Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Vicipéid:Halla baile 4 2217 1329949 1329560 2026-10-16T09:23:02Z Amy Uí Ríordáin 57269 /* Cruinniú Pobail Dé Máirt 27/10 @ 18:00 */ mír nua 1329949 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{aicearra|VP:HB|VP:BAILE|VP:HOME}} {{Cartlainne}} Is áit é an '''halla baile''' chun na Vicipéide a phlé is ceisteanna a chur. Is áit é chun fadhbanna teicniúla, polasaithe agus oibrithe na Vicipéide a phlé. Is féidir leat nithe eile a bhaineann leis an Vicipéid a lua anseo freisin. == Ar Oscailt Anois: Ainmniúcháin do Ghradaim Vicipéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025 == Tá ár gcomhgleacaithe sna RA ag iarradh ainmniúcháin do Ghradaim Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025. Tá a bhfógra thíos, aistrithe ón [https://wikimedia.org.uk/2025/10/wikimedian-of-the-year-awards-call-for-nominations/ leagan Béarla]: Táimid ag lorg daoine aonair agus eagraíochtaí a ainmniú a bhí páirteach in iarrachtaí WMUK chun eolas oscailte a chur chun cinn i 2024/25. Is iad seo a leanas na catagóirí i mbliana: * Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe (Duine Aonair) * Comhpháirtíocht na Bliana (Eagraíocht) * Vicípéideoirí atá ag Teacht Chun Cinn (Duine Aonair) Cuireann WMUK fáilte roimh dhaoine agus comhpháirtíochtaí laistigh de phobal WMUK a ainmneofar do Ghradam chuir iontas mór orthu lena gcuid oibre eolais oscailte, i 2024/25. Táimid go háirithe ag tnúth le cloisteáil faoi dhaoine agus eagraíochtaí a sheachaid tionscadail a dhírigh ar ár dtéamaí straitéiseacha; Cothromas Eolais, Litearthacht Faisnéise, agus Aeráid agus Comhshaol. Déanfaidh baill den Choiste Forbartha Pobail breithiúnas ar na hainmniúcháin agus fógrófar na buaiteoirí ag an gCeiliúradh Pobail Dé Sathairn an 15 Samhain 2025 (Sábháil an dáta, ba bhreá linn sibh a fheiceáil ann!). Is féidir leat dhá ainmniúchán a chur isteach in aghaidh na catagóire. Úsáid an [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScVy7AmH0qRRZmQ-QHtYKKCBZY0O40JZN9MWl8Xu7-oqK1-fg/viewform Fhoirm Google seo] chun d’ainmniúcháin a chur isteach. Dúnann na hainmniúcháin ar an 22 Deireadh Fómhair. Léigh faoi bhuaiteoirí na bliana seo caite [https://wikimedia.org.uk/2024/12/2024-uk-wikimedian-year-awards/ anseo]. [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 14:57, 9 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) == Tá Pobal Éireann Wikimedia ag earcú! == Haigh a chairde, Dá mbeadh tú ag an gcruinniú pobail deireanach ta a fhios agat go bhfuil roinnt athruithe ar an bhfoireann againn ag Pobal Éireann Wikimedia agus anois táimid ag lorg Oifigeach Gaeilge! Is deis uathúil í seo chun tacú leis an nGaeilge sa spás digiteach Tuilleadh eolais agus sonraí iarratais: [https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/?fbclid=IwY2xjawNfFdpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF1UkdHSWZIYnZHbVlTTXdiAR5q3n0VBwzwxYNE15qXVGjFOxrbkvItEYtt4OIXUgC01_4Q3r4I25f3T9Gwag_aem_ibWovoCfNe8BH6QCTZL81Q https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/] Cuir isteach d’iarratas chuig info@wikimedia.ie leis an líne ábhair “Iarratas - Oifigeach Gaeilge”, le do thoil. [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 12:45, 17 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) :Dea-nuacht é sin! Ná déantar dearmad an folúntas a chlárú le [https://peig.ie/foluntais/ peig.ie] (agus le h[https://udaras.ie/oiliuint-fostaiocht/fostaiocht/ udaras.ie] más féidir) [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 17:16, 18 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) ::Cinnte! Tá orm é a dhéanamh inniu :) Táim ag tnúth leis, beidh beirt againn fostaithe le Gaeilge ar an bhfoireann go luath [[Speisialta:Contributions/&#126;2025-29132-17|&#126;2025-29132-17]] ([[Plé úsáideora:&#126;2025-29132-17|talk]]) 12:02, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) :::Nach breá an chuma atá ar an bh[https://sceal.ie/Fol%C3%BAntas/oifigeach-gaeilge-le-pobal-eireann-wikimedia-wikimedia-community-ireland-on-mbaile/ fógra] ar shuíomh nua Scéal.ie. Ádh mór oraibh sa chuardach! :::Dála an scéil, an ndeachaigh sibh i dteagmháil leis na meáin faoin bhfolúntas freisin? Foilsíodh scéalta faoin Vicipéid cheana ar [[Tuairisc.ie]] agus ní chuirfeadh sé lá iontais orm dá mbeadh suim ag meáin eile sa scéal seo freisin amhail ''[[Nós (iris)|NÓS]]'', ''[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]'', ''[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]'', ''[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]'', ''[[Meon Eile]]'' srl. Má bhíonn an t-am agaibh, níor mhiste freisin dul i dteagmháil le grúpaí pobail mar [[AerachAiteachGaelach|AAG]], [[Bánú (grúpa feachtais)|Bánú]], an [[Dream dearg|Dream Dearg]], na comharchumainn Gaeltachta, agus cumainn Gaelacha na n-ollscoileanna b'fhéidir [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 19:14, 4 Samhain 2025 (UTC) ::::Haigh [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] - bhíos i dteaghmháil leo! Bhíos ag an Oireachtas an tseachtain seo chaite le h[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] agus bhí seastán againn - an-chuid suim sa ról! Rinneas agallamh ann le Raidió na Life faoinár gcuid oibre le Vicipéid agus maidir leis an bpost chomh maith. Dúirt an Páipéar go bhfuil siad sásta fógra a chur i gcló freisin, agus dúirt Tuairisc go bhfuil siad sásta rud a scríobh chomh maith! ::::Sheolas an fógra chuig AAG (táim i mo bhall leo freisin agus ar an gcoiste) agus chuig CnaG, Foras na Gaeilge, RíRá, Raidió na Life, etc. Tá níos mó ná 25 iontrál faighte anois! [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:26, 7 Samhain 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:42, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 Deireadh Fómhair 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> :I (Éamonn Ó Gribín) would like to volunteer to join several of the movement’s Affiliations Committee (AffCom)![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:36, 7 Samhain 2025 (UTC) ::Éamonn, a char, ta ort an teimpléad a líonadh - ta na sonraí ar fáil anseo: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 16:32, 18 Samhain 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 Samhain 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Vicí Eolaíochta 2025 & Ár gCéad Cruinniú Eile (Pobal Éireann Wikimedia) == '''📸 Wiki Science | Vicí Eolaíochta 2025 - Meabhrúchán!''' Níl ach 10 lá fágtha chun d'íomhánna eolaíochta a chur isteach ar chomórtas grianghrafadóireachta WikiScience 2025! '''📅 Spriocdháta:''' 30 Samhain Tá fáilte roimh gach ábhar eolaíochta - ón réalteolaíocht go micreascóip, ó dhúlra na hÉireann go micribhitheolaíocht. [[commons:Commons:Wiki_Science_2025_in_Ireland|Faigh tuilleadh eolais anseo!]] - '''💬 Cruinniú Pobail - Dé Máirt 25 Samhain @ 6:00 i.n.''' Mar is gnáth, beidh ár gcruinniú míosúil pobail ar siúl ar líne Dé Máirt seo chugainn - an Mháirt dheireanach den mhí. Bígí linn chun plé a dhéanamh ar: * Pleananna ag teacht Athbhliain * Nuacht ón bpobal '''Chomh maith, bí cinnte go bhfuil tú cláraithe [[mail:wikimediaie|ar an liosta seoltaí!]]''' [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:45, 21 Samhain 2025 (UTC) == Athbhliain faoi mhaise daoibh + Lá Breithe Sona do Wikipedia == A chairde, Bhí tús an-ghnóthach againn do 2026 anseo ag Pobal Éireann Wikimedia, le hathruithe foirne agus go leor pleanála idir lámha. Bhogas go post nua mar Bhainisteoir Pobail agus cuirimid fáilte roimh ár nOifigeach Gaeilge nua, Lára. [[Plé úsáideora:Lára Nuinseann|Cuirigí fáilte roimh Lára ar a leathanach phlé anseo.]] Táimid ag tnúth go mór leis an obair atá amach romhainn chun tacú leis an bPobal Vicipéide. Táimid gnóthach freisin ag ullmhú d'fheachtais spreagúla sna seachtainí amach romhainn, lena n-áirítear Is Breá le Vici Béaloideas (Wiki Loves Folklore) (Feabhra–Márta) agus Seachtain na Gaeilge (1–17 Márta). Beidh tuilleadh nuashonruithe againn go luath, agus '''''ná déanaigí dearmad ar ár gcruinniú pobail ag deireadh na míosa ar an Máirt 27 Eanáir @ 18:00 ar líne.''''' '''<u>Lá Breithe: Wikipedia @ 25</u>''' Beidh Vicipéid 25 bliain d'aois an Déardaoin seo (amárach), 15 Eanáir. Tá ceiliúradh fíorúil saor in aisce á reáchtáil ag an bhFondúireacht Wikimedia chun an sprioc thábhactach a cheiliúradh, atá bainte amach ag oibrithe deonacha. 📅 '''Cathain:''' Déardaoin 15 Eanáir 2026 🌍 '''Cá háit:''' Ar líne (saor in aisce) 🔗 '''Cláraigh:''' https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration Go raibh maith agaibh as a bheith mar chuid den phobal seo. Le gach dea-ghuí, Amy [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:26, 14 Eanáir 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 13:21, 18 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 27 Eanáir == '''A chairde,''' '''Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 27 Eanáir ag 18:00 UTC.''' '''Nasc Google Meet:''' https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré! Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy (Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia) [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:47, 20 Eanáir 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 21:59, 23 Eanáir 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&oldid=29972868 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Evertype]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Úsáideoir:EPIC|EPIC]] ([[Plé úsáideora:EPIC|plé]]) 17:39, 14 Feabhra 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl ar líne '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 08:45, 19 Feabhra 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe eile. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:54, 19 Feabhra 2026 (UTC) :Amy, a chara, :Cathain a bheidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl?̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:26, 22 Márta 2026 (UTC) == Céiliúradh na mBan 2026 — Togra Nua! == A chairde, Mar chuid de [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/Seachtain_na_Gaeilge#Campaigns|Seachtain na Gaeilge 2026 ag Pobal Éireann Wikimedia]] agus Mí Staire na mBan, tá tionscadal nua á sheoladh againn: <nowiki>''' [[Vicipéid:Céiliúradh_na_mBan_2026|Céiliúradh na mBan 2026]]''' </nowiki> Is é an sprioc atá againn ná ailt a chruthú agus a fheabhsú faoi mhná Éireannacha, go háirithe mná atá ag cur na Gaeilge chun cinn ar líne agus sna meáin. Tá deais eagraithe agamsa, agus liosta ann de: <nowiki>*</nowiki> 'Mná Dearga' mná nach bhfuil ailt acu fós <nowiki>*</nowiki> 'Ailt le Feabhsú' ailt atá ann cheana ach a dteastaíonn obair uathu Is féidir libh bhur n-ainm a chur in aice le duine ar mhaith libh obair uirthi 👉 [[Vicipéid:Céiliúradh na mBan 2026]] Beidh [https://www.eventbrite.ie/e/bi-an-t-eolas-ceardlann-vicipeide-wikipedia-workshop-tickets-1982968870271 ceardlann ar siúl againn i gCorcaigh ar an 7ú Márta freisin] - saor in aisce le lón san áireamh. Tuilleadh eolais ar an leathanach tionscadail. Ar scáth a chéile a thagann na mná! 💚 [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:57, 2 Márta 2026 (UTC) == Requesting help with translating templates == Hello,</br> I have only recently joined the Irish language version of Wikipedia, and there are many templates missing here that I regularly use on the English language version. I think these should also be accessible here. I've tried reading up on how to copy over templates to another language version, but I'm still not sure how to do it properly. The following templates are the most important to me for now: {{div col}} *[[:en:Template:Au]] *[[:en:Template:Speciesbox]] <!--*[[:en:Template:Cn]]--> *[[:en:Template:Automatic taxobox]] *[[:en:Template:Unreferenced section]] *[[:en:Template:Unreferenced]] *[[:en:Template:More citations needed]] *[[:en:Template:More footnotes needed]] *[[:en:Template:More citations needed section]] <!--*[[:en:Template:collapsible list]]--> *[[:en:Template:Multiple issues]] <!--*[[:en:Template:Multiple image]]--> *[[:en:Template:CSS image crop]] *[[:en:Template:Biota infobox]] {{div col end}} Can anyone here help me with this issue?</br> Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:37, 15 Márta 2026 (UTC) :Hi Conan. I'm pretty busy, but I'll try chip away at them in the coming days / weeks - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 21:48, 15 Márta 2026 (UTC) ::Hello @[[Úsáideoir:Alison|Alison]],</br> ::that would be great, thank you!</br> ::Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:53, 15 Márta 2026 (UTC) == Double spaces and punctuation/references; links == Hi, I don’t usually use Vicipéid but, in the sample of articles I have glanced through, I noticed a number of issues I believe can be easily addressed (assuming that bot edits are allowed here and that there is is an editor able to set one up). * There are so many strings of spaces after and before punctuation in articles e.g. "Ba í banríon na Réalta. Bhí cumhachtaí dochreidte aici . Dúradh gur bhean is cumhachtaí riamh í". ** Single spacing is definitely the norm nowadays and most of these strings of spaces are well over three characters long. I’d appreciate if someone would like to work on resolving this (if there is no one here who could facilitate this, I could try find someone on another wiki project who’d be willing to help). ** I think it should fairly straightforward for someone with bot knowledge to set one up so that it tidies all this up and would run continuously to maintain it. It would possibly involve automating a site wide search and replace of any string of space characters (starting with the longest) to a single character? * An extremely similar issue is citations. There seems to be a lot of inconsistency in the formatting of citations some are before the punctuation others are after and they are often buffered by random strings of spaces ** This gives articles a messy appearance and I think citations after punctuation is the norm so a bot could potentially address this too?, though I am not sure on how it would best be carried out. * Also, are there any standards for how mutations and inflection is handled in relation to links? e.g. I see a mix of n[[Dlí]]the and [[Dlí|nDlíthe]]. ** Templates from (en) Wiktionary could probably be adapted to avoid clutter in the wikieditor: *** e.g. for eclipsis (instead of <nowiki>[[link|xlink]]) {{u|link}} ></nowiki> [[link|xlink]], i.e. (instead of<nowiki> [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]]) {{u|Condae Chiarraí}} </nowiki> > [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]]. *** e.g. for lenition (instead of <nowiki>[[link|lxink]]) {{s|link}} ></nowiki> [[link|lxink]], i.e. (instead of<nowiki> [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]]) {{s|Condae Chiarraí}} </nowiki> > [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]]. ** I’m using <nowiki> {{u|FOO}}</nowiki> for '''U'''rú and <nowiki> {{s|FOO}}</nowiki> '''S'''éimhiú. Obviously this would only work for inflected forms that simply involve adding an ending to the base spelling but I think it could still be a useful thing. * Lastly the home page has several broken links or links to blank pages or pages that are very old and unhelpful for such a prominent position on the site, maybe someone could evaluate them? [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 03:42, 17 Márta 2026 (UTC) :Hello @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]],</br> :I also noticed unnecessary spaces in articles, such as in the [[Special:Permalink/1189460|Rosaceae]] article. Given the small number of active editors on the Irish Wikipedia, I think it would be very handy to have a bot fix these smaller issues. However, I don't know how that would work technically.</br> :I think an Vicipéid would benefit greatly from expanding its technical possibilities and making more use of things like maintenance bots and further useful templates/ maintenance tags, as seen on the English Wikipedia. I believe this could make maintenance easier and improve the overall quality of the articles.</br> :Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 10:51, 21 Márta 2026 (UTC) ::@[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ::There are bots running on Vicipéid which are correcting some issues, but thank you for highlighting the above additional ones. ::We have a community meeting on 31st March (details in the next post below on the Halla Baile) and it would be great to have you there to dicsuss the above. ::@[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] could you please let us know which links are broken ro going to blank pages on the Príomhleathanach? ::Le dea-ghuí ::[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC)Amy Uí Ríordáin :::Hello @[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]],</br> :::thanks for the invitation to the community meeting. I think I will join in, but I hope it would be fine if I speak English, since my Irish is quite limited and slow.</br> :::Greetings,</br>[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 22:09, 25 Márta 2026 (UTC) ::::Haigh @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ::::The Community meetings with Wikimedia Community Ireland are done through English as the community is a mix of Irish speakers with varying levels and non Irish speakers ::::We talk about both the Vicipéid work and also wider Wikimedia work in English and Irish focused on Irish culture, history and heritage, as well as Open Knowledge in Ireland. ::::You can find our more on our [https://wikimedia.ie/ website] and also on [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|our Meta Wiki Page]] (which has links to the previous meeting notes) ::::Tá fáilte romhat, you're very welcome! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:53, 26 Márta 2026 (UTC) ::Bainisteoir Pobail ::[[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/ga|Pobal Éíreann Wikimedia]] [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt, 31 Márta ag 18:00 UTC. == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 31 Márta ag 18:00 UTC'''. Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:51, 23 Márta 2026 (UTC) : Beidh mé ann! - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 09:09, 24 Márta 2026 (UTC) ::Yéééé - ag tnuth le tú a fheiceáil! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:20, 24 Márta 2026 (UTC) :::D.V> beidh mé ann! ̃ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 15:26, 24 Márta 2026 (UTC) ::::Iontach! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:54, 26 Márta 2026 (UTC) == Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki == [Please help translate this message into your language] Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contact_Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[metawiki:Talk:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|talk page]]. Additionally, I would like to translate this text: "'''Legal & safety contacts'''". The context is that I want to use it to [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=wikimedia-legal-safety-contacts&group=ext-wikimediamessages&language=ga&filter=&optional=1&action=translate translate a string on translatewiki.net] to help localise a link which will appear in the footer of the Czech Wikipedia later. Your support will be appreciated. Thank you in advance. – [[Úsáideoir:STei (WMF)|STei (WMF)]] ([[Plé úsáideora:STei (WMF)|plé]]) 18:38, 26 Márta 2026 (UTC) :{{Déanta}} - [[Úsáideoir:Alison|<span style="color:#FF823D;font-family: comic sans ms">'''A<font color= "#FF7C0A">l<font color= "#FFB550">is</font>o</font>n'''</span>]] <sup>[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]</sup> 16:16, 27 Márta 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 17:11, 3 Aibreán 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Meabhrúchán | Reminder : Cruinniú Pobail Dé Máirt 28 Aibreán | Community Meeting Tuesday 28 April == A chairde, Meabhrúchán gasta - beidh ár gCruinniú Pobail ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 28 Aibreán ag 18:00 UTC, ar líne. Just a quick reminder that our Community Meeting is taking place next Tuesday, 28 April at 18:00 UTC, online. Beidh muid ag roinnt nuashonruithe agus ag eagrú na míonna amach romhainn le chéile. We'll be sharing updates and organising the months ahead together. - '''Conas páirt a ghlacadh | How to join''' Beidh an cruinniú ar Google Meet. [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|Cliceáil anseo chun na sonraí a fháíl.]] Is féidir leat nótaí cruinnithe 2026 go dtí seo a léamh anseo: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/Meeting_minutes_2026#Next_meeting%3A_28_April_2026 Mura bhfuil d'ainm le feiceáil ar ár leathanach Meta fós, cuir leis é! https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland Tá fáilte roimh chách - idir bhaill nua agus sheanbhaill! Táimid ag tnúth le sibh a fheiceáil! We look forward to seeing you! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail | Community Manager Pobal Éireann Wikimedia | Wikimedia Community Ireland [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:41, 20 Aibreán 2026 (UTC) :Tá an cruinniú anocht, 28 Aibreán, curtha ar ceal ar an drochuair. Beidh an chéad chruinniú eile ar siúl Dé Máirt, 26 Bealtaine ag 18:00 UTC+1, ar líne. Beidh an Nuachtlitir amach níos déanaí an tseachtain seo. :Unfortunately, tonight's meeting, 28 April, is cancelled. The next meeting will take place on Tuesday, 26 May at 18:00 UTC+1, online. The Newsletter will be out later this week. [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 15:03, 28 Aibreán 2026 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 00:57, 26 Aibreán 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Is Breá le Vicí an Domhan 2026: Cuireadh chun páirt a ghlacadh == Ag cruinniú mhí an Mhárta de chuid Pobal Éireann Wikimedia, mhol @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] díriú ar '''luibheolaíocht''' mar ábhar le feabhsú ar Vicipéid na Gaeilge agus ag an am bhíomar ag eagrú le linn ‘’Is Breá le Vicí an Domhan 2026’’ - ag tabhairt chun suntais an bhearna mhór atá ar Vicipéid i gcomhair ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha na hÉireann. '''Buíochas le Conan as an moladh sin.''' Mar thoradh air sin, tá [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]] cruthaithe agam: togra eagarthóireachta atá dírithe ar an mbearna seo a líonadh i rith thréimhse an chomórtais grianghrafadóireachta (1 Bealtaine - 30 Meitheamh 2026). Tá dhá bhealach ann le bheith páirteach: * '''Bearna a aithint''':más eol duit speiceas planda nó gnáthóg nach bhfuil alt air fós ar Vicipéid, cuir leis an liosta ar leathanach an tionscadail anseo: [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]] * '''Bearna a líonadh''': cruthaigh alt nua nó feabhsaigh ceann atá ann cheana. Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Tá liostaí tosaithe de speicis le cruthú agus le feabhsú ar an leathanach tionscadail cheana féin, mar aon le hacmhainní úsáideacha. Chun léargas a fháil ar obair eile na foirne le déanaí, féach ar [https://wikimedia.ie/2026/04/30/nuachtlitir-aibrean-2026-athbhreithniu-ar-aibrean/ Nuachtlitir Aibreán 2026] de chuid Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:41, 6 Bealtaine 2026 (UTC) == Meabhrúchán: Cruinniú Pobail Dé Máirt 26 Bealtaine == A chairde, Tá ár gCruinniú Pobail míosúil ar siúl Dé Máirt, 26 Bealtaine ag 6:00in (UTC+1), ar líne ar Google Meet. Nasc físghlaoch: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Tuilleadh eolais: as Gaeilge: https://wikimedia.ie/2026/05/15/cruinniu-pobail-bealtaine-2026/ i mBéarla: https://wikimedia.ie/2026/05/15/community-meeting-may-2026/ Tá fáilte roimh chách! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:58, 15 Bealtaine 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Bealtaine 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard == Hello-hello! I am inviting you to participate in the public discussion regarding a proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard. The proposed baseline is meant for the Wikipedias which do not yet have an NPOV policy, for these communities to adopt, use, and build upon. [[m:Proposed_baseline_NPOV_standard#Proposed_baseline_NPOV_standard|You can find the proposed text here]]. As your Wikipedia does not seem to have an NPOV policy, we hope that this public discussion and proposed baseline standard will support your project community in adopting one. [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|You can join the public discussion on meta]]<nowiki>. The timeframe for the discussion is from June 17 - July 15, 2026. Looking forward to engagement from your community and hopefully seeing your community to adopt the Neutral Point of View policy! --~~~~</nowiki> [[Úsáideoir:KVaidla (WMF)|KVaidla (WMF)]] ([[Plé úsáideora:KVaidla (WMF)|plé]]) 09:26, 19 Meitheamh 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|plé]])</bdi> 17:11, 23 Meitheamh 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Meabhrúchán | Reminder: Cruinniú Pobail | Community Meeting >> 28/07 @ 18:00 UTC == A chairde, Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 28 Iúil ag 18:00 UTC'''. 🔗 https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc Beidh fáilte roimh chách! Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré. Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann! Le meas, [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:31, 23 Iúil 2026 (UTC) :Amy, a chara, :Tá go maithǃ DV tá súil agam a bheith annǃ̴ :Éamonn [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:52, 23 Iúil 2026 (UTC) Bainisteoir Pobail le Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:31, 23 Iúil 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iúil 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Fóraim plé == Tá moltaí agam maidir leis na fóraim plé éagsúla ar Vicipéid. Creidim go bhfuil an leathanach seo an príomhfhóraim plé, áfach, tá leathanaigh eile ann a fheiceas cosúil le fóraim plé. 'Siad: *[[Vicipéid:Lárionad comhphobail]] ** Creidim nach fóraim plé fíor é seo ach d'úsaidtí sé mar fhóraim plé ar aon nós. ** Sa "sidebar", is é "Tairseach chomhphobail" a thugtar air. Measaim ba cheart dúinn an neamhleanúnachas seo a '''cheartú'''. * [[Vicipéid:Fógraí]] ** Cruthaíodh an leathanach seo agus tá nasc chuige ar an phríomhleathanach ach tá sé folamh. ** Creidim ba cheart go '''scriostar''' é agus an nasc ar an phríomhleathanach * [[Vicipéid:Teagmháil]] ** Cosúil leis an cheann thuas. '''Measaim''' go mbeadh sé buntáisteach: * '''1)''' béim níos mó a chur ar an fhíric gur í an fóraim plé lárnach an tsuímh (do phléd'ábhair ghinearálta, do pholasaithe, d'fhógraí, srl.) an leathanach seo. * '''2)''' fóraim plé eile a chruthú chun leathanach (nó teimpléad, catagóir, srl.) amháin a phlé agus/nó nasc go plé ag a leathanach plé a chur in iúl d'úsaideoirí eile (mar shampla iarratais cealaithe, bogtha, cunaisc, fíorúcháin, srl.). ** B’fhéidir go dtabharfaí [[Vicipéid:Iarratais]] air. ** Creidim go mbeadh sé níos fearr an leathanach sin a úsáid chun plé ag na leathanaigh plé a chur chun cinn don pháirt is mó mar ní bheadh gá dúinn iad a chartlannú chomh minic agus bheadh an eolas éasca a lorg ón alt (teimpléad, catagóir, srl.) i gceist. Ag an am céanna, creidim gur cheart dúinn an leathanach seo a '''athainmniú''' go [[Vicipéid:Halla an Bhaile]] ("Halla an Bhaile"). Níl an fhoirm "halla baile" mícheart ([https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/halla+baile tá sé le feiceáil mar shampla i bhfoclóirí]) ach creidim gur rogha níos fearr é "Halla an Bhaile" ([https://www.focloir.ie/en/dictionary/ei/town+hall atá san fhoclóir freisin]) (agus [https://www.tearma.ie/q/Town%20hall/ tá an beirt acu le feiceáil ar tearma.ie]) mar tá cinnteacht níos láidre ag "go Halla an Bhaile" ná "go dtí an Halla Baile". Sin é a rá, níl aon "halla baile" éigin atá i gceist ach "halla an bhaile". Is pointe éadrom é seo (ar shuíomh gan fhuaim go háirithe), áfach, measaim go bhfuil fuaim níos nádúrtha ag "Halla an Bhaile" (Halla''''n Bh'''aile) ná "Halla Baile" fosta. [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 07:25, 8 Lúnasa 2026 (UTC) :Scrios mé na nascanna chun "[[Vicipéid:Fógraí]]" agus "[[Vicipéid:Teagmháil]]" ón phríomhleathanach agus chuir mé nasc go [[Vicipéid:Lárionad comhphobail]] leis. [[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 22:34, 9 Lúnasa 2026 (UTC) ::Haigh @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]]! Fáilte chuig Vicipéid ::Aontaím leat go bhfuil forbairt de dhith agus - faoi láthair táimid ag obair ar sin agus Slí na Vicipéideoirí soléir a cruthú. Bhí roinnt againn ag an gcruinniú míosúil ag [[m:Wikimedia_Community_Ireland|Pobal Éireann Wikimedia]] le déanaí ag plé athrutihe atá ag teastáil agus ta postáil ag teach inniu ar seo. Má tá suim agat a bheith páirteach tá fíorfháilte romhat. ::Tá stráitéis Vicipéide idir lámha againn agus ba mhaith linn daoine a bheith páriteach sa phobal :) [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:45, 11 Lúnasa 2026 (UTC) == Grúpa nua straitéise + post nua don fhoireann == A Vicipéideoirí, Cúpla nuashonrú tar éis ár gcruinniú pobail ag deireadh mhí Iúil: '''1. Grúpa Google nua don straitéis''' Tá grúpa Google curtha ar bun againn le go bhféadfaimid plé agus obair a dhéanamh ar straitéis Vicipéide le chéile, mar chuid d'obair Phobal Éireann Wikimedia. Tá fáilte roimh chách, is cuma cén leibhéal taithí atá agat. Táimid ag cur snas ar fhormáid na n-ábhar oiliúna agus ar an bplean straitéiseach, agus is é aidhm an ghrúpa seo ná straitéis chomhtháite a fhorbairt a chuideoidh linn oibriú níos fearr le chéile mar phobal. Ní neart go cur le chéile, mar a deirtear. Le bhur dtoil, téigh i dteagmháil liomsa le r-phoist anseo <nowiki>''</nowiki>bainisteoir.pobail@wikimedia.ie<nowiki>''</nowiki> nó [[Speisialta:EmailUser/Amy Uí Ríordáin|tríd Vicipéid.]] '''2. Post nua: Oifigeach Gaeilge''' Táimid ag earcú d'Oifigeach Gaeilge nua san fhoireann. Tuilleadh eolais anseo: https://wikimedia.ie/2026/08/10/taimid-ag-earcu-oifigeach-gaeilge/ Go raibh maith agaibh as bhur dtacaíocht leanúnach a chairde. Le gach dea-ghuí [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:39, 11 Lúnasa 2026 (UTC) == Infobox briste == D'athraigh an t-uasal ChomponU Pongsawet Module:Infobox oiche aréir. Faraor bhris sé é agus chaill muid an style "format box as column on the right" <br> <br> Rinne mé rollback 16:37, 30 August 2026 TGcoa talk contribs m 17,380 bytes −3,923 Cealaíodh athruithe ChomponU Pongsawet (Plé); ar ais chuig leagan le Alison rollback 1 editundo Tag: Rollback<br> <br> Ach is fearr an ceartúchán a leanas a dhéanamh (deisíonn an aicsean an suíomh ar fad — tá bloc ar iarraidh i Module:Infobox/styles.css. Mar shampla:<br> <br> @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip / margin-left: 1em; / @noflip / float: right; / @noflip */ clear: right; width: 22em; } } <br> ⚠️ Ach tá an leathanach seo faoi ghlas riaracháin (sysop). <br> Caithfidh riarthóir é a dhéanamh — Alison nó Guliolopez le bhur dtoil ? [[Úsáideoir:TGcoa|TGcoa]] ([[Plé úsáideora:TGcoa|plé]]) 14:54, 30 Lúnasa 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' * You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}. * If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': * Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Meán Fómhair 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21 Meán Fómhair 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067433 --> == Earráidí Lua sna boscaí sonraí (mw.lua:656): an chúis agus an réiteach == bhí an teachtaireacht ''Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.'' le feiceáil ar chuid mhór de na hailt, go háirithe sna boscaí sonraí a bhaineann úsáid as Wikidata (m.sh. <code><nowiki>{{WD Bosca Sonraí Duine}}</nowiki></code>). Ar an alt [[Benito Mussolini]] amháin, bhí 127 earráid sa bhosca sonraí. '''An chúis:''' Rinneadh athrú le déanaí ar Scribunto, an t-inneall Lua atá ag MediaWiki ([https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/Scribunto/+/1339616 Gerrit 1339616]). Roimhe sin, nuair a thugadh feidhm i modúl ''nil'' ar ais agus luach eile ina dhiaidh, ní thaispeántaí aon rud. Anois, teipeann ar <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> agus taispeántar an earráid thuas. Sin go díreach a dhéanadh [[Module:Wikidades]] agus [[Module:Wikidata]] nuair nach raibh aon luach ar Wikidata. Dá bharr sin, bhí earráidí le feiceáil sna réimsí ba chóir a bheith folamh. '''Ní hé [[Module:TableTools]] ba chúis leis.''' Tá sé luaite i mionsonraí na hearráide, ach níl baint aige leis an bhfadhb. Rinneadh [[Special:Diff/1327193|athrú Hamish]] ar an 3 Meán Fómhair, i bhfad sula raibh aon earráid ann, agus níor imigh na hearráidí nuair a cealaíodh é. Is féidir é a chur ar ais. '''An réiteach:''' D'athraigh mo chara Claude trí líne (dhá cheann i [[Module:Wikidades]] agus ceann amháin i [[Module:Wikidata]]) ionas go dtugann siad luach folamh (<code><nowiki>''</nowiki></code>) ar ais in áit ''nil''. Rinne Vicipéid na Catalóinise an rud céanna ([[:ca:Mòdul:Wikidades]]), mar is uaithi a tháinig an dá mhodúl seo. Tá ceartú do Scribunto féin á ullmhú freisin ([[phab:T439809]]). Ba chóir go n-imeoidh na hearráidí diaidh ar ndiaidh, de réir mar a athnuaitear na leathanaigh. Más mian leat alt áirithe a dheisiú láithreach, oscail é le <code>?action=purge</code>. [[Úsáideoir:Alison|Alison]], [[Úsáideoir:Hamish|Hamish]]: .... [[Úsáideoir:TGcoa|TGcoa]] ([[Plé úsáideora:TGcoa|plé]]) 22:34, 1 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 09:28, 9 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == Cruinniú Pobail Dé Máirt 27/10 @ 18:00 == A chairde, Meabhrúchán gasta, beidh ár gcéad Cruinniú Pobail eile ar siúl Dé Máirt, an 27 Deireadh Fómhair ag 18:00 UTC, ar líne. Beidh muid ag roinnt nuashonruithe maidir le [[Vicipéid:Slí na Vicipéideoirí|Slí na Vicipéideoirí]], straitéis Vicipéide, agus ag eagrú na míonna amach romhainn le chéile. '''Conas páirt a ghlacadh''' Beidh an cruinniú ar Google Meet. Cliceáil [https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc anseo] chun páirt a ghlacadh. Mura bhfuil d'ainm le feiceáil ar ár leathanach Meta fós, cuir leis é! https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland Tá fáilte roimh chách! Táimid ag tnúth libh a fheiceáil agus bíodh deireadh seachtaine deas agaibh go léir! Le meas, Amy Bainisteoir Pobail Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:23, 16 Deireadh Fómhair 2026 (UTC) 2bm0exvqhjllb52csiau4y0y0y2towq SEIF 0 8133 1329945 1246412 2026-10-16T03:57:01Z CommonsDelinker 440 Ag baint [[:Íomhá:Aufforderung_zum_HIV-Test_bei_Studentenprotest_Hohoe_2011_B002.jpg|Aufforderung_zum_HIV-Test_bei_Studentenprotest_Hohoe_2011_B002.jpg]] amach, scrios [[commons:User:Krd|Krd]] é ón Chómhaoin mar: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Auffor 1329945 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Galar}} Seasann na [[Litir (aibítir)|litreach]]<nowiki/>a '''SEIF''' don '''siondróm easpa imdhíonachta faighte'''. Is é atá ann ná cnuasach d'airíonna, tholgáin agus ionfhabhtuithe a thagann ar an [[duine]] de thoradh an dochar ar leith a dhéanann an [[Víreas easpa imdhíonachta daonna|Víreas Easpa Imdhíonachta Daonna]] nó an [[VEID]] dá chóras [[imdhíonacht]]a. Fágann céim dheireanach an tsiondróim an t-othar gan imdhíonacht ar bith ar tholgáin agus sceachaillí a thapaíonn an deis. == Stair == [[Íomhá:AIDS Poster If You're Dabbling in Drugs 1989.jpg|mion|clé|Póstaer, [[Ceanada]] 1989]] Inniu, is galar paindéimeach é an SEIF, agus meastar go bhfuil tolgadh an víris faighte ag corradh is 38.6 milliún de dhaoine ar fud [[An Domhan|an domhain]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids|teideal=HIV/AIDS|language=en|work=www.who.int|dátarochtana=2022-04-23}}</ref> I Mí Eanáir sa bhliain 2006, mheasúnaigh Clár Comhair [[Na Náisiúin Aontaithe|na Náisiún Aontaithe]] agus na h[[Eagraíocht Dhomhanda Sláinte|Eagraíochta Domhanda Sláinte]] go raibh breis agus 25 milliún duine tar éis bás a fháil leis an SEIF ó haithníodh an chéad uair riamh é, ar an [[5 Meitheamh]] [[1981]]. Mar sin, tá an SEIF ar ceann de na galair is mó a mharaigh daoine ó tháinig an chéad taifead [[stair]]<nowiki/>iúil ar pár. Sa bhliain 2005, meastar gur cailleadh 2.4-3.3 milliún duine leis an SEIF, agus nach raibh 570,000 duine acu ach ina bpáistí. San [[An Afraic|Afraic]] taobh theas den t[[An Sahára|Sahára]] a thit ceann as gach triúr de na [[bás]]<nowiki/>anna seo amach. Dá thoradh sin, tá sochaí na dtíortha sa chuid sin den domhan ag titim as a chéile ar fad ag an ngalar, nó má tá cuid mhór de dhaonra na [[tír]]<nowiki/>e ag éileamh leis an ngalar agus ag fáil bháis, ní féidir an geilleagar ná an córas riaracháin féin a choinneáil ag imeacht. Is féidir gearradh siar ar an mortlaíocht agus maolú ar chruachás na n-othar le cóireáil fhrith-reitrivíreasach, ach níl a leithéid de chógaisí ar fáil go réidh i ngach tír. Tarraingíonn an SEIF níos mó náire anuas ar an othar ná an chuid is mó de na galair mharfacha, agus is minic a ghreamaíonn an náire seo, fiú, de na daoine atá ag tabhairt sóláis agus leighis don othar. [[Íomhá:HIV Testing in the U.S.-CDC Vital Signs-December 2010.pdf|mion|clé]] == Ionfhabhtú == Is é an SEIF an dóigh is tromchúisí ar féidir don ionfhabhtú leis an VEID teacht chun solais. [[Reitrivíreas]] is ea an VEID is mó a ionfhabhtaíonn comhchodanna ardtábhachtacha an chórais imdhíonachta, cosúil leis na cealla CD4+ T (sórt T-chealla iad seo), macrafagaigh agus cealla deindríteacha. Díothaíonn an VEID na cealla CD4+ T go díreach agus go hindíreach, agus ní féidir don chóras imdhíonachta oibriú i gceart in uireasa na gceall seo. Nuair nach bhfuil oiread is 200 cill den chineál seo fágtha i ngach micrilítear fola, tá an imdhíonacht cheallach caillte, agus an SEIF ar na bacáin. I ndiaidh an chéad ionfhabhtú géar, is dual don VEID é féin a choinneáil faoi cheilt ar feadh tamaill, go dtí go dtiocfaidh na chéad luathairíonna chun solais. Ina dhiaidh sin, iompóidh an t-ionfhabhtú ina ShEIF, a bheidh inaitheanta ar an mbeagán ceall den chineál CD4+ T a fhanfaidh san fhuil, chomh maith le hionfhabhtuithe ar leith a bhíonn coitianta ag na hothair SEIF. Mura bhfuil cógaisí frith-[[reitrivíreas]]acha ar fáil, is gnách don ionfhabhtú iompú ina SEIF i rith naoi nó deich mbliana, agus nuair a bheidh an SEIF ann, ní bheidh ach naoi mí agus seachtain fágtha ag an othar ar an saol seo, ar meán. Mar sin féin, bíonn forchéimniú an ghalair éagsúil go leor ag othair dhifriúla, agus é ag luainiú idir dhá sheachtain agus fiche bliain. Imríonn go leor imthoscaí a dtionchar ar ráta an fhorchéimnithe. Más duine óg atá againn agus coimpléasc capaill aige, is follasach go mbeidh sé in ann cúl a choinneáil ar an aicíd níos faide ná an seanduine fannlag. [[Íomhá:Symptoms of acute HIV infection.svg|mion|Airíonna an Ghalair]] Má úsáidtear cógaisí frith-reitrivíreasacha in am, is ea is faide a bheifear ábalta an SEIF a mhoilliú agus an t-othar a choinneáil beo breabhsánta. == Diagnóis == Ón gcúigiú lá de Mhí an Mheithimh sa bhliain 1981 anuas, is iomaí sainmhíniú ar an SEIF a forbraíodh le haghaidh faireachas eipidéimeolaíoch, cosúil le sainmhíniú [[Bangui]] agus cás-sainmhíniú fairsingithe na hEagraíochta Domhanda Sláinte ar an SEIF ón mbliain 1994. Ní raibh na córais seo ceaptha le céimeanna an ghalair a aithint thar a chéile san ospidéal, áfach. Sna tíortha tearcfhorbartha, úsáidtear córas na hEagraíochta Domhanda Sláinte leis an ionfhabhtú VEID a aithint agus le céimeanna forbartha an ghalair a shainmhíniú de réir na sonraí cliniciúla agus saotharlainne. Sna tíortha forbartha, áfach, téitear i dtuilleamaí chóras aicmithe na ''Centers for Disease Control'' (CDC) sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit]]. === Córas na hEagraíochta Domhanda Sláinte le céimeanna forbartha an ionfhabhtaithe agus an ghalair a aithint === [[Íomhá:Africa HIV-AIDS 2002.svg|clé|200px|thumb|SEIF san [[an Afraic|Afraic]]. '''Eochair''':<br /> {{legend|#FFD9B3|0%-2%}}{{legend|#FFC078|2%-5%}} {{legend|#FF8000|5%-10%}} {{legend|#FF0000|10%-15%}} {{legend|#800000|15%-20%}} {{legend|#5B0000|20%-30%}}{{legend|#C0C0C0|Níl eolas ar fáil}} ]] Sa bhliain 1990, d'aicmigh an [[Eagraíocht Dhomhanda Sláinte|Eagraíocht Dhomhanda Shláinte]] na hionfhabhtuithe agus na riochtaí sláinte seo leanas le chéile le córas céimaitheanta a thabhairt isteach d'othair atá ionfhabhtaithe le VEID-1. Nuashonraíodh an córas i Mí Mheán Fómhair sa bhliain 2005. An chuid is mó de na riochtaí seo, níl iontu ach tolgáin a thapaíonn an deis nuair nach bhfuil imdhíonacht ag an othar: nuair a thagann siad ar an duine nach bhfuil ionfhabhtaithe leis an VEID, ní bhíonn sé deacair iad a leigheas. * '''Céim a hAon''': Ní aithnítear airíonna ar bith ar an othar, cé go bhfuil sé ionfhabhtaithe leis an víreas. Ní aicmítear an riocht seo mar SEIF go fóill * '''Céim a Dó''': Mionairíonna an ghalair le haithint ar an gcraiceann agus ar na seicneacha múcasacha. Bíonn an [[slaghdán]] ag teacht ar an othar anois is arís. * '''Céim a Trí''': Síor[[Buinneach|bhuinneach]] dhomhínithe ar an othar le mí anuas, nó níos faide. Ionfhabhtuithe tromchúiseacha [[baictéar]]acha. [[Eitinn]] na [[scamhóg]]. * '''Céim a Ceathair''': [[Tocsaplasmóis]] na h[[Inchinn|inchinne]], [[candaidiáis]] an [[Éasafagas|éasafagais]], na [[traicé]], na m[[Broncais|broncas]] nó na [[scamhóg]]. [[Sarcóma Kaposi]]. Ar na haicídí seo a aithnítear an SEIF thar aon dabht nó déidearbhadh. === Córas aicmithe CDC le haghaidh an ionfhabhtaithe VEID === I dtús báire, d'aicmigh na Lárionaid um Srianadh agus Chosc na nAicídí (Centers for Disease Control and Prevention, [[CDC]]) sna Stáit an SEIF mar "GRID", is é sin, ''Gay Related Immune Disease'', nó galar imdhíonachta na bhfeileacán. Ina dhiaidh sin, áfach, fuarthas amach nach raibh an SEIF teoranta do dhaoine [[Homaighnéasachas|homaighnéasacha]] amháin, agus mar sin, baisteadh an t-ainm nua, neodrach air. Sa bhliain 1993, d'fhairsingigh na Lárionaid seo a sainmhíniú ar choincheap an SEIF. [[Íomhá:AIDS and HIV prevalence 2009.svg|mion|forleithne, 2009]] Ó shin i leith, deirtear go bhfuil an SEIF ar gach duine atá ionfhabhtaithe leis an VEID agus a bhfuil níos lú ná 200 T-chill i micrilítear dá chuid fola, sin nó mura bhfuil ach 14 % nó níos lú as na fuilchealla bána ar fad aige ina dT-chealla. An chuid is mó de na hothair nua sna tíortha forbartha, is de réir an tsainmhínithe seo nó an tsean-sainmhínithe ó na blianta roimh 1993 a haithnítear iad. An duine ar aithníodh an SEIF air de réir na sainmhínithe seo, beifear ag dearcadh air mar othar SEIF fiú i ndiaidh do na cealla seo éirí níos líonmhaire de bharr na cóireála, nó i ndiaidh do na seachghalair a bheith leigheasta. == Na hairíonna is na seachghalair == Na hairíonna ar a n-aithnítear an SEIF, ní airíonna don SEIF iad sa chiall liteartha, nó is torthaí iad do na galair a thagann ar an othar i ndiaidh don SEIF an córas imdhíonachta a chur ó mhaith. Dá mbeadh an córas sin ag oibriú mar ba chuí, ní bheadh oiread is deis ag na haicídí sin teacht a fhad leis sin. Na baictéir, na víreasanna, na fungais agus na seadáin a tharraingíonn na galair seo ar an othar, is iomaí ceann acu nach ndéanfadh a dhath ar an duine folláin. Téann an VEID i gcion ar gach cuid den orgánach, beagnach. Iad siúd a bhfuil an SEIF orthu, bagraíonn an ailse orthu freisin, nó tá cineálacha ailse ar leith a bhuaileann othair SEIF níos fusa ná na daoine eile, go háirithe sarcóma Kaposi, ailse an mhuiníl agus ailse an chórais imdhíonachta féin (liomfóma). [[Íomhá:Symptoms of AIDS.png|mion]] Na hothair a bhfuil an SEIF orthu, bíonn gnáthairíonna an othair ionfhabhtaithe ag luí orthu, ar nós fiabhras, bárcadh allais (istoíche ach go háirithe), faireoga ata, creathnú fuachta, fannlaige ghinearálta, agus cailleadh meáchain. Meastar go bhfuil níos mó ná cúig bliana saoil i ndán don othar i ndiaidh dhiagnóisiú an SEIF, ach ós rud é go bhfuiltear ag forbairt cóireálacha nua agus an víreas féin ag éirí dochloíte ag na seanchógaisí, is dócha go mbeidh athruithe agus ath-athruithe ag teacht ar an measúnú seo amach anseo. An t-othar nach bhfuil fáil aige ar an gcóireáil fhrith-reitrivíreasach, ní mhaireann sé bliain i ndiaidh na diagnóise, de ghnáth. Cailltear an chuid is mó de na hothair leis na tolgáin a thapaíonn an deis nó leis na cineálacha aillse a thagann orthu i ndiaidh don chóras imdhíonachta teip orthu. Bíonn an galar ag dul chun donais ag rátaí éagsúla ar othair éagsúla, agus é braiteach ar thionchar a lán fachtóirí ar nós so-ghabhálacht an othair, an riocht ina raibh a chóras imdhíonachta agus a shláinte roimh an tolgadh, feabhas an chúraim shláinte sa tír ina bhfuil sé ina chónaí, na hionfhabhtuithe lena raibh sé buailte nuair a tholg sé an VEID, agus an tréithchineál den víreas féin a bhuail é. Na seachghalair a bhuaileann an t-othar, bíonn siad ag brath ar aeráid na timpeallachta. An seachghalar a thiocfadh ort sa teochrios, ní thagann sé ort sa Ghraonlainn. === Na galair scamhógacha a bhuaileann an t-othar === ;An cineál [[niúmóine]] ar a dtugtar ''Pneumocystis jiroveci'' nó ''Pneumocystic carinii'' Is ar éigean a thagann an niúmóine seo ar dhaoine folláine a bhfuil a gcóras imdhíonachta ag oibriú mar is cóir, ach is minic a bhíonn sé ag luí ar othair a fuair an tolgadh VEID. A fhad is nach raibh diagnóis, cóir leighis ná réamhchosc forbartha don ghalar seo, ba mhinic a thug sé bás na n-othar SEIF faoi dheireadh, fiú sna tíortha saibhre. Maidir leis an Tríú Domhan, tá an galar seo i gcónaí ar ceann de phríomchomharthaí sóirt an SEIF ag othair nach ndeachaigh faoi thástáil VEID, cé nach gnách dó othar a bhualadh mura bhfuil leibhéal na gceall CD4 tite glan níos ísle ná 200 ceann in aghaidh an mhicrilítir. ;An [[eitinn]] Murab ionann agus na hionfhabhtuithe eile a bhíonn ag dul leis an SEIF, is féidir leis an eitinn dul ón othar SEIF go daoine nach bhfuil a dhath cearr lena gcóras imdhíonachta. Is é an córas riospráide an bealach a thagann an tolgadh. Níl sé deacair an eitinn a leigheas le cógaisí an lae inniu, ach tá an dainséar ann i gcónaí go gcaillfidh na cógaisí a mbrí, agus na frídíní ag éirí díonta orthu. Cé go bhfuil an eitinn imithe as an gcuid is mó de na tíortha Iartharacha, agus an sláinteachas ag dul i bhfeabhas, níl an scéal leath chomh maith sna tíortha tearcfhorbartha ina bhfuil an SEIF féin ag rith damhsa. Go gairid i ndiaidh an ionfhabhtaithe, bíonn an eitinn teoranta do na scamhóga, ach de réir is mar atá an t-othar ag éirí lag agus an víreas ag fáil an lámh in uachtar air, is féidir leis an eitinn an t-orgánach a ionsaí taobh amuigh de na scamhóga. Is minic a bhíonn sí á leitheadú go dtí na cnámha agus go smior na gcnámh, chomh maith leis an ngoile agus na putóga, an chrua-ae, agus lárchóras na néaróg. === Na galair ghastraistéigeacha a bhuaileann an t-othar === * Is é is éasafagaíteas ann ná [[athlasadh]] íochtar an éasafagais. Is iad na [[fungas|fungais]] ([[candaidiáis]]) nó na [[víreas]]anna (''herpes simplex'' a haon, nó citimeiglivíreas) is mó a tharraingíonn an t-éasafagaíteas ar an othar atá ionfhabhtaithe leis an VEID. Sa chorrchás, is féidir gur miceabaictéir is cúis leis. * An tsíor[[buinneach|bhuinneach]] a bhuaileann an t-othar, is iomaí cineál baictéar ar féidir leis a leithéid a tharraingt air: ''[[Salmonella]]'', ''[[Shigella]]'', ''[[Listeria]]'', an campalabaictéar, nó ''[[Escherichia coli]]'', cuir i gcás, chomh maith le hinfhabhtuithe [[seadán]]acha agus ionfhabhtuithe neamhghnácha a thapaíonn an deis, ar nós crioptaspóiridióis, micreaspóiridióis, ''Mycobacterium avium'' (MAC) agus [[drólainníteas]] citimeiglivíreasach. Is féidir freisin gurb iad na cógaisí a tharraingíonn an bhuinneach ar an othar nó gurb é an VEID féin is cúis léi, go háirithe le linn chéim thosaigh an ionfhabhtaithe. Agus an galar ag dul chun donais, tagann athruithe ar an dóigh a n-ionsúnn an chonair stéigeach na cothaithigh, agus creidtear gurb é seo is cúis leis an mbuinneach teacht ar na seanothair. [[Íomhá:Organs of the Immune System by AIDS.gov.jpg|mion|clé]] === Na galair néarógacha a bhuaileann an t-othar === * Galar seadánach is ea an [[tocsaplasmóis]], agus is é an [[seadán]] aoncheallach úd ''Toxoplasma gondii'' is cúis leis. Is gnách don tseadán an inchinn a ionfhabhtú agus athlasadh inchinne nó [[einceifealaíteas]] tocsaplasmach a tharraingt air, ach thairis sin, tá sé in ann na súile agus na scamhóga a ionfhabhtú chomh maith, agus dochar a dhéanamh dóibh. * Galar [[miailin]]scriosach is ea an leoiceinceifileapaite ilfhócasach chéimnitheach (''progressive multifocal leukoencephalopathy'', PML). Scriosann an galar seo an mhiailin timpeall ar acsóin na néarcheall, agus mar sin, baineann sé de chumas an orgánaigh néar-ríoga a iompar. Is é an víreas "JC" is cúis leis an leoiceinceifileapaite. Tá an víreas seo ar iompar ag seachtar daoine as gach deichniúr faoi cheilt, ach má fhanann an córas imdhíonachta ag obair go maith, ní dhéanfaidh sé dochar ar bith. Nuair a chuirfidh an VEID an córas sin ó mhaith, áfach, tosóidh an víreas seo ag ionfhabhtú na néarcheall, agus má thosaíonn, ní bheidh sé i bhfad ag díothú an córas néarógach ar fad. Mar sin, ní mhairfidh an t-othar ach cúpla mí i ndiaidh na diagnóise, de ghnáth. * Tugtar '''ADC''', nó '''[[néaltrú]]''' (dara leanbaíocht, aois leanbaíochta) '''de dheasca an SEIF''' ar einceifealapaite [[Meitibileacht|mheitibileach]] a gcuireann an t-ionfhabhtú VEID an chéad tús leis, agus é ag dul chun donais de réir mar atá an SEIF ag oibriú ar na macrafagaigh - na fuilchealla móra bána - agus ar na fagaicítí eile san inchinn atá ag iarraidh an t-orgánach a chosaint. Is é sin, má ionfhabhtaíonn an SEIF na cealla seo, tosóidh siad ag tál substaintí a dhéanann dochar do na néaróga (substaintí néarthocsaineacha). Is é is toradh don dochar seo ná mínormáltachtaí cognaíochta, [[iompraíocht]]a, agus luaile, agus iad ag teacht chun solais, fiú, na blianta fada i ndiaidh an chéad ionfhabhtú VEID. Tá an "dara leanbaíocht de dheasca an SEIF" seo i bhfad níos coitianta ar na hothair sna tíortha Iartharacha ná san India. Is dócha gurb é an cineál den víreas atá coitianta san India is cúis leis an difríocht seo. * Is é atá i gceist leis an '''meiningíteas crioptacocúil''' ná [[meiningíteas]] nó athlasadh meininge (is é is [[meining]] ann ná an tseicin a chumhdaíonn an inchinn agus corda an dromlaigh) arb é an fungas úd ''Cryptococcus neoformans'' is cúis leis. Sórt fiabhras inchinne atá ann, mar sin. Is iad na hairíonna a théann leis an meiningíteas crioptacocúil ná fiabhras, tinneas cinn, atuirse, samhnas, agus múisc. Is féidir leis an meiningíteas seo bás an othair a thabhairt, mura thugtar cógas agus cóir leighis dó in am. [[Íomhá:AIDS life cycle illustration.jpg|mion|clé|Saolré SEIF]] [[Íomhá:AIDS lesions on mouse.jpg|mion|clé|Loit SEIF ar [[luch]].]] === Na cineálacha ailse a bhuaileann an t-othar === Tá cineálacha urchóideacha ailse ann a thagann ar na hothair VEID thar aon dream eile. Is é is cúis leis an íogaireacht seo ná an comh-ionfhabhtú le víreas oincigineach a bhfuil aigéad dí-ocsairibeanúicléasach ann. Víreasanna den chineál seo is ea Víreas Epstein agus Barr (EBV), an víreas úd KSHV a bhfuil [[sarcóma Kaposi]] ag baint leis, agus an cineál den víreas ''Papilloma'' a bhuaileann daoine (HPV). Má aithnítear na cineálacha ailse seo leanas ar othar atá ionfhabhtaithe leis an VEID, is féidir a rá go bhfuil an SEIF air. * Is é '''sarcóma Kaposi''' an [[siad]] is tipiciúla agus is coitianta a thagann ar na hothair seo. Sa bhliain [[1981]], tugadh faoi deara go raibh an sarcóma seo ag iompú ina eipidéim ar fhir óga homaighnéasacha, agus inniu, tá a fhios againn gurbh é an VEID agus an SEIF ba chúis leis an eipidéim seo. Víreas den chineál ''gáma-herpes'' ar a dtugtar KSHV (is é sin, "an víreas ''herpes'' atá ag baint le sarcóma Kaposi", nó ''Kaposi's sarcoma-associated herpes virus'' as [[Béarla]]) is cúis leis an sarcóma seo. Aithnítear an sarcóma mar [[nóidín]]í a bhfuil dath sórt purpartha iontu, ach is féidir dó orgáin eile a bhualadh chomh maith, go háirithe an béal, an chonair ghastraistéigeach, agus na scamhóga. * '''Liomfómaí''' áirithe, go háirithe liomfóma Burkitt agus liomfómaí atá cosúil leis sin, bíonn siad níos coitianta ar na hothair atá ionfhabhtaithe leis an VEID ná ar dhaoine eile. Na cineálacha seo ailse, is tuar tubaiste iad go minic don othar. I gcásanna áirithe, is féidir an SEIF a aithint ar na liomfómaí seo. Is iad KSHV agus víreas Epstein agus Barr is cúis le cuid mhór de na liomfómaí seo. * Ar mhná atá ionfhabhtaithe leis an VEID, is féidir an SEIF a aithint ar an '''ailse cheirbheacsach'''. Is é an víreas ''papilloma'', nó HPV, is cúis leis an ailse seo. I mbreis ar na cineálacha ailse thuas ansin, is baol do na hothair VEID siadaí áirithe eile a tholgadh, go háirithe [[galar Hodgkin]] - sórt [[liomfóma]] é sin freisin - agus carcanómaí san [[anas]] agus sa [[reicteam]] (ailse sa tóin). Tá cuid mhaith cineálacha ailse ann, áfach, nach mbíonn níos coitianta ar na hothair VEID ná ar an gcuid eile den daonra - [[Ailse chíche|ailse na gcíoch]] agus ailse na drólainne, cuir i gcás. In áiteanna a mbaintear úsáid fhorleathan as an modh leighis ar a dtugtar HAART - is é sin, cóireáil fhrith-reitrivíreasach ardghníomhach, a chiallaíonn go dtugtar sraith de chógaisí frith-reitrivíreasacha éagsúla don othar - bíonn na cineálacha sainiúla ailse a théann leis an SEIF ag dul chun annaimhe, ach san am céanna, bíonn na hothair VEID ag fáil bháis le cineálacha eile ailse. [[Íomhá:Aids Conference Durban.jpg|mion|Póstaer, 2016, Durban]] === Ionfhabhtuithe eile a thapaíonn an deis === Nuair nach bhfuil díonadh ná cosaint cheart fágtha san othar, is iomaí cineál baictéar nó frídín eile a thapaíonn an deis. Mar sin, bíonn ionfhabhtuithe éagsúla ag luí ar an othar VEID, agus airíonna sách ginearálta ag dul leo, ar nós fiabhras agus cailliúint mheáchain. Is féidir leis an ''Mycobacterium avium'' agus leis an gcitimeigilivíreas an t-othar a ionfhabhtú, mar shampla. Tagann an drólainníteas leis an gcitimeiglivíreas go minic, mar a chonaic muid thuas cheana, agus is féidir leis an víreas sin [[reitine]] na súl a bhualadh freisin agus an t-othar a fhágáil dall. San Áise Thoir-Theas, is minic a thagann peinicillióis ar an othar. Is é is cúis leis an bpeinicillióis ná an fungas úd ''Penicillium marneffei''. Go coitianta, ní gnách linn dearcadh ar fhungais an ghéinis úd ''Penicillium'' mar fhoinsí galair, ach mar fhoinsí leighis. An té atá fágtha gan imdhíonacht ag an VEID, áfach, is féidir leis éirí an-tinn de thoradh ionfhabhtú leis an b''Penicillium'', fiú bás a fháil. == Tolgadh agus cosc an ghalair == [[Íomhá:Red Ribbon.svg|deas|100px|mion|clé|An Ribín Dearg.]] Seo meastachán a thaispeánann priacal tolgtha an VEID de réir an dóigh a dtéitear i dteagmháil leis an víreas. Taispeánann an figiúr na hionfhabhtuithe in aghaidh deich míle ócáid teagmhála le foinse an víris. * [[Fuilaistriú]]: 9,000 * Breith an Linbh (seachadadh an víris ó mháthair go leanbh) 2,500 * Beirt ag baint úsáide as an tsnáthaid chéanna le druga a instealladh 67 * [[Comhriachtain]] tríd an tóin gan choiscín, an priacal don duine atá sa ról neamhghníomhach 50 * Comhriachtain tríd an bhfaighin gan choiscín, an priacal don bhean 10 * Comhriachtain tríd an tóin gan choiscín, an priacal don duine atá sa ról gníomhach 6.5 * Comhriachtain tríd an bhfaighin gan choiscín, an priacal don fhear 5 * Faoiseamh an bhéil gan choiscín, an priacal don duine atá ag tabhairt faoisimh 1 * Faoiseamh an bhéil gan choiscín, an priacal don duine atá ag fáil faoisimh 0.5 === Conas an tolgadh a chosc roimh ré === ==== An teagmháil ghnéis ==== Is é an teagmháil ghnéis - an chomhriachtain - an dóigh is coitianta leis an SEIF a tholgadh ar na saolta seo. Is é an [[coiscín]] an t-aon ghléas amháin atá ann le priacal an tolgtha a laghdú le linn comhriachtana. == Féach freisin == * [[Víreas easpa imdhíonachta daonna]] nó [[VEID]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:SEIF}} [[Catagóir:Galair]] [[Catagóir:Galair agus ionfhabhtuithe gnéas-tarchurtha]] [[Catagóir:Easpa imdhíonachta]] 4avnfw1xzvves6xdjo28xe6opunkla5 MediaWiki:Common.css 8 9182 1329932 1224958 2026-10-15T11:59:00Z Maintenance script 22292 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 1329932 css text/css /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Don't display some stuff on the main page */ .page-Príomhleathanach #deleteconfirm, .page-Príomhleathanach #t-cite, .page-Príomhleathanach #footer-info-lastmod, .page-Príomhleathanach #siteSub, .page-Príomhleathanach #contentSub, .page-Príomhleathanach #firstHeading { display: none; } .page-Príomhleathanach #Príomhleathanach { margin-top: 0; } .page-Main_Page #mp-topbanner { margin-top: 0 !important; } /* wikitable/prettytable class for skinning normal tables */ table.wikitable, table.prettytable { margin: 1em 1em 1em 0; background: var( --background-color-interactive-subtle, #f9f9f9 ); border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; } table.wikitable th, table.wikitable td, table.prettytable th, table.prettytable td { border: 1px #aaaaaa solid; padding: 0.2em; } table.wikitable th, table.prettytable th { background: #f2f2f2; text-align: center; } html.skin-theme-clientpref-night table.wikitable th, html.skin-theme-clientpref-night table.prettytable th { background-color: var( --background-color-interactive, #f2f2f2 ); } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os table.wikitable th, html.skin-theme-clientpref-os table.prettytable th { background-color: var( --background-color-interactive, #f2f2f2 ); } } table.wikitable caption, table.prettytable caption { margin-left: inherit; margin-right: inherit; } .boscasonraí { border: 1px solid #aaaaaa; background-color: #f9f9f9; color: black; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; } /* Make the list of references in [[Teimpléad:Reflist]] smaller */ .references-small { font-size: 90%; } /* VALIDATOR NOTICE: the following is correct, but the W3C validator doesn't accept it */ /* -moz-* is a vendor-specific extension (CSS 2.1 4.1.2.1) */ /* column-count is from the CSS3 module "CSS Multi-column Layout" */ /* Please ignore any validator errors caused by these two lines */ .references-2column { font-size: 90%; -moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2; column-count: 2; } /* Highlight clicked reference in blue to help navigation */ ol.references > li:target, sup.reference:target, span.citation:target, cite:target { background-color: #DEF; } /* Ensure refs in table headers and the like aren't bold or italic */ sup.reference { font-weight: normal; font-style: normal; } /* Styling for citations */ span.citation, cite { font-style: normal; word-wrap: break-word; } /* For linked citation numbers and document IDs, where the number need not be shown on a screen or a handheld, but should be included in the printed version */ @media screen, handheld, projection { span.citation *.printonly, cite *.printonly { display: none; } } /* Class for links with loudspeaker icon next to them */ /* (Used in [[Template:Audio]] and the like to make the speaker clickable) */ .audiolink a { background: url("//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Loudspeaker.svg/11px-Loudspeaker.svg.png") center left no-repeat !important; padding-left: 20px !important; padding-right: 0 !important; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ div.listenlist { background: url("//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Gnome-speakernotes.png/30px-Gnome-speakernotes.png"); padding-left: 40px; } /* Style rules for media list templates */ div.medialist { min-height: 50px; margin: 1em; background-position: top left; background-repeat: no-repeat; } div.medialist ul { list-style-type: none; list-style-image: none; margin: 0; } div.medialist ul li { padding-bottom: 0.5em; } div.medialist ul li li { font-size: 91%; padding-bottom: 0; } /************************/ /* CommonsTicker styles */ /************************/ /* remove list bullets */ .tickerList ul, .tickerList ul li { list-style: none; text-indent:-2em; margin-left:2em; text-align:left; } .tickerList ul ul, .tickerList ul ul li { list-style: none; text-indent:0; margin-left:1.5em; text-align:left; } /* per-status styles */ .tickerStatus_done { text-decoration:line-through; } /* strike through when entry has been handeled */ /* per-action styles */ .tickerAction_deleted:before { content:" GONE "; color: #FF0000; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_restored:before { content:" BACK "; color: #00BB00; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_deletedRev:before { content:" -OLD "; color: #DDAAAA; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_replaced:before { content:" REPL "; color: #CC88FF; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_replacedOwn:before { content:" UPDT "; color: #EEAAFF; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_addedBad:before { content:" +VfD "; color: #FF8800; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_removedBad:before { content:" -VfD "; color: #00BB00; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_addedGood:before { content:" +OK "; color: #00BB00; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } .tickerAction_removedGood:before { content:" -OK "; color: #FF8800; font-family:monospace; font-weight:bold; font-size:100%; } /* ticker usage list */ .tickerUsage { font-size:80%; } /* entry applies to a template used by multiple images */ .tickerTemplateEntry { font-weight: bold; } /* minor entry styles */ .tickerMinorEntry { color:#666; } /* minor entry */ .tickerMinorEntry a, .tickerMinorEntry a:link, .tickerMinorEntry a:visited { color:#669; } #bodyContent .tickerMinorEntry a.extiw, #bodyContent .tickerMinorEntry a.extiw:link, #bodyContent .tickerMinorEntry a.extiw:visited { color:#669; } /*Add formatting to make sure that "external references" from [[Template:Ref]] do not get URL expansion, not even when printed. The mechanism up to MediaWiki 1.4 was that the HTML code contained a SPAN following the anchor A; this SPAN had the class "urlexpansion", which was not displayed on screen, but was shown when the medium was "print". The rules below ensure (a) that there is no extra padding to the right of the anchor (displayed as "[<number>]"), (b) that there is no "external link arrow" for the link, and (c) that this SPAN of class "urlexpansion" is never shown. [[Úsáideoir:Guliolopez|Guliolopez]] 10:45, 17 Eanáir 2008 (UTC) */ .plainlinksneverexpand { background: none ! important; padding: 0 ! important; } .plainlinksneverexpand .urlexpansion { display: none ! important; } /* Make sure that ext links displayed within "plainlinksneverexpand" don't get the arrow... */ .plainlinksneverexpand a { background: none !important; padding: 0 !important; } /* With MediaWiki 1.5, the mechanism has changed: instead of a SPAN of class "urlexpansion" following the anchor A, the anchor itself now has class "external autonumber" and the expansion is inserted when printing (see the common printing style sheet at //en.wikipedia.org/w/skins/common/commonPrint.css) using the ":after" pseudo- element of CSS. We have to switch this off for links due to Template:Ref! [[Úsáideoir:Guliolopez|Guliolopez]] 10:45, 17 Eanáir 2008 (UTC) */ .plainlinksneverexpand a.external.text:after { display: none !important; } .plainlinksneverexpand a.external.autonumber:after { display: none !important; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; float: right; clear: both; margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; float: right; clear: both; margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background: #F8EABA; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0px; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0px 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #aaa; border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */ background: #fbfbfb; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */ } table.ambox-speedy { border-left: 10px solid #b22222; /* Red */ background: #fee; /* Pink */ } table.ambox-delete { border-left: 10px solid #b22222; /* Red */ } table.ambox-content { border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */ } table.ambox-move { border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { border-left: 10px solid #bba; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */ background: #fbfbfb; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #1e90ff; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b22222; /* Red */ background: #fee; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b22222; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #f4c430; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #bba; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #aaa; background: #DFE8FF; /* Default "notice" blue */ } table.cmbox-notice { background: #D8E8FF; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b22222; /* Red */ background: #FFDBDB; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background: #FFDBDB; /* Red */ } table.cmbox-content { background: #FFE7CE; /* Orange */ } table.cmbox-style { background: #FFF9DB; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background: #E4D8FF; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background: #EFEFE1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #aaa; /* Default "notice" gray */ background: #f9f9f9; } table.ombox-notice { border: 1px solid #aaa; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b22222; /* Red */ background: #fee; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b22222; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #f4c430; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #bba; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background: #f8eaba; } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" */ margin: 2px 0; /* class ensures that this declaration overrides other */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ /* styles (including mbox-small above) */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b22222; /* Red */ background: #fee; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b22222; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #f4c430; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Disambig and set index box styles */ table.dmbox { clear: both; margin: 0.9em 1em; border-top: 1px solid #ccc; border-bottom: 1px solid #ccc; background: transparent; } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */ } table.fmbox-system { background: #f9f9f9; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; } /* Div based "system" style fmbox messages. Used in [[MediaWiki:Noarticletext]] and [[MediaWiki:Readonly lag]]. */ div.mw-lag-warn-normal, div.noarticletext, div.fmbox-system { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 0.25em 0.9em; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ body.mediawiki table.mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ clear: right; float: right; margin: 4px 0 4px 1em; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } body.mediawiki table.mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ margin: 4px 1em 4px 0; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } z/* Default skin for navigation boxes */ table.navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } .navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; text-align: right; font-weight: bold; padding-left: 1em; padding-right: 1em; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox-title, table.navbox th { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } .collapseButton { /* 'show'/'hide' buttons created dynamically */ float: right; /* by the CollapsibleTables javascript in */ font-weight: normal; /* [[MediaWiki:Common.js]]are styled here */ text-align: right; /* so they can be customised. */ width: auto; } .navbox .collapseButton { /* In navboxes, the show/hide button balances */ width: 6em; /* the vde links from [[Template:Tnavbar]], */ } /* so they need to be the same width. */ /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; } .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; } .infobox caption { font-size: larger; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #aaa; } .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } .infobox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; } .infobox.standard-talk.bordered td, .infobox.standard-talk.bordered th { border: 1px solid #c0c090; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #aaa; border-right: 1px solid #aaa; } .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; border-right: 1px solid #aaa; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { text-align: left; border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: solid 1px #aaa; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: solid 1px #aaa; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: solid 1px #aaa; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Makes redirects appear in italics in categories and on [[Special:Allpages]] */ .redirect-in-category, .allpagesredirect { font-style: italic; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files in browsers that support these CSS selectors, like Mozilla and Opera */ #content a[href$=".pdf"].external, #content a[href*=".pdf?"].external, #content a[href*=".pdf#"].external, #content a[href$=".PDF"].external, #content a[href*=".PDF?"].external, #content a[href*=".PDF#"].external, #mw_content a[href$=".pdf"].external, #mw_content a[href*=".pdf?"].external, #mw_content a[href*=".pdf#"].external, #mw_content a[href$=".PDF"].external, #mw_content a[href*=".PDF?"].external, #mw_content a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") center right no-repeat; padding-right: 16px; } /* Change the external link icon to an Adobe icon anywhere the PDFlink class is used (notably Template:PDFlink). This works in IE, unlike the above. */ #content span.PDFlink a, #mw_content span.PDFlink a { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") center right no-repeat; padding-right: 17px; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency */ .gallerybox .thumb img, #file img { background: white url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png") repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background: white; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* suppress missing interwiki image links where #ifexist cannot be used due to high number of requests see .hidden-redlink on //meta.wikimedia.org/wiki/MediaWiki:Common.css */ .check-icon a.new { display: none; speak: none; } /* Removes underlines from links */ .nounderlines a { text-decoration: none; } /* Remove underline from IPA links */ .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none; } /* Removes useless links from printout */ @media print { #privacy, #about, #disclaimer { display: none; } } #EnWpMpBook { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/7e/MP-open-book.png); } #EnWpMpSearch { background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/ae/MP-magnifying-glass.png) no-repeat top right; } #EnWpMpSearchInner { float: right; width: 20em; text-align: center; } #EnWpMpBook2 { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/MP-open-book2.png); } /* Standard Navigationsleisten, aka box hiding thingy from .de. Documentation at [[Wikipedia:NavFrame]]. */ div.Boxmerge, div.NavFrame { margin: 0px; padding: 4px; border: 1px solid #aaa; text-align: center; border-collapse: collapse; font-size: 95%; } div.Boxmerge div.NavFrame { border-style: none; border-style: hidden; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavPic { background-color: #fff; margin: 0px; padding: 2px; float: left; } div.NavFrame div.NavHead { height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position:relative; } div.NavFrame p { font-size: 100%; } div.NavFrame div.NavContent { font-size: 100%; } div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } div.NavEnd { margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1px; clear: both; } a.NavToggle { position:absolute; top:0px; right:3px; font-weight:normal; font-size:smaller; } .dablink { font-style: italic; padding-left: 2em; } .dablink i { font-style: normal; } /* Style for horizontal UL lists */ .horizontal ul { padding: 0; margin: 0; } .horizontal li { padding: 0 0.6em 0 0.4em; display: inline; border-right: 1px solid; } .horizontal li:last-child { border-right: none; padding-right: 0; } b5h5mgu1vugdsaz6qmodjnrjfr4mwfs Muhammad Ali 0 9590 1329947 1307188 2026-10-16T08:20:57Z ~2026-55329-19 78006 /* Dornálaíocht */ 1329947 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}}[[Dornálaíocht|Dornálaí]] [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] ba ea '''Muhammad Ali''' (a rugadh leis an ainm '''Cassius Marcellus Clay, Jr''' ar an [[17 Eanáir]], [[1942]] i [[Louisville, Kentucky|Louisville]], [[Kentucky]] agus a d'éag ar an [[3 Meitheamh]] [[2016]] i [[Phoenix, Arizona]]). Rinneadh [[Liosta curaidh dornálaíochta trom-mheáchan|curadh an domhain sa trom-mheáchan]] de i 1964, 1974, agus 1978. Dornálaí an-rathúil a bhí ann, agus tugadh an leasainm ''The Greatest'' air. Bhronn an iris ''Sports Illustrated'' an teideal "Fear Spóirt an Chéid" air sa bhliain [[1999]].[[Íomhá:Cassius Clay - El Gráfico 2317.jpg|clé|mion|El Grafico, Márta 1964]][[Íomhá:1961 Cassius Clay vs. Donnie Fleeman On-Site Poster.jpg|mion|1961 Cassius Clay (Muhammad Ali) vs. Donnie Fleeman|clé]] == Dornálaíocht == Rugadh joe Frazier I Senegal na harace Ar an [[29 Deireadh Fómhair]] [[1960]], bhuaigh Muhammad Ali a chéad chluiche dornálaíochta gairmiúil. Throid Muhammad Ali in aghaidh Henry Cooper dhá uair, i 1963 agus ar an [[21 Bealtaine]] [[1966]]. Bhí an bua ag Ali gach uair, ach bhí na dornálaithe ag troid an méid a bhí ina gcnámha. Bhí Ali ar na rópaí i 1963, ach chuir an dornálaí a chéile comhraic dá chothrom.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=JhOo5Vh_2iM&feature=youtu.be https://www.youtube.com/watch?v=JhOo5Vh_2iM&]</ref> Ar [[25 Feabhra]] [[1964]], bhuaigh Ali an chraobh nuair a chuir sé [[Sonny Liston]], ag cosaint an Choróin Trom-mheáchain an Domhain, de dhroim seoil i Miami Beach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.history.com/this-day-in-history/clay-knocks-out-liston|teideal=Young Muhammad Ali knocks out Sonny Liston for first world title|údar=History com Editors|language=en|work=HISTORY|dátarochtana=2023-01-17}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ali vs Liston 1 {{!}} How Ali SHOOK UP the World - Breakdown|url=https://www.youtube.com/watch?v=dRYSiXdiwPA|language=en}}</ref> {{Main|Muhammad Ali vs. Sonny Liston}} Cé go raibh buaite ar Liston arís ag Ali agus ar Floyd Patterson chomh maith, faoin am a dtáinig earrach na bliana 1965,<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bhi-mo-dhothain-den-dornalaiocht-agam-tar-eis-babhta-spearala-amhain-le-mick-lally/|teideal=Bhí mo dhóthain den dornálaíocht agam tar éis babhta speárála amháin le Mick Lally|údar=Mártan Ó Ciardha|dáta=15 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-01-17}}</ref> persona non grata a bhí i Muhammad Ali in áiteacha go leor ina thír dhúchais. Ar an [[16 Feabhra]] [[1978]], bhuaigh [[Leon Spinks]] an Craobh Dornálaíochta Trom-Mheáchan Domhanda i gcoinne Muhammad Ali. D'éirigh Ali as an dornálaíocht sa bhliain [[1981]], nuair a chlis a [[Sláinte mheabhrach|shláinte]]. Fuair sé amach go raibh [[Galar Parkinson]] air sna [[1980idí]]. [[Íomhá:AliCenter.jpg|mion|Ionad Muhammad Ali in [[Louisville, Kentucky|Louisville]], [[Kentucky]]|clé]] ==Polaitíocht== Taobh amuigh den chró dornálaíochta, gníomhaí [[Polaitíocht|polaitiúil]] ab ea Muhammad Ali freisin, agus tharraing sé conspóid lena bheo agus lena mharbh * Ghlac sé páirt sa ghluaiseacht [[cearta daonna|chearta sibhialta]] i S.A.M. sna [[1960idí]]. * [[Moslamach]] ceartchreidmheach a bhí ann. Ar an [[6 Márta]] [[1964]], d'athraigh sé a ainm ''Cassius Clay'' go ''Muhammad Ali.''<ref>[http://www.slate.com/articles/sports/sports_nut/2016/06/muhammad_ali_changed_his_name_in_1964_newspapers_called_him_cassius_clay.html Slate]</ref> D'éirigh Muhammad Ali ''persona non grata'' in áiteacha go leor sna Stáit Aontaithe. Tugadh cúl dó agus cáineadh é siocair bá a bheith aige le [[Náisiún Ioslam]]. Bhí a sheasamh maidir le [[Cogadh Vítneam]] agus a dhiúltú dul isteach san arm ina chnámh spairne freisin agus níor thaitin a chosaint neamhbhalbh ar a chuid tuairimí le go leor.<ref name=":0" /> Sa bhliain 1965, ní raibh aon stát i Meiriceá a thabharfadh ceadúnas troda dó agus dá bharr ní raibh aige ach a dhul go [[Ceanada]].<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Muhammad Ali vs. Sonny Liston]] * [[Náisiún Ioslam]] ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ali, Muhammad}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1942]] [[Catagóir:Básanna in 2016]] [[Catagóir:Daoine disléicseacha]] [[Catagóir:Dornálaithe Meiriceánacha]] [[Catagóir:Filí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna Meiriceánacha Afracacha]] [[Catagóir:Gníomhaithe Meiriceánacha Afracacha]] [[Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Moslamaigh]] [[Catagóir:Náisiún Ioslam]] [[Catagóir:Rapcheoltóirí Meiriceánacha]] [[Catagóir:Réiteoirí spóirt]] m44jbdyj0vq8vkgxj8kz99d6dbaddz1 Ngũgĩ wa Thiong'o 0 55172 1329933 1317601 2026-10-15T12:55:20Z Ériugena 188 1329933 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Scríbhneoir, drámadóir, file, léachtóir agus gníomhaí teangacha ba ea '''Ngũgĩ wa Thiong'o'''<ref>Tugadh "James" air tráth. Níos déanaí, thosaigh sé ag diúltú don ainm James agus ag freagairt arís don ainm Afracach a bronnadh air nuair a rugadh é, sin Ngugi wa Thiong’o, a chiallaíonn Ngugi, mac Thiong’o.</ref> (5 Eanáir 1938 i [[Kamĩriithũ]]– 28 Bealtaine 2025), duine de mhórscríbhneoirí an domhain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/10-raiteas-o-ngugi-wa-thiongo-faoi-chursai-teanga/|teideal=10 ráiteas ó Ngũgĩ wa Thiong’o faoi chúrsaí teanga|dáta=2025-05-30|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-05-31}}</ref> Bhí cáil ar Ngũgĩ, arb as an g[[An Chéinia|Céinia]] dó, as an gcosaint a rinne sé ar theangacha dúchasacha. Shocraigh sé féin cúl a thabhairt leis an mBéarla agus an [[An Chiocúis|Gikuyu]] (An Chiocúis) a úsáid ina shaothar mar ghníomh agóide. [[Íomhá:Ngũgĩ wa Thiong'o (signing autographs in London).jpg|clé|mion|220x220px|''Wizard of the Crow'', 2005<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Wizard of the Crow|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wizard_of_the_Crow&oldid=1235407115|journal=Wikipedia|date=2024-07-19|language=en}}</ref>]] [[Íomhá:Ngugi wa Thiong'o - Festivaletteratura 2012.JPG|clé|mion|309x309px|2012]] [[Íomhá:Ngũgĩ wa Thiong’o Literaturhaus München 2012.jpg|clé|mion|220x220px|2012]] == Beatha == Cuireadh Nguigi sa phríosún ina thír dhúchais i mí na Nollag 1977 mar gheall ar dhráma conspóideach a léirigh sé ina theanga féin, Gikuyu. Shocraigh sé cúl a thabhairt leis an mBéarla agus an Chiocúis a úsáid ina shaothar mar ghníomh agóide.  Is minic a chuirtear i gcomparáid é leis an bhfile [[Micheál Ó hAirtnéide|Mícheál Ó Hairtnéide]] a thug cúl leis an mBéarla taca an ama chéanna. '''Kamĩriithũ''' Ba é ''Ngaahika Ndeenda'' (a chiallaíonn "pósfaidh mé nuair is mian liom"; ''I Will Marry When I Want'' sa Bhéarla) an chéad dráma a léirigh an t-ionad. Ba iad Ngũgĩ wa Thiong'o agus Ngũgĩ wa Mirii a scríobh é i gcomhar le baill an phobail, agus léiríodh sa teanga Gikuyu é. Léiríodh den chéad uair é ar an 2 Deireadh Fómhair 1977, agus mheall na léirithe na mílte duine. Chuir rialtas na Céinia cosc ar an dráma, áfach, agus cealaíodh ceadúnas an ionaid. Gabhadh Ngũgĩ wa Thiong'o ar an 31 Nollaig 1977 agus coinníodh i bpríosún é gan triail. Tar éis dó a bheith scaoilte saor, cuireadh tús leis an dara dráma, ''Maitu Njugira'' ("A Mháthair, Can Dom"). Bhí sé beartaithe an dráma a léiriú in Amharclann Náisiúnta na Céinia i 1982, ach chuir na húdaráis cosc air; bhog an grúpa go hOllscoil Nairobi, áit ar léiríodh é os comhair na mílte. Ar an 11 Márta 1982 chuir an rialtas cosc ar gach gníomhaíocht amharclannaíochta in Kamĩriithũ. An lá dár gcionn, ar an 12 Márta 1982, scrios na póilíní an amharclann faoin aer.<ref>{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/06/kamiriithu-amharclann-reabhloideach-na-ceinia/|teideal=Kamĩriithũ: Amharclann Réabhlóideach na Céinia|údar=Kerron Ó Luain|dáta=2026-06-12|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-06-14}}</ref> ''Príomhalt: [[Kamĩriithũ|Pobail Oideachais agus Cultúrtha Kamĩriithũ]]'' === Níos déanaí === ‘Buama cultúrtha’ an téarma a chuir sé ar an méid damáiste a rinne an coilíneachas ar theangacha dúchais agus, dá bharr sin, ar mheon mhuintir na tíre féin, fágtha gan uirlis ná cumas lena gcuid smaointe a chur in iúl ná a roinnt le chéile. ‘Is é tionchar an bhuama cultúrtha ná scrios a dhéanamh ar chreideamh nó ar mhuinín an phobail ina n-ainmneacha, ina dteangacha, ina dtimpeallacht, i stair na frithbheartaíochta, ina n-aontacht, ina streachailt féin, ina gcumais féin agus faoi dheireadh, ina gcuid féinmhuiníne.’<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.afri.ie/wp-content/uploads/2022/05/Final-Afri-Lesson-Plans-as-gaeilge-2.pdf|teideal=An Gorta Mór agus an bhithéagsúlacht|údar=Micheál McCaughan|dátarochtana=2025}}</ref> Níos déanaí, mhuin sé i Northwestern University, Yale University, agus New York University agus bhí sé ina Ollamh leis an litríocht Chomparáideach in Ollscoil Chalifornia Irvine. == Saothar == Bhíodh Ngũgĩ ag obair i mBéarla ar dtús ach thosaigh sé ag scríobh sa [[An Chiocúis|Chiocúis]] níos déanaí. Áirítear i measc a chuid oibre saothar úrscéalta, drámaí, gearrscéalta, agus aistí, ó chritic liteartha agus shóisialta go litríocht na bpáistí. Bhí Ngũgĩ ina bhunaitheoir agus eagarthóir ar an iris ''Chiocúis Mũtĩiri''. I measc na leabhar atá scríofa aige tá ''Decolonising the Mind'', leabhar a phléann leis an mbealach ar éirigh sé as scríobh i mBéarla agus polaitíocht teangacha san [[Afraic]] trí chéile. Sa leabhar seo, dúirt Nguigi gurbh ionann coilíniú a dhéanamh ar thír agus ‘buama cultúrtha’ a phléascadh ann a dhéanann scrios ar mhuinín na ndaoine iontu féin, ina dteangacha agus ina gcultúr dúchais. Chomh maith le bheith ar dhuine de na scríbhneoirí is minice a bhí luaite leis an nGradam [[Duais Nobel na Litríochta|Nobel don Litríocht]], bhí aithne ar Ngũgĩ ar fud an domhain i ngeall ar an gcosaint láidir a rinne sé ar theangacha dúchasacha agus ar litríochtaí dúchasacha na hAfraice.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ma-ta-teangacha-uile-na-cruinne-agat-ach-gan-do-theanga-dhuchais-agat-sin-sclabhaiocht/|teideal=‘Má tá teangacha uile na cruinne agat ach gan do theanga dhúchais agat, sin sclábhaíocht…’|údar=tuairisc.ie|dáta=2018-11-08|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-05-31}}</ref> == Éire agus Gaeilge == Thug Ngũgĩ cuairt ar Éirinn in 2018, chun labhairt ag LÍON, comhdháil faoi chúrsaí teanga a bhí ar siúl i gColáiste Mhuire gan Smál. I bhfoclaibh Ngũgĩ, tá dhá thaobh le haon teanga – modh cumarsáide agus seachadóir cultúir. Labhraítear Béarla sa Bhreatain, sa tSualainn agus sa Danmhairg, mar shampla, ach is sa Bhreatain atá an teanga ina mhodh cumarsáide agus ina sheachadóir cultúir. Sin atá i gceist leis an nGaelainn in Éirinn. Bíonn saincheisteanna féiniúlachta le sonrú go mór nuair a thagann bearna chun cinn idir dhá ghné den teanga. Is iad teanga an tsaoil mar atá agus an teanga mar iompróir an chultúir an dá ghné sin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/an-tumoideachas-bua-no-dua.pdf|teideal=An Tumoideachas: Bua nó Dua?|údar=cogg.ie|dáta=15-16 Bealtaine 2015 Coláiste Mhuire gan Smál|dátarochtana=2025|archivedate=9 Bealtaine 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509194413/https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/an-tumoideachas-bua-no-dua.pdf}}</ref> Tráchtann Ngũgĩ ar an ‘mbuama cultúrtha’ a úsáidtear mar chuid d’arm cogaidh an impiriúlachais, agus tá a rian seo le feiscint in Éirinn fós, lastuaidh den teorann ach go háirithe.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Irish Language Matters|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0623/1456172-irish-language-matters/|date=2024-06-23|language=ga-IE|author=Derek Hollingsworth / RTÉ}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/to-control-a-peoples-culture-is-to-control-their-tools-of-self-definition-acht-na-gaeilge-agus-buama-culturtha-na-n-aontachtaithe/|teideal=‘To control a people’s culture is to control their tools of self-definition’ – acht na Gaeilge agus buama cultúrtha na n-aontachtaithe|údar=Daithí De Mórdha|dáta=5 Márta 2018|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-05-31}}</ref> [[Íomhá:Ngugi Wa Thiong'o's Drama and the Kamiriithu popular theater experiment.jpg|clé|mion|220x220px|Dráma de chuid Ngugi Wa Thiong'o]] ==Naisc sheachtracha== * [https://www.theguardian.com/books/2025/aug/12/ngugi-wa-thiongo-aminatta-forna-decolonisation-language-conquestTake Take away our language and we will forget who we are: Ngũgĩ wa Thiong’o and the language of conquest.] == Féach freisin == * [[Duais Nobel na Litríochta|Mícheál Ó Hairtnéide]] * [[An Chiocúis]] * [[Kamĩriithũ|Pobail Oideachais agus Cultúrtha Kamĩriithũ]] ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Thiongo, Ngugi wa}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1938]] [[Catagóir:Daoine Céiniacha]] [[Catagóir:Filí]] [[Catagóir:Scríbhneoirí]] [[Catagóir:Básanna in 2025]] ogcpdkky4f4ys423tp18j3m1jwz2bub American Horror Story 0 78794 1329943 1329558 2026-10-16T02:14:08Z Stephan1000000 39047 142 1329943 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Sraith Teilifíse|num_episodes=142}} Is sraith [[teilifís|theilifís]]e [[SAM|Mheiriceánach]] í '''''American Horror Story''''' nó '''''AHS''''' a bhíonn ag plé leis na hábhair a bhaineann leis na h[[osnádúr]], ábhair uafáis, agus na [[beatha eachtardhomhanda]]. [[Ryan Murphy]] agus [[Brad Falchuk]] a cruthaíodh an clár, agus cuireadh tús leis sa bhliain [[2011]]. ==Eipeasóidí== ''Príomhalt: [[Liosta eipeasóidí American Horror Story]]'' ===Murder House ([[2011]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Murder House]]'' ===Asylum ([[2012]]-[[2013|3]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Asylum]]'' ===Coven ([[2013]]-[[2014|4]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Coven]]'' ===Freak Show ([[2014]]-[[2015|5]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Freak Show]]'' ===Hotel ([[2015]]-[[2016|6]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Hotel]]'' ===Roanoke ([[2016]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Roanoke]]'' ===Cult ([[2017]])=== ''Príomhalt: [[American Horror Story: Cult]]'' ===Séasúr 8 ([[2018]])=== ===Séasúr 9 ([[2019]])=== ==Foireann aisteoirí== <blockquote class="toccolours" style="text-align:justify; float:center; padding: 5px 5px 5px 5px; display:table;"> '''{{center|List indicator(s)}}''' * {{legend|#ddffdd|Léiríonn cill ghlas an t-aisteoir mar príomhaisteoir.}} * {{legend|#ffe3e3|Léiríonn cill dhearg an t-aisteoir mar aisteoir athfhillteach nó aoi-réalta.}} * {{legend|#DAEBFF|Léiríonn cill spéirghorm an t-aisteoir mar aisteoir aoi-réalta speisialta.}} * {{legend|lightgrey|Léiríonn cill liath níor ghlac an t-aisteoir seo páirt sa séasúr faoi seach.}} </blockquote> {| class="wikitable plainrowheaders" width="80%" |- ! scope="col" rowspan="2" width="11%" | Aisteoir ! scope="col" colspan="7" | Carachtar sa séasúr |- ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Murder House|Murder House]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Asylum|Asylum]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Coven|Coven]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Freak Show|Freak Show]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Hotel|Hotel]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Roanoke|Roanoke]]'' ! scope="col" style="width: 10%" | ''[[American Horror Story: Cult|Cult]]'' |- ! colspan="9" style="background-color:#ccf;" | ===Príomhfhoireann Aisteoirí=== |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Connie Britton]] | [[Vivien Harmon]] || colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Dylan McDermott]] | [[Dr. Ben Harmon]] || [[Johnny Morgan]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Evan Peters]] | [[Tate Langdon]] || [[ Kit Walker]] || [[Kyle Spencer]] || [[Jimmy Darling]] || [[James Patrick March]] || [[Rory Monahan]] || [[Kai Anderson]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Taissa Farmiga]] | [[Violet Harmon]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Zoe Benson]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Sophie Green]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Denis O'Hare]] | [[Larry Harvey]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Spalding]] || [[Stanley]] || [[Liz Taylor]] || [[William van Henderson]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Jessica Lange]] | [[Constance Langdon]] || [[Sister Jude Martin]] || [[Fiona Goode]] || [[Elsa Mars]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Zachary Quinto]] | [[Chad Warwick]] || [[Dr. Oliver Thredson]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Joseph Fiennes]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Msgr. Timothy Howard]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Sarah Paulson]] | [[Billie Dean Howard]] || [[Lana Winters]] || [[Cordelia Foxx]] || [[Bette and Dot Tattler]] || [[Sally McKenna]] <hr/> Billie Dean Howard || [[Audrey Tindall]] <hr/> Lana Winters || [[ Allyson "Ally" Mayfair-Richards]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lily Rabe]] | [[Nora Montgomery]] || [[Sister Mary Eunice McKee]] || [[Misty Day]] || [[Sister Mary Eunice McKee]] || [[Aileen Wuornos]] || [[Shelby Miller]] || bgcolor="lightgrey" | |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lizzie Brocheré]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Grace Bertrand]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[James Cromwell]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dr. Arthur Arden]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Frances Conroy]] | [[Moira O'Hara]] || [[Shachath]] || [[Myrtle Snow]] || [[Gloria Mott]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Mama Polk]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Emma Roberts]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Madison Montgomery]] || [[Maggie Esmeralda]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Serina Belinda]]<ref name="emma">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BXQ5t-TAZ95/|title=Look who showed up on the set of Cult looking glamorous and ready for action.|website=[[Instagram]]|first=Ryan|last=Murphy|date=August 1, 2017|accessdate=August 1, 2017]]</ref><ref name="tvlineaugust"><nowiki>{{cite web|url=</nowiki>http://tvline.com/2017/08/25/ahs-cult-spoilers-lena-dunham-valerie-solanas-emma-roberts/|title=Lena{{Dead link|date=Meán Fómhair 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Dunham, Emma Roberts' Cult Characters Revealed, More AHS Scoop|publisher=[[TVLine]]|first=Andy|last=Swift|date=August 25, 2017|accessdate=August 25, 2017]]</ref> |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Kathy Bates]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Marie Delphine LaLaurie|Delphine LaLaurie]] || [[Ethel Darling]] || [[Iris]] || [[Agnes Mary Winstead]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Michael Chiklis]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dell Toledo]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Finn Wittrock]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dandy Mott]] || [[Tristan Duffy]] <hr/> [[Rudolph Valentino]] || [[Jether Polk]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Angela Bassett]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp;|| [[Marie Laveau]] || [[Desiree Dupree]] || [[Ramona Royale]] || [[Monet Tumusiime]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Wes Bentley]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Edward Mordrake]] || [[Det. John Lowe]] || [[Dylan]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Matt Bomer]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Andy]] || [[Donovan]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Chloë Sevigny]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Shelley]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dr. Alex Lowe]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Cheyenne Jackson]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Will Drake]] || [[Sidney Aaron James]] || [[Dr. Rudy Vincent]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lady Gaga]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Elizabeth Johnson]] || [[Scathach]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Cuba Gooding, Jr.]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dominic Banks]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[André Holland]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Matt Miller]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Billie Lourd]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Winter Anderson]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Alison Pill]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Ivy Mayfair-Richards]] |- ! colspan="9" style="background-color:#ccf;" | ===Foireann Aisteoirí Athfhillteach=== |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Alexandra Breckenridge]] | [[Young Moira O'Hara]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Kaylee]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Christine Estabrook]] | [[Marcy]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Marcy]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Jamie Brewer]] | [[Adelaide Langdon]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Nan]] || [[Marjorie]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Matt Ross (actor)|Matt Ross]] | [[Dr. Charles Montgomery]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dr. Charles Montgomery]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Adina Porter]] | [[Sally Freeman]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Lee Harris]] || [[Beverly Hope]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Teddy Sears]] | [[Patrick]] || colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Anthony Ruivivar]] | [[Miguel Ramos]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Richard Ramirez]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Adam Levine]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Leo Morrison]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Jenna Dewan-Tatum]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Teresa Morrison]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Clea DuVall]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Wendy Peyser]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Naomi Grossman]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Pepper]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Pepper]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Fredric Lehne]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Frank McCann]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Britne Oldford]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Alma Walker]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Robin Bartlett]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dr. Miranda Crump]] || [[Cecily Pembroke]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Robin Weigert]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Cynthia Potter]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Mama Polk]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Josh Hamilton]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Hank Foxx]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Alexander Dreymon]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Luke Ramsey]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lance Reddick]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Papa Legba]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Leslie Jordan]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Quentin Fleming]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Ashley Gilbert]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Grace Gummer]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Millie]] || [[Penny]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[John Carroll Lynch]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Twisty the Clown]] || [[John Wayne Gacy]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Twisty the Clown]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Skyler Samuels]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Bonnie Lipton]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Patti LaBelle]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Dora Brown]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lee Tergesen]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Vince]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Chrissy Metz]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Barbara]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Malcolm-Jamal Warner]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Angus T. Jefferson]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Matthew Glave]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Larry Gayheart]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Angela Sarafyan]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Alice]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[David Burtka]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Michael Beck]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Richard T. Jones]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Det. Andrew Hahn]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Max Greenfield]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Gabriel]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Alexandra Daddario]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Natacha Rambova]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Saniyya Sidney]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Flora Harris]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Chaz Bono]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Brian Wells]] || [[Gary Longstreet]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Shannon Lucio]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Diana Cross]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Jacob Artist]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Todd Allan Connors]] || colspan="1" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Brian Howe (aisteoir)|Brian Howe]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Mark Phillips]] || colspan="1" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Emma Bell]] | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Tracy Logan]] || colspan="1" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | James Morosini | colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Bob Kinnaman]] || [[R.J]]<ref>{{cite tweet|number=912416446214483974|user=AHSFX|date=September 25, 2017|accessdate=September 26, 2017|title=Lights. Camera. Chaos. James Morosini is R.J. Tuesday 10 PM on FX. #AHSCult]]</ref> |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Colton Haynes]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Det. Jack Samuels]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | Cooper Dodson | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Ozymandias "Oz" Mayfair-Richards]] |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Leslie Grossman]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Meadow Wilton]] |- ! colspan="9" style="background-color:#ccf;" | ===Foireann Aisteoirí Eile=== |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Kate Mara]] | [[Hayden McClaine]] || colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Charles S. Dutton]] | [[Detective Granger]] || colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Eric Stonestreet]] | [[Derek]] || colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Ian McShane]] | style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Leigh Emerson]] || colspan="5" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Gabourey Sidibe]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Queenie]] || [[Regina Ross]] || [[Queenie]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Danny Huston]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[The Axeman of New Orleans|The Axeman]] || [[Massimo Dolcefino]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Mare Winningham]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Alicia Spencer]] || [[Rita Gayheart]] || [[Hazel Evers]] || style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || ''níos déanaí'' |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Patti LuPone]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Joan Ramsey]] || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Stevie Nicks]] | colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Stevie Nicks]] (''í féin'') || colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Celia Weston]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Lillian Hemmings]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Neil Patrick Harris]] | colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Chester Creb]] || colspan="3" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Naomi Campbell]] | colspan="4" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Claudia Bankson]] || colspan="2" style="background-color:lightgrey;" | |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Billy Eichner]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || [[Harrison Wilton]] |- ! colspan="9" style="background-color:#ccf;" | ===Foireann eile=== |- ! scope="row" style="text-align:left" | [[Lena Dunham]] | colspan="6" style="background-color:lightgrey;" | &nbsp; || |[[Valerie Solanas]]<ref>{{cite tweet|user=MrRPMurphy|author=Ryan Murphy|number=887844862426468352|title=Thrilled that my talented friend Lena Dunham is joining the AMERICAN HORROR STORY family. Always wanted to work together, and now we r!|date=July 19, 2017|accessdate=July 19, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2017/08/american-horror-story-cult-ryan-murphy-john-landgraf-donald-trump-hillary-clinton-1202156645/|title='American Horror Story: Cult': Ryan Murphy On Lena Dunham's Portrayal Of Valerie Solanas|website=Deadline.com|first=Anthony|last=D'Alessandro|date=August 25, 2017|accessdate=August 25, 2017}}</ref> |- |} <!-- ==Buntuiscint== ==Miotaseoalíocht American Horror Story== ==Foireann aisteoirí agus carachtair== ==Táirgeadh== ===Ceol agus sraitheog tosaigh=== ==Craoladh agus eisiúint== ==Seachshraitheanna theilifíseanna== ==Tionchar== --> ==Nótaí== == Tagairtí == {{reflist}} ==Naisc Sheachtracha== * [http://www.fxnetworks.com/shows/originals/ahs/ Suíomh oifigiúil Fox] * [http://www.imdb.com/title/tt1844624/ American Horror Story] ar [[IMDb]] * [http://www.tv.com/shows/american-horror-story/ American Horror Story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120408122839/http://www.tv.com/shows/american-horror-story |date=2012-04-08 }} at [[TV.com]] {{americanhorrorstory}} [[Catagóir:American Horror Story|*]] [[Catagóir:Sraitheanna teilifíse Meiriceánacha a thosaigh i 2011]] [[Catagóir:Cláir Teilifíse Mheiriceánacha]] [[Catagóir:Cláir ficsean uafáis]] [[Catagóir:Cláir ficsean eolaíochta a bhaineann leis na beatha eachtardhomhanda]] [[Catagóir:Cláir teilifíse a bhaineann leis na beatha eachtardhomhanda]] [[Catagóir:Cláir Fox]] bjwmqpv3datu3cdjly3q8yuu0dda6f2 Jeffrey Donaldson 0 89112 1329939 1322912 2026-10-15T14:54:26Z Conradder 34685 /* Cionta gnéasacha */ 1329939 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is iar-pholaiteoir <ref>{{Lua idirlín|url=https://twitter.com/J_Donaldson_MP/status/315475691112112128|teideal=Jeffrey Donaldson on Twitter : "I am not 'ruled' by the British. I am British. I was born British. My British citizenship is my birthright."|údar=Jeffrey Donaldson|dáta=2013|work=Twitter / web.archive.org|dátarochtana=2024-04-24|archivedate=2019-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218112339/https://twitter.com/J_Donaldson_MP/status/315475691112112128}}</ref> de chuid [[Tuaisceart Éireann|Thuaisceart Éireann]] agus [[péidifileach]] é '''The Right Honourable''' '''Sir Jeffrey Mark Donaldson''' (7 Nollaig 1962 a rugadh é). Bhí sé ina cheannaire ar an b[[Páirtí Aontachtach Daonlathach]] ([[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]]) ó 2021 go 2024, agus ina cheannaire ar an DUP i d[[Teach na dTeachtaí, An Ríocht Aontaithe|Teach na dTeachtaí sa Ríocht Aontaithe]] ó 2019 go 2024. Bhí sé ina [[Feisire Parlaiminte (An Ríocht Aontaithe)|Fheisire Parlaiminte]] ([[Feisire Parlaiminte (An Ríocht Aontaithe)|FP]]) do [[Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Ghleann an Lagáin]] ó 1997 go 2024. [[Íomhá:Official portrait of Sir Jeffrey M. Donaldson.jpg|clé|mion|308x308px|2017]] == Saol == As [[Cill Chaoil]] i g[[contae an Dúin]] é Donaldson. Ba chol ceathrar leis, Samuel Donaldson, an chéad phóilín a maraíodh i bpléasc de chuid an IRA le linn na d[[Na Trioblóidí|Trioblóidí]].<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/jeffrey-donaldson-dearbhaithe-ina-cheannaire-ar-an-dup/|teideal=Jeffrey Donaldson dearbhaithe ina cheannaire ar an DUP|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-06-24}}</ref> Labhair sé féin cheana faoin tubaiste sin agus dúirt gurbh é an marú sin a spreag é le dul leis an bpolaitíocht. Sé bliana déag a bhí sé nuair a lean nós a mhuintire agus ghlac ballraíocht san Ord Oráisteach agus ina dhiaidh sin chuaigh sé isteach i [[Reisimint Chosanta Uladh]] (UDR), mar a rinne a athair roimhe. Bhí sé san UDR idir 1981-1985.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.culturaldiplomacy.org/academy/index.php?jeffrey-donaldson|teideal=The Hon. Jeffrey Donaldson|language=en|work=www.culturaldiplomacy.org|dátarochtana=2024-04-24}}</ref> Bhí Donaldson ina ghníomhaire toghlaigh ag an bhfeisire Enoch Powell ó 1983 go 1985. === UUP === Chuaigh Donaldson isteach le [[Páirtí Aontachtach Uladh]] (UUP) agus é ina fhear óg. Bhí Donaldson ina ghníomhaire toghlaigh ag an bhfeisire [[Enoch Powell]] ó 1983 go 1985, [[Polaitíocht|polaiteoir]] [[Sasanaigh|Sasanach]] agus sean-[[Coimeádachas|chaomhach]] frith-inimirce a bhí i bhfad amach ar an eite dheis, .<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/jeffrey-donaldson-dearbhaithe-ina-cheannaire-ar-an-dup/|teideal=Jeffrey Donaldson dearbhaithe ina cheannaire ar an DUP|dáta=2021-06-22|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-03-31}}</ref> Ní raibh sé ach 22 bliain d’aois nuair a toghadh é i bhfothoghchán chun an [[Tionól Thuaisceart Éireann|Tionóil]] in Stormont i 1985, an duine ab óige riamh a fuair suíochán ansin.<ref name=":0" /> Dúirt Donaldson go bhfuil seisean beo inniu, a bhuíochas do ghníomhaire (Donald Donaldson b'fhéidir) a thug foláireamh dó faoi ionsaí a bhí beartaithe air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-bhfuil-aon-bhunus-le-maiomh-na-spiairi-gurbh-iadsan-a-thug-ar-an-ira-eiri-as-an-bhforeigean/|teideal=An bhfuil aon bhunús le maíomh na ‘spiairí’ gurbh iadsan a thug ar an IRA éirí as an bhforéigean?|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=25 Meán Fómhair 2016|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-07-20}}</ref> I mí Bealtaine 1997, bhí sé tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte (Westminster) do [[Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Gleann an Lagáin]]. Bhí aighneas idir é féin agus ceannaire a pháirtí, [[David Trimble]] faoi [[Comhaontú Aoine an Chéasta|Chomhaontú Aoine an Chéasta]] i 1998 agus shiúil sé amach ó chainteanna na síochána mar nár aontaigh sé gur cheart príosúnaigh phoblachtacha agus aontachtacha a shaoradh sula raibh a dtéarma príosúin déanta acu. === DUP === In 2003, d’fhág Donaldson, Arlene Foster agus Norah Beare an UUP agus ghlac sé ballraíocht sa [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] in Eanáir 2004. Rinne [[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Banríon Eilís Shasana]] [[ridire]] de Donaldson in 2016 mar aitheantas ar a chuid oibre i saol na polaitíochta. Bhí sé ina phríomhaoire agus ina urlabhraí ar an gcosaint agus ar chúrsaí gnó ag an DUP in Westminster.<ref name=":0" /> [[Íomhá:Prime Minister's Questions, 7 February 2024 09.jpg|clé|mion|Feabhra 2024]] I mí an Mheithimh 2021, bhí Donaldson ceaptha ina cheannaire ar an [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]]. Ceapadh é gan toghchán mar nach raibh aon iarrthóir eile ann. Tháinig Donaldson i gcomharbacht ar [[Edwin Poots]] a d'éirigh as mar cheannaire an DUP.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Jeffrey Donaldson ceaptha ina cheannaire ar an DUP|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2021/0622/1230690-jeffrey-donaldson-ceaptha-ina-cheannaire-ar-an-dup/|date=2021-06-22|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí rún ag an am ag Donaldson éirí as a shuíochán in Westminster le bheith ina cheannaire ar an DUP in Stormont.<ref name=":0" /> == Polasaithe agus tuairimí == === Gaeilge === In 2019 dúirt Donaldson nach bhfuil rud ar bith i gcoinne na Gaeilge ag an DUP. Dúirt sé gur choinnigh [[Preispitéireachas|Preispitéirigh]] an teanga beo nuair a bhí sí i mbaol báis. Ach mhaígh Donaldson sa bhliain 2019 go mbeadh veto ag an DUP maidir leis na seirbhísí trí Ghaeilge a chuirfí ar fáil don phobal faoi aon reachtaíocht teanga a thabharfaí isteach mar chuid de mhargadh Stormont.<ref name=":0" /> === Breatimeacht === Dúirt Donaldson i mí an Mheithimh 2021 gurb é an [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|prótacal faoi Mhuir Éireann]] an bhagairt is mó ag an am do Thuaisceart Éireann.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Donaldson ag cur a ainm chun cinn do cheannaireacht an DUP|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2021/0621/1229553-donaldson-ag-cur-a-ainm-chun-cinn-do-cheannaireacht-an-dup/|date=2021-06-21|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Pearsanta == Phós Eleanor Cousins agus Jeffrey Donaldson ar an 26 Meitheamh 1987. Tá beirt iníonacha acu, Claire (a rugadh timpeall 1990) agus Laura (a rugadh timpeall 1992).<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2000/may/25/northernireland.johnmullin|teideal=Trimble's rival prepares for day of destiny|údar=John Mullin, Ireland correspondent|dáta=2000-05-25|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2024-04-24}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/life/features/band-of-brothers-who-are-the-best-of-friends/34957723.html|teideal=Band of brothers who are the best of friends|dáta=2016-08-13|language=en-GB|work=BelfastTelegraph.co.uk|dátarochtana=2024-04-24}}</ref><ref name=":2" /> Bhí baint ag Claire Donaldson leis na feachtais [[Ginmhilleadh|ghinmhillte]] sna [[2010idí]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dailydrone.co.uk/frame-donaldson.html|teideal=FRAME DONALDSON|work=www.dailydrone.co.uk|dátarochtana=2024-04-24}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://web.archive.org/web/20240424215432/http://web.archive.org/screenshot/https://swoop1.com/buzz/jeffrey-donaldson-daughters-find-out-every-detail-right-here/|teideal=Jeffrey Donaldson Daughters, Find Out Every Detail Right Here|údar=Swoop|dáta=2024-04-15|language=en-US|work=Swoop1 Buzz|dátarochtana=2024-04-24}}</ref> Is [[Preispitéireachas|Preispitéireach]] é Donaldson''.'' ==Cionta gnéasacha== '''2024''' D'éirigh Donaldson as an cheannaireacht ar an 29 Márta 2024 nuair a chúisíodh é i gcionta gnéis. Níor éirigh sé as, mar sin féin, a shuíochán i dTeach na dTeachtaí. Bhí a bhean, Eleanor Donaldson, 57 bliain d'aois ag an am, cúisithe chomh maith agus ní raibh cead acu labhairt lena chéile ar chor ar bith idir 28 Márta - 23 Aibreán 2024. Ghabh bleachtairí de chuid Sheirbhísí Póilíneachta Thuaisceart Éireann an bheirt ar an 28 Márta.<ref name="BBC quits">{{Luaigh foilseachán|last1=McClafferty |first1=Enda |last2=O'Neill |first2=Julian |date=29 March 2024 |title=DUP leader Sir Jeffrey Donaldson resigns after rape charge |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-68686691 |access-date=29 March 2024 |website=BBC News}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|last1=Barnes |first1=Ciaran |last2=Toner |first2=John |date=31 March 2024 |title=Jeffrey Donaldson's wife to face court on charge linked to his sex crimes case |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sunday-life/news/jeffrey-donaldsons-wife-to-face-court-on-charge-linked-to-his-sex-crimes-case/a1327826539.html |url-access=subscription |newspaper=Belfast Telegraph}}</ref><ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Ceannaire an DUP Jeffrey Donaldson cúisithe i gcionta gnéis|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0329/1440679-ceannaire-an-dup-jeffrey-donaldson-cuisithe-i-gcionta-gneis/|date=2024-03-29|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Shéan Donaldson na "líomhaintí stairiúla" ina aghaidh go láidir. Chuir Donaldson na cuntais go léir atá aige ar na meáin shóisialta ar ceal.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/jeffrey-donaldson-eirithe-as-an-dup-agus-e-cuisithe-as-liomhainti-gneis/|teideal=Jeffrey Donaldson éirithe as an DUP agus é cúisithe as líomhaintí gnéis|dáta=2024-03-29|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-03-29}}</ref> Chuaigh sé go dtí a árasán i Londain ar an lá céanna (ní raibh cead aige a bheith ina chónaí lena bhean níos mó).<ref>{{Cite news|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/courts/jeffrey-donaldson-resigns-as-dup-leader-and-suspended-by-orange-order-after-historical-sex-offence-charges/a645718063.html|teideal=Jeffrey Donaldson resigns as DUP leader and suspended by Orange Order after historical sex offence charges|dáta=2024-03-29|language=en-GB|work=BelfastTelegraph.co.uk|dátarochtana=2024-03-29}}</ref> Bhí ballraíocht Donaldson sa DUP curtha ar fionraí láithreach bonn. Ceapadh leascheannaire an pháirtí, [[Gavin Robinson]], mar cheannaire eatramhach. Chuir an [[An tOrd Oráisteach|tOrd Oráisteac]]<ref name="resigns BT">{{Luaigh foilseachán|last1=Rutherford |first1=Adrian |last2=Hewitt |first2=Ralph |last3=Leebody |first3=Christopher |date=29 March 2024 |title=Jeffrey Donaldson resigns as DUP leader and suspended by Orange Order after historical sex offence charges |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/news/courts/jeffrey-donaldson-resigns-as-dup-leader-and-suspended-by-orange-order-after-historical-sex-offence-charges/a645718063.html |access-date=29 March 2024 |work=Belfast Telegraph}}</ref> a bhallraíochtaí ar fionraí i mí an Mhárta 2024 go dtí go mbeadh toradh ar an bpróis bhreithiúnach, de réir a rialacha.<ref name="BBC quits" /><ref name=":1" /> Tháinig Donaldson os comhair cúirte san Iúr i gCo an Dúin ar an 23 Aibreán 2024. Aon chúis déag san iomlán a bhí curtha ina leith. Éigniú agus gníomh ró-mhígheanasach le leanbh is ea péire acu, agus bhain na naoi gcinn eile le hionsaí mígheanasach ar bhaineannach. Bhí beirt íospartach ann agus go ndearnadh na cionta ag tráthanna éagsúla idir Eanáir 1985 agus Nollaig 2006.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Jeffrey Donaldson os comhair cúirte faoi chionta gnéasacha|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0424/1445343-jeffrey-donaldson-os-comhair-cuirte-faoi-chionta-gneasacha/|date=2024-04-24|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí na mná a chuir na líomhaintí i leith Donaldson ina leanaí bunscoile nuair a d’ionsaigh an polaiteoir aitheanta iad. Bhí na líomhaintí déanta do phóilíní i mí Eanáir 2024.<ref>{{Luaigh foilseachán|date=7 April 2024 |title=The 11 sex crime charges levelled against Jeffrey Donaldson revealed for first time |url=https://www.independent.ie/irish-news/the-11-sex-crime-charges-levelled-against-jeffrey-donaldson-revealed-for-first-time/a1382511653.html |url-access=subscription |website=[[Independent.ie]]}}</ref> Bhí Eleanor Donaldson os comhair na cúirte chomh maith agus ceithre chúis curtha ina leith. Bhain dhá cheann de na cúiseanna sin le cuidiú agus neartú le duine in éigniú agus ionsaí mí-ghnéasach, eachtraí a líomhnaítear a tharla idir an 1 Eanáir 1985 agus an 31 Nollaig 1991 (ach phós na Donaldson in 1987).<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/jeffrey-donaldson-cuisithe-sa-chuirt-as-11-liomhain-gneis/|teideal=Jeffrey Donaldson cúisithe sa chúirt as 11 líomhain ghnéis|údar=Bill Breathnach|dáta=24 Aibreán 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-24}}</ref> Ar an 3 Iúil 2024, chinn an Breitheamh Eamonn King sa chúirt dúiche san Iúr go raibh dóthain fianaise curtha ar fáil le Donaldson agus a bhean a chur ar triail.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/starmer-agus-pairti-an-lucht-oibre-ar-thairseach-na-cumhachta/|teideal=Starmer agus Páirtí an Lucht Oibre ar thairseach na cumhachta|dáta=2024-07-04|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-07-04}}</ref> Ós rud é gur chomhchosantóirí iad Donaldson agus a bhean chéile, tugadh cead ar bhannaí dóibh ar dtús iad chuig seoltaí ar leith; d'fhill sise ar a dteach i nDroim Mór, fad is a thaistil sé go Londain le cónaí in árasán i Greenwich.<ref>{{Luaigh foilseachán|date=31 March 2024 |title=Jeffrey Donaldson's wife Eleanor charged with aiding and abetting |url=https://www.independent.ie/irish-news/jeffrey-donaldsons-wife-eleanor-charged-with-aiding-and-abetting/a618758664.html |newspaper=Irish Independent}}</ref> D’eisigh an SPTÉ ráiteas, mar fhreagra ar ar an "ráflaí neamhchabhracha" ag roinnt den phobal agus de na meáin, maidir le cé acu an raibh tionchar ag a staid dhlíthiúil ar a chinneadh an Feidhmeannas a athbhunú i mí Eanáir 2024,<ref>{{Luaigh foilseachán|date=31 March 2024 |title=Jeffrey Donaldson: Police received complaint leading to ex-DUP leader being charged with sexual offences in early March |url=https://news.sky.com/story/jeffrey-donaldson-police-received-complaint-leading-to-ex-dup-leader-being-charged-with-sexual-offences-in-early-march-13105528 |newspaper=Sky News}}</ref> ag soiléiriú go bhfuair an SPTÉ an gearán den chéad uair as ar eascair a ghabháil go luath i mí an Mhárta 2024. [[Íomhá:The Newry Court House - geograph.org.uk - 3441110.jpg|clé|mion|220x220px|An Chúirt Dúiche san Iúr ]] '''2026''' Bhí 18 gcúis os comhair Donaldson: cúis amháin éignithe, ceithre cinn de dhroch-ghnéasacht, agus 13 de ionsaí gnéasach; socraíodh dáta trialach don 26 Bealtaine 2026.<ref>{{Luaigh foilseachán|last=Macauley |first=Conor |date=2 February 2026 |title=Trial date set in case of former DUP leader Jeffrey Donaldson |url=https://www.rte.ie/news/courts/2026/0202/1556360-donaldson-court/ |newspaper=RTE News}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|date=3 July 2024 |title=Jeffrey Donaldson to return to court in autumn to answer historical sex offence charges |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/politics/jeffrey-donaldson-to-return-to-court-in-autumn-to-answer-historical-sex-offence-charges/a1414662357.html |newspaper=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|date=3 July 2024 |title=Jeffrey Donaldson sent for trial on sex offence charges |url=https://www.rte.ie/news/ireland/2024/0703/1457886-jeffrey-donaldson-court/ |newspaper=RTE News}}</ref> Gearradh cúiseamh ar a bhean chéile ar dtús, as cabhrú agus neartú le Donaldson, ach an 20 Bealtaine 2026, rialaíodh nach raibh sí oiriúnach chun chun trialach a sheasamh mar gheall ar fhadhbanna meabhairshláinte,<ref>{{Luaigh foilseachán|last=Kearney |first=Vincent |date=20 May 2026 |title=Eleanor Donaldson unfit to face criminal trial, judge rules |url=https://www.rte.ie/news/ulster/2026/0520/1574342-eleanor-donaldson/ |newspaper=RTE News}}</ref> agus cinneadh go ndéanfaí triail na bhfíorais, ina gcinnfeadh an giúiré na fíricí gan breithiúnas maidir le ciontacht, a reáchtáil ag an am céanna le triail a fir chéile. Ar an 22 Meitheamh 2026, ciontaíodh Donaldson sna 18 gcúiseamh go léir. Bhí na cionta i gcoinne beirt íospartach a bhí ina leanaí tráth an mhí-úsáide. Sa triail ghaolmhar ar na fíricí, fuair an giúiré gur chabhraigh agus gur spreag a bhean chéile é chun cion a dhéanamh. Ní dúirt Donaldson aon ní agus níor léir aon tocht a bheith air nuair a léadh an breithiúnas os comhair na cúirte. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Jeffrey Donaldson ciontaithe i gcoireanna gnéis|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0622/1579716-jeffrey-donaldson-ciontaithe-i-mi-usaid-gneis/|date=2026-06-22|language=ga}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/jeffrey-donaldson-ciontaithe-as-eigniu-agus-17-gcion-gneis-eile/|teideal=Jeffrey Donaldson ciontaithe as éigniú agus 17 gcion gnéis eile|dáta=2026-06-22|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-06-22}}</ref> Ar 15 Deireadh Fómhair 2026, gearradh cúig bliana déag ar Donaldson. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=15 bliain príosúin gearrtha ar Jeffrey Donaldson as cionta gnéis|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1015/1595461-15-bliain-priosuin-gearrtha-ar-jeffrey-donaldson-as-cionta-gneis/|date=2026-10-15|language=ga}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-chuirt-cuig-bliana-deag-priosuin-gearrtha-ar-jeffrey-donaldsan-iarcheannaire-an-dup-de-bharr-mi-usaid-ghneis-ar-leanai/|teideal=AN CHÚIRT: Cúig bliana déag príosúin gearrtha ar Jeffrey Donaldsan, iarcheannaire an DUP, de bharr mí-úsáid ghnéis ar leanaí|dáta=2026-10-15|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> == Féach freisin   == * [[Gavin Robinson]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Donaldson, Jeffrey}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1962]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Comhaltaí den Dara Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2003-2007)]] [[Catagóir:Comhaltaí den Tríú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2007-2011)]] [[Catagóir:Airí sóisearacha (Tuaisceart Éireann)]] [[Catagóir:Comhaltaí den Seachtú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Daoine as Contae an Dúin]] [[Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí Aontachtacha]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Saighdiúirí Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine cúisithe as coireanna gnéis]] [[Catagóir:Preispitéirigh Éireannacha]] [[Catagóir:Baill den Fhóram Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Péidifiligh]] 6ncwt0bl4seybvm0pilbq5uhs7key05 Plé:Agaricus bisporus 1 111522 1329944 1329656 2026-10-16T03:36:44Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1329944 wikitext text/x-wiki == glanadh-mar|profléitheoireacht de dhíth == Tá súil agam go bhfuil mo bhotúin ceartaithe agam![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:14, 3 Feabhra 2024 (UTC) :GRMA. [[Úsáideoir:Kevin Scannell|kscanne]] ([[Plé úsáideora:Kevin Scannell|plé]]) 14:18, 3 Feabhra 2024 (UTC) ==https://cy.wikipedia.org/wiki/Madarch_meithrin== Is trua nach bhfuil mé in ann leas a bhaint as an 'Wikidata list' seo a leanas; <nowiki> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q913614 } LIMIT 10 |sort=label |columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd |row_template=Zutabe formatoa/Familiak |thumb=80 |links= }} {| class='wikitable sortable' ! rhywogaeth ! ainm an tacsóin ! delwedd |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q5168923|Coprinites dominicana]]'' | p225 = Coprinites dominicana | p18 = [[Íomhá:Coprinites dominicana.png|center|80px]] }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433636|Vascellum angulatum]]'' | p225 = Vascellum angulatum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433641|Vascellum cingulatum]]'' | p225 = Vascellum cingulatum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433623|Vascellum cruciatum]]'' | p225 = Vascellum cruciatum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433627|Vascellum cuzcoense]]'' | p225 = Vascellum cuzcoense }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433632|Vascellum delicatum]]'' | p225 = Vascellum delicatum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433459|Vascellum floridanum]]'' | p225 = Vascellum floridanum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433454|Vascellum lloydianum]]'' | p225 = Vascellum lloydianum }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q2420265|Vascellum pratense]]'' | p225 = Vascellum pratense | p18 = [[Íomhá:Vascellum pratense 060924a.jpg|center|80px]] }} |- {{Zutabe formatoa/Familiak | label = ''[[:d:Q49433451|Vascellum subpratense]]'' | p225 = Vascellum subpratense }} |} {{Wikidata list end}}</nowiki> [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:30, 3 Feabhra 2024 (UTC) syfn9zz7ohwtnyo2lmyz1lr14xpfjld Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda 2 120000 1329946 1329921 2026-10-16T08:10:56Z Marcas.oduinn 33120 /* Teicneolaíocht agus geilleagar */ 1329946 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] * [[:Catagóir:Aeráid]] vs [[:Catagóir:Aimsir]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht toinn]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Cumhacht toinn == {{Renewable energy sources}} {{Sustainable energy}} '''Wave power''' is the capture of energy of [[wind wave]]s to do useful [[mechanical work|work]] – for example, [[electricity generation]], [[desalination]], or [[pump]]ing water. A machine that exploits wave [[power (physics)|power]] is a '''wave energy converter''' ('''WEC'''). Waves are generated primarily by wind passing over the sea's surface and also by tidal forces, temperature variations, and other factors. As long as the waves propagate slower than the wind speed just above, energy is transferred from the wind to the waves. Air pressure differences between the windward and leeward sides of a wave [[crest (physics)|crest]] and surface friction from the wind cause [[shear stress]] and wave growth.<ref name="Phillips">{{cite book |last=Phillips |first=O.M. |title=The dynamics of the upper ocean |publisher=Cambridge University Press |year=1977 |isbn=978-0-521-29801-8 |edition=2nd |author-link=Owen Martin Phillips}}</ref> Wave power as a descriptive term is different from [[tidal power]], which seeks to primarily capture the energy of the current caused by the gravitational pull of the Sun and Moon. However, wave power and tidal power are not fundamentally distinct and have significant cross-over in technology and implementation. Other forces can create [[ocean currents|currents]], including [[wave breaking|breaking waves]], [[wind]], the [[Coriolis effect]], [[cabbeling]], and [[temperature]] and [[salinity]] differences. As of 2023, wave power is not widely employed for commercial applications, after a long series of trial projects. Attempts to use this energy began in 1890 or earlier,<ref>{{cite web|url=http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php|title=Wave and Tidal Energy Experiments in San Francisco and Santa Cruz|author=Christine Miller|access-date=August 16, 2008|date=August 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20081002203245/http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php|archive-date=October 2, 2008|url-status=live}}</ref> mainly due to its high [[power density]]. Just below the ocean's water surface the wave energy flow, in time-average, is typically five times denser than the wind energy flow 20 m above the sea surface, and 10 to 30 times denser than the solar energy flow.<ref name="Falnes1999">{{cite web |date=June 1, 1999 |title=Wave energy and its utilization |url=https://www.slideshare.net/JrgenHalsTodalshaug/wave-energy-and-its-utilization-257609652 |website=Slideshare |access-date=April 28, 2023}}</ref> In 2000 the world's first commercial wave power device, the [[Islay LIMPET]] was installed on the coast of [[Islay]] in Scotland and connected to the [[National Grid (Great Britain)|UK national grid]].<ref>{{Cite web | url=https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | title=World's first commercial wave power station activated in Scotland | date=March 17, 2006 | access-date=June 5, 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180805172514/https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | archive-date=August 5, 2018 | url-status=live }}</ref> In 2008, the first experimental multi-generator [[wave farm]] was opened in Portugal at the [[Aguçadoura Wave Farm]].<ref>Joao Lima. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE Babcock, EDP and Efacec to Collaborate on Wave Energy projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924065943/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE |date=September 24, 2015 }} ''Bloomberg'', September 23, 2008.</ref> Both projects have since ended. For a list of other wave power stations see [[List of wave power stations]]. Wave energy converters can be classified based on their working principle as either:<ref>{{Cite journal |last=Falcão |first=António F. de O. |date=2010-04-01 |title=Wave energy utilization: A review of the technologies |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032109002652 |journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews |language=en |volume=14 |issue=3 |pages=899–918 |doi=10.1016/j.rser.2009.11.003 |bibcode=2010RSERv..14..899F |issn=1364-0321|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Citation |last1=Madan |first1=D. |date=2020-10-21 |pages=1057–1072 |place=Singapore |publisher=Springer Singapore |isbn=978-981-15-4738-6 |last2=Rathnakumar |first2=P. |last3=Marichamy |first3=S. |last4=Ganesan |first4=P. |last5=Vinothbabu |first5=K. |last6=Stalin |first6=B.|title=Advances in Industrial Automation and Smart Manufacturing |chapter=A Technological Assessment of the Ocean Wave Energy Converters |series=Lecture Notes in Mechanical Engineering |doi=10.1007/978-981-15-4739-3_91 |s2cid=226322561 }}</ref> * oscillating water columns (with air turbine) * oscillating bodies (with hydroelectric motor, hydraulic turbine, linear electrical generator) * overtopping devices (with low-head hydraulic turbine) == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ o99ohbv5mbbiqk780zjzg8py0hrmuk7 1329948 1329946 2026-10-16T08:41:14Z Marcas.oduinn 33120 /* Cumhacht na dtonnta */ 1329948 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] * [[:Catagóir:Aeráid]] vs [[:Catagóir:Aimsir]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht toinn]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Cumhacht na dtonnta == '' '''Cumhacht na dtonnta''' is the capture of energy of [[tonn]] to do useful [[obair (fisic)|obair]] – for example, [[Giniúint leictreachais]], [[díshalannú]], or [[caidéal]]ing water. A machine that exploits wave [[cumhacht]] is a '''tiontaire fuinnimh toinn''' ('''TFT''' / WEC). '' Waves are generated primarily by wind passing over the sea's surface and also by tidal forces, temperature variations, and other factors. As long as the waves propagate slower than the wind speed just above, energy is transferred from the wind to the waves. Air pressure differences between the windward and leeward sides of a wave [[tonnbharr]] and surface friction from the wind cause [[strus fiartha]] and wave growth. <ref name=Phillips1977>{{cite book | last=Phillips | first=O.M. | title=The dynamics of the upper ocean | publisher=Cambridge University Press | year=1977 | isbn=978-0-521-29801-8 | edition=2nd | author-link=Owen Martin Phillips}}</ref> '' Wave power as a descriptive term is different from [[Cumhacht na taoide]], which seeks to primarily capture the energy of the current caused by the gravitational pull of the Sun and Moon. However, wave power and tidal power are not fundamentally distinct and have significant cross-over in technology and implementation. Other forces can create [[feacht aigéin]], including [[wave breaking|breaking waves]], [[gaoth]], an [[fórsa Coriolis]], [[cabbeling]], [[teocht]] agus [[Salandacht]] differences. '' Attempts to use this energy began in 1890 or earlier, <ref name=Miller2004>{{lua idirlín | url = http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | teideal = Wave and Tidal Energy Experiments in San Francisco and Santa Cruz | údar = Christine Miller | dátarochtana = 16 Lúnasa 2008 | dáta = Lúnasa 2004 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081002203245/http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | archive-date=October 2, 2008|url-status=live}}</ref> mainly due to its high [[dlús cumhachta]]. Just below the ocean's water surface the wave energy flow, in time-average, is typically five times denser than the wind energy flow 20 m above the sea surface, and 10 to 30 times denser than the solar energy flow. <ref name=Falnes1999>{{lua idirlín | dáta = 1 Meitheamh 1999 | teideal = Wave energy and its utilization | url = https://www.slideshare.net/JrgenHalsTodalshaug/wave-energy-and-its-utilization-257609652 | work = Slideshare | dátarochtana = Aibreán}}</ref> '' As of 2023, wave power is not widely employed for commercial applications, after a long series of trial projects. In 2000 the world's first commercial wave power device, the [[Islay LIMPET]] was installed on the coast of [[Islay]] in Scotland and connected to the [[National Grid (Great Britain)|UK national grid]]. <ref name=eide20006>{{lua idirlín | url = https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | teideal = World's first commercial wave power station activated in Scotland | dáta = 17 Márta 2006 | radaíocht = 5 Meitheamh 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180805172514/https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | archive-date=5, August 2018 | url-status=live }}</ref> In 2008, the first experimental multi-generator [[wave farm]] was opened in Portugal at the [[Aguçadoura Wave Farm]]. <ref name=Lima2008>Joao Lima. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE Babcock, EDP and Efacec to Collaborate on Wave Energy projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924065943/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE | date=24 September 2015}} ''Bloomberg'', 23 Meán Fómhair 2008.</ref> Both projects have since ended. '' Wave energy converters can be classified based on their working principle as either: <ref name=Falcão2010>{{cite journal | last=Falcão |first=António F. de O. | date=2010-04-01 | title=Wave energy utilization: A review of the technologies | url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032109002652 | journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews | language=en | volume=14 | issue=3 | pages=899–918 | doi=10.1016/j.rser.2009.11.003 | bibcode=2010RSERv..14..899F | issn=1364-0321 | url-access=subscription }}</ref> <ref name=Madan>{{citation | last1=Madan | first1=D. |date=2020-10-21 | pages=1057–1072 | place=Singapore | publisher=Springer Singapore | isbn=978-981-15-4738-6 | last2=Rathnakumar | first2=P. | last3=Marichamy | first3=S. | last4=Ganesan | first4=P. | last5=Vinothbabu | first5=K. | last6=Stalin | first6=B.| title=Advances in Industrial Automation and Smart Manufacturing | chapter=A Technological Assessment of the Ocean Wave Energy Converters | series=Lecture Notes in Mechanical Engineering | doi=10.1007/978-981-15-4739-3_91 | s2cid=226322561}}</ref> *'' oscillating water columns (with air turbine) *'' oscillating bodies (with hydroelectric motor, hydraulic turbine, linear electrical generator) *'' overtopping devices (with low-head hydraulic turbine) == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ bkt2cisc7eyhh9kw7u0940tlolz4qjh 1329950 1329948 2026-10-16T10:16:03Z Marcas.oduinn 33120 1329950 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ] == Ceanntásc == ••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir * [[Téamh domhanda]] '' Global warming * [[Aeráid]] '' Climate * [[Tonn teasa]] '' Heat wave * [[Falscaí]] '' Wild fire * [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation * [[Eostatacht]] '' Eustacy * [[:Catagóir:Téamh domhanda]] ** [[:Catagóir:Athrú aeráide]] * [[:Catagóir:Fuinneamh]] ** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]] *** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]] **** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]] **** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]] {| class= wikitable |+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s) ! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht |- | Grian | [[Grianfhuinneamh]] | [[Grianchumhacht]] |- | Gaoth | [[Fuinneamh gaoithe]] | [[Cumhacht ghaoithe]] |- | Uisce | [[Fuinneamh hiodrálach]] | [[Hidrileictreachas]] |- | Geo | [[Fuinneamh geoiteirmeach]] | [[Cumhacht gheoiteirmeach]] |- | Bith | [[Bithbhreosla]] | [[]] |- | Tonn | [[Fuinneamh tonnta]] | [[Cumhacht tonnta]] |} == Ábhair == === Cúiseanna === * [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]] # [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]] #* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]] # ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]] * [[:Catagóir:Aeráid]] vs [[:Catagóir:Aimsir]] === Aontas Eorpach === * [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] &#8658; [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] &#8658; [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]] === Teicneolaíocht agus geilleagar === * ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]] # [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]] # ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht toinn]] # ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]] # ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]] # ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]] # ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]] # ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]] # ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]] # ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]] #* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]] # ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]] # ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]] == Cumhacht na dtonnta == '' '''Cumhacht na dtonnta''' is the capture of energy of [[tonn]] to do useful [[obair (fisic)|obair]] – for example, [[Giniúint leictreachais]], [[díshalannú]], or [[caidéal]]ing water. A machine that exploits wave [[cumhacht]] is a '''tiontaire fuinnimh toinn''' ('''TFT''' / WEC). '' Waves are generated primarily by wind passing over the sea's surface and also by tidal forces, temperature variations, and other factors. As long as the waves propagate slower than the wind speed just above, energy is transferred from the wind to the waves. Air pressure differences between the windward and leeward sides of a wave [[tonnbharr]] and surface friction from the wind cause [[strus fiartha]] and wave growth. <ref name=Phillips1977>{{cite book | last=Phillips | first=O.M. | title=The dynamics of the upper ocean | publisher=Cambridge University Press | year=1977 | isbn=978-0-521-29801-8 | edition=2nd | author-link=Owen Martin Phillips}}</ref> '' Wave power as a descriptive term is different from [[Cumhacht na taoide]], which seeks to primarily capture the energy of the current caused by the gravitational pull of the Sun and Moon. However, wave power and tidal power are not fundamentally distinct and have significant cross-over in technology and implementation. Other forces can create [[feacht aigéin]], including [[bruth]], [[gaoth]], an [[fórsa Coriolis]], [[cabbeling]], [[teocht]] agus [[salandacht]] differences. '' Attempts to use this energy began in 1890 or earlier, <ref name=Miller2004>{{lua idirlín | url = http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | teideal = Wave and Tidal Energy Experiments in San Francisco and Santa Cruz | údar = Christine Miller | dátarochtana = 16 Lúnasa 2008 | dáta = Lúnasa 2004 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081002203245/http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | archive-date=October 2, 2008|url-status=live}}</ref> mainly due to its high [[dlús cumhachta]]. Just below the ocean's water surface the wave energy flow, in time-average, is typically five times denser than the wind energy flow 20 m above the sea surface, and 10 to 30 times denser than the solar energy flow. <ref name=Falnes1999>{{lua idirlín | dáta = 1 Meitheamh 1999 | teideal = Wave energy and its utilization | url = https://www.slideshare.net/JrgenHalsTodalshaug/wave-energy-and-its-utilization-257609652 | work = Slideshare | dátarochtana = Aibreán}}</ref> '' As of 2023, wave power is not widely employed for commercial applications, after a long series of trial projects. In 2000 the world's first commercial wave power device, the [[LIMPET Ìle]] was installed on the coast of [[Ìle]] in Scotland and connected to the [[National Grid (Great Britain)|UK national grid]]. <ref name=eide20006>{{lua idirlín | url = https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | teideal = World's first commercial wave power station activated in Scotland | dáta = 17 Márta 2006 | radaíocht = 5 Meitheamh 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180805172514/https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | archive-date=5, August 2018 | url-status=live }}</ref> In 2008, the first experimental multi-generator [[wave farm]] was opened in Portugal at the [[Aguçadoura Wave Farm]]. <ref name=Lima2008>Joao Lima. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE Babcock, EDP and Efacec to Collaborate on Wave Energy projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924065943/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE | date=24 September 2015}} ''Bloomberg'', 23 Meán Fómhair 2008.</ref> Both projects have since ended. '' Wave energy converters can be classified based on their working principle as either: <ref name=Falcão2010>{{cite journal | last=Falcão |first=António F. de O. | date=2010-04-01 | title=Wave energy utilization: A review of the technologies | url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032109002652 | journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews | language=en | volume=14 | issue=3 | pages=899–918 | doi=10.1016/j.rser.2009.11.003 | bibcode=2010RSERv..14..899F | issn=1364-0321 | url-access=subscription }}</ref> <ref name=Madan>{{citation | last1=Madan | first1=D. |date=2020-10-21 | pages=1057–1072 | place=Singapore | publisher=Springer Singapore | isbn=978-981-15-4738-6 | last2=Rathnakumar | first2=P. | last3=Marichamy | first3=S. | last4=Ganesan | first4=P. | last5=Vinothbabu | first5=K. | last6=Stalin | first6=B.| title=Advances in Industrial Automation and Smart Manufacturing | chapter=A Technological Assessment of the Ocean Wave Energy Converters | series=Lecture Notes in Mechanical Engineering | doi=10.1007/978-981-15-4739-3_91 | s2cid=226322561}}</ref> *'' oscillating water columns (with air turbine) *'' oscillating bodies (with hydroelectric motor, hydraulic turbine, linear electrical generator) *'' overtopping devices (with low-head hydraulic turbine) == Tagairtí {{reflist | refs = }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ klksvrvrcxwvq91hlnyqncn8zlq5tbd Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Wikidata list/Natura 2000 2 120601 1329934 1329611 2026-10-15T12:58:04Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1329934 wikitext text/x-wiki * Tá an focal "item" de dhíth ón mbot, is amhlaidh... tá! * An eochairfhocal é "Label"? Is . * Ní fheictear anseo go díreach na torthaí SQL, ach ina ionad sin, céard a dhéanann an bot leo, mar shampla ?item -> <nowiki>[[:d:?item|?item]]</nowiki> {{Wikidata list | sparql = SELECT ?item ?itemLabel ?can2000 { # P3425=(Comhartha) Aitheantas Nature 2000 # P17=tír, Q27=Éire ?item wdt:P3425 ?can2000; wdt:P17 wd:Q27. # label SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga". } } | columns = number:#, label:Alt, P7959:Contae, P18:Íomhá, P3425:Natura 2000 | links = local }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Alt ! Contae ! Íomhá ! Natura 2000 |- | style='text-align:right'| 1 | [[Loch Iascaigh]] | [[Contae Dhún na nGall]] | [[Íomhá:Lough Eske sud est.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000163 IE0000163] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Páirc Náisiúnta Shléibhte Chill Mhantáin]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Wicklow Mountains National Park Information Office.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002122 IE0002122] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Portach Chlóirthigh|Dúlra Phortach Chlóirthigh]] | [[Contae Uíbh Fhailí]] | [[Íomhá:Clara bog boardwalk. 07.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000572 IE0000572] |- | style='text-align:right'| 4 | [[An Abhainn Mhór]] | [[Contae Phort Láirge]] | [[Íomhá:IMG BlackwaterBridge3720rz.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002170 IE0002170] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Bá Bhaile Dúill|Bá Baile Dúill]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[Íomhá:The View from Strand Road Baldoyle - geograph.org.uk - 181928.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000199 IE0000199] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Gleann Dá Ghrua]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Glen walk way.JPG|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000719 IE0000719] |- | style='text-align:right'| 7 | [[An Sliabh Riabhach]] | [[Contae Luimnigh]] | [[Íomhá:Black Rock on the Ballyhoura Mountain Range - geograph.org.uk - 1103684.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0002036 IE0002036] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Loch Uí Ghadhra]] | [[Contae Shligigh]] | [[Íomhá:Lough Gara 1.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004048 IE0004048] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Inbhear Bhaile Roiséir]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[Íomhá:View of Rogerstown Estuary.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000208 IE0000208] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Loch Coirib]] | [[Contae na Gaillimhe]] | [[Íomhá:Loughcorrib.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0004042 IE0004042] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Coill Chnoc Sinche]] | [[Contae Chill Mhantáin]] | [[Íomhá:Plants on damp bankside in Knocksink woods.jpg|center|128px]] | [https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=IE0000725 IE0000725] |} {{Wikidata list end}} qzg2drcpq4h4tn5ezl15cnwvhv9h75u Toghchán Chomhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir, 2023 0 128578 1329935 1329729 2026-10-15T13:22:51Z Conradder 34685 /* Torthaí */ 1329935 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Cuireadh moill coicís ar an toghchán chun comhthráth a sheachaint leis [[Corónú Shéarlais III agus Camilla|an chorónú]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 in [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir|Aontroim Láir agus Thoir]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||14|| 0||1 ||{{decrease}}1 ||32.50 ||'''30.90''' ||'''15,627'''||{{decrease}}1.08 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||8 ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||20.00||17.33||8,764||{{decrease}}4.73 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||7 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||17.50||18.93||9,571||{{increase}}3.11 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||5|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 12.50||15.92||8,050||{{increase}}0.70 |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||4 ||2 ||0 ||{{increase}}2 ||10.00||9.29||4,700||{{increase}}2.89 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Neamhspleáchas (polaitíocht)|Neamhspleáchas]] ||2 ||0 ||1 ||{{decrease}}1 ||5.00||4.36||2,205||{{decrease}}3.89 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||0 ||0 ||1 || {{decrease}}1 ||0.00||2.01||1,016||{{increase}}0.20 |- ! style="background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};" | | [[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas TÉ]] ||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.92 ||464||{{increase}}0.37 |- ! style="background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};" | | [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] ||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.32 ||164||{{decrease}}0.33 |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 50,571|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> ==Achoimre dhúiche== ==Torthaí na ndúichí== ===An Baile Meánach === ===Taobh na Banna=== ===Bráid=== ===Caisleán Charraig=== ===Bóthar an Chósta === ===Cnoc Each=== ===Loch Latharna=== == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] 2ldvqif87pxv6mcua3mi0gxugycnycm 1329936 1329935 2026-10-15T13:33:20Z Conradder 34685 /* Achoimre dhúiche */ 1329936 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Toghchán}} Reáchtáladh '''Toghchán Chomhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir''' ar 18 Bealtaine 2023, le gach dara [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023|Toghcháin Áitiúla]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Cuireadh moill coicís ar an toghchán chun comhthráth a sheachaint leis [[Corónú Shéarlais III agus Camilla|an chorónú]]. Toghadh 40 ar [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir|an chomhairle]] trí [[Aonvóta inaistrithe]] == Torthaí == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin-bottom: 10px;" ! colspan="10" | Toradh Toghcháin 2023 in [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir|Aontroim Láir agus Thoir]] |- ! colspan ="2" |Páirtí ! Suíocháin ! Méaduithe ! Caillteanais ! Glan-mhéadú <br/>nó caillteanas ! Suíocháin % ! Vótaí % ! Vótaí ! +/− |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};" | | [[PAD]] ||14|| 0||1 ||{{decrease}}1 ||32.50 ||'''30.90''' ||'''15,627'''||{{decrease}}1.08 |- ! style="background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};" | | [[PAU]] ||8 ||1 ||0 ||{{increase}}1 ||20.00||17.33||8,764||{{decrease}}4.73 |- ! style="background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};" | | [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] ||7 ||0 ||0 ||{{steady}}0 ||17.50||18.93||9,571||{{increase}}3.11 |- ! style="background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};" | | [[Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe|GTA]] ||5|| 0 ||0 ||{{steady}}0|| 12.50||15.92||8,050||{{increase}}0.70 |- ! style="background:{{Sinn Féin/meta/color}};" | | [[Sinn Féin]] ||4 ||2 ||0 ||{{increase}}2 ||10.00||9.29||4,700||{{increase}}2.89 |- ! style="background:{{Neamhspleách/meta/color}};" | | [[Neamhspleáchas (polaitíocht)|Neamhspleáchas]] ||2 ||0 ||1 ||{{decrease}}1 ||5.00||4.36||2,205||{{decrease}}3.89 |- ! style="background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};" | | [[PSDLO]] ||0 ||0 ||1 || {{decrease}}1 ||0.00||2.01||1,016||{{increase}}0.20 |- ! style="background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};" | | [[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas TÉ]] ||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.92 ||464||{{increase}}0.37 |- ! style="background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};" | | [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] ||0|| 0|| 0||{{steady}}0 ||0.00 ||0.32 ||164||{{decrease}}0.33 |- ! colspan ="2" | Iomlán: || 40 || || || || || || 50,571|| |- |} <small>'''Nóta''': Is iad "vótaí" an chéad rogha vótaí</small> ==Achoimre dhúiche== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- class="unsortable" align="centre" !rowspan=2 align="left"|Ceantar ! % <br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> ! %<br /> !Comhairleoirí<br /> !rowspan=2|Iomlán<br />Comhairleoirí<br /> |- class="unsortable" align="center" ! colspan=2| PAD ! colspan=2 | PAU ! colspan=2 | PCTÉ !colspan=2 | GTA !colspan=2 | Sinn Féin !colspan=2 | PSDLO !colspan=2 | Neamhspleách <br/> agus eile |- |align="left"|An Baile Meánach |bgcolor="#D46A4C"|23.09 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |13.28 |'''1''' {{increase}} 1 |12.29 |'''1''' {{steady}} |13.58 |'''1''' {{steady}} |12.69 |'''1''' {{increase}} 1 |11.03 |0 {{decrease}} 1 |14.04 |'''1''' {{decrease}} 1 |'''7''' |- |align="left"|Taobh na Banna |23.85 |'''2''' {{steady}} |10.74 |'''1''' {{steady}} |8.75 |0 {{steady}} |bgcolor="#D1E5FA"|39.54 |bgcolor="#D1E5FA"|'''2''' {{steady}} |14.72 |'''1''' {{steady}} |2.40 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |'''6''' |- |align="left"|Bráid |bgcolor="#D46A4C"|35.31 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{decrease}} 1 |18.68 |'''1''' {{steady}} |10.74 |'''1''' {{steady}} |21.51 |'''2''' {{steady}} |13.76 |'''1''' {{increase}} 1 |0.0 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |'''7''' |- |align="left"|Caisleán Charraig |bgcolor="#D46A4C"|39.22 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |23.30 |'''2''' {{steady}} |25.70 |'''1''' {{steady}} |6.99 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |4.79 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Bóthar an Chósta |bgcolor="#D46A4C"|32.65 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |13.3 |'''1''' {{steady}} |26.23 |'''1''' {{steady}} |5.79 |0 {{steady}} |20.08 |'''1''' {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |1.95 |0 {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Cnoc Each |bgcolor="#D46A4C"|31.99 |bgcolor="#D46A4C"|'''2''' {{steady}} |19.04 |'''1''' {{steady}} |25.53 |'''1''' {{steady}} |5.37 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |18.07 |'''1''' {{steady}} |'''5''' |- |align="left"|Loch Latharna |32.15 |'''2''' {{steady}} |25.27 |'''1''' {{steady}} |bgcolor="#F6CB2F"|32.56 |bgcolor="#F6CB2F"|'''2''' {{steady}} |6.67 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |0.0 |0 {{steady}} |3.35 |0 {{steady}} |'''5''' |- class="unsortable" class="sortbottom" style="background:#C9C9C9" |align="left"| '''Iomlán''' |'''30.90''' |'''14''' {{decrease}} 1 |'''17.33''' |'''8''' {{increase}} 1 |'''18.93''' |'''7''' {{steady}} |'''15.92''' |'''5''' {{steady}} |'''9.29''' |'''4''' {{increase}} 2 |'''2.01''' |'''0''' {{decrease}} 1 |'''5.60''' |'''2''' {{decrease}} 1 |'''40''' |- |} ==Torthaí na ndúichí== ===An Baile Meánach === ===Taobh na Banna=== ===Bráid=== ===Caisleán Charraig=== ===Bóthar an Chósta === ===Cnoc Each=== ===Loch Latharna=== == Athruithe i rith an téarma == ===† Comhthofa=== ===‡ Athruithe ceangail === == Tagairtí == {{reflist}} {{Toghcháin agus reifrinn i dTuaisceart Éireann}} [[Catagóir:2023]] [[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]] 40fl9tunymtdi7kl1r9hrkeu3r4uz7i Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt 0 128588 1329938 1329871 2026-10-15T14:41:50Z An RíomhGael 72410 níos mó eolais 1329938 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta|child=Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt|website=https://www.setu.ie/|data_fundacio=1 Bealtaine 2022|estadi=Port Láirge, Ceatharlach, Loch Garman}} Is ollscoil phoiblí i b[[Éire (Poblacht na hÉireann)|Poblacht na hÉireann]] í '''Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt''' (Béarla: ''South East Technological University'' nó ''SETU'') a bunaíodh ar an 1ú Bealtaine 2022 nuair a rinneadh cónascadh idir [[Institiúid Teicneolaíochta Phort Láirge]] agus [[Institiúid Teicneolaíochta, Ceatharlach]].<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.gov.ie/en/department-of-further-and-higher-education-research-innovation-and-science/press-releases/establishment-of-south-east-technological-university-and-its-first-president-is-welcomed-by-minister-harris/|teideal=Establishment of South East Technological University and its first president is welcomed by Minister Harris|údar=Rialtas na hÉireann|dáta=2022-05-01|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> Bíonn campais de chuid na hollscoile ar fud an oirdheiscirt i bPort Láirge, Ceatharlach, Loch Garman agus Cill Chainnigh le thart ar 18,000 mac léinn agus 2,000 fostaí.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.setu.ie/about/setu-campuses|teideal=SETU Campuses|údar=SETU|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> == Stair == Sa bhliain 2006, chuir Institiúid Teicneolaíochta Phort Láirge iarratas isteach chuig an Roinn Oideachais agus Eolaíochta chun stádas ollscoile a bhaint amach ach níor éirigh leo.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/news/arid-10030197.html|teideal=Waterford IT applies to graduate to university status|údar=Neans McSweeney {{!}} Irish Examiner|dáta=2006-03-01|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> Ghlac Rialtas na hÉireann le moltaí ón Aire Oideachais agus Scileanna sa bhliain 2013 chun trí ollscoil nua a chruthú ag déanamh cónasctha idir institiúidí teicneolaíochta. Bheadh ceann amháin i mBaile Átha Cliath, ceann eile san iardheisceart agus ollscoil eile san oirdheisceart ag cónasctha IT Phort Láirge agus IT, Ceatharlach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://universitydiary.wordpress.com/2013/05/30/technological-universities-a-view-from-the-south-east-of-ireland/|teideal=Technological universities? A view from the the South-East of Ireland|údar=Dr Cormac O'Raifeartaigh {{!}} Ferdinand von Prondzynski|dáta=2013-05-30|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> Sa bhliain 2018, chuir an Taoiseach Leo Varadkar a dhíomá in iúl maidir leis an easpa forbartha a bhí déanta idir IT Phort Láirge agus IT, Ceatharlach chun ollscoil nua don oirdheisceart a bhunú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.munster-express.ie/taoiseach-calls-for-progress-on-waterfordcarlow-tu-bid/|teideal=Taoiseach calls for progress on Waterford/Carlow TU bid|údar=The Munster Express|dáta=2018-03-16|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> I mí Aibreáin 2021, rinneadh comhiarratas thar ceann Institiúid Teicneolaíochta Phort Láirge agus Institiúid Teicneolaíochta, Ceatharlach faoi Acht na nOllscoileanna Teicneolaíochta 2018 chun stádas ollscoile a bhaint amach. D'fhógair Aire na Roinne Breisoideachais agus Ardoideachais [[Simon Harris]] i mí na Samhna an bhliain chéanna go bunófaí ollscoil nua don oirdheisceart agus bunaíodh Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt i ndeireadh na dála sa bhliain 2022 le cónascadh an dá institiúid teicneolaíochta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/news/regional/2021/1102/1257417-tu-south-east/|teideal=New TU to be established in southeast|údar=RTÉ|dáta=2021-11-02|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref><ref name=":1" /> Is í an chéad ollscoil sa réigiún agus an cúigiú ollscoil teicneolaíochta a bunaíodh in Éirinn ó 2019 ann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.shannonchamber.ie/minister-harris-officially-opens-south-east-technological-university/|teideal=Minister Harris officially opens South East Technological University|údar=Shannon Chamber|dáta=2022-10-27|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> == Campais == [[Íomhá:Waterford Institute of Technology, 2021-06-01, 08.jpg|mion|Scoil na nEolaíochtaí Sláinte, Campus Bhóthar Chorcaí, Port Láirge]] Bíonn príomhchampais na hollscoile lonnaithe i bPort Láirge agus Ceatharlach le cúig agus dhá fhochampas sna bailte seo faoi seach. Chomh maith leis sin, bíonn dhá champas níos lú i mbaile Loch Garman.<ref name=":2" /> Sa bhliain 2025, fógraíodh plean athfhorbartha €130 milliún don iarshuíomh déantúsaíochta ''Waterford Crystal'' díreach in aice le Campas Bhóthar Chorcaí, an príomhchampas i bPort Láirge. Is é sprioc na scéime seo ná 'ceathrú fiontraíochta' a chruthú le hoifigí chun fáilte a chur roimh comhlachtaí agus lóistín do mhic léinn a chur ar fáil.<ref>{{Lua idirlín|url=https://waterfordcouncil.ie/former-waterford-crystal-site-in-e130m-transformation/|teideal=Former Waterford crystal site in €130 million transformation|údar=Comhairle Cathrach agus Contae Phort Láirge|dáta=2025-06-10|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> D'oscail an Taoiseach [[Mícheál Ó Máirtín|Micheál Ó Máirtín]] céad chéim na hoibrithe i Márta 2026 le pleananna faoi bhealach chun dhá shaoráid nua a thógáil, ceann amháin don chógaisíocht agus tréidliacht agus ceann eile don staidéar sláinte.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.setu.ie/news/setus-glassworks-developments-move-to-next-stage|teideal=SETU's Glassworks developments move to next stage.|údar=SETU|dáta=2026-04-02|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-13}}</ref> == Dámha na hOllscoile == Bíonn sé dhámh ag Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt:<ref>{{Lua idirlín|url=https://research.setu.ie/en/organisations/|teideal=Organisational Units|údar=SETU|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> * Dámh na nDána agus na nDaonnachtaí * Dámh an Ghnó * Dámh an Oideachais agus Foghlaim ar feadh an tSaoil * Dámh na hEolaíochta agus na Ríomhaireachta * Dámh na hEolaíochtaí Sláinte * Dámh na hInnealtóireachta agus na Timpeallachta Tógtha == Taighde == Bíonn ionaid taighde speisialaithe ag an ollscoil ag feidhmiú i bPort Láirge agus i gCeatharlach araon.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.setu.ie/research-innovation/institute-centres-and-groups/research-centres|teideal=Research centres|údar=SETU|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-14}}</ref> Is iad seo na hionaid taighde i bPort Láirge: * PMBRC - Ionad Taighde um Bhi-theicneolaíocht Cógaisíochta agus Móilíní * SEAM - Ábhair Fheidhmeacha an Oirdheiscirt * EIRC - Ionad Taighde um Éiceanuálaíocht * INSYTE Research - Ionad um Chórais Faisnéise agus Cultúr Teicneolaíochta * SABRE - Ailtireacht Inbhuanaithe agus Taighde ar an Timpeallacht Thógtha * NRCI - Ionad Taighde um Chothú Éireann Is iad seo na hionaid taighde i gCeatharlach: * EnviroCORE - Teicneolaíocht an Chomhshaoil * CompuCORE - Ardbhogearraí agus Líonraí * EngCORE - Ionad um Thaighde agus Fiontar Innealtóireachta * HealthCORE - Ionad Náisiúnta um Shláinte na bhFear * DesignCORE - Nuálaíocht sa Dearadh * EduCORE - * SocialCORE - Ag feabhsú Cleachtas Gairmiúil trí Thaighde * Design+ - Innealtóireacht, Ríomhaireacht agus Eolaíocht bhitheach * RIKON - Bainistíocht Teicneolaíocht Gnó == Comhoibriú Idirnáisiúnta == Is ball de ''EU-CONEXUS'' í Ollscoil Teicneolaíochta an Oirdheiscirt, comhaontas idirnáisiúnta a aontaíonn naoi n-ollscoil cois cósta ar fud na hEorpa, ag díriú ar inbhuanaitheacht uirbeach cósta.<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://www.eu-conexus.eu/en/home/who-we-are/|teideal=Who we are|údar=EU-Conexus|language=Béarla|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> Is iad seo na hollscoileanna eile atá páirteach sa chomhaontas:<ref name=":3" /> * Ollscoil La Rochelle (An Fhrainc) * Ollscoil Rostock (An Ghearmáin) * Ollscoil Klaipėda (An Liotuáin) * Ollscoil Talmhaíochta na hAithne (An Ghréig) * Ollscoil Chaitliceach Valencia (An Spáinn) * Ollscoil Zadar (An Chróit) * Ollscoil Frederick (An Chipir) * Ollscoil Teicniúla um Innealtóireacht Shibhialta (An Rómáin) == Féach freisin == [[Ollscoil Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath]] [[Ollscoil Teicneolaíochta na Mumhan]] [[Ollscoil Teicneolaíochta na Sionainne: Lár Tíre, an tIarthar Láir|Ollscoil Teicneolaíochta na Sionnaine]] == Tagairtí == <references /> [[Catagóir:Ollscoileanna]] [[Catagóir:Ollscoileanna in Éirinn]] [[Catagóir:Oideachas in Éirinn]] i00ecylhvkypbijqh0mbnaklto6i3ne Liosta de chomhdhúile ceimiceacha neamhorgánacha 0 128596 1329937 2026-10-15T14:13:58Z Ériugena 188 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378396695|List of inorganic compounds]]" 1329937 wikitext text/x-wiki Cé go ndéantar tagairt d'fhormhór na gcomhdhúl lena n - ainmneacha córasacha [[Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí|IUPAC]] (ag leanúint [[Ainmníocht Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF)|ainmníocht IUPAC]] ), coinníodh ainmneacha traidisiúnta freisin i gcás ina bhfuil siad in úsáid fhorleathan nó i gcás ina bhfuil spéis shuntasach stairiúil iontu. == A == === [[Achtainiam|Ac]] === * Clóiríd aictiniam(III) –{{Chem2|AcCl3}} * Fluairíd actinium(III) –{{Chem2|AcF3}} * [[Ocsaíd achtainiam(III)|Ocsaíd aictiniam(III)]] –{{Chem2|Ac2O3}} <ref>{{Cite book-en|author=Guéneau|first=Christine|title=Comprehensive Nuclear Materials|date=2020|pages=111–154|doi=10.1016/B978-0-12-803581-8.11786-2|isbn=978-0-08-102866-7}}</ref> * Sulfíd aictiniam(III) –{{Chem2|Ac2S3}} * Níotráit aictiniam(III) –{{Chem2|Ac(NO3)3}} * Bróimíd aictiniam(III) –{{Chem2|AcBr3}} * Hiodrocsaíd achtiniam(III) –{{Chem2|Ac(OH)3}} * Iaidíd Achtiniam(III) –{{Chem2|AcI3}} * Fosfáit aictiniam(III) –{{Chem2|AcPO4}} === [[Alúmanam|Al]] === ** [[Antamóiníd alúmanaim|Aintíomaíoníd alúmanaim – AlSb]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Arsanaít alúmanaim – AlAsO4]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Airsíníd alúmanaim – AlAs]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Débhoríd alúmanaim – AlB2]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Bróimíd alúmanaim – AlBr3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Carbíd alúmanaim – Al4C3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Iaídíd alúmanaim – AlI3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Nítríd alúmanaim – AlN]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Ocsaíd alúmanaim – Al2O3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Fosfíd alúmanaim – AlP]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Clóiríd alúmanaim – AlCl3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Fluairíd alúmanaim – AlF3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Hiodrocsaíd alúmanaim – Al(OH)3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Níotráit alúmanaim – Al(NO3)3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Suilfíd alúmanaim – Al2S3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Suilfáit alúmanaim – Al2(SO4)3]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Suilfáit photaisiam alúmanaim – KAl(SO4)2]] ** [[Antamóiníd alúmanaim|Hiodríd alúmanaim – AlH]] * === [[Aimeiriciam|Am]] === ** Bróimíd aimearaiciam(II) – AmBr2 ** Bróimíd aimearaiciam(III) – AmBr3 ** Clóiríd aimearaiciam(II) – AmCl2 ** Clóiríd aimearaiciam(III) – AmCl3 ** Fluairíd aimearaiciam(III) – AmF3 ** Fluairíd aimearaiciam(IV) – AmF4 ** Iaídíd aimearaiciam(II) – AmI2 ** Iaídíd aimearaiciam(III) – AmI3 ** Dé-ocsaíd aimearaiciam – AmO2 * === / === ** Amóinia – NH3 ** Asaíd amóiniam – [NH4]N3 ** Décharbónáit amóiniam – [NH4]HCO3 ** Déshuilfáit amóiniam – [NH4]HSO4 ** Bróimíd amóiniam – NH4Br ** Crómáit amóiniam – [NH4]2CrO4 ** Níotráit ceiriam(IV) amóiniam – [NH4]2[Ce(NO3)6] ** Suilfáit ceiriam(IV) amóiniam – [NH4]4[Ce(SO4)4] ** Clóiríd amóiniam – [NH4]Cl ** Clóráit amóiniam – [NH4]ClO3 ** Ciainíd amóiniam – [NH4]CN ** Déchrómáit amóiniam – [NH4]2Cr2O7 ** Déhiodrigineafosfáit amóiniam – [NH4]H2PO4 ** Heicseafluaraalúmaináit amóiniam – AlF6H12N3 ** Heicseafluaraifosfáit amóiniam – F6H4NP ** Heicseaclóraipliotanáit amóiniam – [NH4]2[PtCl6] ** Heicseafluaraisileacáit amóiniam ** Heicseafluaraitíotáináit amóiniam ** Heicseafluaraisiorcónáit amóiniam ** Hiodrocsaíd amóiniam – [NH4]OH ** Níotráit amóiniam – [NH4]NO3 ** Ortaimolibdáit amóiniam – [NH4]2MoO4 ** Suilfaimáit amóiniam – [NH4]SO3NH2 ** Suilfíd amóiniam – [NH4]2S ** Suilfít amóiniam – [NH4]2SO3 ** Suilfáit amóiniam – [NH4]2SO4 ** Pearclóráit amóiniam – [NH4]ClO4 ** Pearmangaináit amóiniam – [NH4]MnO4 ** Pearshuilfáit amóiniam – [NH4]2S2O8 ** Diamíndéthiotiaineatócrómáit(III) amóiniam – [NH4][Cr(SCN)4(NH3)2] ** Tíochiaináit amóiniam – [NH4]SCN ** Trí-iaídíd amóiniam – [NH4][I3] ** Dé-ocsaíd(dé-ocsa)molibdéin dé-amóiniam – H8MoN2O4 ** Dé-amóiniafosfáit – [NH4]2HPO4 ** Pearclóráit teitreamheitilamóiniam – [N(CH3)4]ClO4 * === [[Antamón|Sb]] === ** Hiodríd aintíomaín (stibín) – SbH3 ** Peinteaclóiríd aintíomaín – SbCl5 ** Peinteafluairíd aintíomaín – SbF5 ** Tartráit photaisiam aintíomaín – K2Sb2(C4H2O6)2 ** Suilfáit aintíomaín – Sb2(SO4)3 ** Tríclóiríd aintíomaín – SbCl3 ** Trífluairíd aintíomaín – SbF3 ** Trí-ocsaíd aintíomaín – Sb2O3 ** Tríshuilfíd aintíomaín – Sb2S3 ** Peinteashuilfíd aintíomaín – Sb2S5 * === [[Argón|Ar]] === ** Fluara-hiodríd argóin – HArF === As === ** Trífluairíd arsanaice – AsF3 ** Trí-iaídíd arsanaice – AsI3 ** Peinteafluairíd arsanaice – AsF5 ** Trí-ocsaíd arsanaice (Ocsaíd arsanaice(III)) – As2O3 ** Aigéad arsanúil – As(OH)3 ** Aigéad arsanach – AsO(OH)3 ** Airsín – AsH3 * == B == === [[Bairiam|Ba]] === ** Asaíd bairiam – Ba(N3)2 ** Bróimíd bairiam – BaBr2 ** Carbónáit bairiam – BaCO3 ** Clóráit bairiam – Ba(ClO3)2 ** Clóiríd bairiam – BaCl2 ** Crómáit bairiam – BaCrO4 ** Feireáit bairiam – BaFeO4 ** Feirít bairiam – BaFe12O19 ** Fluairíd bairiam – BaF2 ** Hiodrocsaíd bairiam – Ba(OH)2 ** Heicseabóiríd bairiam – BaB6 ** Iaídíd bairiam – BaI2 ** Mangaináit bairiam – BaMnO4 ** Níotráit bairiam – Ba(NO3)2 ** Ocsaoláit bairiam – Ba(C2O4) ** Ocsaíd bairiam – BaO ** Pearmangaináit bairiam – Ba(MnO4)2 ** Pearocsaíd bairiam – BaO2 ** Suilfáit bairiam – BaSO4 ** Suilfíd bairiam – BaS ** Tíotánáit bairiam – BaTiO3 ** Tíochiaináit bairiam – Ba(SCN)2 * === [[Beirilliam|Bí]] === * Bóróhidríd beirilliam –{{Chem2|Be[BH4]2}} * Bróimíd beirilliam –{{Chem2|BeBr2}} * Carbónáit beirilliam –{{Chem2|BeCO3}} * Clóiríd beirilliam –{{Chem2|BeCl2}} * Fluairíd beirilliam –{{Chem2|BeF2}} * Hiodríd beirilliam –{{Chem2|BeH2}} * Hiodrocsaíd beirilliam –{{Chem2|Be(OH)2}} * Iaidíd beirilliam –{{Chem2|BeI2}} * Níotráit beirilliam –{{Chem2|Be(NO3)2}} * Níotráit beirilliam –{{Chem2|Be3N2}} <ref>{{Cite web-en|url=https://www.americanelements.com/beryllium-nitride-1304-54-7|title=Beryllium Nitride|work=American Elements}}</ref> * Ocsaíd beirilliam – BeO * Sulfáit beirilliam –{{Chem2|BeSO4}} * Sulfíd beirilliam – BeS <ref>{{Cite web-en|url=http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.8187412.html|title=Beryllium sulfide|work=ChemSpider}}</ref> <ref>{{Cite web-en|url=https://www.americanelements.com/beryllium-sulfide-13598-22-6|title=Beryllium Sulfide|work=American Elements}}</ref> * Teallúiríd beirilliam – BeTe === Bi === ** Clóiríd biosmait – BiCl3 ** Feirít biosmait – BiFeO3 ** Hiodrocsaíd biosmait – BiH3O3 ** Iaídíd biosmait(III) – BiI3 ** Níotráit biosmait(III) – BiN3O9 ** Ocsaíd biosmait(III) – Bi2O3 ** Ocsaiclóiríd biosmait – BiOCl ** Peinteafluairíd biosmait – BiF5 ** Suilfíd biosmait(III) – Bi2S3 ** Teallúiríd biosmait(III) – Bi2Te3 ** Tríbróimíd biosmait – BiBr3 ** Tungstat biosmait – Bi2WO6 * === [[Bórón|B]] === ** Bórán – BH3 ** Bóracs – Na2B4O7·10H2O ** Bóraisín – B3H6N3 ** Bórasóisín – B4H8N4 ** Aigéad bórach – H3BO3 ** Carbíd bóróin – B4C ** Nítríd bóróin – BN ** Fosfáit bóróin – BPO4 ** Fosfíd bóróin – BP ** Fo-ocsaíd bóróin – B6O ** Tríbróimíd bóróin – BBr3 ** Tríclóiríd bóróin – BCl3 ** Trífluairíd bóróin – BF3 ** Trí-iaídíd bóróin – BI3 ** Ocsaíd bóróin – B2O3 ** Bóroicsín – B3H3O3 ** Heicseabóiríd cailciam – CaB6 ** Deacabórán – B10H14 ** Débórán – B2H6 ** Débórón teitriceaclóiríd – B2Cl4 ** Débórón teitreafluairíd – B2F4 ** Aigéad fluaraibórach – HBF4 ** Heicseabórán(10) – B6H10 ** Heicseabórán(12) – B6H12 ** Heicseabóiríd lantainam – LaB6 ** Débóiríd maignéisiam – MgB2 ** Aigéad meiteabórach – H3B3O6 ** Ocht-deacabórán – B18H22 ** Orta-carbórán – C2B10H12 ** Peinteabórán – B5H9 ** Peinteabórán(11) – B5H11 ** Meiteabóráit sóidiam – NaBO2 ** Pearbóráit sóidiam – NaBO3 ** Teitrihiodrocsabóráit sóidiam – NaB(OH)4 ** Teitrabórán – B4H10 ** Teitrihiodrocsadébórón – B2H4O4 * === [[Bróimín|Br]] === ** Monaclóiríd bróimín – BrCl ** Peinteafluairíd bróimín – BrF5 ** Aigéad pearbrómach – HBrO4 ** Bróimíd alúmanaim – AlBr3 ** Bróimíd amóiniam – NH4Br ** Tríbróimíd bóróin – BBr3 ** Aigéad brómach – HBrO3 ** Monaocsaíd bróimín – Br2O ** Peinteafluairíd bróimín – BrF5 ** Trífluairíd bróimín – BrF3 ** Monafluairíd bróimín – BrF ** Bróimíd cailciam – CaBr2 ** Teitreaibróimíd carbóin – CBr4 ** Bróimíd copair(I) – CuBr ** Bróimíd copair(II) – CuBr2 ** Aigéad hiodrabrómach – HBr(aq) ** Bróimíd hidrigine – HBr ** Aigéad hipeabrómach – HOBr ** Monaibróimíd iaidín – IBr ** Bróimíd iarainn(II) – FeBr2 ** Bróimíd iarainn(III) – FeBr3 ** Bróimíd luaidhe(II) – PbBr2 ** Bróimíd litiam – LiBr ** Bróimíd maignéisiam – MgBr2 ** Bróimíd mearcair(I) – Hg2Br2 ** Bróimíd mearcair(II) – HgBr2 ** Bróimíd níotrasaile – NOBr ** Peinteabróimíd fosfair – PBr5 ** Tríbróimíd fosfair – PBr3 ** Heipteabróimíd fosfair – PBr7 ** Bróimíd potaisiam – KBr ** Brómáit potaisiam – KBrO3 ** Pearbrómáit potaisiam – KBrO4 ** Tríbrómaisiolán – HSiBr3 ** Teitreaibróimíd sileacain – SiBr4 ** Bróimíd airgid – AgBr ** Bróimíd sóidiam – NaBr ** Brómáit sóidiam – NaBrO3 ** Pearbrómáit sóidiam – NaBrO4 ** Bróimíd tionóile – SOBr2 ** Bróimíd stáin(II) – SnBr2 ** Bróimíd since – ZnBr2 * == C == === [[Caidmiam|CD]] === ** Airsíníd caidmiam – Cd3As2 ** Bróimíd caidmiam – CdBr2 ** Clóiríd caidmiam – CdCl2 ** Fluairíd caidmiam – CdF2 ** Iaídíd caidmiam – CdI2 ** Níotráit caidmiam – Cd(NO3)2 ** Ocsaíd caidmiam – CdO ** Fosfíd caidmiam – Cd3P2 ** Seiléiníd caidmiam – CdSe ** Suilfáit caidmiam – CdSO4 ** Suilfíd caidmiam – CdS ** Teallúiríd caidmiam – CdTe === [[Caeisiam|Cs]] === ** Décharbónáit caeisiam – CsHCO3 ** Bróimíd caeisiam – CsBr ** Carbónáit caeisiam – Cs2CO3 ** Clóiríd caeisiam – CsCl ** Crómáit caeisiam – Cs2CrO4 ** Déchlóra-iaodáit caeisiam – CsICl2 ** Dédeacabóráit caeisiam – Cs2B12H12 ** Fluairíd caeisiam – CsF ** Heipteafluaraiseineonáit caeisiam – CsXeF7 ** Hiodríd caeisiam – CsH ** Suilfáit hidrigine caeisiam – CsHSO4 ** Iaídíd caeisiam – CsI ** Monaocsaíd caeisiam – Cs2O ** Níotráit caeisiam – CsNO3 ** Ósónaíd caeisiam – CsO3 ** Pearclóráit caeisiam – CsClO4 ** Pearocsaíd caeisiam – Cs2O2 ** Suilfáit caeisiam – Cs2SO4 ** Sár-ocsaíd caeisiam – CsO2 ** Trí-iaídíd caeisiam – CsI3 * === [[Calafoirniam|Cf.]] === ** Bróimíd calafóirniam(III) – CfBr3 ** Carbónáit calafóirniam(III) – Cf2(CO3)3 ** Clóiríd calafóirniam(III) – CfCl3 ** Fluairíd calafóirniam(III) – CfF3 ** Iaídíd calafóirniam(III) – CfI3 ** Iaídíd calafóirniam(II) – CfI2 ** Níotráit calafóirniam(III) – Cf(NO3)3 ** Ocsaíd calafóirniam(III) – Cf2O3 ** Fosfáit calafóirniam(III) – CfPO4 ** Suilfáit calafóirniam(III) – Cf2(SO4)3 ** Suilfíd calafóirniam(III) – Cf2S3 ** Ocsaifluairíd calafóirniam – CfOF ** Ocsaiclóiríd calafóirniam – CfOCl === [[Cailciam|Ca]] === ** Bróimíd cailciam – CaBr2 ** Carbíd cailciam – CaC2 ** Carbónáit chailciam (Cailc Dheasctha) – CaCO3 ** Clóráit chailciam – Ca(ClO3)2 ** Clóiríd chailciam – CaCl2 ** Crómáit chailciam – CaCrO4 ** Cianaimíd chailciam – CaCN2 ** Fluairíd chailciam – CaF2 ** Hiodríd chailciam – CaH2 ** Hiodrocsaíd chailciam – Ca(OH)2 ** Monaoshileacíd chailciam – CaSi ** Ocsaoláit chailciam – CaC2O4 ** Hiodrocsaclóiríd chailciam – CaOCl2 ** Pearclóráit chailciam – Ca(ClO4)2 ** Pearmangaináit chailciam – Ca(MnO4)2 ** Suilfáit chailciam (gipseam) – CaSO4 ** Tíochiaináit chailciam – C2CaN2S2 * === [[Clóirín|Cl]] === ** Clóiríd aicitiniam(III) – AcCl3 ** Clóiríd alúmanaim – AlCl3 ** Clóiríd aimearaiciam(III) – AmCl3 ** Clóiríd amóiniam – [NH4]Cl ** Clóiríd aintíomaín(III) – SbCl3 ** Clóiríd aintíomaín(V) – SbCl5 ** Clóiríd arsanaice(III) – AsCl3 ** Clóiríd bairiam – BaCl2 ** Clóiríd beirilliam – BeCl2 ** Clóiríd biosmait(III) – BiCl3 ** Tríclóiríd bóróin – BCl3 ** Monaoclóiríd bróimín – BrCl ** Clóiríd caidmiam – CdCl2 ** Clóiríd caeisiam – CsCl ** Clóiríd cailciam – CaCl2 ** Hipeaclóirít chailciam – Ca(ClO)2 ** Teitreachlóiríd charbóin – CCl4 ** Clóiríd ceiriam(III) – CeCl3 ** Clóraimín – NH2Cl ** Aigéad clórach – HClO3 ** Asaíd clóirín – ClN3 ** Dé-ocsaíd clóirín – ClO2 ** Monafluairíd clóirín – ClF ** Monaocsaíd clóirín – ClO ** Peinteafluairíd clóirín – ClF5 ** Pearclóráit clóirín – Cl2O4 ** Teitreacsaíd clóirín – O3ClOOClO3 ** Trífluairíd clóirín – ClF3 ** Trí-ocsaíd clóirín – ClO3 ** Aigéad clóraipliotanach – H2[PtCl6] ** Aigéad clórasuilfónach – ClSO3H ** Iosicianáit clórasuilfóinile – ClSO2NCO ** Fluairíd clóirile – ClO2F ** Clóiríd cróimiam(II) – CrCl2 ** Clóiríd cróimiam(III) – CrCl3 ** Clóiríd cróimile – CrO2Cl2 ** Ciosplatan – [PtCl2(NH3)2] ** Clóiríd cobailt(II) – CoCl2 ** Clóiríd copair(I) – CuCl ** Clóiríd copair(II) – CuCl2 ** Clóiríd ciúiriam(III) – CmCl3 ** Clóiríd ciaigin – ClCN ** Dé-ocsaíd déchlóirín – Cl2O2 ** Heiptaocsaíd déchlóirín – Cl2O7 ** Heicseaocsaíd déchlóirín – Cl2O6 ** Monaocsaíd déchlóirín – Cl2O ** Teitreacsaíd déchlóirín – ClOClO3 ** Trí-ocsaíd déchlóirín – Cl2O3 ** Déchlóraisiollán – SiH2Cl2 ** Déshuilfíd déshuilfir – S2Cl2 ** Clóiríd diospróisiam(III) – DyCl3 ** Clóiríd eirbiam(III) – ErCl3 ** Clóiríd eoraipiam(II) – EuCl2 ** Clóiríd eoraipiam(III) – EuCl3 ** Clóiríd gadailiniam(III) – GdCl3 ** Tríclóiríd gailliam – GaCl3 ** Déchlóiríd gearmáiniam – GeCl2 ** Teitreachlóiríd gearmáiniam – GeCl4 ** Clóiríd óir(I) – AuCl ** Clóiríd óir(III) – AuCl3 ** Clóiríd haifniam(IV) – HfCl4 ** Clóiríd hoilmiam(III) – HoCl3 ** Aigéad hidreaclórach – HCl(aq) ** Clóiríd hidrigine – HCl ** Aigéad hipeaclórach – HOCl ** Clóiríd indiam(I) – InCl ** Clóiríd indiam(III) – InCl3 ** Monaoclóiríd iaidín – ICl ** Clóiríd iridiam(III) – IrCl3 ** Clóiríd iarainn(II) – FeCl2 ** Clóiríd iarainn(III) – FeCl3 ** Clóiríd lantainam – LaCl3 ** Clóiríd luaidhe(II) – PbCl2 ** Clóiríd litiam – LiCl ** Pearclóráit litiam – LiClO4 ** Clóiríd lúitéitiam – LuCl3 ** Clóiríd maignéisiam – MgCl2 ** Pearclóráit maignéisiam – Mg(ClO4)2 ** Clóiríd mangainéise(II) – MnCl2 ** Clóiríd mearcair(I) – Hg2Cl2 ** Clóiríd mearcair(II) – HgCl2 ** Pearclóráit mearcair(II) – Hg(ClO4)2 ** Clóiríd molibdéin(III) – MoCl3 ** Clóiríd molibdéin(V) – MoCl5 ** Clóiríd níoideimiam(III) – NdCl3 ** Clóiríd neiptiúiniam(IV) – NpCl4 ** Clóiríd nicile(II) – NiCl2 ** Ocsaictríclóiríd niaibiam – NbOCl3 ** Clóiríd niaibiam(IV) – NbCl4 ** Clóiríd niaibiam(V) – NbCl5 ** Tríclóiríd nítrigine – NCl3 ** Clóiríd níotrasaile – NOCl ** Clóiríd nítrile – NO2Cl ** Clóiríd oismiam(III) – OsCl3 ** Clóiríd pallaidiam(II) – PdCl2 ** Aigéad pearclórach – HClO4 ** Fluairíd pearclóirile – ClO3F ** Fosgaigine – COCl2 ** Tríomér clóiríd fosfainitrile – (PNCl)3 ** Ocsaiclóiríd fosfair – POCl3 ** Peinteaclóiríd fosfair – PCl5 ** Tríclóiríd fosfair – PCl3 ** Clóiríd platanam(II) – PtCl2 ** Clóiríd platanam(IV) – PtCl4 ** Clóiríd plútóiniam(III) – PuCl3 ** Clóráit photaisiam – KClO3 ** Clóiríd photaisiam – KCl ** Pearclóráit photaisiam – KClO4 ** Clóiríd praiséidimiam(III) – PrCl3 ** Clóiríd prótaictiniam(V) – PaCl5 ** Clóiríd raidiam – RaCl2 ** Clóiríd réiniam(III) – ReCl3 ** Clóiríd réiniam(V) – ReCl5 ** Clóiríd róidiam(III) – RhCl3 ** Clóiríd rubaidiam – RbCl ** Clóiríd ruitéiniam(III) – RuCl3 ** Clóiríd samairiam(III) – SmCl3 ** Clóiríd scaindiam – ScCl3 ** Déchlóiríd seiléiniam – SeCl2 ** Teitreachlóiríd seiléiniam – SeCl4 ** Teitreachlóiríd sileacain – SiCl4 ** Clóiríd airgid – AgCl ** Pearclóráit airgid – AgClO4 ** Clóráit sóidiam – NaClO3 ** Clóiríd sóidiam (salann boird, salann carraige) – NaCl ** Clóirít sóidiam – NaClO2 ** Hipeaclóirít sóidiam – NaOCl ** Pearclóráit sóidiam – NaClO4 ** Clóiríd strointiam – SrCl2 ** Déchlóiríd suilfir – SCl2 ** Clóiríd suilfirile – SO2Cl2 ** Clóiríd tantalam(III) – TaCl3 ** Clóiríd tantalam(IV) – TaCl4 ** Clóiríd tantalam(V) – TaCl5 ** Teitreachlóiríd teallúiriam – TeCl4 ** Clóiríd tearbiam(III) – TbCl3 ** Aigéad teitreachlóra-órach – H[AuCl4] ** Clóiríd tailliam(I) – TlCl ** Clóiríd tailliam(III) – TlCl3 ** Clóiríd tionóile – SOCl2 ** Tíofosgaigine – CSCl2 ** Clóiríd tóiriam(IV) – ThCl4 ** Clóiríd tiúiliam(III) – TmCl3 ** Clóiríd stáin(II) – SnCl2 ** Clóiríd stáin(IV) – SnCl4 ** Teitreachlóiríd tíotáiniam – TiCl4 ** Clóiríd tíotáiniam(III) – TiCl3 ** Tríclóraisiollán – HSiCl3 ** Clóiríd tungstain(IV) – WCl4 ** Clóiríd tungstain(V) – WCl5 ** Clóiríd tungstain(VI) – WCl6 ** Heicseaclóiríd úráiniam – UCl6 ** Clóiríd úráiniam(III) – UCl3 ** Clóiríd úráiniam(IV) – UCl4 ** Clóiríd úráiniam(V) – UCl5 ** Clóiríd úraainile – UO2Cl2 ** Ocsaictríclóiríd vanaidiam – VOCl3 ** Clóiríd vanaidiam(II) – VCl2 ** Clóiríd vanaidiam(III) – VCl3 ** Clóiríd vanaidiam(IV) – VCl4 ** Clóiríd ioiteirbiam(III) – YbCl3 ** Clóiríd itiriam – YCl3 ** Clóiríd since – ZnCl2 ** Clóiríd siorcóiniam(IV) – ZrCl4 * === [[Cróimiam|Cr]] === ** Aigéad crómach – H2CrO4 ** Trí-ocsaíd cróimiam (Aigéad crómach) – CrO3 ** Clóiríd cróimiam(II) (clóiríd chrómasach) – CrCl2 ** Suilfáit cróimiam(II) – CrSO4 ** Clóiríd cróimiam(III) – CrCl3 ** Níotráit cróimiam(III) – Cr(NO3)3 ** Ocsaíd cróimiam(III) – Cr2O3 ** Suilfáit cróimiam(III) – Cr2(SO4)3 ** Teallúiríd cróimiam(III) – Cr2Te3 ** Ocsaíd cróimiam(IV) – CrO2 ** Peinteafluairíd cróimiam – CrF5 ** Bróimíd shuilfíde cróimiam – CrSBr ** Clóiríd cróimile – CrO2Cl2 ** Fluairíd cróimile – CrO2F2 * === [[Cóbalt|Co]] === ** Aicéatáit cobailt(II) – Co(CH3CO2)2 ** Bróimíd cobailt(II) – CoBr2 ** Carbónáit cobailt(II) – CoCO3 ** Clóiríd cobailt(II) – CoCl2 ** Fluairíd cobailt(II) – CoF2 ** Hiodrocsaíd cobailt(II) – Co(OH)2 ** Iaídíd cobailt(II) – CoI2 ** Níotráit cobailt(II) – Co(NO3)2 ** Ocsaíd cobailt(II) – CoO ** Pearclóráit cobailt(II) – Co(ClO4)2 ** Fosfáit cobailt(II) – Co3(PO4)2 * Sulfáit chóbalt(II) –{{Chem2|CoSO4}} * Cóbalt(II) tiocianáit – Co(SCN) <sub>2</sub> * Ocsaíd chóbalt(II,III) <sub>–</sub> <sub>Co3O4</sub> * Clóiríd Chóbalt(III) – CoCl <sub>3</sub> * Fluairíd chóbalt(III) –{{Chem2|CoF3}} * Hiodrocsaíd chóbalt(III) – Co(OH) <sub>3</sub> * Níotráit chóbalt(III) – Co( <sub>NO3</sub> ) <sub>3</sub> * Ocsaíd chóbalt(III) <sub>–</sub> <sub>Co2O3</sub> [[Catagóir:Ceimic neamhorgánach]] c64lzn1k32pxxa55sqqcyhx6587godb Tiomnóir 0 128597 1329940 2026-10-15T22:34:33Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le 'Duine a dhéanann [[tiomna]] is ea '''tiomnóir''', go háirithe tiomna atá bailí de réir dlí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/tiomn%C3%B3ir|teideal=tiomnóir - Definition in Irish Gaelic with audio pronunciation for tiomnóir by Foras na Gaeilge|work=www.focloir.ie|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> == Féach freisin == * [[Tiomna]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Coincheapa dlíthiúla]] [[Catagóir:Bás]]' 1329940 wikitext text/x-wiki Duine a dhéanann [[tiomna]] is ea '''tiomnóir''', go háirithe tiomna atá bailí de réir dlí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/tiomn%C3%B3ir|teideal=tiomnóir - Definition in Irish Gaelic with audio pronunciation for tiomnóir by Foras na Gaeilge|work=www.focloir.ie|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> == Féach freisin == * [[Tiomna]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Coincheapa dlíthiúla]] [[Catagóir:Bás]] 67pra7kvgdbfk6j8gszz9v5ra4sgm71 1329941 1329940 2026-10-15T22:41:17Z TGcoa 21229 1329941 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Ho Chi Minh's will 1969 handwriting version correcting the opening.png|mion|317x317px|tiomna de chuid [[Ho Chi Minh]], 1969]] Duine a dhéanann [[tiomna]] is ea '''tiomnóir''', go háirithe tiomna atá bailí de réir dlí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.focloir.ie/en/dictionary/nid/tiomn%C3%B3ir|teideal=tiomnóir - Definition in Irish Gaelic with audio pronunciation for tiomnóir by Foras na Gaeilge|work=www.focloir.ie|dátarochtana=2026-10-15}}</ref> == Féach freisin == * [[Tiomna]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Coincheapa dlíthiúla]] [[Catagóir:Bás]] [[Catagóir:Oidhreacht (airgead)]] i6p84lczczhfrs6b0450btfig02xi0r Catagóir:Oidhreacht (airgead) 14 128598 1329942 2026-10-15T22:44:41Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Bás]] [[Catagóir:Gaol fola]] [[Catagóir:Coincheapa dlíthiúla]]' 1329942 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:Bás]] [[Catagóir:Gaol fola]] [[Catagóir:Coincheapa dlíthiúla]] nbead9azg1ok0xrbdjr2lstc26h9piv Íomhá:Vicipéid 3 dath cruinneog.jpg 6 128599 1329951 2026-10-16T10:30:48Z Pdeburca 77501 1329951 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1