550640 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Regione-Emilia-Romagna-Stemma.svg|center|128px]] | [[Emilia-Romagna]] | réigiún san Iodáil | 22123.09 km² | 4459477 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Coat of arms of Tuscany.svg|center|128px]] | [[An Tuscáin]] | réigiún san Iodáil | 22987.04 km² | 3729641 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Coat of arms of Marche.svg|center|128px]] | [[Marche]] | réigiún san Iodáil | 9694 km² | 1522608 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Lazio Coat of Arms.svg|center|128px]] | [[Lazio]] | réigiún san Iodáil | 17236 km² | 5720536 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Regione-Umbria-Stemma.svg|center|128px]] | [[Umbria]] | réigiún san Iodáil | 8456 km² | 852085 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Regione-Abruzzo-Stemma.svg|center|128px]] | [[Abruzzo]] | réigiún san Iodáil | 10831.84 km² | 1308451 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Regione-Campania-Stemma.svg|center|128px]] | [[Campania]] | réigiún san Iodáil | 13670.95 km² | 5786373 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Regione-Molise-Stemma.svg|center|128px]] | [[Molise]] | réigiún san Iodáil | 4438 km² | 304285 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:Coat of Arms of Apulia.svg|center|128px]] | [[Puglia]] | réigiún san Iodáil | 19540.9 km² | 3866174 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Regione-Basilicata-Stemma.svg|center|128px]] | [[Basilicata]] | réigiún san Iodáil | 9994.61 km² | 547579 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Íomhá:Coat of arms of Calabria.svg|center|128px]] | [[Calabria]] | réigiún san Iodáil | 15221.9 km² | 1947131 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Íomhá:Sardegna-Stemma.svg|center|128px]] | [[an tSairdín]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 23949 km² | 1628384 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Íomhá:Coat of arms of Sicily.svg|center|128px]] | [[an tSicil]] | réigiún féinrialaithe le reacht speisialta | 25711 km² | 4983478 |} {{Wikidata list end}} == Contaetha na Liotuáine +-- == : Féach [[Contaetha na Liotuáine]] === Contaetha reatha + === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q273789. # Sampla de 'Contae den Liotuáin' FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,lt,en". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P2046:Achar, P1082:Daonra, P242:Íomhá }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Achar ! Daonra ! Íomhá |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:LTA Alytaus apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Alytus]] | 5425 km² | 135367 | [[Íomhá:Alytus County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | | ''[[:d:Q130536648|Contae Alytus (1915-1950)]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:LTU Kauno apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Kaunas]] | 8089 km² | 580333 | [[Íomhá:Kaunas County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:LTU Klaipėdos apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Klaipėda]] | 5209 km² | 336104 | [[Íomhá:Klaipeda County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Marijampole County COA.png|center|128px]] | [[Contae Marijampolė]] | 4463 km² | 135891 | [[Íomhá:Marijampole County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:LTU Panevėžio apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Panevėžys]] | 7881 km² | 211652 | [[Íomhá:Panevezys County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Taurage County COA.png|center|128px]] | [[Contae Tauragė]] | 4411 km² | 90652 | [[Íomhá:Taurage County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Telsiai County COA.png|center|128px]] | [[Contae Telšiai]] | 4350 km² | 131431 | [[Íomhá:Telsiai County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Utena County COA.png|center|128px]] | [[Contae Utena]] | 7201 km² | 125462 | [[Íomhá:Utena County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:LTU Vilniaus apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Vilnius]] | 9731 km² | 851346 | [[Íomhá:Vilnius County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Siauliai County COA.png|center|128px]] | [[Contae Šiauliai]] | 8540 km² | 261764 | [[Íomhá:Siauliai County in Lithuania.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q12647259|Akmenės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q111979105|Alytaus-Merkinės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q16453825|Jonavos apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q12657989|Joniškio apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q16453882|Joniškėlio apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q12659034|Jūžintų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q12660405|Kelmės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q12661870|Kuršėnų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q16457722|Bezirk Kėdainiai]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q16458268|Lazdijų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q16464181|Mažeikių apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q12665851|Molėtų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q16467965|Pabradės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q16468930|Pasvalio apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q16469827|Plungės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q16470482|Radviliškio apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q16471914|Saldutiškio apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q12672582|Sedos apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q16472520|Skaudvilės apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q111980959|Tauragė County]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q111980964|Trakų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q12676655|Varnių apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q12676708|Varėnos apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q16476252|Vilkijos apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q111980991|Zarasų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q12679602|Šeduvos apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q12679746|Šiaulėnų apskritis]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q12679801|Šilalės apskritis]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} === Contaetha agus a gcuid bardas === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q273789. # Sampla de 'Contae den Liotuáin' FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga,lt,en". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, P94:Armas, label:Contae, P150:Bardais }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Armas ! Contae ! Bardais |- | style='text-align:right'| 1 | [[Íomhá:LTA Alytaus apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Alytus]] | ''[[:d:Q2069342|Lazdijai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q3685407|Alytus City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q669649|Druskininkai municipality]]''<br/>''[[:d:Q769940|Alytus District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351747|Varėna District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 2 | | ''[[:d:Q130536648|Contae Alytus (1915-1950)]]'' | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:LTU Kauno apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Kaunas]] | ''[[:d:Q1351768|Jonava District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q928938|Kaunas City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2015893|Birštonas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069320|Kaišiadorys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351722|Kaunas District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q46786|Kėdainiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q47090|Prienai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069355|Raseiniai District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:LTU Klaipėdos apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Klaipėda]] | ''[[:d:Q3685409|Klaipeda City Municipality Council]]''<br/>''[[:d:Q3685410|Palanga City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q27892|Neringa]]''<br/>''[[:d:Q141132|Klaipėda District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q156560|Kretinga Municipality]]''<br/>''[[:d:Q282098|Šilutė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q219115|Skuodas District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Marijampole County COA.png|center|128px]] | [[Contae Marijampolė]] | ''[[:d:Q1461987|Kalvarija Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1461972|Kazlų Rūda Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1931377|Marijampolė Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2021307|Šakiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2021318|Vilkaviškis District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:LTU Panevėžio apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Panevėžys]] | ''[[:d:Q2089791|Kupiškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q3685412|Panevėžys City Municipality]]''<br/>''[[:d:Q763504|Biržai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1351758|Panevėžys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1461920|Pasvalys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q766969|Rokiškis District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Taurage County COA.png|center|128px]] | [[Contae Tauragė]] | ''[[:d:Q2071640|Tauragė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089815|Jurbarkas District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2283574|Pagėgiai Municipality]]''<br/>''[[:d:Q677400|Šilalė District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Telsiai County COA.png|center|128px]] | [[Contae Telšiai]] | ''[[:d:Q712011|Rietavas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q588916|Telšiai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q404943|Plungė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q313132|Mažeikiai District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Utena County COA.png|center|128px]] | [[Contae Utena]] | ''[[:d:Q2558824|Visaginas Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2069330|Ignalina District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089785|Molėtai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089798|Utena District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q664415|Zarasai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2089772|Anykščiai District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:LTU Vilniaus apskritis COA.svg|center|128px]] | [[Contae Vilnius]] | ''[[:d:Q2089777|Elektrėnai Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1799182|Šalčininkai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q58882|Širvintos District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1813849|Švenčionys District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1987743|Trakai District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q68929|Ukmergė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q118903|Vilnius District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:Siauliai County COA.png|center|128px]] | [[Contae Šiauliai]] | ''[[:d:Q134712|Šiauliai]]''<br/>''[[:d:Q1023041|Akmenė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q610133|Joniškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1387044|Kelmė District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1657116|Pakruojis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1755961|Radviliškis District Municipality]]''<br/>''[[:d:Q1417346|Šiauliai District Municipality]]'' |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q12647259|Akmenės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q111979105|Alytaus-Merkinės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q16453825|Jonavos apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q12657989|Joniškio apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q16453882|Joniškėlio apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q12659034|Jūžintų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q12660405|Kelmės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q12661870|Kuršėnų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q16457722|Bezirk Kėdainiai]]'' | |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q16458268|Lazdijų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q16464181|Mažeikių apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q12665851|Molėtų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q16467965|Pabradės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q16468930|Pasvalio apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q16469827|Plungės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q16470482|Radviliškio apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q16471914|Saldutiškio apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q12672582|Sedos apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q16472520|Skaudvilės apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q111980959|Tauragė County]]'' | |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q111980964|Trakų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q12676655|Varnių apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q12676708|Varėnos apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q16476252|Vilkijos apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q111980991|Zarasų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q12679602|Šeduvos apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q12679746|Šiaulėnų apskritis]]'' | |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q12679801|Šilalės apskritis]]'' | |} {{Wikidata list end}} === Iar-chontaetha === {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?tírLabel ?lonnaitheLabel ?abolishedDate WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q273789; # Sampla de 'Contae den Liotuáin' wdt:P576 ?abolishedDate. OPTIONAL { ?item wdt:P17 ?tír. } OPTIONAL { ?item wdt:P131 ?lonnaithe. } FILTER EXISTS { ?item wdt:P576 ?abolishedDate. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],lt". } } ORDER BY ?itemLabel | columns = number:#, label:Contae, P17:Tír, P131:Lonnaithe, P576:Díscaoilte }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Contae ! Tír ! Lonnaithe ! Díscaoilte |- | style='text-align:right'| 1 | ''[[:d:Q12648953|condáu d'Anykščiai]]'' | [[Comhlathas na Polainne - na Liotuáine]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | ''[[:d:Q2981281|Brasław Voivodeship]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 2 | ''[[:d:Q12651075|Біржаўскі павет]]'' | [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 3 | ''[[:d:Q12657477|Jociai County]]'' | | | data-sort-value="1915" | 1915-12-15 |- | style='text-align:right'| 4 | ''[[:d:Q12658750|condáu de Jurbarkas]]'' | [[an tAontas Sóivéadach]] | ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 5 | ''[[:d:Q12659218|Kaišiadorių apskritis]]'' | | | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |- | style='text-align:right'| 6 | ''[[:d:Q111980911|Kaunas County]]'' | | ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]''<br/>''[[:d:Q8272919|Republic of Lithuania]]''<br/>''[[:d:Q12660027|Kreisgebiet Kauen-Land]]''<br/>''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |- | style='text-align:right'| 7 | ''[[:d:Q12661364|Крэтынгскі павет]]'' | ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]''<br/>''[[:d:Q156031|Reichskommissariat Ostland]]''<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |- | style='text-align:right'| 8 | ''[[:d:Q16457463|condáu de Kupiškis]]'' | [[Impireacht na Gearmáine]]<br/>[[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 9 | ''[[:d:Q16468295|Pajūris County]]'' | | | data-sort-value="1918" | 1918 |- | style='text-align:right'| 10 | ''[[:d:Q16471377|condáu de Rokiškis]]'' | [[Impireacht na Gearmáine]]<br/>[[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | [[an Liotuáin]] | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 11 | ''[[:d:Q111980971|Utenos apskritis]]'' | | ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |- | style='text-align:right'| 12 | ''[[:d:Q11825689|condáu de Valkininkai]]'' | [[an Liotuáin]] | | data-sort-value="1940" | 1940 |- | style='text-align:right'| 13 | ''[[:d:Q111980982|Vilnius County]]'' | [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 14 | ''[[:d:Q16477303|Vėžaičių apskritis]]'' | [[Impireacht na Gearmáine]] | ''[[:d:Q570767|Ober Ost]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 |- | style='text-align:right'| 15 | ''[[:d:Q16477803|Шацкі павет]]'' | [[an Liotuáin]]<br/>[[an tAontas Sóivéadach]] | ''[[:d:Q173761|Poblacht Shóivéadach Shóisialach na Liotuáine]]''<br/>''[[:d:Q12660027|Kreisgebiet Kauen-Land]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 16 | ''[[:d:Q16478334|Širvintų apskritis]]'' | | | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 |- | style='text-align:right'| 17 | ''[[:d:Q12680347|Švėkšnos apskritis]]'' | | | data-sort-value="1915" | 1915-11-15 |} {{Wikidata list end}} n0lh20lkypkuiwus0tc8hdr91clo983 0 128519 1329917 1329225 2026-10-15T07:42:49Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */ Catagóir 1329917 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Earth heat flow.jpg | mion | upright=1.5 | Léarscáil an Domhain le sreabhadh teasa (mW/m²) ón taobh istigh go dtí an dromchla.<ref name=Davies2010 /> Feictear an sreabhadh is mó ag [[dromanna aigéanacha]], agus is lú laistigh d'ilchríocha seasmhacha.]] Is méadrach bunúsach é '''Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain''' i stair teasa [[an Domhan|an Domhan]]. Meastar go dtagann 47±2 teirea[[vata]] (TW)<ref name=Davies2010 /> ar dromchla an Domhain as dhá phríomh-fhoinse le méideanna cothroma; teas radaigineach ginte ag [[meath radaighníomhach]] sa [[maintlín (geolaíocht)|mhaintlín]] agus [[screamh an Domhain|screamh]]; agus an teas príomhordúil fágtha tar éis [[an Domhan#Stair agus taiscéalaíocht|an Domhan]] a chruthú.<ref name=Turcotte /> Cuireann teas inmheánach an Domhain próiseas geolaíoch chun cinn,<ref name=Buffett /> san áireamh [[comhiompar i screamh an Domhain|comhiompair i screamh an Domhain]], [[teicteonaic phlátaí]], [[oraigineas|tógáil sléibhte]], [[meiteamorfacht|meiteamorfacht carraige]] agus [[bolcánacht]].<ref name=Turcotte /> I dteannta sin, meastar gur foinse [[réimse geomaighnéadach]] an Domhain é [[aistriú teasa chomhiompraigh]] laistigh de [[croí an Domhain|chroí]] an phláinéid.<ref name=mit2010 /><ref name=Kageyama1995 /> In ainneoin a thábhachta geolaíche, ní chuireann teas inmheánach an Domhain ach 0.03% dá [[buiséad fuinnimh an Domhain|bhuiséad fuinnimh]] ag an dromchla, toisc go gcuireann [[grianradaíocht]] 173,000&nbsp;TW isteach,<ref name=Archer /> a sholáthraíonn an chuid is mó dá phróisis atmaisféaracha, aigéanacha agus bitheolaíocha. Ar [[talamh]] agus ar [[grinneall an aigéin|grinnilll aigéin]], ámh, téann [[teas inbhraite]], súite ó {{h|grianrú}}, isteach trí {{h|seoladh téarmach)), agus dá bharr ach cúpla deich ceintiméadar ar bhonn laethúil, agus cúpla deoch méadar ar bhonn bliantúil. Níl ach tionchar an-bheag ag grianradaíocht ar próisis laistigh den screamh.<ref name=Lowrie2007 /> Bailítear sonraí domhanda maidir le dlús teas-sreafa ag an ''[[International Association of Seismology and Physics of the Earth's Interior]]''.<ref name=ihfc /> == Féach freisin == * [[Cumhacht gheoiteirmeach]] * [[Grádán geoiteirmeach]] * [[Difreáil pláinéadach]] == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=Turcotte>{{cite book | author1=Donald L. Turcotte | author2=Gerald Schubert | title=Geodynamics | url=https://books.google.com/books?id=-nCHlVuJ4FoC&q=primordial&pg=PA286 | date=25 March 2002|publisher=Cambridge University Press | isbn=978-0-521-66624-4}}</ref> <ref name=Davies2010>{{cite journal | last1=Davies | first1=J.H. | last2=Davies | first2=D.R. | date=22 February 2010 | title=Earth's surface heat flux | volume=1 | issue=1 | pages=5–24 | journal=Solid Earth | doi=10.5194/se-1-5-2010 | doi-access=free |bibcode=2010SolE....1....5D }}</ref> <ref name=Buffett>Buffett, B. A. (2007). Taking Earth's temperature. Science, 315(5820), 1801–1802.</ref> <ref name=mit2010>{{lua idirlín | url = https://news.mit.edu/2010/explained-dynamo-0325 | teideal = Explained: Dynamo Theory | foilsitheoir = MIT News | údar = Morgan Bettex | dáta =25 Márta 2010}}</ref> <ref name=Kageyama1995>{{cite journal | last1=Kageyama | first1=Akira | last2=Sato | first2=Tetsuya |author3=the Complexity Simulation Group | title=Computer simulation of a magnetohydrodynamic dynamo. II | journal=Physics of Plasmas |date=1 January 1995 | volume=2 |issue=5 | pages=1421–1431 |doi=10.1063/1.871485 | bibcode=1995PhPl....2.1421K }}</ref><ref name=Glatzmaier>{{cite journal | last1=Glatzmaier | first1=Gary A. | last2=Roberts | first2=Paul H. | title=A three-dimensional convective dynamo solution with rotating and finitely conducting inner core and mantle | journal=Physics of the Earth and Planetary Interiors |year=1995 | volume=91 | issue=1–3 | pages=63–75 | doi=10.1016/0031-9201(95)03049-3 | bibcode=1995PEPI...91...63G}}</ref> <ref name=Archer>{{cite book | isbn=978-0-470-94341-0 | author=Archer, D. | year=2012 | title=Global Warming: Understanding the Forecast | publisher=John Wiley & Sons}}</ref> <ref name=Lowrie2007>Lowrie, W. (2007). ''Fundamentals of geophysics''. Cambridge: CUP, 2a eag.</ref> <ref name=ihfc>[http://www.ihfc-iugg.org www.ihfc-iugg.org] IHFC: International Heat Flow Commission – Homepage. Retrieved 18/09/2019.</ref> }} [[Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]] rntrmy3dvursuzyaw9prr3wexdrwxxe 1329918 1329917 2026-10-15T07:44:10Z Marcas.oduinn 33120 -tagairt 1329918 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Earth heat flow.jpg | mion | upright=1.5 | Léarscáil an Domhain le sreabhadh teasa (mW/m²) ón taobh istigh go dtí an dromchla.<ref name=Davies2010 /> Feictear an sreabhadh is mó ag [[dromanna aigéanacha]], agus is lú laistigh d'ilchríocha seasmhacha.]] Is méadrach bunúsach é '''Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain''' i stair teasa [[an Domhan|an Domhan]]. Meastar go dtagann 47±2 teirea[[vata]] (TW)<ref name=Davies2010 /> ar dromchla an Domhain as dhá phríomh-fhoinse le méideanna cothroma; teas radaigineach ginte ag [[meath radaighníomhach]] sa [[maintlín (geolaíocht)|mhaintlín]] agus [[screamh an Domhain|screamh]]; agus an teas príomhordúil fágtha tar éis [[an Domhan#Stair agus taiscéalaíocht|an Domhan]] a chruthú.<ref name=Turcotte /> Cuireann teas inmheánach an Domhain próiseas geolaíoch chun cinn,<ref name=Buffett /> san áireamh [[comhiompar i screamh an Domhain|comhiompair i screamh an Domhain]], [[teicteonaic phlátaí]], [[oraigineas|tógáil sléibhte]], [[meiteamorfacht|meiteamorfacht carraige]] agus [[bolcánacht]].<ref name=Turcotte /> I dteannta sin, meastar gur foinse [[réimse geomaighnéadach]] an Domhain é [[aistriú teasa chomhiompraigh]] laistigh de [[croí an Domhain|chroí]] an phláinéid.<ref name=mit2010 /><ref name=Kageyama1995 /> In ainneoin a thábhachta geolaíche, ní chuireann teas inmheánach an Domhain ach 0.03% dá [[buiséad fuinnimh an Domhain|bhuiséad fuinnimh]] ag an dromchla, toisc go gcuireann [[grianradaíocht]] 173,000&nbsp;TW isteach,<ref name=Archer /> a sholáthraíonn an chuid is mó dá phróisis atmaisféaracha, aigéanacha agus bitheolaíocha. Ar [[talamh]] agus ar [[grinneall an aigéin|grinnilll aigéin]], ámh, téann [[teas inbhraite]], súite ó {{h|grianrú}}, isteach trí {{h|seoladh téarmach)), agus dá bharr ach cúpla deich ceintiméadar ar bhonn laethúil, agus cúpla deoch méadar ar bhonn bliantúil. Níl ach tionchar an-bheag ag grianradaíocht ar próisis laistigh den screamh.<ref name=Lowrie2007 /> Bailítear sonraí domhanda maidir le dlús teas-sreafa ag an ''[[International Association of Seismology and Physics of the Earth's Interior]]''.<ref name=ihfc /> == Féach freisin == * [[Cumhacht gheoiteirmeach]] * [[Grádán geoiteirmeach]] * [[Difreáil pláinéadach]] == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=Turcotte>{{cite book | author1=Donald L. Turcotte | author2=Gerald Schubert | title=Geodynamics | url=https://books.google.com/books?id=-nCHlVuJ4FoC&q=primordial&pg=PA286 | date=25 March 2002|publisher=Cambridge University Press | isbn=978-0-521-66624-4}}</ref> <ref name=Davies2010>{{cite journal | last1=Davies | first1=J.H. | last2=Davies | first2=D.R. | date=22 February 2010 | title=Earth's surface heat flux | volume=1 | issue=1 | pages=5–24 | journal=Solid Earth | doi=10.5194/se-1-5-2010 | doi-access=free |bibcode=2010SolE....1....5D }}</ref> <ref name=Buffett>Buffett, B. A. (2007). Taking Earth's temperature. Science, 315(5820), 1801–1802.</ref> <ref name=mit2010>{{lua idirlín | url = https://news.mit.edu/2010/explained-dynamo-0325 | teideal = Explained: Dynamo Theory | foilsitheoir = MIT News | údar = Morgan Bettex | dáta =25 Márta 2010}}</ref> <ref name=Kageyama1995>{{cite journal | last1=Kageyama | first1=Akira | last2=Sato | first2=Tetsuya |author3=the Complexity Simulation Group | title=Computer simulation of a magnetohydrodynamic dynamo. II | journal=Physics of Plasmas |date=1 January 1995 | volume=2 |issue=5 | pages=1421–1431 |doi=10.1063/1.871485 | bibcode=1995PhPl....2.1421K }}</ref> <!--ref name=Glatzmaier>{{cite journal | last1=Glatzmaier | first1=Gary A. | last2=Roberts | first2=Paul H. | title=A three-dimensional convective dynamo solution with rotating and finitely conducting inner core and mantle | journal=Physics of the Earth and Planetary Interiors |year=1995 | volume=91 | issue=1–3 | pages=63–75 | doi=10.1016/0031-9201(95)03049-3 | bibcode=1995PEPI...91...63G}}</ref--> <ref name=Archer>{{cite book | isbn=978-0-470-94341-0 | author=Archer, D. | year=2012 | title=Global Warming: Understanding the Forecast | publisher=John Wiley & Sons}}</ref> <ref name=Lowrie2007>Lowrie, W. (2007). ''Fundamentals of geophysics''. Cambridge: CUP, 2a eag.</ref> <ref name=ihfc>[http://www.ihfc-iugg.org www.ihfc-iugg.org] IHFC: International Heat Flow Commission – Homepage. Retrieved 18/09/2019.</ref> }} [[Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]] jan1fyk1dwts6rr12pkdeki18afxiyz 0 128577 1329882 1329849 2026-10-14T19:56:30Z Conradder 34685 /* Machaire Fíolta */ 1329882 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair Lár Uladh''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart Éireann, coicís tar éis na dtoghchán áitiúil i Sasana.]]. Cuireadh moill coicíse ar thoghcháin Thuaisceart Éireann chun comhthráth a sheachaint le [[Corónú Shéarlais III agus Camilla]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 i [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||19 ||2||0 ||{{increase}}2||47.50||'''47.16'''||'''31,384'''||{{increase}}7.31 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||11|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||27.50||20.81 ||14,045||{{decrease}}2.37 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||5 ||1 ||2|| {{decrease}}1 ||12.50||8.38||5,660||{{decrease}}6.02 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Comhalta neamhspleách|Neamhspleách]] ||3 (a) ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||7.50 ||7.75||5,230 ||{{increase}}1.96 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||2 ||0 ||4 ||{{decrease}}4 ||5.0 ||7.27 ||4,908 ||{{decrease}}6.30 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||3.97 ||2,682 ||{{increase}}3.58 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- ! style="background:{{Aontú/meta/color}};" | | [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- |scope="row" style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| |Lucht Oibre Eile||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.40 ||268 ||''Nua'' |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 67,505|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> * (a) Dúirt an triúr neamhspleách go n-aithníonn iad mar "phoblachtaigh neamhspleácha" ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| Sinn Féin ! colspan=2 | PAD ! colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | PAU !colspan=2 | GTA !colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|Carn Tochair |bgcolor="#008800"|65.47 |bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1 |13.69 |'''1''' {{steady}} |9.39 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |6.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |5.45 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Gleann Clochar |bgcolor="#008800"|35.79 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |30.04 |'''2''' {{steady}} |9.74 |0 {{decrease}} 1 |11.74 |'''1''' {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |12.68 |'''1''' {{increase}} 1 |'''6''' |- |align="left"|An Chorr Chríochach |bgcolor="#008800"|49.99 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |19.61 |'''2''' {{increase}} 1 |7.48 |'''1''' {{steady}} |11.94 |'''1''' {{decrease}} 1 |6.44 |0 {{steady}} |4.12 |0 {{steady}} |0.43 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Dún Geanainn |28.39 |'''2''' {{increase}} 1 |bgcolor="#D46A4C"|28.64 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |6.25 |'''1''' {{steady}} |5.48 |0 {{decrease}} 1 |3.11 |0 {{steady}} |4.90 |0 {{steady}} |23.13 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Machaire Fíolta |bgcolor="#008800"|43.68 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |25.55 |'''2''' {{steady}} |9.74 |'''1''' {{steady}} |7.11 |0 {{steady}} |8.13 |0 {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Maigh Fhoghlach |bgcolor="#008800"|57.21 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |17.07 |'''1''' {{steady}} |7.11 |'''1''' {{increase}} 1 |6.47 |0 {{decrease}} 1 |5.67 |0 {{steady}} |2.70 |0 {{steady}} |3.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Torann |bgcolor="#008800"|51.61 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |11.00 |'''1''' {{increase}} 1 |9.04 |'''1''' {{steady}} |6.72 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |2.67 |0 {{steady}} |18.97 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Total''' |'''47.16''' |'''19''' {{increase}} 2 |'''20.81''' |'''11''' {{increase}} 2 |'''8.39''' |'''5''' {{decrease}} 1 |'''7.27''' |'''2''' {{decrease}} 4 |'''3.97''' |0 {{steady}} |'''2.82''' |0 {{steady}} |'''9.59''' |'''3''' {{increase}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===Carn Tochair === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Carn Tochair - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Brian McGuigan*'''|| 21.62% ||'''1,909'''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean McPeake*'''|| 17.44% ||'''1,540 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Paddy Kelly'''|| 11.88% ||1,049 ||1,397.26 ||1,407.10 ||'''1,518.10'''|| |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Córa Corry*'''|| 14.53% ||1,283 ||1,335.36 ||1,381.20 ||'''1,472.62 '''|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Kyle Black*'''|| 13.69%|| 1,209 ||1,209.00 ||1,209.04 ||1,227.04 ||'''1,681.04''' |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Martin Kearney*|| 9.39% ||829 ||843.08 ||847.52 ||979.00 ||994.00 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||James Artt ||6.00% ||530 ||530.00 ||530.00 ||533.00|| |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Noreen McEldowney ||5.45% ||481 ||486.06 ||487.38 |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 12,744''' Bailí:'''8,830 ''' Millte:''' 81 ''' Cuóta:''' 1,472''' Vótóirí:''' 8,911 (69.92%) |} ===An Chorr Chríochach === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| An Chorr Chríochach - 7 suíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Cathal Mallaghan]]* †'''|| 20.97% ||'''2,157 '''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''John McNamee*'''|| 17.21% ||1,771|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gavin Bell*'''|| 11.81% ||1,215 ||'''2,010.20 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Kerri Martin*'''||7.48% ||769 ||813.80 ||1,013.00 ||'''1,381.48'''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wilbert Buchanan*'''|| 12.14% ||1,249 ||1,249.80 ||1,249.80 ||1,250.74 ||1,252.74 ||1,252.74 ||'''1,360.74 '''|| || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Trevor Wilson*'''|| 6.82% ||702 ||702.40 ||702.40 ||708.04 ||708.04 ||712.64 ||983.27 ||1,002.87 ||'''1,201.33''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Eva Cahoon'''|| 7.47% ||768 ||768.00 ||768.00 ||769.41 ||769.41 ||769.41 ||843.41 ||886.81 ||'''919.54''' |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Timothy Hagan ||6.44% ||663 ||663.00 ||663.80 ||667.56 ||669.56 ||670.02 ||707.02 ||716.12 ||740.19 |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Chris Hillcox ||4.12% ||424 ||435.60 ||480.40 ||569.70 ||598.25 ||684.96 ||711.89 ||713.29 || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Mark Glasgow*|| 5.11%|| 526 ||527.60 ||530.00 ||530.47 ||531.47 ||532.39 || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Louise Taylor|| 0.43% ||44 ||46.40 ||51.60 ||62.41 || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 17,175''' Bailí:'''10,288 ''' Millte:''' 145 ''' Cuóta:''' 1,287''' Vótóirí:''' 10,433 (60.75%) |} ===Dún Geanainn === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Dún Geanainn - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Clement Cuthbertson*'''|| 21.81%|| '''2,096'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Dominic Molloy*'''|| 15.81% ||'''1,519'''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''James Burton'''||6.83% ||656 ||1,198.30 ||1,198.57 ||1,200.57 ||1,218.57 ||'''1,407.57'''|| || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Deirdre Varsani'''|| 12.58% ||1,219 ||1,219.00 ||1,325.65 ||1,347.37 ||1,363.37 ||1,366.37 ||'''1,414.37 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Barry Monteith*'''|| 12.28% ||1,180 ||1,181.02 ||1,185.70 ||1,211.79 ||1,274.79 ||1,275.79 ||1,310.88 ||1,868.88 || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Karol McQuade'''|| 6.25% ||601 ||604.06 ||615.67 ||636.12 ||684.21 ||687.89 ||913.92 ||979.17 ||'''1,139.17''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Irwin ||5.48% ||527 ||588.54 ||588.72 ||589.72 ||617.46 ||781.69 ||907.47 ||911.47 ||913.47 |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Marian Vincent|| 6.54% ||628 ||628.00 ||632.59 ||654.68 ||673.77 ||675.86 ||699.86 || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Claire Hackett|| 4.90% ||471 ||478.14 ||480.21 ||489.30 ||549.98 ||556.02 || || || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Kinley Tenner ||3.11% ||299 ||385.70 ||385.88 ||396.22 ||398.90|| || || || |- | style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| ||Lucht Oibre Eile ||Gerry Cullen|| 2.79% ||268 ||273.78 ||274.05 ||285.39 || || || || || |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Denise Mullen*|| 1.52% ||146 ||147.36 ||148.98|| || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,325''' Bailí:'''9,610 ''' Millte:''' 201 ''' Cuóta:'''1,373''' Vótóirí:''' 9,811 (60.10%) |} ===Gleann Clochar=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Gleann Clochar - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Frances Burton*'''|| 15.43% ||'''1,656 ''' || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Mark Robinson*'''|| 14.61% ||'''1,568 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gael Gildernew'''|| 13.75% ||1,475 ||1,475.91 ||'''1,720.91 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Kevin McElvogue'''|| 12.68% ||1,361 ||1,361.56 ||'''1,567.56 '''|| || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eugene McConnell'''|| 11.29% ||1,212 ||1,212.07 ||1,408.07 ||1,497.32 ||'''1,497.36 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Meta Graham*'''|| 11.74% ||1,260 ||1,367.59 ||1,452.36 ||1,458.31 ||'''1,487.83''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] ||Sean McGuigan* ||10.75% ||1,154 ||1,154.21 ||1,327.35 ||1,417.45 ||1,417.47 |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Sharon McAleer*|| 9.74% ||1,045 ||1,046.82 || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,846''' Bailí:'''10,731 ''' Millte:''' 108''' Cuóta:'''1,534''' Vótóirí:''' 10,839 (68.40%) |} ===Machaire Fíolta=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Machaire Fíolta - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Darren Totten*'''|| 25.15% ||'''2,077 '''|| || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean Clarke*'''|| 18.53% ||'''1,530 '''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Christine McFlynn*'''|| 9.74% ||804 ||1,336.40 ||'''1,457.24'''|| || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Paul McLean*'''|| 13.84% ||1,143 ||1,146.96 ||1,147.68 ||1,147.92 ||1,283.92 ||'''1,616.92''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wesley Brown*'''|| 11.71% ||967 ||967.88 ||967.88 ||967.88 ||1,230.32 ||'''1,526.32''' |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Padraic Farrell ||5.79% ||478 ||628.04 ||650.36 ||706.64 ||779.92 ||786.92 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Raymond Love ||8.13% ||671 ||673.64 ||673.88 ||674.24 ||767.80|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Brown ||7.11% ||587 ||589.64 ||589.88 ||591.20 || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,741''' Bailí:'''8,257 ''' Millte:''' 58 ''' Cuóta:'''1,377''' Vótóirí:''' 8.315 (60.51%) |} ===Maigh Fhoghlach=== ===Torann=== == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] 6douo918dlcziftp3fbys5ziqervas3 1329883 1329882 2026-10-14T20:16:26Z Conradder 34685 /* Maigh Fhoghlach */ 1329883 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair Lár Uladh''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart Éireann, coicís tar éis na dtoghchán áitiúil i Sasana.]]. Cuireadh moill coicíse ar thoghcháin Thuaisceart Éireann chun comhthráth a sheachaint le [[Corónú Shéarlais III agus Camilla]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 i [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||19 ||2||0 ||{{increase}}2||47.50||'''47.16'''||'''31,384'''||{{increase}}7.31 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||11|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||27.50||20.81 ||14,045||{{decrease}}2.37 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||5 ||1 ||2|| {{decrease}}1 ||12.50||8.38||5,660||{{decrease}}6.02 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Comhalta neamhspleách|Neamhspleách]] ||3 (a) ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||7.50 ||7.75||5,230 ||{{increase}}1.96 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||2 ||0 ||4 ||{{decrease}}4 ||5.0 ||7.27 ||4,908 ||{{decrease}}6.30 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||3.97 ||2,682 ||{{increase}}3.58 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- ! style="background:{{Aontú/meta/color}};" | | [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- |scope="row" style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| |Lucht Oibre Eile||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.40 ||268 ||''Nua'' |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 67,505|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> * (a) Dúirt an triúr neamhspleách go n-aithníonn iad mar "phoblachtaigh neamhspleácha" ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| Sinn Féin ! colspan=2 | PAD ! colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | PAU !colspan=2 | GTA !colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|Carn Tochair |bgcolor="#008800"|65.47 |bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1 |13.69 |'''1''' {{steady}} |9.39 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |6.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |5.45 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Gleann Clochar |bgcolor="#008800"|35.79 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |30.04 |'''2''' {{steady}} |9.74 |0 {{decrease}} 1 |11.74 |'''1''' {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |12.68 |'''1''' {{increase}} 1 |'''6''' |- |align="left"|An Chorr Chríochach |bgcolor="#008800"|49.99 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |19.61 |'''2''' {{increase}} 1 |7.48 |'''1''' {{steady}} |11.94 |'''1''' {{decrease}} 1 |6.44 |0 {{steady}} |4.12 |0 {{steady}} |0.43 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Dún Geanainn |28.39 |'''2''' {{increase}} 1 |bgcolor="#D46A4C"|28.64 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |6.25 |'''1''' {{steady}} |5.48 |0 {{decrease}} 1 |3.11 |0 {{steady}} |4.90 |0 {{steady}} |23.13 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Machaire Fíolta |bgcolor="#008800"|43.68 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |25.55 |'''2''' {{steady}} |9.74 |'''1''' {{steady}} |7.11 |0 {{steady}} |8.13 |0 {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Maigh Fhoghlach |bgcolor="#008800"|57.21 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |17.07 |'''1''' {{steady}} |7.11 |'''1''' {{increase}} 1 |6.47 |0 {{decrease}} 1 |5.67 |0 {{steady}} |2.70 |0 {{steady}} |3.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Torann |bgcolor="#008800"|51.61 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |11.00 |'''1''' {{increase}} 1 |9.04 |'''1''' {{steady}} |6.72 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |2.67 |0 {{steady}} |18.97 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Total''' |'''47.16''' |'''19''' {{increase}} 2 |'''20.81''' |'''11''' {{increase}} 2 |'''8.39''' |'''5''' {{decrease}} 1 |'''7.27''' |'''2''' {{decrease}} 4 |'''3.97''' |0 {{steady}} |'''2.82''' |0 {{steady}} |'''9.59''' |'''3''' {{increase}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===Carn Tochair === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Carn Tochair - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Brian McGuigan*'''|| 21.62% ||'''1,909'''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean McPeake*'''|| 17.44% ||'''1,540 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Paddy Kelly'''|| 11.88% ||1,049 ||1,397.26 ||1,407.10 ||'''1,518.10'''|| |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Córa Corry*'''|| 14.53% ||1,283 ||1,335.36 ||1,381.20 ||'''1,472.62 '''|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Kyle Black*'''|| 13.69%|| 1,209 ||1,209.00 ||1,209.04 ||1,227.04 ||'''1,681.04''' |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Martin Kearney*|| 9.39% ||829 ||843.08 ||847.52 ||979.00 ||994.00 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||James Artt ||6.00% ||530 ||530.00 ||530.00 ||533.00|| |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Noreen McEldowney ||5.45% ||481 ||486.06 ||487.38 |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 12,744''' Bailí:'''8,830 ''' Millte:''' 81 ''' Cuóta:''' 1,472''' Vótóirí:''' 8,911 (69.92%) |} ===An Chorr Chríochach === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| An Chorr Chríochach - 7 suíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Cathal Mallaghan]]* †'''|| 20.97% ||'''2,157 '''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''John McNamee*'''|| 17.21% ||1,771|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gavin Bell*'''|| 11.81% ||1,215 ||'''2,010.20 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Kerri Martin*'''||7.48% ||769 ||813.80 ||1,013.00 ||'''1,381.48'''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wilbert Buchanan*'''|| 12.14% ||1,249 ||1,249.80 ||1,249.80 ||1,250.74 ||1,252.74 ||1,252.74 ||'''1,360.74 '''|| || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Trevor Wilson*'''|| 6.82% ||702 ||702.40 ||702.40 ||708.04 ||708.04 ||712.64 ||983.27 ||1,002.87 ||'''1,201.33''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Eva Cahoon'''|| 7.47% ||768 ||768.00 ||768.00 ||769.41 ||769.41 ||769.41 ||843.41 ||886.81 ||'''919.54''' |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Timothy Hagan ||6.44% ||663 ||663.00 ||663.80 ||667.56 ||669.56 ||670.02 ||707.02 ||716.12 ||740.19 |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Chris Hillcox ||4.12% ||424 ||435.60 ||480.40 ||569.70 ||598.25 ||684.96 ||711.89 ||713.29 || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Mark Glasgow*|| 5.11%|| 526 ||527.60 ||530.00 ||530.47 ||531.47 ||532.39 || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Louise Taylor|| 0.43% ||44 ||46.40 ||51.60 ||62.41 || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 17,175''' Bailí:'''10,288 ''' Millte:''' 145 ''' Cuóta:''' 1,287''' Vótóirí:''' 10,433 (60.75%) |} ===Dún Geanainn === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Dún Geanainn - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Clement Cuthbertson*'''|| 21.81%|| '''2,096'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Dominic Molloy*'''|| 15.81% ||'''1,519'''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''James Burton'''||6.83% ||656 ||1,198.30 ||1,198.57 ||1,200.57 ||1,218.57 ||'''1,407.57'''|| || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Deirdre Varsani'''|| 12.58% ||1,219 ||1,219.00 ||1,325.65 ||1,347.37 ||1,363.37 ||1,366.37 ||'''1,414.37 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Barry Monteith*'''|| 12.28% ||1,180 ||1,181.02 ||1,185.70 ||1,211.79 ||1,274.79 ||1,275.79 ||1,310.88 ||1,868.88 || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Karol McQuade'''|| 6.25% ||601 ||604.06 ||615.67 ||636.12 ||684.21 ||687.89 ||913.92 ||979.17 ||'''1,139.17''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Irwin ||5.48% ||527 ||588.54 ||588.72 ||589.72 ||617.46 ||781.69 ||907.47 ||911.47 ||913.47 |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Marian Vincent|| 6.54% ||628 ||628.00 ||632.59 ||654.68 ||673.77 ||675.86 ||699.86 || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Claire Hackett|| 4.90% ||471 ||478.14 ||480.21 ||489.30 ||549.98 ||556.02 || || || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Kinley Tenner ||3.11% ||299 ||385.70 ||385.88 ||396.22 ||398.90|| || || || |- | style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| ||Lucht Oibre Eile ||Gerry Cullen|| 2.79% ||268 ||273.78 ||274.05 ||285.39 || || || || || |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Denise Mullen*|| 1.52% ||146 ||147.36 ||148.98|| || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,325''' Bailí:'''9,610 ''' Millte:''' 201 ''' Cuóta:'''1,373''' Vótóirí:''' 9,811 (60.10%) |} ===Gleann Clochar=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Gleann Clochar - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Frances Burton*'''|| 15.43% ||'''1,656 ''' || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Mark Robinson*'''|| 14.61% ||'''1,568 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gael Gildernew'''|| 13.75% ||1,475 ||1,475.91 ||'''1,720.91 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Kevin McElvogue'''|| 12.68% ||1,361 ||1,361.56 ||'''1,567.56 '''|| || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eugene McConnell'''|| 11.29% ||1,212 ||1,212.07 ||1,408.07 ||1,497.32 ||'''1,497.36 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Meta Graham*'''|| 11.74% ||1,260 ||1,367.59 ||1,452.36 ||1,458.31 ||'''1,487.83''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] ||Sean McGuigan* ||10.75% ||1,154 ||1,154.21 ||1,327.35 ||1,417.45 ||1,417.47 |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Sharon McAleer*|| 9.74% ||1,045 ||1,046.82 || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,846''' Bailí:'''10,731 ''' Millte:''' 108''' Cuóta:'''1,534''' Vótóirí:''' 10,839 (68.40%) |} ===Machaire Fíolta=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Machaire Fíolta - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Darren Totten*'''|| 25.15% ||'''2,077 '''|| || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean Clarke*'''|| 18.53% ||'''1,530 '''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Christine McFlynn*'''|| 9.74% ||804 ||1,336.40 ||'''1,457.24'''|| || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Paul McLean*'''|| 13.84% ||1,143 ||1,146.96 ||1,147.68 ||1,147.92 ||1,283.92 ||'''1,616.92''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wesley Brown*'''|| 11.71% ||967 ||967.88 ||967.88 ||967.88 ||1,230.32 ||'''1,526.32''' |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Padraic Farrell ||5.79% ||478 ||628.04 ||650.36 ||706.64 ||779.92 ||786.92 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Raymond Love ||8.13% ||671 ||673.64 ||673.88 ||674.24 ||767.80|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Brown ||7.11% ||587 ||589.64 ||589.88 ||591.20 || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,741''' Bailí:'''8,257 ''' Millte:''' 58 ''' Cuóta:'''1,377''' Vótóirí:''' 8.315 (60.51%) |} ===Maigh Fhoghlach=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Maigh Fhoghlach - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Ian Milne*'''|| 24.24% ||'''2,219 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Jolene Groogan'''|| 20.47% ||'''1,874 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Anne Forde* '''||17.07% ||'''1,563'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Donal McPeake*'''|| 12.50% ||1,144 ||'''1,775.47'''|| || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Denise Johnston'''|| 7.11% ||651 ||676.73 ||888.70 ||1,022.20 ||1,220.96 ||1,221.14 ||1,227.91 ||'''1,486.61''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Derek McKinney*|| 6.47%|| 592 ||592.93 ||594.98 ||595.88 ||631.30|| 658.68 ||1,108.52 ||1,112.86 |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Sheila Fullerton ||3.79% ||347 ||368.39 ||445.88 ||528.98 ||558.06 ||558.38 ||561.46 || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Glenn Moore ||5.67% ||519 ||519.31 ||519.72 ||519.72 ||523.43 ||536.29|| || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Caleb Ross ||2.70% ||247 ||251.03 ||299.82 ||325.32 || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,524''' Bailí:'''9,156 ''' Millte:'''90 ''' Cuóta:'''1,527''' Vótóirí:''' 9,246 (68.37%) |} ===Torann=== == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] o44302f76lgfow25t0ex9xvke0azwkq 1329884 1329883 2026-10-14T20:22:57Z Conradder 34685 /* Torann */ 1329884 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair Lár Uladh''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart Éireann, coicís tar éis na dtoghchán áitiúil i Sasana.]]. Cuireadh moill coicíse ar thoghcháin Thuaisceart Éireann chun comhthráth a sheachaint le [[Corónú Shéarlais III agus Camilla]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 i [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||19 ||2||0 ||{{increase}}2||47.50||'''47.16'''||'''31,384'''||{{increase}}7.31 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||11|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||27.50||20.81 ||14,045||{{decrease}}2.37 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||5 ||1 ||2|| {{decrease}}1 ||12.50||8.38||5,660||{{decrease}}6.02 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Comhalta neamhspleách|Neamhspleách]] ||3 (a) ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||7.50 ||7.75||5,230 ||{{increase}}1.96 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||2 ||0 ||4 ||{{decrease}}4 ||5.0 ||7.27 ||4,908 ||{{decrease}}6.30 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||3.97 ||2,682 ||{{increase}}3.58 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- ! style="background:{{Aontú/meta/color}};" | | [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- |scope="row" style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| |Lucht Oibre Eile||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.40 ||268 ||''Nua'' |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 67,505|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> * (a) Dúirt an triúr neamhspleách go n-aithníonn iad mar "phoblachtaigh neamhspleácha" ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| Sinn Féin ! colspan=2 | PAD ! colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | PAU !colspan=2 | GTA !colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|Carn Tochair |bgcolor="#008800"|65.47 |bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1 |13.69 |'''1''' {{steady}} |9.39 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |6.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |5.45 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Gleann Clochar |bgcolor="#008800"|35.79 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |30.04 |'''2''' {{steady}} |9.74 |0 {{decrease}} 1 |11.74 |'''1''' {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |12.68 |'''1''' {{increase}} 1 |'''6''' |- |align="left"|An Chorr Chríochach |bgcolor="#008800"|49.99 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |19.61 |'''2''' {{increase}} 1 |7.48 |'''1''' {{steady}} |11.94 |'''1''' {{decrease}} 1 |6.44 |0 {{steady}} |4.12 |0 {{steady}} |0.43 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Dún Geanainn |28.39 |'''2''' {{increase}} 1 |bgcolor="#D46A4C"|28.64 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |6.25 |'''1''' {{steady}} |5.48 |0 {{decrease}} 1 |3.11 |0 {{steady}} |4.90 |0 {{steady}} |23.13 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Machaire Fíolta |bgcolor="#008800"|43.68 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |25.55 |'''2''' {{steady}} |9.74 |'''1''' {{steady}} |7.11 |0 {{steady}} |8.13 |0 {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Maigh Fhoghlach |bgcolor="#008800"|57.21 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |17.07 |'''1''' {{steady}} |7.11 |'''1''' {{increase}} 1 |6.47 |0 {{decrease}} 1 |5.67 |0 {{steady}} |2.70 |0 {{steady}} |3.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Torann |bgcolor="#008800"|51.61 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |11.00 |'''1''' {{increase}} 1 |9.04 |'''1''' {{steady}} |6.72 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |2.67 |0 {{steady}} |18.97 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Total''' |'''47.16''' |'''19''' {{increase}} 2 |'''20.81''' |'''11''' {{increase}} 2 |'''8.39''' |'''5''' {{decrease}} 1 |'''7.27''' |'''2''' {{decrease}} 4 |'''3.97''' |0 {{steady}} |'''2.82''' |0 {{steady}} |'''9.59''' |'''3''' {{increase}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===Carn Tochair === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Carn Tochair - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Brian McGuigan*'''|| 21.62% ||'''1,909'''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean McPeake*'''|| 17.44% ||'''1,540 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Paddy Kelly'''|| 11.88% ||1,049 ||1,397.26 ||1,407.10 ||'''1,518.10'''|| |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Córa Corry*'''|| 14.53% ||1,283 ||1,335.36 ||1,381.20 ||'''1,472.62 '''|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Kyle Black*'''|| 13.69%|| 1,209 ||1,209.00 ||1,209.04 ||1,227.04 ||'''1,681.04''' |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Martin Kearney*|| 9.39% ||829 ||843.08 ||847.52 ||979.00 ||994.00 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||James Artt ||6.00% ||530 ||530.00 ||530.00 ||533.00|| |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Noreen McEldowney ||5.45% ||481 ||486.06 ||487.38 |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 12,744''' Bailí:'''8,830 ''' Millte:''' 81 ''' Cuóta:''' 1,472''' Vótóirí:''' 8,911 (69.92%) |} ===An Chorr Chríochach === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| An Chorr Chríochach - 7 suíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Cathal Mallaghan]]* †'''|| 20.97% ||'''2,157 '''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''John McNamee*'''|| 17.21% ||1,771|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gavin Bell*'''|| 11.81% ||1,215 ||'''2,010.20 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Kerri Martin*'''||7.48% ||769 ||813.80 ||1,013.00 ||'''1,381.48'''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wilbert Buchanan*'''|| 12.14% ||1,249 ||1,249.80 ||1,249.80 ||1,250.74 ||1,252.74 ||1,252.74 ||'''1,360.74 '''|| || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Trevor Wilson*'''|| 6.82% ||702 ||702.40 ||702.40 ||708.04 ||708.04 ||712.64 ||983.27 ||1,002.87 ||'''1,201.33''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Eva Cahoon'''|| 7.47% ||768 ||768.00 ||768.00 ||769.41 ||769.41 ||769.41 ||843.41 ||886.81 ||'''919.54''' |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Timothy Hagan ||6.44% ||663 ||663.00 ||663.80 ||667.56 ||669.56 ||670.02 ||707.02 ||716.12 ||740.19 |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Chris Hillcox ||4.12% ||424 ||435.60 ||480.40 ||569.70 ||598.25 ||684.96 ||711.89 ||713.29 || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Mark Glasgow*|| 5.11%|| 526 ||527.60 ||530.00 ||530.47 ||531.47 ||532.39 || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Louise Taylor|| 0.43% ||44 ||46.40 ||51.60 ||62.41 || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 17,175''' Bailí:'''10,288 ''' Millte:''' 145 ''' Cuóta:''' 1,287''' Vótóirí:''' 10,433 (60.75%) |} ===Dún Geanainn === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Dún Geanainn - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Clement Cuthbertson*'''|| 21.81%|| '''2,096'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Dominic Molloy*'''|| 15.81% ||'''1,519'''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''James Burton'''||6.83% ||656 ||1,198.30 ||1,198.57 ||1,200.57 ||1,218.57 ||'''1,407.57'''|| || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Deirdre Varsani'''|| 12.58% ||1,219 ||1,219.00 ||1,325.65 ||1,347.37 ||1,363.37 ||1,366.37 ||'''1,414.37 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Barry Monteith*'''|| 12.28% ||1,180 ||1,181.02 ||1,185.70 ||1,211.79 ||1,274.79 ||1,275.79 ||1,310.88 ||1,868.88 || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Karol McQuade'''|| 6.25% ||601 ||604.06 ||615.67 ||636.12 ||684.21 ||687.89 ||913.92 ||979.17 ||'''1,139.17''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Irwin ||5.48% ||527 ||588.54 ||588.72 ||589.72 ||617.46 ||781.69 ||907.47 ||911.47 ||913.47 |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Marian Vincent|| 6.54% ||628 ||628.00 ||632.59 ||654.68 ||673.77 ||675.86 ||699.86 || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Claire Hackett|| 4.90% ||471 ||478.14 ||480.21 ||489.30 ||549.98 ||556.02 || || || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Kinley Tenner ||3.11% ||299 ||385.70 ||385.88 ||396.22 ||398.90|| || || || |- | style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| ||Lucht Oibre Eile ||Gerry Cullen|| 2.79% ||268 ||273.78 ||274.05 ||285.39 || || || || || |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Denise Mullen*|| 1.52% ||146 ||147.36 ||148.98|| || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,325''' Bailí:'''9,610 ''' Millte:''' 201 ''' Cuóta:'''1,373''' Vótóirí:''' 9,811 (60.10%) |} ===Gleann Clochar=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Gleann Clochar - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Frances Burton*'''|| 15.43% ||'''1,656 ''' || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Mark Robinson*'''|| 14.61% ||'''1,568 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gael Gildernew'''|| 13.75% ||1,475 ||1,475.91 ||'''1,720.91 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Kevin McElvogue'''|| 12.68% ||1,361 ||1,361.56 ||'''1,567.56 '''|| || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eugene McConnell'''|| 11.29% ||1,212 ||1,212.07 ||1,408.07 ||1,497.32 ||'''1,497.36 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Meta Graham*'''|| 11.74% ||1,260 ||1,367.59 ||1,452.36 ||1,458.31 ||'''1,487.83''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] ||Sean McGuigan* ||10.75% ||1,154 ||1,154.21 ||1,327.35 ||1,417.45 ||1,417.47 |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Sharon McAleer*|| 9.74% ||1,045 ||1,046.82 || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,846''' Bailí:'''10,731 ''' Millte:''' 108''' Cuóta:'''1,534''' Vótóirí:''' 10,839 (68.40%) |} ===Machaire Fíolta=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Machaire Fíolta - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Darren Totten*'''|| 25.15% ||'''2,077 '''|| || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean Clarke*'''|| 18.53% ||'''1,530 '''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Christine McFlynn*'''|| 9.74% ||804 ||1,336.40 ||'''1,457.24'''|| || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Paul McLean*'''|| 13.84% ||1,143 ||1,146.96 ||1,147.68 ||1,147.92 ||1,283.92 ||'''1,616.92''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wesley Brown*'''|| 11.71% ||967 ||967.88 ||967.88 ||967.88 ||1,230.32 ||'''1,526.32''' |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Padraic Farrell ||5.79% ||478 ||628.04 ||650.36 ||706.64 ||779.92 ||786.92 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Raymond Love ||8.13% ||671 ||673.64 ||673.88 ||674.24 ||767.80|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Brown ||7.11% ||587 ||589.64 ||589.88 ||591.20 || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,741''' Bailí:'''8,257 ''' Millte:''' 58 ''' Cuóta:'''1,377''' Vótóirí:''' 8.315 (60.51%) |} ===Maigh Fhoghlach=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Maigh Fhoghlach - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Ian Milne*'''|| 24.24% ||'''2,219 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Jolene Groogan'''|| 20.47% ||'''1,874 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Anne Forde* '''||17.07% ||'''1,563'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Donal McPeake*'''|| 12.50% ||1,144 ||'''1,775.47'''|| || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Denise Johnston'''|| 7.11% ||651 ||676.73 ||888.70 ||1,022.20 ||1,220.96 ||1,221.14 ||1,227.91 ||'''1,486.61''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Derek McKinney*|| 6.47%|| 592 ||592.93 ||594.98 ||595.88 ||631.30|| 658.68 ||1,108.52 ||1,112.86 |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Sheila Fullerton ||3.79% ||347 ||368.39 ||445.88 ||528.98 ||558.06 ||558.38 ||561.46 || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Glenn Moore ||5.67% ||519 ||519.31 ||519.72 ||519.72 ||523.43 ||536.29|| || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Caleb Ross ||2.70% ||247 ||251.03 ||299.82 ||325.32 || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,524''' Bailí:'''9,156 ''' Millte:'''90 ''' Cuóta:'''1,527''' Vótóirí:''' 9,246 (68.37%) |} ===Torann=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Torann - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eimear Carney'''|| 15.78% ||'''1,678 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Niall McAleer*'''||15.67% ||'''1,666 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Dan Kerr*'''|| 13.12% ||1,395 ||1,431.00 ||1,443.69 ||'''1,994.96'''|| || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Jonathan Buchanan'''|| 11.00% ||1,170 ||1,181.00 ||1,181.09 ||1,182.09 ||1,186.09 ||'''1,823.09'''|| || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Malachy Quinn*'''|| 9.04% ||961 ||1,084.00 ||1,093.63 ||1,113.90 ||1,170.90 ||1,244.90 ||1,434.90 ||'''1,448.42''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Nuala McLernon'''|| 10.79% ||1,147 ||1,161.00 ||1,182.87 ||1,195.05 ||1,243.05 ||1,243.05 ||1,245.05 ||'''1,349.13''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || Paul Kelly|| 9.37% ||996 ||1,012.00 ||1,117.30 ||1,155.57 ||1,288.57 ||1,291.66 ||1,296.66 ||1,310.34 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Robert Colvin* ||6.72% ||714 ||777.00 ||777.09 ||777.09 ||777.09|| || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Teresa Quinn ||5.85% ||622 ||628.00 ||628.90|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Simon Graham|| 2.67% ||284 || || || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,464''' Bailí:'''10,633''' Millte:''' 173 ''' Cuóta:'''1,520''' Vótóirí:''' 10,806 (65.63%) |} == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] 77bjr9th0cxola74iip0qo43pxrkn9m 1329885 1329884 2026-10-14T20:23:12Z Conradder 34685 /* Maigh Fhoghlach */ 1329885 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair Lár Uladh''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart Éireann, coicís tar éis na dtoghchán áitiúil i Sasana.]]. Cuireadh moill coicíse ar thoghcháin Thuaisceart Éireann chun comhthráth a sheachaint le [[Corónú Shéarlais III agus Camilla]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 i [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||19 ||2||0 ||{{increase}}2||47.50||'''47.16'''||'''31,384'''||{{increase}}7.31 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||11|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||27.50||20.81 ||14,045||{{decrease}}2.37 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||5 ||1 ||2|| {{decrease}}1 ||12.50||8.38||5,660||{{decrease}}6.02 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Comhalta neamhspleách|Neamhspleách]] ||3 (a) ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||7.50 ||7.75||5,230 ||{{increase}}1.96 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||2 ||0 ||4 ||{{decrease}}4 ||5.0 ||7.27 ||4,908 ||{{decrease}}6.30 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||3.97 ||2,682 ||{{increase}}3.58 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- ! style="background:{{Aontú/meta/color}};" | | [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- |scope="row" style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| |Lucht Oibre Eile||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.40 ||268 ||''Nua'' |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 67,505|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> * (a) Dúirt an triúr neamhspleách go n-aithníonn iad mar "phoblachtaigh neamhspleácha" ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| Sinn Féin ! colspan=2 | PAD ! colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | PAU !colspan=2 | GTA !colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|Carn Tochair |bgcolor="#008800"|65.47 |bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1 |13.69 |'''1''' {{steady}} |9.39 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |6.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |5.45 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Gleann Clochar |bgcolor="#008800"|35.79 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |30.04 |'''2''' {{steady}} |9.74 |0 {{decrease}} 1 |11.74 |'''1''' {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |12.68 |'''1''' {{increase}} 1 |'''6''' |- |align="left"|An Chorr Chríochach |bgcolor="#008800"|49.99 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |19.61 |'''2''' {{increase}} 1 |7.48 |'''1''' {{steady}} |11.94 |'''1''' {{decrease}} 1 |6.44 |0 {{steady}} |4.12 |0 {{steady}} |0.43 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Dún Geanainn |28.39 |'''2''' {{increase}} 1 |bgcolor="#D46A4C"|28.64 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |6.25 |'''1''' {{steady}} |5.48 |0 {{decrease}} 1 |3.11 |0 {{steady}} |4.90 |0 {{steady}} |23.13 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Machaire Fíolta |bgcolor="#008800"|43.68 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |25.55 |'''2''' {{steady}} |9.74 |'''1''' {{steady}} |7.11 |0 {{steady}} |8.13 |0 {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Maigh Fhoghlach |bgcolor="#008800"|57.21 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |17.07 |'''1''' {{steady}} |7.11 |'''1''' {{increase}} 1 |6.47 |0 {{decrease}} 1 |5.67 |0 {{steady}} |2.70 |0 {{steady}} |3.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Torann |bgcolor="#008800"|51.61 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |11.00 |'''1''' {{increase}} 1 |9.04 |'''1''' {{steady}} |6.72 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |2.67 |0 {{steady}} |18.97 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Total''' |'''47.16''' |'''19''' {{increase}} 2 |'''20.81''' |'''11''' {{increase}} 2 |'''8.39''' |'''5''' {{decrease}} 1 |'''7.27''' |'''2''' {{decrease}} 4 |'''3.97''' |0 {{steady}} |'''2.82''' |0 {{steady}} |'''9.59''' |'''3''' {{increase}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===Carn Tochair === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Carn Tochair - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Brian McGuigan*'''|| 21.62% ||'''1,909'''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean McPeake*'''|| 17.44% ||'''1,540 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Paddy Kelly'''|| 11.88% ||1,049 ||1,397.26 ||1,407.10 ||'''1,518.10'''|| |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Córa Corry*'''|| 14.53% ||1,283 ||1,335.36 ||1,381.20 ||'''1,472.62 '''|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Kyle Black*'''|| 13.69%|| 1,209 ||1,209.00 ||1,209.04 ||1,227.04 ||'''1,681.04''' |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Martin Kearney*|| 9.39% ||829 ||843.08 ||847.52 ||979.00 ||994.00 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||James Artt ||6.00% ||530 ||530.00 ||530.00 ||533.00|| |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Noreen McEldowney ||5.45% ||481 ||486.06 ||487.38 |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 12,744''' Bailí:'''8,830 ''' Millte:''' 81 ''' Cuóta:''' 1,472''' Vótóirí:''' 8,911 (69.92%) |} ===An Chorr Chríochach === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| An Chorr Chríochach - 7 suíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Cathal Mallaghan]]* †'''|| 20.97% ||'''2,157 '''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''John McNamee*'''|| 17.21% ||1,771|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gavin Bell*'''|| 11.81% ||1,215 ||'''2,010.20 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Kerri Martin*'''||7.48% ||769 ||813.80 ||1,013.00 ||'''1,381.48'''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wilbert Buchanan*'''|| 12.14% ||1,249 ||1,249.80 ||1,249.80 ||1,250.74 ||1,252.74 ||1,252.74 ||'''1,360.74 '''|| || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Trevor Wilson*'''|| 6.82% ||702 ||702.40 ||702.40 ||708.04 ||708.04 ||712.64 ||983.27 ||1,002.87 ||'''1,201.33''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Eva Cahoon'''|| 7.47% ||768 ||768.00 ||768.00 ||769.41 ||769.41 ||769.41 ||843.41 ||886.81 ||'''919.54''' |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Timothy Hagan ||6.44% ||663 ||663.00 ||663.80 ||667.56 ||669.56 ||670.02 ||707.02 ||716.12 ||740.19 |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Chris Hillcox ||4.12% ||424 ||435.60 ||480.40 ||569.70 ||598.25 ||684.96 ||711.89 ||713.29 || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Mark Glasgow*|| 5.11%|| 526 ||527.60 ||530.00 ||530.47 ||531.47 ||532.39 || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Louise Taylor|| 0.43% ||44 ||46.40 ||51.60 ||62.41 || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 17,175''' Bailí:'''10,288 ''' Millte:''' 145 ''' Cuóta:''' 1,287''' Vótóirí:''' 10,433 (60.75%) |} ===Dún Geanainn === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Dún Geanainn - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Clement Cuthbertson*'''|| 21.81%|| '''2,096'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Dominic Molloy*'''|| 15.81% ||'''1,519'''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''James Burton'''||6.83% ||656 ||1,198.30 ||1,198.57 ||1,200.57 ||1,218.57 ||'''1,407.57'''|| || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Deirdre Varsani'''|| 12.58% ||1,219 ||1,219.00 ||1,325.65 ||1,347.37 ||1,363.37 ||1,366.37 ||'''1,414.37 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Barry Monteith*'''|| 12.28% ||1,180 ||1,181.02 ||1,185.70 ||1,211.79 ||1,274.79 ||1,275.79 ||1,310.88 ||1,868.88 || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Karol McQuade'''|| 6.25% ||601 ||604.06 ||615.67 ||636.12 ||684.21 ||687.89 ||913.92 ||979.17 ||'''1,139.17''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Irwin ||5.48% ||527 ||588.54 ||588.72 ||589.72 ||617.46 ||781.69 ||907.47 ||911.47 ||913.47 |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Marian Vincent|| 6.54% ||628 ||628.00 ||632.59 ||654.68 ||673.77 ||675.86 ||699.86 || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Claire Hackett|| 4.90% ||471 ||478.14 ||480.21 ||489.30 ||549.98 ||556.02 || || || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Kinley Tenner ||3.11% ||299 ||385.70 ||385.88 ||396.22 ||398.90|| || || || |- | style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| ||Lucht Oibre Eile ||Gerry Cullen|| 2.79% ||268 ||273.78 ||274.05 ||285.39 || || || || || |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Denise Mullen*|| 1.52% ||146 ||147.36 ||148.98|| || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,325''' Bailí:'''9,610 ''' Millte:''' 201 ''' Cuóta:'''1,373''' Vótóirí:''' 9,811 (60.10%) |} ===Gleann Clochar=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Gleann Clochar - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Frances Burton*'''|| 15.43% ||'''1,656 ''' || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Mark Robinson*'''|| 14.61% ||'''1,568 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gael Gildernew'''|| 13.75% ||1,475 ||1,475.91 ||'''1,720.91 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Kevin McElvogue'''|| 12.68% ||1,361 ||1,361.56 ||'''1,567.56 '''|| || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eugene McConnell'''|| 11.29% ||1,212 ||1,212.07 ||1,408.07 ||1,497.32 ||'''1,497.36 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Meta Graham*'''|| 11.74% ||1,260 ||1,367.59 ||1,452.36 ||1,458.31 ||'''1,487.83''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] ||Sean McGuigan* ||10.75% ||1,154 ||1,154.21 ||1,327.35 ||1,417.45 ||1,417.47 |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Sharon McAleer*|| 9.74% ||1,045 ||1,046.82 || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,846''' Bailí:'''10,731 ''' Millte:''' 108''' Cuóta:'''1,534''' Vótóirí:''' 10,839 (68.40%) |} ===Machaire Fíolta=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Machaire Fíolta - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Darren Totten*'''|| 25.15% ||'''2,077 '''|| || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean Clarke*'''|| 18.53% ||'''1,530 '''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Christine McFlynn*'''|| 9.74% ||804 ||1,336.40 ||'''1,457.24'''|| || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Paul McLean*'''|| 13.84% ||1,143 ||1,146.96 ||1,147.68 ||1,147.92 ||1,283.92 ||'''1,616.92''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wesley Brown*'''|| 11.71% ||967 ||967.88 ||967.88 ||967.88 ||1,230.32 ||'''1,526.32''' |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Padraic Farrell ||5.79% ||478 ||628.04 ||650.36 ||706.64 ||779.92 ||786.92 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Raymond Love ||8.13% ||671 ||673.64 ||673.88 ||674.24 ||767.80|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Brown ||7.11% ||587 ||589.64 ||589.88 ||591.20 || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,741''' Bailí:'''8,257 ''' Millte:''' 58 ''' Cuóta:'''1,377''' Vótóirí:''' 8.315 (60.51%) |} ===Maigh Fhoghlach=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Maigh Fhoghlach - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Ian Milne]]*'''|| 24.24% ||'''2,219 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Jolene Groogan'''|| 20.47% ||'''1,874 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Anne Forde* '''||17.07% ||'''1,563'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Donal McPeake*'''|| 12.50% ||1,144 ||'''1,775.47'''|| || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Denise Johnston'''|| 7.11% ||651 ||676.73 ||888.70 ||1,022.20 ||1,220.96 ||1,221.14 ||1,227.91 ||'''1,486.61''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Derek McKinney*|| 6.47%|| 592 ||592.93 ||594.98 ||595.88 ||631.30|| 658.68 ||1,108.52 ||1,112.86 |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Sheila Fullerton ||3.79% ||347 ||368.39 ||445.88 ||528.98 ||558.06 ||558.38 ||561.46 || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Glenn Moore ||5.67% ||519 ||519.31 ||519.72 ||519.72 ||523.43 ||536.29|| || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Caleb Ross ||2.70% ||247 ||251.03 ||299.82 ||325.32 || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,524''' Bailí:'''9,156 ''' Millte:'''90 ''' Cuóta:'''1,527''' Vótóirí:''' 9,246 (68.37%) |} ===Torann=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Torann - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eimear Carney'''|| 15.78% ||'''1,678 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Niall McAleer*'''||15.67% ||'''1,666 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Dan Kerr*'''|| 13.12% ||1,395 ||1,431.00 ||1,443.69 ||'''1,994.96'''|| || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Jonathan Buchanan'''|| 11.00% ||1,170 ||1,181.00 ||1,181.09 ||1,182.09 ||1,186.09 ||'''1,823.09'''|| || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Malachy Quinn*'''|| 9.04% ||961 ||1,084.00 ||1,093.63 ||1,113.90 ||1,170.90 ||1,244.90 ||1,434.90 ||'''1,448.42''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Nuala McLernon'''|| 10.79% ||1,147 ||1,161.00 ||1,182.87 ||1,195.05 ||1,243.05 ||1,243.05 ||1,245.05 ||'''1,349.13''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || Paul Kelly|| 9.37% ||996 ||1,012.00 ||1,117.30 ||1,155.57 ||1,288.57 ||1,291.66 ||1,296.66 ||1,310.34 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Robert Colvin* ||6.72% ||714 ||777.00 ||777.09 ||777.09 ||777.09|| || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Teresa Quinn ||5.85% ||622 ||628.00 ||628.90|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Simon Graham|| 2.67% ||284 || || || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,464''' Bailí:'''10,633''' Millte:''' 173 ''' Cuóta:'''1,520''' Vótóirí:''' 10,806 (65.63%) |} == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] 15vtfe6i4e3atdckoxom68jb1e9glck 1329886 1329885 2026-10-14T20:27:28Z Conradder 34685 /* Athruithe i rith an téarma */ 1329886 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Ceantair Lár Uladh''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann|Tuaisceart Éireann, coicís tar éis na dtoghchán áitiúil i Sasana.]]. Cuireadh moill coicíse ar thoghcháin Thuaisceart Éireann chun comhthráth a sheachaint le [[Corónú Shéarlais III agus Camilla]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 i [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||19 ||2||0 ||{{increase}}2||47.50||'''47.16'''||'''31,384'''||{{increase}}7.31 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||11|| 2 ||0 ||{{increase}}2 ||27.50||20.81 ||14,045||{{decrease}}2.37 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||5 ||1 ||2|| {{decrease}}1 ||12.50||8.38||5,660||{{decrease}}6.02 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Comhalta neamhspleách|Neamhspleách]] ||3 (a) ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||7.50 ||7.75||5,230 ||{{increase}}1.96 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||2 ||0 ||4 ||{{decrease}}4 ||5.0 ||7.27 ||4,908 ||{{decrease}}6.30 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||0|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 0.00 ||3.97 ||2,682 ||{{increase}}3.58 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- ! style="background:{{Aontú/meta/color}};" | | [[Aontú]] ||0 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||0.00 ||2.82 ||1,904 ||{{increase}}1.59 |- |scope="row" style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| |Lucht Oibre Eile||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.40 ||268 ||''Nua'' |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 67,505|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> * (a) Dúirt an triúr neamhspleách go n-aithníonn iad mar "phoblachtaigh neamhspleácha" ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| Sinn Féin ! colspan=2 | PAD ! colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | PAU !colspan=2 | GTA !colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|Carn Tochair |bgcolor="#008800"|65.47 |bgcolor="#008800"|'''4''' {{increase}} 1 |13.69 |'''1''' {{steady}} |9.39 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |6.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |5.45 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Gleann Clochar |bgcolor="#008800"|35.79 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |30.04 |'''2''' {{steady}} |9.74 |0 {{decrease}} 1 |11.74 |'''1''' {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |12.68 |'''1''' {{increase}} 1 |'''6''' |- |align="left"|An Chorr Chríochach |bgcolor="#008800"|49.99 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |19.61 |'''2''' {{increase}} 1 |7.48 |'''1''' {{steady}} |11.94 |'''1''' {{decrease}} 1 |6.44 |0 {{steady}} |4.12 |0 {{steady}} |0.43 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Dún Geanainn |28.39 |'''2''' {{increase}} 1 |bgcolor="#D46A4C"|28.64 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |6.25 |'''1''' {{steady}} |5.48 |0 {{decrease}} 1 |3.11 |0 {{steady}} |4.90 |0 {{steady}} |23.13 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Machaire Fíolta |bgcolor="#008800"|43.68 |bgcolor="#008800"|'''2''' {{steady}} |25.55 |'''2''' {{steady}} |9.74 |'''1''' {{steady}} |7.11 |0 {{steady}} |8.13 |0 {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |0.00 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Maigh Fhoghlach |bgcolor="#008800"|57.21 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |17.07 |'''1''' {{steady}} |7.11 |'''1''' {{increase}} 1 |6.47 |0 {{decrease}} 1 |5.67 |0 {{steady}} |2.70 |0 {{steady}} |3.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Torann |bgcolor="#008800"|51.61 |bgcolor="#008800"|'''3''' {{steady}} |11.00 |'''1''' {{increase}} 1 |9.04 |'''1''' {{steady}} |6.72 |0 {{decrease}} 1 |0.00 |0 {{steady}} |2.67 |0 {{steady}} |18.97 |'''1''' {{steady}} |'''6''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Total''' |'''47.16''' |'''19''' {{increase}} 2 |'''20.81''' |'''11''' {{increase}} 2 |'''8.39''' |'''5''' {{decrease}} 1 |'''7.27''' |'''2''' {{decrease}} 4 |'''3.97''' |0 {{steady}} |'''2.82''' |0 {{steady}} |'''9.59''' |'''3''' {{increase}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===Carn Tochair === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Carn Tochair - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Brian McGuigan*'''|| 21.62% ||'''1,909'''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean McPeake*'''|| 17.44% ||'''1,540 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Paddy Kelly'''|| 11.88% ||1,049 ||1,397.26 ||1,407.10 ||'''1,518.10'''|| |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Córa Corry*'''|| 14.53% ||1,283 ||1,335.36 ||1,381.20 ||'''1,472.62 '''|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Kyle Black*'''|| 13.69%|| 1,209 ||1,209.00 ||1,209.04 ||1,227.04 ||'''1,681.04''' |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Martin Kearney*|| 9.39% ||829 ||843.08 ||847.52 ||979.00 ||994.00 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||James Artt ||6.00% ||530 ||530.00 ||530.00 ||533.00|| |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Noreen McEldowney ||5.45% ||481 ||486.06 ||487.38 |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 12,744''' Bailí:'''8,830 ''' Millte:''' 81 ''' Cuóta:''' 1,472''' Vótóirí:''' 8,911 (69.92%) |} ===An Chorr Chríochach === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| An Chorr Chríochach - 7 suíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Cathal Mallaghan]]* †'''|| 20.97% ||'''2,157 '''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''John McNamee*'''|| 17.21% ||1,771|| || || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gavin Bell*'''|| 11.81% ||1,215 ||'''2,010.20 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Kerri Martin*'''||7.48% ||769 ||813.80 ||1,013.00 ||'''1,381.48'''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wilbert Buchanan*'''|| 12.14% ||1,249 ||1,249.80 ||1,249.80 ||1,250.74 ||1,252.74 ||1,252.74 ||'''1,360.74 '''|| || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Trevor Wilson*'''|| 6.82% ||702 ||702.40 ||702.40 ||708.04 ||708.04 ||712.64 ||983.27 ||1,002.87 ||'''1,201.33''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Eva Cahoon'''|| 7.47% ||768 ||768.00 ||768.00 ||769.41 ||769.41 ||769.41 ||843.41 ||886.81 ||'''919.54''' |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Timothy Hagan ||6.44% ||663 ||663.00 ||663.80 ||667.56 ||669.56 ||670.02 ||707.02 ||716.12 ||740.19 |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Chris Hillcox ||4.12% ||424 ||435.60 ||480.40 ||569.70 ||598.25 ||684.96 ||711.89 ||713.29 || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Mark Glasgow*|| 5.11%|| 526 ||527.60 ||530.00 ||530.47 ||531.47 ||532.39 || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Louise Taylor|| 0.43% ||44 ||46.40 ||51.60 ||62.41 || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 17,175''' Bailí:'''10,288 ''' Millte:''' 145 ''' Cuóta:''' 1,287''' Vótóirí:''' 10,433 (60.75%) |} ===Dún Geanainn === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Dún Geanainn - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 !! Comhair 9 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Clement Cuthbertson*'''|| 21.81%|| '''2,096'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Dominic Molloy*'''|| 15.81% ||'''1,519'''|| || || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''James Burton'''||6.83% ||656 ||1,198.30 ||1,198.57 ||1,200.57 ||1,218.57 ||'''1,407.57'''|| || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Deirdre Varsani'''|| 12.58% ||1,219 ||1,219.00 ||1,325.65 ||1,347.37 ||1,363.37 ||1,366.37 ||'''1,414.37 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Barry Monteith*'''|| 12.28% ||1,180 ||1,181.02 ||1,185.70 ||1,211.79 ||1,274.79 ||1,275.79 ||1,310.88 ||1,868.88 || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Karol McQuade'''|| 6.25% ||601 ||604.06 ||615.67 ||636.12 ||684.21 ||687.89 ||913.92 ||979.17 ||'''1,139.17''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Irwin ||5.48% ||527 ||588.54 ||588.72 ||589.72 ||617.46 ||781.69 ||907.47 ||911.47 ||913.47 |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Marian Vincent|| 6.54% ||628 ||628.00 ||632.59 ||654.68 ||673.77 ||675.86 ||699.86 || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Claire Hackett|| 4.90% ||471 ||478.14 ||480.21 ||489.30 ||549.98 ||556.02 || || || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Kinley Tenner ||3.11% ||299 ||385.70 ||385.88 ||396.22 ||398.90|| || || || |- | style="background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};"| ||Lucht Oibre Eile ||Gerry Cullen|| 2.79% ||268 ||273.78 ||274.05 ||285.39 || || || || || |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Denise Mullen*|| 1.52% ||146 ||147.36 ||148.98|| || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,325''' Bailí:'''9,610 ''' Millte:''' 201 ''' Cuóta:'''1,373''' Vótóirí:''' 9,811 (60.10%) |} ===Gleann Clochar=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Gleann Clochar - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Frances Burton*'''|| 15.43% ||'''1,656 ''' || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Mark Robinson*'''|| 14.61% ||'''1,568 '''|| || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Gael Gildernew'''|| 13.75% ||1,475 ||1,475.91 ||'''1,720.91 '''|| || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Kevin McElvogue'''|| 12.68% ||1,361 ||1,361.56 ||'''1,567.56 '''|| || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eugene McConnell'''|| 11.29% ||1,212 ||1,212.07 ||1,408.07 ||1,497.32 ||'''1,497.36 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||'''Meta Graham*'''|| 11.74% ||1,260 ||1,367.59 ||1,452.36 ||1,458.31 ||'''1,487.83''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] ||Sean McGuigan* ||10.75% ||1,154 ||1,154.21 ||1,327.35 ||1,417.45 ||1,417.47 |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||Sharon McAleer*|| 9.74% ||1,045 ||1,046.82 || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 15,846''' Bailí:'''10,731 ''' Millte:''' 108''' Cuóta:'''1,534''' Vótóirí:''' 10,839 (68.40%) |} ===Machaire Fíolta=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Machaire Fíolta - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Darren Totten*'''|| 25.15% ||'''2,077 '''|| || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Sean Clarke*'''|| 18.53% ||'''1,530 '''|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Christine McFlynn*'''|| 9.74% ||804 ||1,336.40 ||'''1,457.24'''|| || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Paul McLean*'''|| 13.84% ||1,143 ||1,146.96 ||1,147.68 ||1,147.92 ||1,283.92 ||'''1,616.92''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Wesley Brown*'''|| 11.71% ||967 ||967.88 ||967.88 ||967.88 ||1,230.32 ||'''1,526.32''' |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Padraic Farrell ||5.79% ||478 ||628.04 ||650.36 ||706.64 ||779.92 ||786.92 |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Raymond Love ||8.13% ||671 ||673.64 ||673.88 ||674.24 ||767.80|| |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Ian Brown ||7.11% ||587 ||589.64 ||589.88 ||591.20 || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,741''' Bailí:'''8,257 ''' Millte:''' 58 ''' Cuóta:'''1,377''' Vótóirí:''' 8.315 (60.51%) |} ===Maigh Fhoghlach=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Maigh Fhoghlach - 5 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''[[Ian Milne]]*'''|| 24.24% ||'''2,219 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Jolene Groogan'''|| 20.47% ||'''1,874 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Anne Forde* '''||17.07% ||'''1,563'''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Donal McPeake*'''|| 12.50% ||1,144 ||'''1,775.47'''|| || || || || || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Denise Johnston'''|| 7.11% ||651 ||676.73 ||888.70 ||1,022.20 ||1,220.96 ||1,221.14 ||1,227.91 ||'''1,486.61''' |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Derek McKinney*|| 6.47%|| 592 ||592.93 ||594.98 ||595.88 ||631.30|| 658.68 ||1,108.52 ||1,112.86 |- | style="background:{{Aontú/meta/color}};" | || [[Aontú]] ||Sheila Fullerton ||3.79% ||347 ||368.39 ||445.88 ||528.98 ||558.06 ||558.38 ||561.46 || |- | style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};"| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] ||Glenn Moore ||5.67% ||519 ||519.31 ||519.72 ||519.72 ||523.43 ||536.29|| || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Caleb Ross ||2.70% ||247 ||251.03 ||299.82 ||325.32 || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 13,524''' Bailí:'''9,156 ''' Millte:'''90 ''' Cuóta:'''1,527''' Vótóirí:''' 9,246 (68.37%) |} ===Torann=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;" |- ! align=center colspan=16| Torann - 6 shuíochán |- ! align=center colspan=2| Páirtí !! Iarrthóir !! Scair !! Comhair 1 !! Comhair 2 !! Comhair 3 !! Comhair 4 !! Comhair 5 !! Comhair 6 !! Comhair 7 !! Comhair 8 |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Eimear Carney'''|| 15.78% ||'''1,678 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Niall McAleer*'''||15.67% ||'''1,666 '''|| || || || || || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||'''Dan Kerr*'''|| 13.12% ||1,395 ||1,431.00 ||1,443.69 ||'''1,994.96'''|| || || || |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | || [[PAD]] || '''Jonathan Buchanan'''|| 11.00% ||1,170 ||1,181.00 ||1,181.09 ||1,182.09 ||1,186.09 ||'''1,823.09'''|| || |- | style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | || [[PSDLO]] ||'''Malachy Quinn*'''|| 9.04% ||961 ||1,084.00 ||1,093.63 ||1,113.90 ||1,170.90 ||1,244.90 ||1,434.90 ||'''1,448.42''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || '''Nuala McLernon'''|| 10.79% ||1,147 ||1,161.00 ||1,182.87 ||1,195.05 ||1,243.05 ||1,243.05 ||1,245.05 ||'''1,349.13''' |- | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] || Paul Kelly|| 9.37% ||996 ||1,012.00 ||1,117.30 ||1,155.57 ||1,288.57 ||1,291.66 ||1,296.66 ||1,310.34 |- | style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | || [[PAU]] ||Robert Colvin* ||6.72% ||714 ||777.00 ||777.09 ||777.09 ||777.09|| || || |- | style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | || Neamhspleách ||Teresa Quinn ||5.85% ||622 ||628.00 ||628.90|| || || || || |- | style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||Simon Graham|| 2.67% ||284 || || || || || || || |- | align=left colspan=14|'''Toghthóirí:''' 16,464''' Bailí:'''10,633''' Millte:''' 173 ''' Cuóta:'''1,520''' Vótóirí:''' 10,806 (65.63%) |} == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== {| class="wikitable" style="font-size: 95%; font-size: 95%" !Dáta !Ceantar !colspan="2"|Páirtí !Comhairleoir atá <br/>ag dul as oifig !Comhairleoir <br/>ag comhthoghadh !Fáth |- |13 Iúil 2024 | An Chorr Chríochach | style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | || [[Sinn Féin]] |[[Cathal Mallaghan]] |Donna Mullin |Toghagh Mallaghan ina [[Teachta Parlaiminte|Theachta Parlaiminte]] do [[Lár Uladh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Lár Uladh]] san [[Olltoghchán na R-A 2024 i dTuaisceart Éireann|Olltoghchán 2024]] |} == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] qfi24cp3hz77ybmfasx670j9l4uj4lr 0 128586 1329914 1329858 2026-10-15T07:41:10Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Forsáil radantach]] go [[Fórsáil radantach]]: Misspelled title 1329858 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Physical Drivers of climate change.svg | mion | 300px | Taispeántar anseo na gnéithe a bhfuil tionchar acu ar athrú teochta trí fhorsáil radantach agus [[íogaireacht aeráide]].<ref name=IPCC-2021-2 />{{rp|7}} Dearg: méadú; gorm: laghdú]] Is tomhas é '''forsáil radantach''' (nó '''forsáil aeráide'''<ref name=eonasa />) chun athrú sa [[Buiséad fuinnimh an Domhain|bhuiséad fuinnimh]] a mheasúnú agus an fuinneamh ag sreabhadh trí atmaisféar pláinéid. Tá gnéithe éagsúla ann a bhfuil tionchar acu ar an chothrom an bhuiséid seo, amhail is tiúchan [[gás ceaptha teasa]] agus [[aerasól]], agus athruithe in [[Ailbéideacht|ailbéideacht dromchla]] agus [[ionradantas gréine]]. Go teicniúil, sainítear é mar "an glan-athrú i bh[[flosc radantach]] (in [[vata|W]]/[[méadar|m]]², faighte mar mheán thar an domhan) de bharr athraithe i dtiománaí/tiúscair seachtrach athraithe aeráide."<ref name=IPCC-2021-1 />{{rp|2245}} Tá idirdhealú ann idir na tiománaithe agus [[aisfhotha athrú aeráide|aisfhothaí]] agus [[inathraitheacht agus athrú aeráide|inathraitheacht]] agus inmheánach don {{h|córas aeráide}}. Tomhaistear forsáil radantach is evaluated sa [[trópastad]] agus sa [[stratastad]]. Is féidir pláinéad a bhfuil cothrom radantach aige lena mháthair-réalta agus leis an spás a bheith ina chomhartha sóirt ag neodrach ó thaobh Forsáil radantach de agus ag [[teocht chothromúcháin pláinéadach]].<ref name=Lissauer2013 /> Ní féidir ámh forsáil radantach a thomhas go neamhspleách le gléas amháin. Ina ionad sin, meastar é le bunphrionsabail {{h|fisic}}e, ó thaobh pharaiméadar an atmaisféir de.<ref name=nrcrf />{{rp|1–4}} Tá achoimre déanta ag [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]] ar an [[comhdhearcadh eolaíoch maidir le hathrú aeráide|comhdhearcadh eolaíoch reatha]] maidir le hathrú aeráide mar a leanas:<ref name=IPCC-2021-2 />{{rp|11}} : '' Human-caused radiative forcing of 2.72 W/m² in 2019 relative to 1750 has warmed the climate system. This warming is mainly due to increased GHG concentrations, partly reduced by cooling due to increased aerosol concentrations. Ón mblian 1950 i leith, tá gáis cheaptha teasa san atmaisféar de bharr gníomhaíocht daonna tar éis méadaithe go leor. Sa bhliain 2020, bhuail [[dé-ocsaíd charbóin]] le méadú 50% i gcomórtas le 1750 (''C/C₀'' = 1.5). Is ionann sin agus forsáil radantach carnach ΔF de +2.17 W/m².<ref name="noaa aggi" /> Tá na cúig mórgháis cheaptha teasa ([[galuisce]], [[dé-ocsaíd charbóin]], [[meatán]], [[ocsaíd nítriúil]] agus [[ózón]]) taobh thiar de 96% den mhéadú i bhforáil radantach ón mbliain 1750.<ref name="noaa aggi" /> Tá cúig miongháis [[halaiginiú]] déag taobh thiar den 4% eile. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=IPCC-2021-2>IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf Summary for Policymakers]. In: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 3−32, doi:10.1017/9781009157896.001.</ref> <ref name=eonasa>{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/Features/EnergyBalance/page7.php | teideal = Climate and Earth's Energy Budget: Feature Articles | ainm = Lindsey | sloinne = Rebecca | dáta = 14 Eanáir 2009 | work = earthobservatory.nasa.gov | dátarochtana = 3 Aibreán 2018 | archive-date=10 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200410141354/https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance/page7.php | url-status=live}}</ref> <ref name="noaa aggi">{{lua idirlín | | url = https://gml.noaa.gov/aggi/aggi.html | teideal = The NOAA Annual Greenhouse Gas Index (AGGI) | foilsitheoir =bNOAA/ESRL | údar = Butler, James H. and Montzka, Steven J. | dáta = 2022 | dátarochtana = 7 Márta 2023}}</ref> <ref name="IPCC-2021-1">IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary], Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C.  Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag). In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, USA, ll. 2215–2256, doi:10.1017/9781009157896.022.</ref> <ref name=Lissauer2013>{{cite book | title=Fundamental planetary science: physics, chemistry, and habitability | last1=Lissauer | first1=Jack Jonathan | last2=De Pater | first2=Imke | isbn=978-0-521-85330-9 | location=Nua Eabhrac | oclc=808009225 | date=16 September 2013}}</ref> <ref name=nrcrf>{{cite book | title=Radiative Forcing of Climate Change: Expanding the Concept and Addressing Uncertainties | author=National Research Council | publisher=The National Academic Press | year=2005 | doi=10.17226/11175 | isbn=978-0-309-09506-8}}</ref> }} g2mjul2zsjgcds3nhy7o08y0pcqcxf7 1329931 1329914 2026-10-15T11:51:53Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */ Catagóir 1329931 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Physical Drivers of climate change.svg | mion | 300px | Taispeántar anseo na gnéithe a bhfuil tionchar acu ar athrú teochta trí fhorsáil radantach agus [[íogaireacht aeráide]].<ref name=IPCC-2021-2 />{{rp|7}} Dearg: méadú; gorm: laghdú]] Is tomhas é '''forsáil radantach''' (nó '''forsáil aeráide'''<ref name=eonasa />) chun athrú sa [[Buiséad fuinnimh an Domhain|bhuiséad fuinnimh]] a mheasúnú agus an fuinneamh ag sreabhadh trí atmaisféar pláinéid. Tá gnéithe éagsúla ann a bhfuil tionchar acu ar an chothrom an bhuiséid seo, amhail is tiúchan [[gás ceaptha teasa]] agus [[aerasól]], agus athruithe in [[Ailbéideacht|ailbéideacht dromchla]] agus [[ionradantas gréine]]. Go teicniúil, sainítear é mar "an glan-athrú i bh[[flosc radantach]] (in [[vata|W]]/[[méadar|m]]², faighte mar mheán thar an domhan) de bharr athraithe i dtiománaí/tiúscair seachtrach athraithe aeráide."<ref name=IPCC-2021-1 />{{rp|2245}} Tá idirdhealú ann idir na tiománaithe agus [[aisfhotha athrú aeráide|aisfhothaí]] agus [[inathraitheacht agus athrú aeráide|inathraitheacht]] agus inmheánach don {{h|córas aeráide}}. Tomhaistear forsáil radantach is evaluated sa [[trópastad]] agus sa [[stratastad]]. Is féidir pláinéad a bhfuil cothrom radantach aige lena mháthair-réalta agus leis an spás a bheith ina chomhartha sóirt ag neodrach ó thaobh Forsáil radantach de agus ag [[teocht chothromúcháin pláinéadach]].<ref name=Lissauer2013 /> Ní féidir ámh forsáil radantach a thomhas go neamhspleách le gléas amháin. Ina ionad sin, meastar é le bunphrionsabail {{h|fisic}}e, ó thaobh pharaiméadar an atmaisféir de.<ref name=nrcrf />{{rp|1–4}} Tá achoimre déanta ag [[Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide|PIRAA]] ar an [[comhdhearcadh eolaíoch maidir le hathrú aeráide|comhdhearcadh eolaíoch reatha]] maidir le hathrú aeráide mar a leanas:<ref name=IPCC-2021-2 />{{rp|11}} : '' Human-caused radiative forcing of 2.72 W/m² in 2019 relative to 1750 has warmed the climate system. This warming is mainly due to increased GHG concentrations, partly reduced by cooling due to increased aerosol concentrations. Ón mblian 1950 i leith, tá gáis cheaptha teasa san atmaisféar de bharr gníomhaíocht daonna tar éis méadaithe go leor. Sa bhliain 2020, bhuail [[dé-ocsaíd charbóin]] le méadú 50% i gcomórtas le 1750 (''C/C₀'' = 1.5). Is ionann sin agus forsáil radantach carnach ΔF de +2.17 W/m².<ref name="noaa aggi" /> Tá na cúig mórgháis cheaptha teasa ([[galuisce]], [[dé-ocsaíd charbóin]], [[meatán]], [[ocsaíd nítriúil]] agus [[ózón]]) taobh thiar de 96% den mhéadú i bhforáil radantach ón mbliain 1750.<ref name="noaa aggi" /> Tá cúig miongháis [[halaiginiú]] déag taobh thiar den 4% eile. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=IPCC-2021-2>IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf Summary for Policymakers]. In: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 3−32, doi:10.1017/9781009157896.001.</ref> <ref name=eonasa>{{lua idirlín | url = https://earthobservatory.nasa.gov/Features/EnergyBalance/page7.php | teideal = Climate and Earth's Energy Budget: Feature Articles | ainm = Lindsey | sloinne = Rebecca | dáta = 14 Eanáir 2009 | work = earthobservatory.nasa.gov | dátarochtana = 3 Aibreán 2018 | archive-date=10 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200410141354/https://earthobservatory.nasa.gov/features/EnergyBalance/page7.php | url-status=live}}</ref> <ref name="noaa aggi">{{lua idirlín | | url = https://gml.noaa.gov/aggi/aggi.html | teideal = The NOAA Annual Greenhouse Gas Index (AGGI) | foilsitheoir =bNOAA/ESRL | údar = Butler, James H. and Montzka, Steven J. | dáta = 2022 | dátarochtana = 7 Márta 2023}}</ref> <ref name="IPCC-2021-1">IPCC, 2021: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex VII: Glossary], Matthews, J.B.R., V. Möller, R. van Diemen, J.S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C.  Méndez, S. Semenov, A. Reisinger (eag). In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, USA, ll. 2215–2256, doi:10.1017/9781009157896.022.</ref> <ref name=Lissauer2013>{{cite book | title=Fundamental planetary science: physics, chemistry, and habitability | last1=Lissauer | first1=Jack Jonathan | last2=De Pater | first2=Imke | isbn=978-0-521-85330-9 | location=Nua Eabhrac | oclc=808009225 | date=16 September 2013}}</ref> <ref name=nrcrf>{{cite book | title=Radiative Forcing of Climate Change: Expanding the Concept and Addressing Uncertainties | author=National Research Council | publisher=The National Academic Press | year=2005 | doi=10.17226/11175 | isbn=978-0-309-09506-8}}</ref> }} [[Catagóir:Aeráid]] 7lpfz1bs8ic8pr8oeequn4pscrjh519 0 128587 1329892 1329870 2026-10-14T23:43:06Z TGcoa 21229 /* Saol */ 1329892 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Cumadóir amhrán agus file as Conamara ba ea '''Tom a’ tSeoighe''' (1929 / 1930 -10 Deireadh Fómhair 2026). Tá eolas maith ar a chuid amhrán i gConamara féin agus ar fud na Gaeltachta, amhráin inar chuir sé síos ar an iomaí rud a bhain le saol na Gaeltachta sa chéad seo caite – an imirce, an bhádóireacht, cairdeas, grá, agus an pholaitíocht.<ref>{{Lua idirlín|url=https://rip.ie/death-notice/tom-a-tseoighe-galway-carraroe-644573|teideal=Death Notice of Tom a tSeoighe (Carraroe, Galway) {{!}} rip.ie|language=en|work=rip.ie|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> <ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/omos-tom-a-tseoighe-file-pobail-agus-cumadoir-amhran-a-dinis-sceal-na-ndaoine-ar-shli-na-firinne/|teideal=ÓMÓS: Tom a’ tSeoighe, file pobail agus cumadóir amhrán a d’inis ‘scéal na ndaoine’, ar shlí na fírinne|dáta=2026-10-13|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> == Saol == Ba as an Sconsa i [[Leitir Móir]] i g[[Ceantar na nOileán]] é Tom an tSeoighe ó dhúchas. File ab ea a sheanmháthair Máire Ní Mhiolláin agus a muintir as [[Inis Bearachain]], agus a uncail Pádraicín Tom Seoighe. Bhí aon duine dhéag clainne ag a mhuintir agus an fhilíocht agus an amhránaíocht ar an teallach aige óna athair Máirtín Tom Seoighe as Inis Bearachain agus óna mháthair Máire Bhabaí Nic Dhonnacha as [[Leitir Calaidh]]. Teach airneáin agus amhránaíochta a bhí i dteach na Seoigheach sa Sconsa agus ceoltóirí agus amhránaithe go leor ag tarraingt air. Chaith sé blianta fada ag obair sa Bhreatain chomh maith le tamall i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba i Londain a phós Tom agus ba ann a rugadh an mac is sine aige féin agus a bhean Neil Sheáin Taimín as Cladhnach ar an g[[An Cheathrú Rua|Ceathrú Rua]]. Tháinig siad abhaile lena gclann a thógáil ar an nádúr i gConamara.  Is iomaí sciuird a thug Tom anonn go Londain, Leeds agus Huddersfield lena áilín i gCladhnach a thógáil.<ref name=":1" /> == Saothar == Chumadh sé a chuid filíochta áit ar bith a mbíodh sé ag obair agus leath an cháil a bhí ar leithéidí ‘Deoraí Thír an Fhia’, ‘Londain Shasana’,  ‘Amhrán Leeds’ agus an tsraith amhrán faoin ‘méit’ – ‘Mé Féin is Mo Mhéit’, ‘Mo Mhéit ar Saoire’ agus ‘Slán a Mhéit’  – i measc amhráin go leor eile. Téama na himirce ba mhinic a bhí ina chuid amhrán agus é ag tarraingt ar a thaithí phearsanta féin mar fhear óg a d’fhás aníos i gceantar iargúlta Gaeltachta na n-oileán agus a d’fhág an tír seo lena bheatha a shaothrú thar sáile agus gan é ach sé bliana déag. Ba iad na hamhránaithe [[Beairtle Ó Domhnaill|Beartla Ó Domhnaill]], [[Síle Denvir]], agus go mór mór a sheanchara [[John Beag Ó Flaitheartha]] a thug beocht agus brí an cheoil do na dánta a chum Tom a’ tSeoighe agus a rinne amhráin bhreátha aitheanta díobh.<ref name=":1" /> D’fhoilsigh [[Cló Iar-Chonnacht]] ''Tom a’ tSeoighe: Amhráin'' in 2020. Bhí leathchéad amhrán sa leabhar agus iad tras-scríofa ag na heagarthóirí Síle Denvir agus Ciarán Ó Fátharta. Tá cuid mhaith de na hamhráin a fhaightear san eagrán fós go mór i mbéal an phobail agus cloistear á gcasadh go coitianta iad ag amhránaithe Chonamara – leithéidí ‘Baile Aerach Leitir Móir’. Bhí amhráin nár taifeadadh riamh sa leabhar freisin. Tras-scríobhadh fonn an cheoil agus bhí dhá dhlúthdhiosca in éineacht leis an leabhar, chomh maith le léargas ar an saol a chaith an cumadóir féin.<ref name=":1" /> == Féach freisin == * [[Beairtle Ó Domhnaill]], [[John Beag Ó Flaitheartha]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Cumadóirí Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Conamara]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Amhránaithe Gaeilge]] [[Catagóir:An Cheathrú Rua]] [[Catagóir:Daoine as Leitir Móir]] s699v2pcdxfqm1wre0gdjw844z73hy0 0 128589 1329894 2026-10-14T23:58:11Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le ''''B'''íonn '''Biorán na Réadóirí''' (nó an biorán Réadóra) á chaitheamh ag roinnt Caitliceach lena chur in iúl gur staonairí ó alcól iad. == Féach freisin == * [[Na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Creideamh na hÉireann]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Bioráin]]' 1329894 wikitext text/x-wiki '''B'''íonn '''Biorán na Réadóirí''' (nó an biorán Réadóra) á chaitheamh ag roinnt Caitliceach lena chur in iúl gur staonairí ó alcól iad. == Féach freisin == * [[Na Réadóirí]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Creideamh na hÉireann]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Bioráin]] 448pvcdb20z65hfkh2b32j8tf1nnmi9 1329896 1329894 2026-10-15T00:05:57Z TGcoa 21229 1329896 wikitext text/x-wiki '''B'''íonn '''Biorán na Réadóirí''' (nó an biorán Réadóra) á chaitheamh ag roinnt Caitliceach lena chur in iúl gur staonairí ó alcól iad. == Féach freisin == * '''[[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]]''' == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Bioráin]] m7s8vptcsujf02mvlschh0gpt0i9b0k 1329901 1329896 2026-10-15T00:08:10Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Biorán réadóra]] go [[Biorán na Réadóirí]] 1329896 wikitext text/x-wiki '''B'''íonn '''Biorán na Réadóirí''' (nó an biorán Réadóra) á chaitheamh ag roinnt Caitliceach lena chur in iúl gur staonairí ó alcól iad. == Féach freisin == * '''[[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]]''' == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Bioráin]] m7s8vptcsujf02mvlschh0gpt0i9b0k 1329923 1329901 2026-10-15T08:19:00Z TGcoa 21229 1329923 wikitext text/x-wiki '''B'''íonn '''Biorán na Réadóirí''' (nó an biorán Réadóra) á chaitheamh ag roinnt Caitliceach lena chur in iúl gur staonairí ó alcól iad. == Féach freisin == * '''[[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]]''' == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Caitliceachas]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Bioráin]] [[Catagóir:Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 9cg10go5jjgdl5dct2lzxtzvsipsykz 0 128590 1329899 2026-10-15T00:06:56Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Na Réadóirí]] go [[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 1329899 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Cumann Réadóirí um Lánstaonadh]] 7mb1zw322u6uf9twhqmty4e751o07g2 0 128591 1329902 2026-10-15T00:08:10Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Biorán réadóra]] go [[Biorán na Réadóirí]] 1329902 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Biorán na Réadóirí]] cqmpq0mylq91bwlyfr9iu345vn7ig2d 0 128592 1329912 2026-10-15T07:33:55Z Marcas.oduinn 33120 Réamhrá cruthaithe ó enwiki 1329912 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Climate-system.jpg | mion | 330x330px | Idirghníomhaíonn na cúig gnéithe den chóras aeráide: [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], an [[hidrisféar]], an [[crióisféar]], an [[litisféar]] agus an [[bithsféar]].<ref name=":0" />{{rp|1451}}]] Is [[córas coimpléascach]] é '''córas aeráide''' an Domhain agus cúig ghné ann ag idirghníomhú: an [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]] (aer), an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear agus talamh síorshioctha), an [[litisféar]] (screamh clochach) agus an [[bithsféar]] (nithe beo).<ref name=:0 />{{rp|1451}} Is é an ''[[aeráid]]'' an meán staitistiúil den [[aimsir (meitéareolaíocht)|aimsir]],<ref name=":0" />{{rp|1450}} de ghnáth thar tréimhse 30 bliain. Socraítear é ag roinnt próiseas ag obair le chéile, amhail [[feacht aigéin|feachtaí aigéin]] agus patrúin gaoithe.<ref name=ccensw /><ref name=wor /> Iompraítear teasa san atmaisféar agus sna haigéin ón [[an Teochrios|Teochrios]] amach go dtí áiteanna a fhaigheann níos lú fuinnimh ón ngréin. Is é [[solas gréine|Radaíocht gréine]] príomhfhórsa na cúrsaíochta seo, chomh maith le [[timthriall hidreolaíoch|timthriall an uisce]]. I dteannta sin, bíonn [[dúile ceimiceacha]] éagsúla [[timthriall bithgheoiceimiceach|ag bogadh]] tríd an gcúrsa, mar shampla [[Timthriall carbóin|carbón]] agus [[Timthriall nítrigine|nítrigin]]. [[athrú aeráide|Athraítear]] an córas aeráide de bharr forsaí idir [[athruithe aeráide thar na linnte|inmheánacha]] agus [[forsáil radantach|seachtracha]]. Ó thaobh na fórsaí seachtracha de, d'fhéadfadh iad a bheith nádúrtha, amhail is [[solar activity and climate|athruithe i ngníomhaíochtaí na gréine]] agus brúchtaí bolcánacha, nó déanta ag daoine daonna, go háirithe [[gás ceaptha teasa]] san atmaisféar agus [[breosla iontaise]] á dhó. Scaoiltear [[aerasól|aerasóil]] le héifeacht fionnuar fosta, ach tá tionchar níos lú acu siúd.<ref name=:0 />{{rp|1451}} D'fhéadfadh éifeachtaí a bheith méadaithe le [[aisfhothaí athraithe aeráide|próisis aisfhotha]] sa chóras. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=:0>IPCC, 2013: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Annex III: Glossary], Planton, S. (eag). In: [https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, SAM.</ref> <ref name=ccensw>{{lua idirlín | url = https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | teideal = Climate systems | work = climatechange.environment.nsw.gov.au | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123249/https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | archive-date=2019-05-06 | dátarochtana = 2019-05-06}}</ref> <ref name=wor>{{lua idirlín | url = https://worldoceanreview.com/en/wor-1/climate-system/earth-climate-system/ | teideal = Earth's climate system | work = World Ocean Review | teanga = en-US | dátarochtana = 2019-10-13}}</ref> }} gsapwzbv66dxzxw18i7ld3s40vyitox 1329919 1329912 2026-10-15T07:47:09Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */ Catagóirí 1329919 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Climate-system.jpg | mion | 330x330px | Idirghníomhaíonn na cúig gnéithe den chóras aeráide: [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], an [[hidrisféar]], an [[crióisféar]], an [[litisféar]] agus an [[bithsféar]].<ref name=":0" />{{rp|1451}}]] Is [[córas coimpléascach]] é '''córas aeráide''' an Domhain agus cúig ghné ann ag idirghníomhú: an [[atmaisféar an Domhain|atmaisféar]] (aer), an [[hidrisféar]] (uisce), an [[crióisféar]] (oighear agus talamh síorshioctha), an [[litisféar]] (screamh clochach) agus an [[bithsféar]] (nithe beo).<ref name=:0 />{{rp|1451}} Is é an ''[[aeráid]]'' an meán staitistiúil den [[aimsir (meitéareolaíocht)|aimsir]],<ref name=":0" />{{rp|1450}} de ghnáth thar tréimhse 30 bliain. Socraítear é ag roinnt próiseas ag obair le chéile, amhail [[feacht aigéin|feachtaí aigéin]] agus patrúin gaoithe.<ref name=ccensw /><ref name=wor /> Iompraítear teasa san atmaisféar agus sna haigéin ón [[an Teochrios|Teochrios]] amach go dtí áiteanna a fhaigheann níos lú fuinnimh ón ngréin. Is é [[solas gréine|Radaíocht gréine]] príomhfhórsa na cúrsaíochta seo, chomh maith le [[timthriall hidreolaíoch|timthriall an uisce]]. I dteannta sin, bíonn [[dúile ceimiceacha]] éagsúla [[timthriall bithgheoiceimiceach|ag bogadh]] tríd an gcúrsa, mar shampla [[Timthriall carbóin|carbón]] agus [[Timthriall nítrigine|nítrigin]]. [[athrú aeráide|Athraítear]] an córas aeráide de bharr forsaí idir [[athruithe aeráide thar na linnte|inmheánacha]] agus [[forsáil radantach|seachtracha]]. Ó thaobh na fórsaí seachtracha de, d'fhéadfadh iad a bheith nádúrtha, amhail is [[solar activity and climate|athruithe i ngníomhaíochtaí na gréine]] agus brúchtaí bolcánacha, nó déanta ag daoine daonna, go háirithe [[gás ceaptha teasa]] san atmaisféar agus [[breosla iontaise]] á dhó. Scaoiltear [[aerasól|aerasóil]] le héifeacht fionnuar fosta, ach tá tionchar níos lú acu siúd.<ref name=:0 />{{rp|1451}} D'fhéadfadh éifeachtaí a bheith méadaithe le [[aisfhothaí athraithe aeráide|próisis aisfhotha]] sa chóras. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=:0>IPCC, 2013: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Annex III: Glossary], Planton, S. (eag). In: [https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change], Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eag). Cambridge University Press, Cambridge, Ríocht Aontaithe agus Nua Eabhrac, NY, SAM.</ref> <ref name=ccensw>{{lua idirlín | url = https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | teideal = Climate systems | work = climatechange.environment.nsw.gov.au | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20190506123249/https://climatechange.environment.nsw.gov.au/About-climate-change-in-NSW/Climate-systems | archive-date=2019-05-06 | dátarochtana = 2019-05-06}}</ref> <ref name=wor>{{lua idirlín | url = https://worldoceanreview.com/en/wor-1/climate-system/earth-climate-system/ | teideal = Earth's climate system | work = World Ocean Review | teanga = en-US | dátarochtana = 2019-10-13}}</ref> }} [[Catagóir:Geoifisic]] [[Catagóir:Aeráid]] sxkr1rn11tqx18kzdl834n0udc0g1yx 0 128593 1329915 2026-10-15T07:41:11Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Forsáil radantach]] go [[Fórsáil radantach]]: Misspelled title 1329915 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Fórsáil radantach]] h72afxt6w2mzkno85sjbug7kbjo0oki 15 128594 1329920 2026-10-15T07:49:55Z Marcas.oduinn 33120 /* Aeráid vs aimsir */ mír nua 1329920 wikitext text/x-wiki == Aeráid vs aimsir == Tá an catagóir seo ("climate") nasctha trí Wikidata le "weather". Táim ar tí é seo a cheartú... [[Úsáideoir:Marcas.oduinn|Marcas]] ([[Plé úsáideora:Marcas.oduinn|plé]]) 07:49, 15 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) 2449vd5j483ip6m59w02tbr0bfm9os5 1329922 1329920 2026-10-15T08:05:18Z Marcas.oduinn 33120 /* Aeráid vs aimsir */ Freagra 1329922 wikitext text/x-wiki == Aeráid vs aimsir == Tá an catagóir seo ("climate") nasctha trí Wikidata le "weather". Táim ar tí é seo a cheartú... [[Úsáideoir:Marcas.oduinn|Marcas]] ([[Plé úsáideora:Marcas.oduinn|plé]]) 07:49, 15 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) :... ait. Tá nasc éigin idir an catagóir seo agus "Category:Weather" (féach faoi "Languages"), a bhí ann roimhe seo cé nach sé cláraithe ar Wikidata, agus atá ann fós, tar éis dó a bheith [[:d:Q7143452|cláraithe]]... [[Úsáideoir:Marcas.oduinn|Marcas]] ([[Plé úsáideora:Marcas.oduinn|plé]]) 08:05, 15 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) sc70x25b1r8y7euhd8onrpiyev3mpsn 14 128595 1329928 2026-10-15T08:23:07Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]]' 1329928 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Cumainn i gCoinne an Óil]] [[Catagóir:Cumainn Éireannacha]] [[Catagóir:Alcólachas]] [[Catagóir:Creideamh in Éirinn]] [[Catagóir:Cumainn Chaitliceacha]] jeu2lwucgc901o0nhjsf8qb1hvlni77