Vicipéid
gawiki
https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Meán
Speisialta
Plé
Úsáideoir
Plé úsáideora
Vicipéid
Plé Vicipéide
Íomhá
Plé íomhá
MediaWiki
Plé MediaWiki
Teimpléad
Plé teimpléid
Cabhair
Plé cabhrach
Catagóir
Plé catagóire
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Lá Fhéile Pádraig
0
2204
1330004
1308896
2026-10-17T04:40:56Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330004
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Déanann pobal na h[[Éire]]ann ceiliúradh ar an [[17 Márta|17ú lá de Mhárta]] ar '''Lá Fhéile Pádraig''' (nó ''Lá ’le Pádraig'' uaireanta). Deirtear gur cailleadh [[Naomh Pádraig]], aspal [[náisiún]]ta na hÉireann ar an dáta seo.<ref>[http://www.history.com/topics/st-patricks-day St. Patrick's Day] ''The History Channel''</ref> Déantar ceiliúradh ar [[cultúr|chultúr]], [[Teanga (cumarsáid)|teangacha]], [[spórt]], [[reiligiún|reiligiúin]] agus [[ceol]] na [[tír]]e. Tá an fhéile [[Seachtain na Gaeilge]] mar chuid den cheiliúradh.[[Íomhá:PostcardStPatricksDaySouvinir1912.jpg|clé|mion|Cárta phoist, 1912]]
[[Íomhá:St. Patrick Parade, Fifth Ave., New York LCCN2014683212.jpg|clé|mion|1909 i Nua Eabhrac]]
== Pádraig ==
Is é [[Naomh Pádraig]] a thug an [[Críostaíocht|Chríostaíocht]] go hÉirinn. Nuair a bhí Pádraic ina bhuachaill óg, fuadaíodh é óna bhaile dúchais sa m[[an Bhreatain Bheag|Breatain Bheag]] agus tugadh anall go hÉirinn é, áit ar chaith sé blianta ag [[sclábhaíocht]], agus é ag tabhairt aire do thréad caorach agus muc ar [[Sliabh Mis|Shliabh Mis]] i g[[Contae Aontroma]]. [[Oíche]] amháin bhí [[brionglóid]] aige faoi phobal na hÉireann agus gur cheart dó dul ina measc agus a [[creideamh |chreideamh]] a chraobhscaoileadh. [[Íomhá:Día de San Patricio Buenos Aires 2.jpg|thumb|220x220px|Lá Fhéile Pádraig i [[Buenos Aires]].|clé]][[Íomhá:Chicago River dyed green, focus on river.jpg|thumb|222x222px|Lá Fhéile Pádraig i [[Chicago, Illinois|Chicago]]; an [[abhainn]] ruaimnithe le dath [[glas]].|clé]]Chuaigh Pádraic ar bhord [[long|loinge]] agus sheol sé ar ais abhaile. Nuair a h-oirníodh ina [[sagart|shagart]] é, bhí brionglóid eile aige ina bhfaca sé [[muintir na hÉireann]] ag glaoch ar ais air chun an [[An Chríostaíocht|Chríostaíocht]] a chraobhscaoileadh ann. Chaith Pádraic 40 [[lá]] agus oíche ag troscadh agus ag tréanas ar [[Cruach Phádraig]] gar don áit ina bhfuil [[Cathair na Mart]] i g[[Contae Mhaigh Eo]] inniu.
== Ceiliúradh ==
Déantar ceiliúradh ar Phádraig aon áit ar fud an [[domhan|domhain]] ina mbailíonn na hÉireannaigh le chéile. Ar na hócáidí is mó, áirítear an ceann i [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]], ina mbíonn paráid ollmhór chuile bhliain ó [[Ardeaglais]] Naomh Pádraig suas an 5ú Ascaill, agus an ceann i m[[Bhaile Átha Cliath|Baile Átha Cliath]].
=== Stair ===
Ar 17 Márta 1601, tharla an chéad pharáid a bhfuil tuairisc againn uirthi in onóir na Féile Pádraig, san áit ar a dtugtar “Naomh Agaistín” anois in [[Florida]]. Léirítear sna tuarascálacha gur shocraigh [[biocáire]] Éireannach, Ricardo Artur, an mórshiúl san iar[[Coilíneachas|choilíneacht]] de chuid na Spáinne.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/cothrom-an-lae-17-márta-1JroujKR8CG/|teideal=Cothrom an Lae - (Baile Átha Cliath) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=17 Márta 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-03-20}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Breis agus céad bliain ina dhiaidh sin, d’eagraigh saighdiúirí Éireannacha in [[Arm na Breataine]] máirseáil i m[[Boston, Massachusetts|Bostún]] sa bhliain 1737.
Sa naoú haois déag tháinig méadú mór ar an líon inimirceach Éireannach sna Stáit Aontaithe agus leis sin d’éirigh na paráidí ní b'fhorleithne. Inniu, déantar Lá Fhéile Pádraig a cheiliúradh i níos mó tíortha ná aon fhéile náisiúnta eile.<ref name=":0" />
=== Nósanna ===
* Téann daoine chuig [[Cruach Phádraig]] ar thuras spioradálta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://pilgrimagemedievalireland.com/2013/03/16/an-unfortunate-pilgrimage-to-croagh-patrick-on-st-patricks-day-in-1113/|teideal=An unfortunate pilgrimage to Croagh Patrick on St Patrick’s day in 1113|údar=Pilgrimagemedievalireland|dáta=2013-03-16|language=en|work=Pilgrimage In Medieval Ireland|dátarochtana=2023-03-20}}</ref>
=== Ceiliúradh Lá Fhéile Pádraig in Éirinn ===
<gallery>
Saint Patrick's Day (1).jpg
Saint Patrick's Day (2).jpg
Saint Patrick's Day (3).jpg
Saint Patrick's Day (4).jpg
Saint Patrick's Day (5).jpg
Saint Patrick's Day (6).jpg
Saint Patrick's Day (7).jpg
Saint Patrick's Day (8).jpg
Saint Patrick's Day (9).jpg
Saint Patrick's Day (10).jpg
Saint Patrick's Day (11).jpg
Saint Patrick's Day (12).jpg
Saint Patrick's Day (13).jpg
Saint Patrick's Day (14).jpg
Saint Patrick's Day (15).jpg
</gallery>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Lá Fhéile Pádraig]]
4d7bt1zb4qnsgjmckdlw6fvuokh6mli
Raidió Teilifís Éireann
0
2755
1330017
1318199
2026-10-17T07:29:30Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330017
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is cuideachta leathstáit é '''Raidió Teilifís Éireann''' ('''RTÉ''') agus is é RTÉ craoltóir seirbhíse na hÉireann.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Broadcasting guidelines for RTE personnel.|url=http://worldcat.org/oclc/26307208|publisher=Radio Telefís Éireann|date=1989|oclc=26307208|author=Raidió Teilifís Éireann.}}</ref> Tá sé ar cheann de na craoltóirí seirbhíse poiblí is sine atá ag feidhmiú ar fud an domhain. Foilsíonn sé liostaí seachtainiúla agus iris stíl mhaireachtála, '[[RTÉ Guide]]'.
Cuireadh tús leis an tseirbhís raidió an 1 Eanáir 1926 agus cuireadh tús le craoltaí teilifíse an 31 Nollaig 1961, ó shuíomh tarchuradóra i g[[Cipiúr]], gar do [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]].<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Raidió Teilifís Éireann|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Raidi%C3%B3_Teilif%C3%ADs_%C3%89ireann&oldid=935018107|journal=Wikipedia|date=2020-01-09|language=en}}</ref>
Maoinítear RTÉ trí tháille ceadúnais teilifíse agus trí fhógraíocht.<ref name=":1" />
== Stair ==
Bunaíodh RTÉ an 1 Meitheamh 1960 (mar Radio Éireann) faoin Acht um Údarás Craolacháin 1960. Ba é [[Eamonn Andrews]] an chéad chathaoirleach ar Raidió Éireann agus ba é [[Edward Roth]] an chéad stiúrthóir.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie//archives/exhibitions/681-history-of-rte/288276-the-history-of-rte-exhibition-2012/|teideal=History of RTÉ|language=en|work=RTÉ Archives|dátarochtana=2020-02-13}}</ref>
Ar cheann de na nithe is díol spéise don sceideal oíche oscailte ná bhí scannán Teilifís Éireann a rinne Banphrionsa Grace ó [[Monacó]]. Tharla an t-achomharc go príomha mar gheall ar fhréamhacha Éireannacha Grace agus cáil níos luaithe mar réalta [[Hollywood (Los Angeles)|Hollywood]], [[Grace Kelly]]. Bhí teacht seirbhís teilifíse [[Éire|Éireannach]] ina ábhar bróid agus spleodrach do mhuintir na hÉireann. I gcás go leor daoine, ba é seo a gcéad amharc ar chraoladh teilifíse beo.
[[Íomhá:Montrose Studios Donnybrook 2.jpg|mion|clé|Stiúideo [[Domhnach Broc]] agus seanlitriú ann|220x220px]]
[[Íomhá:RTÉ_Television_Centre_(2).jpg|clé|mion|220x220px|Osclaíodh an lárionad teilifíse i mí Aibreáin 1962, foirgneamh a bhí thar a bheith nuálaíoch ag an am.<ref>{{Lua idirlín|teideal=INTRODUCING 'IRELAND ON THE BOX'|url=https://about.rte.ie/2021/12/28/introducing-ireland-on-the-box/|work=About RTÉ|dáta=2021-12-28|dátarochtana=2026-03-07|language=en-GB|údar=RTÉ}}</ref>]]
D'athraigh an tAcht Craolacháin 2009 (Alt 113) ainm na heagraíochta ó "Radio Telefís Éireann" go "Raidió Teilifís Éireann", chun litriú caighdeánach reatha an ainm a léiriú i nGaeilge. Mar sin féin, tá "Radio Telefís Éireann" snoite i gcloch ag an eagraíocht fós ag an mbealach isteach chuig a ceanncheathrú i [[Domhnach Broc|nDomhnach Broc]] i mBaile Átha Cliath.<ref name=":2" />
[[Íomhá:Outside broadcasting vehicles of Raidió Teilifís Éireann 1970s.jpg|mion|clé|Feithiclí craolacháin sna 1970idí|220x220px]]
=== Raidió ===
Tharla an chéad chraoladh 2RN an 14 [[An tSamhain|Samhain]] 1925 nuair a dúirt [[Seamus Clandillon,]] stiúrthóir an stáisiúin 2RN, 'Seo Raidió 2RN, Baile Átha Cliath ag tástáil'. Cuireadh tús le seirbhís raidió na hÉireann ar bhun rialta ar [[1 Eanáir (Lá Caille)|1 Eanáir]] [[1926]].
{{Main|2RN (stáisiún raidió RTÉ)}}
Bunaíodh stáisiún náisiúnta i m[[Baile Átha Luain]] i 1932 agus bhí sé le fáil ar fud na tíre ar fad.<ref name=":1" />
{{Main|RTÉ Radio 1}}
I 1973, bhog an tseirbhís raidió go hIonad Raidió nua ar champas [[Domhnach Broc|Dhomhnach Broc]] ón [[Ard-Oifig an Phoist]] i mBaile Átha Cliath (áit a raibh sé ó 1928).<ref name=":52">{{Luaigh foilseachán|title=RTÉ and the globalisation of Irish television|url=http://worldcat.org/oclc/954703891|publisher=Intellect|date=2004|oclc=954703891|author=Corcoran, Farrel.}}</ref>
Rinne RTÉ iarracht an tír iomlán a shásamh ar chainéal amháin ar feadh 40 bliain. Níor athraigh sé seo go dtí gur tháinig [[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]] ar an bhfód sa bhliain 1972; thosaigh [[RTÉ 2fm|2FM]] ag craoladh ar an 31 Bealtaine 1979.
Léirigh suirbhé a rinne an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta go raibh an-éileamh ar stáisiún raidió Gaeilge a bhí dírithe ar lucht éisteachta níos óige ná mar a bhí ag RTÉ Raidió na Gaeltachta.<ref name=":62">{{Luaigh foilseachán|title=RTE response to the Government's Green Paper on Broadcasting.|url=http://worldcat.org/oclc/60298051|publisher=Radio Telefis Eireann|date=[1996]|oclc=60298051|author=Raidió Teilifís Éireann.}}</ref> Tháinig [[Raidió Rí-Rá]] ar an bhfód sa bhliain 2008 (faoi cheannas Raidió X Teoranta le tacaíocht ó [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]]).
=== Teilifís ===
Is iad RTÉ 1 agus RTÉ 2 príomhchainéil RTÉ chomh maith le bealaí beaga eile.
'''1920'''
Cé go raibh Éire ar cheann de na chéad tíortha san Eoraip a chuir seirbhís raidió ar fáil, níor úsáid Rialtas na hÉireann an teilifís go dtí an 31 Nollaig 1961. Bhí an [[An Ríocht Aontaithe|Ríocht Aontaithe]] (1929), [[an Fhrainc]] (1935) agus an [[An Iodáil|Iodáil]] (1954) ag baint úsáide as an teilifís i bhfad roimh Éirinn.
'''1950-1960idí'''
I 1950, bunaíodh Coiste Teilifíse agus é mar aidhm aige Seirbhís Teilifíse na hÉireann a bhunú gan mórán tacaíochta airgeadais ó rialtas na hÉireann.<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title=Window and mirror RTÉ television ; 1961-2011|url=http://worldcat.org/oclc/930776416|publisher=The Collins Press|date=2011|oclc=930776416|author=Bowman, John 1942-}}</ref> I 1960, athraíodh Radio Éireann ó chuid den Roinn Poist agus Telegrafa go comhlacht leathstáit agus tugadh freagracht dó as an teilifís. Fuarthas suíomh nua ar Ionad Táirgeadh Teilifíse i 1959 agus cuireadh tús leis an tógáil i nDeireadh Fómhair 1960.
Thosaigh Telefís Éireann ag craoladh ag 19.00 ar [[Oíche Chinn Bliana|Oíche Chinn Bhliana,]] 1961.<ref name=":42">{{Luaigh foilseachán|title=RTÉ programme-makers' guidelines : RTÉ treoirlínte do lucht déanta clár|url=http://worldcat.org/oclc/77256239|publisher=RTÉ|date=2002|oclc=77256239|author=Raidió Teilifís Éireann.}}</ref><ref name=":02">{{Lua idirlín|teideal=INTRODUCING 'IRELAND ON THE BOX'|url=https://about.rte.ie/2021/12/28/introducing-ireland-on-the-box/|work=About RTÉ|dáta=2021-12-28|dátarochtana=2026-03-07|language=en-GB|údar=RTÉ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260310210017/https://about.rte.ie/2021/12/28/introducing-ireland-on-the-box/|archivedate=2026-03-10}}</ref> D'oscail an t-uachtarán [[Éamon de Valera|Eamon de Valera]] an cainéal.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=1961 President Eamon De Valera launches new television service 31-12-1961|url=https://www.youtube.com/watch?v=119VB7bTygY|date=2014-03-27|author=Áras an Uachtaráin}}</ref> Ina dhiaidh seo, bhí ceolchoirm bheo agus comhaireamh ar an mBliain Nua, le feiceáil ó Patrick O'Hagan (athair [[Johnny Logan]]) agus ‘[[The Artane Boys Band]]’.
Osclaíodh an lárionad teilifíse i mí Aibreáin 1962, foirgneamh a bhí thar a bheith nuálaíoch ag an am, deartha ag Scott Tallon Walker, ailtirí.<ref name=":02" />
Cuireadh tús leis an gclár '[[The Late Late Show (RTÉ)|The Late Late Show]]' i mí Iúil 1962 agus tá sé fós á chraoladh inniu. Chabhraigh cláir mar seo le tionchar a imirt ar struchtúr sóisialta na hÉireann sa 20ú haois. Thosaigh RTÉ ag iniúchadh teilifíse na bpáistí sna 1960idí (mar shampla le [[Dáithí Lacha]]).<ref name=":1" />
'''1970idí'''
I 1978 cheadaigh Rialtas na hÉireann an dara cainéal seirbhíse poiblí a sheolfaidh RTÉ - RTÉ2 a sheoladh (a athbhrandáladh ina dhiaidh sin mar ‘Network 2’ i 1988 agus a athainmníodh mar ‘RTÉ Two’ i 2004). Taispeánadh seónna ó SAM agus ón Ríocht Aontaithe ar an gcainéal seo.<ref name=":2" />
'''1990idí'''
Le linn na 1990idí thosaigh RTÉ ag leathnú a chuid seirbhísí chun éagsúlachtaí réigiúnacha a sholáthar. D'fhorbair RTÉ an t-aon mhór-ionad stiúideo atá aige taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath i [[Corcaigh|gCorcaigh]] agus osclaíodh é i 1995, agus d'éirigh go han-mhaith leis.<ref name=":4">{{Luaigh foilseachán|title=RTÉ programme-makers' guidelines : RTÉ treoirlínte do lucht déanta clár|url=http://worldcat.org/oclc/77256239|publisher=RTÉ|date=2002|oclc=77256239|author=Raidió Teilifís Éireann.}}</ref> I 1995, d'oscail RTÉ stiúideo craolacháin i [[Luimneach]] le craoladh i gceantar Luimnigh. I 1996, seoladh seirbhís teilifíse Gaeilge, TG4, i n[[Gaillimh]].
'''2iú haois'''
Thosaigh RTÉ ag leathnú a aschuir trí fhorbairt na teilifíse digití. Ón 23 Aibreán 2002, tháinig bealaí (18 Aibreán 2005 i dTuaisceart Éireann) ar fáil trí shatailít ar [[Sky News|SKY]]; ach tá roinnt clár spóirt curtha in áirithe do lucht féachana [[Tuaisceart Éireann|Thuaisceart Éireann]] mar gheall ar cheisteanna coinbhleachta cearta sa Ríocht Aontaithe.<ref name=":4" />
[[Íomhá:RTÉ News Studio 2009.jpg|mion|Stiúideo Nuacht RTÉ, 2009|220x220px]]'''2009'''
Ar 21 Aibreán 2009, sheol RTÉ seinnteoir ar an idirlíon. Ligeann an tseirbhís seo d'úsáideoirí i bPoblacht na hÉireann féachaint ar chuid de shraith teilifíse is fearr de chuid RTÉ.
'''2010'''
I mí na Nollag 2014, rinne RTÉ stair fógraíochta teilifíse tríd an gcéad fhógra HD riamh sa [[An Ríocht Aontaithe|Ríocht Aontaithe]] agus in [[Éire|Éirinn]]. Bhí an fógra mar chuid d'fheachtas Nollag '3 mobile'.<ref name=":6">{{Luaigh foilseachán|title=RTE response to the Government's Green Paper on Broadcasting.|url=http://worldcat.org/oclc/60298051|publisher=Radio Telefis Eireann|date=[1996]|oclc=60298051|author=Raidió Teilifís Éireann.}}</ref>
[[Íomhá:Discovery - Fra global til lokal - NMD 2015 (17401221965).jpg|mion|Briseadh an tArd-Stiúrthóir, [[Dee Forbes]], as a post in 2023,|220x220px]]
== Bainistíocht RTÉ ==
[[Íomhá:Ryan Tubridy.jpg|mion|[[Ryan Tubridy]]; bhuail scannal é in 2023 |220x220px]]
In 2004, fógraíodh go bhfeidhmeodh RTÉ faoi Chairt Chraolacháin Seirbhíse Poiblí.
Ar 22 Feabhra 2006, ceapadh Mary Finan mar [[Chathaoirleach ar Údarás]] RTÉ.<ref name=":5">{{Luaigh foilseachán|title=RTÉ and the globalisation of Irish television|url=http://worldcat.org/oclc/954703891|publisher=Intellect|date=2004|oclc=954703891|author=Corcoran, Farrel.}}</ref>
I 2006, mhol an rialtas go mbeidh RTÉ agus TG4 ina gcuideachtaí ar leithligh. Bhí dualgas dlíthiúil ar RTÉ cairt a aontú gach cúig bliana agus ráiteas gealltanas a fhoilsiú gach bliain.
In Aibreán 2007, tháinig TG4 chun bheith ina chorparáid reachtúil neamhspleách, a bhí faoi úinéireacht RTÉ ó bunaíodh é.
Fuair RTÉ cead pleanála ó [[Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath|Chomhairle Cathrach]] Bhaile Átha Cliath chun iarratas a dhéanamh ar athfhorbairt shuíomh [[Domhnach Broc|Dhomhnach Broc]] an stáisiúin. Ghlac comhairleoirí áitiúla leis an togra le haghaidh athfhorbairt an tsuímh i Samhain 2009.
Ceapadh Noel Curran ina Ard-Stiúrthóir ar RTÉ ar an 1 Feabhra 2011 ar feadh cúig bliana. Fógraíodh ar an 1 Aibreán 2016 gurb é [[Dee Forbes]] an tArd-Stiúrthóir nua. Briseadh as a post í in 2023, agus ceapadh [[Kevin Bakhurst]] mar Ard-Stiúrthóir (bhuail an scannal [[Ryan Tubridy]] agus [[Scannal íocaíochta RTÉ|scannal íocaíochta]] an stáisiún).
=== Buiséad / Ioncam ===
Tá dhá phríomhfhoinse ioncaim ag RTÉ:
1) Is é an táille [[Ceadúnas teilifíse|ceadúnais teilifíse]] an chéad fhoinse ioncaim. Ní mór do mhuintir na hÉireann táille € 160 sa bhliain a íoc chun aon trealamh a bheith acu a bheadh in ann comhartha teilifíse a fháil.<ref name=":4" /> Bailíonn [[An Post]] an táille seo thar ceann an rialtais. Íocann an stát cigire ceadúnais teilifíse chun a chinntiú go bhfuil ceadúnas teilifíse ag tithe príobháideacha.<ref name=":7">{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/the-explainer-rte-finances-4893186-Nov2019/|teideal=The Explainer: What's the story with RTÉ's finances at the moment?|údar=Aoife Barry|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2020-02-13}}</ref> Féadann fíneálacha agus taifid choiriúla a bheith mar thoradh ar mhainneachtain ceadúnas teilifíse a bheith agat.
2) Ba é an dara foinse ioncaim an t-ioncam tráchtála lena n-áirítear fógraíocht agus urraíocht. Go luath sna 1990idí chuir an tAire [[Ray Burke]] cuóta i bhfeidhm chun teorainn a chur le méid an ioncaim a d'fhéadfadh RTÉ a thuilleamh trí fhógraíocht, mar gheall ar an méid a bhí siad ag tuilleamh ó tháille an cheadúnais. Baineadh na cuótaí seo amach ach tá 6 nóiméad d'fhógraí in aghaidh na huaire teoranta do RTÉ.<ref name=":5" />
In 2012, fuair RTÉ € 181 milliún den mhaoiniú poiblí ó tháille an cheadúnais agus € 127 milliún in ioncam tráchtála. Ba é caiteachas iomlán RTÉ i 2012 ná € 327 milliún.<ref name=":7" /> Tháinig caillteanais don bhliain go € 65 milliún.<ref name=":3" />
[[Íomhá:Kevin Bakhurst, 2017.jpg|mion|[[Kevin Bakhurst]], 2017|249x249px]]
=== Scannal íocaíochta RTÉ 2023/24 ===
Tugadh [[Scannal íocaíochta RTÉ|íocaíochtaí iomarcaíochta ollmhóra]] d'fheidhmeannaigh shinsearacha RTÉ sna 2010idí agus 2020idí. Agus d'athraigh RTÉ na figiúirí i dtaca le pá [[Ryan Tubridy]], láithreoir mór le rá, chun an chuma a chur ar an scéal go raibh sé ag fáil níos lú ná €500,000 sa bhliain. Ag an am céanna, bhí ciorruithe á moladh go haer ag [[Dee Forbes]], Príomh-Stiúrthóir ar RTÉ ag an am<ref>{{Luaigh foilseachán|title=RTÉ to cut jobs and pay to address financial crisis|url=https://www.rte.ie/news/ireland/2019/1106/1089209-rte-cuts/|date=2019-11-06|language=en|author=Sinéad Crowley}}</ref> (ceapadh í in 2016 agus tugadh bata agus bóthar di in 2023).
Chroith na scannail muinín an phobail sa chraoltóir náisiúnta agus bhain na conspóidí siar as an Rialtas ag an am.
{{Main|Scannal íocaíochta RTÉ}}Sa bhliain 2023, thit an t-ioncam ó tháillí ceadúnais €17.3m go €178.3m, le hais 2022.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Caillteanas €9.1m ag RTÉ anuraidh, de réir thuarascáil 2023|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0916/1470363-caillteanas-9-1m-ag-rte-anuraidh-de-reir-thuarascail-2023/|date=2024-09-16|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Conspóidí ==
Bhí roinnt conspóidí i gceist leis an [[Late Late Show]] ó craoladh é den chéad uair ar an teilifís i mí Iúil 1962.
Bhí an tsraith drámaíochta 'The Spike', a craoladh ar RTÉ i 1978, páirteach i scannal gnéis.
D'eascair conspóid do RTÉ nuair a tháinig [[Gerry Ryan]] chun báis nuair a tháinig sé chun solais gurbh iad rianta de chócaon an “truicir is dócha” de bhás tobann an réalta ar 30 Aibreán 2010.
D'íoc RTÉ níos mó ná EUR 1 milliún mar chúiteamh in 2022 mar gheall ar chlúmhilleadh. Rinne [[Prime Time]] líomhaintí bréagacha faoi shagart. Cuireadh síos ar an eachtra mar "cheann de na botúin eagarthóireachta is mó a rinneadh riamh i stair RTÉ."<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2011/nov/23/rte-suspends-programme-priest-defamation|teideal=Irish broadcaster RTÉ suspends programme over priest defamation|údar=Henry McDonald|dáta=2011-11-23|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2024-02-17}}</ref>
[[Íomhá:Gerry Collins 1990.jpg|mion|[[Gerry Collins]], aire FF. d'eisigh sé treoir chrua do RTÉ in 1971|239x239px]]
=== Na Trioblóidí ===
Faoin Acht um Údarás Craolacháin, 1960, d'fhéadfadh an tAire Poist agus Telegrafa treoir a thabhairt do RTÉ maidir leis an méid a chraolfadh sé. In 1971, d'eisigh [[Gerry Collins]] treoir do RTÉ gan aon rud a chraoladh a d'fhéadfadh aidhmeanna / gníomhaíochtaí aon eagraíochta a chur chun cinn agus rud ar bith a d'fhéadfadh foréigean a spreagadh.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Censorship in the Republic of Ireland|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Censorship_in_the_Republic_of_Ireland&oldid=1203853491|journal=Wikipedia|date=2024-02-05|language=en}}</ref> Bliain ina dhiaidh sin, craoladh tuairisc ar agallamh le [[Seán Mac Stíofáin]], príomhfheidhmeannach an [[An tIRA Sealadach|IRA]]. Cuireadh tuairisceoir an agallaimh, Kevin O'Kelly, i bpríosún go hachomair ón agallamh.<ref name=":3" /> Tugadh bata agus bóthar don Bhord.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1972/11/25/archives/dublin-ousts-tv-board-over-ira-talk.html|teideal=Dublin Ousts TV Board Over I.R.A. Talk|dáta=1972-11-25|language=en-US|work=The New York Times|dátarochtana=2024-02-17}}</ref>
I 1976 leasaigh an tAire Poist agus Telegrafa Alt 31 agus d'eisigh sé treoir nua. Cuireadh cosc ar RTÉ agallaimh nó tuairiscí ar agallaimh a chraoladh do Sinn Féin (an IRA Sealadach).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Timeline of RTÉ Television|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timeline_of_RT%C3%89_Television&oldid=919457863|journal=Wikipedia|date=2019-10-03|language=en}}</ref>
=== Iomaíocht ===
Soláthraítear seirbhísí RTÉ saor in aisce. Ach tá RTÉ in iomaíocht le comhlachtaí eile, iomaíocht éagórach dar leo.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/documents/about/press-release-rte-at-joint-committee.pdf|teideal=RTÉ rejects newspaper industry claims of unfair online trading, Oireachtas Committee told|údar=.rte.ie|dátarochtana=2024}}</ref>
=== Gaeilge ===
Faoin Acht Craolacháin 2009,<ref>{{Lua idirlín|url=https://data.oireachtas.ie/ie/oireachtas/act/2009/18/gle/enacted/a1809i.pdf|teideal=AN tACHT CRAOLACHÁIN 2009|údar=oireachtas.ie|dáta=2009|dátarochtana=2024}}</ref> tá sé de dhualgas ar RTÉ réimse cuimsitheach clár a chur ar fáil i nGaeilge agus cláir cúrsaí reatha a chur ar fáil i nGaeilge. Ach de réir staitisticí RTÉ, 123 uair an chloig de chláir as Gaeilge a craoladh in 2017.
Chinn an Coimisinéir Teanga in 2018 go raibh sárú á dhéanamh ag RTÉ ar a gcuid dualgas i leith na Gaeilge.
Chraol RTÉ 890 uair an chloig in 2023.<ref>{{Lua idirlín|url=https://data.oireachtas.ie/ie/oireachtas/committee/dail/33/committee_of_public_accounts/submissions/2024/2024-01-10_correspondence-kevin-bakhurst-director-general-rte-r2148-pac33-item-27_en.pdf|teideal=R2148 PAC33 Item 27 / Reference ID: PAC27|údar=oireachtas.ie|dáta=2023|dátarochtana=2024}}</ref> Dúirt Grúpcheannasaí Gaeilge RTÉ, Niamh Ní Churnáin, in 2024 gur i nGaeilge a bhíonn 8% den mhéid a chraolann RTÉ ar theilifís le linn 2024, i gcomparáid le 0.7% in 2017.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/life-style/2023/12/31/irish-language-needs-a-national-effort/|teideal=Irish language needs ‘a national effort’|dáta=31 Nollaig 2023|language=en-IE|work=The Irish Times|dátarochtana=2024-02-21}}</ref><ref>"RTÉ commits to broadcasting a minimum of 890 hours of Irish Language content across our four linear television channels during 2023. This represents an increase of nearly 400 hours from the beginning of our first plan in January 2020. These hours are comprised of all genres and feature a mix of in-house and commissioned originals and acquired programmes from TG4."</ref><ref name=":8">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/fisean-an-scannal-craoltoireachta-ba-mheasa-a-bheadh-ann-da-ndeanfai-socru-nua-maoinithe-do-rte-gan-ceann-a-dheanamh-do-tg4/|teideal=An ‘scannal’ craoltóireachta ‘ba mheasa’ a bheadh ann dá ndéanfaí socrú nua maoinithe do RTÉ gan ceann a dhéanamh do TG4|údar=Tuairisc.ie|dáta=2024-02-21|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-02-21}}</ref>
Ag labhairt faoi na scannail go léir a tharla do RTÉ in 2023/24, dúirt [[Alan Esslemont]], Ardstiúrthóir [[TG4]]. go raibh sé cruthaithe gur craoltóir “''de facto'' Béarla” a bhí in RTÉ.<ref name=":8" />
== Féach freisin ==
* [[Scannal íocaíochta RTÉ]], 2023/2024
* [[Ceadúnas teilifíse|Ceadúnais teilifíse]]
* [[Nuacht RTÉ]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Raidió RTÉ}}
{{DEFAULTSORT:Raidio Teilifis Eireann}}
[[Catagóir:RTÉ| ]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió Éireannacha]]
[[Catagóir:Stáisiúin teilifíse na hÉireann]]
[[Catagóir:Soláthraithe nuachta i nGaeilge]]
[[Catagóir:Soláthraithe Éireannacha nuachta]]
[[Catagóir:Cumarsáid in Éirinn]]
[[Catagóir:Líonraí podchraoltaí]]
[[Catagóir:Comhlachtaí Stáit in Éirinn]]
hwda31c3c7rj7x1pij88215i2wgk4jf
Pápa Beinidict XVI
0
3604
1330016
1258737
2026-10-17T07:21:39Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330016
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Beinidict XVI''' ([[16 Aibreán]] [[1927]] – [[31 Nollaig]] [[2022]]) ina [[Pápa|Phápa]] ar an [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Eaglais Chaitliceach]] idir 2005 agus 2013, tráth a d'éirigh sé as gan choinne ar chúinsí sláinte. Ba é an 265ú pápa é.
Pápa caomhach a sheas an fód traidisiúnta a bhí ann. Mhaígh lucht a cháinte gurbh é cosaint na heaglaise an chloch ba mhó ar a phaidrín i gcónaí.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/omos-leirithe-ag-na-milte-do-benedict-agus-e-curtha-i-mbaisleac-pheadair/|teideal=Ómós léirithe ag na mílte do Benedict agus é curtha i mBaisleac Pheadair|údar=Tuairisc|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-01-05}}</ref> Ní raibh eaglaisigh áirithe ná cuid mhór den tréad sásta leis an gcaoi a ndeachaigh sé i ngleic le géarchéimeanna éagsúla, mí-úsáid leanaí san Eaglais Chaitliceach ina measc.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Corp an Phápa Emeritus Beinidict ina luí faoi ghradam stáit|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0102/1344487-corp-an-phapa-emeritus-beinidict-ina-lui-faoi-ghradam-stait/|date=2023-01-02|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
[[Íomhá:Ratzinger-Rom88.JPG|clé|mion|242x242px|1988]]
== Saol ==
Rugadh faoin ainm '''Joseph Alois Ratzinger''' ar an [[16 Aibreán]] [[1927]] in [[Marktl am Inn]] na [[An Ghearmáin|Gearmáine]] é. Na bhí sé ina ghasúr, coinscríobhadh é in Ógra [[Adolf Hitler|Hitler]] ar dtús agus in airm na [[Naitsithe]] ina dhiaidh. Cuireadh col ceathrar dá chuid chun báis le linn an [[Dara Cogadh Domhanda]], mar bhí [[siondróm Down]] air; agus bhí a [[Teaghlach|theaghlach]] i gcoinne na Naitsithe.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/7-eanáir-2023-maigh-eo-5eJX_CjvpVD/|teideal=Nuacht Mhall (podcast, Maigh Eo)|údar=Conradh na Gaeilge Londain,|dáta=7 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-17}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Oirníodh é sa bhliain 1951 agus chuaigh sé leis an [[diagacht]].
Cheap an [[Pápa Pól VI]] Ratzinger ina [[cairdinéal|chairdinéal]] sa bhliain [[1977]]..
== Pápa ==
Nuair a fuair an [[Pápa Eoin Pól II]] bás ar an [[2 Aibreán]] [[2005]] toghadh Ratzinger ina Phápa sa chomhthionól cairdinéal ar an [[19 Aibreán]] [[2005]]. Ar an [[24 Aibreán]] [[2005|2005]], ceiliúradh ''Aifreann Insealbhaithe Pápaigh''. Bhí Benedict 78 nuair a rinneadh Pápa de i ndiaidh [[Pápa Eoin Pól II|Eoin Pól II.]]
Coimeádach ab ea é. Saothar gléineach is ea an chéad tréad-imlitir aspalda ar chuir sé lámh léi – ''Deus Caritas Est'', a eisíodh Lá Nollag, 2005. Aitheasc a thug tearmann teolaí laistigh d’iothlainn Dé don ghrá collaí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/na-mna-dibeartha-go-dti-an-t-imeall-i-gcearnog-pheadair/|teideal=Na mná díbeartha go dtí an t-imeall i gCearnóg Pheadair|údar=Pat Butler|dáta=12 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-02-23}}</ref>
Ar 7 Iúil 2007, d'fhógair sé sa Mhoto Proprio ''Summorum Pontificum'' go raibh ceadúnas leathan do chléir Chaitliceach an [[Aifreann Laidineach]] a léamh.
[[Íomhá:Joseph Ratzinger cardinal4.jpg|clé|mion|270x270px|2005]]
=== Scannail ===
Is dócha gurb iad na hoilbhéimeanna faoi dhrochúsáid ghnéasach leanaí is mó a chuir míghnaoi ar an tréimhse a chaith Benedict mar phápa.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-benedict-xvi-agus-an-eaglais-chaitliceach.aspx|teideal=Benedict XVI agus An Eaglais Chaitliceach|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-19}}</ref> Thosaigh na hoilbhéimeanna seo ag teacht chun solais le linn aimsir [[Pápa Eoin Pól II|Eoin Pól II]], ach chuaigh an scéal in olcas nuair a bhí Beinidict i mbun. Tháinig mí-úsáid chun solais i [[Meiriceá]], in [[Éire|Éirinn]], san [[An Ostair|Ostair]], sa [[An Bheilg|Bheilg]], agus sa [[An Ghearmáin|Ghearmáin]]. Deirtear gur chuir na scéalta seo isteach go mór ar Bheinidict, agus is cinnte gur suaitheadh an Eaglais dá dheasca seo.
Sna 2020idí, cáineadh Ratzinger féin as a neamhghníomhaíocht maidir le cásanna mí-úsáide gnéis ar leanaí ina dheoise nuair a bhí sé ina easpag.<ref name=":2" />
=== VEID ===
Thóg Benedict XVI conspóid sa bhliain 2009 nuair labhair sé ar cheist an [[Víreas easpa imdhíonachta daonna|VEID]] (HIV) san [[An Afraic|Afraic]] agus dúirt gur in olcas a rachadh an fhadhb dá dtabharfaí coiscíní do na daoine.
=== Ar scor agus bás ===
[[Íomhá:Pope Benedict XVI-desaturated-colors.jpg|clé|mion|177x177px|2007]]
I bh[[Feabhra]] na bliana [[2013]] d'fhógair Beinidict go raibh sé le héirí as an bpápacht, an chéad phápa le déanamh amhlaidh le 600 bliain. D'éirigh sé as an bpápacht ar [[28 Feabhra]] [[2013]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Resignation of Pope Benedict XVI|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Resignation_of_Pope_Benedict_XVI&oldid=1130670979|journal=Wikipedia|date=2022-12-31|language=en}}</ref> Luaigh Benedict ag an am go raibh a shláinte ag dul i léig.
Tar éis dó éirí as, ghlac Benedict an teideal 'Pápa emeritus', agus lean sé ag caitheamh casóg bhán thraidisiúnta an Pápa, agus bhí cónaí air sa Vatacáin ag mainistir Mater Ecclesiae (i gcodarsnacht leis sin, bhí sé 'tugtha le fios' ag [[Pápa Proinsias|Proinsias]] go nglacfadh sé an teideal 'Easpag emeritus na Róimhe', go mairfeadh sé go ciúin lasmuigh den Vatacáin, agus go seachnódh sé róbaí bána an phápa).<ref>{{Lua idirlín|url=https://extrag.ie/2023/01/01/nuacht/seans-papa-proinsias-ar-scor/|teideal=Le bás Benedict, tá seans go rachaidh an Pápa Proinsias ar scor|dáta=2023-01-01|language=ga-IE|dátarochtana=2023-01-02}}</ref>
D'éag Beinidict [[31 Nollaig]] [[2022]], in aois 95 dó. Dúirt an [[Pápa Proinsias]] gur searbhónta dílis an t[[Soiscéal|Soiscéil]] agus na hEaglaise a bhí ann. Dúirt an tÚachtaráin [[Mícheál D. Ó hUigínn|Mícheál D O hUiginn]]: ‘.... cuimhneofar air as a chuid iarrachtaí gan staonadh chun treo coiteann a aimsiú chun síocháin agus dea-thoil a chur chun cinn ar fud an domhain, lena n-áirítear leas seasta sa tsíocháin i d[[Tuaisceart Éireann]].’<ref>{{Lua idirlín|url=https://extrag.ie/2022/12/31/nuacht/ta-an-t-iar-phapa-benedict-xvi-bas/|teideal=Tá an t-iar-Phápa Benedict XVI, a bhí 95 bliain d’aois, bás|údar=Garreth Murphy|dáta=2022-12-31|language=ga-IE|dátarochtana=2022-12-31}}</ref>
Bhí milliún duine i láthair ag sochraid an [[Pápa Eoin Pól II|Phápa Eoin Pól II]] in 2005, idir uaisleacht agus choitiantacht, ach ní raibh an oiread gnaoi ag na daoine ar Bheinidict.<ref name=":0" /> Bhí na mílte duine ag Aifreann Éagnairce an Phápa Beinidict ar 5 Eanáir 2023. Bhí 124 cairdinéal, 200 easpag agus 3,700 sagart páirteach sa searmanas chomh maith.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Pápa Emeritus Beinidict XVI curtha i mBaisleac Pheadair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0105/1345020-an-papa-emeritus-beinidict-xv1-curtha-i-mbaisleac-pheadair/|date=2023-01-05|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Léigh Mary Maguire as [[Leitir Ceanainn]], Co Dún na nGall, an Dara Léacht, sliocht as Céad Litir Naomh Peadar ag an Aifreann i gCearnóg Pheadair. Iarradh uirthi Léacht a léamh mar gheall ar an obair thréadach a dhéanann sí i bParóiste Caidrealta Leitir Ceanainn, suíomh Ardeaglais [[Naomh Adhamhnán]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Sochraid Bheinidict: bean as Dún na nGall a léigh an Dara Léacht|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0105/1344983-sochraid-bheinidict-bean-as-dun-na-ngall-a-leigh-an-dara-leacht/|date=2023-01-05|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ, Ciarán Lenoach}}</ref>
Cuireadh Benedict i dtuama san uaimh faoin mBaisleac Pheadair. Cuireadh leis sa chónra chomh maith cáipéis i Laidin ar a bhfuil cur síos ar chuid de na heachtraí is suntasaí a tharla le linn a phápachta. Deir an cháipéis gur “throid sé go diongbháilte” chun deireadh a chur leis an mí-úsáid ghnéis san Eaglais.<ref name=":1" />
== Féach freisin ==
* [[Pápa Eoin Pól II]]
* [[Pápa Proinsias]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}<br />{{Pápaí}}
{{DEFAULTSORT:Beinidict 16}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1927]]
[[Catagóir:Básanna in 2022]]
[[Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda]]
[[Catagóir:Ardeaspaig]]
[[Catagóir:Cairdinéil]]
[[Catagóir:Daoine Gearmánacha]]
[[Catagóir:Diagairí na Críostaíochta]]
[[Catagóir:Fealsúna Gearmánacha]]
[[Catagóir:Pápaí]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Gearmánacha]]
bp01ylyff4dowtkp3yuy9gjbfponpdo
Ulysses (úrscéal)
0
4576
1330033
1310452
2026-10-17T10:18:09Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330033
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}
Is úrscéal [[Béarla]] le [[James Joyce]] é '''''Ulysses''''' (''Uiliséas'' teideal an aistriúcháin Ghaeilge). Áirítear i measc na n-úrscéalta is fearr a scríobhadh sa Bhéarla riamh é. Tá teideal an leabhair bunaithe ar an leagan breac-[[Laidin]]e ar ainm an laoich sin i n[[Gréigis]] Odysseus ([[Odaiséas]] na Gaeilge).<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/dath-ealaionta-nua-dfhili-na-ngael-smaoisghlas-tus-ulysses-i-ngaeilge-do-la-bloom/|teideal=‘Dath ealaíonta nua d’fhilí na nGael: smaoisghlas’ – tús ‘Ulysses’ i nGaeilge do Lá Bloom|dáta=2023-06-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-06-16}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/is-beag-focal-no-iomha-no-ainm-a-ligeann-joyce-thairis-gan-ceol-a-bhaint-as/|teideal=Is beag focal nó íomhá nó ainm a ligeann Joyce thairis gan ceol a bhaint as…|údar=Colm Tóibín|dáta=2022-05-10|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-06-16}}</ref>
[[Íomhá:James Joyce Ulysses 1st Edition 1922 GB.jpg|clé|mion|Ba í [[Sylvia Beach]], úinéir an tsiopa leabhar Shakespeare and Company i b[[Páras]] a d’fhoilsigh é ina iomláine ar an 2 Feabhra 1922]][[Íomhá:Joyce circe manuscript.jpg|clé|mion|Lámhscríbhinn de chuid Joyce]]
== Stair ==
Is i bPáras in 1921 a chríochnaigh Joyce ''Ulysses'' agus is léir an tionchar a bhí g na h''avant-gardists'' ar Joyce, mar sh. [[Ezra Pound]], [[Gertrude Stein]], [[Picasso]] a bhíodh ag crochadh thart sna caiféanna i Montparnasse ag an am.''<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/anseo-i-bparas-ata-go-leor-de-ruin-bloomsday/|teideal=Anseo i bPáras atá go leor de rúin Bloomsday|údar=Éilís Neary|dáta=2021-06-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-06-16}}</ref>'' Foilsíodh an sárshaothar nua-aoiseach den chéad uair i bhfoirm sraithe sa ''Little Review'' idir 1918 agus 1920, rud a thug deis do na húdaráis i Meiriceá agus i Sasana cosc a chur ar an úrscéal sular éirigh le Joyce é a chríochnú fiú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/5-feabhra-2022-baile-átha-pVRC2xX3PBr/|teideal=5 Feabhra 2022 (Baile Átha Cliath) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=2022|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-02-14}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[Íomhá:Review of Ulysses.pdf|clé|mion|28 Bealtaine 1922: Léirmheas sa New York Times. 'James Joyce's Amazing Chronicle']]
Ar dtús, cuireadh cosc ar an leabhar toisc gur samhlaíodh go raibh sé an-ghraosta go deo, Faoi dheireadh, foilsíodh ''Ulysses'' sa bhliain 1922; ba í [[Sylvia Beach]], úinéir an tsiopa leabhar Shakespeare and Company i b[[Páras]] a d’fhoilsigh é ina iomláine ar an 2 Feabhra 1922.
Níor cuireadh cosc ar ''Ulysses'' in Éirinn, ach ní raibh an leabhar le díol in Éirinn roimh na 1960idí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Book censorship in the Republic of Ireland|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Book_censorship_in_the_Republic_of_Ireland&oldid=1052315269|journal=Wikipedia|date=2021-10-28|language=en}}</ref>
== Plota ==
Tá beagnach míle leathanach in Ulysses agus tá thart ar 265,000 focal roinnte ar 18 n-eipeasóid ann. Tá teideal gach caibidil ionann le teideal gach caibidil san [[Odaisé]], leabhar miotaseolaíochta na [[sean-Ghréig]]e.
Tagann ‘Ulysses’, leagan Laidine den ainm Odysseus, ó mhiotais na Gréige. Tá creatlach an scéil bunaithe ar scéal Odysseus, fear a chuaigh ag taisteal timpeall agus ar bhain a lán timpistí de sular fhill sé ar an mbaile.
[[Íomhá:Ulysses Plaque Dublin.JPG|clé|mion|plaic i mBÁC: eipeasóid 7]]
Tá eachtraí uile an leabhair bunaithe ar lá amháin sa bhliain [[1904]] (An [[16 Meitheamh]]), agus le tamall de bhlianta anuas tugtar '[[Bloomsday]]' ar an lá sin, i gcuimhne ar [[Leopold Bloom]], príomhcharachtar an leabhair is déantar imeachtaí an leabhair agus an t-údar féin a cheiliúradh i m[[Baile Átha Cliath]] agus cathracha eile. Tosaíonn an scéal sa Túr Martello i gCuas an Ghainimh in aice Dhún Laoghaire. (Tá músaem saor in aisce ann anois). Buck Mulligan agus Stephen Dedalus (Ó A Portrait of the Artist as a Young Man) a chastar leis na léitheoirí ar dtús.
In Eipeasóid 4 feictear Leopold Bloom, duine de phríomhcharachtair an leabhair, fear de shliocht leath-Ghiúdach.
[[Íomhá:Ulysses p. 189 plainsong.svg|clé|mion|Lch 189, amhrán]]
In Eipeasóid 18 feictear Molly Bloom ag smaoineamh siar ar a saol agus buaic nó súnás nó orgasam á bhaint aici ag deireadh thiar.
Tugtar ‘sruth comhfheasachta’ nó ‘stream of consciousness’ ar an bprós seo nach bhfuil mórán poncaíochta ann. Dar le roinnt ba óna bhean, Nóra Barnacle, a d’fhoghlaim Joyce an cleas seo.
== Ciútaí liteartha ==
Úsáideann an téacs réimse mór stíleanna agus teicnící liteartha ceannródaíocha.
== Aistriúcháin ==
Bhíothas den tuairim nach raibh Ulysses gona tagairtí doiléire agus 30,000 focal éagsúla inaistrithe.
[[Íomhá:Plaque Ici James Joyce Achevé Ulysse Rue Cardinal Lemoine - Paris V (FR75) - 2021-07-28 - 1.jpg|clé|mion|Rue Cardinal Lemoine - Paris V]]
=== Gearmáinis ===
[[Íomhá:Poldy.png|clé|mion|Leopold Bloom, le Joyce]]
Ba é Georg Goyert sa bhliain [[1927]] a d’aistrigh ar dtús Ulysses go teanga eile, an [[Ghearmáinis]]. "Gravitätisch kam der dicke Buck Mulligan..." is mar a d'aistrigh sé tús na céad abairte. Ní thagann na haidiachtaí ceann i ndiaidh a chéile. Chloígh Goyert go dlúth leis an gcuid inaistrithe den téacs ach rinne sé roinnt earráidí. Cáineadh é as gan saothar ealaíne a dhéanamh den aistriúchán a chuirfeadh ealaíontacht an bhunsaothair in iúl don léitheoir.
40 bliain ina dhiaidh sin thug Hans Wollschläger faoi aistriúchán nua a dhéanamh. "Stattlich und feist erschien Buck Mulligan...' is ea mar a d'aistrigh Wollschläger an tús. Tagann na haidiachtaí i dtosach báire.<ref>{{Lua idirlín|url=https://twitter.com/FMJONeill|teideal=https://twitter.com/FMJONeill|údar=Fergus Ó Néill|dáta=2017|language=ga-IE|work=Twitter|dátarochtana=2023-06-16}}</ref> Bhí na haidiachtaí "stately" agus "plump" ní ba chruinne ó thaobh na brí de ag Goyert ach rithim agus tuin na teanga an sprioc ag Wollschläger. Ina iomláine deirtear gur fearr mar íomhá an bhunsaothair i scáthán na Gearmáinise an t-aistriúchán a rinne Wollschläger.
=== Gaeilge ===
‘[[Foillseacháin Inis Gleoire|Foilseacháin Inis Gleoire]]’ a d’fhoilsigh leagan Gaeilge de réir a chéile i mBéal Feirste, dream ar deacair teacht ar aon eolas ina dtaobh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/leabhair/ulysses-lig-ort-gur-leigh-tu-an-leabhar/|teideal=Ulysses: Lig ort gur léigh tú an leabhar!|údar=[[Eoin P. Ó Murchú]]|language=ga|work=NÓS|dátarochtana=2020-06-17}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '<nowiki/>''Uiliséas''' is teideal don aistriúchán Gaeilge sin. Tháinig imleabhair de na caibidlí éagsúla amach idir na blianta [[1987]] agus 1991.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Uiliséas Caibidil a trí-déag /|url=https://catalogue.nli.ie/Record/vtls000021775|publisher=Foillseacháin Inis Gleoire,|date=1989|author=James Joyce}} </ref> Ba ea iad [[James Henry (aistritheoir)|Séamas Ó hInnéirghe]], Breasal Uilsean, Séamas Ó Mongáin agus Breasal Ó hInneirge a d'aistrigh ón mBéarla é.
Mar seo a thosaíonn sé sa Ghaeilge:
''Go hosgardha, tháinig Buck beathuighthe Mulligan ó cheann an staighre, ag breith scála sobail leis ar a raibh scáthán agus altán ina luí crosach. Bhí a ghléas-fhallaing bhúidhe gan chrios spréidhte in airde go réidh ina dhiaidh ar aithleá séimh na maidine. Thóg sé an scála in airde agus thúscan'':
Introibo ad altare Dei.
''Ina sheasamh, ghliúcuigh sé síos an caischéimire dorchcha agus scáirt sé amach go garbh-ghlórach:
-Gabh aníos...''
Caighdeánú déanta ag [[Alan Titley]].
''Go hoscartha, tháinig Buck beathaithe Mulligan ó cheann an staighre, ag breith scála sobail leis ar a raibh scáthán agus altán ina luí crosach. Bhí a ghléasfhallaing bhuí gan chrios spréite in airde go réidh ina dhiaidh ar aithleá séimh na maidne. Thóg sé an scála in airde agus thúschan: Introibo ad altare Dei.''
Seo críoch an leabhair:
''sea agus na sráideanna aite uilig agus na tithe bándearga gorma buí agus na hinscighmí róis agus na fóirdris agus na crobhanna dearga agus na cachtais agus Giobráltar le linn mo ghirseoige mar a raibh mé i mo bhláth an tsléibhe sea nuair a chuir mé an rós i mo chiabh mar a ndéanadh na cailíní Andalúsaíacha nó an gcaithfidh mé dearg sea agus an chaoi ar phóg sé mé faoin mhúr Múrach agus smaoin mé d'aile nach cuma seisean ná duine eile agus ansin d'iarr mé air le mo shúile chun iarrata athuair agus sea agus d'iarr sé orm ansin go n-abróinn sea le sea a rá mo bhláth an tsléibhe thug mé i mo bhaclainn ar dtús é sea agus tharraing síos chugam é go raibh sé in ann mo chíocha a aireachtáil faoin bholtnas go léir sea agus bhí a chroí ag rith ar séarsa agus sea dúirt mé sea déanfaidh mé sea.''
* Aistriúchán ar thús ‘Ulysses’ ag Máire Ní Fhinneadha.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tus-ulysses-i-ngaeilge-seo-amach-an-boc-beathaithe-staidiuil-mulligan/|teideal=Tús ‘Ulysses’ i nGaeilge – ‘Seo amach an Boc beathaithe stáidiúil Mulligan…’|údar=Máire Ní Fhinneadha|dáta=2022-06-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-06-16}}</ref>
==== IMRAM ====
Chuir [[Eoin P. Ó Murchú]] eagar ar na haistriúcháin Ghaeilge a rinneadh ar shaothar Joyce mar chuid dá thaighde PhD. Bhí na sleachta seo as Ulysses mar chuid de sheó IMRAM ’Sea,’Sea,’Sea sa bhliain 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sea-seasea-ulysses-as-gaeilge-ag-imram/|teideal=’Sea, ’Sea,’Sea …- Ulysses as Gaeilge ag IMRAM|údar=Méabh Ní Thuathaláin|dáta=18 Deireadh Fómhair 2019|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-06-16}}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{rialú údaráis}}
[[Catagóir:Úrscéalta Éireannacha]]
[[Catagóir:James Joyce]]
[[Catagóir:Aistriúcháin]]
f020lhoip61t04aee99bliwwfhv6yyy
Raidió na Life
0
4858
1330018
1322633
2026-10-17T07:31:09Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330018
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
[[File:Comhartha Raidió na Life Raidió na Life sign, Sráid Amiens Street (2022).jpg|thumb|Comhartha de chuid an stáisiún]]
[[Íomhá:Áras na Gaeilge, Sráid Amiens Street, Dublin Baile Átha Cliath (2022).jpg|thumb|alt=mion|Tá [[Raidió na Life]] lonnaithe in '''Áras na Gaeilge''' ar [[Sráid Amiens|Shráid Amiens]] i [[Cathair Bhaile Átha Cliath|gCathair Bhaile Átha Cliath]]]]
Is stáisiún raidió [[Gaeilge]] é '''Raidió na Life''', atá lonnaithe i m[[Baile Átha Cliath]], in oifigí Fhoras na Gaeilge 63-66 [[Sráid Amiens]], [[Baile Átha Cliath]] 1. 'Cuisle na Cathrach' a thugtar ar an stáisiún deonach, atá ag craoladh ó [[Fómhar|Fhómhar]] na bliana [[1993]].
Craolann an stáisiúin ó 7am go 4am ó Luan go hAoine agus 24 sa lá ag an deireadh seachtaine ar 106.4MM(FM) agus ar an idirlíon. Tá sceideal an stáisiúin mar aon le h-eolas cuimsitheach ar fáil ar an suíomh idirlíon [http://www.raidionalife.ie/ www.raidionalife.ie] atá acu agus is féidir éisteacht le beoshruthú ar an idirlíon. Tá an stáisiún ar fáil ar an Seinnteoir Raidió (aip) chomh maith.
== Stair ==
Nuair a tháinig an acht craolacháin i bhfeidhm i 1988, tugadh feidhm reachtaíochta don gCoimisiún um Raidió agus Teilifís Neamhspleách (CRTN/IRTC) ceadúnais a bhronnadh ar stáisiúin pobail agus tráchtála.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.raidionalife.ie/fuinn/|teideal=Fúinn – Raidió na Life – 106.4 FM|language=ga-IE|dátarochtana=2023-09-25}}</ref> Tháinig dream gníomhairí teanga le chéile chun féidearthachtaí raidió pobail Gaeilge a bhunú. Bunaíodh Comharchumann Raidió Átha Cliath Teoranta (CRÁCT) ar [[4 Iúil]] [[1989]] mar eagraíocht neamhbhrabúsach chun seirbhís chuimsitheach chraolacháin a sholáthar do mhórcheantar Bhaile Átha Cliath ar bhonn oideachasúil agus pobail. Thosaigh an comharchumann ag díol scaireanna ar ar £25 an ceann agus bunaíodh coiste bunaithe ina raibh Éamon Ó Cíosáin mar cathaoirleach mar chathaoirleach air.
=== An Chéad Craoladh ===
Chuir an Comharchumann feachtas poiblíochta ar bun agus rinneadh siad taighde ar an éileamh a bheadh ann don tseirbhís. Cuireadh iarratas cuimsitheach ar cheadúnas craolacháin sainspéise faoi bhráid an CRTN i 1990 agus bronnadh ceadúnas coicíse orthu le linn Oireachtas na Gaeilge 1991 i mBaile Átha Cliath. Le cabhair an teicneoir Rónán Ó Fearaíl a bhí ag obair in RTÉ feistíodh dhá sheomra ar chúl Fhoras na Gaeilge le bheith mar stiúideo raidió. Bronnadh an cúram ar Rónán Ó Dubhthaigh a bhí ag obair do BLB (''Bray Local Broadcast'') theacht ar chraoltóirí agus an choicís chraolacháin a reáchtáil.
Mar gur éirigh chomh maith leis an gcoicís seo cruthaíodh don choiste go bhféadfaí stáisiún Gaeilge don chathair a reáchtáil ar bhonn leanúnach. Chinn an coiste tabhairt faoi iarratas chun ceadúnas lánaimseartha a lorg agus d'éirigh leo.
Ar an 25 Meán Fómhair 1993, thosaigh Raidió na Life ag craoladh. Tá Raidió na Life, fé stiúir CRÁCT agus le ceadúnas ó [https://web.archive.org/web/20161209075545/http://www.bai.ie/en/ Údarás Craolacháin na hÉireann] ó 1993 i leith. Bronnadh athnuachan ar cheadúnas Raidió na Life ar feadh deich mbliana eile ó Eanáir na bliana 2017.
Ag craoladh ar mhinicíocht ‘102 Beo’ ar 102.2 FM nuair a thosaigh sé ag craoladh in 1993, ba é Raidió na Life an chéad stáisiún raidió lán-Ghaeilge neamhspleách a chuaigh ar an aer (breis agus scór bliain i ndiaidh do RTÉ Raidió na Gaeltachta tosú ag craoladh). Stáisiún pobail comhleasa dírithe ar phobal na Gaeilge, ba Raidió na Life freisin an chéad stáisiún raidió pobail in Éirinn a fuair ceadúnas ón gCoimisiún um Raidió agus Teilifís Neamhspleách. Tá anois breis agus scór stáisiún pobail ag craoladh i ngach cearn den tír – agus ba Raidió na Life an chéad cheann acu.
Ag craoladh ar mhinicíocht ‘102 Beo’ ar 102.2 FM nuair a thosaigh sé ag craoladh in 1993, ba é Raidió na Life an chéad stáisiún raidió lán-Ghaeilge neamhspleách a chuaigh ar an aer (breis agus scór bliain i ndiaidh do RTÉ Raidió na Gaeltachta tosú ag craoladh). Stáisiún pobail comhleasa dírithe ar phobal na Gaeilge, ba Raidió na Life freisin an chéad stáisiún raidió pobail in Éirinn a fuair ceadúnas ón gCoimisiún um Raidió agus Teilifís Neamhspleách. Tá anois breis agus scór stáisiún pobail ag craoladh i ngach cearn den tír – agus ba Raidió na Life an chéad cheann acu!
Ón uair ar thosaigh sé ag craoladh in 1993, bhain RnaL agus a chraoltóirí clú amach dóibh féin go tapa mar stáisiún a bhí réabhlóideach agus ceannródaíoch – do ghlúin óg de chainteoirí Gaeilge san ardchathair go háirithe. Bhí faobhar uirbeach ag baint le stíl chraolacháin an stáisiúin agus sheas sé amach ón slua, ní amháin i dtírdhreach na meán cumarsáide Gaeilge (bhí breis agus trí bliana eile ann sular tháinig [[Teilifís na Gaeilge]] ar an aer), ach i dtírdhreach na meán trí chéile. Mheall polasaí liobrálach ceoil an stáisiúin daoine nua le bheith ag éisteacht leis an raidió trí Ghaeilge freisin, fiú iad siúd nach raibh ach an cúpla focal acu, ach a raibh bá acu don teanga. Leag RnaL spotsolas ar cheol nua nach gcloisfí in aon áit eile ar na haerthonnta, agus d’athraigh sé an cur chuige a bhain le raidió Gaeilge go dtí sin. Den chéad uair, bhí ceol na gcairteacha, rac-cheol, ceol leictreonach, snagcheol, ceol domhanda agus neart eile ar fáil ar an aer do phobal na Gaeilge ar stáisiún lán-Ghaeilge a raibh mar sprioc aige seasamh gualainn le gualainn leis na stáisiúin raidió chomhaimseartha eile ar fad a bhí le cloisteáil ar na haerthonnta.
Bhí cead a gcinn ag láithreoirí RnaL ceol le liricí Béarla a sheinm, athrú mór ag an am. Bhí mana ag an mBainisteoir Stáisiúin Rónán Ó Dubhthaigh ag an am, mana atá fós in úsáid ag an stáisiún: “tá dhá theanga le cloisteáil ar Raidió na Life: An Ghaeilge, agus an Ceol”.
Bhí an stáisiún lonnaithe i g[[Cearnóg Mhuirfean]] go dtí gur bhog an stáisiún in éineacht le [[Foras na Gaeilge]] chuig áras nua ar Shráid Amiens i mí Dheireadh Fómhair [[2017]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-raidio-na-life-breithla-leictreach.aspx|teideal=Raidió na Life: Breithlá leictreach!|údar=Caoimhe Ní Laighin|dáta=EAGRÁN 89 · MEÁN FÓMHAIR 2008|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2022-07-31}}</ref>
Sna tríocha bliain ó 1993 go 2023, tá na mílte craoltóir deonach tar éis cláir a chur i láthair nó páirt a ghlacadh i RnaL ar shlí amháin nó ar shlí eile. Leanann an stáisiún ag cur ardán ar fáil do dhaoine óga agus do dhaoine de gach aois chun iad féin a chur in iúl, taithí chraolacháin a ghnóthú, agus le smaointe nua a fhorbairt trí na cláir a chuireann siad i láthair ar an stáisiún.[[Íomhá:Turas teanga montage.jpg|mion|[[Sharon Ní Bheoláin]] ]]
== Bainisteoirí ==
Rónán Ó Dubhthaigh 1993 - 1994.
[http://www.beo.ie/alt-fionnuala-mac-aodha.aspx Fionnuala Mac Aodha] 1994 - 2005.
[http://www.beo.ie/alt-maebh-ni-fhalluin.aspx Maebh Ni Fhallúin] 2005 - 2007.
Muiris Ó Fiannachta 2007 - 2026
Fearghal Saxe 2026 >.
<u>'''Foireann Deonach'''</u>
De dheasca nádúr deonach na hoibre a dhéantar i Raidió na Life, chaith na mílte láithreoirí, iriseoirí, teicneoirí, agus taighdeoirí seal ag obair ann thar na mblianta. Le linn comóradh 10 mbliana den stáisiún mhaígh an bainisteoir Fionnuala Mac Aodha go raibh míle duine théis seal oibre a dhéanamh sa stáisiún,
<u>'''Craoltóirí Cáiliúla'''</u><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Breithlá sona 30 bliain ag Raidió na Life|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0925/1407261-breithla-sona-30-bliain-ag-raidio-na-life/|date=2023-09-25|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
I measc na gcraoltóirí cáiliúla a fuair a gcleachtadh craoltóireachta i Raidió na Life tá [[Sharon Ní Bheoláin]] agus Sinéad Crowley ó Nuacht [[RTÉ]], Aileen Gormley ó [[Lyric FM]], Tom Ó Brannagáin ó [[98 FM]], Aoibhinn Ní Shúilleabháin (RTÉ), Aoife Nic Cormaic (RTÉ Raidió a hAon), Deirdre Ní Dhálaigh (RTÉ Raidió a hAon), Fachtna Ó Drisceoil (RnaG, RTÉ Raidió a hAon), Ciarán Leonach (Nuacht TG4/RTÉ), Ruairí Mac Con Iomaire (Nuacht TG4/RTÉ), Joe Reddington (Nuacht TG4/RTÉ), Brian Páircéir (Teilifís RTÉ), Michael McCormack (Léiritheoir RTÉ), Aedin Conlon (RTÉ), Seán Ó hÉanaí (RTÉ RnaG), Rossa Ó Snodaigh (láithreoir TG4), Cearbhall Ó Síocháin (RTÉ RnaG), Dónal Ó Maolfabhail (Léiritheoir neamhspleách teilifíse), Sonia Nic Giolla Easbuig (Léiritheoir neamhspleách teilifíse), neamhspleách), Rónán Ó Muirthile (NewsTalk, léiritheoir neamhspleách teilifíse), Gráinne Faller (Teilifís RTÉ/Irish Times), Diarmaid Mac Mathúna(léiritheoir Agtel), Róisín Saxe (MTV/VH1), Barbara Nic Dhonnchadha (Láithreoir raidió), Dáithí Ó Dáibhín (láithreoir Top 40 Oifigiúil na hÉireann), Daragh Ó Tuama (iriseoir), Colm Ó Mongáin (RTÉ), Clíona Ní Chíosáin (Aifric Tg4), Caoimhe Ní Chathail (Láithreoir BBC Blas), Laura Gaynor (BBC) agus na sluaite daoine eile nach iad.
== Gradaim ==
Tá go leor gradaim agus duaiseanna bainte ag Raidió na Life thar na blianta. Ina measc tá Gradam Bhord na Gaeilge 1999, Gradam na hAislinge 2003, Duaiseanna Oireachtas na Gaeilge, Eachtraí Nua sa Chraoltóireacht 2000/2005 agus gradam ''Stáisiún Raidió na Bliana'' ag Féile na Meán Ceilteach in 2013. Le déanaí, faigheann an stáisiún maoiniú faoi scéim ''Sound & Vision'' an [[Údarás Craolacháin na hÉireann|BAI]].
==30 Bliain ar an bhFód in 2023==
Bhuaigh RnaL Stáisiún Raidió na Bliana 2022 ag Féile na Meán Ceilteach agus iad ag leanúint de sheirbhís raidió pobail Gaeilge a sholáthar do mhórcheantar Bhaile Átha Cliath ar bhonn oideachasúil agus pobail ó 1993. Bhí an stáisiún ag fáil tacaíocht airgeadais ó Fhoras na Gaeilge agus ó Choimisiún na Meán agus bhí foireann bheag de cheathrar lánaimseartha agus duine páirtaimseartha fostaithe sa stáisiún an tráth sin.
Mar stáisiún a fheidhmíonn ar bhonn deonach go príomha agus a bhraitheann ar thacaíocht ón phobal, is craoltóirí deonacha is mó a bhíonn ar Raidió na Life.
== Féach freisin ==
* [[Raidió Fáilte]]
* [[Near FM]]
* [[CRAOL]]
* [[Craolachán]]
* [[Craoltóireacht]]
* [[Podchraolachán]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Raidio na Life}}
[[Catagóir:Raidió na Life| ]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió Éireannacha]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió Gaeilge]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1993]]
[[Catagóir:Líonraí podchraoltaí]]
[[Catagóir:Soláthraithe nuachta i nGaeilge]]
[[Catagóir:Soláthraithe Éireannacha nuachta]]
[[Catagóir:Baile Átha Cliath]]
oclk71que13mmljj8wrhrdyx4mnv355
16 Deireadh Fómhair
0
5695
1329956
1283421
2026-10-16T12:47:23Z
Conradder
34685
/* Tarluithe eile */
1329956
wikitext
text/x-wiki
{{Deireadh Fómhair}}
Is é an '''16 Deireadh Fómhair''' an 289ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 290ú lá i mbliain bhisigh. Tá 76 lá fágtha sa bhliain.
== Féilte ==
* [[Lá Domhanda Bia]]
* [[An Pholainn]] - ''Lá fhéile Eoin Pól II''
== Daoine a rugadh ar an lá seo ==
* [[1552]] — [[Matteo Ricci]], sagart Iodálach (b. [[1610]])
* [[1588]] — [[Luke Wadding]], staraí agus bráthair Proinsiasach (b. [[1657]])
* [[1708]] — [[Albrecht von Haller]], bitheolaí, anatamaí, luibheolaí Eilvéiseach (b. [[1777]])
* [[1758]] — [[Noah Webster]], eagarthóir foclóireachta (b.[[1843]])
* [[1854]] — [[Oscar Wilde]], drámadóir, úrscéalaí agus file (b.[[1900]])
* [[1859]] — [[Daisy Bates]], iriseoir Gael-Astrálach (b. [[1951]])
* [[1873]] — [[Robert Rowlette]], polaiteoir agus dochtúir Éireannach (b. [[1944]])
* [[1886]] — [[David Ben-Gurion]], príomh-aire Iosrael (b.[[1973]])
* [[1888]] — [[Eugene O'Neill]], drámadóir (b.[[1953]])
* [[1890]] — [[Maria Goretti]], naomh Iodálach (b. [[1902]])
* [[1890]] — [[Mícheál Ó Coileáin|Mícheál Ó Coileáin (Michael Collins)]], ceannaire réabhlóideach (b.[[1922]])
* [[1918]] — [[Louis Althusser]], fealsamh Francach Marxach (b. [[1990]])
* [[1925]] — [[Angela Lansbury]], ban-aisteoir Briotanach-Meiriceánach (b. [[2022]])
* [[1927]] — [[Günter Grass]], scríbhneoir (b. [[2015]])
* [[1929]] — [[Ivor Allchurch]], imreoir sacair Breatnach (b. [[1997]])
* [[1938]] — [[Gerry Collins]], polaiteoir Éireannach
* [[1939]] — [[Joe Dolan]], amhránaí Éireannach (b.[[2007]])
* [[1946]] — [[Gearóid Mac Ádhaimh|Gearóid Mac Ádhaimh (Gerry Adams)]], uachtarán Sinn Féin
* [[1957]] — [[Eoin Liostún]], imreoir peil Ghaelach
* [[1958]] — [[Tim Robbins]], aisteoir Meiriceánach
* [[1967]] — [[John Delaney]], riarthóir sacair Éireannach
* [[1974]] — [[Paul Scholes]], imreoir sacair
* [[1983]] — [[Loreen]], ceóltóir Sualannach
* [[1983]] — [[Philipp Kohlschreiber]], imreoir leadóige Gearmánach
* [[1990]] — [[Sam Bennett]], rothaí Éireannach
* [[1993]] — [[Caroline Garcia]], imreoir leadóige Francach
* [[1994]] — [[Amelia Lily]], amhránaí Briotanach
* [[1997]] — [[Charles Leclerc]], tiománaí carr rásaíochta Monacach
* [[1997]] — [[Naomi Osaka]], imreoir leadóige Seapánach
== Daoine a fuair bás ar an lá seo ==
* [[1793]] — [[Marie Antoinette na hOstaire]], 37, bean chéile Louis XVI (r.[[1755]])
* [[1946]] — [[Hans Frank]], coirpeach cogaidh Gearmánach (r. [[1900]])
* [[1964]] — [[Nettie Palmer]], file, scríbhneoir aistí, agus criticeoir Astrálach (r. [[1885]])
* [[1981]] — [[Moshe Dayan]], 66, saighdiúir [[Iosrael]]ach (r.[[1915]])
* [[1985]] — [[Margaret Michaelis-Sachs]], grianghrafadóir Astrálach (r. [[1902]])
* [[1992]] — [[Shirley Booth]], ban-aisteoir Meiriceánach (r. [[1898]])
* [[1997]] — [[James A. Michener]], 90, údar Meiriceánach (r.[[1907]])
* [[1999]] — [[Ella Mae Morse]], amhránaí Meiriceánach (r.[[1924]])
* [[2007]] — [[Deborah Kerr]], ban-aisteoir Albanach (b. [[1921]])
* [[2017]] — [[Daphne Caruana Galizia]], iriseoir agus blagálaí Máltach (b. [[1964]])
* [[2021]] — [[Máire Mhac an tSaoi]], scríbhneoir, file, teangeolaí, agus scoláire, Éireannach (b. [[1922]])
* [[2023]] — [[Martti Ahtisaari]], Uachtarán na Fionlainne ó 1994 go 2000 (b. [[1937]])
* [[2024]] — [[Liam Payne]], amhránaí Sasanach (r. [[1993]])
== Tarluithe eile ==
* [[1367]] - Tháinig [[Pápa Urban V]] sa [[Róimh]]. B'eisean an chéad phápa a bheith ann le níos mó 50 bliain
* [[1793]] - [[Réabhlóid na Fraince]]: cuireadh [[Marie Antoinette na hOstaire|Marie Antoinette]] chun báis
* [[1813]] - Thosaigh [[Cath Leipsic]]
* [[1909]] - Reáchtáil [[William H. Taft]] agus [[Porfirio Díaz]] an chéad chruinniú mullaigh idir uachtaráin na Stát Aontaithe agus Mheicsiceo. Sheacain siad feallmharú ar éigean
* [[1923]] - Bunaíodh ''[[Disney|Disney Brothers Cartoon Studio]]''
* [[1951]] - Feallmharaíodh an chéad Phríomh-Aire na Pacastáine, [[Liaquat Ali Khan]], i Rawalpindi.
* [[1953]] - Ghearr an rialtas de chuid [[Fulgencio Batista]] cúig bliaina déag i bpríosún ar [[Fidel Castro]]
* [[1961]] - Oscalaíodh [[Aerfort Chorcaí]]
* [[1962]] - [[Géarchéim na nDiúracán i gCúba]]: insíodh do [[John F. Kennedy]] gur glacadh grianghraif ar 14 Deireadh Fómhair, a thaispeáin diúracáin núicléacha. Mairfidh an ghéarchéim ar feadh 13 lá ina dhiadh sin.
* [[1968]] - Bronnadh [[Duais Nobel na Litríochta]] do [[Yasunari Kawabata]]. Tá sé an chéad dhuine [[an tSeapáin|Seapánach]] an gradam a fháil
* [[1978]] - Toghadh [[Pápa Eoin Pól II|Karol Wojtyla]] ina Phápa agus tháinig an [[Pápa Eoin Pól II]] i gceannas ar an [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Eaglais Chaitliceach]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=October 1978 papal conclave|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=October_1978_papal_conclave&oldid=1106612770|journal=Wikipedia|date=2022-08-25|language=en}}</ref>
* [[1984]] - Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána]] do [[Desmond Tutu]]
* [[1998]] - Gabhadh [[Augusto Pinochet]] i Londain
* [[2017]] - Thit [[Spéirling Ophelia (2017)|Spéirling Ophelia]] Éire agus RA. Rinne sí damáiste mór agus fuair triúr bás.
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Dátaí|1016]]
[[Catagóir:Míonna|Deireadh Fómhair, 16]]
bcqk8lu3nzinlfxlz8dys84x39qjyi8
Sinéad O'Connor
0
6634
1330026
1321720
2026-10-17T08:50:11Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330026
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Amhránaí agus cumadóir [[Éire]]annach ba ea '''Sinéad Marie Bernadette O'Connor''' ([[8 Nollaig]] [[1966]] – [[26 Iúil]] [[2023]])<ref name="IT">{{Lua idirlín|teideal=Sinéad O’Connor, acclaimed Dublin singer, dies aged 56 |url=https://www.irishtimes.com/culture/music/2023/07/26/sinead-oconnor-acclaimed-dublin-singer-dies-aged-56/|Dáta=26 Iúil 2023|Dátarochtana=26 Iúil 2023|foilsitheoir=[[The Irish Times]]}}</ref> a raibh meas tuillte aici timpeall an domhain mar gheall ar a cumas ceoil ó na [[1980idí]] ar aghaidh. Ba bhean í a raibh an-tóir ar fud an domhain ar a cuid ceoil.<ref name="RTÉ">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0726/1396684-an-t-amhranai-sinead-oconnor-tar-eis-bhais/|teideal=An t-amhránaí Sinéad O'Connor tar éis bháis|údar=Nuacht RTÉ|dáta=26 Iúil 2023|foilsitheoir=[[RTÉ]]|dátarochtana=26 Iúil 2023|Dáta=26 Iúil 2023|Dátarochtana=26 Iúil 2023}}</ref>
Bhí aithne uirthi chomh maith mar gheall ar a ceann bearrtha, a háilleacht is a cuid tuairimí conspóideacha. Ag aois an-óg a d'aimsigh Sinéad an spotsolas agus d'úsáid sí an aird le solas a chaitheamh ní hamháin ar a cuid ceoil ach ar go leor eile ar nós an tslí ar caitheadh le mná in Éirinn chomh maith le [[mí-úsáid ghnéis]], teifigh, [[ciníochas]], an tabú a bhain leis an ngalar [[SEIF]] agus neart eile.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Fís nua do mhná na tíre seo: Oidhreacht Shinéad O' Connor|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2023/0728/1397097-fis-nua-do-mhna-na-tire-seo-oidhreacht-shinead-o-connor/|date=2023-07-28|language=ga-IE|author=Raidió na Gaeltachta / Philip King}}</ref> Ach is as feabhas a cuid ceoil agus as a guth binn mín is fearr agus is faide a bheidh cuimhne ar Shinéad.<ref name=":0" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/search/query/Sin%C3%A9ad%20O%27Connor/|teideal=Searching for "Sinéad O'Connor" {{!}} RTE.ie|language=en|work=www.rte.ie|dátarochtana=2023-08-16}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/culture/sinead-oconnor/|teideal=Sinéad O'Connor celebrated|dáta=2023-07-26|language=en|work=RTE.ie|dátarochtana=2023-08-16}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/archives/profiles/oconnor-sinead/|teideal=RTÉ Archives {{!}} Sinéad O'Connor|work=www.rte.ie|dátarochtana=2023-08-16}}</ref>
[[Íomhá:Sinead O'Connor 1987.jpg|clé|mion|175x175px|Sinead O'Connor 1987]]
[[Íomhá:Sinead O'Connor 1988.jpg|clé|mion|1988]]
== Ceol ==
Ba léir go raibh dúchas láidir ceoil inti go hóg ina saol. Agus Sinéad ar an mheánscoil, spreag a múinteoir Gaeilge í le ceithre hamhrán a thaifeadadh – dhá cheann a chum sí féin ina measc. Uaidh sin, thuill sí clú agus cáil as a cuid ceoil ní amháin mar amhránaí ach mar léiritheoir ceoil chomh maith.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://ccea.org.uk/downloads/docs/ccea-asset-im/Resource/Sin%C3%A9ad%20O%26%23039%3BConnor.pdf|teideal=Beatha le bua|údar=CEA / ccea.org.uk|dátarochtana=2023|archivedate=2024-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240619011337/https://ccea.org.uk/downloads/docs/ccea-asset-im/Resource/Sin%C3%A9ad%20O%26%23039%3BConnor.pdf}}</ref>
Leoga, agus gan í ach fiche bliain d’aois, léirigh sí a céad albam ''The Lion and the Cobra''. Is léiriú ceart é ‘Troy’, an chéad singil a roghnaíodh as an albam sin, ar an drochbhail a tugadh uirthi le linn a hóige.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/sinead-o-connor-phleasc-a-solas-frid-na-scamaill|teideal=Sinéad O’Connor - phléasc a solas fríd na scamaill < Meon Eile|údar=Michelle Nic Pháidín|dáta=31 Iúil 2023|language=ga-IE|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2024-03-03}}</ref> Bhain sí clú agus cáil amach a chéaduair leis an amhrán Mandinka i 1987 ón albam sin.
D’éirigh go maith leis seo agus le halbaim eile a d’eisigh sí ina dhiaidh sin (féach uirthi in 1989 ar an [[The Late Late Show (RTÉ)|Late Late]]).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/archives/2019/0203/1026732-sinead-oconnor-a-capella/|teideal="I am stretched on your grave"|údar=Sinéad O'Connor A Cappella|dáta=1989|language=en|work=RTÉ Archives|dátarochtana=2023-08-16}}</ref>
Bhain an t-amhránaí clú idirnáisiúnta amach lena dara halbam, ''I Do Not Want What I Haven’t Got'', a seoladh in 1990 agus ar a raibh an leagan uathúil sin de ''Nothing Compares to U'' (amhrán de chuid [[Prince]]),<ref>{{Luaigh foilseachán|title='Nothing Compares 2 U' {{!}} The Late Late Show {{!}} RTÉ One|url=https://www.youtube.com/watch?v=5KuGUP-C9Ko|language=en|author=Shuhada' Sadaqa|date=2019}}</ref> an t-amhrán is mó a tharraing aitheantas uirthi. Is ar a máthair a bhíodh sí ag smaoineamh agus í á cheol, a dúirt sí (maraíodh a máthair go tobann i dtimpiste bóthair in 1985). Is cinnte gur sin an chúis ar chaoin sí nuair a bhí siad ag scannánú an amhráin (blianta ina dhiaidh sin, dúirt sí gurbh iad a deora a tharraing daoine chuici ach nuair a bhí sí ag streachailt i ndáiríre is beag aird a bhí ag daoine uirthi).<ref name=":2" />
Bhí bua ar leith ag Sinéad maidir le liricí nach gcuireann aon fhiacail ann a chumadh.<ref>Sampla den scoth é curfá ‘The Value of Ignorance’:
"All those nights with my arse in your face and your words in my dreams. Now I know what the value of ignorance means"</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sinead-oconnor-udar-splancfhicsin/|teideal=Sinéad O’Connor, údar splancfhicsin|údar=Alex Hijmans|dáta=10 Márta 2018|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-07-26}}</ref>
Thaifead Sinéad deich n-albam stiúideo ar fad lena linn. Bhí sí ábalta aon chineál ceoil a chasadh – [[reggae]], pop, traidisiúnta, agus roc...<ref name=":0" />
[[Íomhá:Gualtieri Sicaminò - Chiesa di Santa Maria Annunziata - 2023-09-01 10-45-57 011.JPG|clé|mion|cuma timpeall 1993, "Chiesa di Santa Maria Annunziata" san Iodáil|293x293px]]
=== Gaeilge ===
Cé gur i mBéarla atá na hamhráin is mó cáil a chan Sinéad O’Connor, bhí dáimh ar leith aici leis an nGaeilge freisin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/na-hamhrain-ghaeilge-a-chan-sinead-oconnor/|teideal=Na hamhráin Ghaeilge a chan Sinéad O'Connor|údar=NÓS|dáta=2023-07-29|language=ga-IE|dátarochtana=2023-08-16|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004075739/https://nos.ie/cultur/ceol/na-hamhrain-ghaeilge-a-chan-sinead-oconnor/}}</ref>
In 2002 d’eisigh Sinéad albam dar teideal ''Sean-Nós Nua'' ar a bhfuil dhá amhrán as Gaeilge mar atá [[Báidín Fheilimí]] agus [[Oró Sé do Bheatha 'Bhaile]]. Rinne sí seo le ‘claochlú, bás agus athbhreith an chultúir Ghaelaigh’ a léiriú, dar léi.<ref name=":0" /> Léirigh a fear céile ag an am, [[Donal Lunny]], cuid dá halbam ''Sean Nós Nua.''<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-donal-lunny.aspx|teideal=Donal Lunny|údar=Éamonn Ó Dónaill|dáta=2002|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2023-07-26}}</ref>Chomh maith leis sin, bhí ‘[[Mná na hÉireann]]’ agus ‘[[Róisín Dubh]]’ i measc na n-amhrán a bhí aici agus ar an gcéad albam uaithi, ''The Lion and the Cobra'', tá an t-amhránaí clúiteach [[Enya]] le cloisteáil ag rá Salm 91 ar an traic ‘Never Get Old’.[[Íomhá:Sinéad O’Connor (cropped).jpg|clé|mion|2008|253x253px]]
== Beatha ==
Rugadh Sinéad O'Connor ar an 8ú lá de mhí na Nollag 1966 - lá Mhuire gan Smál<ref>Ba dheas mar sin gurbh í a bhí i ról na Maighdine Muire sa scannán The Butcher Boy.</ref> - i m[[Baile Átha Cliath]]. I n[[Gleann na gCaorach]] i ndeisceart an chontae a tógadh í. Bhí cúigear sa chlann.
Ba í a máthair mhór Kitty O’Grady a bhí ina máthair bhaistí aici agus bhí dáimh láidir idir an bheirt bhan - is deas na cuimhní a bhí ag Sinéad ar bheith istigh i dteach Kitty ina hóige.
Bhí saol beag corrach aici ina hóige agus saol crua aici ó mhí-úsáid ghnéis. Scar a tuismitheoirí nuair a bhí sí ocht mbliana d’aois agus bhí sí i dtrioblóid anois is arís ina dhiaidh sin.
Mhaigh sí gur bhuail an mháthair í, gur fhulaing sí mí-úsáid ghnéis agus gur tógadh i dteach an uafáis í. B’iomaí sin uair, a dúirt Sinéad, gur thug a máthair drochbhail uirthi. Dúirt sí gur fhág a máthair ar feadh coicíse sa ghairdín í agus gan í ábalta dul isteach sa teach le titim na hoíche - is mar gheall air seo a bhí fuath aici ar an chlapsholas agus í ina duine fásta.<ref name=":2" />
Chuaigh sí le cónaí lena hathair nuair a bhí sí 10 mbliana d’aois. Ag an am seo, bhíodh Sinéad ag goid ó shiopaí. De bharr í a bheith ag goid, cuireadh isteach in ionad ceartúcháin an Ghrianáin í<ref>An "Grianán Training Centre " i mBÁC agus Order of Our Lady of Charity i mbun</ref> nuair a bhí sí 15 bliain d'aois ar feadh 18 mhí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Magdalene Laundries in Ireland|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Magdalene_Laundries_in_Ireland&oldid=1164315349|journal=Wikipedia|date=2023-07-08|language=en}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=agallamh|url=https://books.google.fr/books?id=GJ2P1hu6nToC&pg=PA54&dq=%22such+panic+and+terror+and+agony%22&redir_esc=y#v=onepage&q=%22such%20panic%20and%20terror%20and%20agony%22&f=false|publisher=|date=1990-04|language=en|author=SPIN Media LLC|journal="if you were bad, they sent you upstairs to sleep in the old folks' home. You're in there in the pitch black, you can smell the shit and the puke and everything, and these old women are moaning in their sleep ... I have never—and probably will never—experience such panic and terror and agony over anything."}}</ref> Bhíodh an t-ionad seo ina [[Árais máithreacha agus naíonán agus tithe Maigdiléana in Éirinn|neachtlann Magdalene]] lá den tsaol agus cé gur dhúirt Sinéad go raibh na mná rialta tíoránta uaireanta, is anseo a tugadh a céad ghiotár dí, rud a spreag í le dul i mbun gairme a chuirfeadh í ar stáitse an domhain.
Ní raibh fuath aici ar a máthair áfach agus briseadh a croí nuair a maraíodh a máthair i dtimpiste bóthair in 1985.<ref name=":2" />
[[Íomhá:Sinéad O'Connor (9781906584) (cropped).jpg|clé|mion|Ramsbottom Music Festival, 2013.|327x327px]]
[[Íomhá:FIL 2013 - Sinéad O'Connor 0693.JPG|clé|mion|330x330px|Festival interceltique de Lorient, le 10 août 2013.]]
[[Íomhá:Photo - Festival de Cornouaille 2014 - Sinéad O’Connor en concert le 26 juillet - 015.jpg|clé|mion|2014|330x330px]][[Íomhá:Under a Purple Star (16716732879) (cropped).jpg|clé|mion|timpeall 2015<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Under a Purple Star|url=https://www.flickr.com/photos/mikecogh/16716732879/|date=2015-03-09|author=Michael Coghlan}}</ref>|293x293px]]
[[Íomhá:Sinéad O'Connor Grave.jpg|clé|mion|293x293px|Reilig Ghráinseach an Déin]]
=== Gníomhaí ===
Bhí clú agus cáil uirthi mar ghníomhaí agus reibiliúnach. Bean dheisbhéalach ab ea Sinéad a labhair amach faoi ábhair éagsúla.<ref name="RTÉ" /> Thug Sinéad aghaidh ar ábhair nach raibh daoine eile sásta nó cróga go leor aghaidh a thabhairt orthu.
Ní raibh aon chur i gcéill i gceist le Sinéad, ar eagla nach ndíolfaí a cuid ceoil.<ref name=":1" /> Ba chuimhin léi i dtús ama lucht bainistíochta ag iarraidh uirthi a cuid gruaige a fhás, smideadh a chur uirthi agus sciortaí gairide a chaitheamh, ach níor bhac sí leo.<ref name=":2" />
Ach bhí impleachtaí diúltacha agus dearfacha aige sin uirthi.
* '''''Saturday Night Live'''.'' Labhair sí amach in aghaidh mí-úsáide san Eaglais Chaitliceach in Éirinn sna 1980/1990dí, agus labhair sí amach roimh daoine eile. Mar shampla, ar 3 D.F. 1993, agus amhrán dar teideal “War” á cheol aici i Meiriceá ar an chlár ''[[Saturday Night Live]]'', stróic sí grianghraf den [[Pápa Eoin Pól II|Phápa Eoin Pól II]]. Dúirt sí gur mar gheall ar an mhí-úsáid ghnéis a bhí ar siúl san Eaglais a rinne sí é. Tharraing an gníomh droch-chlú uirthi ach deirtear go minic anois go raibh sí chun tosaigh ar lucht a linne.
* '''Mother Bernadette Mary'''. Agus í ar an [[The Late Late Show (RTÉ)|Late Late Show]] ar RTÉ ag deireadh na 1990í, dúirt Sinéad O'Connor gur mhian léi a bheith ina sagart [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Caitliceach]] ach amháin nach raibh cead aici.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/archives/2019/0329/1039381-female-priest-sinead-oconnor/|teideal=Female Priest Sinéad O'Connor|údar=Late LateShow|dáta=1999|language=en|work=RTÉ Archives|dátarochtana=2023-08-16}}</ref> Ach oirníodh ina sagart í le grúpa Caitliceach neamhspleách agus thug sí an t-ainm Mother Bernadette Mary uirthi féin.<ref name=":0" />
* '''Cráifeachas'''. Níor aontaigh Sinéad O'Connor leis an easpa sonais a bhí sa chreideamh Caitliceach, ach d'ainneoin sin, chuaigh sí chun na Fraince le bheith oirnithe ina sagart. Ghlac sí leis an Ioslam in 2018 agus d’athraigh sí a hainm go Shuhada' Sadaqat, ach choinnigh léi mar cheoltóir faoina hainm breithe. Ba Mhoslamach í fós ag an am a fuair sí bás. Chaith sí na blianta ag déanamh staidéar ar an diagacht agus bhí an-chuid eolais aici faoi.
* Sa bhliain 1990 d’fhógair sí nach mbeadh sí sásta ceol i Meiriceá dá gcasfaí amhrán náisiúnta Mheiriceá roimh cheann dá cuid ceolchoirmeacha ansin.
=== Saol casta ===
Thug Sinéad aghaidh ar ábhair nach raibh daoine eile sásta nó cróga go leor aghaidh a thabhairt orthu agus bhí impleachtaí diúltacha agus dearfacha aige sin uirthi. Léirigh sí neart thar na bearta ach go háirithe agus í ag streachailt le galar intinne,<ref name=":1" />
Bhí Sinéad pósta roinnt babhtaí agus bhí ceathrar clainne aici.
=== Tragóid ===
Bhí Sinéad ag streachailt le fadhbanna meabhairshláinte le fada. Sa bhliain 2015, bhí coirmeacha ceoil ar fud mhór-roinn na hEorpa curtha ar ceal aici ar chomhairle dochtúra.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Seónna ar ceal ag Sinéad O'Connor spíonta|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/0722/716391-seo/|date=2015-07-22|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Cailleadh duine den chlann, a mac Shane, go tragóideach sa bhliain 2022; chuir an t-ógánach (17) [[lámh ina bhás féin]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dailymail.co.uk/news/article-12341453/Sinead-OConnors-heartbreaking-final-video-Stars-emotional-clip-toll-teenage-sons-suicide-took-posted-days-died-aged-56.html|teideal=Sinead O'Connor's clip about son's suicide posted days before death|údar=Katherine Lawton|dáta=2023-07-26|work=Mail Online|dátarochtana=2023-07-26}}</ref> An ceoltóir [[Donal Lunny]] ab ea a athair.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/sinead-oconnor-shane-father-donal-lunny-b1989823.html|teideal=Sinead O’Connor sends moving message to son Shane’s father|dáta=2022-01-10|language=en|work=The Independent|dátarochtana=2023-07-26}}</ref>
Thángthas ar chorp Shinéad O’Connor ina hárasán i Londain ar 26 Iúil 2023, in aois a sé bliana déag agus dhá scór.<ref name="IT" /><ref name="RTÉ" /> Fuair sí "bás le hadhairt", a dúirt an cróinéir ar an 9 Eanáir 2024, ach níor thug sé na sonraí beachta amach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishstar.com/culture/entertainment/sinad-oconnors-cause-death-confirmed-31841954|teideal=Sinéad O'Connor's cause of death confirmed by coroner after autopsy|údar=Fionnuala Boyle|dáta=2024-01-09|language=en|work=Irish Star|dátarochtana=2024-03-03}}</ref>
Ar 8 Lúnasa, bhailigh na mílte daoine ar shráideanna Bhré, Contae Chill Mhantáin, chun Sinéad a chaoineadh. Tháinig an tsochraid fríd an bhaile tar éis seirbhís phríobháideach, a rinne Ard-Iomám Ionad Ioslamach na hÉireann, an Dr Umar Al-Qadri.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/12-l%C3%BAnasa-2023-d%C3%BAn-na-ngall/id1525428808?i=1000624240843|teideal=Nuacht Mhall: (Dún na nGall)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=12 Lúnasa 2023|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2023-08-16}}</ref> Stop an tsochraid lasmuigh den teach a mbíodh Sinéad O’Connor ina cónaí ar feadh 15 bliain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/na-milte-cruinnithe-cois-cladaigh-i-mbre-le-slan-a-fhagail-le-sinead-oconnor/|teideal=Na mílte cruinnithe cois cladaigh i mBré le slán a fhágáil le Sinéad O’Connor|dáta=2023-08-08|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-08-16}}</ref> Bhí ceol Bob Marley agus a amhrán ‘Natural Mystic’ le cloisteáil ó veain a bhí ar cheann na sochraide.
== Saothar ==
=== Albaim ===
==== Albaim Stiúideo ====
* ''[[The Lion and the Cobra]]'' (1987)
* ''[[I Do Not Want What I Haven't Got]]'' (1990)
* ''[[Am I Not Your Girl?]]'' (1992)
* ''[[Universal Mother]]'' (1994)
* ''[[Gospel Oak]]'' EP (1997)
* ''[[So Far...The Best Of Sinéad O'Connor]]'' (1997)
* ''[[Faith and Courage]]'' (2000)
* ''[[Sean-Nós Nua]]'' (2002)
* ''[[She Who Dwells in the Secret Place of the Most High Shall Abide Under the Shadow of the Almighty]]'' (2003)
* ''[[Collaborations]]'' (2005)
* ''[[Throw Down Your Arms]]'' (2005) (Bailiúchán dena leagan féin d'amhráin cáiliúla [[reggae]])
* ''[[Theology]] (2007)
* ''[[How About I Be Me (And You Be You)?]]'' (2012)
* ''[[I'm Not Bossy, I'm the Boss]]'' (2014)
==== Albaim Díolama ====
* ''[[So Far... The Best of Sinéad O'Connor]]'' (1997)
* ''[[Sinéad O'Connor (Best Of)]]'' (2000
* ''[[She Who Dwells in the Secret Place of the Most High Shall Abide Under the Shadow of the Almighty]]'' (2003)
* ''Collaborations'' (2005)
* ''Essential'' (2005)
==== Albaim Beo ====
* ''[[Live at the Sugar Club]]'' (2008)
==== SLí ====
* ''[[Gospel Oak EP]]'' (1997)
=== Singlí ===
* "Troy" (1987)
* "Drink Before the War" (1987)
* "Mandinka" (1987)
* "I Want Your (Hands on Me)" le [[MC Lyte]] (1988)
* "Jerusalem" (1988)
* "Jump in the River" (1989)
* "Nothing Compares 2 U" (1990)
* "The Emperor's New Clothes" (1990)
* "Three Babies" (1990)
* "I Am Stretched on Your Grave" (1990)
* "My Special Child" (1991)
* "Silent Night" (1991)
* "Success Has Made a Failure of our Home" (1992)
* "Don't Cry For Me, Argentina" (1992)
* "You Made Me the Thief of Your Heart" le [[Gavin Friday]] (1994)
* "Thank You For Hearing Me" (1994)
* "Fire on Babylon" (1994)
* "Famine"/"All Apologies" (1995)
* "This is to Mother You" (1997)
* "This is a Rebel Song" (1997)
* "Chiquitita" (1998)
* "No Man's Woman" (2000)
* "Jealous" (2000)
* "Troy (The Phoenix From the Flame)" (2002)
* "[[Oró Sé do Bheatha 'Bhaile]]" (2002)
* "My Lagan Love" (2002)
* "A Hundred Thousand Angels" (2003)
* "Marcus Garvey" (2005)
* "Throw Down Your Arms" (2005)
* "I Don't Know How to Love Him" (2007)
* "We People (Who Are Darker Than Blue)" (2007)
* "The Wolf is Getting Married" (2012)
* "4th and Vine" (2013)
* "Old Lady" (2013)
* "Take Me To Church" (2014)
* "8 Good Reasons" (2014)
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.sinead-oconnor.com Suíomh oifigiúil]
** Ceolchoirm ''Sinéad O’Connor – Live at Vicar Stree''t ar RTÉ: taifeadadh beo in [[Vicar Street]] sa bhliain 2002, bhí banna ceoil Shinéid in éineacht léi don léiriú seo. Chas sí na hamhráin aitheanta Molly Malone, My Lagan Love, Nothing Compares 2 U agus Fire On Babylon ar an gclár.<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2023/07/27/rte-le-homos-a-thabhairt-do-shaol-shinead-oconnor-ar-an-teilifis-ar-an-raidio-agus-ar-line/|teideal=RTÉ le hómós a thabhairt do shaol Shinéad O’Connor ar an Teilifís, ar an Raidió agus ar Líne – About RTÉ|work=about.rte.ie|dátarochtana=2023-08-16}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''The Meaning of Life'' le Gay Byrne (2009). '''L'''abhair Sinéad O’Connor faoin tionchar a bhí ag an tógáil chráifeach a bhí aici ar a saol agus faoi theacht chun cinn a cuid spioradáltachta féin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/player/series/the-meaning-of-life-with-gay-byrne/SI0000001819?epguid=IH000239885|teideal=Meaning of Life|údar=Gay Byrne|dáta=2009|dátarochtana=2023}}</ref>
* ''For One Night Only'' (2012) ar RTÉ. Ar an gclár seo thug Sinéad O’Connor Gay Byrne ar aistear ceoil a chuimsigh a gairm bheatha éagsúil. Labhair sí go hoscailte faoin gcaoi a raibh sí ag streachailt le dúlagar, lena creideamh, faoin áit ónar eascair a grá don cheol, faoina caidreamh lena máthair, faoin trioblóid a tarraingíodh uirthi mar gheall nach raibh faitíos uirthi labhairt amach srl.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/player/series/for-one-night-only/SI0000000612?epguid=IH000279899|teideal=For One Night Only|údar=RTÉ Player|dáta=2012|dátarochtana=2023}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:O'Connor, Sinéad]}}
[[Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Básanna in 2023]]
[[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1966]]
[[Catagóir:Amhránaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Mná déghnéasacha]]
[[Catagóir:Mná Éireannacha]]
[[Catagóir:Amhránaithe Gaeilge]]
[[Catagóir:Sagairt]]
[[Catagóir:Moslamaigh]]
[[Catagóir:Daoine a cuireadh i Reilig Ghráinseach an Déin]]
pbhq76o4u2bp43psy1flhjoz0puxzlo
Texas
0
7106
1330030
1314507
2026-10-17T09:37:35Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330030
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
Ceann de na 50 stát de chuid [[Stáit Aontaithe Mheiriceá]] is ea '''Texas'''. Bunaíodh 'Poblacht Texas" in 1836 agus d'ionghabh na Stáit Aontaithe Texas sa bhliain 1845.
Tháinig ainm an stáit as an [[Teanga (cumarsáid)|teanga]] [[Caddo]], teanga [[Na Meiriceánaigh Dhúchasacha|bhundúchasach Mheiriceánach]] a bhí á labhairt ag na [[Hasinai]]. Comhghuaillíocht de threibheacha ab ea na Hasinai agus an teanga seo á labhairt acu. Is é is brí leis an bhfocal ''táyshaʔ'' sa teanga seo ná "cara", agus nuair a chuir na Meicsicigh iarmhír na huimhreach iolra leis, fuarthas ''Texas'' nó ''Tejas''.
[[Íomhá:Stephen f austin.jpg|clé|mion|Stephen Fuller Austin, "athair Texas"]]
== Stair ==
Thosaigh [[Réabhlóid Texas]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Texas Revolution|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Texas_Revolution&oldid=1137698027|journal=Wikipedia|date=2023-02-06|language=en}}</ref> ar 2 Deireadh Fómhair 1835 agus mhair an cogadh seacht mhí. Tharla an cogadh de bharr roinnt cúinsí, difríochtaí idir muintir Mheicsiceo agus muintir Texas ó thaobh cultúir de san áireamh, chomh maith le dearcaí i leith na sclábhaíochta agus an rialtais.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/cothrom-an-lae-2-márta-ljHLD_zWGdZ/|teideal=Cothrom an Lae|údar=Conradh na Gaeilge, Londain (Luimneach)|dáta=2 Márta 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-03-09}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Bunaíodh "[[Poblacht Texas]]" ar an [[2 Márta]] [[1836]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://knowinsiders.com/texas-independence-day-march-2-history-celebration-34190.html|teideal=Texas Independence Day (March 2): History, Celebration|údar=KnowInsiders|language=en|work=KnowInsiders|dátarochtana=2022-03-02|archivedate=2022-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220302215139/https://knowinsiders.com/texas-independence-day-march-2-history-celebration-34190.html}}</ref> nuair a d’fhógair Texas a neamhspleáchas ó Mheicsiceo go foirmiúil.
Ag an am céanna, rinne an t-arm [[Meicsiceo|Meicsiceach]], faoi Antonio López de Santa Anna, [[léigear]] ar an [[Misean Alamo|Alamo]] agus ar [[6 Márta]] [[1836]], rinneadh slad ar na “Texian” a bhí ann, ina measc [[Davy Crockett]], laoch pobail na [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stát Aontaithe]]. Chuir an t-ionsaí uafás ar mhuintir na háite ag an am.
Cloíodh an t-arm [[Meicsiceo|Meicsiceach]] sa Chath San Jacinto ar an [[21 Aibreán]] [[1836]].
Bhí Poblacht Texas ann ar feadh tréimhse deich mbliana, go dtí gur ionghabh na Stáit Aontaithe an stát agus gur ligeadh isteach san Aontas é.<ref name=":0" />[[Íomhá:Enchanted-Rock-July-2008.jpg|mion| Stoirm in aice [[Enchanted Rock]] i gceantar na gcnoc i dTexas|clé]]
==Tíreolaíocht Texas==
Is é Texas an dara stát is mó sna Stáit Aontaithe de réir a achair (tá [[Alasca]] níos mó) agus de réir an daonra (tá [[California]] níos mó).[[Íomhá:Oil well.jpg|clé|mion|Ola tobar (pumpjack), Texas]]Is í [[Austin, Texas|Austin]] [[príomhchathair]] Texas, ach is í [[Houston, Texas|Houston]] an chathair is mó. Ainmníodh an dá chathair as daoine de bhunaitheoirí an stáit, is é sin, Stephen Fuller Austin, "athair Texas", agus Sam Houston, a chaith dhá sheal ina Uachtarán ar Texas nuair a bhí sé ina Phoblacht neamhspleách. Tá duine as gach beirt in Texas ina gcónaí i ndúiche cathrach Houston nó i ndúiche cathrach [[Dallas-Fort Worth]].
Úsáidtear an giorrúchán '''TX''' don phost.
===Contaetha i Texas===
{{Príomhalt|Liosta contaetha i Texas}}
==Geilleagar==
Is iad an dá [[Tionscal|thionscal]] is mó a thuilleann clú do Texas ná an [[fuinneamh]] ([[Giniúint leictreachais|giniúint chumhachta]] agus scagaireacht artola) agus an [[aerloingseoireacht]] ([[NASA]]).
==Iompar==
Rialaíonn [[Roinn Iompair Texas]] (TxDOT) bóithre, eitleoireacht agus córais iompair poiblí sa stát. Is é [[Aerfort Idirnáisiúnta Dallas/Fort Worth]], lonnaithe leath bealaigh idir [[Dallas, Texas|Dallas]] agus [[Fort Worth, Texas|Fort Worth]], an t-aerfort is mó sa stát, an dara is mó sna Stáit Aontaithe, agus an ceathrú is mó ar domhan. An dara aerfort is mó sa stát ná [[Aerfort Idirilchríochach George Bush]] i [[Houston, Texas|Houston]].
Freastalaíonn trí sheirbhís [[Amtrak]] ar Texas:
*An ''Texas Eagle'' idir [[Chicago, Illinois|Chicago]] agus [[San Antonio, Texas|San Antonio]],
*An ''Sunset Limited'' idir [[New Orleans, Louisiana|New Orleans]] agus [[Los Angeles, California|Los Angeles]],
*An ''Heartland Flyer'' idir Fort Worth agus [[Cathair Oklahoma, Oklahoma|Cathair Oklahoma]].
Is é [[Calafort Houston]] ceann de na calafoirt is mó ar domhan. Tá faid 80 ciliméadar aige, agus is é an dara calafort is gnóthaí sa tír ó thaobh tonnáiste de i ndiaidh [[Calafort Louisiana Theas]].
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{Texas}}
{{Stáit Aontaithe Mheiriceá}}
[[Catagóir:Stáit Mheiriceá]]
[[Catagóir:Texas| ]]
[[Catagóir:Stáit SAM a bhfuil ainmneacha a thagann ón teangacha na Meiriceánach Dúchasach orthu]]
[[Catagóir:Áiteanna a bhfuil ainmneacha a thagann ón teangacha na Meiriceánach Dúchasach orthu]]
[[Catagóir:Texas]]
ammrkgbrez81356wij9c5uptcjlmp83
Pelé
0
8359
1330015
1192766
2026-10-17T07:00:02Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330015
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Imreoir [[sacar|sacair]] as [[Três Corações]], [[an Bhrasaíl]] ab ea '''Pelé''' (a rugadh '''Edison Arantes do Nascimento''' ar an [[23 Deireadh Fómhair]] [[1940]] agus d'éag 29 Nollaig 2022). Feictear air mar an t-imreoir is fearr a d'imir an spórt riamh, agus tugtar an leasainm ''An Rí'' air go minic.<ref>{{Lua idirlín|url=https://extrag.ie/2022/12/31/sport/omos-do-pele-o-laochra-peile/|teideal=Ómós do Pelé ó laochra, agus Uachtarán Micheál D Ó hUiginn|dáta=2022-12-31|language=en-GB|dátarochtana=2022-12-31}}</ref> Idir na blianta [[1956]] agus [[1977]], nuair a d'éirigh sé as an spórt, scóráil sé níos mó ná míle cúl don fhoireann [[Santos]], agus bhuaigh sé trí [[Corn Sacair an Domhain|Chorn Domhanda]] le foireann náisiúnta na Brasaíle.
[[Íomhá:Stamp of Brazil - 1970 - Colnect 187515 - Football Championships Mexico City.jpeg|clé|mion|Pelé i lár, san aer, 1970]]
[[Íomhá:Stamp of Ajman - 1968 - Colnect 369336 - Edson Arantes do Nascimento - Pelé - 1940 FC Santos.jpeg|clé|mion|1968]]
== Saol ==
Ba é Edison Arantes do Nascimento an fíorainm a thug a thuismitheoirí air, in ómós [[Thomas Edison]]. Ag tús a shaoil, baintí úsáid as an leasainm Dico.
Fuair sé an leasainm Pelé agus é sa mheánscoil, nuair a d'fhuaimnigh sé ainm a laoich Bilé mícheart (dúirt sé "Pilé" in áit "Bilé"). Níor mhaith leis an ainm ar dtús, agus bhuail sé dorn ar an chéad duine a thug an t-ainm sin air. Scríobh Pelé ina [[Dírbheathaisnéis|dhírbheathaisnéis]] nach raibh smaoineamh ar bith aige fhéin nó ag a chairde faoin chiall. Tá sé cosúil leis an bhfocal Gaeilge ''peil'', agus tá focal [[Eabhrais]]e leis an bhfuaimniú céanna a chiallaíonn “iontas” (פֶּלֶא, mar a scríobhtar é sa teanga úd).
[[Íomhá:Pelé-Lula-Marisa.jpg|left|thumb|Pelé leis an Uachtarán [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula da Silva]], [[2004]].]]
== Éachtaí ==
Is é an t-éacht is cáiliúla a rinne Pelé ná scóráil sé 1,279 gcúl le linn 1,363 chluiche mar imreoir proifisiúnta, éacht atá aitheanta mar churiarracht dhomhanda [[Curiarrachtaí Domhanda Guinness|Guinness]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/31-nollaig-2022-baile-átha-jADxz2JeYaC/|teideal=Nuacht Mhall (podcast), Baile Átha Cliath|údar=Conradh na Gaeilge|dáta=31 Nollaig 2022|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-04}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Scóráil sé an ceathrú méid is mó cúl i gcluichí idirnáisiúnta, tar éis [[Ronaldo]], Gerd Muller agus Just Fontaine (77 cúl i 92 cluiche).
Bhuaigh sé an duais [[FIFA]] "Imreoir na Bliana" dhá uair, agus "Imreoir na Fichiú hAoise".
Bhuaigh sé trí Chorn Domhanda sna blianta 1958, 1962 agus 1970. Fuair sé cúl in dhá chluiche ceannais sa Chorn Domhanda (1958 agus 1970).<ref>{{Luaigh foilseachán|title=List of international goals scored by Pelé|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_international_goals_scored_by_Pel%C3%A9&oldid=1130375545|journal=Wikipedia|date=2022-12-29|language=en}}</ref>
Sa bhliain 2005, bhronn an [[BBC]] an ''BBC Sports Personality of the Year Lifetime Achievement Award'' air.
== Bás ==
Bhuail [[ailse drólainne]] é agus bhásaig Pelé ar 29 Nollaig 2022 san ospidéal i [[São Paulo]], in aois 82 dó.
== Féach freisin ==
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Pelé}}
[[Catagóir:Básanna in 2022]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1940]]
[[Catagóir:Imreoirí sacair na Brasaíle]]
5t94vqyggugidwh06oca69398u0zbd0
Seantrabh
0
10586
1330023
1327510
2026-10-17T08:31:52Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330023
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}}
[[File:Morton stadium.jpg|thumb|280px|Staid Morton]]
[[File:Omni Park Shopping Centre, Santry, Dublin, Ireland - geograph.org.uk - 332062.jpg|thumb|280px|Ionad Siopadóireachta Páirc Omni]]
[[Íomhá:Phoenix Folly, Santry Demesne, Fingal, County Dublin, Ireland - geograph.org.uk - 314928.jpg|mion|Diméin Seantrabh]]
Is bruachbhaile i dtuaisceart [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]] é '''Seantrabh'''<ref name="Logainm">{{Cite web-en|url=https://www.logainm.ie/ga/1412160|title=Seantrabh/Santry {{!}} logainm.ie|publisher=[[An Coimisiún Logainmneacha]]|access-date=2023-06-22|language=ga|work=[[Logainm.ie|Bunachar Logainmneacha na hÉireann]] (Logainm.ie)}}</ref> (''Santry'' as Béarla)<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.logainm.ie/en/879?s=santry|teideal=Seantrabh/Santry|language=en|work=Logainm.ie|dátarochtana=2019-12-02}}</ref>. Is mar chuid de [[Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath]] é Seantrabh<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.dublincity.ie/main-menu-your-council/your-area|teideal=Your Area {{!}} Dublin City Council|work=www.dublincity.ie|dátarochtana=2019-12-02}}</ref>. Tá an t-ionad siopadóireachta darbh ainm Omni ann agus tá Diméin Sheantraibh lonnaithe ann. Tá sé ar an mbealach go dtí [[Aerfort Bhaile Átha Cliath]]. Tá sé timpeallaithe ag [[Baile Munna]], [[Fionnbhrú]] agus [[An Chúlóg|An Chulóg]].
==Stair==
As Béarla ciallaíonn Seantrabh '''old tribe''', agus i 836 scrios na [[Lochlannaigh]] an pobal a tháinig ón treibh seo.<ref>{{Lua idirlín|url=https://pappanspeople.wordpress.com/some-history-santry/|teideal=Some history – Santry|dáta=2011-01-06|language=en|work=Pappan's People|dátarochtana=2019-12-04}}</ref> Tar éis ionradh [[Normannaigh|na Normannach]] ar Éirinn a tharla le linn an 12ú haois, thug Rí Anraí II paróiste Sheantraibh chuig Hugh de Lacy<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Robert Somerville-Woodward|date=2002|url=|title=|journal=Ballymun, a history|volume=|issue=1}}</ref>. Thug de Lacy Seantrabh go dtí an ridire Adam de Feypo. Timpeall 1620, bhí an t-eastát bronnaithe ar an gclann Protastúnach 'Barry'. Bronnadh teideal barúin ar an Ridire James Barry i 1661<ref>{{Lua idirlín|url=https://pappanspeople.wordpress.com/some-history-santry/|teideal=Some history – Santry|dáta=2011-01-06|language=en|work=Pappan's People|dátarochtana=2019-12-02}}</ref>. Bhí sé mar an chéad bharún de Sheantrabh. Tar éis an chlann Barry, bhí an chlann Domville i gceannas ar Sheantrabh agus iad ina gcónaí i ‘Santry House’ (mainéar mhór a bhí ann). Bhí siad i gcumhacht ar 5,000 acra de thalamh i gcomhair thart ar 200 bliain (1751-1935). Chuir an chlann Domville an sráidbhaile Swiss leis an gceantar Seantrabh. I 1935 athraíodh ‘Santry House’ go teach cónaithe i gcomhair daoine le míchumas foghlama. Is dócha go raibh tionchar mór ag an sráidbhaile Swiss ar stair Sheantraibh go dtí an lá atá inniu ann mar bhí teach tábhairne darbh ainm an ‘Swiss Cottage’ ar Bhóthar Shoird i Seantrabh, ach dúnadh é ag tús mí an Mheithimh i 2019.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishmirror.ie/whats-on/food-drink-news/north-dublin-locals-mourning-after-16251843|teideal=Dublin locals in mourning after popular pub closes down ahead of redevelopment|údar=Gavin O'Callaghan|dáta=2019-06-04|work=irishmirror|dátarochtana=2019-12-06}}</ref>
Bhí coillte cáiliúla ann i Seantrabh chomh mhaith a raibh in aice le ‘Santry House’. I 1969, bhí clann leis an ainm ‘Harris’ orthu agus cheannaigh siad an choill a raibh ann i Diméin Sheantraibh (a bhfuil fós ann sa lá atá inniu ann), thosaigh siad ag cur amach na tionóntaí a raibh ina gcónaí sna tithe beaga i stráidbhaile ‘Swiss’ ag an am. Le seo, bhí damáiste déanta do na crainn san fhoraois, bhí fear ann agus bhí cead faighte aige, an mhéid crann gur mian leis a leagan. Bhí feachtas curtha le chéile ag muintir Sheantraibh agus Baile Munna i 1985, glaodh ‘Sábháil Coillte Sheantraibh’ <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.geocaching.com/seek/cache_details.aspx?wp=GC1E46T&title=jurassic-park&gcuid=91cacf4c-3950-4337-8ae2-a2fd860f8deb|teideal=Geocaching - The Official Global GPS Cache Hunt Site|údar=Geocaching|language=en|work=www.geocaching.com|dátarochtana=2019-12-06}}</ref>air. Bhí ordú caomhnaithe curtha ar na crainn a raibh fágtha. Anois tá páirc na Coille Thuaidh ann laistigh de fharasbarr na foraoise, sa Choill Thuaidh tá siopaí, óstán<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cpireland.crowneplaza.com/dublin-airport/|teideal=Dublin Airport Hotel, Conference Hotel {{!}} Crowne Plaza Dublin Airport|work=www.cpireland.crowneplaza.com|dátarochtana=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206191813/https://www.cpireland.crowneplaza.com/dublin-airport/|archivedate=2019-12-06}}</ref>, ionad aclaíochta<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bendunnegyms.com/northwood.aspx|teideal=Northwood {{!}} Ben Dunne Gyms|work=www.bendunnegyms.com|dátarochtana=2019-12-06}}</ref> agus árasáin.
==Diméin Sheantraibh==
Glaotar 'Páirc Sheantraibh' ar Diméin Sheantraibh. Tá sé mar pháirt de Chomhairle Contae Fine Gall. Is gné mór é de Sheantrabh. Ritheann abhainn Sheantraibh tríd an pháirc. Tá gairdín an phobail ann i Diméin Sheantraibh. Bunaíodh an gairdín i 2010<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.santrycommunitygarden.ie/about/|teideal=About – Santry Community Garden|work=www.santrycommunitygarden.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206221747/http://www.santrycommunitygarden.ie/about/}}</ref>, chun léas nua a chur air agus tá sé fós a fheidhmiú inniu. Tá gach duine atá páirteach leis an gníomhacht ag déanamh obair dheonach. Bhí sé mar garraí daingean roimhe seo. Tá an pobal in ann urraíocht a chur ar chrann nó is féidir leo airgead a bhronnadh go dtí an gairdín.
==Coras Iompair==
Is é [[Bus Átha Cliath]] an modh iompair is cáiliúla i Seantrabh. Téann an uimhir a haon (1) <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dublinbus.ie/Your-Journey1/Timetables/All-Timetables/113/|teideal=1 - Dublin Bus|work=www.dublinbus.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206204621/https://www.dublinbus.ie/Your-Journey1/Timetables/All-Timetables/113/}}</ref>an bealach ó [[Dumhach Thrá|Dhumhach Thrá]] go Seantrabh, téann an bus seo trí lár na cathrach chomh maith. Freisin tá an 41, 41c, 33 agus an 16 a téann tríd Seantrabh ón cathair ar an bhealach go dtí Baile Shoird, an Aerfort agus Na Sceirí. Tá an 104<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.transportforireland.ie/wp_super_faq/go-ahead-ireland-routes-17-104-114-161-220-236-238-239-and-270-commenced-january-20th-2019/|teideal=Transport For Ireland - Go-Ahead Ireland Routes 17, 104, 114, 161, 220, 236, 238, 239 and 270 (commenced January 20th 2019)|language=en-US|work=Transport for Ireland|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206204614/https://www.transportforireland.ie/wp_super_faq/go-ahead-ireland-routes-17-104-114-161-220-236-238-239-and-270-commenced-january-20th-2019/}}</ref> atá mar pháirt de 'Go Ahead Ireland' <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.goaheadireland.ie/services/104|teideal=104 - Clontarf to DCU|language=en|work=www.goaheadireland.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206204616/https://www.goaheadireland.ie/services/104}}</ref>freisin a théann ó [[Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath]] go g[[Cluain Tarbh]] agus ritheann sé trí sráidbhaile Sheantraibh.
Freisin tá an 41 mar cheann amháin den dá bhus a feidhmíonn 24 uair sa lae i mBaile Átha Cliath ó mhí na Nollag 2019<ref>{{Luaigh foilseachán|title=24-hour service for two Dublin Bus routes|url=https://www.rte.ie/news/dublin/2019/1117/1092440-dublin-bus/|date=2019-11-17|language=en}}</ref>.
==Áiseanna==
Tá roinnt mhaith áiseanna ann i Seantrabh.
===Siopadóireacht===
I dtéarmaí siopadóireachta de, tá ionad mhór siopadóireachta ann darbh ainm 'Omni' ann. D'oscail an Omni i 1991<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.omnipark.ie/center-info/|teideal=Omni Shopping Centre {{!}} Centre Into|language=en-GB|work=OMNI Shopping Centre|dátarochtana=2019-12-06}}</ref>. Tá dhá stór ann agus tá níos mó ná 80<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.omnipark.ie/business-directory/|teideal=Omni Shopping Centre {{!}} Store Directory|language=en-GB|work=OMNI Shopping Centre|dátarochtana=2019-12-06}}</ref> siopaí ann mar shampla: New Look, Tesco, Penneys agus Lidl. Tá roinnt mhaith bialanna ann mar shampla: Nandos agus Eddie Rockets. Tá pictiúrlann 'IMC Santry'<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.imccinemas.ie/Whats-On/Santry|teideal=IMC Santry|údar=|dáta=|dátarochtana=}}</ref> ann le 11 scáileán atá oscailte seacht lá sa tseachtain. Anuas ar sin, tá roinnt siopaí áitiúla scaipthe timpeall an cheantair.
===Spórt===
Tá club sacar, 'Naomh Caoimhín' lonnaithe i Seantrabh. Bunaíodh é i 1959 ag an athair Desmond Williams<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.skbfc.yourclub.ie/news/|teideal=ST KEVINS BOYS CLUB YOUR CLUB -|work=www.skbfc.yourclub.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206205253/http://www.skbfc.yourclub.ie/news/}}</ref>. Tá club lúthchleasaíochta ann ar Bhóthar Shoird i staid Morton, darbh ainm 'Clonliffe Harriers'<ref>{{Lua idirlín|url=https://clonliffeharriersac.com/contact/|teideal=Contact {{!}} Clonliffe Harriers Athletics Club|language=en-US|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190926142538/https://clonliffeharriersac.com/contact/}}</ref>. Tá staid Morton suite i Diméin Sheantraibh agus tá raon 400 méadar le ocht lána ann <ref>{{Lua idirlín|url=http://www.mortonstadium.ie/about-us/4540762943|teideal=About Us - Morton Stadium|work=www.mortonstadium.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206204706/http://www.mortonstadium.ie/about-us/4540762943}}</ref>. Tá áis spóirt ag Coláiste na Tríonóide ar Ascaill Sheantraibh i gcomhair rugbaí, sacar, haca, peil Gaelach agus iománaíocht.
===Reiligiún===
Tá Seantrabh mar chuid den pharóiste Caitliceach Fionnbhrú-Cnoc na Fuiseoige-Seantrabh. Tá séipéal amháin i Seantrabh, is é sin Séipéal ‘Mhaighréad de Bhál Beannaithe’, ach tugann Séipéal an Linbh Naofa i bhFionnbhrú seirbhís do mhuintir Sheantraibh.
===Oideachas===
Níl aon bhunscoil nó meánscoil suite go díreach i Seantrabh. Bíonn daltaí as Seantrabh ag freastal ar 'Scoil an Linbh Naofa, Chnoc na Fuiseoige', 'Gaelscoil Cholmcille' agus 'Scoil Aodháin'.
===An Garda Síochána===
Tá stáisiúin na nGardaí suite i Seantrabh, trasna an bhóthair ó chlub sacair Naomh Caoimhín.
==Na Gasóga==
Tá an club gasóga '18th Santry'<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.scouts.ie/Get-involved/Group-Locator/|teideal=Group Locator Map - Scouting Ireland|work=www.scouts.ie|dátarochtana=2019-12-06|archivedate=2019-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206221718/https://www.scouts.ie/Get-involved/Group-Locator/}}</ref> suite i Seantrabh chomh maith. Tá sé ar bun ar feadh níos mó ná 40 bliain anois. Tá sé i gcomhair páistí atá idir aois a sé go dtí a 17. Is eagraíocht lán-deonach é. Buaileann grúpaí gasóga le chéile gach Luan, Ceadaoin, Déardaoin agus Aoine.
==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Ceantracha i mBaile Átha Cliath}}
[[Catagóir:Bailte i gContae Átha Cliath]]
oeouixxjt4c3fti4wadpqshwlub9bxf
Lá Fhéile Bríde
0
14331
1330003
1322468
2026-10-17T04:39:16Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330003
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Ceiliúrtar '''Lá Fhéile Bríde''' ''agus'' an fhéile réamh-Chríostaí '''Imbolc'''<ref>Imbolc i mBéarla</ref> ar an chéad lá de mhí Feabhra.<ref>{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/01/leamhthuiscint-la-fheile-bride/|teideal=Léamhthuiscint: Lá Fhéile Bríde|údar=Domhnall Mac Concharraige|dáta=2026-01-23|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-01-25}}</ref>
Is é an 1 Feabhra tús an [[Earrach|earraigh]] san [[Féilire|fhéilire]] Éireannach. Téann an fhéile Earraigh siar na mílte bliain agus is ceann de phríomhfhéile na nGael. Is léir ón meascán de thraidisiúin atá ceangailte leis an lá go mbaineann cuid acu leis an aimsir réamh-Chríostaí agus cuid eile leis an aimsir Chríostaí. Ach díríonn siad araon ar theacht an earraigh agus ar an bhfás úrnua sa dúlra.<ref>{{Lua idirlín|url=https://peig.ie/en/2023/01/la-fheile-bride-failte-roimh-an-earrach/|teideal=Lá Fhéile Bríde - fáilte roimh an earrach!|údar=fionnuala|dáta=2023-01-27|language=en-US|work=PEIG|dátarochtana=2023-02-01}}</ref>
[[Íomhá:Brigitte déesse du Ménez-Hom.jpg|mion|Bríd na [[An Bhriotáin|Briotáine]], timpeall 100 AD<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Brigitte du Ménez Hom|url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Brigitte_du_M%C3%A9nez_Hom&oldid=179446769|journal=Wikipédia|date=2021-02-01|language=fr}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.collections.musee-bretagne.fr/ark:/83011/FLMjo135424|teideal=Déesse du Menez-Hom|language=fr|work=www.collections.musee-bretagne.fr|dátarochtana=2021-02-02}}</ref>|clé|338x338px]]
[[Íomhá:Imbolc battle Frost Green.jpg|mion|Féile Imbolc sa bhliain 2008 i Stendedge,Marsden, [[Huddersfield]].|220x220px]][[Íomhá:Imbolc smoke and fire.jpg|mion|Féile Imbolc sa bhliain 2008 i Stendedge, Marsden, [[Huddersfield]].|220x220px]]
== Miotaseolaíocht na gCeilteach ==
Ba [[Bandia|bhandia]] ag [[na Ceiltigh]] í Bríd nó [[Brigit]]. Bhí bandia tábhachtach ag na Ceiltigh fadó darbh ainm Brigantia (An Té Ceannasach). Breathnaíodh ar an mbandia Bríd mar mháthair ar gach rud agus bhí baint aici leis an [[talamh]], leis an [[Atmaisféar an Domhain|aer]], le [[tine]] agus le h[[uisce]]. Bhí torthúlacht, breith clainne agus bainne ag baint léi freisin. Is dócha gur in ómós don bhandia sin a bhíodh Imbolg á cheiliúradh.
{{Main|Brigit}}{{Main|Bríd na Briotáine}}
Féile an bhleachtanais, féile thús an earraigh agus féile an dóchais atá ann.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-an-tsuil-nimhe-48.aspx|teideal=An tSúil Nimhe|údar=Balor|dáta=Feabhra 2013|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2021-02-01}}</ref> Thugtaí aitheantas don bheatha nua i lusanna agus sna ainmhithe agus a braitheadh i ngach neach beo. Ba chomhartha dóchais an fás nua san Earrach tar éis do gach rud a bheith sioctha síos go dorcha rúnda faoi smúit an gheimhridh.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-idir-imbolc-agus-bealtaine.aspx|teideal=Idir Imbolc agus Bealtaine|údar=Laoise Ní Chléirigh|dáta=Márta 2011|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2021-02-01}}</ref>
=== Imbolc ===
Níl na saineolaithe cinnte faoi bhunús na féile seo ná faoin ainm Imbolc (ach b'fhéidir go bhfuil baint aige le focal ársa a chiallaíonn ‘bainne’).<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.bbc.co.uk/irish/articles/view/879/gaeilge/|teideal=Féilte na SeanGhael|údar=bbc.co.uk|dáta=27 D.F. 2011|dátarochtana=4 Lúnasa 2018}}</ref> [[Íomhá:St Brigid.png|mion|alt=|224x224px]]
== Críostaíocht ==
Rinne na Críostaithe naomh de Brigantia, Naomh Bríd nó Brighid agus choinnigh an naomh sin a lán de na tréithe a bhí aici mar bhandia roimhe sin. Tugtar Lá Fhéile Bríde ar an fhéile s’aici atá ar an chéad lá de Mhí Feabhra – Féile Imbolg na SeanCheilteach.[[Íomhá:St Brigids Cross.JPG|mion|220x220px]][[Íomhá:Brigid's-cross-on-a-headstone-in-Tipperary.jpg|mion|220x220px]]Ceaptar gur ar an 1 Feabhra a fuair [[Naomh Bríd]] bás agus mar sin déantar ceiliúradh uirthi ar an lá seo inniu.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/o-dhuchasag-gabhail-thart-leis-an-mbrideog-la-fheile-bride/|teideal=Ó DHÚCHAS…Ag gabháil thart leis an mBrídeog Lá Fhéile Bríde|údar=Máire Ní Fhinneadha|dáta=2018|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-02-01}}</ref> Is í [[Naomh Bríd|Bríd]] éarlamh [[Bean|baineann]] na h[[Éire]]ann. Tugtar ''Bríd Naofa'' agus ''Banríon na nGael'' uirthi i measc [[An Chríostaíocht|Críostaithe]] na hÉireann. Ach is sine Bríd ná an [[Críostaíocht|Chríostaíocht]] féin.
{{Main|Naomh Bríd}}
== Nósanna<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.anceathrupoili.com/en/shop/o-cheann-ceann-na-bliana-nosanna-an-fheilire-in-eirinn/|teideal=Ó Cheann Ceann na Bliana: Nósanna an Fhéilire in Éirinn|údar=Conchúr Mag Eacháin|language=ga-IE|work=An Ceathrú Póilí, ISBN 9781784442408|dátarochtana=2023-02-01|archivedate=2023-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201220046/https://www.anceathrupoili.com/en/shop/o-cheann-ceann-na-bliana-nosanna-an-fheilire-in-eirinn/}}</ref> ==
=== Oíche Bhríde ===
Téann na paistí thart ó theach go teach, ag casadh [[Ceol|ceoil]] & faigheann siad [[Airgead (eacnamaíocht)|airgead]] ó fhear an tí,<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/o-dhuchas-seanchas-na-feile-bride-as-inis-meain-maigh-eo-agus-ciarrai/|teideal=Ó DHÚCHAS: Seanchas na Féile Bríde as Inis Meáin, Maigh Eo agus Ciarraí…|údar=Brighid Ní Choinceanainn, Ceathrú an Teampaill, Inis Meáin|dáta=2020|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-02-01}}</ref> agus bíonn na cailíní ag imeacht le Brídeog in onóir do Bhríd.<ref>procession from door to door with St Bridget doll</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.duchas.ie/en/cbes/4613682/4608142/4623298|teideal=Oíche Bhríde|language=en|work=dúchas.ie|dátarochtana=2019-01-31}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Traidisiún ársa na Brídeoige beo fós i gCill Ghobnait|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0201/1353168-traidisiun-arsa-na-brideoige-beo-fos-i-gcill-ghobnait/|date=2023-02-01|language=ga-IE|author=Seán Mac an tSíthigh / Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.scribd.com/document/278770944/O-Coigligh-Ciaran-Seanchas-Inis-Meain-Coisceim-1990-Aran-Island-Inishmaan-Folklore|teideal=Ó Coigligh, Ciarán - Seanchas Inis Meáin (Coiscéim 1990) Aran Island Inishmaan Folklore|language=en|work=Scribd|dátarochtana=2019-01-31}}</ref>
=== Lá fhéile Bríde ===
Is beag duine in Éirinn nach bhfaca ceann de na crosa beaga gleoite a dhéantar as giolcacha (luachair), ar a dtugtar [[Cros Bhríde]] nó crosóg Bhríde.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.forasnagaeilge.ie/wp-content/uploads/2014/12/09-La-Fheile-Br%c3%adde-FT-R4.pptx|teideal=Conas cros a dhéanamh (pptx do leanaí)|údar=forasnagaeilge.ie|dáta=|dátarochtana=2021}}</ref> Is ar Lá Fhéile Bríde a dhéantar iad de ghnáth agus loisctar na cinn a rinneadh anuraidh. Crochtar sa teach iad chun muintir an tí a chosaint ó thinte agus ó olc. Creidtear go gcosnóidh an chros seo muintir an tí go ceann bliana má chrochtar os cionn an dorais í.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/o-dhuchas-deir-siad-go-mbionn-beannacht-bhride-ar-an-teach-ina-gcoimeadtar-an-chros-duchas-ie/|teideal=Ó DHÚCHAS… ‘Deir siad go mbíonn beannacht Bhríde ar an teach ina gcoimeádtar an chros’ – Dúchas.ie|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=2017|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-02-01}}</ref>
{{Main|Crosóg Bhríde}}
=== Lá saoire bainc ===
Reáchtálann lá saoire bainc in ómós do Naomh Bríd ar an gcéad Luan de mhí Feabhra (ó 2023 ar aghaidh). Is é an t-aon lá saoire bainc amháin atá ann in Éirinn chun comóradh a dhéanamh ar bhean, agus seans ann ról na mban i stair na hÉireann a chéiliúradh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/4-feabhra-2023-an-clár-B_uIEVajRhz/|teideal=Nuacht Mhall (podcast) (An Clár)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=4 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-02-06}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rannta ==
Tá rannta agus paidreacha ann go bhfuil bainteach le Naomh Bríd.
==== Rann:<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.duchas.ie/ga/cbes/4678385/4674618|teideal=Baile 'n Fhirtéaraigh (B.) {{!}} Bailiúchán na Scol|language=ga|work=dúchas.ie|dátarochtana=2021-02-01}}</ref> ====
Ó lá le Bríde amach
bíonn na héin ag déanamh nead,
bíonn na caoire ag breith na n-uan,
is an lá ag dul i bhfad.
== Lá saoire poiblí ==
Ó 2023 ar aghaidh, is [[lá saoire poiblí]] é Lá Fhéile Bríde in Éirinn, ar an Luan is gaire don fhéile.
== Féach freisin ==
* [[Naomh Bríd]]
* [[Cros Bhríde]]
* [[Earrach|An tEarrach]]
* [[An Bhealtaine|Féile na]] [[Bealtaine]], [[Lá Lúnasa]] agus [[Oíche Shamhna]]
* [[Brigit]] (bandia págánach)
* [[Bríd na Briotáine]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Féilte Críostaí]]
[[Catagóir:Féilte Éireannacha]]
[[Catagóir:Cultúr na hÉireann]]
[[Catagóir:Earrach]]
[[Catagóir:Feabhra]]
[[Catagóir:Féilte Ceilteacha]]
[[Catagóir:Laethanta saoire poiblí in Éirinn]]
[[Catagóir:Imbolc]]
[[Catagóir:Saoirí poiblí]]
25c5ecoaelxevdc8b8dudo21j5ettjp
William Shatner
0
30547
1330035
1274487
2026-10-17T10:36:15Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330035
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[aisteoir]] [[Ceanada]]ch é '''William Shatner''' (a rugadh ar an [[22 Márta]] [[1931]]). Is fearr aithne air as an léiriú a rinne sé ar James T Kirk, captaen an USS Enterprise, sa tsraith theilifíse agus sna scannáin Star Trek.
[[Íomhá:Captain kirk publicity photo.jpg|clé|mion|1968]]
=== Aisteoir ===
Bhain Shatner clú agus cáil amach mar Chaptaen James T Kirk sa chlár teilifíse Star Trek thiar sna [[1960idí|seascaidí]]. Rinne sé seacht scannán Star Trek idir 1979 agus 1994.
=== Spásaire ===
B'é an duine is críonna riamh, ag 90 bliain, a chuaigh ar turas go dtí an spás sa bhliain 2021. Thaistil sé ar roicéad de chuid Blue Origin, comhlacht a bhunaigh úinéir Amazon, [[Jeff Bezos]] sa bhliain 2000.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/9-deireadh-fómhair-2021-jPrDYmgTfOL/|teideal=9 Deireadh Fómhair 2021 (Ciarraí) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge,Londain|dáta=2021|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-02-15}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-scríbhneoir}}
{{Síolta ceol}}
{{Síol-scannán}}
{{Síol-tv}}
{{Síol-beath}}
{{Síol-ceanada}}
{{DEFAULTSORT:Shatner, William}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1931]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Aisteoirí Ceanadacha]]
[[Catagóir:Amhránaithe Béarla]]
[[Catagóir:Ceoltóirí Ceanadacha]]
[[Catagóir:Daonchairde Giúdacha]]
[[Catagóir:Diaspóra Giúdach i Meiriceá Thuaidh]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Léiritheoirí scannán]]
[[Catagóir:Marcaigh]]
[[Catagóir:Rapcheoltóirí]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Ceanadacha]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Giúdacha]]
[[Catagóir:Stiúrthóirí scannán]]
[[Catagóir:Úrscéalaithe]]
25fexoy3lpjh9e7oixtsu9jq86w9hv9
Olivia Newton-John
0
33708
1330012
1224023
2026-10-17T06:33:32Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330012
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
B'amhránaí agus ban-aisteoir [[Astrálach]] í '''Olivia Newton-John''', a rugadh ar an [[26 Meán Fómhair]], [[1948]] agus a d'éag [[8 Lúnasa]] [[2022]].
Bhí cáil uirthi mar amhránaí ceoil tuaithe agus mar aisteoir, agus dhíol sí na milliúin ceirnín ar fud an domhain. Sa bhliain 1974, chan sí 'Long Live Love' le linn [[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse|Chomórtas na hEoraifíse]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Olivia Newton-John - Long Live Love (Eurovision Song Contest 1974, UNITED KINGDOM) preview video|url=https://www.youtube.com/watch?v=-wlbRPIdL6g|language=en}}</ref>
Tháinig clú agus cáil uirthi go háirithe nuair a ghlac sí páirt sa scannán ''Grease'',<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Grease (film)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Grease_(film)&oldid=1103279519|journal=Wikipedia|date=2022-08-09|language=en}}</ref> in éineacht le [[John Travolta]]. Tháinig athrú mór ar a híomhá le linn an scannáin.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/13-lúnasa-2022-tiobraid-árann-0TY-NMHB9Uc/|teideal=13 Lúnasa 2022 (Tiobraid Árann) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=Lúnasa 2022|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-09-01}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Bás ===
Fuair Newton-John diagnóis [[ailse chíche]] in 1992 agus chaith sí na blianta ó shin mar thacadóir don taighde ailse agus bhunaigh sí an Olivia Newton-John Foundation, a thiomsaigh na mílte punt don chúis.<ref name=":0" />
== Féach freisin ==
* [[John Travolta]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Newton-John, Olivia}}
[[Catagóir:Ban-aisteoirí Astrálacha]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1948]]
[[Catagóir:Básanna in 2022]]
8m1goj1jjz6w02kr8bvg951nwds9zc8
Údar (sraith TG4)
0
35469
1330038
1303123
2026-10-17T10:54:05Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330038
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Sraith Teilifíse
|logo=Udar www.TG4.ie.jpg
}}
Is sraith ghearrscannán é '''''Údar''''' a craoladh den chéad uair ar [[TG4]] i dtús [[2011]], ag léiriú tallann nua stiúrthóireachta agus scríbhneoireachta i ndrámaíocht Teilifíse na Gaeilge.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|url=https://cadhan.com/gaelsceal/pdf/2010-12-24.pdf|title=Údar – Clasaicí mhórscríbhneoirí na Gaeilge athscríofa don teilifís|author=[[Treasa Bhreathnach]]|date=24 Nollaig 2010|journal=[[Gaelscéal]]|pages=lgh 22-23}}</ref> Sraith drámaíochta is ea é ina rinneadh saothair chlasaiceacha próis na [[Gaeilge]] a athscríobh don scáileán beag ar bhealach físiúil cruthaitheach. Is iad na mórscríbhneoirí a bhfuil athchóiriú déanta ar a gcuid saothair ná [[Pádraig Ó Conaire]], [[Pádraig Mac Piarais]], [[Liam Ó Flaithearta]], [[Micheál Ó Conghaile]] agus [[Pádraig Ó Siadhail]].
Tugann scríbhneoirí agus stiúrthóirí ár linne léargas úr dúinn ar na mothúcháin chéanna a chuaigh i bhfeidhm ar scríbhneoirí agus ar léitheoirí thar na blianta agus a théann i bhfeidhm orainne sa lá atá inniu ann: an grá, an streachailt, an cruachás, an dúil agus na gnéithe uile a mbíonn tionchar acu ar an gcine daonna. Bua na mharthanais, coimhlint, grá agus éad, seo cuid de thréithe an duine a bheidh le feiceáil sa sé ghearrscannáin ''Údar'', dar le, dar le ''[[Gaelscéal]]''.<ref name=":0" />
== Stair ==
Roimh ''Údar'', chuir TG4 tús le scéim fhorbartha nua, Síol. Thug Síol deis, chomh maith le ''Údar'', do thallann nua scríbhneoirí/stiúrthóirí le Gaeilge, saothar aitheanta ó litríocht nó béaloideas na Gaeilge a athchóiriú don teilifís agus a thabhairt ó chéim bhun scripte go céim an chraolta. Thug Síol deis do sheisear scríbhneoirí agus stiúrthóirí píosaí nua oibre a fhorbairt faoi theagascóirí saineolaithe i scríbhneoireacht scripteanna agus i stiúradh teilifíse araon. Trí shraith ceardlanna tionscnamh-bhunaithe, threoraigh Síol na scríbhneoirí trí gach céim ón script go dtí an léiriúchán, rud a d’fhorbair a gcuid scileanna agus a chuir sé dhráma nua teilifíse ar fáil go healaíonta agus ar ardchaighdeán.
[[Íomhá:Udar-Jesus,Mary,Mattie.jpg|thumb|border|left| Údar – Jesus, Mary agus Mattie]]
Forbraíodh an tsraith dhrámaíochta ''Údar'' thar tréimhse sé mhí le ceardlanna agus máistir-ranganna le leithéidí an stiúrthóra Dearbhla Walsh, a bhfuil gradam Emmy buaite aici dá gcuid stiúrthóireachta.
Ba é ar mhúnla oiliúna a forbraíodh an comhfhiontar seo idir [[TG4]] agus Líonra Meán Skillnet le tacaíocht ó [http://www.bai.ie/?lang=ga Údarás Craolacháin na hÉireann] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Bhí meascán de stiúrthóirí, scríbhneoirí agus aisteoirí seanbhunaithe agus nua páirteach ann, dar le ''Gaelscéal''.<ref name=":0" />
Ar an dá scéim a léiríodh [[TG4]], Síol agus ''Údar'', bhí 12 gearr scannáin léirithe don scáileán beag.
== Cláir ==
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=XQB216HZJRc Malartú Intinne]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=XQB216HZJRc ‘Malartú Intinne’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Cóilín Ó Scolaí [[6 Eanáir]], [[2011]] ===
[[Íomhá:Údar-'Malartú_Intinne 2.jpg|thumb|border|right| Údar – Malartú Intinne]]
Chuir tús leis an tsraith seo ar TG4 leis an ngearrscannán ‘Malartú Intinne’ faoi stiúir ag [[Cóilín Ó Scolaí]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt1908445/fullcredits#cast IMDB credits]</ref> Is scéal é seo atá suite i nGaeltacht [[Ceanada|Cheanada]] agus é bunaithe ar ghearrscéal le [[Pádraig Ó Siadhail]] dar teideal ‘Meisce Bhreallántachta’. Jack Ó Drisceoil a d'athchóirigh an scéal don scáileán.
Ag deireadh an chogaidh in [[1945]], tá Aisling agus a clann ag tnúth go mór lena fear céile, Eoghan, a fheiceáil atá ar an mbealach abhaile ón gcogadh. Tá cónaí oraibh i d[[Talamh an Éisc]]. Nuair nach labhraíonn Eoghan teanga Gaeilge an teaghlaigh cuireann se strus agus imní ar Aisling, nuair a thuigeann sí nach bhfuil an Ghaeilge ar a cumas aige a thuilleadh, ach an Béarla amháin. Tuigtear dhe gur mar gheall ar chruachas an chogaidh is cúis leis, ach an bhfuil fáth éigin eile nach bhfuil ach Béarla ag a fear céile?
Cé go bhfuil an scéal bunaithe i dTalamh an Éisc is i gceantar an [[Spidéil]] i g[[Contae na Gaillimhe]] a rinneadh an taifead agus é sách deacair ag an stiúrthóir láthair a roghnú don taifead i gceartlár [[Cois Fharraige|Chois Fharraige]] a bhí cosúil le [[Ceanada]] i [[1945]]. Bhí an t-ádh ar Ó Scolaí teacht ar charr a bhí déanta i gCeanada i [[1944]] agus tá suímh áille aimsithe acu a bhfuil fírinneacht na haoise sin le tuiscint uathu. Is é Tom Ó Suilleabháin atá i bpríomhpháirt an tsaighdiúra atá ag streachailt agus é ag iarraidh dul i dtaithí ar a shaol tar éis an chogaidh. Bhí scoth na haisteoireachta le feiceáil uaidh, dar le ''Gaelscéal''.<ref name=":0" />
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=5DaopWSoV3M An t-Ádh]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=5DaopWSoV3M ‘An t-Ádh’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Colm Bairéad [[13 Eanáir]], [[2011]] ===
[[Íomhá:Údar-an_tÁdh.jpg|thumb|border|right|Údar - An tÁdh]]Bunaithe ar shaothar [[Pádraic Ó Conaire]] feictear dúinn gur iomaí casadh aisteach atá sa saol seo, ach céard go díreach atá i ndán do Liam nuair a dhéanfainn sé cinneadh dul go h-[[Árann]] chuig cluiche peile, agus iad ar thóir bealach ar bith chun iad a thabhairt ann. Nuair nach bhfuil ach spás do bheirt ar bhád Tom Beag, tagann Liam suas le plean a chuireann cruth tragóideach ar a shaol. Sa deireadh thiar thall roghnaíonn siad dul i bhfolach ar bhád iascaireachta, ach níl spás ach do bheirt ann, rud a chiallaíonn go bhfágtar Liam sa bhaile agus é croí-cráite dá dheasca. Ach an leisean atá an t-ádh i ndeireadh an lae? Seo lá den tsaol nach ndéanfaidh Liam dearmad ar go deo. Éisteacht go géar leis an amhrán ag an deireadh, é canta ag duine eile de na príomhcharachtair, Bertie Ó Domhnaill.
Scéal álainn, mealltach is ea ‘An t-Ádh’, dar le ''Gaelscéal'',<ref name=":0" /> a léiríonn an caidreamh idir cairde go soiléir agus iad ar thóir na heachtraíochta. Ba í Medb Johnston a scríobh ‘An t-Ádh’ bunaithe ar ghearrscéal le Pádraic Ó Conaire. Tá an script nádúrtha agus é curtha inár láthair trí aisteoireacht le triúr aisteoirí óga, go háirithe Éamonn Ó Ceallaigh atá i bpáirt an phríomhcharachtair. Luíonn an stíl stiúrthóireachta go réidh le scéalaíocht na scripte, í ag luascadh go compordach le casadh an scéil.
Is seanscéal é seo faoin gcairdeas idir buachaillí óga agus iad ar thóir eachtraíochta, ach is aistear é a iompaíonn ina thragóid. Léirítear meas sa chlár seo ar an scéalaíocht trí na focail agus tríd an bhfísiúlacht faoi stiúir ag [[Colm Bairéad]].
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=u35m_884NMU Jesus, Mary & Mattie]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=u35m_884NMU ‘Jesus, Mary & Mattie’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Diarmuid Goggins [[20 Eanáir]], [[2011]] ===
[[Íomhá:Údar-Jesus,Mary_+_Mattie..jpg|thumb|border|right| Údar – Jesus, Mary & Mattie]]
Tá an scannán seo bunaithe ar bunscéal le [[Pádraig Mac Piarais]]. Tá luathnéaltrú ar Mattie bhocht agus é ag fanacht go dtógfar ón tsaol seo é. Cailleadh a bhean céile os cionn deich mbliana ó shoin agus níl aon spioraid fágtha ina shaol dá bharr. Tá faitíos ar an seanfhear roimh an domhan mór agus nach bhfuil uaidh ach é a fhágáil agus bualadh lena bhean chéile arís sna flaithis. De thimpiste, castar Mary leis, cailín óg fuinniúl agus Jesus, buachaill óg ón m[[Brasíl]]. Téann siad ar thuras, ní amháin go fisiciúl, ach ar thuras intinne a thugann sólás do Mhattie - a lá dheireadh ar an tsaol seo.
Sí scríbhneoir an scéil seo, Doireann Ní Chorragáin (ghlac sí páirt mar Ali in ''[[Fair City]]''). Seasann Úna Ní Fhlatharta amach i bpáirt Mary sa scannán seo, dar le ''Gaelscéal'',<ref name=":0" /> agus í soineanta agus lán le beocht na hóige agus grá don saol agus is í a théann i bhfeidhm ar an seanfhear Mattie agus a thugann beagán sóláis dó. Léirítear an ghruaim agus an dólás atá ar Mattie trí radhairc dhorcha, ghruama a léiríonn go bhfuil néaltrú ag teacht ar Mattie. Is é Diarmuid Goggins a stiúraigh an scannán seo agus is é Breandán Conroy, de cháil ''[[Kings (scannán)|Kings]]'', atá i bpáirt Mattie.
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=3Ztbqo7yfRA Seacht gCéad Uaireadóir]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=3Ztbqo7yfRA ‘Seacht gCéad Uaireadóir’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Tomás Seoighe [[27 Eanáir]], [[2011]] ===
Bhí an scéal scríofa ag Greg Ó Braonáin ach bunaithe ar ghearrscéal le [[Micheál Ó Conghaile]], dírítear ar choimhlint an tsaoil nua-aimseartha i leith úsáide agus mí-úsáide an ama. Is cur síos é ar choimhlint an tsaoil nua-aimseartha coimpléasach leis an tsean tsaoil atá caite.
Téann fear óg ([[Seán T. Ó Meallaigh|Seán T Ó Meallaigh]]) ag spaisteoireacht lá sa chathair agus é lán lena thábhacht féin go dtí go mbuaileann sé isteach ar shiopa lán le huaireadóirí, nó an é an t-am? Tá an fear óg ag iarraidh roinnt ama a chaitheamh sa gcathair Feiceann sé sean shiopa lán le cloig agus uaireadóirí, nach luíonn le saol nua-aimseartha na háite amuigh. Tugann úinéir an tsiopa seo rabhadh don fhir óg faoi mí-úsáid ama dhé agus an bealach fánach ina n-úsáidtear é. Is é [[Macdara Ó Fátharta]] atá i bpáirt úinéir an tsiopa agus cur i láthair cumhachtach aige mar an t-úinéir aisteach a bhfuil smacht iomlán aige ar an am agus ar shaol an tsiopa.
Scéal aisteach, draíochtúil, mealltach agus mearbhlach é ‘Seacht gCéad Uaireadóir’, dar le ''Gaelscéal'',<ref name=":0" /> a bhfuil ardchaighdeán scríbhneoireachta agus stiúrthóireachta lámh le láimh ann. Coinnigh súil amach don anamúlacht stoptha (stop motion) a chuireann go mór le láidreacht na scéalaíochta agus éist le fuaim na gclog sa scannán seo faoi stiúir ag Tomás Seoighe.
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=dqFwRSbGbkY An Buille]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=dqFwRSbGbkY ‘An Buille’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Marion Ní Loingsigh [[3 Feabhra]], [[2011]] ===
[[Íomhá:Údar-An_Buille.jpg|thumb|border|right| Údar – An Buille]]
Tá an scannán ‘An Buille’ scríofa ag [[Tristan Rosenstock]] agus bunaithe ar ghearrscéal le [[Liam Ó Flaithearta]]. Cuireann sé an spotsolais ar an streachailt a bhaineann le caidreamh idir mac agus athair. De bharr trioblóidí airgeadais agus brú oibre, níl gaolú róláidir idir mac agus athair, go dtí lá amháin nuair nach bhfuil aon rogha acu ach an lá a chaitheamh i gcomhluadar a chéile. Tagann casadh ar an scéil ár ndóigh nuair a tharlaíonn eachtra fisiciúl idir na beirte. Gan mórán cumarsáid idir iad, i rith an tsaol, tagann athrú suntasach ar an ngaolú místuama seo, agus b'fhéidir seans nua acu rudaí a chuir ina gceart.
Dar le ''Gaelscéal'',<ref name=":0" /> díríonn an scéal seo ar ghnáthfhear agus é ag snámh in aghaidh easa ag iarraidh dul i ngleic lena chuid féinmhuiníne agus é ag obair le daoine nach bhfuil uathu ach é a chur faoi chois. Ní go deireadh an scannáin seo, stiúrtha ag Marion Ní Loingsigh, a fheiceann muid go bhfuil seans ann cúrsaí idir an mac agus an t-athair a chur ina gceart tar éis eachtra fisiciúla. Is iad Mícheál Ó Dubhghaill agus Eoin Ó Dubhghaill atá i bpáirt an athar agus an mhic agus an teannas fadtéarmach eatarthu le haireachtáil.
=== ‘[http://www.youtube.com/watch?v=UEXeTDVxAn4 An Seabhac]’,<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=UEXeTDVxAn4 ‘An Seabhac’ ar YouTube]</ref> faoi stiúir ag Trevor Laffey [[10 Feabhra]], [[2011]]===
[[Íomhá:Údar-An_Seabhac 5950532971_2c1f901cb8.jpg|thumb|border|right| Údar – An Seabhac]]
Tá saothar [[Liam Ó Flaithearta]] tugtha chun beocht san scannán seo mar dhornálaí fíochmhar a dhéanadh rud ar bith chun a chlann a chosaint. Bíonn air troid ar son a bheatha, a chlainne agus a mhoráltachta sa scannán seo atá scríofa ag Tomás Seoighe. Cé go dtugtar ‘an Seabhac’ ar an dornálaí is léir go bhfuil níos mó ná éan seilge amháin sa scéal nuair a thugtar deis don dornálaí mála mór airgid a thabhairt abhaile leis ach titim i mbabhta ceannais dornálaíochta. Tá impleachtaí dainséarach i gceist ár ndóigh nuair a dhéanfainn sé cinneadh marfach a d'fhéadfadh é féin a scriosadh chomh maith leis a chlann. An bhfaigheadh an mórtas an ceann is fearr ar 'An Seabhac' agus an ngéilleadh sé don saol coiriúlacht, nó an éistigh sé lena chroí agus an bóthar ceart a roghnú? Tá cinneadh mór amach roimhe.
Pól Ó Gríofa atá i bpáirt an dornálaí fhíochmhair agus is é Pádraig Ó Tuairisg atá i bpáirt an duine atá ag iarraidh é a chur ar an mbóthar mícheart. Is é Trevor Laffey a stiúraigh an scannán seo agus tá allas, fuil agus foréigean na dornálaíochta le feiceáil go soiléir ann, taobh istigh agus taobh amuigh den fháinne dornálaíochta.
== ’Scéal’ ==
Bhí sé fógraithe ag [[TG4]] sa bhliain [[2011]] go raibh tús curtha le scéim fhorbatha eile, Scéal.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.tg4.ie/sceal |teideal=Scéal ar TG4.ie |dátarochtana=2011-12-31 |archivedate=2012-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103151612/http://www.tg4.ie/sceal }}</ref> Tugann Scéal deis do thallann nua scríbhneoirí/stiúrthóirí le Gaeilge, saothar aitheanta ó litríocht nó béaloideas na Gaeilge a athchóiriú don teilifís agus a thabhairt ó chéim bhun scripte go céim an chraolta. Is féidir an bun scéal a roghnú as gearr scéal, dán, scéal béaloideas nó aon saothar a léiríonn scéalaíocht na Gaeilge.
== Féach freisin ==
* [[Gearrscéal]]
* [[Gearrscéalaíocht Ghaeilge na Ré seo]]
* [[Litríocht na Gaeilge]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.tg4.ie Suíomh oifigiúil - Eolas faoin chlár ar shuíomh TG4]
* [http://www.tg4.tv Sruth beo agus Cartlann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180228054619/http://www.tg4.tv/ |date=2018-02-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20120129224725/http://www.bai.ie/?lang=ga Údarás Craolacháin na hÉireann]
{{DEFAULTSORT:Udar, sraith TG4}}
[[Catagóir:Gearrscannáin i nGaeilge|*]]
[[Catagóir:Gearrscéalta Gaeilge]]
[[Catagóir:Cláir theilifíse]]
[[Catagóir:Cláir TG4]]
[[Catagóir:Cláir dráma]]
[[Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha]]
[[Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge]]
[[Catagóir:Ficsean stairiúil]]
[[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2010]]
[[Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2011]]
0ppiay8ry6s62v5yvdyt75c6hlus5uf
Novak Đoković
0
37195
1330010
1178133
2026-10-17T06:22:16Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330010
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is imreoir [[leadóg|leadóige]] ón [[an tSeirbia|Seirbia]] é '''Novak Đoković''' (a rugadh ar an [[22 Bealtaine]] [[1987]] i m[[Béalgrád]]).
Go dtí 2019, bhí 20 chomórtas Grand Slam buaite aige - 9 [[Australian Open]], 2 [[French Open]], 6 [[The Championships, Wimbledon|Wimbledon]] agus 3 [[US Open]] agus rangaithe uimhir 1. sa bhliain 2019.
{| class="wikitable"
|French Open
|bua (2016, 2021, 2023)
|-
|Wimbledon
|bua (2011, 2014, 2015, 2018, 2019, 2021, 2022)
|-
|US Open
|bua (2011, 2015, 2018)
|}
Chaill Đoković Winbledon in aghaidh Carlos Alcaraz sa bhliain 2023.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/22-i%C3%BAil-2023-luimneach/id1525428808?i=1000621983289|teideal=Nuacht Mhall: (Luimneach)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=22 Iúil 2023|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2023-07-22}}</ref>[[Íomhá:Novak Đoković - Roland-Garros 2013 - 026.jpg|clé|mion|Roland-Garros 2013]]
=== Conspóidí ===
Leanann conspóidí Đoković go minic.[[Íomhá:Novak Djokovic Queen's Club 2018.jpg|thumb|Novak Đoković ag Queen's Club, 2018|clé]]
Sa bhliain 2022, bhí Djokovic díbeartha ón [[An Astráil|Ástráil]], tar éis dó teacht isteach sa tír chun páirt a ghlacadh i gComórtas Oscailte na hAstráile. Ach chuaigh sé isteach gan vacsaíniú, agus ag maíomh go raibh tástáil dhearfach Covid aige le ceithre lá dhéag anuas. Níor aontaigh Fórsa Teorann na hÁstráile gur míniú cuí é seo. Thaistil Djokovic sna ceithre lá dhéag roimh dhul isteach san Astráil, in ainneoin a dhearbhaigh a mhalairt, agus bhris sé a leithlis.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/15-eanáir-2022-luimneach-6AaQTnNlMGI/|teideal=15 Eanáir 2022 (Luimneach) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=2022|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-02-14}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Naisc ==
* [http://www.novakdjokovic.rs/ Suíomh oifigiúil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120415222200/http://www.novakdjokovic.rs/ |date=2012-04-15 }}
== Féach freisin ==
* [[Carlos Alcaraz]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Dokovic, Novak}}
[[Catagóir:Imreoirí leadóige fear]]
[[Catagóir:Daoine Seirbiacha]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1987]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
imyv90utzefowxiyus911y0jxne4nei
Seiricíoch
0
39108
1330024
1312078
2026-10-17T08:32:30Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330024
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Grúpa Daonna}}
[[Íomhá:Great seal of the cherokee nation.svg|clé|mion|220x220px]]
[[Íomhá:Museum of the Cherokee Indian - October 2023 - Sarah Stierch 03.jpg|clé|mion|293x293px|Iarsmalann]]
Treibh de chuid na [[Na Meiriceánaigh Dhúchasacha|Meiriceánach Dúchasach]] iad na '''Seiricígh'''<ref>i mBéarla, Cherokee</ref> (/ˈtʃɛrəkiː/; [[Seiricis]] : ᎠᏂᏴᏫᏯᎢ, rómánaithe: Aniyvwiyaʔi, nó Seiricis: ᏣᎳᎩ, rómánaithe: Tsalagi). Tá sé ar cheann de na treibheanna is mó sa tír agus fréamhacha stairiúla acu in iardheisceart [[North Carolina]], oirdheisceart [[Tennessee]], iarthar [[South Carolina]], oirthuaisceart [[Georgia]] agus oirthuaisceart Alabama.
Tá tuairim amháin ann - ó chuntas béaloidis le fírinne - a dhearbhaíonn gur tháinig na Seiricígh aduaidh ó réigiún na [[Na Lochanna Móra|Lochanna Móra]], áit ina raibh pobail [[Iroquois|Iorócuacha]] eile lonnaithe. Tá scoláirí an lae inniu den tuairim go síolraíonn an treibh ón réigiún Apaláiseach.
Agus an 19ú haois ann, bhí na Seiricígh ar cheann den Chúig Treibh “Sibhialaithe”, ós rud é agus go raibheadar ag dul i mbun feirmeoireachta agus a bheith seasta in aon áit amháin. Bhí cuid bheag de chultúr agus teicneolaíocht na nEorpach ag dul go mór i gcion orthu chomh maith.
Sa lá atá inniu ann, aithnítear trí threibh Seiricíocha: ceann oirthear i North Carolina, ceann aontaithe Keetoowah in Oklahama agus an Náisiún Seiricíoch in Oklahoma. Tá ceanncheathrú acu i d[[Tahlequah, Oklahoma]].
Tá an teanga Seiricis mar chuid den ghrúpa [[Iroquois|Iorócuach]].
== Féach freisin ==
* [[Patrick M. Foley]], staraí as [[Corca Dhuibhne]]. B'fhéidir go raibh Foley ag plé le smuigleáil alcóil sna 1920idí. Bhí Oklahoma, áit a dúnmharaíodh é, faoi scáth an fhoréigin ag an am.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/maru-agus-misteir-i-sceal-a-thosaigh-gcorca-dhuibhne-agus-ar-thainig-crioch-leis-in-oklahoma/|teideal=Marú agus mistéir i scéal a thosaigh gCorca Dhuibhne agus ar tháinig críoch leis in Oklahoma|údar=Pól Ó Muirí|dáta=7 Bealtaine 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-05-08}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|teideal=Rian na Fola - clár fáisnéise le Dara Ó Cinnéide a nochtaíonn rúndiamhair faoi dhúnmharú staraí as Ciarraí|údar=Emily Burns / RTÉ|dáta=2026-04-30|language=ga-IE|work=RTÉ|dátarochtana=2026-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260503183746/https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|archivedate=2026-05-03}}</ref>
* [[Iroquois]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Alabama]]
[[Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá]]
[[Catagóir:Carolina Thuaidh]]
[[Catagóir:Georgia]]
[[Catagóir:Oklahoma]]
9pbm35ib4hga55vui4bl3pllfhr932r
Andrew Mountbatten-Windsor
0
43384
1329978
1329286
2026-10-16T19:36:32Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329978
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is ball den Teaghlach Ríoga Briotanach é '''Andrew Mountbatten-Windsor''' nó, roimh 2025, '''Prionsa Andrew''',<ref>nó Aindrias nó Aindriú</ref> '''an Diúc Eabhraic''', (a rugadh ar ar [[19 Feabhra]] [[1960]]). Bhí cáil an bhuachaill báire agus an bhanaí air agus tharraing sé scannail go leor le linn a shaoil.
Duine de mhic [[Eilís II na Ríochta Aontaithe]] agus an [[Prionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann|Phrionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann]] é. Bhí sé pósta ar [[Sarah, Bandiúc Eabhrac]] agus tá beirt iníonacha acu.
Bhí Mountbatten-Windsor ina ionadaí speisialta trádála agus infheistíochta ag Rialtas na Breataine idir 2001 agus 2011
[[Íomhá:Stamp of Seychelles - Zil Eloigne Sesel - 1986 - Colnect 633929 - Prince Andrew Royal wedding.jpeg|clé|mion|220x220px|1986]]
[[Íomhá:Andrew Sarah wedding 19860723 (retouched) (1).jpg|clé|mion|220x220px|Bainis: [[Sarah Ferguson]] agus a Mhórgacht, 1986]]
[[Íomhá:Príncipe André do Reino Unido.jpg|clé|mion|295x295px|2007]]
[[Íomhá:Prince Andrew at the National Memorial Arboretum.jpg|clé|mion|220x220px|2011]]
[[Íomhá:President Trump at St. James's Palace (48000863521) (cropped)2.jpg|clé|mion|337x337px|Trump agus a Mhórgacht, 2019]]
[[Íomhá:Return to an Address of the Honourable the House of Commons dated 24 February 2026 relating to the appointment of Andrew Mountbatten-Windsor as Special Representative for Trade and Investment in 2001.pdf|clé|mion|311x311px|Ceapadh Andrew Mountbatten-Windsor mar ambasadóir in 2001]]
== Scannail ==
Bhí Andrew an-mhór le [[Jeffrey Epstein]] (maítear gur chuir Epstein lámh ina bhás féin sa bpríosún i Nua-Eabhrac in 2019 tar éis a chiontaithe i sraith cúiseanna a bhain le mí-úsáid ghnéis agus gáinneáil ban óg). Níor shéan an prionsa go raibh sé cairdiúil le Epstein ach shéan sé go raibh sé páirteach in aon chuid de na heachtraí mídhleathacha a bhain leis na cailíní óga.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ceist-cumhachta-agus-cos-ar-bolg-e-mi-iompar-an-bheirt-andrew/|teideal=Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=13 Lúnasa 2021|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-16}}</ref>
I mí Iúil 2020, i Nua-Eabhrac, eisíodh cáipéisí a mhaígh go ndearna Epstein iarracht fianaise inchoiritheach ar [[Prionsa Andrew|Phrionsa Andrew]] a fháil.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/21661599/|teideal=Seán Ó Cadhain, tráchtaire, Newcastle, An Bhreatain.|údar=RnaG|dáta=2019-11-21|language=ga|work=RTE Radio|dátarochtana=2023-10-18}}</ref> Dúradh sna páipéir gur chuir Epstein brú ar chailín faoi aois caidreamh collaí a thosú leis an Phrionsa ar oileán príobháideach in [[Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/1-l%C3%BAnasa-2020-t%C3%ADr-eoghain-9SV0y2hju3l/|teideal=1 Lúnasa 2020 (Tír Eoghain) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=2020-08-01|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-10-18}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Níor séanadh go raibh an Prionsa cairdiúil le Epstein ach shéan sé go raibh sé páirteach in aon chuid de na heachtraí mídhleathacha a bhain leis na cailíní óga.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ceist-cumhachta-agus-cos-ar-bolg-e-mi-iompar-an-bheirt-andrew/|teideal=Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=13 Lúnasa 2021|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-10-18}}</ref>
In 2021, tugadh cúiseanna dlí in aghaidh William i gcúirt i Nua-Eabhrac as mí-úsáid agus [[éigniú]] a dhéanamh ar [[Virginia Giuffre]] le linn dó a bheith ag freastal ar ócáid a bhí eagraithe ag [[Jeffrey Epstein|Jeffrey Epstein.]]<ref name=":1" /> Líomhnaigh Giuffre go ndearnadh gáinneáil uirthi go dtí An Prionsa Andrew nuair a bhí sí 17. Shéan an Prionsa na líomhaintí agus chuaigh an Prionsa i bhfolach ar na meáin.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Virginia Giuffre v. Prince Andrew|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Virginia_Giuffre_v._Prince_Andrew|journal=Wikipedia|date=2025-04-03|language=en}}</ref>
Faoi dheireadh bhí socrú déanta lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre. Gheall Andrew go léireoidh sé aiféala as an gceangal a bhí aige leis an bhfear mór airgid, Jeffrey Epstein; go labhróidh sé amach in aghaidh gháinneáil ar ghnéas agus go dtacóidh sé leis na híospartaigh ar fad a d'fhulaing dá bharr.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Socrú lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0215/1281012-socru-lasmuigh-den-chuirt-idir-andrew-agus-virginia-giuffre/|date=2022-02-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
=== 2025 ===
Bhí [[Virginia Giuffre]] ar dhuine de na daoine is mó a labhair amach ag cur líomhaintí i leith Andrew, Epstein agus a chailín, [[Ghislaine Maxwell]]. Chuir Virgina Giuffre lámh ina bás féin ar an 25 Aibreán 2025.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Virginia Giuffre|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Virginia_Giuffre|journal=Wikipedia|date=2025-04-27|language=en}}</ref> Bhí sí 41 bliain d'aois agus ina cónaí in iarthar na hAstráile sna 2020idí. (D'éalaigh sí ó Epstein nuair a phós sí Robert Giuffre in 2002 agus bhí triúr clainne acu.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Virgina Giuffre tar éis bháis|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0426/1509610-virgina-giuffre-tar-eis-bhais/|date=2025-04-26|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Scar sí óna fear in 2023. Faoi chúram an athar a cuireadh na páistí).<ref>{{Cite news|url=https://www.lemonde.fr/en/united-states/article/2025/04/26/epstein-accuser-virginia-giuffre-dies-by-suicide-in-australia-family-confirms_6740641_133.html|teideal=Epstein accuser Virginia Giuffre dies by suicide aged 41|dáta=2025-04-26|language=en|dátarochtana=2025-04-27}}</ref>
D’fhógair Andrew Mountbatten-Windsor ag tús mhí Dheireadh Fómhair go mbeidh sé ag scaradh lena theidil ríoga, lena n-áirítear Diúc Eabhrac.
Chomh maith leis sin, scar sé lena theideal Barún Chill Ó Laoch a thug an Bhanríon Eilís II dó ar lá a bhainise in 1986.
I mí na Samhna 2025, d'iarr [[Comhdháil na Stát Aontaithe]] ar Andrew teacht os a chomhair chun fianaise a thabhairt maidir lena fhiosrúchán ar Epstein.<ref name=":2">{{Lua idirlín|teideal=Tús curtha le hathainmniú Bhealach an Phrionsa Aindriú i gCarraig Fhearghais|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2025/11/tus-curtha-le-hathainmniu-bhealach-an-phrionsa-aindriu-i-gcarraig-fhearghais/|work=An Páipéar|dáta=2025-11-28|dátarochtana=2025-11-29|language=ga-IE|údar=Jack Mac Íomhair}}</ref>
=== 2026 ===
Bhí grianghraif nua foilsithe in 2026; léirigh na pictiúir Mountbatten-Windsor agus é cromtha ar a chosa agus ar a lámha os cionn mná óig.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Grianghrafanna nua d'Andrew Mountbatten-Windsor|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0131/1556143-grianghrafanna-nua-dandrew-mountbatten-windsor/|date=2026-01-31|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Gabhadh Mountbatten-Windsor ar an 19 Feabhra ina theach cónaithe ar Eastát Sandringham in Norfolk faoi mhí-iompar in oifig phoiblí. Scaoileadh saor é tráthnóna. Bhí Mountbatten-Windsor ina ionadaí speisialta trádála agus infheistíochta ag Rialtas na Breataine idir 2001 agus 2011 agus líomhnaítear gur thug sé eolas a bhí faoi rún do Jeffrey Epstein – ar infheisteoir proifisiúnta é – i gcaitheamh an achair sin. Chomh maith le sin, bhí na póilíní ag breathnú ar líomhain gur sheol Epstein bean óg go Sasana le mianta collaí an iarphrionsa a shásamh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithfear-an-dli-a-chur-i-bhfeidhm-a-deir-ri-shasana-agus-a-dhearthair-gafa-ag-na-poilini/|teideal=‘Caithfear an dlí a chur i bhfeidhm’ a deir Rí Shasana agus a dheartháir gafa ag na póilíní|dáta=2026-02-19|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-20}}</ref>
Dúirt Rí Séarlas na Breataine gur cheart d'fhiosrúchán na bpóilíní a bheith cuimsitheach, cothrom agus cuí, agus thug le fios go dtacódh agus go gcomhoibreodh an teaghlach ríoga leis na húdaráis.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Andrew Mountbatten-Windsor scaoilte saor ag póilíní Shasana|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0219/1559277-andrew-mountbatten-windsor-gafa-ag-poilini-shasana/|date=2026-02-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Thionscain Mountbatten-Windsor cás dlí i mí Dheireadh Fómhair 2026 in aghaidh Phóilíní Thames Valley agus é ag iarraidh barántais cuardaigh a bhain lena ghabháil a chur ar neamhní.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cás an iar-Phrionsa Andrew in aghaidh na bpóilíní faoi Epstein|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/1005/1594078-cas-an-iar-phrionsa-andrew-in-aghaidh-na-bpoilini-faoi-epstein/|date=2026-10-05|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== In Éirinn ==
Sa bhliain 1986, tugadh "Bealach Phrionsa Andrew" ar bhóthar i gCarraig Fhearghais. Ainmníodh an tsráid as Andrew Mountbatten-Windsor in 1986 chun ceiliúradh a dhéanamh ar a phósadh le Sarah Ferguson. Ach ar an 23 Samhain 2025, d’aontaigh Comhairle Lár agus Oirthear Aontroma go ndéanfar é a athainmniú.<ref name=":2" />
== Féach freisin ==
* [[Jeffrey Epstein]]
* [[Virginia Giuffre]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Mountbatten-Windsor, Andrew}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1960]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Foréigean i gcoinne na mban]]
[[Catagóir:Jeffrey Epstein]]
[[Catagóir:Protastúnaigh]]
[[Catagóir:Ríshliocht Windsor]]
[[Catagóir:Scannail]]
[[Catagóir:Prionsaí]]
21erpkggvpi95xm49y1jg9x5tj1jf1k
Cócaireacht na hAsarbaiseáine
0
61525
1329987
774020
2026-10-16T23:10:53Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329987
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:Yarpaq_dolmas%C4%B1.jpg|mion|275px|dheis|Dolma Asarbaiseánach, meascán d'uaineoil, rís agus spíosraí fillte i nduilleoga fíonchaora nó cabáiste]]
Is éard is '''cócaireacht na Asarbaiseáine''' ann ná an [[Cócaireacht|chócaireacht]] mar a dhéantar í go traidisiúnta san [[An Asarbaiseáin (tír)|Asarbaiseáin]].
== Naisc sheachtracha ==
{{Commonscat|Cuisine of Azerbaijan|Cócaireacht na Asarbaiseáine}}
* {{Lua idirlín|url=http://www.azcookbook.com|teideal=Food from Azerbaijan and Beyond|foilsitheoir=AZ Cookbook}} {{en}}
* {{Lua idirlín|url=http://azer.com/aiweb/categories/magazine/83_folder/83_articles/83_proverbs.html|teideal=Proverbs about Food in Azerbaijan|foilsitheoir=Azerbaijan International|dáta=Fómhar 2000}} {{en}}
* {{Lua idirlín|url=http://azer.com/aiweb/categories/magazine/83_folder/83_articles/83_index.html|teideal=Food! Glorious Food!|foilsitheoir=Azerbaijan International|dáta=Fómhar 2000}} {{en}}
* {{Lua idirlín|url=http://www.azeri.net/azerbaijan/azerbaijan-cuisine/|teideal=Selected recipes from Azerbaijani cuisine|foilsitheoir=Azeri.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150104044743/http://www.azeri.net/azerbaijan/azerbaijan-cuisine/|archivedate=2015-01-04|dátarochtana=2015-04-11}} {{en}}
* {{Lua idirlín|url=http://food-recipe.net/category/azerbaijan-food|teideal=Azerbaijani Food|foilsitheoir=Food-recipe.net}} {{en}}
{{síol}}
[[Catagóir:Cultúr na hAsarbaiseáine]]
[[Catagóir:Cócaireacht]]
lq57lxr3wdqne9hf448gzl049815nk3
Margaret Hamilton
0
63919
1329976
1269170
2026-10-16T15:13:06Z
Conradder
34685
bás
1329976
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Eolaí ríomhaireachta, innealtóir [[bogearraí]] agus úinéir gnó [[Meiriceánach]] ab ea '''Margaret Heafield Hamilton''' ([[17 Lúnasa]] [[1936]] - 30 Meán Fómhair 2026).<ref name="Wayne2011">{{Teimpléad:Cite journal|author = Tiffany K. Wayne|title = American Women of Science Since 1900|url = http://books.google.com/books?id=gPGZJ_YuMwgC&pg=PA480|year = 2011|publisher = ABC-CLIO|isbn = 978-1-59884-158-9|pages = 480–1}}</ref> Chabhraigh sí le bogearraí a fhorbairt don [[Clár Apollo|chlár Apollo]].<ref name="USL">{{Teimpléad:Cite journal|author = Tiffany K. Wayne|title = American Women of Science Since 1900|url = http://books.google.com/books?id=gPGZJ_YuMwgC&pg=PA480|year = 2011|publisher = ABC-CLIO|isbn = 978-1-59884-158-9|pages = 480–1}}</ref>
Bhí níos mó ná 130 alt, imeacht, agus tuairisc foilsithe aici faoi na 60 tionscadal agus 6 mhórchlár a raibh sí bhainteach leo.
[[Íomhá:Margaret Hamilton - restoration.jpg|thumb|left|alt=Margaret Hamilton ina seasamh in aice leis an bhogearraí loingseoireacht a rinne sí agus a cuid foirne do Clár Apollo|mion|Margaret Hamilton ina seasamh in aice leis an bhogearraí loingseoireacht a rinne sí agus a cuid foirne do [[Clár Apollo]].]]
== Foilseacháin acadúla ==
* M. Hamilton (1994), "Inside Development Before the Fact," cover story, Special Editorial Supplement, 8ES-24ES. ''Electronic Design'', Apr. 1994.
* M. Hamilton (1994), "001: A Full Life Cycle Systems Engineering and Software Development Environment," cover story, Special Editorial Supplement, 22ES-30ES. ''Electronic Design'', Jun. 1994.
* M. Hamilton, Hackler, W. R.. (2004), Deeply Integrated Guidance Navigation Unit (DI-GNU) Common Software Architecture Principles (revised dec-29-04), DAAAE30-02-D-1020 and DAAB07-98-D-H502/0180, Picatinny Arsenal, NJ, 2003-2004.
* M. Hamilton and W. R. Hackler (2007), "[http://www.htius.com/Articles/36.pdf Universal Systems Language for Preventative Systems Engineering]," ''Proc. 5th Ann. Conf. Systems Eng. Res.'' (CSER), Stevens Institute of Technology, Mar. 2007, paper #36.
* M. Hamilton and W. R. Hackler (2007), "[http://www.htius.com/Articles/INCOSE.pdf A Formal Universal Systems Semantics for SysML]", 17th Annual International Symposium, INCOSE 2007, San Diego, CA, Jun. 2007.
* M. Hamilton and W. R. Hackler (2008), "[http://www.htius.com/Articles/r12ham.pdf Universal Systems Language: Lessons Learned from Apollo]", IEEE Computer, Dec. 2008.
== Tagairtí ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Hamilton, Margaret}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1936]]
[[Catagóir:Básanna in 2026]]
[[Catagóir:Eolaithe ríomhaireachta Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Ríomheolaithe mná]]
3b71ylmvqyqmpia3d6r71so162wvhq0
Liosta de ghlasraí duilleogacha
0
66908
1330000
1321787
2026-10-17T04:09:08Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330000
wikitext
text/x-wiki
Seo liosta plandaí a bhfuil ról cócaireachta acu mar ghlasraí. Is féidir úsáid a bhaint as an téarma "glasra" le haghaidh bríonna éagsúla, lena n-áirítear [[Cócaireacht|cócaireachta]], [[Luibheolaíocht|luibheolaíochta]] agus [[dlí|dlíthiúla]]. Áirítear sa liosta seo torthaí luibheolaíochta ar nós [[puimcín|puimcíní]], agus ní áirítear [[luibh|luibheanna]], [[spíosra|spíosraí]], [[Arbhar|gránaigh]] agus an chuid is mó de thorthaí cócaireachta agus chnónna cócaireachta. Níl fungais inite san áireamh sa liosta.
Bíonn glasraí slíthiúla sainithe chun críocha rialála, cánachais agus eile. D'áireofaí an trátaí mar shampla, gur sméar luibheolaíochta é, ach gur glasra cócaireachta é de réir dlí na Stát Aontaithe.
Níl roinnt glasraí cócaireachta, mar shampla sleabhac, fiú ina mbaill de ríocht na bplandaí.
==Liosta==
; Eochair
* Tagann luanna a bhfuil '' 'Ecoport' '' orthu ó shuíomh Gréasáin Ecoport, tairseach éiceolaíochta a forbraíodh i gcomhar leis an Foras Bia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe [[FBT]].<ref>{{cite web
| url=http://www.ecoport.org
| teideal=Ecoport
| dáta rochtana=2006-10-30
}}</ref>
* Iad siúd atá marcáilte le '''GRIN''' tagann siad ón 'GRIN Taxonomy of Food Plants'.<ref>{{cite web
}}</ref>
* Iad siúd atá marcáilte le '''Duke''' ón leabhar James Duke '' Handbook of Energy Crops ''.
}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
! Speiceas !! Ainm coitianta !! Tuairimí
|-
| ''[[Abutilon theophrasti]]'' || Siúit shíneach ||Tá an blas go maith, ach ós rud é go bhfuil uigeacht na nduilleog cosúil le éadach agus nach bhfuil sé briosc, níl sé an-oiriúnach le hithe amh.<ref>{{cite web|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Abutilon+theophrasti |teideal=Abutilon theophrasti |publisher=PFAF |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Acacia pennata]]'' || Acáise chleiteach|| Cha-om, glasra tábhachtach i mBurma agus sa Téalainn<ref>{{cite web|author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=11963 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218134546/http://ecoport.org/ep?Plant=11963 }}</ref><ref>{{cite web
| url=http://mansfeld.ipk-gatersleben.de/pls/htmldb_pgrc/f?p=185:46:3676028610396938::NO::module,mf_use,source,akzanz,rehm,akzname,taxid:mf,,botnam,0,,Acacia%20pennata,20027
| teideal=Mansfield's World Database of Agricultural and Horticultural Crops
| accessdate=2010-05-08
}}</ref>
|-
| ''[[Acmella oleracea]]'' || Paribhiolar || ''Brèdes mafane'', duilleoga a bhfuil blas géar orthu, a bhfuil an-tóir orthu i [[Madagascar]] áit a n-úsáidtear iad chun mias ar a dtugtar ''romazava'' a ullmhú.<ref>[http://www.aromatiques.fr/html/conseils/technique-jardinage-53.html Romazava aux bredes mafane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111127172927/http://www.aromatiques.fr/html/conseils/technique-jardinage-53.html |date=November 27, 2011 }}</ref>
|-
| ''[[Althaea officinalis]]'' || Leamhachán coiteann||Glasra a bhí oiriúnach le hithe i measc na Sean Rómhánaigh; bhí mias de leamhachán coiteann ar cheann de na sócamais a bhí acu.
|-
| ''[[Amaranthus cruentus]]'' || Amarantas fuilteach ||Téalainnis: '' phak khom daeng ''. Vítneaimis: '' rau dên ''. Tá speicis [[Amaranthus|amarantais]] inite agus tá blas taitneamhach orthu, ach tá cion áirithe d’aigéad ocsalach iontu agus b’fhearr iad a ithe tar éis an t-uisce a fhiuchadh agus a dhiúscairt <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?63 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125934/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?63 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125934/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?63 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=390 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218134546/http://ecoport.org/ep?Plant=390 }}</ref>
|-
| ''[[Amaranthus retroflexus]]'' || Amarantas lúbtha || Téalainnis: '' phak khom ''. Níos gairbhe ná speicis eile d'amaranth nuair nach bhfuil siad saothraithe, ach an-choitianta mar fiailí.
|-
| ''[[Amaranthus spinosus]]'' || Amarantas spíonach ||
Téalainnis: phak khom nam
|-
| ''[[Amaranthus tricolor]]'' || Amarantas trídhathach||Bíonn tóir ar hibridí an amarantais, go minic ó shaothrú hidroponach, sa tSín agus i dtíortha eile na hÁise. Is gnách go n-itear iad [[Bánú (cócaireacht )|bánaithe]] <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?67 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125947/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?67 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2190 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=2190 |archivedate=2016-01-16 }}</ref>
|-
| ''[[Amaranthus viridis]]'' || Amarantas glas ||Mailéalaimis; ''chiira''<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?68 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125948/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?68 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=392 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218134546/http://ecoport.org/ep?Plant=392 }}</ref>
|-
| ''[[Apium graveolens]]'' ||Lus na smaileog ||De ghnáth, is é an gas is mó a bhfuil tóir air, ach is iad na duilleoga an príomhbhiai i go leor anraithí. Tá ailléirge shoilire ag daoine áirithe gur féidir leis a bheith ina chúis le [[anaifiolacsas|turraing anaifiolachtach]] a d'fhéadfadh duine a mharú.<ref name="pmid8337856">{{cite journal
|vauthors=Celestin J, Heiner DC | teideal = Food-induced anaphylaxis
| journal = The Western Journal of Medicine
| volume = 158
| issue = 6
| pages = 610–1
|date=June 1993
| pmid = 8337856
| pmc = 1311786
| doi =
| url =
}}</ref>
|-
| ''[[Atriplex hortensis]]'' ||Spionáiste eilifleoige ||Anallód, saothraíodh é i nDeisceart na hEorpa. Faoi láthair, níl mórán measa air mar ghlasra duilleach.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?125 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125742/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?125 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3549 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224509/http://ecoport.org/ep?Plant=3549 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Atriplex_hortensis.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1997-12-29 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Barbarea verna]]'' ||Treabhach earraigh ||Meastar gur ionadach sásúil é ar bhiolar uisce.
|-
| ''[[Barringtonia acutangula]]'' ||Mangróbh fionnuisce, Chik-nam, Kra don ||Itear buinneoga agus duilleoga óga amh le [[Nam phrik]]. Bíonn tóir air in [[Isan]]
|-
| ''[[Basella alba]]'' || Spionáiste bán ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?155 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125809/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?155 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125809/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?155 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=504 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2001-08-09 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218134546/http://ecoport.org/ep?Plant=504 }}</ref>
|-
| ''[[Chard|Beta cicla]]'' || Biatas bán ||Ceann de shliocht saothraithe an bhiatais mhara
|-
| ''[[Beta vulgaris|Beta vulgaris maritima]]'' ||Líon na trá ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?160 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125813/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?160 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Borago officinalis]]'' || Borráiste gorm ||Go forleathan mar ghlasra duille roimhe seo. Fós luachmhar i roinnt áiteanna san Iodáil agus i dTuaisceart na Spáinne.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3761 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2003-08-22 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160218134546/http://ecoport.org/ep?Plant=3761 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica carinata]]'' || Brasacach sceallchruthach ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?174 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125815/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?174 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125815/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?174 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3848 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2002-01-29 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107204026/http://ecoport.org/ep?Plant=3848 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica juncea]]'' || Brasacach mustaird ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=548 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201726/http://ecoport.org/ep?Plant=548 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Brassica_juncea.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1997-12-30 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Brassica napus]]'' || Praiseach tornapach||''Ráib'', a bhfuil tóir air i gcócaireacht Indiach agus Neipealach, de ghnáth shuaithfhriochta le salann, gairleog agus spíosraí.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?186 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125817/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?186 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3861 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711144441/http://ecoport.org/ep?Plant=3861 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica napus|Brassica napus var. pabularia]]'' || Praiseach thornapach var. pabularia||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?188 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125819/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?188 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3863 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224502/http://ecoport.org/ep?Plant=3863 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica nigra]]'' || Praiseach dhubh ||Tá praiseach dhubh (nó mustard dubh) le fáil go coitianta i ngairdíní a ndearnadh faillí orthu, ar thaobh an bhóthair, i bpáirceanna tréigthe, agus i gceantair ina ndéantar diúscairt dramhaíola. Tá an planda dúchasach don Áise agus don Eoraip, ach fásann sé anois i gcuid mhór de dheisceart Cheanada agus beagnach gach ceann de na Stáit Aontaithe. Is é seo an príomh-mustaird a úsáidtear i dtarsainn, agus mar sin, de ghnáth, bíonn baint aige le brocairí teo. Chun tarsann mustaird a dhéanamh, caithfidh na síolta a bheith mínmheilte agus ansin a bheith meascaithe le plúr agus cuid bheag uisce agus fínéagar. Is féidir an planda a shaothrú i gcomhair a chuid duilleog óg a úsáidtear i sailéad nó mar luibh phota.<ref name="medsger116">{{cite book|last=Medsger|first=Oliver Perry|Teideal=Edible Wild Plants|year=1972|publisher=The Macmillan Company|location=New York|isbn=978-0-02-080910-4|pages=116–118}}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea]]'' || Cóilis ghlas ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=552 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060517221719/http://ecoport.org/ep?Plant=552 |archivedate=2006-05-17 }}</ref>
|-
| ''[[Kale|Brassica oleracea var. acephala]]'' || Cóilis ghlas var acephala||Is cineál cabáiste í a bhfuil duilleoga cothroma nó catach uirthi agus dathanna na ngas a théann ó dúghlas go burgúnach. Tá go leor cothaithigh ann lena n-áirítear cailciam, iarann, agus vitimíní A, C, agus K. Is féidir duilleoga óga úra a fhómhar chun iad a úsáid i sailéid nó ligean dóibh aibiú agus a úsáid mar ghlasra cócaráilte. Is féidir í a fháil i rith míonna an tsamhraidh, ach bíonn sí milis, go háirithe tar éis seaca.<ref name="About Kale">{{cite web |url=http://gardening.about.com/od/vegetablevarieties/p/Kale.htm |teideal=Kale - Growing Kale in the Home Vegetable Garden |first=Marie |last=Iannotti |work=gardening.about.com |publisher=[[The New York Times Company]] |location=New York City, NY, USA |accessdate=November 26, 2011 |dátarochtana=Iúil 7, 2020 |archivedate=Feabhra 5, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205062301/http://gardening.about.com/od/vegetablevarieties/p/Kale.htm }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. alboglabra]]'' || Brocailí Síneach nó Gail-lan ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?189 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125822/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?189 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. botrytis]]'' || Cóilis || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?190 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125824/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?190 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=553 |Teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107135021/http://ecoport.org/ep?Plant=553 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. capitata]]'' || Cabáiste ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?191 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125826/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?191 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=554 |Teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-08 |archiveurl=https://archive.today/20120708021924/http://ecoport.org/ep?Plant=554 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. gemmifera]]'' || Bachlóg Bhruiséile || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?193 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125828/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?193 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=555 |Teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022441/http://ecoport.org/ep?Plant=555 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. italica]]'' || Brocailí Iodálach||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?195 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125833/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?195 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125833/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?195 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=556 |Teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109003104/http://ecoport.org/ep?Plant=556 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica oleracea var. palmifolia]]'' || Cál pailme ||
|-
| ''[[Brassica rapa]]'' || Tornapa fiáin ||Duilleoga a bhfuil tóir orthu i ndeisceart na Stát Aontaithe, [[Galicia, sa Spáinn] (''Grelos'')<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?201 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125836/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?201 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=558 |Teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108184029/http://ecoport.org/ep?Plant=558 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Brassica_rapa.html |Teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1997-12-30 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Brassica rapa fosp. chinensis]]'' || Tornapa fiáin fosp. Síneach Choi ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?203 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125839/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?203 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica rapa fosp. narinosa]]'' || Tornapa fiáin fosp. leathanshrónach ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125841/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?205 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |Teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica rapa fosp. nipposinica]]'' || Tornapa fiáin fosp. Síneach||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?206 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125844/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?206 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125844/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?206 }}</ref>
|-
| ''[[Brassica rapa fosp. pekinensis]]'' || Tornapa fiáin fosp Péicingeach ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?208 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125846/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?208 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| [[''Brassica rapa'' fosp. ''rapa'']]|| Tornapa fiáin fosp. tornapach ||<ref>{{cite web |url=http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-comparison.php?o=11096&t=&h=&s=40.30&e=&r= |teideal=Broccoli Raab Nutrition Facts |work=Healthaliciousness.com |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161010212238/https://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-comparison.php?o=11096&t=&h=&s=40.30&e=&r= }}</ref>
|-
| ''[[Brassica rapa var. perviridis]]'' || Tornapa fiáin fosp. an-ghlas ||
|-
| ''[[Brassica rapa var. rosularis]]'' || Tornapa fiáin fosp. róiséad
|-
| ''[[Campanula rapunculus]]'' || Scornlus tornapaín ||Fásadh go forleathan san Eoraip é uair amháin dá dhuilleoga, a úsáideadh mar spionáiste <ref name="ReferenceA">{{Cite Americana|wsteideal=Rampion |year=1920}}</ref>
|-
| ''[[Campanula versicolor]]'' ||Scornlus ildathach ||Úsáidtear i gcócaireacht na Gréige cuisine<ref name="ReferenceA"/>
|-
| ''[[Capparis spinosa]]'' || Capras spíonach ||Úsáidtear duilleoga caprais mar chuid de chócaireacht na Gréige <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?248 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125848/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?248 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4159 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2003-05-31 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713034057/http://ecoport.org/ep?Plant=4159 }}</ref>
|-
| ''[[Celosia argentea|Celosia argentea var. argentea]]'' || Cealóis gheal ||Ar a dtugtar "spionáiste Lagos", tá sé ar cheann de na príomhghlasraí bruite in Iarthar na hAfraice<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?285 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125854/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?285 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4372 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712190106/http://ecoport.org/ep?Plant=4372 }}</ref>
|-
| ''[[Lus na hÁise|Centella asiatica]]'' || [[Lus na hÁise]], Gotukola || Deoch fhionnuar is ea 'Bai bua bok' sa Téalainn <br/> ''Gotukola Sambola'' in Sri Lanka
|-
| ''[[Blonagán bán|Chenopodium album]]'' || [[Blonagán bán]] ||Is planda bliantúil fiaileach é an blonagán bán sa ghéineas ''Chenopodium'', a fhásann go tapa. Saothraítear agus itear ''Chenopodium album'' go forleathan i dTuaisceart na hIndia mar bharra bia ar a dtugtar bathua.<ref name="Niir Board p. 146">"Handbook of Herbs Cultivation and Processing", By Niir Board, p. 146</ref><ref>{{cite web|url=http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Bathua.html|title=Chenopodium album - Bathua|publisher=Flowersofindia.net|accessdate=15 August 2013}}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' || American Wormseed ||[[Chenopodium]] species are edible, but many species are mediocre as a leaf vegetable.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4483 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224507/http://ecoport.org/ep?Plant=4483 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium berlandieri|Chenopodium berlandieri fosp. nuttalliae]]'' || Southern Huauzontle ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?297 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125858/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?297 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4484 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233108/http://ecoport.org/ep?Plant=4484 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium bonus-henricus]]'' || Good King Henry ||One of the finest ''Chenopodium'' species<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?298 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125859/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?298 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4485 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-11-13 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224511/http://ecoport.org/ep?Plant=4485 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium giganteum]]'' || Tree Spinach ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?299 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125901/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?299 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4487 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224458/http://ecoport.org/ep?Plant=4487 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium glaucum]]'' || Oak-Leaved Goosefoot ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4488 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224526/http://ecoport.org/ep?Plant=4488 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium nuttalliae]]'' || Huauzontle || Popular in Mexico<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4492 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001550/http://ecoport.org/ep?Plant=4492 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium quinoa|Chenopodium quinoa fosp. quinoa]]'' || Quinoa || It has its origin in the Andean region<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?301 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125903/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?301 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2509 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2012-03-26 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233109/http://ecoport.org/ep?Plant=2509 }}</ref>
|-
| ''[[Chenopodium rubrum]]'' || Red Goosefoot ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4498 |teideal= |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 }}{{Dead link|date=Samhain 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| ''[[Chrysanthemum coronarium]]'' || Garland chrysanthemum || Popular in Korean, Cantonese, Taiwanese, Hong Kong and Japanese cuisine<ref>{{cite web|url=http://www.botanical-online.com/english/chrysanthemum.htm |teideal=Chrysanthemums |work=Botanical-online.com |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Endive|Cichorium endivia]]'' || Endive ||<ref name="ecoport1">{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=693 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712230001/http://ecoport.org/ep?Plant=693 }}</ref>
|-
| ''[[Endive|Cichorium endivia var. crispum]],'' || Curly endive ||Sometimes called "chicory" in the United States, called ''chicorée frisée'' in French<ref name="ecoport1"/>
|-
| ''[[Endive|Cichorium endivia var. latifolium]],'' || Broad-leaved endive || ''Escarole'' in French<ref name="ecoport1"/>
|-
| ''[[Cichorium intybus]]'' || Chicory || Leaves cooked with [[Vicia faba|Fave]] in Northern Italy<ref name="ars-grin1">{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?322 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125905/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?322 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=694 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2001-08-08 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711130532/http://ecoport.org/ep?Plant=694 }}</ref>
|-
| ''[[Belgian endive|Cichorium intybus var. foliosum]]'' || Belgian endive || Also known as witloof
|-
| ''[[Puntarelle|Cichorium intybus var. foliosum]]'' || Puntarelle || Also known as Catalogna chicory
|-
| ''[[Radicchio|Cichorium intybus]]'' || Radicchio ||Popular in Italy<ref name="ars-grin1"/>
|-
| ''[[Cichorium intybus]]'' || Sugarloaf ||
|-
| ''[[Cirsium oleraceum]]'' || Cabbage thistle ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=13209 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713044427/http://ecoport.org/ep?Plant=13209 }}</ref>
|-
| ''[[Claytonia perfoliata]]'' || Miner's lettuce || Used by California Gold Rush miners who ate it to prevent scurvy. Like lettuce but rougher<ref>{{cite web |url=http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Claytonia+perfoliata |teideal=Jepson Flora Project: ''Claytonia perfoliata'' |work=Ucjeps.berkeley.edu |date= |accessdate=2013-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809112254/https://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Claytonia%20perfoliata |archivedate=2020-08-09 |dátarochtana=2020-07-07}}</ref>
|-
| ''[[Claytonia sibirica]]'' || Siberian spring beauty || Has [[beet]]-flavoured leaves.<ref>{{cite web|url=http://zone5.org/2011/06/perennial-vegetables/ |teideal=Perennial Vegetables |work=Zone5.org |date=2011-06-17 |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215105421/http://zone5.org/2011/06/perennial-vegetables/ |archivedate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Cleome gynandra]]'' || African cabbage || Widespread in many tropical and sub-tropical areas of the world. Its leaves form an important part of diets in [[Southern Africa]].<ref>{{cite web|url=http://www.plantzafrica.com/plantcd/cleomegyn.htm|teideal=PlantZAfrica.com- Cleome gynandra|website=PlantZAfrica.com}}</ref>
|-
| ''[[Cnidoscolus aconitifolius]]'' ||''Chaya'' or Tree spinach|| Traditional food in parts of Central and South America. Leaves must be cooked before being eaten.<ref>{{cite web|url=http://tasteofplayadelcarmen.wordpress.com/2010/07/19/meatless-mondays-chaya-food-or-medicine/ |teideal=Meatless Mondays – Chaya: Food or Medicine? |work=Tasteofplayadelcarmen.wordpress.com |date=2010-07-19 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Coccinia grandis]]'' || Ivy Gourd || Leaves cooked in soups in Thailand.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?356 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125908/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?356 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4713 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2001-10-02 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002245/http://ecoport.org/ep?Plant=4713 }}</ref>
|-
| ''[[Colocasia esculenta]]'' || Taro || Only the young leaves are eaten. Popular in [[Mauritius]].<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?370 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125910/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?370 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=758 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2005-02-24 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-11 |archiveurl=https://archive.today/20120711164551/http://ecoport.org/ep?Plant=758 }}</ref>
|-
| ''[[Corchorus olitorius]]'' || Jew's mallow || Used in [[Molokhiya]]<ref>{{cite web |url=http://www.kitazawaseed.com/seed_077-168.html |teideal=Leafy Vegetables Molokhiya |publisher=Kitazawaseed.com |date=2016-11-04 |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710033457/https://www.kitazawaseed.com/seed_077-168.html }}</ref><ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=375|teideal=GRIN #375|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713034057/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=375}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=28791 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711061241/http://ecoport.org/ep?Plant=28791 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Corchorus_olitorius.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1996-07-08 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Coriandrum sativum]]'' || Cilantro, Coriander || Used mainly for garnishing or in small quantities<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=784 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-10-23 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2017-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630055433/http://ecoport.org/ep?Plant=784 }}</ref>
|-
| ''[[Crambe maritima]]'' || Sea kale || It was popular as a blanched vegetable in the early 19th Century, but its use declined
|-
| ''[[Crassocephalum crepidioides]]'' || Redflower ragleaf || Traditionally eaten as a green in tropical Africa. Possible toxicity not well studied
|-
| ''[[Cratoxylum formosum]]'' || ''Phak tiu som'' or ''Phak tiu daeng'' || Young leaves are edible. Popular in Laos, Thailand (Isan) and Vietnam
|-
| ''[[Crithmum maritimum]]'' || Samphire || In the 19th century, samphire was being shipped in [[barrel|cask]]s of seawater from the [[Isle of Wight]] to market in London at the end of May each year.<ref>{{Cite book| author=Grigson, Geoffrey | teideal=The Englishman's Flora | year=1958 | publisher=The Readers' Union, Phoenix House | location=London | isbn= | pages=}}</ref>
|-
| ''[[Crotalaria longirostrata]]'' || Chipilín || A common leafy vegetable in the local cuisines of southern Mexico<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?404 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125915/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?404 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4976 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002250/http://ecoport.org/ep?Plant=4976 }}</ref>
|-
| ''[[Cryptotaenia japonica]]'' || Mitsuba || Small quantities added to soups, etc.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?406 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125918/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?406 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=4999 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2004-03-25 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002255/http://ecoport.org/ep?Plant=4999 }}</ref>
|-
| ''[[Cyclanthera pedata]]'' || Caigua || Traditional green in Central America and South America<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?440 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125920/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?440 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Cynara cardunculus]]'' || Cardoon || Leaf stems are valued as food<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?445 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125922/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?445 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=5138 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2001-10-08 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-13 |archiveurl=https://archive.today/20130113000847/http://ecoport.org/ep?Plant=5138 }}</ref>
|-
| ''[[Diplazium esculentum]]'' || Vegetable fern || Probably the most commonly consumed [[fern]]<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?487 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125925/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?487 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2268 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002145/http://ecoport.org/ep?Plant=2268 }}</ref>
|-
| ''[[Diplotaxis tenuifolia]]'' || Perennial Wall-rocket || Often marketed under the same common names (Arugula, Rocket, Baby leaf rocket etc) as [[Eruca sativa]]
|-
| ''[[Erythrina fusca]]'' || Thong lang ||Fresh raw leaves eaten in Thailand in [[Miang kham]].<ref>[ftp://smc.ssk.ac.th/intranet/Research_AntioxidativeThaiVegetable/www/Native_veg/v142.html ทองหลาง]{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| ''[[Eruca sativa]]'' || Arugula, Rocket || Especially appreciated in Veneto, Italy<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?521 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125928/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?521 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Emex spinosa]]'' || Lesser jack || It was formerly used as a leafy vegetable, but not highly valued
|-
| ''[[Eryngium foetidum]]'' || Bhandhanya, Culantro || Eaten as a leafy green in Thailand. Used as seasoning in the Caribbean.
|-
| ''[[Foeniculum vulgare]]'' || Fennel || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1107 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-03-29 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-13 |archiveurl=https://archive.today/20130113050142/http://ecoport.org/ep?Plant=1107 }}</ref>
|-
| ''[[Galactites tomentosa]]'' || ''Scarlina'' || Edible type of thistle <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=14279 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001329/http://ecoport.org/ep?Plant=14279 }}</ref>
|-
| ''[[Galinsoga parviflora]]'' || Gallant Soldier || Popular in Colombia and Peru in soups and salads<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6306 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002300/http://ecoport.org/ep?Plant=6306 }}</ref>
|-
| ''[[Glechoma hederacea]]'' || Ground Ivy || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6435 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001610/http://ecoport.org/ep?Plant=6435 }}</ref>
|-
| ''[[Glinus lotoides]]'' || Lotus sweetjuice ||Used as a leaf vegetable in many tropical countries<ref name="autogenerated1990">Stephen Facciola (1990). ''Plant species with leaves that have reportedly been eaten by people''</ref>
|-
| [[Gnetum gnemon]] || Melindjo || Popular in Indonesian cuisine.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?599 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125930/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?599 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1155 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001955/http://ecoport.org/ep?Plant=1155 }}</ref>
|-
| ''[[Gynura crepioides]]''|| Okinawan Spinach || Grown commercially as a vegetable in China
|-
| ''[[Halimione portulacoides]]'' || Sea purslane ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6609 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201902/http://ecoport.org/ep?Plant=6609 }}</ref>
|-
| ''[[Hibiscus sabdariffa]]'' || [[Roselle (plant)|Roselle]] || Telugu: ''[[Gongura]]''. Roselle leaves are edible and have a pleasant taste. This plant is having good medicinal values. In some areas it is used as substitute of Jute.
|-
| ''[[Hirschfeldia incana]]'' || Shortpod mustard ||<ref>{{cite web|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Hirschfeldia+incana |teideal=PFAF ''Hirschfeldia incana'' |work=Pfaf.org |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Honckenya peploides]]'' || Sea sandwort || Traditionally used as food by the inhabitants of coastal [[Subarctic]] areas<ref name="ecoport3">{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7727 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002330/http://ecoport.org/ep?Plant=7727 }}</ref>
|-
| ''[[Houttuynia cordata]]'' || Fishwort ||Popular as a leaf vegetable particularly in Vietnam<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?627 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125932/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?627 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6770 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001615/http://ecoport.org/ep?Plant=6770 }}</ref>
|-
| ''[[Hydrophyllum canadense]]'' || John's Cabbage || It was used as a leaf vegetable by Native American peoples<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6799 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001620/http://ecoport.org/ep?Plant=6799 }}</ref>
|-
| ''[[Hydrophyllum virginianum]]'' || Shawnee Salad || It was used as a leaf vegetable by Native American peoples<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=216920 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001450/http://ecoport.org/ep?Plant=216920 }}</ref>
|-
| ''[[Hyoseris radiata]]'' || || Used in Liguria, Italy, to make [[preboggion]]
|-
| ''[[Hypochaeris maculata]]'' || Spotted Cat's-ear || Similar to dandelion but not as tasty
|-
| ''[[Hypochaeris radicata]]'' || Catsear || Young leaves should be harvested before they become too fibrous<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6841 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001625/http://ecoport.org/ep?Plant=6841 }}</ref>
|-
| ''[[Inula crithmoides]]'' || Golden samphire ||Young leaves may be eaten raw or cooked as a leaf vegetable.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6900 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001630/http://ecoport.org/ep?Plant=6900 }}</ref>
|-
| ''[[Inula helenium]]'' || Elecampane ||Leaves are edible, although root is preferred<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=6901 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-07-18 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002305/http://ecoport.org/ep?Plant=6901 }}</ref>
|-
| ''[[Ipomoea aquatica]]'' Forssk. || Water Spinach || Popular leafy green in Southeast Asia<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?644 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125936/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?644 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1264 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112182618/http://ecoport.org/ep?Plant=1264 }}</ref>
|-
| [[Ipomoea batatas|''Ipomoea batatas'' var. ''batatas'']] || Sweet Potato ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1265 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2012-04-25 |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060721024153/http://ecoport.org/ep?Plant=1265 |archivedate=2006-07-21 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Ipomoea_batatas.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Kleinhovia hospita]]'' || || Young leaves are eaten as a vegetable in Malaya, Indonesia and Papua New Guinea.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7061 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001635/http://ecoport.org/ep?Plant=7061 }}</ref>
|-
| ''[[Lablab purpureus]]'' || Lablab ||The leaves are used as greens, but have to be cooked like [[spinach]] and the water has to be discarded.<ref>{{cite web|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Lablab+purpureus |teideal=''Lablab purpureus'' |publisher=PFAF |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Lactuca indica]]'' || Indian Lettuce ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?663 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125939/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?663 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7081 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233415/http://ecoport.org/ep?Plant=7081 }}</ref>
|-
| ''[[Lactuca perennis]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=14903 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-08 |archiveurl=https://archive.today/20120708215411/http://ecoport.org/ep?Plant=14903 }}</ref>
|-
| ''[[Lactuca sativa]]'' || Lettuce || The wild varieties differ much from the average cultivated salad lettuce.
|-
| ''[[Lactuca sativa]]'' || Celtuce ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?664 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125941/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?664 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Lactuca serriola]]'' || Prickly Lettuce ||Prickly lettuce is a common edible weed that is native to Europe, but can now be found from coast to coast in the United States. The name comes from the small prickles that can be found on the lower part of the stem and the midrib of the leaves. The plant is found in fields, places of waste, and roadsides. The leaves of the plant reach out towards the sun and for this reason the plant is sometimes called the Compass Plant. Prickly Lettuce can grow to be from two to five feet tall but should be harvested early on when it is a few inches high. The young leaves of the plant are very tender and make an excellent salad green. As a potherb, the plant needs little cooking and is commonly made with a sauce of melted butter or vinegar. Prickly lettuce should be harvested in spring or early summer.<ref name="medsger116"/>
|-
| ''[[Lagenaria siceraria]]'' || Bottle Gourd || In Burma young leaves are boiled and eaten with ''nga peet'' spicy sauce<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?668 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125944/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?668 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1315 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-14 |archiveurl=https://archive.today/20120714033724/http://ecoport.org/ep?Plant=1315 }}</ref>
|-
| ''[[Lallemantia iberica]]'' || Dragon's head || Cultivated in ancient times. Popular in [[Iran]] as green vegetable<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7100 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713044428/http://ecoport.org/ep?Plant=7100 }}</ref>
|-
| ''[[Lamium album]]'' || White deadnettle ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7103 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2010-05-10 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233232/http://ecoport.org/ep?Plant=7103 }}</ref>
|-
| ''[[Lamium amplexicaule]]'' || Henbit deadnettle ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7104 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-12 |archiveurl=https://archive.today/20120712212125/http://ecoport.org/ep?Plant=7104 }}</ref>
|-
| ''[[Lamium purpureum]]'' || Red deadnettle || Leaves of plants are eaten in salads or in stirfry.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7107 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713231549/http://ecoport.org/ep?Plant=7107 }}</ref>
|-
| ''[[Lapsana communis]]'' || Nipplewort || Cultivated in [[Ancient Rome]]. Presently it is not valued as a leafy vegetable<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7147 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712233824/http://ecoport.org/ep?Plant=7147 }}</ref>
|-
| ''[[Launaea sarmentosa]]'' || ''Kuḷḷafila'' ||Used in [[Maldivian cuisine]], usually finely chopped and mixed with [[Maldive fish]] and grated [[coconut]] in a dish known as ''[[mas huni]]''.<ref name="ReferenceB">[[Xavier Romero-Frias]], ''The Maldive Islanders, A Study of the Popular Culture of an Ancient Ocean Kingdom'', Barcelona 1999, {{ISBN|84-7254-801-5}}</ref>
|-
| ''[[Leichhardtia australis]]'' || Bush Banana || Traditional food of the Indigenous Australian people<ref>{{cite web |url=http://www.aminoz.com.au/leichhardtia-australis-bush-banana-leaves-food-8757.html |teideal=Leichhardtia australis, bush banana, leaves - Food |publisher=Aminoz.com.au |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321161740/http://www.aminoz.com.au/leichhardtia-australis-bush-banana-leaves-food-8757.html }}</ref>
|-
| ''[[Leontodon hispidus]]'' || Hawkbit || Leontodon species are [[dandelion]]-like plants that are generally edible<ref name="ecoport2">{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7210 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112165414/http://ecoport.org/ep?Plant=7210 }}</ref>
|-
| ''[[Leontodon tuberosus]]'' || ||Popular in Crete as a leafy green<ref name="ecoport2"/>
|-
| ''[[Lepidium campestre]]'' || Field pepperweed || All Lepidium species are edible. Appreciated for their peppery taste<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7214 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001640/http://ecoport.org/ep?Plant=7214 }}</ref>
|-
| ''[[Lepidium latifolium]]'' || Dittander || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?683 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125951/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?683 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7219 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112183139/http://ecoport.org/ep?Plant=7219 }}</ref>
|-
| ''[[Lepidium meyenii]]'' || Maca || A traditional vegetable of the Andean mountain areas<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?684 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130035/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?864 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7220 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002310/http://ecoport.org/ep?Plant=7220 }}</ref>
|-
| ''[[Lepidium sativum]]'' || Garden cress || Used in soups, sandwiches and salads for its tangy flavor<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?685 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125956/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?685 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7227 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002315/http://ecoport.org/ep?Plant=7227 }}</ref>
|-
| ''[[Lepidium virginicum]]'' || Virginia pepperweed ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7228 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002320/http://ecoport.org/ep?Plant=7228 }}</ref>
|-
| ''[[Leucaena leucocephala]]'' || Phak kratin || Popular in Laos and Thailand ([[Isan]])
|-
| ''[[Levisticum officinale]]'' || Lovage || Used in salads and soups. Flavor and smell are very similar to celery<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7277 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-07-13 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001650/http://ecoport.org/ep?Plant=7277 }}</ref>
|-
| ''[[Limnocharis flava]]'' || ''Genjer'' || Used in Southeast Asia, but considered inferior fare in some places<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?692 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125958/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?692 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7320 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112185312/http://ecoport.org/ep?Plant=7320 }}</ref>
|-
| ''[[Limnophila aromatica]]'' || Rice paddy herb, Ngò om|| Popular in [[Vietnamese cuisine]] as an ingredient in ''canh chua'', a sweet and sour seafood soup<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1352 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112165744/http://ecoport.org/ep?Plant=1352 }}</ref>
|-
| ''[[Limnophila indica]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7323 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112200634/http://ecoport.org/ep?Plant=7323 }}</ref>
|-
| ''[[Lysimachia clethroides]]'' || Gooseneck Loosestrife || Edible, but considered poor fare<ref>{{cite web |url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Lysimachia+clethroides |teideal=Lysimachia clethroides - Duby. -PAF |work=Pfaf.org |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215101349/http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Lysimachia+clethroides }}</ref>
|-
| ''[[Malva neglecta]]'' || || All Malva species are edible, but are generally considered poor fare or rough food<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?734 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130004/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?734 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7558 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112232632/http://ecoport.org/ep?Plant=7558 }}</ref>
|-
| ''[[Malva parviflora]]'' || Cheeseweed || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7560 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112161330/http://ecoport.org/ep?Plant=7560 }}</ref>
|-
| ''[[Malva sylvestris]]'' || Mallow || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?735 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date=2005-02-22 |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130005/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?735 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Malva verticillata]]'' || Musk Mallow ||
|-
| ''[[Malva verticillata|Malva verticillata var. crispa]]'' || || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?736 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130008/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?736 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Manihot esculenta|Manihot esculenta fosp. esculenta]]'' || Cassava || Should be always eaten boiled after disposing of the water. In some countries cassava leaves are regarded as a poor man's food and only eaten when there is nothing else.<ref>PA Lancaster & JE Brooks, ''Cassava leaves as human food'' - 1983</ref><ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?746 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130010/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?746 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1420 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140314151448/http://ecoport.org/ep?Plant=1420 |archivedate=2014-03-14 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Manihot_esculenta.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Marsilea crenata]]'' || ''Semanggi'' || Steamed leaf are used in certain areas of Java as component of [[pecel]]
|-
| ''[[Matteuccia struthiopteris]]'' || ''Kogomi'' ||The sprouts are a delicacy in Japanese cuisine<ref>{{Cite news | last = LaPointe | first = Rick |teideal = Let us go fiddlehead foragin', but carefully | newspaper = The Japan Times | location = Tokyo | date = 21 April 2002 | url = http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fg20020421rl.html | accessdate = 13 March 2011}}</ref>
|-
| ''[[Megacarpaea polyandra]]'' || 多蕊高河菜 ''duo rui gao he cai'' || From the cabbage family. The young leaves are cooked as a vegetable in China<ref>{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200009621 |teideal=Flora of China |work=Efloras.org |date= |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Melanthera biflora]]'' || Sea daisy || The leaves and shoots are edible<ref>{{cite web |author=(L.) Wild |url=http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Melanthera+biflora |teideal=Melanthera biflora - Useful Tropical Plants |publisher=Tropical.theferns.info |date=2018-02-04 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2018-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301104127/http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Melanthera+biflora }}</ref> and are eaten cooked in [[Malaysian cuisine]] as a [[leaf vegetable]] and in [[Langkhttp://ecoport.org/ep?Plant=2162awi]] raw with chilli and [[shrimp paste]] ''[[sambal]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.globinmed.com/index.php?option=com_content&view=article&id=104438:wedelia-biflora&catid=199&Itemid=139 |teideal=Wedelia biflora |publisher=Globinmed |date=2013-03-26 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2021-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210306005757/https://www.globinmed.com/index.php?option=com_content&view=article&id=104438:wedelia-biflora&catid=199&Itemid=139 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2162 |teideal=Entity Display : Wedelia biflora |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112163300/http://ecoport.org/ep?Plant=2162 }}</ref><ref>{{cite web
| url=http://www.stuartxchange.org/Hagonoi.html
| teideal=Hagonoi / Wedelia Biflora
| publisher = Philippine Medicinal Plants
| accessdate=2008-04-07
}}</ref>
|-
| ''[[Mentha arvensis|Mentha arvensis piperascens]]'' || Japanese mint || All ''Mentha'' species are edible, but generally used in small quantities as garnishing or in salads
|-
| ''[[Mentha longifolia]]'' || Habek mint || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7704 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112152645/http://ecoport.org/ep?Plant=7704 }}</ref>
|-
| ''[[Mertensia maritima]]'' || Sea bluebell || Traditionally used as food after boiling by the [[Inuit]] <ref name="ecoport3"/>
|-
| ''[[Mesembryanthemum crystallinum]]'' || [[Mesembryanthemum crystallinum|Ice plant]] || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?759 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130013/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?759 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7731 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001715/http://ecoport.org/ep?Plant=7731 }}</ref>
|-
| ''[[Mimulus guttatus]]'' || Seep monkey flower || The raw or cooked leaves were one of the traditional foods of the Mendocino and Miwok Indians, among other native peoples<ref>{{cite web |url=http://montana.plant-life.org/species/mimu_gutta.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040709191249/http://montana.plant-life.org/species/mimu_gutta.htm |url-status=dead |archive-date=2004-07-09 |teideal=Montana Plant Life |publisher=Montana Plant Life |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=15365 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002015/http://ecoport.org/ep?Plant=15365 }}</ref>
|-
| ''[[Mirabilis expansa]]'' || Mauka ||One of the important food crops of the ancient Inca empire. Leaves were eaten as a leaf vegetable or used raw in salads.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?767 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |access-date=2006-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130015/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?767 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Morinda citrifolia]]'' || Noni tree || Known as ''bai-yo'' in Thai cuisine the leaves are cooked with [[coconut milk]] in a curry.<ref>{{cite web |url=http://www.easycookingmenu.com/index.php/easycooking/%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A1/coconut-curry |teideal=แกงกะทิใบยอ |publisher=Easycookingmenu |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2024-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241216170906/https://www.easycookingmenu.com/index.php/easycooking/%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A1/coconut-curry }}</ref>
|-
| ''[[Moringa oleifera]]'' || Drumstick tree || Leaves are very popular in [[South Asia]] for curries and omelettes.<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?775 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130018/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?775 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2348 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2012-12-23 |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060523233711/http://ecoport.org/ep?Plant=2348 |archivedate=2006-05-23 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Moringa_oleifera.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Moringa ovalifolia]]'' || South-west African moringa || Found in northern Namibia and south-western Angola
|-
| ''[[Moringa stenopetala]]'' || Ethiopian moringa || <ref>{{cite web|url=http://www.bioversityinternational.org/publications/Web_version/500/ch08.htm |teideal=Zemede Asfaw, "Conservation and use of traditional vegetables in Ethiopia" |work=Bioversityinternational.org |date=2013-07-19 |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120707210646/http://www2.bioversityinternational.org/publications/Web_version/500/ch08.htm |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Mycelis muralis]]'' || Wall lettuce || Leaves eaten raw in salads<ref>{{cite web |url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Mycelis+muralis |teideal=PAF - Mycelis muralis - (L.)Dumort |work=Pfaf.org |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711180500/https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Mycelis+muralis }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7865 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002345/http://ecoport.org/ep?Plant=7865 }}</ref>
|-
| ''[[Myrianthus arboreus]]'' || ''Ujuju'' || Important food source in the Delta and Edo States of Nigeria<ref>{{cite web |url=http://database.prota.org/PROTAhtml/Myrianthus%20arboreus_En.htm |teideal=PROTA Myrianthus arboreus P.Beauv |work=Database.prota.org |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412042750/http://database.prota.org/PROTAhtml/Myrianthus%20arboreus_En.htm |archive-date=2013-04-12 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Myriophyllum brasiliense]]'' || Parrot feather ||Used as a leaf vegetable in South America<ref name="autogenerated1990"/>
|-
| ''[[Myrrhis odorata]]'' || Cicely ||Young stalks and leaves are eaten in salads<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=7897 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=7897 |archivedate=2016-01-16 }}</ref>
|-
| ''[[Nasturtium officinale]]'' || Watercress || One of the most popular salad greens in certain areas, but watercress crops grown in the presence of animal waste can be a haven for parasites such as the [[Liver Fluke|liver fluke]] ''[[Fasciola hepatica]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/html/frames/a-f/fascioliasis/body_fascioliasis_page1.htm |teideal=CDC Parasites & Health: Fascioliasis |work=Dpd.cdc.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130216040558/http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/HTML/Frames/A-F/Fascioliasis/body_Fascioliasis_page1.htm |archive-date=2013-02-16 |url-status=dead |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130216040558/http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/HTML/Frames/A-F/Fascioliasis/body_Fascioliasis_page1.htm }}</ref>
|-
| ''[[Neptunia oleracea|Neptunia oleracea Loureiro]]'' || Phak chet ||Widely used in Thailand. Eaten raw with [[Nam phrik]]<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=7963 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224504/http://ecoport.org/ep?Plant=7963 }}</ref>
|-
| ''[[Nymphaea odorata]]'' || Fragrant Water Lily ||Young leaves were eaten as a vegetable by Native Americans<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=372295 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710011156/http://ecoport.org/ep?Plant=372295 }}</ref>
|-
| ''[[Nymphoides indica]]'' || Water Snowflake ||Young leaves and stems are edible.<ref>[http://aquaflorasolutions.com.au/D088.html Aquaflora Nymphoides indica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110828133140/http://aquaflorasolutions.com.au/D088.html |date=August 28, 2011 }}</ref>
|-
| ''[[Nymphoides peltata]]'' || Yellow floating heart ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=15521 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233024/http://ecoport.org/ep?Plant=15521 }}</ref>
|-
| ''[[Ocimum basilicum]]'' || Sweet Basil ||Used in soups and sauces.<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1547 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2004-03-04 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224507/http://ecoport.org/ep?Plant=1547 }}</ref>
|-
| ''[[Thai basil|O. basilicum var. thyrsiflora]]'' || Thai basil ||Eaten both raw and cooked<ref>Frances Hutchinson, Garden Herbs (The Gardener's Handbook), Fog City Press, 2003, page 237</ref>
|-
| ''[[Ocimum × citriodorum]]'' || Lemon basil ||Used throughout Southeast Asia<ref>{{cite web|url=http://www.deliciousindonesia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=52:kemangi&catid=36:leaves&Itemid=41 |teideal=Kemangi |publisher=Delicious Indonesia |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215102628/http://www.deliciousindonesia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=52%3Akemangi&catid=36%3Aleaves&Itemid=41 |archivedate=2013-12-15 }}</ref>
|-
| ''[[Oenanthe javanica]]'' || Water Celery || Used in Southeast Asia and the Far East<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?806 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130021/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?806 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2364 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713004452/http://ecoport.org/ep?Plant=2364 }}</ref>
|-
| ''[[Oenothera biennis]]'' || Common evening primrose ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8047 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2000-03-31 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-10 |archiveurl=https://archive.today/20120710163203/http://ecoport.org/ep?Plant=8047 }}</ref><ref>{{cite journal|teideal=Additions to the list of wild edible plants preservable by the deep freeze method |date=1968-10-01 |doi=10.1007/BF02908133 |volume=22 |issue=4 |journal=Economic Botany |pages=369–370|last1=Gaertner |first1=Erika E. }}</ref>
|-
| ''[[Oenothera hookeri]]'' || Hooker's Evening-primrose ||Leaves are cooked as greens<ref>[http://www.isu.edu/~willcha2/courses/b213f09/Lecture%20List%202_F09.pdf ISU] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100529221854/http://www.isu.edu/~willcha2/courses/b213f09/Lecture%20List%202_F09.pdf |date=May 29, 2010 }}</ref>
|-
| ''[[Onoclea sensibilis]]'' || Sensitive fern || It was used as a vegetable by the [[Iroquois]]<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=15575 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-08 |archiveurl=https://archive.today/20120708202242/http://ecoport.org/ep?Plant=15575 }}</ref>
|-
| ''[[Oroxylum indicum]]'' || ''Pheka'' ||Has edible leaves and stems, eaten especially in Isan (Thailand) and in Laos<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8133 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711130635/http://ecoport.org/ep?Plant=8133 }}</ref>
|-
| ''[[Oryza sativa]]'' || Rice ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?816 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130023/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?816 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1574 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |accessdate=2013-12-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060630204200/http://ecoport.org/ep?Plant=1574 |archivedate=2006-06-30 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Oryza_sativa.html |teideal=Duke |work=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2013-12-15}}</ref>
|-
| ''[[Osmorhiza aristata]]'' || ||Grows in China and Japan<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=224439 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709233405/http://ecoport.org/ep?Plant=224439 }}</ref><ref>[Osmorhiza aristata - (Thunb.)Makino.&Yabe. PFAF - ''Osmorhiza aristata'' (Thunb.)Makino.&Yabe.]</ref>
|-
| ''[[Osmunda cinnamomea]]'' || Cinnamon fern ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8154 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-10 |archiveurl=https://archive.today/20120710084320/http://ecoport.org/ep?Plant=8154 }}</ref>
|-
| ''[[Osmunda claytoniana]]'' || Interrupted fern ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8155 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-12 |archiveurl=https://archive.today/20120712104253/http://ecoport.org/ep?Plant=8155 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis acetosella]]'' || Common wood sorrel || [[Oxalis]] species contain oxalic acid and should not be eaten for long periods in large quantities. If possible, they should be eaten after boiling and disposing of the water<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8174 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2010-05-17 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224524/http://ecoport.org/ep?Plant=8174 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis corniculata]]'' || Creeping woodsorrel ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8178 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://archive.today/20120709183855/http://ecoport.org/ep?Plant=8178 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis deppei]]'' || Iron Cross || Popular as a vegetable in Mexico for its sharp, lemony taste<ref>{{cite web |url=http://www.pfaf.org/user/cmspage.aspx?pageid=66 |teideal=Oxalis deppei |publisher=PFAF |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711061243/https://pfaf.org/user/cmspage.aspx?pageid=66 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis oregana]]'' || Redwood sorrel ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=224493 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-10 |archiveurl=https://archive.today/20120710034449/http://ecoport.org/ep?Plant=224493 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis stricta]]'' || Common yellow woodsorrel ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8189 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224516/http://ecoport.org/ep?Plant=8189 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis tuberosa]]'' || Oca || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?818 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130027/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?818 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2371 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date=2001-09-03 |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112155413/http://ecoport.org/ep?Plant=2371 }}</ref>
|-
| ''[[Oxalis violacea]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=15690 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112164139/http://ecoport.org/ep?Plant=15690 }}</ref>
|-
| ''[[Oxyria digyna]]'' || Mountain sorrel || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=224513 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112220654/http://ecoport.org/ep?Plant=224513 }}</ref>
|-
| ''[[Pachira aquatica]]'' || Money tree || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?820 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130029/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?820 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8199 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002350/http://ecoport.org/ep?Plant=8199 }}</ref>
|-
| ''[[Pachira insignis]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8201 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112203740/http://ecoport.org/ep?Plant=8201 }}</ref>
|-
| ''[[Paederia foetida]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8211 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112211622/http://ecoport.org/ep?Plant=8211 }}</ref>
|-
| ''[[Parkia biglandulosa]]'' || ||
|-
| ''[[Parkia speciosa]]'' || Petai || <ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?841 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |date= |accessdate=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130032/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?841 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8328 |teideal=Ecoport |publisher=Ecoport |date= |accessdate=2013-12-15 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112163310/http://ecoport.org/ep?Plant=8328 }}</ref>
|-
| ''[[Parkinsonia florida]]'' || Blue Palo Verde ||
|-
| ''[[Pastinaca sativa|Pastinaca sativa fosp. sativa]]'' || Parsnip ||<ref>{{cite web |author=John H. Wiersema |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?864 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130035/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?864 |url-status=dead |archive-date=2015-09-24 |teideal=GRIN |work=Ars-grin.gov |accessdate=2013-12-15 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1642 |teideal=Entity Display : Pastinaca sativa |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711144446/http://ecoport.org/ep?Plant=1642 }}</ref>
|-
| ''[[Patrinia scabiosifolia]]'' || Golden lace ||
|-
| ''[[Patrinia villosa]]'' || ||
|-
| ''[[Paulownia tomentosa]]'' || Empress tree ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8390 |teideal=Entity Display : Paulownia tomentosa |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://archive.today/20120707140232/http://ecoport.org/ep?Plant=8390 }}</ref>
|-
| ''[[Pedalium murex]]'' || Burra Gookeroo ||Mucilaginous<ref>[http://food.oregonstate.edu/glossary/p/pplant60.html Pedalium Murex - Food resource] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111127173041/http://food.oregonstate.edu/glossary/p/pplant60.html |date=November 27, 2011 }}</ref>
|-
| ''[[Peperomia pellucida]]'' || Clearweed ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=870|teideal=GRIN #870|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711103458/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=870}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8442 |teideal=Entity Display : Peperomia pellucida |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-21 |archiveurl=https://archive.today/20120721153047/http://ecoport.org/ep?Plant=8442 }}</ref>
|-
| ''[[Pereskia aculeata]]'' || Barbados Gooseberry ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=871|teideal=GRIN #871|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710001553/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=871}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8445 |teideal=Entity Display : Pereskia aculeata |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712233820/http://ecoport.org/ep?Plant=8445 }}</ref>
|-
| ''[[Pergularia daemia]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8447 |teideal=Entity Display : Pergularia daemia |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://archive.today/20120709185207/http://ecoport.org/ep?Plant=8447 }}</ref>
|-
| ''[[Perilla frutescens]]'' || Perilla ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8452 |teideal=Entity Display : Perilla frutescens |publisher=Ecoport.org |date=2001-10-31 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://archive.today/20120709114401/http://ecoport.org/ep?Plant=8452 }}</ref>
|-
| ''[[Persicaria hydropiper]]'' || Water pepper || The leaves of a cultivar of this plant are eaten in Japan<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=18597 |teideal=Entity Display : Persicaria hydropiper |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707201946/http://ecoport.org/ep?Plant=18597 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Persicaria vulgaris]]'' || ||
|-
| ''[[Petasites frigidus]]'' || Arctic butterbur ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=226124 |teideal=Entity Display : Petasites frigidus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224537/http://ecoport.org/ep?Plant=226124 }}</ref>
|-
| ''[[Petroselinum crispum]]'' || Parsley || Only eaten as garnish, not in large quantities <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1661 |teideal=Entity Display : Petroselinum crispum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112160818/http://ecoport.org/ep?Plant=1661 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Peucedanum ostruthium]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=50472 |teideal=Entity Display : Peucedanum ostruthium |publisher=Ecoport.org |date=2000-07-07 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112172724/http://ecoport.org/ep?Plant=50472 }}</ref>
|-
| ''[[Phaseolus coccineus]]'' || Runner Bean || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=877|teideal=GRIN #877|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231612/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=877}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1665 |teideal=Entity Display : Phaseolus coccineus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112212032/http://ecoport.org/ep?Plant=1665 }}</ref>
|-
| ''[[Phaseolus lunatus]]'' || Lima Bean || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=879|teideal=GRIN #879|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711112734/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=879}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1666 |teideal=Entity Display : Phaseolus lunatus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112160553/http://ecoport.org/ep?Plant=1666 }}</ref>
|-
| ''[[Phaseolus vulgaris]]'' || Bean || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=880|teideal=GRIN #880|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201903/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=880}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1668 |teideal=Entity Display : Phaseolus vulgaris |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2006-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060517191952/http://ecoport.org/ep?Plant=1668 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Phaseolus_vulgaris.html |teideal=Phaseolus vulgaris |publisher=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2018-03-01}}</ref>
|-
| ''[[Phragmites australis]]'' || Common Reed || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8532 |teideal=Entity Display : Phragmites australis |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113024048/http://ecoport.org/ep?Plant=8532 |archivedate=2013-01-13 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Phragmites_australis.html |teideal=Duke |publisher=Hort.purdue.edu |date=1998-01-07 |accessdate=2018-02-28}}</ref>
|-
| ''[[Phyla scaberrima]]'' || Rough fogfruit ||
|-
| ''[[Phyllanthus acidus]]''|| Star Gooseberry ||
|-
| ''[[Phyllanthus emblica]]'' || Myrobalan || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=884|teideal=GRIN #884|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711084151/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=884}}</ref>
|-
| ''[[Phyteuma orbiculare]]'' || Round-headed rampion ||
|-
| ''[[Phytolacca acinosa]]'' || Indian Pokeberry || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8565 |teideal=Entity Display : Phytolacca acinosa |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112153727/http://ecoport.org/ep?Plant=8565 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Phytolacca acinosa|Phytolacca acinosa var. esculenta]]'' || ||
|-
| ''[[Phytolacca americana]]'' || American Pokeweed || Poisonous until properly prepared.<ref>http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?908{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8566 |teideal=Entity Display : Phytolacca americana |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113040303/http://ecoport.org/ep?Plant=8566 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Phytolacca dioica]]'' || Bella Sombra || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=28399 |teideal=Entity Display : Phytolacca dioica |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112172006/http://ecoport.org/ep?Plant=28399 }}</ref>
|-
| ''[[Phytolacca rivinoides]]'' || Deer calalu ||<ref>http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?909{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8570 |teideal=Entity Display : Phytolacca rivinoides |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224549/http://ecoport.org/ep?Plant=8570 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://foodplantsinternational.com/index.php?sec=plants&page=simple_info&plantid=12354&nocache=1 |teideal=Phytolacca rivinoides - Plant Information Sheet, Food Plants |publisher=Foodplantsinternational.com |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2008-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804225836/http://foodplantsinternational.com/index.php?sec=plants&page=simple_info&plantid=12354&nocache=1 }}</ref>
|-
| ''[[Pimpinella anisum]]'' || Aniseed ||<ref>http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?910{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8595 |teideal=Entity Display : Pimpinella anisum |publisher=Ecoport.org |date=2000-03-28 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://archive.today/20120709080229/http://ecoport.org/ep?Plant=8595 }}</ref>
|-
| ''[[Pimpinella saxifraga]]'' || Burnet Saxifrage || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8596 |teideal=Entity Display : Pimpinella saxifraga |publisher=Ecoport.org |date=2000-07-07 |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=8596 }}</ref>
|-
| ''[[Pinus densiflora]]'' || Japanese Red Pine ||<ref>http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?913{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=78257 |teideal=Entity Display : Pinus densiflora |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707173924/http://ecoport.org/ep?Plant=78257 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Piper auritum]]'' || Mexican pepperleaf || Known as ''Hoja santa'' (holy leaf). Aromatic herb with a heart-shaped, velvety leaf often used in Mexican cuisine for [[tamales]] and sauces.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.zarela.com/2009/hoja-santa-piper-sanctum-or-piper-auritum/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2011-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110911131416/http://www.zarela.com/2009/hoja-santa-piper-sanctum-or-piper-auritum/ }}</ref>
|-
| ''[[Piper guineense]]'' || West African pepper ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8671 |teideal=Entity Display : Piper guineense |publisher=Archive.is |date=2012-07-10 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120710174648/http://ecoport.org/ep?Plant=8671 |archivedate=2012-07-10 }}</ref>
|-
| ''[[Piper sarmentosum]]'' || Cha-phlu ||Popular in Thailand in [[Miang kham]]<ref>[http://www.auntymayyee.com/images/miankam.htm/ Pictures of the Miang kam preparation process] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904170334/http://www.auntymayyee.com/images/miankam.htm/ |date=2011-09-04 }}</ref>
|-
| ''[[Pipturus argenteus]]'' || Queensland grass-cloth plant ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1718 |teideal=Entity Display : Pipturus argenteus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709232905/http://ecoport.org/ep?Plant=1718 }}</ref>
|-
| ''[[Pisonia grandis]]'' || Tree lettuce ||The leaves are traditionally used as a leaf vegetable in some countries.<ref>{{cite web |url=http://anpsa.org.au/APOL5/mar97-2.html |teideal=Capricornia Cuisine: Bush Tucker in Central Queensland |publisher=Anpsa.org.au |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2011-03-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110311211300/http://anpsa.org.au/APOL5/mar97-2.html }}</ref> Traditionally eaten by [[Maldivians]] in ''[[Mas huni]]''.<ref name="ReferenceB"/>
|-
| ''[[Pistacia chinensis]]'' || Chinese Pistache ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=923|teideal=GRIN #923|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711061242/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=923}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8689 |teideal=Entity Display : Pistacia chinensis |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-12 |archiveurl=https://archive.today/20120712094728/http://ecoport.org/ep?Plant=8689 }}</ref>
|-
| ''[[Pistacia terebinthus]]'' || Terebinth ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=924|teideal=GRIN #924|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224501/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=924}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8693 |teideal=Entity Display : Pistacia terebinthus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-08 |archiveurl=https://archive.today/20120708133124/http://ecoport.org/ep?Plant=8693 }}</ref>
|-
| ''[[Pistia stratiotes]]'' || Water Lettuce ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8694 |teideal=Entity Display : Pistia stratiotes |date=2016-09-21 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160921074325/http://ecoport.org/ep?Plant=8694 |archivedate=2016-09-21 }}</ref>
|-
| ''[[Pisum sativum]]'' || Garden pea ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=926|teideal=GRIN #926|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224508/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=926}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1721 |teideal=Entity Display : Pisum sativum |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120714080130/http://ecoport.org/ep?Plant=1721 |archivedate=2012-07-14 }}</ref>
|-
| ''[[Plantago coronopus]]'' || Buckshorn plantain || Some people may be allergic to this plant.<ref>[http://www.rainbowbridgeojai.com/ns/DisplayMonograph.asp?storeID=WMMW8T153XD69MUVA5VRJ5GVC35NC08F&DocID=buckshornplantain Buckshorn plantain (Plantago coronopus)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120331163853/http://www.rainbowbridgeojai.com/ns/DisplayMonograph.asp?storeID=WMMW8T153XD69MUVA5VRJ5GVC35NC08F&DocID=buckshornplantain |date=March 31, 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8731 |teideal=Entity Display : Plantago coronopus |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709232831/http://ecoport.org/ep?Plant=8731 }}</ref>
|-
| ''[[Plantago lanceolata]]'' || Long-leaved plantain ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1732 |teideal=Entity Display : Plantago lanceolata |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120709101328/http://ecoport.org/ep?Plant=1732 |archivedate=2012-07-09 }}</ref>
|-
| ''[[Plantago major]]'' || Broad-leaved Plantain ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1733 |teideal=Entity Display : Plantago major |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707151327/http://ecoport.org/ep?Plant=1733 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Plantago maritima]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=227577 |teideal=Entity Display : Plantago maritima |publisher=Archive.is |date=2012-07-08 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120708014024/http://ecoport.org/ep?Plant=227577 |archivedate=2012-07-08 }}</ref>
|-
| ''[[Pluchea indica]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1746 |teideal=Entity Display : Pluchea indica |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=1746 }}</ref>
|-
| ''[[Podophyllum hexandrum]]'' || Himalayan mayapple ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8791 |teideal=Entity Display : Podophyllum hexandrum |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2008-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222115620/http://ecoport.org/ep?Plant=8791 }}</ref>
|-
| ''[[Poliomintha incana]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=228115 |teideal=Entity Display : Poliomintha incana |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707230527/http://ecoport.org/ep?Plant=228115 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Polygonum aviculare]]'' || Knotweed ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8819 |teideal=Entity Display : Polygonum aviculare |publisher=Archive.is |date=2012-07-20 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120720130424/http://ecoport.org/ep?Plant=8819 |archivedate=2012-07-20 }}</ref>
|-
| ''[[Polygonum bistorta]]'' || Bistort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8821 |teideal=Entity Display : Polygonum bistorta |publisher=Ecoport.org |date=2000-07-11 |accessdate=2018-03-01 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2016-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=8821 }}</ref>
|-
| ''[[Polygonum bistortoides]]'' || American Bistort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16045 |teideal=Entity Display : Polygonum bistortoides |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112170326/http://ecoport.org/ep?Plant=16045 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Polygonum punctatum]]'' || ||
|-
| ''[[Polygonum viviparum]]'' || Alpine bistort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=228317 |teideal=Entity Display : Polygonum viviparum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112211347/http://ecoport.org/ep?Plant=228317 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Poncirus trifoliata]]'' || Trifoliate orange || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1780 |teideal=Entity Display : Poncirus trifoliata |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112205632/http://ecoport.org/ep?Plant=1780 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Pontederia cordata]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16098 |teideal=Entity Display : Pontederia cordata |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112173133/http://ecoport.org/ep?Plant=16098 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| [[Portulaca oleracea]] || Common purslane ||Popular in Greek cuisine<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=941|teideal=GRIN #941|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709232217/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=941}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1784 |teideal=Entity Display : Portulaca oleracea L |publisher=Ecoport.org |date=2005-11-11 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711084156/http://ecoport.org/ep?Plant=1784 }}</ref>
|-
| ''[[Portulaca pilosa]]'' || ||
|-
| ''[[Portulacaria afra]]'' || Elephant Bush ||
|-
| ''[[Primula veris]]'' || Cowslip || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=952|teideal=GRIN #952|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224502/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=952}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8933 |teideal=Entity Display : Primula veris |publisher=Ecoport.org |date=2000-07-12 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002415/http://ecoport.org/ep?Plant=8933 }}</ref>
|-
| ''[[Primula vulgaris]]'' || Primrose || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=8934 |teideal=Entity Display : Primula vulgaris |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112222128/http://ecoport.org/ep?Plant=8934 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Pringlea antiscorbutica]]'' || Kerguelen cabbage || Its leaves contain a Vitamin C-rich oil, a fact which, in the days of sailing ships, made it very attractive to British sailors suffering from [[scurvy]]<ref>{{cite web|url=http://www.btinternet.com/~sa_sa/kerguelen/kerguelen_cabbage.html |teideal=Kerguelen cabbage |archiveurl=https://archive.today/20120529193515/http://www.btinternet.com/~sa_sa/kerguelen/kerguelen_cabbage.html |archivedate=2012-05-29 |url-status=dead }}</ref>
|-
| ''[[Prosopis spicegera]]'' || ||
|-
| ''[[Prunella vulgaris]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=3944 |teideal=Entity Display : Prunella vulgaris |publisher=Ecoport.org |date=2000-12-19 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112192535/http://ecoport.org/ep?Plant=3944 }}</ref>
|-
| ''[[Psoralea esculenta]]'' || Prairie turnip ||The prairie turnip is a legume that was often used by American Indians located in the Great Plains. Roots of the legumes provide a valuable source of protein, minerals, and carbohydrates. Most turnips have white skin and the portion of the plant that is seen above the ground is purple, red, or green in color. The root below the surface is known as the taproot and is usually around 5-20 centimeters in diameter.<ref>{{cite journal|author=Stahnke, April, Michelle Hayes, Karen Meyer, Karla Witt, Jeanna Weideman, Anne Fernando, Rhoda Burrows, and Reese Neil.|teideal=Prairie Turnip|journal=Native Plants Journal (Indiana University Press)|year=2008|volume=9|issue=1}}</ref>
|-
| ''[[Pteris ensiformis]]'' || ||
|-
| ''[[Ptychosperma elegans]]'' || ||
|-
| ''[[Pulicaria odora]]'' || ||
|-
| ''[[Pulmonaria officinalis]]'' || Lungwort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9068 |teideal=Entity Display : Pulmonaria officinalis |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113121511/http://ecoport.org/ep?Plant=9068 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Puya caerulea]]'' || ||
|-
| ''[[Puya chilensis]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16254 |teideal=Entity Display : Puya chilensis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112184639/http://ecoport.org/ep?Plant=16254 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Pyrus betulaefolia]]'' || Birch-Leaved Pear ||
|-
| ''[[Ranunculus ficaria]]'' || Lesser celandine || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9161 |teideal=Entity Display : Ranunculus ficaria |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002420/http://ecoport.org/ep?Plant=9161 }}</ref>
|-
| ''[[Raphanus raphanistrum]]'' || Wild radish || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9169 |teideal=Entity Display : Raphanus raphanistrum |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113141918/http://ecoport.org/ep?Plant=9169 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Raphanus raphanistrum|Raphanus raphanistrum ssp. landra]]'' || ||
|-
| ''[[Raphanus raphanistrum|Raphanus raphanistrum ssp. maritimus]]'' || ||
|-
| ''[[Raphanus sativus]]'' || Radish || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1014|teideal=GRIN #1014|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231630/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1839 |teideal=Entity Display : Raphanus sativus Bailey |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-13 |archiveurl=https://archive.today/20130113000619/http://ecoport.org/ep?Plant=1839 }}</ref>
|-
| ''[[Raphanus sativus|Raphanus sativus var. longipinnatus]]'' || Chinese radish ||
|-
| ''[[Raphia hookeri]]'' || Raffia palm || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1015|teideal=GRIN #1015|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224503/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9175 |teideal=Entity Display : Raphia hookeri |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001755/http://ecoport.org/ep?Plant=9175 }}</ref>
|-
| ''[[Reichardia picroides]]'' || French Scorzonera || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9193 |teideal=Entity Display : Reichardia picroides |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112200407/http://ecoport.org/ep?Plant=9193 }}</ref>
|-
| ''[[Rhamnus dahurica]]'' || ||
|-
| ''[[Rheum rhabarbarum]]'' || ||
|-
| ''[[Rheum tataricum]]'' || ||
|-
| ''[[Rhexia virginica]]'' || Meadow beauty || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=230249 |teideal=Entity Display : Rhexia virginica |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002155/http://ecoport.org/ep?Plant=230249 }}</ref>
|-
| ''[[Rhodiola rosea]]'' || Roseroot || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=230348 |teideal=Entity Display : Rhodiola rosea |publisher=Ecoport.org |date=2003-03-17 |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717002200/http://ecoport.org/ep?Plant=230348 }}</ref>
|-
| ''[[Rhododendron arboreum]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9238 |teideal=Entity Display : Rhododendron arboreum |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2020-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717001800/http://ecoport.org/ep?Plant=9238 }}</ref>
|-
| ''[[Rhopalostylis sapida]]'' || Nikau ||
|-
| ''[[Ribes cereum]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16382 |teideal=Entity Display : Ribes cereum |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112172744/http://ecoport.org/ep?Plant=16382 }}</ref>
|-
| ''[[Ribes divaricatum]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=78379 |teideal=Entity Display : Ribes divaricatum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112203432/http://ecoport.org/ep?Plant=78379 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Ribes nigrum]]'' || Blackcurrant || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1029|teideal=GRIN #1029|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224514/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1029}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9282 |teideal=Entity Display : Ribes nigrum |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2013-01-12 |archiveurl=https://archive.today/20130112214453/http://ecoport.org/ep?Plant=9282 }}</ref>
|-
| ''[[Ribes odoratum]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9283 |teideal=Entity Display : Ribes odoratum |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113005339/http://ecoport.org/ep?Plant=9283 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Rorippa indica]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9305 |teideal=Entity Display : Rorippa indica |publisher=Ecoport.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2012-07-12 |archiveurl=https://archive.today/20120712063850/http://ecoport.org/ep?Plant=9305 }}</ref>
|-
| ''[[Rorippa islandica]]'' || ||
|-
| ''[[Rosa multiflora]]'' || Seven Sisters Rose ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9319 |teideal=Entity Display : Rosa multiflora |publisher=Archive.is |date=2012-07-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120712034201/http://ecoport.org/ep?Plant=9319 |archivedate=2012-07-12 }}</ref>
|-
| ''[[Roystonea elata]]'' || ||
|-
| ''[[Roystonea oleracea]]'' || ||
|-
| ''[[Rubus rosaefolius]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9384 |teideal=Entity Display : Rubus rosaefolius |publisher=Archive.is |date=2012-07-08 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120708173837/http://ecoport.org/ep?Plant=9384 |archivedate=2012-07-08 }}</ref>
|-
| ''[[Rumex acetosa]]'' || Sorrel || Many species of Rumex are edible, but they contain a relatively high proportion of [[oxalic acid]]. Raw leaves should be eaten sparingly and leaves should preferably be used after boiling and disposing of the water.<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1070|teideal=GRIN #1070|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712233759/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1070}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9398 |teideal=Entity Display : Rumex acetosa |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120708015523/http://ecoport.org/ep?Plant=9398 |archivedate=2012-07-08 }}</ref>
|-
| ''[[Salicornia europaea]]'' || Glasswort ||Glasswort is a leafless plant with jointed stems that are a light green color in the summer and a red color in the fall. There are very small flowers within the segmented portions of the plant. The plant is found in coastal salt marshes and alkaline soils within south Nova Scotia and Eastern and central North America. The stems have a salty flavor and can be harvested to be used in salads, as a puree, or as a pickled condiment.<ref>{{cite book|last=Peterson|first=Lee|teideal=Edible Wild Plants|year=1977|publisher=Houghton Mifflin Company|location=New York|isbn=0-395-31870-X|page=146}} [https://books.google.com/books?id=ce1G-Nr9pVoC&printsec=frontcover Google preview of alternate edition 978-0-395-92622-2]</ref>
|-
| ''[[Salix babylonica]]'' || Weeping Willow || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1892|teideal=Entity Display : Salix babylonica L.|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060526064141/http://ecoport.org/ep?Plant=1892}}</ref>
|-
| ''[[Salix daphnoides]]'' || ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=78426 |teideal=Entity Display : Salix daphnoides |publisher=Archive.is |date=2012-07-08 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120708120847/http://ecoport.org/ep?Plant=78426 |archivedate=2012-07-08 }}</ref>
|-
| ''[[Salix gracilistyla]]'' || Rosegold pussy willow ||
|-
| ''[[Salsola kali]]'' || Saltwort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9497 |teideal=Entity Display : Salsola kali |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113072906/http://ecoport.org/ep?Plant=9497 |archivedate=2013-01-13 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Salsola_kali.html |teideal=Duke |publisher=Hort.purdue.edu |date=1998-01-09 |accessdate=2018-02-28}}</ref>
|-
| ''[[Salsola komarovii]]'' || Land Seaweed ||
|-
| ''[[Salsola soda]]'' || Opposite leaved saltwort || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9502 |teideal=Entity Display : Salsola soda |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112174702/http://ecoport.org/ep?Plant=9502 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Salvadora persica]]'' || Toothbrush tree || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9506 |teideal=Entity Display : Salvadora persica |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112191509/http://ecoport.org/ep?Plant=9506 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sambucus javanica]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16592 |teideal=Entity Display : Sambucus javanica |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112180518/http://ecoport.org/ep?Plant=16592 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sambucus sieboldiana]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=78443 |teideal=Entity Display : Sambucus sieboldiana |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112183744/http://ecoport.org/ep?Plant=78443 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sanguisorba canadensis]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9534 |teideal=Entity Display : Sanguisorba canadensis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112163129/http://ecoport.org/ep?Plant=9534 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sanguisorba minor]]'' || Salad Burnet || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9535 |teideal=Entity Display : Sanguisorba minor |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112185924/http://ecoport.org/ep?Plant=9535 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sanguisorba officinalis]]'' || Great Burnet ||
|-
| ''[[Sassafras albidum]]'' || Sassafras || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9581 |teideal=Entity Display : Sassafras albidum |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113030942/http://ecoport.org/ep?Plant=9581 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Sauropus androgynus]]'' || ''Katuk'' || A traditional vegetable in some tropical countries that should be consumed in moderate quantities due to the presence of [[papaverine]]<ref>[http://www.mendeley.com/research/nutrive-value-sauropus-androgynus-leaves-3/ Nutritive value of Sauropus androgynus leaves] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111127174347/http://www.mendeley.com/research/nutrive-value-sauropus-androgynus-leaves-3/ |date=November 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1095|teideal=GRIN #1095|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711125752/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1095}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9593 |teideal=Entity Display : Sauropus androgynus |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112211227/http://ecoport.org/ep?Plant=9593 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Saxifraga pensylvanica]]'' || Eastern Swamp Saxifrage || The [[Cherokee]] traditionally ate the leaves raw as greens<ref>Daniel E. Moerman, ''Native American Food Plants: An Ethnobotanical Dictionary''</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=231997 |teideal=Entity Display : Saxifraga pensylvanica |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112205643/http://ecoport.org/ep?Plant=231997 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Saxifraga stolonifera]]'' || Creeping Rockfoil || Occasionally used fresh or cooked in Japanese cuisine<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=232010 |teideal=Entity Display : Saxifraga stolonifera |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112221151/http://ecoport.org/ep?Plant=232010 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Schleichera oleosa]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1098|teideal=GRIN #1098|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231614/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1098}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9621 |teideal=Entity Display : Schleichera oleosa (Lour.) Oken |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112205941/http://ecoport.org/ep?Plant=9621 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Scolymus hispanicus]]'' || ''Tagarnina'' || Edible thistle. Popular in Southern Spanish cuisine <ref name="ecoport4">{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9652 |teideal=Entity Display : Scolymus maculatus |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112173205/http://ecoport.org/ep?Plant=9652 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Scolymus maculatus]]'' || Spotted golden thistle || <ref name="ecoport4"/>
|-
| ''[[Scorzonera hispanica]]'' || Scorzonera ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1101|teideal=GRIN #1101|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224507/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1101}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9656 |teideal=Entity Display : Scorzonera hispanica |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707231150/http://ecoport.org/ep?Plant=9656 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Scutellaria baicalensis]]'' || Baikal Skullcap ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9661 |teideal=Entity Display : Scutellaria baicalensis |publisher=Archive.is |date=2012-07-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120712160927/http://ecoport.org/ep?Plant=9661 |archivedate=2012-07-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sechium edule]]'' || Chayote ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1104|teideal=GRIN #1104|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803080802/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1104}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1930 |teideal=Entity Display : Sechium edule |publisher=Archive.is |date=2012-07-16 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120716091247/http://ecoport.org/ep?Plant=1930 |archivedate=2012-07-16 }}</ref>
|-
| ''[[Sedum anacampseros]]'' || Love-restorer || All stonecrops (''Sedum'') are edible, but are generally mediocre food.<ref>[http://food.oregonstate.edu/glossary/s/splant86.html Sedum Anacampseros, Evergreen Orpine - Food Resource] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111127180700/http://food.oregonstate.edu/glossary/s/splant86.html |date=November 27, 2011 }}</ref>
|-
| ''[[Sedum divergens]]'' || Spreading stonecrop || Traditional salad vegetable of the [[Haida people|Haida]] and the [[Nisga'a]] people of Northwest [[British Columbia]].<ref>{{cite web|first1=Jim |last1=Pojar |first2=Andy |last2=MacKinnon |teideal=Plants of Coastal British Columbia, including Washington, Oregon, & Alaska |year=2004 |page=156 |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16727 |work=ecoport.org |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=16727 |archivedate=2016-01-16 }}</ref>
|-
| ''[[Sedum reflexum]]'' || Jenny's stonecrop || Occasionally used as a [[salad leaf]] or [[herb]] in [[Europe]].<ref>{{cite web |url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Sedum+rupestre |teideal=''Sedum rupestre'' - L. Crooked Yellow Stonecrop |publisher=Plants for a Future |accessdate=2010-04-28}}</ref>
|-
| ''[[Rhodiola rhodantha|Sedum rhodanthum]]'' || Rose crown ||<ref>{{cite web|url=http://montana.plant-life.org/species/sedum_rhodant.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20040828113927/http://montana.plant-life.org/species/sedum_rhodant.htm|url-status=dead|archive-date=28 August 2004|teideal=Rosecrown - Sedum rhodanthum|author=|date=28 August 2004}}</ref>
|-
| ''[[Hylotelephium telephium|Sedum telephium]]'' || Livelong ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=16727|teideal=Entity Display : Sedum telephium|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2016-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=16727}}</ref>
|-
| ''[[Senna occidentalis]]'' || ''Digutiyara'' ||Traditionally eaten in the [[Maldives]] in ''[[Mas huni]]''. Leaves are finely chopped.<ref name="ReferenceB"/>
|-
| ''[[Senna siamea]]'' || Cassod Tree ||Used in Thai cuisine in a curry named ''Kaeng khilek''. Leaves are boiled and strained and the water discarded.<ref>{{cite web |url=http://www.papamenu.com/?p=385 |teideal=แกงขี้เหล็ก - ''Kaeng khilek'' |publisher=Papamenu.com |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2018-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618052550/http://www.papamenu.com/?p=385 }}</ref>
|-
| ''[[Sesamum alatum]]'' || Sésame de gazelle || Eaten in dry regions of Africa like [[Chad]] as a vegetable. Considered as [[famine food]] in some areas<ref>[http://www.prota.org/uk/Publications/PROTA+2.htm G. J. H. Grubben, ''Vegetables'', Plant Resources of Tropical Africa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516142552/http://www.prota.org/uk/Publications/PROTA%2B2.htm |date=May 16, 2010 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1110|teideal=GRIN #1110|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201728/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1110}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9704 |teideal=Entity Display : Sesamum alatum |publisher=Archive.is |date=2012-07-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120712193029/http://ecoport.org/ep?Plant=9704 |archivedate=2012-07-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sesamum indicum]]'' || Sesame ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1111|teideal=GRIN #1111|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710000335/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1111}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1937|teideal=Entity Display : Sesamum indicum L.|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060504083616/http://ecoport.org/ep?Plant=1937}}</ref>
|-
| ''[[Sesamum radiatum]]'' || Benniseed ||Fresh leaves and young shoots are a popular leafy vegetable in Africa<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1113|teideal=GRIN #1113|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803183129/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1113}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9708 |teideal=Entity Display : Sesamum radiatum |publisher=Archive.is |date=2012-07-16 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120716132341/http://ecoport.org/ep?Plant=9708 |archivedate=2012-07-16 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://database.prota.org/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?AC=QBE_QUERY&BU=http://database.prota.org/search.htm&TN=PROTAB~1&QB0=AND&QF0=Species+Code&QI0=Sesamum+radiatum&RF=Webdisplay |teideal=PROTA |publisher=Database.prota.org |date= |accessdate=2018-02-28 |dátarochtana=2020-07-07 |archivedate=2018-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301044923/http://database.prota.org/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?AC=QBE_QUERY&BU=http://database.prota.org/search.htm&TN=PROTAB~1&QB0=AND&QF0=Species+Code&QI0=Sesamum+radiatum&RF=Webdisplay }}</ref>
|-
| ''[[Sesbania grandiflora]]'' || West Indian pea ||<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1114|teideal=GRIN #1114|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712220320/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1114}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1938 |teideal=Entity Display : Sesbania grandiflora |publisher=Archive.is |date=2012-07-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120713142511/http://ecoport.org/ep?Plant=1938 |archivedate=2012-07-13 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Sesbania_grandiflora.html |teideal=Duke |publisher=Hort.purdue.edu |date=1998-01-09 |accessdate=2018-02-28}}</ref>
|-
| ''[[Sesbania sesban]]'' || Sesban ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9722 |teideal=Entity Display : Sesbania sesban |publisher=Archive.is |date=2012-07-18 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120718112301/http://ecoport.org/ep?Plant=9722 |archivedate=2012-07-18 }}</ref>
|-
| ''[[Sesuvium portulacastrum]]'' || Sea Purselane ||<ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9728 |teideal=Entity Display : Sesuvium portulacastrum |publisher=Archive.is |date=2012-07-07 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120707233357/http://ecoport.org/ep?Plant=9728 |archivedate=2012-07-07 }}</ref>
|-
| ''[[Setaria palmifolia]]'' || Palm-grass || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1116|teideal=GRIN #1116|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231631/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1116}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1945 |teideal=Entity Display : Setaria palmifolia |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112182545/http://ecoport.org/ep?Plant=1945 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sicyos angulatus]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9754 |teideal=Entity Display : Sicyos angulatus |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112210259/http://ecoport.org/ep?Plant=9754 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sida rhombifolia]]'' || Arrowleaf sida ||
|-
| ''[[Sidalcea neomexicana]]'' || ||
|-
| ''[[Silaum silaus]]'' || Pepper saxifrage || Despite the name, it is neither a [[saxifrage]] nor peppery in taste<ref name="emorsgate">{{cite web|url=http://wildseed.co.uk/species/view/126|teideal=''Silaum silaus'' – Pepper Saxifrage|publisher=Emorsgate Seeds|accessdate=29 October 2013|dátarochtana=7 Iúil 2020|archivedate=1 Samhain 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131101003106/http://wildseed.co.uk/species/view/126}}</ref>
|-
| ''[[Silene acaulis]]'' || Moss campion || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16873 |teideal=Entity Display : Silene acaulis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112203716/http://ecoport.org/ep?Plant=16873 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Silene vulgaris]]'' || Bladder Campion || ''Collejas''; a traditional green in [[Manchego cuisine]], Spain<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1120|teideal=GRIN #1120|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711112732/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1120}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9780 |teideal=Entity Display : Silene vulgaris |publisher=Archive.is |date=2012-07-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20120712121934/http://ecoport.org/ep?Plant=9780 |archivedate=2012-07-12 }}</ref>
|-
| ''[[Silybum marianum]]'' || Blessed milk thistle || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9784 |teideal=Entity Display : Silybum marianum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112232302/http://ecoport.org/ep?Plant=9784 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sinapis alba]]'' || White Mustard || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9787 |teideal=Entity Display : Sinapis alba |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113004757/http://ecoport.org/ep?Plant=9787 |archivedate=2013-01-13 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Sinapis_alba.html |teideal=Duke |publisher=Hort.purdue.edu |date=1998-01-09 |accessdate=2018-02-28}}</ref>
|-
| ''[[Sinapis arvensis]]'' || Charlock || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9788 |teideal=Entity Display : Sinapis arvensis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112185014/http://ecoport.org/ep?Plant=9788 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sisymbrium altissimum]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9794 |teideal=Entity Display : Sisymbrium altissimum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112204213/http://ecoport.org/ep?Plant=9794 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sisymbrium crassifolium]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=11300 |teideal=Entity Display : Sisymbrium crassifolium |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112202706/http://ecoport.org/ep?Plant=11300 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sisymbrium irio]]'' || London rocket ||
|-
| ''[[Sisymbrium officinale]]'' || Hedge mustard || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9797 |teideal=Entity Display : Sisymbrium officinale |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112183257/http://ecoport.org/ep?Plant=9797 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sium cicutaefolium]]'' || ||
|-
| ''[[Smyrnium olusatrum]]'' || Alexanders || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9823 |teideal=Entity Display : Smyrnium olusatrum |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112172845/http://ecoport.org/ep?Plant=9823 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Solenostemon rotundifolius]]'' || Chinese potato || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70741|teideal=GRIN #70741|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710034220/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=70741}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=9922|teideal=Entity Display : Solenostemon rotundifolius|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060522022215/http://ecoport.org/ep?Plant=9922}}</ref>
|-
| ''[[Solidago missouriensis]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=16978 |teideal=Entity Display : Solidago missouriensis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112200004/http://ecoport.org/ep?Plant=16978 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sonchus arvensis]]'' || Field sow-thistle || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9930 |teideal=Entity Display : Sonchus arvensis |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112162203/http://ecoport.org/ep?Plant=9930 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sonchus asper]]'' || Spiny-leaved sow thistle || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9931 |teideal=Entity Display : Sonchus asper |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112163433/http://ecoport.org/ep?Plant=9931 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Sonchus oleraceus]]'' || Sow Thistle || Leaves are eaten as salad greens or cooked like spinach. This is one of the species used in [[Chinese cuisine]] as ''kŭcài'' ([[wikt:菜|菜]]; lit. bitter vegetable).<ref>
{{cite web
|url=http://baike.baidu.com/view/30711.htm
|teideal=Kucai
|work=[[Baidu Encyclopedia]] (苦菜_百度百科)
|publisher=baike.baidu.com
|accessdate=2008-02-07
|language=Chinese
}}</ref>
|-
| ''[[Sophora japonica]]'' || Pagoda-tree || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=9939 |teideal=Entity Display : Sophora japonica |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113015146/http://ecoport.org/ep?Plant=9939 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Spathiphyllum phryniifolium]]'' || ||
|-
| ''[[Sphenoclea zeylanica]]'' || || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=11669 |teideal=Entity Display : Sphenoclea zeylanica Gaertn |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113033253/http://ecoport.org/ep?Plant=11669 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Sphenostylis stenocarpa]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1157|teideal=GRIN #1157|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224510/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1157}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=10000 |teideal=Entity Display : Sphenostylis stenocarpa |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112155657/http://ecoport.org/ep?Plant=10000 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Spilanthes acmella]]'' || Toothache Plant ||
|-
| ''[[Spinacia oleracea]]'' || Spinach ||Spinach contains a certain proportion of [[oxalic acid]]. Raw leaves should be eaten sparingly. In dishes that include large quantities, leaves should preferably be used after boiling and disposing of the water.<ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1158|teideal=GRIN #1158|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224504/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1158}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=1997 |teideal=Entity Display : Spinacia oleracea |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112160253/http://ecoport.org/ep?Plant=1997 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Spirodela polyrhiza]]'' || Greater Duck-weed || <ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=10008 |teideal=Entity Display : Spirodela polyrhiza |publisher=Archive.is |date=2013-01-12 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112163856/http://ecoport.org/ep?Plant=10008 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Spondias dulcis]]'' || Otaheite Apple || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1159|teideal=GRIN #1159|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224459/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1159}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2001 |teideal=Entity Display : Spondias dulcis |publisher=Archive.is |date=2013-01-13 |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130113004105/http://ecoport.org/ep?Plant=2001 |archivedate=2013-01-13 }}</ref>
|-
| ''[[Spondias mombin]]'' || Yellow mombin || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1160|teideal=GRIN #1160|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710034216/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1160}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ecoport.org/ep?Plant=2002 |teideal=Entity Display : Spondias mombin |publisher=Archive.is |accessdate=2018-02-28 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20130112170937/http://ecoport.org/ep?Plant=2002 |archivedate=2013-01-12 }}</ref>
|-
| ''[[Spondias purpurea]]'' || Jocote || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1161|teideal=GRIN #1161|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803193312/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1161}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10015|teideal=Entity Display : Spondias purpurea|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060519030431/http://ecoport.org/ep?Plant=10015}}</ref>
|-
| ''[[Stanleya pinnatifida]]'' || ||
|-
| ''[[Stellaria media]]'' || Common Chickweed || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1165|teideal=GRIN #1165|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224511/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1165}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10046|archiveurl=https://archive.today/20130112202604/http://ecoport.org/ep?Plant=10046|url-status=dead|teideal=Entity Display : Stellaria media|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Stenochlaena palustris]]'' || ||
|-
| ''[[Sterculia foetida]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2428|archiveurl=https://archive.today/20130112170022/http://ecoport.org/ep?Plant=2428|url-status=dead|teideal=Entity Display : Sterculia foetida L.|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Sterculia tragacantha]]'' || ||
|-
| ''[[Strychnos spinosa]]'' || Natal orange || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1172|teideal=GRIN #1172|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710001638/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1172}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10135|archiveurl=https://archive.today/20130112165540/http://ecoport.org/ep?Plant=10135|url-status=dead|teideal=Entity Display : Strychnos spinosa|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Suaeda maritima]]'' || Sea Blite || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10164|archiveurl=https://archive.today/20130113030459/http://ecoport.org/ep?Plant=10164|url-status=dead|teideal=Entity Display : Suaeda maritima|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Symphytum officinale]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2431|archiveurl=https://archive.today/20130112222435/http://ecoport.org/ep?Plant=2431|url-status=dead|teideal=Entity Display : Symphytum officinale|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Symphytum uplandicum]]'' || ||
|-
| ''[[Synedrella nodiflora]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2025|archiveurl=https://archive.today/20130112200748/http://ecoport.org/ep?Plant=2025|url-status=dead|teideal=Entity Display : Synedrella nodiflora|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Syzygium malaccense]]'' || Malay apple || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1182|teideal=GRIN #1182|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231620/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1182}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=1033|teideal=Entity Display : Syzygium malaccense|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2016-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116105052/http://ecoport.org/ep?Plant=1033}}</ref>
|-
| ''[[Syzygium polycephalum]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10241|archiveurl=https://archive.today/20130112160858/http://ecoport.org/ep?Plant=10241|url-status=dead|teideal=Entity Display : Syzygium polycephalum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Talinum paniculatum]]'' || Jewels of Opar ||
|-
| ''[[Talinum portulacifolium]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10272|archiveurl=https://archive.today/20130112201619/http://ecoport.org/ep?Plant=10272|url-status=dead|teideal=Entity Display : Talinum portulacifolium|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Talinum triangulare]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2433|archiveurl=https://archive.today/20130112164556/http://ecoport.org/ep?Plant=2433|url-status=dead|teideal=Entity Display : Talinum triangulare (Jacq.) Willd.|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tanacetum vulgare]]'' || Tansy || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10284|archiveurl=https://archive.today/20130112155243/http://ecoport.org/ep?Plant=10284|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tanacetum vulgare|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Taraxacum albidum]]'' || ||
|-
| ''[[Taraxacum officinale]]'' || Dandelion || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1189|teideal=GRIN #1189|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712014922/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1189}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10291|archiveurl=https://archive.today/20130112205232/http://ecoport.org/ep?Plant=10291|url-status=dead|teideal=Entity Display : Taraxacum officinale|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ‘‘[[Telfairia occidentalis]]’‘ || Fluted gourd || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1190|teideal=GRIN #1190|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231703/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1190}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10307|archiveurl=https://archive.today/20130112154625/http://ecoport.org/ep?Plant=10307|url-status=dead|teideal=Entity Display : Telfairia occidentalis|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Telosma cordata]]'' || ||
|-
| ''[[Tetracarpidium conophorum]]'' || ||
|-
| ''[[Tetragonia decumbens]]'' || ||
|-
| ''[[Tetragonia implexicoma]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10369|archiveurl=https://archive.today/20130112171814/http://ecoport.org/ep?Plant=10369|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tetragonia implexicoma|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tetragonia tetragonioides]]'' || New Zealand Spinach || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1194|teideal=GRIN #1194|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224504/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1194}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10370|archiveurl=https://archive.today/20130113011945/http://ecoport.org/ep?Plant=10370|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tetragonia tetragonioides|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Thalia geniculata]]'' || ||
|-
| ''[[Thespesia populnea]]'' || Portia tree || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2075|teideal=Entity Display : Thespesia populnea|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2008-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222110115/http://ecoport.org/ep?Plant=2075}}</ref>
|-
| ''[[Thlaspi arvense]]'' || Pennycress || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10400|archiveurl=https://archive.today/20130112155505/http://ecoport.org/ep?Plant=10400|url-status=dead|teideal=Entity Display : Thlaspi arvense|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Thymus vulgaris]]'' || Common Thyme || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2441|archiveurl=https://archive.today/20130112162230/http://ecoport.org/ep?Plant=2441|url-status=dead|teideal=Entity Display : Thymus vulgaris|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tiliacora triandra]]'' || ||
|-
| ''[[Toddalia asiatica]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=45148|archiveurl=https://archive.today/20130112180751/http://ecoport.org/ep?Plant=45148|url-status=dead|teideal=Entity Display : Toddalia asiatica|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Toona sinensis]]'' || Chinese Mahogany ||
|-
| ''[[Tordylium apulum]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=17234|archiveurl=https://archive.today/20130112192727/http://ecoport.org/ep?Plant=17234|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tordylium apulum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trachycarpus fortunei]]'' || Windmill Palm || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10470|teideal=Entity Display : Trachycarpus fortunei|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2008-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222104300/http://ecoport.org/ep?Plant=10470}}</ref>
|-
| ''[[Tradescantia virginiana]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10476|teideal=Entity Display : Tradescantia virginiana|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060524045238/http://ecoport.org/ep?Plant=10476}}</ref>
|-
| ''[[Tragopogon dubius]]'' || Western salsify || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10477|archiveurl=https://archive.today/20130112204303/http://ecoport.org/ep?Plant=10477|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tragopogon dubius|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tragopogon porrifolius]]'' || Salsify || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1205|teideal=GRIN #1205|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224509/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1205}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2442|archiveurl=https://archive.today/20130112225432/http://ecoport.org/ep?Plant=2442|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tragopogon porrifolius|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tragopogon pratensis]]'' || Goat's Beard || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10478|archiveurl=https://archive.today/20130112210245/http://ecoport.org/ep?Plant=10478|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tragopogon pratensis|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trianthema portulacastrum]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10495|archiveurl=https://archive.today/20130112170610/http://ecoport.org/ep?Plant=10495|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trianthema portulacastrum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trichodesma zeylanicum]]'' || ||
|-
| ''[[Trifolium hybridum]]'' || Alsike Clover || Clover leaves are edible, but should be dipped in salt water before eating or preparation to aid in digestion<ref>[http://www.essortment.com/edible-wild-plants-55067.htmlEdible Wild Plants] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160218134547/http://www.essortment.com/edible-wild-plants-55067.htmlEdible |date=2016-02-18 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10533|archiveurl=https://archive.today/20120708112516/http://ecoport.org/ep?Plant=10533|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trifolium hybridum|date=8 July 2012|archivedate=8 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trifolium pratense]]'' || Red Clover ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2104|archiveurl=https://archive.today/20120709092351/http://ecoport.org/ep?Plant=2104|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trifolium pratense|date=9 July 2012|archivedate=9 July 2012|website=ecoport.org}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Trifolium_pratense.html|teideal=Trifolium pratense|website=www.hort.purdue.edu}}</ref>
|-
| ''[[Trifolium repens]]'' || White Clover ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2105|archiveurl=https://archive.today/20120712174821/http://ecoport.org/ep?Plant=2105|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trifolium repens|date=12 July 2012|archivedate=12 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trigonella caerulea]]'' || Sweet Trefoil ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10552|archiveurl=https://archive.today/20120708143924/http://ecoport.org/ep?Plant=10552|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trigonella caerulea|date=8 July 2012|archivedate=8 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trigonella corniculata]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1217|teideal=GRIN #1217|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201726/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1217}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10553|archiveurl=https://archive.today/20130113005136/http://ecoport.org/ep?Plant=10553|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trigonella corniculata|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trillium erectum]]'' || Wake-robin || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=237285|archiveurl=https://archive.today/20130112201730/http://ecoport.org/ep?Plant=237285|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trillium erectum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trillium grandiflorum]]'' || White trillium || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=237289|archiveurl=https://archive.today/20130113022352/http://ecoport.org/ep?Plant=237289|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trillium grandiflorum|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Trillium sessile]]'' || ||
|-
| ''[[Trillium undulatum]]'' || Painted trillium || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=237314|archiveurl=https://archive.today/20130112202546/http://ecoport.org/ep?Plant=237314|url-status=dead|teideal=Entity Display : Trillium undulatum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tropaeolum majus]]'' || Garden Nasturtium || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1235|teideal=GRIN #1235|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224513/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1235}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2119|archiveurl=https://archive.today/20130112191323/http://ecoport.org/ep?Plant=2119|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tropaeolum majus|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tropaeolum minus]]'' || Dwarf Nasturtium || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1236|teideal=GRIN #1236|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224516/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1236}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10605|archiveurl=https://archive.today/20130112225833/http://ecoport.org/ep?Plant=10605|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tropaeolum minus|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tropaeolum tuberosum]]'' || Mashua || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1237|teideal=GRIN #1237|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709231734/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1237}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2447|archiveurl=https://archive.today/20130112160727/http://ecoport.org/ep?Plant=2447|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tropaeolum tuberosum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tulbaghia alliacea]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=35528|archiveurl=https://archive.today/20130112161140/http://ecoport.org/ep?Plant=35528|url-status=dead|teideal=Entity Display : Tulbaghia alliacea|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Tussilago farfara]]'' || Coltsfoot || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10624|teideal=Entity Display : Tussilago farfara|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2008-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222121316/http://ecoport.org/ep?Plant=10624}}</ref>
|-
| ''[[Typha capensis]]'' || ||
|-
| ''[[Typha elephantina]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10632|archiveurl=https://archive.today/20130113010223/http://ecoport.org/ep?Plant=10632|url-status=dead|teideal=Entity Display : Typha elephantina|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Ullucus tuberosus]]'' || Ulluco || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1242|teideal=GRIN #1242|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711064007/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1242}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2120|archiveurl=https://archive.today/20130112160625/http://ecoport.org/ep?Plant=2120|url-status=dead|teideal=Entity Display : Ullucus tuberosus|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Ulmus pumila]]'' || Siberian elm || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10658|archiveurl=https://archive.today/20130112173318/http://ecoport.org/ep?Plant=10658|url-status=dead|teideal=Entity Display : Ulmus pumila|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Urena lobata]]'' || Rose Mallow || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2125|teideal=Entity Display : Urena lobata|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060310232625/http://ecoport.org/ep?Plant=2125}}</ref>
|-
| ''[[Urtica dioica]]'' || Stinging Nettle || A good pot herb. Often also used as famine food<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10679|archiveurl=https://archive.today/20120715080032/http://ecoport.org/ep?Plant=10679|url-status=dead|teideal=Entity Display : Urtica dioica|date=15 July 2012|archivedate=15 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Urtica urens]]'' || Annual Nettle ||<ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10686|archiveurl=https://archive.today/20120713074313/http://ecoport.org/ep?Plant=10686|url-status=dead|teideal=Entity Display : Urtica urens|date=13 July 2012|archivedate=13 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Valerianella eriocarpa]]'' || Italian Corn Salad || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1259|teideal=GRIN #1259|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224506/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1259}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10724|archiveurl=https://archive.today/20130112182500/http://ecoport.org/ep?Plant=10724|url-status=dead|teideal=Entity Display : Valerianella eriocarpa|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Valerianella locusta]]'' || Corn Salad || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1260|teideal=GRIN #1260|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710022043/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1260}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2449|archiveurl=https://archive.today/20130112195422/http://ecoport.org/ep?Plant=2449|url-status=dead|teideal=Entity Display : Valerianella locusta|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vallaris heynei]]'' || ||
|-
| ''[[Verbena officinalis]]'' || European Verbena || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10758|archiveurl=https://archive.today/20130113105146/http://ecoport.org/ep?Plant=10758|url-status=dead|teideal=Entity Display : Verbena officinalis|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vernonia amygdalina]]'' || Bitter leaf || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1264|teideal=GRIN #1264|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711065558/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1264}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10763|archiveurl=https://archive.today/20130113082125/http://ecoport.org/ep?Plant=10763|url-status=dead|teideal=Entity Display : Vernonia amygdalina|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Veronica anagallis-aquatica]]'' || Water Speedwell || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=17475|archiveurl=https://archive.today/20130112185223/http://ecoport.org/ep?Plant=17475|url-status=dead|teideal=Entity Display : Veronica anagallis-aquatica|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Veronica beccabunga]]'' || Brooklime || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10779|archiveurl=https://archive.today/20130112171527/http://ecoport.org/ep?Plant=10779|url-status=dead|teideal=Entity Display : Veronica beccabunga|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Veronicastrum sibiricum]]'' || ||
|-
| ''[[Viola adunca]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=238027|archiveurl=https://archive.today/20130113080231/http://ecoport.org/ep?Plant=238027|url-status=dead|teideal=Entity Display : Viola adunca|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Viola canadensis]]'' || Canada Violet || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=78654|archiveurl=https://archive.today/20130113073609/http://ecoport.org/ep?Plant=78654|url-status=dead|teideal=Entity Display : Viola canadensis|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Viola odorata]]'' || Sweet Violet || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10850|teideal=Entity Display : Viola odorata|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060517182859/http://ecoport.org/ep?Plant=10850}}</ref>
|-
| ''[[Viola papilionacea]]'' || ||
|-
| ''[[Viola pedata]]'' || Bird's Foot Violet || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=238115|archiveurl=https://archive.today/20130112154841/http://ecoport.org/ep?Plant=238115|url-status=dead|teideal=Entity Display : Viola pedata|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Viola sororia]]'' || Common blue violet ||
|-
| ''[[Viola x wittrockiana]]'' || ||
|-
| ''[[Vitex doniana]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10874|archiveurl=https://archive.today/20130112204637/http://ecoport.org/ep?Plant=10874|url-status=dead|teideal=Entity Display : Vitex doniana|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vitis amurensis]]'' || Amur grape || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10891|archiveurl=https://archive.today/20130112155334/http://ecoport.org/ep?Plant=10891|url-status=dead|teideal=Entity Display : Vitis amurensis|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vitis californica]]'' || California wild grape || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=238218|archiveurl=https://archive.today/20130112192406/http://ecoport.org/ep?Plant=238218|url-status=dead|teideal=Entity Display : Vitis californica|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vitis coignetiae]]'' || ||
|-
| ''[[Vitis labrusca]]'' || Northern Fox Grape || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1285|teideal=GRIN #1285|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709224506/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1285}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10895|archiveurl=https://archive.today/20130112171112/http://ecoport.org/ep?Plant=10895|url-status=dead|teideal=Entity Display : Vitis labrusca|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Vitis munsoniana]]'' || ||
|-
| ''[[Vitis shuttleworthii]]'' || ||
|-
| ''[[Vitis vinifera]]'' || Grape || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1287|teideal=GRIN #1287|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713044427/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1287}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2160|teideal=Entity Display : Vitis vinifera|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060513165244/http://ecoport.org/ep?Plant=2160}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Vitis_vinifera.html|teideal=Vitis vinifera|website=www.hort.purdue.edu}}</ref>
|-
| ''[[Wasabia japonica]]'' || Wasabi ||Fresh leaves can be eaten, having the spicy flavor of [[wasabi]] roots
|-
| ''[[Wisteria floribunda]]'' || Japanese wisteria || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=17581|archiveurl=https://archive.today/20130112204400/http://ecoport.org/ep?Plant=17581|url-status=dead|teideal=Entity Display : Wisteria floribunda|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Wolffia arrhiza]]'' || || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=17583|archiveurl=https://archive.today/20120708022131/http://ecoport.org/ep?Plant=17583|url-status=dead|teideal=Entity Display : Wolffia arrhiza|date=8 July 2012|archivedate=8 July 2012|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Xanthoceras sorbifolium]]'' || Yellowhorn ||
|-
| ''[[Xanthosoma atrovirens]]'' || ||
|-
| ''[[Xanthosoma brasiliense]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1292|teideal=GRIN #1292|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712233801/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1292}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=10941|archiveurl=https://archive.today/20130113030207/http://ecoport.org/ep?Plant=10941|url-status=dead|teideal=Entity Display : Xanthosoma brasiliense|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Xanthosoma sagittifolium]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1294|teideal=GRIN #1294|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710001602/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1294}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2168|teideal=Entity Display : Xanthosoma sagittifolium|website=ecoport.org|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2006-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060517221731/http://ecoport.org/ep?Plant=2168}}</ref>
|-
| ''[[Xanthosoma violaceum]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1295|teideal=GRIN #1295|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711201603/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1295}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2170|archiveurl=https://archive.today/20130112181004/http://ecoport.org/ep?Plant=2170|url-status=dead|teideal=Entity Display : Xanthosoma violaceum|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Ximenia americana]]'' || || <ref>{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1296|teideal=GRIN #1296|website=npgsweb.ars-grin.gov|dátarochtana=2020-07-07|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710022224/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=1296}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2452|archiveurl=https://archive.today/20130112224003/http://ecoport.org/ep?Plant=2452|url-status=dead|teideal=Entity Display : Ximenia americana|date=12 January 2013|archivedate=12 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|-
| ''[[Zanthoxylum piperitum]]'' || ||
|-
| ''[[Zanthoxylum planispinum]]'' || ||
|-
| ''[[Zingiber zerumbet]]'' || Awapuhi || <ref>{{cite web|url=http://ecoport.org/ep?Plant=2179|archiveurl=https://archive.today/20130113084327/http://ecoport.org/ep?Plant=2179|url-status=dead|teideal=Entity Display : Zingiber zerumbet|date=13 January 2013|archivedate=13 January 2013|website=ecoport.org}}</ref>
|}
==Tagairtí==
[[en:List of leaf vegetables]]
a86yx35xmhq827bbtfoza4bafy3wy6l
Cosc ar Alcól sna Stáit Aontaithe
0
75298
1329983
1312072
2026-10-16T22:44:49Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329983
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Bhí '''Cosc ar Alcól sna Stáit Aontaithe'''<ref>i mBéarla, ''Prohibition of alcohol in the United States''</ref> ó 1920 go dtí 1933, le linn "'''Ré an toirmisc'''".<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.youtube.com/watch?v=87_d-stwJQk|teideal=Once upon a time in America|údar=TGR|dáta=|dátarochtana=2021}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Cosc ar Alcól|údar=centenaries.ucd.ie|dáta=2016|dátarochtana=2021}}</ref> Achtaíodh an tOchtú Leasú Déag ar 16 Eanáir 1919 agus tugadh isteach toirmeasc ar dhíolachán agus dáileadh na ndeochanna meisciúla ar ar [[17 Eanáir]] [[1920]] (idir an 30 Meitheamh 1919 agus an 16 Eanáir 1920, bhí an ''Wartime Prohibition Act'' i bhfeidhm).
Rinneadh aisghairm ar an leasú sa bhliain 1933 agus mhair an toirmeasc go dtí [[22 Márta]] 1933. [[Íomhá:Detroit police prohibition.jpg|clé|mion|220x220px|Gardaí i [[Detroit, Michigan|Detroit]] ag scrúdú fairis a bhí aimsithe acu i ngrúdlann fholaitheach, a bhí faoi thalamh, le linn ré an toirmisc.]]
[[Íomhá:Prohibition agents destroying barrels of alcohol (United States, prohibition era) 2.jpg|mion|clé|220x220px|Gníomhaí ag scriosadh fleascáin d'alcól ([[Chicago]], [[1921]])]]
== Stair ==
Déanann "Ré an toirmisc" tagairt don tréimhse seo i [[stair]] [[SAM]] nuair a rinne na húdaráis iarracht cosc a chur ar [[Alcóil|alcól]]. Bhí cosc ar dhíolachán agus fiú déantúsaíocht agus tomhaltas na ndeochanna meisciúla curtha i bhfeidhm de réir an Ocht Leasú Déag de Bhunreacht Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Vótáil an Seanad ar son an leasú ar an m[[Bunreacht na Stát Aontaithe|Bunreacht]] don chéad uair ar an [[1 Lúnasa]] [[1917]]. Bhí eagraíochtaí reiligiúnach agus pholaitiúla ann ag lorg toirmisc a chur i bhfeidhm. Vótáil na Poblachtaigh agus na Daonlathaithe araon don leasú.
Spreag an Toirmeasc laghdú ar an ólachán<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1470475/ "Did Prohibition Really Work?", NIH].gov (2006), agus "Actually, Prohibition Was a Success" , [http://www.nytimes.com/1989/10/16/opinion/actually-prohibition-was-a-success.html NY TImes,] (1989)</ref>. Bhí ísliú suntasach ar líon na gcásanna [[Ciorróis|ciorróise]], mar shampla.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.vox.com/the-highlight/2019/6/5/18518005/prohibition-alcohol-public-health-crime-benefits|teideal=Prohibition worked better than you think|údar=German Lopez|dáta=2019-06-05|language=en|work=Vox|dátarochtana=2021-01-16}}</ref>
Ag an am céanna, deirtear gur spreag sé breabaireacht i measc oifigigh [[Garda Síochána|péas]] agus [[Rialtas|rialtais]]. Seo aimsir na 'bootleggers' agus na drongadóirí, ar nós [[Al Capone]] agus [[Bugs Moran]]. Faoin bhliain 1927, bhí thart 30,000 síbín, no ''speakeasies'', sa tír, líon dhá oiread níos mó ná an méid tithe tábhairne dleathacha a bhí ann roimh an Toirmeasc.
Chuir an Toirmeasc go suntasach le h[[eacnamaíocht]] na dtíortha máguaird. Deirtear gur shábháil sé na [[Na Bahámaí|Bahámaí]] ón chlisiúnas.
[[Íomhá:Woman's Christian Temperance Union Cartoon.jpg|clé|mion|Gluaiseacht in aghaidh an Ólacháin ("Woman's Christian Temperance Union")|220x220px]]
== Féach freisin ==
* [[Bunreacht na Stát Aontaithe]]
* [[Patrick M. Foley]], staraí as Corca Dhuibhne. B'fhéidir go raibh Foley ag plé le smuigleáil alcóil sna 1920idí. Bhí Oklahoma, áit a dúnmharaíodh é, faoi scáth an fhoréigin a bhain le ré an choisc ar alcóil ag an am, agus inar mhair pearsana ar nós [[Bonnie agus Clyde]] agus [[Pretty Boy Floyd]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/maru-agus-misteir-i-sceal-a-thosaigh-gcorca-dhuibhne-agus-ar-thainig-crioch-leis-in-oklahoma/|teideal=Marú agus mistéir i scéal a thosaigh gCorca Dhuibhne agus ar tháinig críoch leis in Oklahoma|údar=Pól Ó Muirí|dáta=7 Bealtaine 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-05-08}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|teideal=Rian na Fola - clár fáisnéise le Dara Ó Cinnéide a nochtaíonn rúndiamhair faoi dhúnmharú staraí as Ciarraí|údar=Emily Burns / RTÉ|dáta=2026-04-30|language=ga-IE|work=RTÉ|dátarochtana=2026-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260503183746/https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|archivedate=2026-05-03}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Stair na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Alcól]]
[[Catagóir:1920idí]]
iplogziwzh8oif1vmmxyl4kua8s13lf
Salvia apiana
0
79085
1330022
1220070
2026-10-17T08:14:24Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330022
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}
Tor ilbhliantúil síorghlas is ea '''''Salvia apiana''''' atá dúchasach d'iardheisceart Stáit Aontaithe Mheiriceá agus iarthuaisceart Mheicsiceo. Tá sé ar fáil go príomha sna gnáthóga chósta scrobarnach sáiste de chuid Dheisceart California agus Bhaja California, ar imill iartharacha [[Gaineamhlach Mojave|Ghaineamhlach Mojave]] agus [[Gaineamhlach Shonóra| Ghaineamhlach Sonora]].<ref name="Clebsch">{{cite book|last=Clebsch|first=Betsy|author2=Carol D. Barner|teideal=The New Book of Salvias|publisher=Timber Press|year=2003|pages=34–36|isbn=978-0-88192-560-9|url=https://books.google.com/books?id=NM0iwB8GrQYC&pg=PA34}}</ref>
== Cur síos ==
{{Fíoras}}
.<ref name="UA185511">{{cite journal|author=Dentali, Steven John.|teideal=Potential antiinfective agents from Eriodictyon angustifolium Nutt. and Salvia apiana Jeps.|journal=The University of Arizona Campus Repository|url=http://hdl.handle.net/10150/185511|year=1991}}</ref>
== Nótaí ==
{{reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
* S[http://biology.csusb.edu/PlantGuideFolder/SalviaApiana/SalviaApianaPage.htm áiste bhán - grianghraf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050422011419/http://biology.csusb.edu/PlantGuideFolder/SalviaApiana/SalviaApianaPage.htm |date=2005-04-22 }}
* [https://web.archive.org/web/20180322204817/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Salvia+apiana Jepson Flora Project - ''Salvia apiana'']
0zohxfiehlgscngnb81g9b94r531a03
Nicola Sturgeon
0
80860
1330009
1318337
2026-10-17T06:19:03Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330009
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
IarCheannaire ar [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Pháirtí Náisiúnta na hAlban]] (an SNP nó [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]) agus IarChéad-Aire na hAlban is ea '''Nicola Sturgeon''' (a rugadh ar an [[19 Iúil]] [[1970]]).
[[Íomhá:First Minister Nicola Sturgeon with her husband Peter Murrell.jpg|clé|mion|220x220px|2014]]
[[Íomhá:Nicola Sturgeon meets Irish President Michael D. Higgins.jpg|clé|mion|Nicola Sturgeon agus [[Mícheál D. Ó hUigínn|Michael D. Higgins]], 2016|220x220px]]
== Gairm ==
[[Íomhá:First Minister meets Simon Coveney - Ireland's Minister for Foreign Affairs and Trade (49059861261).jpg|clé|mion|Nicola Sturgeon agus [[Síomón Ó Cómhanaigh|Simon Coveney]], 2019|220x220px]]
[[Íomhá:Meeting of Nicola Sturgeon and Carrie Lam 2015.jpg|clé|mion|Nicola Sturgeon agus [[Carrie Lam]], [[Hong Cong]], 2015|220x220px]]
Bhí Sturgeon ina ball de Pharlaimint na hAlban ó 1999. Ceapadh ina leascheannaire ar an SNP in 2004.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/nicola-sturgeon-ag-eiri-as-mar-chead-aire-pharlaimint-na-halban/|teideal=Nicola Sturgeon ag éirí as mar Chéad-Aire Pharlaimint na hAlban|údar=Tuairisc|dáta=15 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-02-17}}</ref> Tháinig sí i gcomharbacht ar [[Alex Salmond]] mar cheannaire agus mar chéad-aire in 2014 nuair a diúltaíodh don reifreann faoi neamhspleáchas na hAlban.
Chuaigh Sturgeon i gceannas an pháirtí agus rún daingean aici neamhspleáchas a bhaint amach d’Albain, agus cé gur éirigh léi cur go mór le líon suíochán an SNP i ndiaidh an reifrinn, níor éirigh léi ina hiarrachtaí reachtaíocht a rith a cheadódh don pharlaimint an bunreacht a athrú.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Nicola Sturgeon ag éirí as a post mar Chéad Aire na hAlban|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0215/1356800-nicola-sturgeon-ag-eiri-as-a-post-mar-chead-aire-na-halban/|date=2023-02-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
An 25 Bealtaine 2022, bhí Sturgeon ar an gCéad-Aire ab fhaide seirbhíse in Albain, ó bunaíodh parlaimint díláraithe na hAlban i 1999, agus í ag sárú an taifid roimhe sin a bhí i seilbh a réamhtheachtaí Alex Salmond.
=== Éirí as ===
D'éirigh Sturgeon as a post mar Chéad-Aire ar 15 Feabhra 2023, i ndiaidh ocht mbliana sa phost.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/is-e-an-rud-ceart-don-neamhspleachas-fis-dar-thug-me-mo-shaol-nicola-sturgeon-ag-eiri-as/|teideal=‘Is é an rud ceart don neamhspleáchas, fís dár thug mé mo shaol’ – Nicola Sturgeon ag éirí as|údar=Tuairisc|dáta=15 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-02-17}}</ref>
Tháinig cinneadh Nicola Sturgeon éirí as céad-aireacht na hAlban aniar aduaidh ar a lán ag an am.. Ach bhí Sturgeon faoi léigear sa bhliain 2022/2023 maidir le leasuithe conspóideacha ar an reachtaíocht a bhaineann le aitheantas inscne.<ref>B’údar mór conspóide i dtús 2023 gur seoladh duine a ciontaíodh i mbeirt bhan a éigniú faoi ghéibheann i bpríosún do mhná agus an duine sin tar éis a fhógairt gur bean thrasinscneach í.</ref> Buaileadh go dona an SNP leis, nuair a theip ar an bPáirtí bille trasinscneach a thabhairt isteach, bille a thabharfadh cead do dhaoine trasinscneacha a n-inscne a athrú gan gá le diagnóis shíciatrach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/18-feabhra-2023-ciarraí-28-VyA65oq1/|teideal=Nuacht Mhall, (Ciarraí) (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=18 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-02-24}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Mar sin, ní raibh Sturgeon ag cruthú go maith sna pobalbhreitheanna agus bhí an leibhéal tacaíochta do neamhspleáchas na hAlban ag meath chomh maith i dtús 2023.<ref name=":1" />
=== Conspóid ===
Bhí Sturgeon pósta le [[Peter Murrell|Peter Murrell,]] phríomhfheidhmeannach ar an [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba|SNP]] idir 2010-2025. D'éirigh sé as a phost nuair a d'éirigh Sturgeon as ceannaireacht an Pháirtí.
Ag an am céanna, bhí Murrell gafa i bhfiosrúchán faoi mhaoiniú an pháirtí. Bhí na póilíní ag fiosrú an méid a tharla de £600,000 a bhailigh lucht feachtais i 2017 ar son [[neamhspleáchas na hAlban]], airgead a bhí ceaptha a bheith curtha go leataobh go sonrach ar mhaithe leis an bhfeachtas sin, ach nach raibh aon trácht air i gcuntais an pháirtí.<ref name=":02">{{Luaigh foilseachán|title=Fear céile Nicola Sturgeon gafa i bhfiosrúchán airgid an SNP|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0405/1374375-fear-ceile-nicola-sturgeon-gafa-i-bhfiosruchan-airgid-an-snp/|date=2023-04-05|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
I gcúirt i nDún Éideann in 2026, gearradh téarma príosúin cúig bliana agus trí mhí ar Murrell faoi os cionn £400,000 a chúigleáil ón bpáirtí. Ghabh na póilíní Nicola Sturgeon agus cheistigh siad í faoin gcúigleáil sna 2020idí ach níor cuireadh an dlí uirthi riamh. Dúirt sí nach raibh a fhios aici dada faoi choireacht a fir chéile agus thug le fios "gur mheall sé í, gur chuir sé amú í agus go ndearna sé feall uirthi". Dúirt sí gur chruthaigh fiosrúchán cuimsitheach na bpóilíní nach raibh aon mhilleán uirthise faoina raibh déanta ag a fear céile.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cúig bliana príosúin gearrtha ar Peter Murrell faoi chúigleáil|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0623/1579873-cuig-bliana-priosuin-gearrtha-ar-peter-murrell-faoi-chuigleail/|date=2026-06-23|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Peter Murrell]]
* [[Neamhspleáchas na hAlban]]
* [[Reifreann faoi neamhspleáchas na hAlban, 2014]]
==Naisc sheachtracha==
* [http://www.bbc.co.uk/naidheachdan/25859812 BBC Naidheachdan: Sùil air: Nicola Sturgeon]
* [http://www.bbc.co.uk/naidheachdan/34591503 BBC Naidheachdan 2015-10-21: Am Prìomh Mhinistear aig Sabhal Mòr Ostaig]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sturgeon, Nicola}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh sa bhliain 1970]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Baill Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
pjwa1ifnhgzv13uplpv0xvh2xytqj10
Ocsaíd achtainiam(III)
0
83288
1329967
1229734
2026-10-16T14:16:54Z
Ériugena
188
1329967
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Comhdhúil cheimiceach is ea '''Ocsaíd achtainiam(III)''', ina bhfuil an dúil radaighníomhach neamhchoitianta achtainiam. Is é Ac<sub>2</sub>O<sub>3</sub> an fhoirmle mhóilíneach atá aige. Tá an chomhdhúil cosúil lena chomhdhúil chomhfhreagrach Ocsaíd lantanaim(iii), agus tá achtainiam ann sa [[Staid ocsaídiúcháin|staid ocsaídiúcháin]] +3.<ref name=bse>[https://bse.sci-lib.com/article008169.html Actinium], [[Great Soviet Encyclopedia]] (in Russian)</ref><ref>{{cite journal|title = The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds|journal = Journal of the American Chemical Society|last1 = Sherman|first1 = Fried|pages = 771–775|doi = 10.1021/ja01158a034|year =1950|volume = 72|last2 = Hagemann|first2 = French|last3 = Zachariasen|first3 = W. H.|issue = 2}}</ref> Níor cheart ocsaíd achtainiam(III) a mheascadh le Ac<sub>2</sub>O (ainhidríd aicéiteach); sa chás sin, is giorrúchán ar 'aicéitil' é 'Ac', seachas a bheith ina shiombail don dúil achtainiam.
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Ocsaídí]]
[[Catagóir:Comhdhúile neamhorgánacha]]
[[Catagóir:Seisce-ocsaídíʼ
3638020ts60z0619bw7u3v86kbdyh1r
Dublin South FM
0
86273
1329990
1060410
2026-10-16T23:56:26Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329990
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
[[File:Dundrum Shopping Centre - geograph.org.uk - 1551710.jpg|thumb|right|300px|Ionad siopadóireachta Dhún Droma áit ina bhfuil Dublin South FM lonnaithe]]
Is é '''Dublin South FM''' stáisiún raidió i m[[Baile Átha Cliath]] Theas in [[Éire|Éirinn]]. Thosaigh sé mar raidió bradach. Tá siad lonnaithe san Ionad Baile [[Dún Droma | Dhún Droma]]. Ba é Dublin South FM an chéad raidió pobail chun tosú ag craoladh i 1995.
==Féach freisin==
* [[Dún Droma]]
* [[Liffey Sound FM]]
* [[Phoenix 92.5FM]]
* [[Near FM]]
* [[Raidió na Life]]
* [[CRAOL]]
* [[Craolachán]]
* [[Craoltóireacht]]
* [[Podchraolachán]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc Sheachtracha ==
* [https://craol.ie/ CRAOL | The Community Radio Forum of Ireland / CRAOL | Fóram Raidió Pobail na hÉireann]
* [http://www.bai.ie/ga/ Broadcasting Authority of Ireland / Údarás Craolacháin na hÉireann BAI.] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Síol-ie}}
[[Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1995]]
d1jgosk2m3svm50vhtna2mtg2zdgp0l
Liffey Sound FM
0
86276
1329999
1060412
2026-10-17T04:02:54Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329999
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is é '''Liffey Sound FM''' stáisiún raidió i [[Leamhcán]], [[Baile Átha Cliath]] in [[Éire|Éirinn]]. Thosaigh sé i mí Mheán Fómhair 2006.
==Féach freisin==
* [[Leamhcán]]
* [[Dublin South FM]]
* [[Phoenix 92.5FM]]
* [[Near FM]]
* [[Raidió na Life]]
* [[CRAOL]]
* [[Craolachán]]
* [[Craoltóireacht]]
* [[Podchraolachán]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc Sheachtracha ==
* [https://craol.ie/ CRAOL | The Community Radio Forum of Ireland / CRAOL | Fóram Raidió Pobail na hÉireann]
* [http://www.bai.ie/ga/ Broadcasting Authority of Ireland / Údarás Craolacháin na hÉireann BAI.] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Síol-ie}}
[[Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn]]
[[Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2006]]
1jpm5olzucff84gxqlq55lwrv6hlmyl
Údarás Craolacháin na hÉireann
0
88774
1330039
1264029
2026-10-17T10:54:06Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330039
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Rialtóir craolacháin ba ea '''Údarás Craolacháin na hÉireann (UCÉ).'''<ref>i mBéarla'', Broadcasting Authority of Ireland'' nó ''BAI''</ref> Tháinig an UCÉ ar an bhfód in 2009 mar rialtóir le haghaidh craolacháin poiblí agus tráchtála araon in Éirinn.
Tháinig [[Coimisiún na Meán]] i gcomharbas ar Údarás Craolacháin na hÉireann i mí an Mhárta 2023.
== Príomhfheidhmeanna ==
B'iad na príomhfheidhmeanna ná:
• seirbhísí raidió agus teilifíse sa bhreis ar na seirbhísí a sholáthraíonn [[RTÉ]], [[TG4]], [[Cainéal Theilifís an Oireachtais]] agus Cainéal Scannán na hÉireann a cheadúnú
• cóid agus rialacha craolacháin a shainiú
• tuairim a thabhairt maidir le feidhmíocht RTÉ agus TG4 bunaithe ar a gcuspóirí poiblí bliantúla sonraithe agus leordhóthanacht nó neamh-leordhóthanacht
an mhaoinithe phoiblí atá ar fáil do Chomhlachtaí Seirbhíse Poiblí chun a gcuspóirí seirbhísí poiblí a chur i gcrích
• maoiniú a sholáthar agus a dheonú ar chláir agus ar chartlannú a bhaineann le cultúr, oidhreacht agus eispéireas na hÉireann faoin Scéim um Maoiniú Craolacháin
• monatóireacht agus forfheidhmiú chomhlíonadh na gcraoltóirí ceadúnaithe leis na cóid agus rialacha craolacháin agus/nó lena gconarthaí craolacháin
• socrú agus cinneadh a dhéanamh maidir le gearáin ó lucht féachana agus ó lucht éisteachta maidir le hábhar craolacháin ar sheirbhísí craolacháin na hÉireann
• tacú le forbairt na hearnála craolacháin trí thaighde agus oiliúint
• tacú leis an tuiscint atá ag an bpobal ar na meáin trí chomhoibriú le craoltóirí agus le hoideachasóirí.
== Féach freisin ==
* [[CRAOL]]
* [[Craolachán]]
* [[Craoltóireacht]]
== Naisc Sheachtracha ==
* [http://www.bai.ie/ga/ Údarás Craolacháin na hÉireann / Broadcasting Authority of Ireland BAI] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Meáin chumarsáide]]
[[Catagóir:Gníomhaireachtaí Rialtas na hÉireann]]
[[Catagóir:Coimisiún na Meán]]
jwn7v0b7t04o04emmgf4yrxgo078u9d
Heteranthera
0
89087
1329994
1168059
2026-10-17T02:40:47Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329994
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}
Is géineas de phlandaí uisceacha é '''''Heteranthera''''', i [[Fine (bitheolaíocht)|bhfine]] na [[Eichhornia crassipes|hiasaint báite]], Pontederiaceae, ar a dtugtar '''plantán láibe''' de ghnáth. Tá speicis den ghéineas seo dúchasach do [[Meiriceá|Mheiriceá]] trópaiceach agus fothrópaiceacha agus don [[An Afraic|Afraic]]. Maireann siad san uisce nó in ithreacha fliucha. Táirgeann siad duilleoga ar pheitil fhada agus déantar cuid acu a shaothrú le haghaidh a gcuid bláthanna tarraingteacha. Tá dhá chineál duilleog ann - líneach agus báite nó cruinneánach agus ar snámh. Tá bláthanna cléisteagamach ag roinnt speiceas. <span></span>
== Speicis roghnaithe ==
* ''Heteranthera callifolia'' (sion. ''H. callaefolia'' )
* ''Heteranthera dubia''
* ''Heteranthera limosa''
* ''Heteranthera mexicana''
* ''Heteranthera multiflora''
* ''Heteranthera peduncularis''
* ''Heteranthera reniformis''
* ''Heteranthera rotundifolia''
* ''Heteranthera zosterifolia''
== Tagairtí ==
<references group="" responsive=""></references>
== Naisc sheachtracha ==
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?9345,9348 Cóireáil Lámhleabhar Jepson] {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Catagóir:Pages with unreviewed translations]]
cmi40m1pp1v1ce2vzftoci07pb7eyg6
Oenothera biennis
0
90745
1330011
1305646
2026-10-17T06:27:57Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330011
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}
Speiceas den géineas ''Oenothera biennis'' ([[Gaeilge]]: '''an choinneal oíche'''<ref name="Tearma">{{Cite web-en|url=https://www.tearma.ie/q/Oenothera%20biennis/|title=“Oenothera biennis” {{!}} téarma.ie|publisher=[[An Coiste Téarmaíochta]]|work=[[Téarma.ie]]: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge|access-date=2023-06-26}}</ref>), dúchasach do [[Meiriceá Thuaidh|Mheiriceá Thuaidh]], ó [[Talamh an Éisc|Thalamh an Éisc]] siar go [[Alberta|hAlberta]], soir ó dheas go [[Florida]], agus siar ó dheas go [[Texas]], ach saothraithe is tugtha chun cineáil i gcuid mhaith tíortha eile. ó dhúchas do thoir agus lárnach [[Meiriceá Thuaidh]], agus déantar é a nádúrthaiú go forleathan in áiteanna eile i réigiúin mheasartha agus fothrópaiceacha. Táirgtear ola choinnle oíche ón bplanda.<ref>http://nccih.nih.gov/health/eveningprimrose (Retrieved 6/17/13)</ref>
== Éiceolaíocht ==
[[Íomhá:Illustration_Oenothera_biennis0.jpg|mion| Léaráid de ''Oenothera biennis'' ]]
Tá saolré dhá bhliain ([[débhliantóg]]) ag ''Oenothera biennis'' ag fás go 30–150cm ar airde. Tá na [[Duilleog|duilleoga]] lansach, 5–20cm ar fad agus 1–2.5cm ar leithead, a tháirgtear i róiséad teann sa chéad bhliain, agus ar gas go bíseach sa dara bliain.
Maireann an bláth ó dheireadh an earraigh go deireadh an tsamhraidh. Tá na bláthanna heirmeafraidíteach, a tháirgtear ar spící arda agus ní mhaireann siad ach go dtí an meán lae dár gcionn. Osclaíonn siad go gasta gach tráthnóna ag léiriú seónna spéisiúla, agus uaidh seo an t-ainm “An sabhaircín tráthnóna” nó "evening primrose" sa Bhéarla.
Is buí iad na bláthanna, 2.5–5 cm trastomhas, le ceithre [[Peiteal|pheiteal]] déliopach. Tá patrún [[Miltreoir|geal treorach neachtar]], dofheicthe ar an tsúil, ag struchtúr na mbláthanna geal. Tá an patrún seo soiléir faoi sholas ultraivialait agus feiceálach dá [[Pailniú|pailneoirí]], do leamhain, d'fhéileacáin, agus do [[Beach|bheacha]].
Cochall sorcóireacg an toradh 2–4 cm ar fhad agus 4–6 cm ar leithead, ina bhfuil go leor [[Síol|síolta]] fada 1-2 cm ar leithead, sceite nuair a scoiltear an cochall ina cheithre chuid le linn na haibíochta.<ref name="borealforest">Borealforest: [http://www.borealforest.org/world/herbs_shrubs/common_evening_primrose.htm ''Oenothera biennis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713162913/http://www.borealforest.org/world/herbs_shrubs/common_evening_primrose.htm |date=2007-07-13 }}</ref><ref name="bc">Plants of British Columbia: [http://linnet.geog.ubc.ca/Atlas/Atlas.aspx?sciname=Oenothera+biennis ''Oenothera biennis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161221013545/http://linnet.geog.ubc.ca/Atlas/Atlas.aspx?sciname=Oenothera+biennis |date=2016-12-21 }}</ref><ref name="jeps">Jepson Flora: [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Oenothera+biennis ''Oenothera biennis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060918015022/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Oenothera+biennis |date=2006-09-18 }}</ref><ref name="uvf">Ultraviolet Flowers: [http://www.naturfotograf.com/UV_OENO_BIE.html ''Oenothera biennis'']</ref>
Is bia tábhachtach d'éin iad na síolta.
== Cleachtais talmhaíochta ==
<gallery>
Íomhá:Oenothera biennis Rosette.JPG|Róiséad
Íomhá:Oenothera biennis - Nachtkerze mit Samenständen und Blüten.jpg|Bláthanna agus capsúil torthaí
Íomhá:Primrose Moth.jpg|''Schinia florida'' i bláth
Íomhá:Oenothera biennis ENBLA02.jpeg|Gnáthóg, tirim agus grianmhar
</gallery>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
== Naisc sheachtracha ==
*[http://naturemanitoba.ca/botany/wildPlants/YellowEveningPrimrose.pdf Profile: Yellow Evening-primrose (''Oenothera biennis'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516200154/http://www.naturemanitoba.ca/botany/wildPlants/YellowEveningPrimrose.pdf |date=2011-05-16 }} Photos, Drawings, Text. (''Wild Plants of Winnipeg'' from Nature Manitoba)
[[Catagóir:Plandaí inite]]
[[Catagóir:Plandaí faoi bhláth]]
[[Catagóir:Oenothera | biennis]]
[[Catagóir:Flóra Mheiriceá Thuaidh]]
[[Catagóir:Plandaí míochaineacha Mheiriceá Thuaidh]]
[[Catagóir:Plandaí a bhfuil cur síos orthu i 1753]]
1vg1d4c2vcc6jcllkgm2f8nr6cnz76h
Spideog phíb-bhán
0
93567
1330028
1326295
2026-10-17T09:03:37Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330028
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}}
[[File:Irania gutturalis MHNT.ZOO.2010.11.189.3.jpg|thumb|''Irania gutturalis '']]
Is [[éan]] í an '''spideog phíb-bhán''' (''Irania gutturalis'').<ref>{{Cite web|url=https://www.avionary.info/explandict/irania-gutturalis/|teideal=Irania gutturalis|work=Avionary.info|dátarochtana=2023-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230530215629/https://www.avionary.info/explandict/irania-gutturalis/|archivedate=2023-05-30}}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síol ainmhí}}
{{DEFAULTSORT:Spideog phíb-bhán}}
[[Catagóir:Irania]]
[[Catagóir:Éin a ndearnadh cur síos orthu in 1843]]
9joy94u45x28i6kolpq8f27hrcu0fnn
Vicipéid:Mná gan leathanach ar Vicipéid
4
95192
1329984
1329689
2026-10-16T22:50:38Z
ListeriaBot
25319
Wikidata list updated [V2]
1329984
wikitext
text/x-wiki
Seo a leanas liosta mná Éireannacha gan leathanach ar Vicipéid:
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P27|wdt:P17|wdt:P495|wdt:P1532 wd:Q27 .
FILTER NOT EXISTS { # has no en.wikipedia sitelink
?wen schema:about ?item .
?wen schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> .
}
?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female
?item wdt:P31 wd:Q5 . # human
OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks
} limit 1000
|sort=P569
|columns=label:name,P18,description,P106,P569,P570,P19,P20,item:nasc wikidata,?linkcount:méid naisc
|thumb=40
|autolist=fallback
|links=red
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! name
! íomhá
! description
! gairm
! dáta breithe
! dáta báis
! áit bhreithe
! áit bháis
! nasc wikidata
! méid naisc
|-
| [[Liadain]]
|
| file Éireannach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="650" | 650
| No/unknown value
| [[Corca Dhuibhne, Barúntacht|Corca Dhuibhne]]
|
| [[:d:Q4260764|Q4260764]]
| 7
|-
| [[Margaret FitzGerald, Cuntaois Urumhan]]
| [[Íomhá:Unknown early 15th century lady on palimpsest chest tomb of Piers Butler, 8th Earl of Ormond (1467-1539), St Canice's Cathedral, Kilkenny, supposed to represent his wife Margaret Fitzgerald.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1401–1542) ♀; child of [[Gearóid Mór Mac Gearailt]] agus Alison Eustace; spouse of Piers Butler, 8ú hIarla Urumhan
|
| data-sort-value="1401" | 15th century
| data-sort-value="1542" | 1542-08-09
|
| [[Cill Chainnigh]]
| [[:d:Q208901|Q208901]]
| 4
|-
| [[Elizabeth Stanhope]]
| [[Íomhá:Elizabeth Countess of Chesterfield.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1640–1665) ♀; child of James Butler, 1st Duke of Ormonde agus Elizabeth Butler; spouse of Philip Stanhope
|
| data-sort-value="1640" | 1640-06-29
| data-sort-value="1665" | 1665-07
| [[Caisleán Chill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q245681|Q245681]]
| 4
|-
| [[Grizel Steevens]]
| [[Íomhá:Grizell Steevens.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht na Breataine Móire|ríocht na breataine móire]] benefactor (1653–1746) ♀
| [[benefactor]]
| data-sort-value="1653" | 1653
| data-sort-value="1746" | 1746
| [[Sasana]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1124291|Q1124291]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Aldworth]]
| [[Íomhá:MrsAldworth.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] uasal (1692–1773) ♀; child of Arthur St Leger, 1st Viscount Doneraile agus Elizabeth Hayes; spouse of Richard Aldworth
| [[uasal]]
| data-sort-value="1692" | 1692<br/>1695
| data-sort-value="1773" | 1773<br/>1772-05-11
| [[Dún ar Aill]]
| [[Contae Chorcaí]]
| [[:d:Q1773537|Q1773537]]
| 11
|-
| [[Elizabeth Griffith]]
| [[Íomhá:Elizabeth griffith.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An Bhreatain Bheag|breatnach]] aisteoir stáitse, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], scríbhneoir aistí, drámadóir agus [[Aisteoir|aisteoir]] (1727–1793) ♀
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir aistí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1727" | 1727-10-11
| data-sort-value="1793" | 1793-01-05
| [[Sir Forgannwg]]
| [[Cill Dara]]
| [[:d:Q1331217|Q1331217]]
| 8
|-
| [[Nano Nagle]]
| [[Íomhá:Nano Nagle.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean rialta Chríostaí, ban-ab (1728–1784) ♀
| [[bean rialta Chríostaí]]
| data-sort-value="1728" | 1728
| data-sort-value="1784" | 1784-04-20
| [[Contae Chorcaí]]
| [[Corcaigh]]
| [[:d:Q596669|Q596669]]
| 11
|-
| [[Amelia Curran]]
|
| péintéir Éireannach (1775–1847)
| [[péintéir]]
| data-sort-value="1775" | 1775
| data-sort-value="1847" | 1847
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[an Róimh]]
| [[:d:Q2842660|Q2842660]]
| 10
|-
| [[Catherine McAuley]]
| [[Íomhá:Photo mcauley.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] duine rialta, [[Bean rialta|bean rialta]] agus [[Altra|altra]] (1778–1841) ♀
| [[duine rialta]]<br/>[[bean rialta]]<br/>[[altra]]
| data-sort-value="1778" | 1778-09-29
| data-sort-value="1841" | 1841-11-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q2736460|Q2736460]]
| 15
|-
| [[Anna Maria Hall]]
| [[Íomhá:Forlorn-hope-amhall.png|center|40px]]
| úrscéalaí Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[eagarthóir]]<br/>[[daonchara]]
| data-sort-value="1800" | 1800-01-06
| data-sort-value="1881" | 1881-01-30
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Molesey]]
| [[:d:Q562000|Q562000]]
| 16
|-
| [[Joanna Hiffernan]]
| [[Íomhá:Courbe Portrait de Jo.jpg|center|40px]]
| mainicín Éireannach
| [[mainicín ealaíne]]<br/>[[péintéir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1843" | 1843
| data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1903
| [[Luimneach]]
| [[Holborn]]
| [[:d:Q457483|Q457483]]
| 16
|-
| [[Ellen (Nellie) Cashman]]
| [[Íomhá:Ellen Cashman.gif|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] taiscéalaí, bialannaí agus prospector (1845–1925) ♀; Alaska Women's Hall of Fame, Arizona Women's Hall of Fame, National Cowgirl Museum and Hall of Fame agus Alaska Mining Hall of Fame
| [[taiscéalaí]]<br/>[[bialannaí]]<br/>[[prospector]]
| data-sort-value="1845" | 1845-08-25
| data-sort-value="1925" | 1925-01-04
| [[An Cóbh]]
| [[Victoria, an Cholóim Bhriotanach|Victoria]]
| [[:d:Q602294|Q602294]]
| 9
|-
| [[Fanny Parnell]]
| [[Íomhá:Miss Fanny Parnell 1882.jpg|center|40px]]
| file Éireannach (1848 – 1882)
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]
| data-sort-value="1848" | 1848-09-04
| data-sort-value="1882" | 1882-07-20
| [[Contae Chill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q3066476|Q3066476]]
| 5
|-
| [[George Egerton]]
| [[Íomhá:George Egerton in the 1930s.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[An Astráil|astrálach]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], drámadóir, [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] agus aistritheoir (1859–1945) ♀; child of John Joseph Dunne agus Elizabeth George; spouse of Reginald Edward Golding Bright, Henry Peter Higginson agus Egerton Clairmonte
| [[scríbhneoir]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[aistritheoir]]
| data-sort-value="1859" | 1859-12-14<br/>1860
| data-sort-value="1945" | 1945-08-12
| [[an Astráil]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q273207|Q273207]]
| 10
|-
| [[May Langrishe]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1864" | 1864-12-31
| data-sort-value="1939" | 1939-01-24
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
| [[Charmouth]]
| [[:d:Q1727762|Q1727762]]
| 4
|-
| [[Louisa Martin]]
| [[Íomhá:Mollie martin.jpg|center|40px]]
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1865" | 1865-09-03
| data-sort-value="1941" | 1941-10-24
| [[An Dúcharraig]]
| [[Port Rois]]
| [[:d:Q1395948|Q1395948]]
| 13
|-
| [[Lena Rice]]
| [[Íomhá:Lena rice.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]] imreoir leadóige (1866–1907) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1866" | 1866-06-21
| data-sort-value="1907" | 1907-06-21
| [[Loch Ceann]]
| [[Loch Ceann]]
| [[:d:Q267303|Q267303]]
| 22
|-
| [[M. Obré]]
| [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1870" | 1870s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739841|Q55739841]]
| 1
|-
| [[Ethel Hobday]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[pianódóir]]
| data-sort-value="1872" | 1872-11-28
| data-sort-value="1947" | 1947-07-10
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4498564|Q4498564]]
| 2
|-
| [[Annie Moore]]
| [[Íomhá:Annie Moore.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] person (1874–1924) ♀
|
| data-sort-value="1874" | 1874-04-24
| data-sort-value="1924" | 1924-12-06
| [[Corcaigh]]
| [[Manhattan]]
| [[:d:Q529195|Q529195]]
| 6
|-
| [[Hilda Chater]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir fichille (1874–1968) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1874" | 1874-08-28
| data-sort-value="1968" | 1968-11-27
|
|
| [[:d:Q105722375|Q105722375]]
| 4
|-
| [[Bickford]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1875" | 1875
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739807|Q55739807]]
| 0
|-
| [[T. D. Good-Carroll]]
| [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1879" | 1879-11-01
| data-sort-value="1958" | 1958-02-21
| [[An Charraig Dhubh]]
| [[Droichead na Dothra]]
| [[:d:Q27044123|Q27044123]]
| 3
|-
| [[Sara Allgood]]
| [[Íomhá:Sara Allgood 1939.JPG|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-30<br/>1883
| data-sort-value="1950" | 1950-09-13
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Woodland Hills]]
| [[:d:Q238070|Q238070]]
| 30
|-
| [[Mary Dickenson-Auner]]
|
| cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[veidhleadóir]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-24
| data-sort-value="1965" | 1965-05-25
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Vín]]
| [[:d:Q1719083|Q1719083]]
| 4
|-
| [[Irene Hamilton]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739833|Q55739833]]
| 0
|-
| [[Manders]]
| [[Íomhá:Mrs Manders.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739843|Q55739843]]
| 1
|-
| [[Hazlett]]
| [[Íomhá:Irish International Badminton team 1909.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1880" | 1880s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q84044654|Q84044654]]
| 1
|-
| [[Louisa Plews]]
| [[Íomhá:Irish International Badminton team 1912.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1881" | 1881
| data-sort-value="1969" | 1969-12-10
|
| [[Baile na Lobhar]]
| [[:d:Q55739855|Q55739855]]
| 1
|-
| [[Storey]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1885" | 1885
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739860|Q55739860]]
| 0
|-
| [[H. Pigot]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1887" | 1887
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554314|Q65554314]]
| 0
|-
| [[C. Johnstone]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q27574560|Q27574560]]
| 0
|-
| [[Nora Lambert]]
| [[Íomhá:Miss Lambert.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554502|Q65554502]]
| 1
|-
| [[F. O. D. Trench]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1889" | 1889
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q27574551|Q27574551]]
| 0
|-
| [[E. F. Stewart]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1890" | 1890s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739822|Q55739822]]
| 0
|-
| [[Bridget Dowling]]
| [[Íomhá:Bridget Dowling Hitler NYWTS.jpg|center|40px]]
| céilí Alois Hitler
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-03
| data-sort-value="1969" | 1969-11-18
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Long Island]]
| [[:d:Q454576|Q454576]]
| 16
|-
| [[Patricia Collinge]]
| [[Íomhá:Patricia-collinge-trailer.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Meiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1892" | 1892-09-20
| data-sort-value="1974" | 1974-04-10
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q177208|Q177208]]
| 20
|-
| [[Dorothy Colpoys]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1894" | 1894-11-26
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Surrey]]
| [[Devon]]
| [[:d:Q27783241|Q27783241]]
| 2
|-
| [[A. M. Head]]
| [[Íomhá:Mrs A.M. Head.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q15290937|Q15290937]]
| 4
|-
| [[Enid Starkie]]
|
| léirmheastóir liteartha Éireannach
| [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[focleolaí]]
| data-sort-value="1897" | 1897-08-18
| data-sort-value="1970" | 1970-04-21
| [[Cill Iníon Léinín]]
| [[Oxford]]
| [[:d:Q1343100|Q1343100]]
| 3
|-
| [[Ninette de Valois]]
| [[Íomhá:Ninette de Valois (1974).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] damhsóir bailé, cóiréagrafaí, leabhrógaí, máistir bailé, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], múinteoir bailé, [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], ballet director agus damhsóir (1898–2001) ♀; Chevalier de la Légion d'honneur, Gradam Laurence Olivier, Dame Commander of the Order of the British Empire, Duais Erasmus, Companion of Honour, Ord Fiúntais, Bonn Albert, Society of London Theatre Special Award, Critics' Circle Award for Distinguished Service to the Arts agus Queen Elizabeth II Coronation Award; member of Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá; child of Thomas Robert Alexander Stannus agus Elizabeth Graydon Smith; spouse of Arthur Blackall Connell
| [[damhsóir bailé]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[máistir bailé]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir bailé]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1898" | 1898-06-06
| data-sort-value="2001" | 2001-03-08
| [[Baile Coimín]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q234436|Q234436]]
| 34
|-
| [[Elizabeth Bowen]]
| [[Íomhá:Elizabeth Bowen (cropped).png|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[gearrscéalaí]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-07
| data-sort-value="1973" | 1973-02-22
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q235308|Q235308]]
| 46
|-
| [[Eileen Percy]]
| [[Íomhá:Eileen Percy - Aug 14 1920 EH.jpg|center|40px]]
| aisteoir Gael-Mheiriceánach (1900-1973)
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-21
| data-sort-value="1973" | 1973-07-29
| [[Béal Feirste]]
| [[Los Angeles, California|Los Angeles]]
| [[:d:Q2070491|Q2070491]]
| 12
|-
| [[D. Anderson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739817|Q55739817]]
| 0
|-
| [[D. Pilkington]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739819|Q55739819]]
| 0
|-
| [[Muriel Homan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1900" | 1900s
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q55739840|Q55739840]]
| 0
|-
| [[Iris Origo]]
| [[Íomhá:Iris Origo Donata.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Briotanach
| [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[feirmeoir]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[dialannaí]]
| data-sort-value="1902" | 1902-08-15
| data-sort-value="1988" | 1988-06-28
| [[Gloucestershire]]
| [[Siena]]
| [[:d:Q518613|Q518613]]
| 8
|-
| [[Mary Katherine Herbert]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] spiaire agus gníomhaire SOE (1903–1983) ♀; spouse of Claude de Baissac
| [[spiaire]]<br/>[[gníomhaire SOE]]
| data-sort-value="1903" | 1903-10-01
| data-sort-value="1983" | 1983-01-23
| [[Cas-gwent]]
| [[Frant]]
| [[:d:Q3296186|Q3296186]]
| 6
|-
| [[Ellen Organ]]
| [[Íomhá:Little Nellie of Holy God.gif|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misteach agus visionary (1903–1908) ♀
| [[misteach]]<br/>[[visionary]]
| data-sort-value="1903" | 1903-08-24
| data-sort-value="1908" | 1908-02-02
| [[Port Láirge]]
| [[Corcaigh]]
| [[:d:Q3337916|Q3337916]]
| 5
|-
| [[Derreen Good]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1904" | 1904-08-15
| data-sort-value="2000" | 20th century
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q55739818|Q55739818]]
| 1
|-
| [[Norma Stoker]]
| [[Íomhá:Norma Stoker.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir leadóige]]<br/>[[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1905" | 1905-03-26
| data-sort-value="1962" | 1962-08-21
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Contae Bhaile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1999289|Q1999289]]
| 5
|-
| [[Olive Wilson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1905" | 1905
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q2019968|Q2019968]]
| 2
|-
| [[Edel Quinn]]
| [[Íomhá:Edel Quinn.png|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misinéir (1907–1944) ♀
| [[misinéir]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-14
| data-sort-value="1944" | 1944-05-12
| [[Ceann Toirc]]
| [[Nairobi]]
| [[:d:Q443996|Q443996]]
| 15
|-
| [[G. Good]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
| [[:d:Q65554295|Q65554295]]
| 0
|-
| [[Christabel Bielenberg]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[An Ghearmáin|gearmánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus trodaí frithbheartaíochta (1909–2003) ♀; Commander's Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany; child of Percy Collingwood Burton agus Christabel Rose Harmsworth; spouse of Peter Bielenberg
| [[scríbhneoir]]<br/>[[trodaí frithbheartaíochta]]
| data-sort-value="1909" | 1909-06-18
| data-sort-value="2003" | 2003-11-02
| [[Londain]]
| [[An Tulach]]
| [[:d:Q97287|Q97287]]
| 7
|-
| [[Margaret Kelly]]
| [[Íomhá:MargaretKellyYoung.JPG|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[bainisteoir]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-24
| data-sort-value="2004" | 2004-09-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Páras]]
| [[:d:Q1747577|Q1747577]]
| 8
|-
| [[Eileen Goulding]]
| [[Íomhá:Irish Leinster Interprovincial Badminton team 1936.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1910" | 1910s
|
|
|
| [[:d:Q84044350|Q84044350]]
| 1
|-
| [[Billy Kelly]]
| [[Íomhá:Billie Kelly.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1910" | 1910s
|
|
|
| [[:d:Q84044367|Q84044367]]
| 1
|-
| [[Mavis Macnaughton]]
| [[Íomhá:Mavis Hamilton.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-14
| data-sort-value="1958" | 1958-11
| [[Ráth Domhnaigh]]
|
| [[:d:Q1647577|Q1647577]]
| 5
|-
| [[G. Carty]]
| [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1911" | 1911
|
|
|
| [[:d:Q65554294|Q65554294]]
| 1
|-
| [[Marguerite Dockrell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (1912–1983) ♀; child of [[Henry Morgan Dockrell]]
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-10
| data-sort-value="1983" | 1983-09
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Northampton]]
| [[:d:Q23936583|Q23936583]]
| 4
|-
| [[Geraldine Fitzgerald]]
| [[Íomhá:Geraldine-Fitzgerald-August-1944.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir drámaíochta]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1913" | 1913-11-24
| data-sort-value="2005" | 2005-07-17
| [[Na Clocha Liatha]]
| [[Upper East Side]]
| [[:d:Q236396|Q236396]]
| 38
|-
| [[Joyce Redman]]
|
| aisteoir Angla-Éireannach
| [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amharclannóir]]
| data-sort-value="1915" | 1915-12-09
| data-sort-value="2012" | 2012-05-10
| [[Gosforth]]
| [[Pembury]]
| [[:d:Q442956|Q442956]]
| 17
|-
| [[Dorothy Donaldson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[imreoir haca]]
| data-sort-value="1915" | 1915
| data-sort-value="2011" | 2011-09-04
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q1250293|Q1250293]]
| 4
|-
| [[E. Hall]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1915" | 1915
|
|
|
| [[:d:Q134423755|Q134423755]]
| 0
|-
| [[Bridie O'Flaherty]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1917" | 1917-10-27
| data-sort-value="2006" | 2006-01-12
|
| [[Gaillimh]]
| [[:d:Q914007|Q914007]]
| 2
|-
| [[Maeve Brennan]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[iriseoir]]<br/>[[léirmheastóir liteartha]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[colúnaí]]
| data-sort-value="1917" | 1917-01-06
| data-sort-value="1993" | 1993-11-01
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q1883652|Q1883652]]
| 9
|-
| [[Margaret Barry]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[bainseóí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1917" | 1917
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Corcaigh]]
| [[Baile Labhráis]]
| [[:d:Q2073268|Q2073268]]
| 4
|-
| [[Marie Kean]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1918" | 1918-06-27
| data-sort-value="1993" | 1993-12-29
| [[An Ros, Contae Bhaile Átha Cliath|An Ros]]
| [[Domhnach Broc]]
| [[:d:Q3292619|Q3292619]]
| 7
|-
| [[Josie MacAvin]]
|
| dearthóir seit
| [[dearthóir léiriúchán]]
| data-sort-value="1919" | 1919-04-23
| data-sort-value="2005" | 2005-01-26
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile na Manach]]
| [[:d:Q178716|Q178716]]
| 9
|-
| [[Barbara Good]]
| [[Íomhá:Barbara J. Good.jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920
|
|
|
| [[:d:Q807442|Q807442]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Shaw]]
| [[Íomhá:Elizabeth Shaw (1989) by Guenter Prust.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scigealaíontóir, maisitheoir, cartúnaí, maisitheoir, ealaíontóir grafach, [[Grianghrafadóir|grianghrafadóir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus scríbhneoir litríocht pháistí (1920–1992) ♀; Gutenberg Prize
| [[scigealaíontóir]]<br/>[[maisitheoir]]<br/>[[cartúnaí]]<br/>[[ealaíontóir grafach]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1920" | 1920-05-04
| data-sort-value="1992" | 1992-06-27
| [[Béal Feirste]]
| [[Beirlín]]
| [[:d:Q1331314|Q1331314]]
| 3
|-
| [[Eilís Dillon]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1920" | 1920-03-07
| data-sort-value="1994" | 1994-07-19
| [[Gaillimh]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1567235|Q1567235]]
| 9
|-
| [[Nora Conway]]
| [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920s
| data-sort-value="2010" | 2010s
|
|
| [[:d:Q6457791|Q6457791]]
| 3
|-
| [[B. Potter]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1920" | 1920s
|
|
|
| [[:d:Q55739806|Q55739806]]
| 0
|-
| [[Leland Bardwell]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>[[drámadóir]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-25
| data-sort-value="2016" | 2016-06-28
| [[Chennai]]
| [[Sligeach]]
| [[:d:Q1816611|Q1816611]]
| 4
|-
| [[Kathleen Ryan]]
| [[Íomhá:Kathleen Ryan (in "Odd Man Out").png|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-08
| data-sort-value="1985" | 1985-12-11<br/>1985-11-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q3194084|Q3194084]]
| 7
|-
| [[V. H. Gillespie]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1923" | 1923
|
|
|
| [[:d:Q65554623|Q65554623]]
| 0
|-
| [[Mary Catherine Tinney]]
|
| taidhleoir Éireannach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1924" | 1924-02-15
| data-sort-value="2006" | 2006-11-22
| [[Albain]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1410325|Q1410325]]
| 3
|-
| [[Sheila Manahan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1924" | 1924-01-01
| data-sort-value="1988" | 1988-03-29
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q1414336|Q1414336]]
| 4
|-
| [[Anna Manahan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1924" | 1924-10-18
| data-sort-value="2009" | 2009-03-08
| [[Contae Phort Láirge]]
| [[Port Láirge]]
| [[:d:Q2358194|Q2358194]]
| 7
|-
| [[Peggy Cummins]]
| [[Íomhá:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach a rugadh sa Bhreatain Bheag
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-18
| data-sort-value="2017" | 2017-12-29
| [[Prestatyn]]
| [[Londain]]
| [[:d:Q441467|Q441467]]
| 20
|-
| [[Doreen Keogh]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1925" | 1925-05-02<br/>1924-04-10
| data-sort-value="2017" | 2017-12-31
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Mhic Andáin]]
| [[:d:Q2018740|Q2018740]]
| 5
|-
| [[B. Curran]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1925" | 1925
|
|
|
| [[:d:Q65554200|Q65554200]]
| 0
|-
| [[W. Swann]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1925" | 1925
|
|
|
| [[:d:Q134573262|Q134573262]]
| 0
|-
| [[Anne McCaffrey]]
| [[Íomhá:Anne McCaffrey 2005.JPG|center|40px]]
| úrscéalaí Gael-Mheiriceánach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]
| data-sort-value="1926" | 1926-04-01
| data-sort-value="2011" | 2011-11-21
| [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]
| [[An Caisleán Nua, Contae Chill Mhantáin|An Caisleán Nua]]
| [[:d:Q233046|Q233046]]
| 41
|-
| [[Alice Glenn]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-17
| data-sort-value="2011" | 2011-12-16
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Deilginis]]
| [[:d:Q2646906|Q2646906]]
| 2
|-
| [[Jean Kennedy Smith]]
| [[Íomhá:Jean Kennedy c1953.jpg|center|40px]]
| taidhleoir Gael-Mheiriceánach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1928" | 1928-02-20
| data-sort-value="2020" | 2020-06-17
| [[Bostún, Massachusetts|Bostún]]
| [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
| [[:d:Q272401|Q272401]]
| 30
|-
| [[Mona Baptiste]]
|
| [[Oileán na Tríonóide agus Tobága|Oileán na Tríonóide agus Tobága]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1949–) (1928–1993) ♀; spouse of William Morrison
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1928" | 1928-06-21
| data-sort-value="1993" | 1993-06-25
| [[Oileán na Tríonóide]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1662382|Q1662382]]
| 6
|-
| [[Kitty Hayes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Ceoltóir|ceoltóir]] (1928–2008) ♀
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1928" | 1928
| data-sort-value="2008" | 2008-05-17
|
|
| [[:d:Q1949254|Q1949254]]
| 3
|-
| [[Maeve Kyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir haca, rábálaí agus reathaí meánfhaid (1928–2025) ♀; Oifigeach Ord Impireacht na Breataine
| [[imreoir haca]]<br/>[[rábálaí]]<br/>[[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-06
| data-sort-value="2025" | 2025-07-23
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q6729406|Q6729406]]
| 6
|-
| [[Sheila Smyth]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1928" | 1928
|
|
|
| [[:d:Q27793294|Q27793294]]
| 0
|-
| [[Catherine Gaskin]]
|
| úrscéalaí Gael-Astráileach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1929" | 1929-04-02
| data-sort-value="2009" | 2009-09-06
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]<br/>[[Dundalk Bay]]
| [[Sydney]]
| [[:d:Q513055|Q513055]]
| 7
|-
| [[Esme Mercer]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
|
|
| [[:d:Q27672134|Q27672134]]
| 0
|-
| [[R. Gibson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
|
|
| [[:d:Q65554544|Q65554544]]
| 0
|-
| [[Jennifer Johnston]]
| [[Íomhá:Jennifer Johnston (novelist).png|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-12
| data-sort-value="2025" | 2025-02-25
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Dún Laoghaire]]
| [[:d:Q526219|Q526219]]
| 16
|-
| [[Yvonne Kelly]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1930" | 1930s
|
|
|
| [[:d:Q1547285|Q1547285]]
| 2
|-
| [[Susan Devlin]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1931" | 1931
|
| [[Winnipeg]]
|
| [[:d:Q2363393|Q2363393]]
| 4
|-
| [[Yvonne Barr]]
|
| víreolaí Éireannach
| [[vireolaí]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-11
| data-sort-value="2016" | 2016-02-13
| [[Ceatharlach]]
| [[Melbourne]]
| [[:d:Q456705|Q456705]]
| 13
|-
| [[Anne Donnelly]]
|
| péintéir Éireannach
| [[péintéir]]
| data-sort-value="1932" | 1932
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q1117247|Q1117247]]
| 3
|-
| [[J. Duncan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1932" | 1932
|
|
|
| [[:d:Q65554344|Q65554344]]
| 0
|-
| [[Jean Lawless]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1933" | 1933
|
|
|
| [[:d:Q13481865|Q13481865]]
| 2
|-
| [[Audrey Dalton]]
| [[Íomhá:Audrey Dalton Wagon Train 1959.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1934" | 1934-01-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q439915|Q439915]]
| 19
|-
| [[Ann Ormonde]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-20
|
| [[Coill Mhic Thomáisín]]
|
| [[:d:Q263468|Q263468]]
| 2
|-
| [[Nuala Fennell]]
| [[Íomhá:Nuala Fennell, April 1983 (cropped).jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-25
| data-sort-value="2009" | 2009-08-11
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Bóthar Mhuirfean]]
| [[:d:Q526634|Q526634]]
| 5
|-
| [[Mary Bryan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2017" | 2017-10-26
| [[Trá Lí]]
|
| [[:d:Q1906224|Q1906224]]
| 2
|-
| [[Elizabeth Shaughnessy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] imreoir fichille (*1937) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1937" | 1937
|
|
|
| [[:d:Q5363498|Q5363498]]
| 2
|-
| [[Carmencita Hederman]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1939" | 1939-10-23
| data-sort-value="2025" | 2025-05-31
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q1043753|Q1043753]]
| 4
|-
| [[Deirdre O'Connell]]
|
| ban-aisteoir agus amhránaí Gael-Mheiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-16
| data-sort-value="2001" | 2001-06-09
| [[South Bronx]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q2916434|Q2916434]]
| 5
|-
| [[Gemma O'Connor]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[athchóiritheoir]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1501154|Q1501154]]
| 4
|-
| [[Lena Rea]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
|
|
| [[:d:Q1817335|Q1817335]]
| 2
|-
| [[Joan McCloy]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1940" | 1940
|
|
|
| [[:d:Q6519433|Q6519433]]
| 2
|-
| [[Fidelma Macken]]
|
| breitheamh Éireannach
| [[breitheamh]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]<br/>[[abhcóide]]<br/>[[saineolaí dlí]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1411301|Q1411301]]
| 4
|-
| [[Maureen Mockford]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-27
| data-sort-value="2008" | 2008-01-12
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q13481867|Q13481867]]
| 3
|-
| [[Claire Walsh]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-27<br/>1942-07-27
|
|
|
| [[:d:Q42294660|Q42294660]]
| 2
|-
| [[Jane Leslie]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1942" | 1942
|
|
|
| [[:d:Q65554348|Q65554348]]
| 0
|-
| [[Mary Dinan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1943" | 1943
| data-sort-value="2024" | 2024-11-02
|
|
| [[:d:Q6780729|Q6780729]]
| 1
|-
| [[Mary White]]
|
| polaiteoir Éireannach (Fianna Fáil)
| [[polaiteoir]]<br/>[[duine den lucht gnó]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-07
| data-sort-value="2026" | 2026-01-04
| [[Dún Dealgan]]
| [[Dún Droma]]
| [[:d:Q530899|Q530899]]
| 5
|-
| [[Margaret Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1944) ♀
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1944" | 1944-09-21
|
|
|
| [[:d:Q41446936|Q41446936]]
| 1
|-
| [[Mary Upton]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-05-30
|
| [[Cill Rois]]
|
| [[:d:Q540353|Q540353]]
| 4
|-
| [[Mary Freehill]]
| [[Íomhá:Mary Freehill PES Group meeting 2019.jpg|center|40px]]
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-22
|
| [[Béal Átha Conaill]]
|
| [[:d:Q1906258|Q1906258]]
| 3
|-
| [[Kate Walsh]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-01
| data-sort-value="2007" | 2007-04-24
| [[Cill Droichid]]
| [[Contae Chill Dara]]
| [[:d:Q2463581|Q2463581]]
| 3
|-
| [[Sinéad Cusack]]
| [[Íomhá:Sinead cusack 2021 1.jpg|center|40px]]
| aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-02-18
|
| [[Deilginis]]
|
| [[:d:Q224782|Q224782]]
| 18
|-
| [[Clare Boylan]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]]
| data-sort-value="1948" | 1948-04-21
| data-sort-value="2006" | 2006-05-16
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[:d:Q4090437|Q4090437]]
| 7
|-
| [[Ann Murray]]
| [[Íomhá:Curtain Call (6766562451).jpg|center|40px]]
| amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1949" | 1949-08-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q462570|Q462570]]
| 10
|-
| [[Mary Bergin]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
|
| [[Seanchill]]
|
| [[:d:Q1627129|Q1627129]]
| 5
|-
| [[Sorcha Cusack]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3491160|Q3491160]]
| 20
|-
| [[Mary Tracey-Purcell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1949) ♀
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q42293853|Q42293853]]
| 4
|-
| [[Maxi]]
|
| DJ, aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q510649|Q510649]]
| 10
|-
| [[Wendy Donnelly]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950s
|
|
|
| [[:d:Q2559274|Q2559274]]
| 1
|-
| [[Pádraigín Ní Uallacháin]]
| [[Íomhá:Pádraigín Ní Uallacháin.jpg|center|40px]]
| amhránaí agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[acadóir]]<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-23
|
| [[Contae Lú]]
|
| [[:d:Q2729382|Q2729382]]
| 4
|-
| [[Dorothy Cunningham]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q26955634|Q26955634]]
| 1
|-
| [[F. Cunningham]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q65554280|Q65554280]]
| 0
|-
| [[Aileen Noonan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1950) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
| [[:d:Q110160815|Q110160815]]
| 2
|-
| [[Sarah Ludford, Baroness Ludford]]
| [[Íomhá:Official portrait of Baroness Ludford crop 2, 2024.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Briotanach (rugadh 1951)
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1951" | 1951-03-14
|
| [[Halesworth]]
|
| [[:d:Q336425|Q336425]]
| 11
|-
| [[Anne Anderson]]
| [[Íomhá:Anne Anderson (cropped).jpg|center|40px]]
| taidhleoir Éireannach
| [[taidhleoir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07
|
| [[Cluain Meala]]
|
| [[:d:Q564938|Q564938]]
| 6
|-
| [[Barbara Beckett]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03
|
| [[Tuaisceart Éireann]]
|
| [[:d:Q807346|Q807346]]
| 3
|-
| [[Diane Underwood]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|
|
|
| [[:d:Q26958541|Q26958541]]
| 1
|-
| [[Ann O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27881115|Q27881115]]
| 2
|-
| [[Vivienne Smith]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27886476|Q27886476]]
| 2
|-
| [[Nollaig Casey]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[fidléir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2469858|Q2469858]]
| 3
|-
| [[Bairbre Dowling]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1953" | 1953-03-27
| data-sort-value="2016" | 2016-01-20
| [[Baile Átha Cliath]]
| [[Manhattan]]
| [[:d:Q2879967|Q2879967]]
| 3
|-
| [[Cornelia Hayes O'Herlihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (*1953) ♀; spouse of Lorcan O'Herlihy
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2997473|Q2997473]]
| 1
|-
| [[Áine Brady]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-08
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q249955|Q249955]]
| 3
|-
| [[Síle de Valera]]
| [[Íomhá:Síle de Valera 1981 01.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q436181|Q436181]]
| 8
|-
| [[Bairbre de Brún]]
| [[Íomhá:Bairbre de Brún 2008-10-19 Strasbourg (cropped).jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q450673|Q450673]]
| 10
|-
| [[Geraldine Brannigan]]
|
| iomaitheoir Eurovision 1975
| [[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| [[Cluain Tarbh]]
|
| [[:d:Q451689|Q451689]]
| 8
|-
| [[Catherine Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (*1954) ♀
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3663581|Q3663581]]
| 5
|-
| [[Mary Geaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca, camogie player agus imreoir peile Gaelaí (*1954) ♀
| [[imreoir haca]]<br/>[[camogie player]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-06
|
| [[Oileán Ciarraí]]
|
| [[:d:Q6779624|Q6779624]]
| 1
|-
| [[Christine Fulcher]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1954) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-20
|
|
|
| [[:d:Q27922118|Q27922118]]
| 2
|-
| [[Bríd Brennan]]
| [[Íomhá:Brid Brennan - Day 3 diff 2025.png|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q913526|Q913526]]
| 9
|-
| [[Alexandra Colen]]
| [[Íomhá:AlexandraColen1996.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach-Beilgeach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2833256|Q2833256]]
| 4
|-
| [[Mary Coughlan]]
| [[Íomhá:Marycoughlan.JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]], ceoltóir snagcheoil, ealaíontóir taifeadta agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1984–) (*1956) ♀; spouse of Frank Bonadio
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[ceoltóir snagcheoil]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-05-05
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q369823|Q369823]]
| 9
|-
| [[Máire Ní Chathasaigh]]
| [[Íomhá:Máire Ní Chathasaigh 2026-10-08-07.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[craoltóir]]<br/>[[cláirseoir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[múinteoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| [[Droichead na Bandan]]
|
| [[:d:Q975053|Q975053]]
| 3
|-
| [[Kathleen O'Beirne]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1736283|Q1736283]]
| 2
|-
| [[Máire Breatnach]]
|
| fidléir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[fidléir]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[méarchláraí]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3331954|Q3331954]]
| 4
|-
| [[Linda Andrews]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
| [[:d:Q27036227|Q27036227]]
| 1
|-
| [[Brenda McGrory]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1956) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1956" | 1956-04-29
|
|
|
| [[:d:Q27927243|Q27927243]]
| 2
|-
| [[Lynn McCrave]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
| [[:d:Q65554433|Q65554433]]
| 0
|-
| [[Geraldine Feeney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] polaiteoir, Seanadóir na hÉireann (*1957) ♀
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-09
|
| [[Contae Uíbh Fhailí]]
|
| [[:d:Q304576|Q304576]]
| 2
|-
| [[Siobhán McCarthy]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q969376|Q969376]]
| 2
|-
| [[Alison Browner]]
|
| amhránaí agus amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1490059|Q1490059]]
| 4
|-
| [[Regina Joyce]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
|
|
|
| [[:d:Q7308488|Q7308488]]
| 3
|-
| [[Ann Crossan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
|
|
| [[:d:Q26958736|Q26958736]]
| 0
|-
| [[Aisling O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-07
|
|
|
| [[:d:Q27922111|Q27922111]]
| 2
|-
| [[Deirdre Sheehan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-25
|
|
|
| [[:d:Q27995560|Q27995560]]
| 2
|-
| [[Niamh McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1957) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-06
|
|
|
| [[:d:Q135389748|Q135389748]]
| 0
|-
| [[Breda Grennell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1957) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-28
|
|
|
| [[:d:Q135389750|Q135389750]]
| 0
|-
| [[Louise Richardson]]
| [[Íomhá:Louise Richardson.jpg|center|40px]]
| eolaí polaitíochta Éireannach
| [[ollamh]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-08
|
| [[Trá Mhór]]
|
| [[:d:Q440934|Q440934]]
| 12
|-
| [[Maura O'Connell]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-16
|
| [[Inis (baile)|Inis]]
|
| [[:d:Q2285213|Q2285213]]
| 5
|-
| [[Aisling Walsh]]
| [[Íomhá:Aisling Walsh.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir agus stiúrthóir scannán Éireannach
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2443145|Q2443145]]
| 12
|-
| [[Niamh Parsons]]
| [[Íomhá:Niamh-Parsons-08.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2502492|Q2502492]]
| 4
|-
| [[Ailish Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1958) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-18
|
|
|
| [[:d:Q29997026|Q29997026]]
| 1
|-
| [[Marion Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1958) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135389248|Q135389248]]
| 0
|-
| [[Philodena Grennell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1958) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1958" | 1958-04-30
|
|
|
| [[:d:Q135389749|Q135389749]]
| 0
|-
| [[Michèle Burke]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] smideoir agus [[Mainicín faisin|mainicín]] (fl. 1980–) (1959–2025) ♀; Duais Emmy agus Duais an Acadaimh don smideadh agus gruagaireacht is fearr
| [[smideoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| data-sort-value="2025" | 2025-09-26
| [[Cill Dara]]
| [[Los Angeles, California|Los Angeles]]
| [[:d:Q518417|Q518417]]
| 10
|-
| [[Kate Thompson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], aisteoir stáitse agus [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] (*1959) ♀
| [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1959" | 1959
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q960202|Q960202]]
| 4
|-
| [[Carey May Edge]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-19
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1035934|Q1035934]]
| 5
|-
| [[Margaret M. Murnane]]
|
| fisiceoir Éireannach
| [[fisiceoir]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-23
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q1894870|Q1894870]]
| 10
|-
| [[Niamh Cusack]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-20
|
| [[Deilginis]]
|
| [[:d:Q4411986|Q4411986]]
| 16
|-
| [[Marie Murphy-Rollins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-23
|
|
|
| [[:d:Q29996726|Q29996726]]
| 1
|-
| [[Debbie Freeman]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1959" | 1959
|
|
|
| [[:d:Q65554233|Q65554233]]
| 0
|-
| [[Lori Redmond]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1959) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-15
|
|
|
| [[:d:Q135389746|Q135389746]]
| 0
|-
| [[Ann Connellan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1959) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1959" | 1959-04-15
|
|
|
| [[:d:Q135389753|Q135389753]]
| 0
|-
| [[Roma Downey]]
| [[Íomhá:Roma Downey 2015.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Léiritheoir scannáin|léiritheoir scannáin]], aisteoir scannáin agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (fl. 1988–) (*1960) ♀; réalta ar Hollywood Walk of Fame, Oifigeach Ord Impireacht na Breataine, TV Land Award agus Gradaim Acadamh Scannán agus Teilifíse na hÉireann; spouse of Mark Burnett, Leland Orser agus David Anspaugh; notable work Touched by an Angel agus A Woman Named Jackie
| [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-06
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q258989|Q258989]]
| 23
|-
| [[Patricia Walsh]]
|
| caiteoir teisce Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-16
|
|
|
| [[:d:Q16224342|Q16224342]]
| 4
|-
| [[Caroline O'Shea]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1960" | 1960-12-30
|
|
|
| [[:d:Q21936525|Q21936525]]
| 2
|-
| [[Miriam Hopkins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1960) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
|
|
|
| [[:d:Q28037353|Q28037353]]
| 3
|-
| [[Ann O'Sullivan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q55739805|Q55739805]]
| 0
|-
| [[Nikki Lane]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q55739848|Q55739848]]
| 0
|-
| [[Ann Hawkshaw]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|
|
| [[:d:Q65554176|Q65554176]]
| 0
|-
| [[Siobhain Caffrey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1960) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-08
|
|
|
| [[:d:Q135389754|Q135389754]]
| 0
|-
| [[Michelle Rocca]]
| [[Íomhá:Michelle Rocca in Belfast (cropped).jpg|center|40px]]
| péiceallán Éireannach
| [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[péiceallán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q372148|Q372148]]
| 8
|-
| [[Orla Brady]]
| [[Íomhá:Orla Brady 2020 1 cropped.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1961" | 1961-03-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q444292|Q444292]]
| 21
|-
| [[Ali Hewson]]
| [[Íomhá:Alison Hewson portrait.jpg|center|40px]]
| gníomhaí agus bean ghnó Éireannach
| [[duine den lucht gnó]]
| data-sort-value="1961" | 1961-03-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q777287|Q777287]]
| 12
|-
| [[Anne Heraty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] baincéir (*1961) ♀
| [[baincéir]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
| [[:d:Q2651939|Q2651939]]
| 2
|-
| [[Mary-Pat Moore]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6778731|Q6778731]]
| 4
|-
| [[Mary Parr]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1961) ♀
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-01
|
|
|
| [[:d:Q21936533|Q21936533]]
| 3
|-
| [[Janice Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1961) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27562837|Q27562837]]
| 4
|-
| [[Elaine Doyle]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
| [[:d:Q65554263|Q65554263]]
| 0
|-
| [[Dolores Fitzgibbon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1961) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1961" | 1961-09-15
|
|
|
| [[:d:Q135389751|Q135389751]]
| 0
|-
| [[Emer Costello]]
| [[Íomhá:Costello, Emer-2148.jpg|center|40px]]
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-03
|
| [[Droichead Átha]]
|
| [[:d:Q525437|Q525437]]
| 8
|-
| [[Hilary Mooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] múinteoir ollscoile, diagaire Caitliceach agus diagaire (*1962) ♀
| [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[diagaire Caitliceach]]<br/>[[diagaire]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1618120|Q1618120]]
| 1
|-
| [[Fionnuala Sherry]]
| [[Íomhá:Fionnuala Sherry.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-20
|
| [[An Nás]]
|
| [[:d:Q1868188|Q1868188]]
| 17
|-
| [[Sian Doody]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[badminton coach]]
| data-sort-value="1962" | 1962-05-05
|
|
|
| [[:d:Q2280741|Q2280741]]
| 1
|-
| [[Caitríona Ruane]]
| [[Íomhá:Caitríona Ruane 2014 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir leadóige, an Ríocht Aontaithe
| [[imreoir leadóige]]<br/>[[polaiteoir]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-19
|
| [[Béal Átha na Muice]]
|
| [[:d:Q5017940|Q5017940]]
| 2
|-
| [[Anne Keenan-Buckley]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-07
|
|
|
| [[:d:Q11851668|Q11851668]]
| 2
|-
| [[Sonia Reamsbottom]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1962) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-28
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q24007862|Q24007862]]
| 4
|-
| [[Barbara Johnson]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-05<br/>1962-12-23
|
|
|
| [[:d:Q42287970|Q42287970]]
| 1
|-
| [[Ita Marron]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|
|
| [[:d:Q65554342|Q65554342]]
| 0
|-
| [[Pamela Peard]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-02
|
|
|
| [[:d:Q65965095|Q65965095]]
| 0
|-
| [[Kathy Ann Kelly]]
| [[Íomhá:Kathy Kelly 2707.jpg|center|40px]]
| ceoltóir
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1963" | 1963-03-06
|
| [[Leominster]]
|
| [[:d:Q1736556|Q1736556]]
| 5
|-
| [[Roisin Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1963) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-26
|
|
|
| [[:d:Q21936554|Q21936554]]
| 3
|-
| [[Mary Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-17
|
|
|
| [[:d:Q135389242|Q135389242]]
| 0
|-
| [[Bernadette Lillis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135389246|Q135389246]]
| 0
|-
| [[Elizabeth O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1963) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1963" | 1963-08-21
|
|
|
| [[:d:Q135389747|Q135389747]]
| 0
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| file Éireannach
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q338265|Q338265]]
| 3
|-
| [[Maeve Quinlan]]
| [[Íomhá:Maeve Quinlan at Camp As Sayliyah, Qatar.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach
| [[aisteoir]]<br/>[[imreoir leadóige]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-16
|
| [[Chicago, Illinois|Chicago]]
|
| [[:d:Q433284|Q433284]]
| 16
|-
| [[Carrie Crowley]]
| [[Íomhá:Carrie Crowley - Day 3 diff 2025.png|center|40px]]
| aisteoir agus craoltóir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[láithreoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[pearsa raidió]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1964" | 1964-05-23
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q1045015|Q1045015]]
| 11
|-
| [[Patricia Bardon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] amhránaí ceoldrámaíochta, [[Ceoltóir|ceoltóir]] agus [[Amhránaí|amhránaí]] (*1964) ♀
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4078151|Q4078151]]
| 1
|-
| [[Susan Ronan]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1964" | 1964-02-21
|
| [[Éire]]
|
| [[:d:Q7648333|Q7648333]]
| 4
|-
| [[Aisling Molloy]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-12
|
|
|
| [[:d:Q23043629|Q23043629]]
| 2
|-
| [[Ciara Doheny]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1964" | 1964-08-04
|
|
|
| [[:d:Q27893278|Q27893278]]
| 0
|-
| [[Catherine Bohan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1964) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-04-18
|
|
|
| [[:d:Q28822774|Q28822774]]
| 2
|-
| [[Rebecca Best]]
|
| imreoir scuaise Éireannach
| [[imreoir scuaise]]
| data-sort-value="1964" | 1964-01-18
|
| [[Sheffield]]
|
| [[:d:Q50839606|Q50839606]]
| 4
|-
| [[Gearoidin Ui Laighleis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1964) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|
|
| [[:d:Q105358147|Q105358147]]
| 0
|-
| [[Sandra Fitzgibbon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1964) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-03-16
|
|
|
| [[:d:Q135389247|Q135389247]]
| 0
|-
| [[Sinead Daly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1964) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1964" | 1964-01-01
|
|
|
| [[:d:Q135389752|Q135389752]]
| 0
|-
| [[Kim Jackson]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-08-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q286695|Q286695]]
| 11
|-
| [[Maria Christian]]
| [[Íomhá:Maria Doyle-Cuche 2019-08-28.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-05-06
|
| [[Dún Dealgan]]
|
| [[:d:Q1895757|Q1895757]]
| 9
|-
| [[Anne Cleary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (*1965) ♀
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q2851037|Q2851037]]
| 3
|-
| [[Barbara Griffin]]
|
| aisteoir
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2883953|Q2883953]]
| 3
|-
| [[Miriam Grealey]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-27
|
| [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]]
|
| [[:d:Q6873329|Q6873329]]
| 4
|-
| [[Holly Lane]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q27043986|Q27043986]]
| 1
|-
| [[Ann Stephens]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q27043991|Q27043991]]
| 1
|-
| [[Julie Parkes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1965) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-17
|
|
|
| [[:d:Q28911826|Q28911826]]
| 2
|-
| [[Maeve Moynihan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
| [[:d:Q65554435|Q65554435]]
| 0
|-
| [[Ursula Noctor]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (1965–1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| data-sort-value="1993" | 1993-04-04
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q106527955|Q106527955]]
| 1
|-
| [[Maire Ni Laighin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-02
|
|
|
| [[:d:Q135389243|Q135389243]]
| 0
|-
| [[Sarah McCloskey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-18
|
|
|
| [[:d:Q135389244|Q135389244]]
| 0
|-
| [[Margaret Timoney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1965) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-16
|
|
|
| [[:d:Q135389745|Q135389745]]
| 0
|-
| [[Marguerite Donlon]]
|
| damhsóir agus cóiréagrafaí Éireannach
| [[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir bailé]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-31
|
| [[An Longfort]]
|
| [[:d:Q524761|Q524761]]
| 5
|-
| [[Perri Williams]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] siúlóir rása (*1966) ♀
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-21<br/>1966-06-02
|
|
|
| [[:d:Q44503461|Q44503461]]
| 1
|-
| [[Siobhán Nicholson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir leadóige (*1966) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-11
|
| [[Wimbledon, Londain|Wimbledon]]
|
| [[:d:Q97918916|Q97918916]]
| 2
|-
| [[Karen Hennessy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1966) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1966" | 1966-02-17
|
|
|
| [[:d:Q135388055|Q135388055]]
| 0
|-
| [[Geraldine Somerville]]
|
| aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-19
|
| [[Contae na Mí]]
|
| [[:d:Q235572|Q235572]]
| 23
|-
| [[Carol Munster]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
|
| [[:d:Q27503288|Q27503288]]
| 1
|-
| [[Aisling Byrne-Bowman]]
|
| Mairnéalach (*1967) ♀
| [[mairnéalach]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q96484359|Q96484359]]
| 1
|-
| [[Caroline Forde]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1967) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-26
|
|
|
| [[:d:Q135389245|Q135389245]]
| 0
|-
| [[Aisling O'Sullivan]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1968" | 1968
|
| [[Trá Lí]]
|
| [[:d:Q174315|Q174315]]
| 6
|-
| [[Sharon Shannon]]
| [[Íomhá:Sharon Shannon smiling.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[fidléir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cairdíneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-12
|
| [[Cora Finne]]
|
| [[:d:Q457684|Q457684]]
| 16
|-
| [[Cecilia Keaveney]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-27
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q540369|Q540369]]
| 4
|-
| [[Emer Martin]]
| [[Íomhá:Emerfinalbook copy.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[péintéir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1258694|Q1258694]]
| 4
|-
| [[Fiona O'Malley]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-19
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q1418534|Q1418534]]
| 2
|-
| [[Karole McDowell]]
|
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-04
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3193549|Q3193549]]
| 0
|-
| [[Emma Donoghue]]
| [[Íomhá:Irish-Canadian author Emma Donoghue.JPG|center|40px]]
| úrscéali, staraí, scríbhneoir agus drámadóir Éireannach
| [[staraí liteartha]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte scannáin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q52255|Q52255]]
| 30
|-
| [[Karan Casey]]
| [[Íomhá:Karan Casey.JPG|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| [[Cill Mhíodáin]]
|
| [[:d:Q274052|Q274052]]
| 9
|-
| [[Catherina McKiernan]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-30
|
| [[Contae an Chabháin]]
|
| [[:d:Q274541|Q274541]]
| 6
|-
| [[Angeline Ball]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-06-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q530292|Q530292]]
| 8
|-
| [[Patricia Kelly]]
| [[Íomhá:Patricia-Kelly-(MS1411200026).jpg|center|40px]]
| ceoltóir Gael-Mheiriceánach
| [[cumadóir amhrán]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[údar]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-22
|
| [[Gamonal]]
|
| [[:d:Q1544206|Q1544206]]
| 7
|-
| [[Naomi Geraghty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] eagarthóir scannán, eagarthóir teilifíse agus stiúrthóir teilifíse (*1969) ♀
| [[eagarthóir scannán]]<br/>[[eagarthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1964826|Q1964826]]
| 2
|-
| [[Pauline Curley]]
| [[Íomhá:Pauline Curley - Rotterdam Marathon 2008 (2411527348) (cropped).jpg|center|40px]]
| reathaí maratóin Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-10
|
| [[Biorra]]
|
| [[:d:Q7155002|Q7155002]]
| 2
|-
| [[Aileen Convery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1969) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-10
|
|
|
| [[:d:Q29059727|Q29059727]]
| 2
|-
| [[Maria Coleman]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] mairnéalach (*1969) ♀
| [[mairnéalach]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-21
|
| [[Birmingham]]
|
| [[:d:Q56065668|Q56065668]]
| 1
|-
| [[Teresa Duffy]]
|
| Cianreathaí (*1969) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-16
|
|
|
| [[:d:Q97670856|Q97670856]]
| 1
|-
| [[Karen Staunton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1969) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1969" | 1969-06-07
|
|
|
| [[:d:Q135388054|Q135388054]]
| 0
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] aisteoir stáitse agus aisteoir scannáin (*1970) ♀
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q1051060|Q1051060]]
| 2
|-
| [[Deirdre Shannon]]
|
| ceoltóir Ghaeilge Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-19
|
| [[Contae na Mí]]
|
| [[:d:Q2554305|Q2554305]]
| 8
|-
| [[Siobhán Hoey]]
|
| bean spóirt Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-17
|
|
|
| [[:d:Q7525309|Q7525309]]
| 2
|-
| [[Keelin Fox]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q15729982|Q15729982]]
| 2
|-
| [[Tanya Cooke]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q27503287|Q27503287]]
| 1
|-
| [[Claire Russell]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q27503304|Q27503304]]
| 0
|-
| [[Katy McCandless]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970-06-22
|
|
|
| [[:d:Q42954570|Q42954570]]
| 2
|-
| [[Breda Dennehy-Willis]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cianreathaí (*1970) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
| [[:d:Q43016830|Q43016830]]
| 1
|-
| [[Elaine Kiely]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65027970|Q65027970]]
| 0
|-
| [[Angela Carr]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65554172|Q65554172]]
| 0
|-
| [[Annette Taylor]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1970" | 1970s
|
|
|
| [[:d:Q65554187|Q65554187]]
| 0
|-
| [[Amy Mallon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cóitseálaí cispheile agus cispheileadóir (*1970) ♀
| [[cóitseálaí cispheile]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1970" | 1970-04-21
|
|
|
| [[:d:Q104093537|Q104093537]]
| 1
|-
| [[Amira Casar]]
| [[Íomhá:Amira Casar Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Francach
| [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-01
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q271553|Q271553]]
| 28
|-
| [[Claire Henderson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-08
|
|
|
| [[:d:Q1094805|Q1094805]]
| 2
|-
| [[Jayne Plunkett]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1971" | 1971-08-10
|
|
|
| [[:d:Q1636158|Q1636158]]
| 2
|-
| [[Susan Smith-Walsh]]
| [[Íomhá:Susan Smith-Walsh in 1996.jpg|center|40px]]
| cliathreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-14
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q7648401|Q7648401]]
| 2
|-
| [[Sinéad Delahunty]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1971" | 1971-02-12
|
| [[Contae Chill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q16209027|Q16209027]]
| 2
|-
| [[Anna McPartlin]]
|
| úrscéalaí Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[úrscéalaí]]
| data-sort-value="1972" | 1972
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q562441|Q562441]]
| 4
|-
| [[Alexandria Sharpe]]
| [[Íomhá:Alex Sharpe.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-04
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q636386|Q636386]]
| 11
|-
| [[Bronagh Gallagher]]
| [[Íomhá:Bronagh Gallagher.jpg|center|40px]]
| aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-26
|
| [[Doire]]
|
| [[:d:Q2926038|Q2926038]]
| 12
|-
| [[Sharon Foley]]
|
| léimneoir ard Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-20
|
|
|
| [[:d:Q7490056|Q7490056]]
| 2
|-
| [[Karen Hannigan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-07-23
|
|
|
| [[:d:Q135388050|Q135388050]]
| 0
|-
| [[Geraldine O'Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-11
|
|
|
| [[:d:Q135388051|Q135388051]]
| 0
|-
| [[Sonya McGinn]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-17
|
| [[Binn Éadair]]
|
| [[:d:Q1603815|Q1603815]]
| 5
|-
| [[Catherine Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀
| [[rothaí spóirt]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1973" | 1973-08-23
|
|
|
| [[:d:Q16224339|Q16224339]]
| 1
|-
| [[Sarah Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1973" | 1973-07-03
|
| [[Leeds]]
|
| [[:d:Q32375569|Q32375569]]
| 3
|-
| [[Lorraine Grogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1973) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1973" | 1973-10-26
|
|
|
| [[:d:Q135388053|Q135388053]]
| 0
|-
| [[Victoria Smurfit]]
| [[Íomhá:Victoria Smurfit 2016.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-31
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q127333|Q127333]]
| 19
|-
| [[Lorraine Pilkington]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1974" | 1974-04-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q467567|Q467567]]
| 11
|-
| [[Alex Barclay]]
| [[Íomhá:Alex Barclay 2010.jpg|center|40px]]
| scríbhneoir Éireannach
| [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[údar]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q517660|Q517660]]
| 10
|-
| [[Lisa McDonald]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-09
|
| [[Contae Loch Garman]]
|
| [[:d:Q1827764|Q1827764]]
| 2
|-
| [[Jennifer Walshe]]
| [[Íomhá:Jennifer Walshe MX IL.jpg|center|40px]]
| cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2313131|Q2313131]]
| 10
|-
| [[Órlagh Fallon]]
|
| amhránaí agus cumadóir Éireannach
| [[cumadóir]]<br/>[[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-08-24
|
| [[Cnoc an Eanaigh]]
|
| [[:d:Q2447901|Q2447901]]
| 12
|-
| [[Camille O'Sullivan]]
|
| aisteoir agus ceoltóir Éireannach
| [[péintéir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ailtire]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-30
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q2935027|Q2935027]]
| 6
|-
| [[Eva Birthistle]]
| [[Íomhá:Eva Birthistle 02 (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| [[Bré]]
|
| [[:d:Q3061229|Q3061229]]
| 17
|-
| [[Deirdre Gallagher]]
|
| lúthchleasaí
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-13
|
|
|
| [[:d:Q5252565|Q5252565]]
| 2
|-
| [[Jenny McCauley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker (*1974) ♀
| [[mountain biker]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-18
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q17104427|Q17104427]]
| 3
|-
| [[Kathy Maryirl Reid]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135388045|Q135388045]]
| 0
|-
| [[Patricia Nolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-04
|
|
|
| [[:d:Q135388046|Q135388046]]
| 0
|-
| [[Tara Blaise]]
|
| ban-aisteoir agus amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-01
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q2091210|Q2091210]]
| 5
|-
| [[Marie Davenport]]
|
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-24
|
| [[Inis Díomáin]]
|
| [[:d:Q6762820|Q6762820]]
| 1
|-
| [[Maria McCambridge]]
| [[Íomhá:Maria McCambridge Berlin 2015.jpg|center|40px]]
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí maratóin]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16210935|Q16210935]]
| 2
|-
| [[Rosemary Ryan]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-08
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q22415175|Q22415175]]
| 2
|-
| [[Catherine O'Neill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1975) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-04
|
| [[Ros Mhic Thriúin]]
|
| [[:d:Q27464978|Q27464978]]
| 1
|-
| [[Sarah Ennis]]
| [[Íomhá:2025 European Eventing Championships 20250920 114320.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1975) ♀
| [[marcach]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-13
|
|
|
| [[:d:Q56697421|Q56697421]]
| 4
|-
| [[Sinead Vaughan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-05
|
|
|
| [[:d:Q135388047|Q135388047]]
| 0
|-
| [[Rachel Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-09
|
|
|
| [[:d:Q135388049|Q135388049]]
| 0
|-
| [[Suzanne Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1975" | 1975-05-01
|
|
|
| [[:d:Q135388052|Q135388052]]
| 0
|-
| [[Olive Loughnane]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1976" | 1976-01-14
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q270214|Q270214]]
| 17
|-
| [[Gillian O'Sullivan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-21
|
| [[Cill Airne]]
|
| [[:d:Q447794|Q447794]]
| 14
|-
| [[Natalia O'Shea]]
| [[Íomhá:Helavisa5.jpg|center|40px]]
| ceoltóir agus teangeolaí Rúiseach
| [[teangeolaí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cláirseoir]]<br/>[[cóiritheoir ceoil]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-03
|
| [[Moscó]]
|
| [[:d:Q2378234|Q2378234]]
| 10
|-
| [[Sinéad Lynch]]
|
| iomróir Éireannach
| [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-30
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q7522382|Q7522382]]
| 6
|-
| [[Karen Shinkins]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-15
|
| [[Droichead Nua]]
|
| [[:d:Q11735683|Q11735683]]
| 4
|-
| [[Claire McCarthy]]
|
| reathaí fadraoin Éireannach
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-29
|
|
|
| [[:d:Q39073573|Q39073573]]
| 1
|-
| [[Denise Scally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1976) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-13
|
|
|
| [[:d:Q135388048|Q135388048]]
| 0
|-
| [[Giada Gray]]
| [[Íomhá:Moritz A. Sachs und Giada Gray (1997).jpg|center|40px]]
| aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[déantóir scannán]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1977" | 1977-06-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q62318|Q62318]]
| 2
|-
| [[Gemma Hayes]]
| [[Íomhá:Gemma Hayes.png|center|40px]]
| amhránaí agus cumadóir Éireannach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-11
|
| [[Béal Átha Póirín]]
|
| [[:d:Q273220|Q273220]]
| 12
|-
| [[Genevieve O'Reilly]]
| [[Íomhá:Genevieve O'Reilly at a panel at the 2025 Star Wars Celebration in Japan (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q438161|Q438161]]
| 22
|-
| [[Eileen Walsh]]
| [[Íomhá:Eileen Walsh at Berlinale 2024-1.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-04-16
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q517868|Q517868]]
| 14
|-
| [[Lisa Dwan]]
| [[Íomhá:Lisa dwan 2022 1.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1977" | 1977-11-25
|
| [[Coosan]]
|
| [[:d:Q1827725|Q1827725]]
| 5
|-
| [[Melanie Clark Pullen]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-02
| data-sort-value="2022" | 2022-03-29
| [[Bré]]
|
| [[:d:Q1918954|Q1918954]]
| 7
|-
| [[Laoise Ní Cheallaigh]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-07
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2619994|Q2619994]]
| 11
|-
| [[Brídín Ní Bhraonáin]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-20
|
| [[Gaoth Dobhair]]
|
| [[:d:Q3247179|Q3247179]]
| 6
|-
| [[Sinead Keenan]]
| [[Íomhá:SineadKeenanMem2011.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1977" | 1977-12-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3484904|Q3484904]]
| 10
|-
| [[Áine Minogue]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[cláirseoir]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-27
|
| [[Buiríos Uí Chéin]]
|
| [[:d:Q4053665|Q4053665]]
| 2
|-
| [[Caitriona Beggs]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-15
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5017933|Q5017933]]
| 3
|-
| [[Tarja Owens]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker agus oistéapat (*1977) ♀
| [[mountain biker]]<br/>[[oistéapat]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-25
|
| [[Cill Mhantáin]]<br/>[[Deilgne]]
|
| [[:d:Q17106405|Q17106405]]
| 4
|-
| [[Lindsay Armaou]]
| [[Íomhá:Lindsay Armaou in Manchester.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]], [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1997–) (*1978) ♀; member of [[B*Witched]]; spouse of Lee Brennan agus Pahl
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-18
|
| [[an Aithin]]
|
| [[:d:Q2096443|Q2096443]]
| 6
|-
| [[Cathy Davey]]
| [[Íomhá:Cathy Davey.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[giotáraí]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2942190|Q2942190]]
| 4
|-
| [[Gillian Norris]]
| [[Íomhá:Gillian Norris.jpg|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[damhsóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-29
|
| [[Coill Mhic Thomáisín]]
|
| [[:d:Q3106618|Q3106618]]
| 6
|-
| [[Grainne Kierans]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1978" | 1978-09-20
|
| [[Droichead Átha]]
|
| [[:d:Q5593528|Q5593528]]
| 3
|-
| [[Stephanie Reilly]]
|
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q7608378|Q7608378]]
| 4
|-
| [[Breege Connelly]]
| [[Íomhá:Breege Connolly Rio2016.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1978) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-01
|
|
|
| [[:d:Q26218407|Q26218407]]
| 3
|-
| [[Fiona Glennon]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|
| [[:d:Q65554285|Q65554285]]
| 0
|-
| [[Pauline Glennon]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|
| [[:d:Q65554524|Q65554524]]
| 0
|-
| [[Sinead Leahy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-01-16
|
|
|
| [[:d:Q135381706|Q135381706]]
| 0
|-
| [[Emer Brophy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-06-07
|
|
|
| [[:d:Q135388212|Q135388212]]
| 0
|-
| [[Gillian Callaghan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-04
|
|
|
| [[:d:Q135388213|Q135388213]]
| 0
|-
| [[Nicola Downing]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-28
|
|
|
| [[:d:Q135388214|Q135388214]]
| 0
|-
| [[Dara Barrett]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135388217|Q135388217]]
| 0
|-
| [[Sinead Harvey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-04-10
|
|
|
| [[:d:Q135388218|Q135388218]]
| 0
|-
| [[Aisling Palmer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-17
|
|
|
| [[:d:Q135388219|Q135388219]]
| 0
|-
| [[Nicola O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-02
|
|
|
| [[:d:Q135388220|Q135388220]]
| 0
|-
| [[Lorraine O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-02
|
|
|
| [[:d:Q135388221|Q135388221]]
| 0
|-
| [[Bernadette Flynn]]
| [[Íomhá:Bernadette Flynn.jpg|center|40px]]
| damhsóir Éireannach
| [[damhsóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-01
|
| [[An tAonach]]
|
| [[:d:Q445819|Q445819]]
| 8
|-
| [[Caroline Ryan]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 58.JPG|center|40px]]
| rothaí Éireannach
| [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-10
|
| [[Baile Mhic Andáin]]
|
| [[:d:Q511066|Q511066]]
| 10
|-
| [[Emma Byrne]]
| [[Íomhá:Emma Byrne 2014 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-06-14
|
| [[Léim an Bhradáin]]
|
| [[:d:Q533443|Q533443]]
| 13
|-
| [[Maite Kelly]]
| [[Íomhá:Zimmer frei - der Abschied-2099.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir ceolamharclannaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[oideoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-04
|
| [[Beirlín Thiar]]<br/>[[Beirlín]]
|
| [[:d:Q1885940|Q1885940]]
| 6
|-
| [[Kelly Liggan]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-05
|
| [[an Spáinn]]
|
| [[:d:Q3194905|Q3194905]]
| 10
|-
| [[Máiréad Nesbitt]]
| [[Íomhá:Mairead Nesbitt at MacQuarie Centre 02.jpg|center|40px]]
| veidhleadóir Éireannach
| [[veidhleadóir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[classical violinist]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-04-18
|
| [[Luachma]]
|
| [[:d:Q3300102|Q3300102]]
| 14
|-
| [[Leigh Arnold]]
|
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4444779|Q4444779]]
| 4
|-
| [[Ciara McCormack]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-09-29
|
| [[North Vancouver]]
|
| [[:d:Q5119123|Q5119123]]
| 5
|-
| [[Denise Thomas]]
|
| peileadóir
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-22
|
|
|
| [[:d:Q5257778|Q5257778]]
| 2
|-
| [[Ruth Kilkenny]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
|
| [[:d:Q65554558|Q65554558]]
| 0
|-
| [[Niamh Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-29
|
|
|
| [[:d:Q135388215|Q135388215]]
| 0
|-
| [[Louise Harte]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135388216|Q135388216]]
| 0
|-
| [[Clare Flood]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
|
|
| [[:d:Q518775|Q518775]]
| 1
|-
| [[Roisin McGettigan]]
|
| lúthchleasaí
| [[reathaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-23
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q4966678|Q4966678]]
| 5
|-
| [[Ronnie Gibbons]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-16
|
| [[Wandsworth]]
|
| [[:d:Q7365872|Q7365872]]
| 4
|-
| [[Ciara Sheehy]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q22002462|Q22002462]]
| 1
|-
| [[Lizzie Lee]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1980) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-22
|
|
|
| [[:d:Q26267482|Q26267482]]
| 3
|-
| [[Caitriona Farrell]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
|
| [[:d:Q27763839|Q27763839]]
| 0
|-
| [[Jean Carroll]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-19
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q28233007|Q28233007]]
| 4
|-
| [[Lindsay Peat]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[imreoir sacair]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-11-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q42666501|Q42666501]]
| 1
|-
| [[Ann Marie McGlynn]]
|
| Cianreathaí (*1980) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-22
|
|
|
| [[:d:Q102401300|Q102401300]]
| 1
|-
| [[Siobhan Kilkenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-17
|
|
|
| [[:d:Q119539359|Q119539359]]
| 0
|-
| [[Susan Moran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus cóitseálaí cispheile (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-17
|
|
|
| [[:d:Q119548345|Q119548345]]
| 1
|-
| [[Lynda Guy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135381707|Q135381707]]
| 0
|-
| [[Claire Anne McLoughlin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
|
|
|
| [[:d:Q135387274|Q135387274]]
| 0
|-
| [[Denise Philippe Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-19
|
|
|
| [[:d:Q135387275|Q135387275]]
| 0
|-
| [[Juliet Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-06
|
|
|
| [[:d:Q135387278|Q135387278]]
| 0
|-
| [[Derval O'Rourke]]
| [[Íomhá:Derval O'Rourke Barcelona2010.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[cliathreathaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-28
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q269905|Q269905]]
| 20
|-
| [[Roberta Howett]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1981" | 1981-09-26
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1249563|Q1249563]]
| 3
|-
| [[Bing Huang]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Shenyang]]
|
| [[:d:Q1408084|Q1408084]]
| 2
|-
| [[Rebecca Codd]]
| [[Íomhá:Rebecca Codd.JPG|center|40px]]
| galfaire Éireannach
| [[galfaire]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-25
|
| [[Adelaide]]
|
| [[:d:Q1871491|Q1871491]]
| 3
|-
| [[Eileen O'Keeffe]]
|
| caiteoir oird Éireannach
| [[caiteoir oird]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-31
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q2741358|Q2741358]]
| 5
|-
| [[Yvonne Tracy]]
| [[Íomhá:Yvonne Tracy at the Emirates Stadium, London - 20090524.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-27
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q3574236|Q3574236]]
| 8
|-
| [[Patricia Roberts]]
| [[Íomhá:WSoS 2008 Warsaw - 1. ćwierćfinał - Górecki vs Doherty 07.JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Réiteoir|réiteoir]] agus snooker referee (*1981) ♀
| [[réiteoir]]<br/>[[snooker referee]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Contae an Chláir]]
|
| [[:d:Q4395107|Q4395107]]
| 6
|-
| [[Ailis McSweeney]]
|
| rábálaí
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981<br/>1983-10-04
|
|
|
| [[:d:Q4697077|Q4697077]]
| 1
|-
| [[Jenny McDonough]]
| [[Íomhá:Jenny McDonough.JPG|center|40px]]
| imreoir haca Éireannach
| [[imreoir haca]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-23
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q6179391|Q6179391]]
| 2
|-
| [[Michelle Carey]]
| [[Íomhá:Michelle Carey (athlete) (cropped).jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-20<br/>1981-02-20
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6836951|Q6836951]]
| 6
|-
| [[Jennifer O'Sullivan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-09
|
|
|
| [[:d:Q11724189|Q11724189]]
| 1
|-
| [[Judy Reynolds]]
| [[Íomhá:Judy Reynolds, 2014 (cropped).JPG|center|40px]]
| marcach eachraíochta
| [[dressage rider]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-11
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q19518281|Q19518281]]
| 4
|-
| [[Kerry O'Flaherty]]
| [[Íomhá:10068 Kerry O'Flaherty.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-15
|
| [[Baile Nua na hArda]]
|
| [[:d:Q20967858|Q20967858]]
| 7
|-
| [[Melanie Späth]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 60.JPG|center|40px]]
| rothaí
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-16
|
| [[Flensburg]]
|
| [[:d:Q21197651|Q21197651]]
| 5
|-
| [[Emily Maher]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-05-02
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q22002445|Q22002445]]
| 2
|-
| [[Lisa Lynas]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11-03
|
|
|
| [[:d:Q27267562|Q27267562]]
| 1
|-
| [[Martina McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1981) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-10-27
|
|
|
| [[:d:Q39270831|Q39270831]]
| 1
|-
| [[Suzanne Kenealy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1981) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q43289629|Q43289629]]
| 3
|-
| [[Wallis Bird]]
| [[Íomhá:Wallisbird2007.jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-29
|
| [[Loch Garman]]
|
| [[:d:Q444966|Q444966]]
| 10
|-
| [[Deirdre Ryan]]
| [[Íomhá:RyanDeirdre 2012.jpg|center|40px]]
| léimneoir ard Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-01
|
| [[Dún Droma]]
|
| [[:d:Q518463|Q518463]]
| 7
|-
| [[Eimear Mullan]]
| [[Íomhá:Eimear Mullan Ironman 70.3 Austria 2012.jpg|center|40px]]
| trí-atlanaí Éireannach
| [[trí-atlanaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-05-21
|
| [[Port Stíobhaird]]
|
| [[:d:Q1279348|Q1279348]]
| 5
|-
| [[Rachel Neylan]]
| [[Íomhá:Women's road race - Rio 2016 (28783792620).jpg|center|40px]]
| rothaí Astrálach
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-09
|
| [[Sydney]]
|
| [[:d:Q2125227|Q2125227]]
| 14
|-
| [[Lynn Hilary]]
|
| amhránaí agus ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2420865|Q2420865]]
| 12
|-
| [[Sarah Flannery]]
|
| matamaiticeoir Éireannach
| [[matamaiticeoir]]
| data-sort-value="1982" | 1982
|
| [[Contae Chorcaí]]
|
| [[:d:Q3672830|Q3672830]]
| 8
|-
| [[Mary Cullen]]
|
| reathaí meánraoin agus fadraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-17
|
| [[Sligeach]]
|
| [[:d:Q4943747|Q4943747]]
| 6
|-
| [[Marian Heffernan]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-16
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q6761898|Q6761898]]
| 5
|-
| [[Michelle Walsh]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-02
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q6837287|Q6837287]]
| 3
|-
| [[Deirdre Byrne]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-21
|
|
|
| [[:d:Q25936076|Q25936076]]
| 2
|-
| [[Michelle Fahy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-26
|
|
|
| [[:d:Q119544512|Q119544512]]
| 0
|-
| [[Niamh Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-07-08
|
|
|
| [[:d:Q119547098|Q119547098]]
| 0
|-
| [[Kate Maher]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-21
|
|
|
| [[:d:Q119553910|Q119553910]]
| 0
|-
| [[Katie McGrath]]
| [[Íomhá:Heroes Assemble IMG 9226 (42762338021).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-03
|
| [[Áth na Fuinseoige]]
|
| [[:d:Q253440|Q253440]]
| 44
|-
| [[Carly Smithson]]
| [[Íomhá:Carly Smithson in parade.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-12
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q292301|Q292301]]
| 16
|-
| [[Lisa Lambe]]
| [[Íomhá:Lisa Lambe.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-01
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1704246|Q1704246]]
| 13
|-
| [[Joanne King]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-04-20
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3179676|Q3179676]]
| 7
|-
| [[Ava Hutchinson]]
| [[Íomhá:Ava Hutchinson - 2012 Olympics marathon.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-30
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q4827385|Q4827385]]
| 4
|-
| [[Hannah Craig]]
| [[Íomhá:Slalom canoeing 2012 Olympics W K1 IRL Hannah Craig.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*1983) ♀
| [[canúálaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-10
|
|
|
| [[:d:Q5648813|Q5648813]]
| 2
|-
| [[Stef Curtis]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1983" | 1983-12-05
|
| [[Briostó]]
|
| [[:d:Q7605993|Q7605993]]
| 4
|-
| [[Aoife Hoey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus bobshleamhnóir (*1983) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[bobshleamhnóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-06
|
| [[Cúil an tSúdaire]]
|
| [[:d:Q7905573|Q7905573]]
| 5
|-
| [[Zoë Brown]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1983) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
|
|
|
| [[:d:Q9392042|Q9392042]]
| 1
|-
| [[Cecelia Joyce]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-25
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q12978229|Q12978229]]
| 7
|-
| [[Kim Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-24
|
|
|
| [[:d:Q119537533|Q119537533]]
| 0
|-
| [[Mary Fox]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-08
|
| [[Fairview Park]]
|
| [[:d:Q119562828|Q119562828]]
| 0
|-
| [[Nora-Jane Noone]]
| [[Íomhá:Nora-Jane Noone at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1984" | 1984-03-08
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q292107|Q292107]]
| 14
|-
| [[Joanne Cuddihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1984) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1984" | 1984-05-11
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q458353|Q458353]]
| 7
|-
| [[Leanne Moore]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-07-24
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q945587|Q945587]]
| 4
|-
| [[Ruth Kearney]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-11
|
| [[Lambeth]]
|
| [[:d:Q1535775|Q1535775]]
| 12
|-
| [[Charlene McKenna]]
| [[Íomhá:Charlene McKenna (2008).jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
|
| [[Glasloch]]
|
| [[:d:Q2957880|Q2957880]]
| 12
|-
| [[Fionnuala McCormack]]
| [[Íomhá:Fionnuala Britton Velenje 2011.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus cianreathaí (*1984) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-24
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3072729|Q3072729]]
| 11
|-
| [[Niamh Briggs]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-30
|
| [[Dún na Mainistreach]]
|
| [[:d:Q3339465|Q3339465]]
| 2
|-
| [[Shannon McDonnell]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-28
|
| [[Orland Park]]
|
| [[:d:Q7488908|Q7488908]]
| 3
|-
| [[Siobhan Byrne]]
|
| pionsóir Oilimpeach
| [[pionsóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-13
|
| [[Ostfildern]]
|
| [[:d:Q7525288|Q7525288]]
| 2
|-
| [[Gillian Búrc]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-28
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q17859745|Q17859745]]
| 1
|-
| [[Lydia Gurley]]
| [[Íomhá:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 226.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] raonrothaí (*1984) ♀
| [[raonrothaí]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-09
|
| [[Baile Átha an Rí]]
|
| [[:d:Q27517415|Q27517415]]
| 9
|-
| [[Monika Gedvilaite]]
|
| Imreoir fichille (*1984) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-16
|
|
|
| [[:d:Q28479153|Q28479153]]
| 0
|-
| [[Sandra Lynch]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|
| [[:d:Q65554564|Q65554564]]
| 0
|-
| [[Rachel Wyse]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] láithreoir teilifíse agus marcach (*1985) ♀; spouse of Tim Gredley
| [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[marcach]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-22
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q1568896|Q1568896]]
| 3
|-
| [[Natalie Britton]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2165668|Q2165668]]
| 0
|-
| [[Georgia Salpa]]
| [[Íomhá:Georgia salpa.jpg|center|40px]]
| mainicín Gréagach-Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-14
|
| [[an Aithin]]
|
| [[:d:Q2586982|Q2586982]]
| 16
|-
| [[Gemma-Leah Devereux]]
|
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1985" | 1985<br/>1990-08-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2688973|Q2688973]]
| 6
|-
| [[Kirsten McGarry]]
|
| sciálaí Alpach Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]<br/>[[sciálaí saorstíle]]
| data-sort-value="1985" | 1985-07-25
|
| [[Deilginis]]
|
| [[:d:Q2780652|Q2780652]]
| 6
|-
| [[Claire Bergin]]
|
| bobshleamhnóir Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-01<br/>1985-02-02
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q5125145|Q5125145]]
| 5
|-
| [[Marie Curtin]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1985" | 1985-08-07
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q6762814|Q6762814]]
| 3
|-
| [[Caroline O'Sullivan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|
| [[:d:Q65554212|Q65554212]]
| 0
|-
| [[Emer Foley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-14
|
|
|
| [[:d:Q119567267|Q119567267]]
| 0
|-
| [[Mischa Barton]]
| [[Íomhá:Mischa Barton 2017.png|center|40px]]
| aisteoir Briotanach-Meireacánach
| [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir linbh]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-24
|
| [[Hammersmith]]
|
| [[:d:Q207458|Q207458]]
| 52
|-
| [[Dominique McElligott]]
| [[Íomhá:Dominique McElligott - Cannes.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1986" | 1986-03-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q456651|Q456651]]
| 29
|-
| [[Fiona O'Sullivan]]
| [[Íomhá:Fiona O'Sullivan in San Jose.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair gairmiúil
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1986" | 1986-09-17
|
| [[San Geronimo]]
|
| [[:d:Q4970710|Q4970710]]
| 12
|-
| [[Catriona Cuddihy]]
|
| lúthchleasaí
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-05
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q5053959|Q5053959]]
| 2
|-
| [[Sophie Perry]]
| [[Íomhá:Sophie Perry.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1986) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-11
|
| [[Brighton]]
|
| [[:d:Q7563050|Q7563050]]
| 7
|-
| [[Linda Byrne]]
| [[Íomhá:Linda Byrne.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q11756918|Q11756918]]
| 7
|-
| [[Rebecca Rolfe]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16225377|Q16225377]]
| 3
|-
| [[Jennie King]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q26804583|Q26804583]]
| 3
|-
| [[Jill Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1986) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-28
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q27567873|Q27567873]]
| 3
|-
| [[Sarah McCormack]]
| [[Íomhá:20120310-UK-Inter-County-Cross-Country-03555 (6826896314).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1986) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1986" | 1986-08-19
|
| [[Michigan]]
|
| [[:d:Q70926851|Q70926851]]
| 2
|-
| [[Sinead Kavanagh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] ealaíontóir comhraic measctha (*1986) ♀
| [[ealaíontóir comhraic measctha]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-01
|
|
|
| [[:d:Q86340580|Q86340580]]
| 3
|-
| [[Joanne Maire Ni Mhathuna]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-02
|
|
|
| [[:d:Q135381383|Q135381383]]
| 0
|-
| [[Cathy Grant]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1986" | 1986-08-05
|
|
|
| [[:d:Q135381384|Q135381384]]
| 0
|-
| [[Jayne Wisener]]
| [[Íomhá:Jayne Wisener.jpg|center|40px]]
| ban-aisteoir
| [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[ceoltóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-19
|
| [[Baile Monaidh]]
|
| [[:d:Q387132|Q387132]]
| 15
|-
| [[Laura Izibor]]
| [[Íomhá:Laura Izibor, 2008 (cropped).jpg|center|40px]]
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q437622|Q437622]]
| 7
|-
| [[Jenna O'Hea]]
| [[Íomhá:Jenna O'Hea at day three of the Opals camp.jpg|center|40px]]
| cispheileadóir Astrálach
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-06
|
| [[Melbourne]]
|
| [[:d:Q622730|Q622730]]
| 17
|-
| [[Claire Brady]]
|
| cianreathaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-01-20<br/>1987-01-29
|
| [[Cill Dara]]
|
| [[:d:Q1094778|Q1094778]]
| 3
|-
| [[Danielle Fox-Clarke]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3014994|Q3014994]]
| 2
|-
| [[Tori Pena]]
| [[Íomhá:Tori Pena.jpg|center|40px]]
| léimneoir cuaille Meiriceánach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-30
|
| [[Los Alamitos]]
|
| [[:d:Q7825761|Q7825761]]
| 7
|-
| [[Nicola Twohig]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-04-28
|
| [[Manchain]]
|
| [[:d:Q10484148|Q10484148]]
| 1
|-
| [[Roseanne Galligan]]
| [[Íomhá:Roseanne Galligan 2013.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-09
|
| [[Droichead Nua]]
|
| [[:d:Q16209460|Q16209460]]
| 2
|-
| [[Nicola Sinnott]]
| [[Íomhá:Nicola Sinnott.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-08
|
|
|
| [[:d:Q22280384|Q22280384]]
| 2
|-
| [[Emma Beckett]]
| [[Íomhá:Emma Beckett, 2021 (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-29
|
| [[Northampton]]
|
| [[:d:Q61827370|Q61827370]]
| 4
|-
| [[Louise Galvin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí, cispheileadóir agus fisiteiripeoir (*1987) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]<br/>[[fisiteiripeoir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-04-03
|
| [[Fionnúig]]
|
| [[:d:Q78056158|Q78056158]]
| 0
|-
| [[Elaine O'Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-10-04
|
|
|
| [[:d:Q135379955|Q135379955]]
| 0
|-
| [[Emma M. Mullane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-09
|
|
|
| [[:d:Q135379956|Q135379956]]
| 0
|-
| [[Hansey Lucy Sexton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-16
|
|
|
| [[:d:Q135381381|Q135381381]]
| 0
|-
| [[Hannah Mary Coen]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-24
|
|
|
| [[:d:Q135381385|Q135381385]]
| 0
|-
| [[Natasha Ryan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-10-27
|
|
|
| [[:d:Q135381842|Q135381842]]
| 0
|-
| [[Fiona Meany]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-11-17
|
|
|
| [[:d:Q135381843|Q135381843]]
| 0
|-
| [[Kelly Johnston]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-09-05
|
|
|
| [[:d:Q135381844|Q135381844]]
| 0
|-
| [[Kathryn Fahy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-17
|
|
|
| [[:d:Q135381845|Q135381845]]
| 0
|-
| [[Sheena Catherine Egan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-04-13
|
|
|
| [[:d:Q135381846|Q135381846]]
| 0
|-
| [[Miriam Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-05
|
|
|
| [[:d:Q135381847|Q135381847]]
| 0
|-
| [[Bernice Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1987" | 1987-10-18
|
|
|
| [[:d:Q135381848|Q135381848]]
| 0
|-
| [[Sinéad Mulvey]]
| [[Íomhá:Sinéad Mulvay.jpg|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[aeróstach]]
| data-sort-value="1988" | 1988-01-22
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q255095|Q255095]]
| 20
|-
| [[Chloe Magee]]
| [[Íomhá:Chloe Magee Irish Open Mixed Double Champions 2018 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-29
|
| [[Ráth Bhoth]]
|
| [[:d:Q468589|Q468589]]
| 13
|-
| [[Méabh de Búrca]]
| [[Íomhá:Meabh De Burca.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-11
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q509493|Q509493]]
| 5
|-
| [[Erin Keery]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1988" | 1988-02-16
|
|
|
| [[:d:Q1354600|Q1354600]]
| 2
|-
| [[Janet Grogan]]
| [[Íomhá:Janet Grogan (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí is scríbhneoir|amhránaí is scríbhneoir]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]] agus [[Amhránaí|amhránaí]] (fl. 2009–) (*1988) ♀
| [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]
| data-sort-value="1988" | 1988
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1424238|Q1424238]]
| 4
|-
| [[Lynn Styles]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2708041|Q2708041]]
| 7
|-
| [[Julia Moriarty]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-03
|
| [[Adelaide]]
|
| [[:d:Q6306589|Q6306589]]
| 4
|-
| [[Melanie Nocher]]
|
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-18
|
| [[Contae an Dúin]]
|
| [[:d:Q6811327|Q6811327]]
| 5
|-
| [[Kelly Proper]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-05-01
|
|
|
| [[:d:Q11738678|Q11738678]]
| 3
|-
| [[Claire Tarplee]]
|
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-22
|
|
|
| [[:d:Q15925883|Q15925883]]
| 1
|-
| [[Amy Kenealy]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1988" | 1988-04-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16224552|Q16224552]]
| 4
|-
| [[Amy Foster]]
|
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-02
|
|
|
| [[:d:Q19560506|Q19560506]]
| 2
|-
| [[Hannah Lowry-O'Reilly]]
|
| Imreoir fichille (*1988) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1988" | 1988-12-19
|
|
|
| [[:d:Q28479756|Q28479756]]
| 0
|-
| [[Jo Patterson]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus rothaí spóirt (*1988) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1988" | 1988-07-27
|
|
|
| [[:d:Q113302372|Q113302372]]
| 2
|-
| [[Rachel Clancy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-23
|
|
|
| [[:d:Q119554958|Q119554958]]
| 0
|-
| [[Mairead Mcnally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-19
|
|
|
| [[:d:Q119554997|Q119554997]]
| 0
|-
| [[Leah Westbrooks]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-19
|
|
|
| [[:d:Q119557456|Q119557456]]
| 0
|-
| [[Sarah Louise McGrath]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-04
|
|
|
| [[:d:Q135381219|Q135381219]]
| 0
|-
| [[Chloë Agnew]]
| [[Íomhá:Chloë Agnew at Macquarie Shopping Centre, Sydney.jpg|center|40px]]
| ceoltóir agus amhránaí Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-09
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2228268|Q2228268]]
| 17
|-
| [[Lisa Kearney]]
| [[Íomhá:Lisa Kearney on WIMPS TV.jpg|center|40px]]
| cleachtóir júdó Éireannach
| [[cleachtóir júdó]]
| data-sort-value="1989" | 1989-05-27
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q2260724|Q2260724]]
| 5
|-
| [[Ciara Horne]]
| [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 333.JPG|center|40px]]
| rothaí
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-07
|
| [[Harrow, Londain|Harrow]]
|
| [[:d:Q5119121|Q5119121]]
| 16
|-
| [[Jessie Barr]]
|
| lúthchleasaí
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1989" | 1989-07-24
|
| [[Port Láirge]]
|
| [[:d:Q6187612|Q6187612]]
| 5
|-
| [[Laura Reynolds]]
|
| lúthchleasaí
| [[siúlóir rása]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-21<br/>1989-01-20
|
|
|
| [[:d:Q6499354|Q6499354]]
| 3
|-
| [[Orla Barry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-21
|
| [[Droichead na Scuab]]
|
| [[:d:Q7102982|Q7102982]]
| 2
|-
| [[Kate McKenna]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-27
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16224853|Q16224853]]
| 3
|-
| [[Jenny Murphy]]
|
| imreoir rugbaí Éireannach
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[rugby sevens player]]
| data-sort-value="1989" | 1989-05-30
|
|
|
| [[:d:Q18126994|Q18126994]]
| 2
|-
| [[Michelle Finn]]
| [[Íomhá:2019-09-01 ISTAF 2019 2000 m steeplechase (Martin Rulsch) 43 (cropped).jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-11-16<br/>1989-12-16
|
|
|
| [[:d:Q20967861|Q20967861]]
| 6
|-
| [[Sara Louise Treacy]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-22
|
|
|
| [[:d:Q20967862|Q20967862]]
| 5
|-
| [[Kelly Murphy]]
| [[Íomhá:2024 UEC Track Elite European Championships 130.jpg|center|40px]]
| rothaí Éireannach
| [[rothaí spóirt]]<br/>[[eolaí néarchórais]]
| data-sort-value="1989" | 1989-11-03
|
| [[Birmingham]]
|
| [[:d:Q33083846|Q33083846]]
| 8
|-
| [[Lauren Delany]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1989) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-07-17
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q78081373|Q78081373]]
| 2
|-
| [[Jessica Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-26
|
|
|
| [[:d:Q119567488|Q119567488]]
| 0
|-
| [[Megan Tice]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-06
|
|
|
| [[:d:Q120221286|Q120221286]]
| 0
|-
| [[Lisa McGill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-08-14
|
|
|
| [[:d:Q135380034|Q135380034]]
| 0
|-
| [[Elaine C. Caffrey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-02-24
|
|
|
| [[:d:Q135380037|Q135380037]]
| 0
|-
| [[Colleen McInerney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-08-14
|
|
|
| [[:d:Q135382206|Q135382206]]
| 0
|-
| [[Aine McKenna]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-23
|
|
|
| [[:d:Q135382207|Q135382207]]
| 0
|-
| [[Julie Angelina Kavanagh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-04-21
|
|
|
| [[:d:Q135382208|Q135382208]]
| 0
|-
| [[Susan Elise Doyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1989" | 1989-02-24
|
|
|
| [[:d:Q135382209|Q135382209]]
| 0
|-
| [[Rozanna Purcell]]
|
| mainicín Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-03
|
| [[Cluain Meala]]
|
| [[:d:Q1046271|Q1046271]]
| 6
|-
| [[Aisling Cooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1990) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-27
|
| [[Dumhach Thrá]]
|
| [[:d:Q4699199|Q4699199]]
| 3
|-
| [[Ruesha Littlejohn]]
| [[Íomhá:Ruesha Littlejohn in San Jose.jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-03
|
| [[Glaschú]]
|
| [[:d:Q7377860|Q7377860]]
| 11
|-
| [[Ciara Everard]]
| [[Íomhá:09277 Ciara Everard.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1990) ♀
| [[reathaí meánfhaid]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-10
|
| [[Cill Chainnigh]]
|
| [[:d:Q9192214|Q9192214]]
| 6
|-
| [[Claire Lambe]]
|
| iomróir Éireannach
| [[iomróir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-05-16
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q11690739|Q11690739]]
| 5
|-
| [[Melissa Scott-Hayward]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1990) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16225439|Q16225439]]
| 2
|-
| [[Robyn Stewart]]
| [[Íomhá:2017 UEC Track Elite European Championships 412.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1990) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1990" | 1990-04-10
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q27517186|Q27517186]]
| 4
|-
| [[Niamh Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1990) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-26
|
|
|
| [[:d:Q39814817|Q39814817]]
| 1
|-
| [[Fionnuala Ross]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1990) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-05
|
|
|
| [[:d:Q69863936|Q69863936]]
| 0
|-
| [[Orla O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-28
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q74239854|Q74239854]]
| 1
|-
| [[Laura Shaughnessy]]
|
| Cianreathaí (*1990) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-19
|
|
|
| [[:d:Q98550189|Q98550189]]
| 1
|-
| [[Sinead O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-28
|
|
|
| [[:d:Q119553438|Q119553438]]
| 0
|-
| [[Alexandra Troy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
|
|
|
| [[:d:Q119568422|Q119568422]]
| 0
|-
| [[Claire Rockall]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-07
|
|
|
| [[:d:Q119568822|Q119568822]]
| 0
|-
| [[Danielle O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135367014|Q135367014]]
| 0
|-
| [[Rhiannon Bernadette McNulty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-03-16
|
|
|
| [[:d:Q135378320|Q135378320]]
| 0
|-
| [[Emma Marron]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-21
|
|
|
| [[:d:Q135378321|Q135378321]]
| 0
|-
| [[Méabh Malone]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-01
|
|
|
| [[:d:Q135378322|Q135378322]]
| 0
|-
| [[Ciara Louise Flaherty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-28
|
|
|
| [[:d:Q135378323|Q135378323]]
| 0
|-
| [[Shelly Behan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-27
|
|
|
| [[:d:Q135378324|Q135378324]]
| 0
|-
| [[Erica C. Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135380031|Q135380031]]
| 0
|-
| [[Cathy Kavanagh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-16
|
|
|
| [[:d:Q135380035|Q135380035]]
| 0
|-
| [[Christine O'Gorman]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-10-28
|
|
|
| [[:d:Q135381052|Q135381052]]
| 0
|-
| [[Christina Ann Newton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-08
|
|
|
| [[:d:Q135381053|Q135381053]]
| 0
|-
| [[Michelle Louise Murray]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-01
|
|
|
| [[:d:Q135381055|Q135381055]]
| 0
|-
| [[Beth Meany]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-15
|
|
|
| [[:d:Q135381056|Q135381056]]
| 0
|-
| [[Eimear Mary Mairtin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-10-03
|
|
|
| [[:d:Q135381058|Q135381058]]
| 0
|-
| [[Caroline Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-25
|
|
|
| [[:d:Q135381059|Q135381059]]
| 0
|-
| [[Kerrie Marie Dore]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-14
|
|
|
| [[:d:Q135381060|Q135381060]]
| 0
|-
| [[Valerie O'Driscoll]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-15
|
|
|
| [[:d:Q135382205|Q135382205]]
| 0
|-
| [[Clara Peters]]
| [[Íomhá:European 2011 Clara PETERS.jpg|center|40px]]
| scátálaí fíorach Éireannach
| [[scátálaí fíorach]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-19
|
| [[Essen]]
|
| [[:d:Q4360258|Q4360258]]
| 5
|-
| [[Lynsey McCullough]]
|
| imreoir leadóige Éireannach
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-01
|
| [[Aontroim (baile)]]
|
| [[:d:Q6709499|Q6709499]]
| 1
|-
| [[Emma Flanagan]]
|
| cruicéadaí
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-07
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q16211337|Q16211337]]
| 4
|-
| [[Cherelle Khassal]]
| [[Íomhá:Cherelle Khassal (23697437213).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-09
|
| [[Sasana]]
|
| [[:d:Q22087349|Q22087349]]
| 4
|-
| [[Alice Kunek]]
| [[Íomhá:Alice Kunek - Perth Lynx.jpg|center|40px]]
| cispheileadóir Astrálach (1991-)
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-06
|
| [[Box Hill]]
|
| [[:d:Q24452204|Q24452204]]
| 10
|-
| [[Laura Boylan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1991) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1991" | 1991-12-16
|
| [[Contae Lú]]
|
| [[:d:Q29981448|Q29981448]]
| 3
|-
| [[Sinéad Denny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1991) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-05
|
|
|
| [[:d:Q69863080|Q69863080]]
| 0
|-
| [[Aoife McDermott]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1991) ♀
| [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-04
|
| [[Sligeach]]
|
| [[:d:Q78047998|Q78047998]]
| 1
|-
| [[Hannah Thornton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-29
|
|
|
| [[:d:Q119564024|Q119564024]]
| 0
|-
| [[Aine O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-28
|
|
|
| [[:d:Q135367015|Q135367015]]
| 0
|-
| [[Fiona O'Dwyer]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-06-27
|
|
|
| [[:d:Q135370906|Q135370906]]
| 0
|-
| [[Emma J. Sherwood]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-02-17
|
|
|
| [[:d:Q135379981|Q135379981]]
| 0
|-
| [[Tracey M. Power]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-04
|
|
|
| [[:d:Q135379982|Q135379982]]
| 0
|-
| [[Stephanie O'Shea]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-04-25
|
|
|
| [[:d:Q135379983|Q135379983]]
| 0
|-
| [[Carol A. McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-22
|
|
|
| [[:d:Q135379987|Q135379987]]
| 0
|-
| [[Sophie Vavasseur]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-10
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2628135|Q2628135]]
| 15
|-
| [[Aoife Hannon]]
|
| mainicín Éireannach
| [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[fisiteiripeoir]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q3620544|Q3620544]]
| 2
|-
| [[Sinead Chambers]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-01
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q15712412|Q15712412]]
| 4
|-
| [[Christine McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí agus rábálaí (*1992) ♀
| [[cliathreathaí]]<br/>[[rábálaí]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-06
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q25939025|Q25939025]]
| 2
|-
| [[Poornima Menon Jayadev]]
|
| Imreoir fichille (*1992) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|
|
| [[:d:Q28479758|Q28479758]]
| 0
|-
| [[Naomi Carroll]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair, imreoir haca, imreoir peile Gaelaí agus camogie player (*1992) ♀
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir haca]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[camogie player]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-13
|
| [[Contae an Chláir]]
|
| [[:d:Q57313561|Q57313561]]
| 3
|-
| [[Claire Mooney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-06-21
|
|
|
| [[:d:Q69812429|Q69812429]]
| 0
|-
| [[Joan Healy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-30
|
|
|
| [[:d:Q69814488|Q69814488]]
| 1
|-
| [[Catherine McManus]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-09
|
|
|
| [[:d:Q69819917|Q69819917]]
| 0
|-
| [[Casey Grace]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-14
|
|
|
| [[:d:Q119554596|Q119554596]]
| 0
|-
| [[Tessa Josephine Solan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-19
|
|
|
| [[:d:Q135378015|Q135378015]]
| 0
|-
| [[Lorraine Scanlon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-11-24
|
|
|
| [[:d:Q135378016|Q135378016]]
| 0
|-
| [[Nichola Rafferty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-04
|
|
|
| [[:d:Q135378017|Q135378017]]
| 0
|-
| [[Louise Mary O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-24
|
|
|
| [[:d:Q135378019|Q135378019]]
| 0
|-
| [[Rebecca Teresa Nagle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-04
|
|
|
| [[:d:Q135378020|Q135378020]]
| 0
|-
| [[Kate Mary McDaid]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-18
|
|
|
| [[:d:Q135378021|Q135378021]]
| 0
|-
| [[Rebecca F. O'Keeffe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-25
|
|
|
| [[:d:Q135379984|Q135379984]]
| 0
|-
| [[Emily M. O'Callaghan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-07
|
|
|
| [[:d:Q135379985|Q135379985]]
| 0
|-
| [[Katie B. Kilbride]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-06
|
|
|
| [[:d:Q135379988|Q135379988]]
| 0
|-
| [[Catriona M. Foley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-08-16
|
|
|
| [[:d:Q135379989|Q135379989]]
| 0
|-
| [[Sinead Deegan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-13
|
|
|
| [[:d:Q135379990|Q135379990]]
| 0
|-
| [[Eimhear M. Browne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1992" | 1992-01-07
|
|
|
| [[:d:Q135379991|Q135379991]]
| 0
|-
| [[Amy Bowtell]]
|
| imreoir leadóige
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-16
|
| [[Na Clocha Liatha]]
|
| [[:d:Q4749116|Q4749116]]
| 7
|-
| [[Katie Kirk]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] rábálaí (*1993) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-05
|
|
|
| [[:d:Q11737414|Q11737414]]
| 1
|-
| [[Ciara Grant]]
| [[Íomhá:Ciara Grant WUG.jpg|center|40px]]
| peileadóir
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir futsal]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-11
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q15960851|Q15960851]]
| 8
|-
| [[Michaela Walsh]]
|
| dornálaí as Béal Feirste
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-05
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q18218166|Q18218166]]
| 9
|-
| [[Siobhán Killeen]]
|
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[imreoir futsal]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-15
|
|
|
| [[:d:Q22278600|Q22278600]]
| 1
|-
| [[Lois Roche]]
| [[Íomhá:Lois Roche Lewes FC Women 2 Charlton Ath Women 0 17 10 2021-82 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-18
|
| [[Londain]]
|
| [[:d:Q24150945|Q24150945]]
| 5
|-
| [[Clare Cryan]]
| [[Íomhá:Clare Cryan Kyiv 2019.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*1993) ♀
| [[tumadóir iomaíoachta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-03
|
|
|
| [[:d:Q65553526|Q65553526]]
| 3
|-
| [[Emma Mitchell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-02
|
|
|
| [[:d:Q69812822|Q69812822]]
| 0
|-
| [[Mary Mulhare]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1993" | 1993-02-14
|
|
|
| [[:d:Q115739743|Q115739743]]
| 1
|-
| [[Clodagh Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-06
|
|
|
| [[:d:Q119542677|Q119542677]]
| 0
|-
| [[Éabhnait Deborah Scanlon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-08
|
|
|
| [[:d:Q135376728|Q135376728]]
| 0
|-
| [[Rheanne Marie O'Shea]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-05-24
|
|
|
| [[:d:Q135376730|Q135376730]]
| 0
|-
| [[Ciara Patricia Newell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-17
|
|
|
| [[:d:Q135376733|Q135376733]]
| 0
|-
| [[Lauren Marie Murray]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-05-06
|
|
|
| [[:d:Q135376734|Q135376734]]
| 0
|-
| [[Laoise Maria Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-19
|
|
|
| [[:d:Q135376735|Q135376735]]
| 0
|-
| [[Laura Catriona Moloney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-24
|
|
|
| [[:d:Q135376736|Q135376736]]
| 0
|-
| [[Karen Meany]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-23
|
|
|
| [[:d:Q135376737|Q135376737]]
| 0
|-
| [[Méabh Barry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-16
|
|
|
| [[:d:Q135376739|Q135376739]]
| 0
|-
| [[Marrianna Patricia C. Troy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-09
|
|
|
| [[:d:Q135378014|Q135378014]]
| 0
|-
| [[Erika Emma O'Keeffe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1993" | 1993-04-06
|
|
|
| [[:d:Q135378018|Q135378018]]
| 0
|-
| [[Chelsea Jones]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|
| [[:d:Q2377423|Q2377423]]
| 0
|-
| [[Phoebe Prince]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scoláire (1994–2010) ♀
| [[scoláire]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-24
| data-sort-value="2010" | 2010-01-14
| [[Bedford]]
| [[South Hadley]]
| [[:d:Q3304893|Q3304893]]
| 6
|-
| [[Kate Veale]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-05
|
| [[Tulach Mhór]]
|
| [[:d:Q11737264|Q11737264]]
| 2
|-
| [[Caroline Black]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1994" | 1994-03-04
|
| [[Lios na gCearrbhach]]
|
| [[:d:Q15971927|Q15971927]]
| 5
|-
| [[Phil Healy]]
| [[Íomhá:Womens 400m (46526965474) (cropped).jpg|center|40px]]
| rábálaí Éireannach
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-19
|
| [[Béal Átha Fhínín]]
|
| [[:d:Q25999744|Q25999744]]
| 7
|-
| [[Niamh McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí (*1994) ♀
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-04
|
| [[Contae Chorcaí]]
|
| [[:d:Q26905471|Q26905471]]
| 2
|-
| [[Karina Campbell]]
|
| Imreoir fichille (*1994) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-19
|
|
|
| [[:d:Q28470777|Q28470777]]
| 0
|-
| [[Victoria Bell]]
|
| lúthchleasaí Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="1994" | 1994-06-22
|
| [[Sutton Coldfield]]
|
| [[:d:Q48618566|Q48618566]]
| 4
|-
| [[Alice Sharpe]]
| [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 132.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1994) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-03
|
| [[München]]
|
| [[:d:Q55361867|Q55361867]]
| 10
|-
| [[Alli Palisch]]
| [[Íomhá:Alli Murphy Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-528 (50943521133) (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1994) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-13
|
| [[Plano, Texas|Plano]]
|
| [[:d:Q56285209|Q56285209]]
| 4
|-
| [[Shona Heaslip]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-18
|
|
|
| [[:d:Q69820877|Q69820877]]
| 0
|-
| [[Philippa Rogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1994" | 1994-02-04
|
|
|
| [[:d:Q69861835|Q69861835]]
| 0
|-
| [[Leah Lyons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí (*1994) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-27
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q78051289|Q78051289]]
| 1
|-
| [[Eimear Twomey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-05
|
|
|
| [[:d:Q135375110|Q135375110]]
| 0
|-
| [[Amy Louise Russell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-02-02
|
|
|
| [[:d:Q135375111|Q135375111]]
| 0
|-
| [[Ciara Milroy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-18
|
|
|
| [[:d:Q135375114|Q135375114]]
| 0
|-
| [[Sorcha Maire McNulty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-04
|
|
|
| [[:d:Q135375115|Q135375115]]
| 0
|-
| [[Leanne McDonnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05-29
|
|
|
| [[:d:Q135375116|Q135375116]]
| 0
|-
| [[Laura Hoffman]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-04-29
|
|
|
| [[:d:Q135375118|Q135375118]]
| 0
|-
| [[Deirdre Ann Geaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-16
|
|
|
| [[:d:Q135375120|Q135375120]]
| 0
|-
| [[Michelle Clarke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus cóitseálaí cispheile (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]]
| data-sort-value="1994" | 1994-09-03
|
|
|
| [[:d:Q135375123|Q135375123]]
| 0
|-
| [[Rebecca Barker]]
|
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-08-02
|
|
|
| [[:d:Q135375124|Q135375124]]
| 0
|-
| [[Ailish O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-01
|
|
|
| [[:d:Q135376732|Q135376732]]
| 0
|-
| [[Cliona Niamh Máirtín]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1994" | 1994-06-26
|
|
|
| [[:d:Q135376738|Q135376738]]
| 0
|-
| [[Sycerika McMahon]]
|
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-11
|
| [[Contae an Dúin]]
|
| [[:d:Q3979013|Q3979013]]
| 7
|-
| [[Carolane Soucisse]]
| [[Íomhá:2018 Autumn Classic International - Soucisse & Firus (cropped) - Soucisse.jpg|center|40px]]
| damhsóir oighir Ceanadach
| [[ice dancer]]
| data-sort-value="1995" | 1995-02-10
|
| [[Châteauguay]]
|
| [[:d:Q24860514|Q24860514]]
| 5
|-
| [[Aoife Mannion]]
| [[Íomhá:Aoife Mannion BCLFC 2015 (22147891741) (cropped).jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1995) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-24
|
| [[Solihull]]
|
| [[:d:Q25714012|Q25714012]]
| 12
|-
| [[Ellen Keane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1995) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-06
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q26899011|Q26899011]]
| 3
|-
| [[Síofra Cléirigh Büttner]]
| [[Íomhá:Síofra Cléirigh Büttner 2017.jpg|center|40px]]
| reathaí meánraoin Éireannach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1995" | 1995-07-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q35349110|Q35349110]]
| 5
|-
| [[Gráinne Walsh]]
|
| dornálaí Éireannach
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-13
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q65091953|Q65091953]]
| 5
|-
| [[Greta Streimikyte]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí parailimpeach (*1995) ♀
| [[lúthchleasaí parailimpeach]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-24
|
| [[Vilnias]]
|
| [[:d:Q89343978|Q89343978]]
| 3
|-
| [[Sarah Jane Hearne]]
|
| Imreoir fichille (*1995) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|
|
| [[:d:Q104843000|Q104843000]]
| 0
|-
| [[Fiona Murtagh]]
| [[Íomhá:Rowing at the 2020 Summer Olympics (Ireland).jpeg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomróir (*1995) ♀
| [[iomróir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-07-11
|
| [[Gaillimh]]
|
| [[:d:Q105925700|Q105925700]]
| 11
|-
| [[Ioana Gelip]]
|
| Imreoir fichille (*1995) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-16
|
|
|
| [[:d:Q109418259|Q109418259]]
| 0
|-
| [[Rachel Boyle]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1995" | 1995-03-27
|
|
|
| [[:d:Q110991850|Q110991850]]
| 0
|-
| [[Cliodhna Manning]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1995) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-26
|
|
|
| [[:d:Q117007428|Q117007428]]
| 1
|-
| [[Emily Haggard-Kearney]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta, reathaí maratóin agus cianreathaí (*1995) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[reathaí maratóin]]<br/>[[cianreathaí]]
| data-sort-value="1995" | 1995-11-10
|
|
|
| [[:d:Q126883212|Q126883212]]
| 0
|-
| [[Amy Waters]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-13
|
|
|
| [[:d:Q135367016|Q135367016]]
| 0
|-
| [[Jennifer Sheehan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-10
|
|
|
| [[:d:Q135373959|Q135373959]]
| 0
|-
| [[Jessica Blue O Sullivan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-11
|
|
|
| [[:d:Q135373960|Q135373960]]
| 0
|-
| [[Aedin O Donnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-04-27
|
|
|
| [[:d:Q135373961|Q135373961]]
| 0
|-
| [[Lorna McNamee]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-02-01
|
|
|
| [[:d:Q135373963|Q135373963]]
| 0
|-
| [[Orla Keoghegan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135373964|Q135373964]]
| 0
|-
| [[Shannon Farrell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-09
|
|
|
| [[:d:Q135373965|Q135373965]]
| 0
|-
| [[Erin Leigh Bracken]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-30
|
|
|
| [[:d:Q135373966|Q135373966]]
| 0
|-
| [[Aileen Verona Crowley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-05-04
|
|
|
| [[:d:Q135373968|Q135373968]]
| 0
|-
| [[Katie Ann Moloney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-14
|
|
|
| [[:d:Q135375112|Q135375112]]
| 0
|-
| [[Samantha Massey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-02-28
|
|
|
| [[:d:Q135375117|Q135375117]]
| 0
|-
| [[Lauren Kelly Falvey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1995" | 1995-03-27
|
|
|
| [[:d:Q135375122|Q135375122]]
| 0
|-
| [[Emma Bolger]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-05
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q520262|Q520262]]
| 11
|-
| [[Mary C. Cain]]
|
| reathaí meánraoin Meiriceánach
| [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-03
|
| [[Bronxville]]
|
| [[:d:Q6779145|Q6779145]]
| 10
|-
| [[Florence Bell]]
|
| sciálaí Éireannach
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-05
|
| [[Sutton Coldfield]]
|
| [[:d:Q15910753|Q15910753]]
| 4
|-
| [[Alannah Stephenson]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-04
|
| [[Lios na gCearrbhach]]
|
| [[:d:Q17457943|Q17457943]]
| 3
|-
| [[Tham Nguyen]]
| [[Íomhá:Tham Nguyen at the 2023 World Weightlifting Championships training hall.webp|center|40px]]
| Tógálaí meáchain (*1996) ♀
| [[tógálaí meáchain]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-15
|
|
|
| [[:d:Q26132016|Q26132016]]
| 4
|-
| [[Alanna Lally]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-30
|
|
|
| [[:d:Q69860533|Q69860533]]
| 1
|-
| [[Fiona Mangan]]
| [[Íomhá:Fiona Mangan - Présentation TCFIA 2025.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-16
|
|
|
| [[:d:Q106575388|Q106575388]]
| 5
|-
| [[Megan Armitage]]
| [[Íomhá:Grand Prix de Chambéry (Megan Armitage - Montagne).JPG|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1996" | 1996-08-12
|
| [[Suí an Róin]]
|
| [[:d:Q108532712|Q108532712]]
| 6
|-
| [[Linda Djougang]]
| [[Íomhá:Linda Djougang 15Apr2023.jpg|center|40px]]
| [[Camarún|Camarúnach]] imreoir rugbaí (*1996) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-17
|
| [[Camarún]]
|
| [[:d:Q108540653|Q108540653]]
| 3
|-
| [[Georgie Hartigan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-01
|
|
|
| [[:d:Q115674773|Q115674773]]
| 1
|-
| [[Allison McGrath]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-10
|
|
|
| [[:d:Q119547267|Q119547267]]
| 0
|-
| [[Edel Thornton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-22
|
|
|
| [[:d:Q119560495|Q119560495]]
| 0
|-
| [[Kelly McGrory]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-24
|
|
|
| [[:d:Q121879328|Q121879328]]
| 3
|-
| [[Róisín Harrison]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-10
|
|
|
| [[:d:Q121879839|Q121879839]]
| 2
|-
| [[Susie Berry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1996) ♀
| [[marcach]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-01
|
|
|
| [[:d:Q130313509|Q130313509]]
| 2
|-
| [[Megan Connolly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-06
|
|
|
| [[:d:Q135366913|Q135366913]]
| 0
|-
| [[Ciara Mary McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135366914|Q135366914]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Rita Moore]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-06-23
|
|
|
| [[:d:Q135366915|Q135366915]]
| 0
|-
| [[Nadine Cheryl Rice]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-07-29
|
|
|
| [[:d:Q135366916|Q135366916]]
| 0
|-
| [[Holli Anna Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-02
|
|
|
| [[:d:Q135366917|Q135366917]]
| 0
|-
| [[Meadhbh Helen Campbell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-04-26
|
|
|
| [[:d:Q135370468|Q135370468]]
| 0
|-
| [[Ruth Mary Leavey]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-25
|
|
|
| [[:d:Q135370469|Q135370469]]
| 0
|-
| [[Aoibheann Ann Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-24
|
|
|
| [[:d:Q135370470|Q135370470]]
| 0
|-
| [[Hannah Eileen McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135370471|Q135370471]]
| 0
|-
| [[Lauren Jane Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135370472|Q135370472]]
| 0
|-
| [[Kate Emma O'Flaherty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-02-08
|
|
|
| [[:d:Q135370473|Q135370473]]
| 0
|-
| [[Aoife Catherine Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-04
|
|
|
| [[:d:Q135370474|Q135370474]]
| 0
|-
| [[Eve Ellen M. O'Mahoney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-29
|
|
|
| [[:d:Q135370475|Q135370475]]
| 0
|-
| [[Lesley Ann Wilkinson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-02-16
|
|
|
| [[:d:Q135370476|Q135370476]]
| 0
|-
| [[Lisa Teresa Mullins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-22
|
|
|
| [[:d:Q135373962|Q135373962]]
| 0
|-
| [[Megan Connolly]]
| [[Íomhá:Megan Connolly 2015 (cropped).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-07
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q21708017|Q21708017]]
| 12
|-
| [[Rachael Darragh]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]<br/>[[iomaitheoir Oilimpeach]]
| data-sort-value="1997" | 1997-09-24
|
| [[Leitir Ceanainn]]
|
| [[:d:Q26786740|Q26786740]]
| 6
|-
| [[Sophie MacMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1997) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-29
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29947005|Q29947005]]
| 8
|-
| [[Sara Boyle]]
|
| imreoir badmantain Éireannach
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="1997" | 1997-08-31
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q30230598|Q30230598]]
| 1
|-
| [[Amy Broadhurst]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-17
|
| [[Dún Dealgan]]
|
| [[:d:Q60182060|Q60182060]]
| 3
|-
| [[Aoife O'Rourke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-02
|
| [[An Caisleán Riabhach]]
|
| [[:d:Q66934867|Q66934867]]
| 8
|-
| [[Marissa Sheva]]
| [[Íomhá:Marissa Sheva.jpg|center|40px]]
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[imreoir sacair]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-22
|
| [[Sellersville]]
|
| [[:d:Q98093517|Q98093517]]
| 8
|-
| [[Elsa Desmond]]
| [[Íomhá:2018-11-21 Rennrodel-Weltcup Innsbruck-Igls StP 5311 LR10 by Stepro.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] luger agus medical student (*1997) ♀
| [[luger]]<br/>[[medical student]]
| data-sort-value="1997" | 1997-08-06
|
| [[Buckingham]]
|
| [[:d:Q103259948|Q103259948]]
| 5
|-
| [[Sophie Becker]]
| [[Íomhá:Womens 400m (47247595181).jpg|center|40px]]
| Rábálaí (*1997) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-16
|
| [[Loch Garman]]
|
| [[:d:Q105782960|Q105782960]]
| 7
|-
| [[Kate Doherty]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-27
|
|
|
| [[:d:Q106712794|Q106712794]]
| 1
|-
| [[Eilish Flanagan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997<br/>1997-05-02
|
|
|
| [[:d:Q107472430|Q107472430]]
| 5
|-
| [[Roisin Flanagan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-02
|
|
|
| [[:d:Q115739741|Q115739741]]
| 2
|-
| [[Bridget Herlihy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-31
|
|
|
| [[:d:Q119539970|Q119539970]]
| 0
|-
| [[Maura Fitzpatrick]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-27
|
|
|
| [[:d:Q119541214|Q119541214]]
| 0
|-
| [[Anna Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-06-18
|
|
|
| [[:d:Q119551659|Q119551659]]
| 0
|-
| [[Aoife Anne O'Halloran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-05
|
|
|
| [[:d:Q135365106|Q135365106]]
| 0
|-
| [[Princess Elizabeth Adeogun]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-10
|
|
|
| [[:d:Q135367093|Q135367093]]
| 0
|-
| [[Tia Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-02
|
|
|
| [[:d:Q135368530|Q135368530]]
| 0
|-
| [[Hayley Nicole Lenihan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-19
|
|
|
| [[:d:Q135368531|Q135368531]]
| 0
|-
| [[Julie Milroy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-10
|
|
|
| [[:d:Q135368532|Q135368532]]
| 0
|-
| [[Liadan Tobin-Schnittger]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135371775|Q135371775]]
| 0
|-
| [[Courtney Anne Ryan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-06-16
|
|
|
| [[:d:Q135371776|Q135371776]]
| 0
|-
| [[Aoife Mary Tiernan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-30
|
|
|
| [[:d:Q135371777|Q135371777]]
| 0
|-
| [[Sarah Marie Phelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-02
|
|
|
| [[:d:Q135371778|Q135371778]]
| 0
|-
| [[Aislinn Finola O'Connell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-24
|
|
|
| [[:d:Q135371779|Q135371779]]
| 0
|-
| [[Aisling Catriona McCann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-01
|
|
|
| [[:d:Q135371780|Q135371780]]
| 0
|-
| [[Sarah Kenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-24
|
|
|
| [[:d:Q135371781|Q135371781]]
| 0
|-
| [[Hollie Herlihy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135371782|Q135371782]]
| 0
|-
| [[Shannen Sandra Holbrook]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-24
|
|
|
| [[:d:Q135371783|Q135371783]]
| 0
|-
| [[Olivia Margaret Dupuy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-27
|
|
|
| [[:d:Q135371784|Q135371784]]
| 0
|-
| [[Kelly Sarah Diggin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-05
|
|
|
| [[:d:Q135371785|Q135371785]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Ann Blennerhassett]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-15
|
|
|
| [[:d:Q135371786|Q135371786]]
| 0
|-
| [[Ellis O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] gleacaí ealaíonta (*1998) ♀
| [[gleacaí ealaíonta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-23
|
| [[Kent]]
|
| [[:d:Q23887651|Q23887651]]
| 3
|-
| [[Michaela Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-17
|
|
|
| [[:d:Q51098390|Q51098390]]
| 2
|-
| [[Anna Kerrison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1998) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-10
|
| [[Sasana]]
|
| [[:d:Q64148448|Q64148448]]
| 3
|-
| [[Elizabeth Morland]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-03
|
|
|
| [[:d:Q69815287|Q69815287]]
| 0
|-
| [[Mia Griffin]]
| [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 135.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1998) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-30
|
| [[Glenmore]]
|
| [[:d:Q86458131|Q86458131]]
| 9
|-
| [[Nadia Power]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-11
|
|
|
| [[:d:Q92433328|Q92433328]]
| 4
|-
| [[Eleanor Ryan-Doyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1998) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="1998" | 1998-05-14
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q97654611|Q97654611]]
| 1
|-
| [[Sarah Quinn]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-08<br/>1998-08-04
|
|
|
| [[:d:Q106712933|Q106712933]]
| 1
|-
| [[Anna Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-21
|
|
|
| [[:d:Q119543104|Q119543104]]
| 0
|-
| [[Saoirse Power-Cassidy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-06-30
|
|
|
| [[:d:Q119553574|Q119553574]]
| 0
|-
| [[Fiona Everard]]
|
| Cianreathaí (*1998) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998<br/>1998-09-30
|
|
|
| [[:d:Q123502237|Q123502237]]
| 2
|-
| [[Jennifer Lehane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1998) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-08-19
|
|
|
| [[:d:Q126487392|Q126487392]]
| 2
|-
| [[Kathy Baker]]
|
| Imreoir rugbaí (*1998) ♀
| [[imreoir rugbaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-23
|
|
|
| [[:d:Q128765068|Q128765068]]
| 3
|-
| [[Alison Jane Cleary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-13
|
|
|
| [[:d:Q135365098|Q135365098]]
| 0
|-
| [[Laura Anne Fortune]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-23
|
|
|
| [[:d:Q135365099|Q135365099]]
| 0
|-
| [[Katie Joanna Whelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-02
|
|
|
| [[:d:Q135365102|Q135365102]]
| 0
|-
| [[Ciara Catherine Wheeler]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-19
|
|
|
| [[:d:Q135365103|Q135365103]]
| 0
|-
| [[Chloe Gina Mullins]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135365105|Q135365105]]
| 0
|-
| [[Anna Marie Brennan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-06
|
|
|
| [[:d:Q135365107|Q135365107]]
| 0
|-
| [[Aleksandra Joanna Macheta]]
|
| [[An Pholainn|Polannach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-13
|
|
|
| [[:d:Q135366449|Q135366449]]
| 0
|-
| [[Verity Jade Gunn O'Connor]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-07
|
|
|
| [[:d:Q135370232|Q135370232]]
| 0
|-
| [[Rachel Alexandra Leavy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-13
|
|
|
| [[:d:Q135370235|Q135370235]]
| 0
|-
| [[Olivia Ann Reid]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-27
|
|
|
| [[:d:Q135370236|Q135370236]]
| 0
|-
| [[Jenny Rachael Morrison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-12
|
|
|
| [[:d:Q135370238|Q135370238]]
| 0
|-
| [[Annie Fanning]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-16
|
|
|
| [[:d:Q135370239|Q135370239]]
| 0
|-
| [[Billie Jean Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-23
|
|
|
| [[:d:Q135370241|Q135370241]]
| 0
|-
| [[Catherine Maria Connaire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135370242|Q135370242]]
| 0
|-
| [[Áine McDonagh]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]]
| data-sort-value="1998" | 1998-08-28
|
|
|
| [[:d:Q135370247|Q135370247]]
| 1
|-
| [[Elizabeth Mary McGonnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-12
|
|
|
| [[:d:Q135370249|Q135370249]]
| 0
|-
| [[Aoife Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-10
|
|
|
| [[:d:Q135370251|Q135370251]]
| 0
|-
| [[Aisling Kindle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
|
|
|
| [[:d:Q135370252|Q135370252]]
| 0
|-
| [[Aoife Beggs]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1999) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-23
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29841599|Q29841599]]
| 5
|-
| [[Gina Akpe-Moses]]
| [[Íomhá:Gina Akpe-Moses at the 2018 European Athletics Championships.jpg|center|40px]]
| rábálaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-25
|
| [[Lagos]]
|
| [[:d:Q33133524|Q33133524]]
| 7
|-
| [[Ciara Neville]]
| [[Íomhá:Ciara Neville 2016.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1999) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-14
|
| [[Luimneach]]
|
| [[:d:Q50295760|Q50295760]]
| 4
|-
| [[Molly Scott]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-30
|
| [[Ceatharlach]]
|
| [[:d:Q55587528|Q55587528]]
| 2
|-
| [[Niamh Fogarty]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-16
|
|
|
| [[:d:Q94578252|Q94578252]]
| 2
|-
| [[Aoife Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-14
|
|
|
| [[:d:Q106712793|Q106712793]]
| 1
|-
| [[Michelle Carey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca (*1999) ♀
| [[imreoir haca]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-05
|
|
|
| [[:d:Q108106507|Q108106507]]
| 3
|-
| [[Stephanie Cotter]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q108143260|Q108143260]]
| 2
|-
| [[Grace Casey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] caiteoir sleá (*1999) ♀
| [[caiteoir sleá]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-16<br/>1999-06-16
|
|
|
| [[:d:Q109932829|Q109932829]]
| 0
|-
| [[Cathal Crosbie]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-12-09
|
|
|
| [[:d:Q112131519|Q112131519]]
| 1
|-
| [[Sarah Leahy]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-01
|
|
|
| [[:d:Q113864305|Q113864305]]
| 2
|-
| [[Claire Melia]]
| [[Íomhá:Baxi Ferrol - LDLC ASVEL Féminin 59.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-07-12
|
| [[Mainistir Eimhín]]
|
| [[:d:Q119564054|Q119564054]]
| 0
|-
| [[Erin Riordan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1999) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-02
|
|
|
| [[:d:Q128803241|Q128803241]]
| 2
|-
| [[Rachel Huijsdens]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-23
|
|
|
| [[:d:Q135367962|Q135367962]]
| 0
|-
| [[Maggie Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-10
|
|
|
| [[:d:Q135367963|Q135367963]]
| 0
|-
| [[Mae-Therese Creane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-29
|
|
|
| [[:d:Q135367964|Q135367964]]
| 0
|-
| [[Sorcha Tiernan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-18
|
|
|
| [[:d:Q135367966|Q135367966]]
| 0
|-
| [[Amy Dooley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-09
|
|
|
| [[:d:Q135367967|Q135367967]]
| 0
|-
| [[Louise Scannell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-10
|
|
|
| [[:d:Q135367968|Q135367968]]
| 0
|-
| [[Amy Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="1999" | 1999-04-03
|
|
|
| [[:d:Q135367970|Q135367970]]
| 0
|-
| [[Anne Condon]]
|
| [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] eolaí ríomhaireachta agus múinteoir ollscoile (*2000) ♀; Comhalta de chuid an ACM, Tulip Award in DNA Computing, Anita Borg Institute Women of Vision Awards agus Comhalta de Chumann Ríoga Cheanada; member of Cumann Ríoga Cheanada agus Association for Computing Machinery
| [[eolaí ríomhaireachta]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q11489|Q11489]]
| 3
|-
| [[Tina Reynolds]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Na Clocha Liatha]]
|
| [[:d:Q514752|Q514752]]
| 9
|-
| [[Bernadette Ní Ghallchóir]]
| [[Íomhá:Bernadette Ní Ghallchóir PBS 1971.jpg|center|40px]]
| láithreoir teilifíse Éireannach
| [[láithreoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Muineachán]]
|
| [[:d:Q822164|Q822164]]
| 7
|-
| [[Eibhlin Byrne]]
|
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1301175|Q1301175]]
| 3
|-
| [[Sophie Merry]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], [[Mainicín faisin|mainicín]], beochantóir, [[Aisteoir|aisteoir]] agus damhsóir (*2000) ♀
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[beochantóir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[damhsóir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1348496|Q1348496]]
| 3
|-
| [[Maria Corrigan]]
|
| polaiteoir Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]
|
| [[:d:Q1669568|Q1669568]]
| 3
|-
| [[Terry O'Flaherty]]
|
| méara Éireannach
| [[polaiteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1720409|Q1720409]]
| 2
|-
| [[Lise Hearns]]
|
| ban-aisteoir Éireannach
| [[aisteoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
| [[:d:Q1827914|Q1827914]]
| 1
|-
| [[Liz Weir]]
|
| údar Éireannach
| [[scríbhneoir]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q1866600|Q1866600]]
| 4
|-
| [[Méav Ní Mhaolchatha]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí ceoldrámaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q3268425|Q3268425]]
| 8
|-
| [[Rebecca Stokell]]
|
| cruicéadaí Éireannach
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-13
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q29891153|Q29891153]]
| 6
|-
| [[Mona McSharry]]
| [[Íomhá:Mona McSharry (IRL) 2018.jpg|center|40px]]
| snámhóir Éireannach
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-21
|
| [[An Ghráinseach, Contae Shligigh|An Ghráinseach]]
|
| [[:d:Q33319799|Q33319799]]
| 19
|-
| [[Cara Murray]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*2000) ♀
| [[cruicéadaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-11-01
|
| [[Béal Feirste]]
|
| [[:d:Q54861582|Q54861582]]
| 6
|-
| [[Sommer Lecky]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-14<br/>2000-06-16
|
| [[Inis Ceithleann]]
|
| [[:d:Q69813606|Q69813606]]
| 2
|-
| [[Davicia Patterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-12-15
|
|
|
| [[:d:Q69820489|Q69820489]]
| 0
|-
| [[Diana Mirza]]
|
| Imreoir fichille (*2000) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-16
|
|
|
| [[:d:Q109383024|Q109383024]]
| 1
|-
| [[Lauren Roy]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-25
|
|
|
| [[:d:Q113864274|Q113864274]]
| 2
|-
| [[Bronagh Power-Cassidy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-15
|
|
|
| [[:d:Q119543792|Q119543792]]
| 1
|-
| [[Enya Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-31
|
|
|
| [[:d:Q119550072|Q119550072]]
| 0
|-
| [[Eibhia Ni Mhuireagain]]
|
| Imreoir fichille (*2000) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2000" | 2000
|
|
|
| [[:d:Q124424504|Q124424504]]
| 0
|-
| [[Lauren Cadden]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-07
|
|
|
| [[:d:Q126173619|Q126173619]]
| 2
|-
| [[Jodie McCann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-03
|
|
|
| [[:d:Q126685911|Q126685911]]
| 4
|-
| [[Lynn Tunnah]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-14
|
|
|
| [[:d:Q135363157|Q135363157]]
| 0
|-
| [[Annaliese Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-08
|
|
|
| [[:d:Q135366286|Q135366286]]
| 0
|-
| [[Maeve Aine O'Seaghdha]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-26
|
|
|
| [[:d:Q135366287|Q135366287]]
| 0
|-
| [[Alison Blaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-04-22
|
|
|
| [[:d:Q135366288|Q135366288]]
| 0
|-
| [[Ella McCloskey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-20
|
|
|
| [[:d:Q135366289|Q135366289]]
| 0
|-
| [[Maeve Patricia Cannon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-15
|
|
|
| [[:d:Q135366291|Q135366291]]
| 0
|-
| [[Nicole Patrice Clancy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-13
|
|
|
| [[:d:Q135366294|Q135366294]]
| 0
|-
| [[Niamh Christine Masterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-26
|
|
|
| [[:d:Q135367965|Q135367965]]
| 0
|-
| [[Maeve Phelan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2000" | 2000-05-05
|
|
|
| [[:d:Q135367969|Q135367969]]
| 0
|-
| [[Dayna Finn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*2000) ♀
| [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-09
|
|
|
| [[:d:Q135367973|Q135367973]]
| 1
|-
| [[Laura Nicholson]]
| [[Íomhá:Laura Nicholson.jpg|center|40px]]
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-29
|
| [[Corcaigh]]
|
| [[:d:Q135649345|Q135649345]]
| 2
|-
| [[Tyler Toland]]
|
| imreoir sacair
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2001" | 2001-08-08
|
| [[Baile Suingean]]
|
| [[:d:Q42666544|Q42666544]]
| 6
|-
| [[Lara Gillespie]]
| [[Íomhá:2019 UCI Juniors Track World Championships 007.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*2001) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-21
|
| [[Cill Mhantáin]]
|
| [[:d:Q52153640|Q52153640]]
| 14
|-
| [[Sophie O'Sullivan]]
| [[Íomhá:Sophie O'Sullivan.jpg|center|40px]]
| lúthchleasaí Éireannach
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-23
|
| [[Melbourne]]
|
| [[:d:Q55425594|Q55425594]]
| 7
|-
| [[Alex Chan-Taylor]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-21
|
|
|
| [[:d:Q55739862|Q55739862]]
| 0
|-
| [[Tanya Watson]]
| [[Íomhá:2018-10-13 Jump 3 (Diving Girls 10m platform) at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–039.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*2001) ♀
| [[tumadóir iomaíoachta]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-24
|
| [[Southampton]]
|
| [[:d:Q65675690|Q65675690]]
| 5
|-
| [[Niamh Coyne]]
| [[Íomhá:2018-10-10 Swimming Girls' 100m Breaststroke Final at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–034.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-22
|
|
|
| [[:d:Q65952719|Q65952719]]
| 4
|-
| [[Ciara Bracken]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-20
|
|
|
| [[:d:Q119554443|Q119554443]]
| 0
|-
| [[Deborah Ogayemi]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-10-12
|
|
|
| [[:d:Q119561035|Q119561035]]
| 0
|-
| [[Danielle Donegan]]
|
| Cianreathaí (*2001) ♀
| [[cianreathaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-05
|
|
|
| [[:d:Q125188525|Q125188525]]
| 1
|-
| [[Daina Moorehouse]]
| [[Íomhá:2025 World Boxing Championships 20250906 102037 Daina Moorehouse (IRL).jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*2001) ♀
| [[dornálaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-16
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q126709567|Q126709567]]
| 3
|-
| [[Rachel McCann]]
|
| Rábálaí (*2001) ♀
| [[rábálaí]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-26
|
|
|
| [[:d:Q127785359|Q127785359]]
| 2
|-
| [[Ciara McGing]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-03
|
|
|
| [[:d:Q128693679|Q128693679]]
| 2
|-
| [[Victoria Catterson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-25
|
|
|
| [[:d:Q128803156|Q128803156]]
| 2
|-
| [[Erin Healy]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*2001) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-05
|
|
|
| [[:d:Q135106443|Q135106443]]
| 2
|-
| [[Ciara Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-11-30
|
|
|
| [[:d:Q135360972|Q135360972]]
| 0
|-
| [[Eve Nealon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-25
|
|
|
| [[:d:Q135363158|Q135363158]]
| 0
|-
| [[Katie Williamson]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-05-11
|
|
|
| [[:d:Q135364030|Q135364030]]
| 0
|-
| [[Alexandra Mary Mulligan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-14
|
|
|
| [[:d:Q135364031|Q135364031]]
| 0
|-
| [[Katie Niamh Walshe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-19
|
|
|
| [[:d:Q135364032|Q135364032]]
| 0
|-
| [[Lainey Nolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-19
|
|
|
| [[:d:Q135364033|Q135364033]]
| 0
|-
| [[Mia Furlong]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135364034|Q135364034]]
| 0
|-
| [[Niamh Kenny]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-28
|
|
|
| [[:d:Q135364035|Q135364035]]
| 0
|-
| [[Ciara Veronica White]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-15
|
|
|
| [[:d:Q135364036|Q135364036]]
| 0
|-
| [[Anna Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135364037|Q135364037]]
| 0
|-
| [[Lauren Darcy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-06-01
|
|
|
| [[:d:Q135364038|Q135364038]]
| 0
|-
| [[Abby Flynn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-05
|
|
|
| [[:d:Q135366295|Q135366295]]
| 0
|-
| [[Mavie Österreicher]]
|
| [[An Ostair|Ostarach]] imreoir leadóige (*2002) ♀
| [[imreoir leadóige]]
| data-sort-value="2002" | 2002-04-05
|
| [[Vín]]
|
| [[:d:Q57242668|Q57242668]]
| 4
|-
| [[Emily Kraft]]
| [[Íomhá:Emily Kraft Lewes FC Women (52384339143).jpg|center|40px]]
| imreoir sacair Éireannach (2002-)
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-18
|
| [[Frankfurt]]
|
| [[:d:Q60713591|Q60713591]]
| 6
|-
| [[Alexandra Troy]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-07
|
|
|
| [[:d:Q65554597|Q65554597]]
| 0
|-
| [[Emma Austin]]
| [[Íomhá:2020-01-14 Alpine skiing at the 2020 Winter Youth Olympics – Women's Slalom (Martin Rulsch) 335.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] sciálaí Alpach (*2002) ♀
| [[sciálaí Alpach]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-31
|
|
|
| [[:d:Q81901202|Q81901202]]
| 2
|-
| [[Melisa Filis]]
| [[Íomhá:Melisa Filis 2019.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*2002) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-30
|
| [[Essex]]
|
| [[:d:Q83196933|Q83196933]]
| 7
|-
| [[Michaela Corcoran]]
|
| [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] lúthchleasaí (*2002) ♀
| [[lúthchleasaí]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-07
|
| [[Houston, Texas|Houston]]
|
| [[:d:Q90898291|Q90898291]]
| 3
|-
| [[Adeyemi Talabi]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2002" | 2002-12-25
|
| [[An Longfort]]
|
| [[:d:Q113864217|Q113864217]]
| 1
|-
| [[Sabhbh Edwards Murphy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-17
|
|
|
| [[:d:Q119549084|Q119549084]]
| 0
|-
| [[Erin Maguire]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-12-16
|
|
|
| [[:d:Q119550959|Q119550959]]
| 0
|-
| [[Maria Godden]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2002) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-31
|
|
|
| [[:d:Q124671917|Q124671917]]
| 1
|-
| [[Laura Mooney]]
| [[Íomhá:Laura Mooney 01.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2002" | 2002<br/>2002-01-25
|
|
|
| [[:d:Q126623596|Q126623596]]
| 2
|-
| [[Madison Corcoran]]
| [[Íomhá:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Madison Corcoran - Ireland - by 2eight - 9SC6114.jpg|center|40px]]
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*2002) ♀
| [[canúálaí]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-07
|
| [[Houston, Texas|Houston]]
|
| [[:d:Q127784722|Q127784722]]
| 5
|-
| [[Lauryn Homan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-20
|
|
|
| [[:d:Q135356265|Q135356265]]
| 0
|-
| [[Sarah Flemming]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-06
|
|
|
| [[:d:Q135358786|Q135358786]]
| 0
|-
| [[Jasmine Burke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-02
|
|
|
| [[:d:Q135358788|Q135358788]]
| 0
|-
| [[Fatimah Akorede]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-03
|
|
|
| [[:d:Q135362059|Q135362059]]
| 0
|-
| [[Gillian Wheeler]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-05
|
|
|
| [[:d:Q135362060|Q135362060]]
| 0
|-
| [[Sinead Boyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-06-01
|
|
|
| [[:d:Q135362061|Q135362061]]
| 0
|-
| [[Siofra O'Shea]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-10
|
|
|
| [[:d:Q135362062|Q135362062]]
| 0
|-
| [[Abigail Rafferty]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-28
|
|
|
| [[:d:Q135362063|Q135362063]]
| 0
|-
| [[Kate Hickey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-15
|
|
|
| [[:d:Q135362064|Q135362064]]
| 0
|-
| [[Lisa Blaney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-02
|
|
|
| [[:d:Q135362170|Q135362170]]
| 0
|-
| [[Ciara Byrne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-07-26
|
|
|
| [[:d:Q135362171|Q135362171]]
| 0
|-
| [[Shauna Dooley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-17
|
|
|
| [[:d:Q135362172|Q135362172]]
| 0
|-
| [[Abbie Sheridan]]
|
| Lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀
| [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-20
|
|
|
| [[:d:Q141053116|Q141053116]]
| 0
|-
| [[Fiona McAdams]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-12
|
|
|
| [[:d:Q65554282|Q65554282]]
| 0
|-
| [[Nicola Tuthill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus caiteoir oird (*2003) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[caiteoir oird]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-22
|
|
|
| [[:d:Q115651644|Q115651644]]
| 6
|-
| [[Molly Moffitt]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-02
|
|
|
| [[:d:Q119536967|Q119536967]]
| 0
|-
| [[Ella O'Donnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-09-29
|
|
|
| [[:d:Q119554886|Q119554886]]
| 0
|-
| [[Paris McCarthy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-13
|
|
|
| [[:d:Q119564680|Q119564680]]
| 0
|-
| [[Ava O'Connor]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2003) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2003" | 2003-09-19
|
|
|
| [[:d:Q125188526|Q125188526]]
| 1
|-
| [[Ellie Glavin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135358579|Q135358579]]
| 0
|-
| [[Shannon Cunningham]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-06-19
|
|
|
| [[:d:Q135359457|Q135359457]]
| 0
|-
| [[Rebecca Anne Hynes]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-08-21
|
|
|
| [[:d:Q135359458|Q135359458]]
| 0
|-
| [[Emma Glavin]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-30
|
|
|
| [[:d:Q135359460|Q135359460]]
| 0
|-
| [[Casey Mulvey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-04-06
|
|
|
| [[:d:Q135360144|Q135360144]]
| 0
|-
| [[Miah Ryan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-04-19
|
|
|
| [[:d:Q135360147|Q135360147]]
| 0
|-
| [[Kara McCleane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-05-23
|
|
|
| [[:d:Q135360148|Q135360148]]
| 0
|-
| [[Kate Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-07-09
|
|
|
| [[:d:Q135360149|Q135360149]]
| 0
|-
| [[Sinead Keane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-05-13
|
|
|
| [[:d:Q135360151|Q135360151]]
| 0
|-
| [[Sophie Moore]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-25
|
|
|
| [[:d:Q135360152|Q135360152]]
| 0
|-
| [[Hazel Finn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2003" | 2003-05-22
|
|
|
| [[:d:Q135362040|Q135362040]]
| 0
|-
| [[Elizabeth Golding]]
|
| Scátálaí fíorach (*2004) ♀
| [[scátálaí fíorach]]
| data-sort-value="2004" | 2004-09-28
|
| [[Moscó]]
|
| [[:d:Q56395775|Q56395775]]
| 0
|-
| [[Jenna Slattery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*2004) ♀
| [[imreoir sacair]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-17
|
|
|
| [[:d:Q98090913|Q98090913]]
| 1
|-
| [[Emma Jeffers]]
| [[Íomhá:Emma Jeffers - Présentation TCFIA 2024.jpg|center|40px]]
| [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] rothaí spóirt (*2004) ♀
| [[rothaí spóirt]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-11
|
| [[Eccleston]]
|
| [[:d:Q119104466|Q119104466]]
| 1
|-
| [[Amy Duggan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-08-16
|
|
|
| [[:d:Q119540104|Q119540104]]
| 0
|-
| [[Maeve O'Neill]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-09
|
|
|
| [[:d:Q122806335|Q122806335]]
| 2
|-
| [[Kate O'Connell]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-08-11
|
|
|
| [[:d:Q122808599|Q122808599]]
| 1
|-
| [[Orla Dullaghan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-16
|
|
|
| [[:d:Q135352415|Q135352415]]
| 0
|-
| [[Leilani Turner]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-11
|
|
|
| [[:d:Q135352416|Q135352416]]
| 0
|-
| [[Katie Flanagan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-28
|
|
|
| [[:d:Q135353433|Q135353433]]
| 0
|-
| [[Emily Smyth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-01
|
|
|
| [[:d:Q135353434|Q135353434]]
| 0
|-
| [[Rachel Callery]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-04
|
|
|
| [[:d:Q135356074|Q135356074]]
| 0
|-
| [[Niamh Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-04
|
|
|
| [[:d:Q135356077|Q135356077]]
| 0
|-
| [[Niamh O'Leary]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-05
|
|
|
| [[:d:Q135356078|Q135356078]]
| 0
|-
| [[Erica Egan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-09
|
|
|
| [[:d:Q135356079|Q135356079]]
| 0
|-
| [[Micaiah Fubara]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-10-10
|
|
|
| [[:d:Q135356080|Q135356080]]
| 0
|-
| [[Lucy Coogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-12
|
|
|
| [[:d:Q135358581|Q135358581]]
| 0
|-
| [[Maria Kealy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-07-02
|
|
|
| [[:d:Q135359459|Q135359459]]
| 0
|-
| [[Tania Salvado-McCormack]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-18
|
|
|
| [[:d:Q135360141|Q135360141]]
| 0
|-
| [[Michelle Ugwah]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-07
|
|
|
| [[:d:Q135360142|Q135360142]]
| 0
|-
| [[Sarah Hickey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-12
|
|
|
| [[:d:Q135360150|Q135360150]]
| 0
|-
| [[Anna Gavigan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-19
|
|
|
| [[:d:Q135467791|Q135467791]]
| 1
|-
| [[Lucy-May Sleeman]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-24
|
|
|
| [[:d:Q141084974|Q141084974]]
| 1
|-
| [[Jenna Breen]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-21
|
|
|
| [[:d:Q141105240|Q141105240]]
| 0
|-
| [[Trisha Kanyamarala]]
| [[Íomhá:TrishaKanyamarala23.jpg|center|40px]]
| [[An India|Indiach]] imreoir fichille (*2005) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2005" | 2005
|
|
|
| [[:d:Q81826781|Q81826781]]
| 5
|-
| [[Ava Rochford]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-31
|
|
|
| [[:d:Q113302787|Q113302787]]
| 1
|-
| [[Elizabeth Ndudi]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2005" | 2005-03-21
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q121338851|Q121338851]]
| 4
|-
| [[Gandy Malou-Mamel]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-31
|
|
|
| [[:d:Q135352417|Q135352417]]
| 1
|-
| [[Emer Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-10-29
|
|
|
| [[:d:Q135354136|Q135354136]]
| 0
|-
| [[Katie O'Sullivan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-11-26
|
|
|
| [[:d:Q135354521|Q135354521]]
| 0
|-
| [[Rachel Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-21
|
|
|
| [[:d:Q135358213|Q135358213]]
| 0
|-
| [[Alannah O'Connell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-07-17
|
|
|
| [[:d:Q135358214|Q135358214]]
| 0
|-
| [[Priya Doyle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-28
|
|
|
| [[:d:Q135358215|Q135358215]]
| 0
|-
| [[Bree Shelley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-06-18
|
|
|
| [[:d:Q135358239|Q135358239]]
| 0
|-
| [[Rebecca Sexton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-08-17
|
|
|
| [[:d:Q135358240|Q135358240]]
| 0
|-
| [[Isabelle McSweeney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-07-18
|
|
|
| [[:d:Q135358245|Q135358245]]
| 0
|-
| [[Emma Gribben]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-04-08
|
|
|
| [[:d:Q135358246|Q135358246]]
| 0
|-
| [[Caitlin Gloeckner]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-10-03
|
|
|
| [[:d:Q135358247|Q135358247]]
| 0
|-
| [[Lucy Devoy]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2005) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2005" | 2005-03-09
|
|
|
| [[:d:Q135358248|Q135358248]]
| 0
|-
| [[Sarah Courtney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-18
|
|
|
| [[:d:Q135351864|Q135351864]]
| 0
|-
| [[Laura McFarland]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-31
|
|
|
| [[:d:Q135351865|Q135351865]]
| 0
|-
| [[Karolina Gierszal]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An Pholainn|polannach]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-04-24
|
|
|
| [[:d:Q135355491|Q135355491]]
| 0
|-
| [[Ava Walshe]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-07-21
|
|
|
| [[:d:Q135355954|Q135355954]]
| 0
|-
| [[Clara Boyce]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-03
|
|
|
| [[:d:Q135355996|Q135355996]]
| 0
|-
| [[Shannon Quigley]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-25
|
|
|
| [[:d:Q135356011|Q135356011]]
| 0
|-
| [[Kelly Bracken]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-31
|
|
|
| [[:d:Q135356012|Q135356012]]
| 0
|-
| [[Grace Prenter]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|
|
|
| [[:d:Q135356014|Q135356014]]
| 0
|-
| [[Emma Tolan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-23
|
|
|
| [[:d:Q135356015|Q135356015]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Gilligan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-07
|
|
|
| [[:d:Q135356017|Q135356017]]
| 0
|-
| [[Leah McMahon]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-02
|
|
|
| [[:d:Q135358238|Q135358238]]
| 0
|-
| [[Aisling Moran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-11-23
|
|
|
| [[:d:Q135358244|Q135358244]]
| 0
|-
| [[Shauna Curran]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-02
|
|
|
| [[:d:Q135358249|Q135358249]]
| 0
|-
| [[Rachel Bowdren]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2006) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-01
|
|
|
| [[:d:Q135358250|Q135358250]]
| 0
|-
| [[Fatima Amusan]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2006) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-30
|
|
|
| [[:d:Q135742833|Q135742833]]
| 1
|-
| [[Precious Akpe-Moses]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus rábálaí (*2006) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[rábálaí]]
| data-sort-value="2006" | 2006-07-09
|
|
|
| [[:d:Q135747915|Q135747915]]
| 1
|-
| [[Grace Davison]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2007) ♀
| [[snámhóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-26
|
|
|
| [[:d:Q130220494|Q130220494]]
| 2
|-
| [[Lara Putar]]
|
| Imreoir fichille (*2007) ♀
| [[imreoir fichille]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-12
|
|
|
| [[:d:Q131767687|Q131767687]]
| 0
|-
| [[Una O'Brien]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-05
|
|
|
| [[:d:Q135353330|Q135353330]]
| 0
|-
| [[Sophie Staunton]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-03
|
|
|
| [[:d:Q135353331|Q135353331]]
| 0
|-
| [[Riodhna McGrath]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-03-11
|
|
|
| [[:d:Q135353332|Q135353332]]
| 0
|-
| [[Kira Lynch]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-09-21
|
|
|
| [[:d:Q135353333|Q135353333]]
| 0
|-
| [[Sidney Quinn]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2007) ♀; child of Kieran Quinn agus Jen Critchley
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-04-16
|
|
|
| [[:d:Q135353335|Q135353335]]
| 0
|-
| [[Faye McDonnell]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-05-08
|
|
|
| [[:d:Q135353337|Q135353337]]
| 0
|-
| [[Andrea Jude]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An India|indiach]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-19
|
|
|
| [[:d:Q135353338|Q135353338]]
| 0
|-
| [[Helena Keane]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-18
|
|
|
| [[:d:Q135356013|Q135356013]]
| 0
|-
| [[Ciara Brogan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-16
|
|
|
| [[:d:Q135356016|Q135356016]]
| 0
|-
| [[Mia McEntee]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2007) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2007" | 2007-09-19
|
|
|
| [[:d:Q140468897|Q140468897]]
| 0
|-
| [[Michelle Shochan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-17
|
|
|
| [[:d:Q140664853|Q140664853]]
| 0
|-
| [[Amber Buchanan]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-21
|
|
|
| [[:d:Q62393479|Q62393479]]
| 0
|-
| [[Naomi Farrington]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-04-23
|
|
|
| [[:d:Q135352455|Q135352455]]
| 0
|-
| [[Muireann Teahan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-24
|
|
|
| [[:d:Q135352456|Q135352456]]
| 0
|-
| [[Maebh Purtill]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-06-10
|
|
|
| [[:d:Q135352459|Q135352459]]
| 0
|-
| [[Lucy Walsh]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-12-19
|
|
|
| [[:d:Q135352460|Q135352460]]
| 0
|-
| [[Katie Behan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-25
|
|
|
| [[:d:Q135352464|Q135352464]]
| 0
|-
| [[Eabha Booth]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-05
|
|
|
| [[:d:Q135352465|Q135352465]]
| 0
|-
| [[Caoimhe Timmons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-14
|
|
|
| [[:d:Q135352518|Q135352518]]
| 0
|-
| [[Abbie Lyons]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-23
|
|
|
| [[:d:Q135352519|Q135352519]]
| 0
|-
| [[Kaitlyn Summers]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-18
|
|
|
| [[:d:Q135353334|Q135353334]]
| 0
|-
| [[Francesca Kyamagero]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Uganda|ugandach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-08-11
|
|
|
| [[:d:Q135353336|Q135353336]]
| 0
|-
| [[Aoibheann Donnelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-08-01
|
|
|
| [[:d:Q135353339|Q135353339]]
| 0
|-
| [[Erin Friel]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2008) ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-15
|
|
|
| [[:d:Q135987798|Q135987798]]
| 1
|-
| [[Nicole Joy]]
|
| imreoir badmantain
| [[imreoir badmantain]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-06
|
|
|
| [[:d:Q140658372|Q140658372]]
| 0
|-
| [[Aimee O'Reilly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-06-04
|
|
|
| [[:d:Q140672252|Q140672252]]
| 0
|-
| [[Madelyn Burke]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2008) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2008" | 2008-12-27
|
|
|
| [[:d:Q141157370|Q141157370]]
| 0
|-
| [[Madelyn Hartigan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2009) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08-18
|
|
|
| [[:d:Q135352457|Q135352457]]
| 0
|-
| [[Ciara Zurawska]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-05
|
|
|
| [[:d:Q141157465|Q141157465]]
| 0
|-
| [[Siun Kelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-22
|
|
|
| [[:d:Q141157499|Q141157499]]
| 0
|-
| [[Jessica Bree]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-12-09
|
|
|
| [[:d:Q141157501|Q141157501]]
| 0
|-
| [[Naiya Turner]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-12-06
|
|
|
| [[:d:Q141157518|Q141157518]]
| 0
|-
| [[Aoife Courtney]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-05
|
|
|
| [[:d:Q141157519|Q141157519]]
| 0
|-
| [[Sarah Horkan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-09
|
|
|
| [[:d:Q141157524|Q141157524]]
| 0
|-
| [[Avie-Leigh McGonagle]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2010) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-01
|
|
|
| [[:d:Q141157526|Q141157526]]
| 0
|-
| [[Mia Dunne]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2011) ♀
| [[cispheileadóir]]
| data-sort-value="2011" | 2011-01-16
|
|
|
| [[:d:Q141157525|Q141157525]]
| 0
|-
| [[Carmel Gunning]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[amhránaí]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[fliúiteadóir]]
|
|
| [[An Ghaobhach]]
|
| [[:d:Q951887|Q951887]]
| 2
|-
| [[Rita Connolly]]
|
| amhránaí
| [[amhránaí]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q956109|Q956109]]
| 4
|-
| [[Samthann]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[File|file]] agus [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (†739) ♀
| [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]
|
| data-sort-value="739" | 739-12-19
|
|
| [[:d:Q1278739|Q1278739]]
| 4
|-
| [[Juanita Wilson]]
|
| stiúrthóir scannán
| [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q1710722|Q1710722]]
| 7
|-
| [[Mairéad Phelan]]
|
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q1941074|Q1941074]]
| 1
|-
| [[Vyvienne Long]]
|
| ceoltóir Éireannach
| [[ceoltóir]]
|
|
| [[Baile Átha Cliath]]
|
| [[:d:Q2069395|Q2069395]]
| 4
|-
| [[Teresa Kidd]]
|
| Iomaitheoir lúthchleasaíochta ♀
| [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2311088|Q2311088]]
| 1
|-
| [[Eleanor Shanley]]
| [[Íomhá:Eleanor Shanly Paul Kelly Frankie Lane Dublin 2011.png|center|40px]]
| amhránaí Éireannach
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2390709|Q2390709]]
| 3
|-
| [[Áine Furey]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]] ♀; child of Finbar Furey
| [[amhránaí]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2528271|Q2528271]]
| 2
|-
| [[Maeve Donnelly]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] veidhleadóir ♀
| [[veidhleadóir]]
|
|
| [[Contae na Gaillimhe]]
|
| [[:d:Q2541341|Q2541341]]
| 2
|-
| [[Mary Brannagan]]
|
| [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille ♀
| [[imreoir fichille]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110161410|Q110161410]]
| 2
|}
----
∑ 968 items.
{{wikidata list end}}
[[Catagóir:Mná Éireannacha|*]]
il7f33hzqorzf1cd6w2fa5itidlzryi
Ruathar ar an gCaipeatól (2021)
0
96331
1330019
1226478
2026-10-17T07:50:04Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330019
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Cé gur chaill Trump [[Toghchán Uachtaránachta na Stát Aontaithe 2020|Toghchán Uachtaránachta na Stát Aontaithe in 2020]] le breis is seacht milliún vóta, sheas sé leis an scéal gur aige a bhí an bua, bréag a spreag daoine chun '''ruathar a thabhairt faoin gCaipeatól''' na Stát Aontaithe i mí Eanáir 2021.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ta-meiricea-ag-dul-i-leig-fogra-deanta-ag-donald-trump-go-bhfuil-se-ag-seasamh-duachtaranacht-sam-aris/|teideal=‘Tá Meiriceá ag dul i léig’ – fógra déanta ag Donald Trump go bhfuil sé ag seasamh d’uachtaránacht SAM arís|údar=Tuairisc|dáta=16 Samhain 2022|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-11-16}}</ref>
Rinne drong de lucht tacaíochta [[Donald Trump]], Uachtarán Mheiriceá ag an am, ruathar ar Chaipeatól in [[Washington, D.C.|Washington D.C.]] ar [[6 Eanáir]] [[2021]]. D'éirigh le cuid acu a slí a dhéanamh isteach san [[Foirgneamh|fhoirgneamh]]. Fuair cúigear bás le linn an ruaille buaille (ceathrar agóideoir agus póilín amháin).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.factcheck.org/2021/11/how-many-died-as-a-result-of-capitol-riot/|teideal=How Many Died as a Result of Capitol Riot?|údar=Robert Farley|dáta=2021-11-01|language=en-US|work=FactCheck.org|dátarochtana=2022-01-06}}</ref> Gortaíodh 138 póilín. Chuir 4 póilín eile a bhí ann lámh ina mbás féin le linn na bliana 2021.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/us/officer-who-responded-us-capitol-attack-is-third-die-by-suicide-2021-08-02/|teideal=Four officers who responded to U.S. Capitol attack have died by suicide|údar=Jan Wolfe|dáta=2021-08-03|language=en|work=Reuters|dátarochtana=2022-01-06}}</ref>
[[Íomhá:DC Capitol Storming IMG 7986.jpg|mion|clé|Washington DC, 6 Eanáir 2021]]
[[Íomhá:Tear Gas outside United States Capitol 20210106.jpg|mion|clé|Deorghás]]
[[Íomhá:Jason Crow selfie 01-06.jpg|mion|clé|Ionadaithe|293x293px]]
[[Íomhá:Deputy Secretary of Homeland Security Ken Cuccinelli Tours the U.S. Capitol (50810025938).jpg|mion|clé|Iarmhairt]]
== Imeachtaí ==
Bhí toradh thoghchán uachtaránachta na Stát Aontaithe ar tí a bheith deimhnithe ag polaiteoirí [[Comhdháil na Stát Aontaithe|Chomhdháil]] na tíre. Ag an am céanna, thug Trump agus muintir Trump óráidí inar mhaígh siad gur toghchán calaoiseach a bhí i dtoghchán na Samhna 2020, maíomh bréige a rinneadh nuair a chaill Trump in aghaidh [[Joe Biden]].
Roimhe sin, rinne Trump iarrachtaí brú a chur ar oifigigh phoiblí toradh an toghcháin a chur ar ceal.
Ansin thosaigh lucht Trump ag léirsiú taobh amuigh den [[Foirgneamh|fhoirgneamh]], an Caipeatól''',''' agus fearg orthu faoi thoradh an toghcháin sular thug siad rúid ar an áit.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Bua Joe Biden deimhnithe ag polaiteoirí Washington|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2021/0107/1188204-bua-joe-biden-deimhnithe-ag-polaiteoiri-washington/|date=2021-01-07|language=ga|author=Nuacht RTÉ|journal=|volume=|issue=}}</ref> Thosaigh an agóid ag 2:15 p.m, tráth a raibh lucht Theach na Comhdhála agus an t[[Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá|Seanaid]] i mbun díospóireachta faoi iarracht a bhí á déanamh ag grúpa Poblachtánach toradh an toghcháin a chur ar ceal.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ruathar-ar-an-gcaipeatol-deanta-ag-drong-de-lucht-tacaiochta-donald-trump/|teideal=Ruathar ar an gCaipeatól déanta ag drong de lucht tacaíochta Trump|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-01-12}}</ref>
Chuaigh na hagóideoirí thar lucht slándála, bhris siad [[fuinneog]]<nowiki/>a, dhréim siad thar na ballaí agus d'éirigh le cuid acu dul chomh fada le seomraí tionóil na Comhdhála. Scaoil na póilíní le deorghás agus d’ardaigh siad a ngunnaí nuair a bhí lucht na [[círéib]]<nowiki/>e ar tí briseadh isteach.
Bhásaigh cúigear le linn na caismirte. Chaith na póilíní féin duine acu; fuair an triúr eile bás de bharr éigeandálacha leighis agus bhásaigh póilín amháin.<ref name=":0"/>
B'éigean deimhniú thoradh an toghcháin a chur ar fionraí de bharr na scliúchas. Tugadh baill na Comhdhála agus an tSeanaid slán ón bhfoirgneamh nuair a réab an drong isteach ann, bratacha ar foluain acu agus féiníní á nglacadh acu. Ansin ghabh na póilíní smacht ar áit ar deireadh agus d'fhill na polaiteoirí ar na seomraí tionóil.
Tar éis díospóireachta, deimhníodh go foirmiúil gur 306 coláiste toghcháin a bhí buaite ag [[Joe Biden]] i mí na Samhna 2020 agus 232 ag [[Donald Trump]].
== Freagairt ==
==== An rialtas ====
Thug [[Donald Trump]] “tírghráthóirí den scoth” ar a lucht tacaíochta ar dtús. Oíche Chéadaoin (6 Eanáir) chuir Trump [[tvuít]] amach inar iarr sé ar dhaoine an áit a fhágáil go síochánta mhol sé go hard iad agus dúirt sé gur daoine “speisialta” iad. Dúirt sé i gceann de na tvuíteanna sin gur “sciobadh” an toghchán ó “thírghráthóirí den scoth” agus gurb é sin ba chúis leis an ruathar ar an gCaipeatól. “Go home with love & in peace. Remember this day forever!” arsa Trump.
Agus tús á chur athuair le himeachtaí aige, dúirt an leasuachtarán [[Mike Pence]], “Sibhse a chuir ár gCaipeatól trí chéile inniu; ní agaibhse a bhí an bua. Ní bhíonn an bua in am ar bith ag an bhforéigean. Ag an tsaoirse a bhíonn an bua. Agus seo Teach na nDaoine go fóill…Fillimis ar an obair.”
Ach an la dár gconn, dúirt Trump go raibh sé ag iarraidh aistriú socair cumhachta agus go mbeadh athmhuintearas i measc mhuintir na tíre, agus cháin sé iompar a lucht tacaíochta.<ref>{{Luaigh foilseachán|title="Aistriú socair cumhachta" á iarraidh ag Trump|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2021/0108/1188496-aistriu-socair-cumhachta-a-iarraidh-ag-trump/|date=2021-01-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ|journal=|volume=|issue=}}</ref> Ar aon nós, níor ghéill Trump gur chaill sé an toghchán.
[[Íomhá:Cassidy Hutchinson, former aide to chief of staff Mark Meadows, from video released by the House Select Committee.jpg|mion|[[Cassidy Hutchinson]] |267x267px|clé]]
Thug roinnt daoine ina [[rialtas]] féin tabhairt le fios go raibh siad ag éirí as mar gheall ar an ruathar. Mhaígh siad go raibh siad ag éirí as a gcuid cúraimí mar nach bhféadfaidís leanacht orthu ag obair do dhuine a ghríosaigh a lucht tacaíochta le dul i mbun foréigin.[[Íomhá:Clip from Congress's video of Cassidy Hutchinson when she testified, on 2022-06-28 -b.png|mion|Cassidy Hutchinson, Trump, srl ar Air Force One, 2021 |clé]][[Íomhá:Photo of the Day 3 17 17 (34005795892).jpg|mion|Trump, Enda Kenny, agus Wilbur Ross, 16 Márta 2017.|clé]]
==== In áiteanna eile ====
Chuaigh an scéala i bhfeidhm go mór ar an bpobal,
Bhí an [[Taoiseach]] [[Mícheál Ó Máirtín|Micheál Martin]] i measc na gceannairí ar fud an domhain a bhí an-tógtha faoin scéala agus a cháin an méid a tharla.
=== Táinseamh ===
[[Táinseamh sna Stáit Aontaithe|Táinsíodh]] [[Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe|Teach na nIonadaithe]] an 45ú uachtarán na Stát Aontaithe [[Donald Trump]] don dara huair ar 13 Eanáir, 2021, seachtain amháin sular tháinig deireadh lena théarma agus insealbhú Joe Biden mar uachtarán ar an 20 Eanáir.{{Main|Táinseamh faoi dhó Donald Trump}}
== Fianaise ==
Ar 29 Meitheamh 2022, thug [[Cassidy Hutchinson]] fianaise ar iompar agus meoin Trump sna laethanta thart ar an ionsaí ar an Capitol. Thug sí fianaise chomh maith ar iompar agus meoin Trump.
{{Main|Cassidy Hutchinson}}
== Ciontuithe ==
Ar 22 Iúil 2022, fuarthas [[Steve Bannon]] ciontach i 2 chúis bainteach le dímheas a léiriú do Theach na Comhdhála. Bhí dlúthbhaint aige le Trump sna cúiseanna gur dhiúltaigh sé fianaise nó cáipéisí a chur ar fáil do choiste roghnach i dTeach na nIonadaithe.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Achomharc le déanamh ag Bannon|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0723/1311816-achomharc-le-deanamh-ag-bannon/|date=2022-07-23|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
=== Cúis coiriúil i leith Donald Trump ===
Ar 19 Nollaig 2022, bhí moladh déanta ag coiste comhdhála go gcuirfí ceithre chúis coiriúil i leith Donald Trump, an chéad uair gur mhol Comhdháil na Stát Aontaithe go gcuirfí an dlí ar iar-Uachtarán. Shocraigh baill an choiste le vóta d’aon ghuth gur cheart don roinn dlí agus cirt Trump a thabhairt os comhair na cúirte.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/moladh-deanta-ag-coiste-comhdhala-go-gcuirfi-ceithre-chuis-coiriuil-i-leith-donald-trump/|teideal=Moladh déanta ag coiste comhdhála go gcuirfí ceithre chúis coiriúil i leith Donald Trump|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-12-20}}</ref>
Ba iad na cúiseanna sin,
* cothú nó tacú le héirí amach;
* bac a chur ar phróiseas oifigiúil (ar imeacht imscrúdaithe oifigiúil);
* comhcheilg ar mhaithe le calaois a dhéanamh ar Stáit Aontaithe Mheiriceá; agus
* comhcheilg ar mhaithe le ráiteas bréige a dhéanamh, go neamhdhleathach go feasach nó go toilteanach don rialtas feidearálach
Gníomh ‘siombalach’ cuid mhór a bhí déanta ag an gcoiste. Ach b'é seo an chéad uair sa stair a ndearna an Chomhdháil iaruachtarán a tharchur le haghaidh cúisimh.
Déanfaidh an tArd-Aighne Merrick Garland a chinneadh féin ar chúisimh mar chuid d’imscrúduithe na Roinne Dlí agus Cirt. Bhí abhcóide speisialta, Jack Smith, ceaptha ag an Ard Aighne, Merrick Garland chun aon chúiseanna i leith Trump agus daoine eile a fhiosrú.
D’fhéadfadh tionchar a bheith ag toradh an imscrúdaithe sin freisin ar an bhféadfar Trump rith arís sa toghchán uachtaránachta sa bhliain 2024.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/24-nollaig-2022-luimneach-Xy58WxoqkpI/|teideal=Nuacht Mhall (Luimneach)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=24 Nollaig 2022|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-01}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Comhcheilg ==
Cúpla bliain níos déanaí, tháinig beag athrú ar mheon an dream a chreid go raibh comhcheilg mhór mhillteach ag oibriú áit éigin sa rialtas i Meiriceá. In 2024, chreid 25% de dhaonra Mheiriceá gurb iad an [[FBI]] a bhí taobh thiar den ionradh in Washington ar an 6 Eanáir 2021.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/dc-md-va/2024/01/04/fbi-conspiracy-jan-6-attack-misinformation/|teideal=A quarter of Americans believe FBI instigated Jan. 6, Post-UMD poll finds|údar=Tom Jackman, Scott Clement, Emily Guskin, Spencer S. Hsu|dáta=2024-01-08|language=en-US|work=Washington Post|dátarochtana=2024-01-25}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/comhchealga-agus-droch-chaighdean-oideachais-cad-a-tharla-do-mheiricea/|teideal=Comhchealga agus droch-chaighdeán oideachais – cad a tharla do Mheiriceá?|údar=Mairéad Ní Nuadháin|dáta=19 Eanáir 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-01-25}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Cassidy Hutchinson]]
* [[Steve Bannon]]
* [[Toghchán Uachtaránachta na Stát Aontaithe 2020]]
* [[Ruathar ar institiúidí an stáit sa Bhrasaíl, 2023|Ionsaí ar institiúidí an stáit sa Bhrasaíl, 2023]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Stair na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Donald Trump]]
[[Catagóir:2021]]
[[Catagóir:Réabhlóidí]]
[[Catagóir:Rialtas Feidearálach na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Joe Biden]]
[[Catagóir:Polaitíocht na Stát Aontaithe]]
o1twcz33g1hwdr787p6c0wxi2k398qe
Rós Thrá Lí (Féile)
0
96761
1330021
1246785
2026-10-17T08:06:16Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330021
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Is mórócáid idirnáisiúnta cúig lá í '''Féile Idirnáisiúnta Rós Thrá Lí''' a cheiliúrtar gach bliain i mí [[Lúnasa]]. Bíonn an fhéile ar siúl i d[[Trá Lí]], [[Contae Chiarraí]], ón Aoine go dtí an Máirt, nuair a fhógraítear an buaiteoir beo ar an teilifís. Is ceiliúradh í an fhéile ar chultúr agus oidhreacht na hÉireann,<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.roseoftralee.ie/about/i/23258734/festival|teideal=Festival|údar=Rose of Tralee|language=en|work=www.roseoftralee.ie|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823140919/https://www.roseoftralee.ie/about/i/23258734/festival}}</ref> agus ar ndóigh, ceiliúradh ar Mhná na hÉireann chomh maith.
Gach bliain, glacann 32 bean óg as gach cearn den domhan páirt sa chomórtas. Bíonn mná ag taisteal ó fud fad na hÉireann agus níos faide ar aghaidh le glacadh páirt sa chomórtas seo, le hIonaid Róis lonnaithe in [[Dubai]], [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]], [[Sydney]] agus [[an Nua-Shéalainn]]<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.irishcultureandcustoms.com/AWomen/RoseTraleeFest.html|teideal=The Rose of Tralee Festival - World Cultures European|work=www.irishcultureandcustoms.com|dátarochtana=2023-08-17}}</ref> gan ach beagán a lua.
Déantar na hiomaitheoirí a mheas ar a bpearsantacht seachas ar a n-áilleacht amháin.<ref name=":0" /> Bíonn orthu a gcuid buanna a thaispeáint, ar nós canadh, damhsa, agus ag seinm ceol. Is ról ambasadóir bliana í an duais, a léiríonn an fhéile in Éirinn agus ar fud an domhain.<ref name=":0" /> Tá an fhéile bunaithe ar an amhrán grá, ar a bhfuil an t-ainm céanna, Rós Thrá Lí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Craic i gCaisleán an Bharraigh, 5ú rang - 2011 Seachtain Rós Thrá Lí Cuid 1|url=https://vimeo.com/214880260|language=en|date=2011}}</ref>
Tá an comórtas buaite ag [[Baile Átha Cliath]] níos mó ná aon ionad eile, tá an duais buaite cúig huaire aige; [[1959]], [[1962]], [[1969]], [[1989]] agus [[2003]].
[[Íomhá:Glór Tíre Togha & Rogha Presented by Dáithí Ó Sé-www.TG4.ie-6069512633 a97de94e2b o.jpg|mion|[[Dáithí Ó Sé]]]]
[[Íomhá:Megan Gallagher - 2007 Rose of Tralee (2323153704).jpg|mion|Megan Gallagher - 2007 Rose of Tralee]]
== Stair ==
Bhuaigh [[Alice Ní Shúilleabháin]], an Rós as Baile Átha Cliath, an teideal Rós Thrá Lí den chéad uair riamh i 1959.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Alice O'Sullivan|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alice_O%27Sullivan&oldid=1134619603|journal=Wikipedia|date=2023-01-19|language=en}}</ref> An tráth úd, 'Féile Chiarraí' a thugtar mar ainm ar an bhféile.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/news/rose-festival-from-behind-dark-spectacles-1.527904|teideal=Rose festival from behind dark spectacles|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2022-08-23}}</ref> Ní raibh sé go dtí deireadh na seachtóidí a tugadh ''Féile idirnáisiúnta Rós Thrá Lí'' uirthi.
Ag an am, bhí na feilte ‘[[An Tóstal]]’ ar siúl in [[Éirinn]]. Ba shraith féilte é An Tostál, a bunaíodh i 1953 chun cultúr agus saol na hÉireann a cheiliúradh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/an-tostal-1953-the-gathering-854877-Apr2013/|teideal=You know we had a 'Gathering' 60 years ago, right?|údar=Susan Daly|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2022-08-23}}</ref> Spreag An Tostál bunú [[Fhéile Chiarraí]]. Bhí an comórtas áilleachta "Carnival Queen" cuid den fheile sin. Ach i 1959, tháinig grúpa fear áitiúil teacht le chéile i dteach tábhairne i dTrá Lí chun teacht ar bhealaí tionscal na turasóireachta a mhúscailt, agus cultúr na hÉireann a chur chun cinn.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.irishcultureandcustoms.com/AWomen/RoseTraleeFest.html|teideal=The Rose of Tralee Festival - World Cultures European|work=www.irishcultureandcustoms.com|dátarochtana=2022-08-23}}</ref> Mhol [[Shéamus McConville|Séamus McConville]], eagarthóir ''The Kerryman,'' an teideal "Rose of Tralee", agus thosaigh leis an bhfeachtas margaíochta ag dul ó neart go neart.<ref name=":2" />
Bhí buiséad IR£750 ann sa bhliain 1959, le hionadaithe as [[Londain]], Baile Átha Cliath agus Nua-Eabhrac.<ref name=":2" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerry/lifestyle/first-buds-of-rose-festival/27386240.html|teideal=First buds of Rose Festival|dáta=2009-08-19|language=en|work=Independent.ie|dátarochtana=2023-08-18}}</ref> I dtosach báire, bhí sé riachtanach go mbeadh na mná de bhunadh Thrá Lí.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.roseoftralee.ie/about/i/23258734/festival|teideal=Festival|údar=Rose of Tralee|language=en|work=www.roseoftralee.ie|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823140919/https://www.roseoftralee.ie/about/i/23258734/festival}}</ref> Ach i lár na seascaidí, athraíodh na critéir go mbeadh na mná de bhunadh Chiarraí, agus i 1967, d’athraigh na critéir arís, agus bhí cead a tugadh ar mhná de bhunadh Éireannach a chuir isteach ar an gcomórtas.<ref name=":2" />
Faoi 1965, mhéadaigh an buiséad seo go IR£10,000.<ref name=":2" /> Reáchtáladh an fhéile ag damhsa sular bogadh í go [[Halla Cuimhneacháin Ashe]] cúpla bliain ina dhiaidh sin.<ref name=":2" />
I [[1973]], tógadh an ''Cruinneachán Rós'' ar chostas thar cuimse IR£17,500 (ba é seo buiséad iomlán na féile i 1972). Scriosadh an bhun-chruinneachán le linn stoirme ar an lá deireanach den fhéile i [[1983]].<ref name=":2" />
== Inniu ==
Inniu, tá an fhéile ar cheann de na féilte is clúití in Éirinn, le h''Ionaid Róis'' lonnaithe ar fud an domhain, i [[Meiriceá]], sa [[An Meánoirthear|Mheánoirthear]] agus an Nua-Shéalainn san áireamh.<ref name=":1" /> Seolann gach ionad ionadaí chuig an gcomórtas, chun páirt a ghlacadh sna babhtaí cáilithe. I ndeireadh na dála, roghnaítear 32 Rós le feiceáil sna babhtaí ceannais ar an teilifís ar [[RTÉ a hAon]].
[[Íomhá:Maria Walsh, 2018.jpg|mion|[[Maria Walsh]] in 2018, buaiteoir 2014 & Feisire de Pharlaimint na hEorpa in 2019]]
Is é an Rós a bhuaigh ná an Rós atá ag teacht leis an gcur síos is fearr a thugtar san amhrán, "galánta agus bruinneall".<ref name=":1" /> Roghnaítear an buaiteoir bunaithe ar a pearsantacht seachas a scéimh. Caithfidh an buaiteoir a bheith ina eiseamláir mhaith don fhéile agus d’Éirinn agus í ag taisteal i rith na bliana seo chugainn. Cothaíonn an fhéile í féin mar cheiliúradh ar "''spriocanna, uaillmhianta, intleacht, freagracht shóisialta agus oidhreacht na hÉireann''" atá ag mná na hÉireann an lae inniu.<ref name=":1" />
I gcaitheamh na cúig lá, glacann na Rósanna páirt i b''Paráid Rós'', agus in imeachtaí éagsúla eile. Le linn an dá oíche dheireanacha, cuireann an láithreoir an 32 cailín ó áiteanna éagsúla ar domhain i láthair agus tugann na cailíní léiriú breá dá chumas don lucht éisteachta, ar nós canadh, damhsa, agus ag seinm ceol i measc rudaí eile.<ref name=":1" />
Bíonn a lán imeachtaí ar siúl san fhéile thar na cúig lá agus oíche, ceol beo, 3 ''Pharáid Rós'', taispeántas tinte ealaíne, agus seó faisin san áireamh. Bíonn dhá oíche de theilifís bheo ann freisin, a chraoltar ar [[RTÉ]].<ref name=":3">{{Lua idirlín|url=https://issuu.com/roseoftraleestreets/docs/roseprog18online1|teideal=Rose of Tralee International Festival - Official Programme 2018 by Rose of Tralee International Festival - Issuu|language=en|work=issuu.com|dátarochtana=2022-08-23}}</ref> Meallann an fhéile na mílte go dtí an baile Thrá Lí gach uile bhliain. I measc na siamsaíochta sráide, bíonn bannaí rac-cheoil bheo ann, gan trácht ar ghrúpaí mar [[The Wolfe Tones]], [[Westlife]], agus [[Phil Coulter]].
[[Íomhá:With Rose Of Tralee Maria Walsh (18756501334).jpg|mion|Seanadóir [[Katherine Zappone]] le buaiteoir Rós Thrá Lí 2013, Maria Walsh]]
[[Íomhá:Mary Hanafin and Jocelyn McGillian.jpg|mion|Jocelyn McGillian, Philadelphia Rose of Tralee 2010 agus [[Máire Ní Ainifín|Mary Hanfin]]]]
Bíonn páirt ag fir san fhéile freisin mar ''Compánach Rós'', chun cúnamh a thabhairt do na Rósanna.<ref>{{Lua idirlín|url=https://roseoftralee.ie/apply-to-be-a-rose-escort/|teideal=Apply to be a Rose Escort|language=en-US|work=Rose of Tralee|dátarochtana=2023-08-17}}</ref> Gach bliain, bronntar ‘Compánach na Bliana’ ar chompánach amháin, an té a d’oibrigh is deacra.<ref name=":3" />
Ó 2000, is é [[Ciarraí Bheo Teoranta]] atá aitheanta mar ''Aonad Fódhla'' chun Rós Fódhla (Rós na Gaeilge) a roghnú don fhéile idirnáisiúnta Rós Thrá Lí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-ciarrai-beo-teoranta.aspx|teideal=Ciarraí Beo Teoranta|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2022-08-23}}</ref>
Sa bhliain 2014, nocht an Rós [[Maria Walsh]] go raibh sí [[aerach]], agus bhí sí ar an gcéad bhean aerach go hoscailte a bhuaigh Rós Thrá Lí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Rose of Tralee reveals that she's gay|url=https://www.rte.ie/entertainment/2014/0824/639037-rose-of-tralee-reveals-that-shes-gay/|date=2014-08-24|language=en}}</ref>
I 2020, cuireadh an fhéile ar ceal mar gheall ar an b[[Paindéim COVID-19|paindéim Covid-19]]., agus seo an chéad uair ó tosaíodh an Fhéile 61 bliain ó shin gurbh éigean í a chur ar ceal.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Féile Rós Thrá Lí ar ceal|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2020/0427/1135050-feile-ros-thra-li-ar-ceal/|date=2020-04-27|language=ga}}</ref> Tugann an fhéile na milliúin isteach sa cheantar, agus deirtear gur chaill an geilleagar áitiúil os cionn €10 milliún in ioncam mar gheall ar an gcealú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/news/arid-30996338.html|teideal=Cancelled Rose of Tralee festival a €10m blow to local economy|údar=Kevin O’Neill|dáta=2020-04-27|language=en|work=Irish Examiner|dátarochtana=2022-08-23}}</ref>
=== Critéir Cháilitheachta ===
Ní mór critéir dhochta a chomhlíonadh chun iarratas a dhéanamh. I measc na critéir, caithfidh mná a bheith faoi bhun fiche a naoi bliana d'aois agus ní cheadaítear do mhná pósta páirt a ghlacadh.<ref>{{Lua idirlín|url=http://blog.roseoftralee.ie/rose-of-tralee-selection-form/|teideal=Rose Entry Form - The Rose of Tralee International Festival - The Rose of Tralee International Festival|language=en-US|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220112092446/http://blog.roseoftralee.ie/rose-of-tralee-selection-form/}}</ref> Níor tugadh cead do mháithreacha neamhphósta dul isteach san fhéile den chéad uair go dtí 2008.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/7328734.stm|teideal=Unmarried mothers can be Roses|dáta=2008-04-03|language=en-GB|dátarochtana=2022-08-23}}</ref>
== Craoladh beo ==
Craoladh an seó den chéad uair i [[1967]] ag [[Raidió Teilifís Éireann|Teilifís Éireann]], agus chuir [[Joe Lynch]] ([[Gleann Rua]]) an ócáid i láthair. Ó shin i leith, i measc na láithreoirí bhí [[Terry Wogan]], an chraoltóra [[Gay Byrne]], [[Kathleen Watkins]] agus [[Marty Whelan]]. Is é Gay Byrne an láithreoir is faide a sheasann, ag cur na seónna beo i láthair ar feadh 17 mbliana sular chuir sé a bheannacht le [[Trá Lí]], agus a ndeir sé "tooraloo le Trá Lí".<ref name=":6">{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30945921.html|teideal=60 years of Rose of Tralee Winners|údar=Jess Casey|dáta=2019-08-24|language=en|work=Irish Examiner|dátarochtana=2022-08-23}}</ref>
Is í Kathleen Watkins, a bhí pósta le Gay Byrne, an t-aon bhean a chuir an seó i láthair ina stair 60 bliain.<ref name=":6" /> Ó 2010 i leith, is é [[Dáithí Ó Sé]] láithreoir na féile Rós Thrá Lí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Roinnt rósanna i gCorca Dhuibhne|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0817/898050-ros-thra-li/|date=2017-08-17|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Rósanna Thrá Lí ar an teilifís anocht|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0821/898887-rosanna-thra-li-ar-an-teilifis-anocht/|date=2017-08-21|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Tá fás as cuimse tagtha ar an lucht féachana le blianta beaga anuas agus bíonn lucht féachana mór ag an gclár gach uile bhliain ar [[RTÉ]]. Tuairiscítear gur 553,900 duine a bhí ag féachaint ar an gclár teilifíse ar roghnaíodh Rós Thrá Lí na bliana 2019 ar [[RTÉ a hAon|RTÉ a haon]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/2020/01/13/rte-shows-clinch-42-spots-in-top-50-most-watched-of-2019/|teideal=RTÉ shows clinch 42 spots in Top 50 most-watched of 2019 – About RTÉ|work=about.rte.ie|dátarochtana=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206044013/https://about.rte.ie/2020/01/13/rte-shows-clinch-42-spots-in-top-50-most-watched-of-2019/|archivedate=2021-12-06}}</ref>
I 2016, bhí gearáin faighte ag [[Údarás Craolacháin na hÉireann]] maidir le jóc faoin [[Aifreann]] a rinne Daithí Ó Sé le linn an chraolta bheo. Rinneadh gearáin eile leis an Údarás faoi Chomórtas Rós Thrá Lí a bhain le caint Rós Sydney, Brianna Parkins, faoin [[An tOchtú Leasú ar Bhunreacht na hÉireann|Ochtú Leasú ar an mBunreacht]]. Ach, dhiúltaigh Údarás do gach aon cheann de na cúig ghearán a rinneadh faoin jóc, agus faoin gcaint le Rós Sydney freisin.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ni-raibh-masla-ag-baint-le-caint-dhaithi-ui-se-faoin-eocairist-ag-feile-ros-thra-li-cinneadh-bai/|teideal=Ní raibh ‘masla’ ag baint le caint Dháithí Uí Sé faoin Eocairist ag Féile Rós Thrá Lí – cinneadh BAI|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-08-23}}</ref>
== An t-amhrán ==
[[Íomhá:UKRegalRecords2.jpg|mion|An t-amhrán]]
[[Íomhá:The Rose of Tralee Statue - geograph.org.uk - 4147051.jpg|mion|Dealbh]]
Dar leis an suíomh oifigiúil, chum ''William Mulchinock'' an t-amhrán do [[Mary O'Connor]] sa [[19ú haois]]. Bhain Mulchinock leis an uasaicme, agus bhí Mary ina cailín aimsire dó. Chónaigh sí i Brogue Lane, lána nach ann dó níos mó, i dTrá Lí. Thit an bheirt i ngrá, agus d'iarr Mulchinock uirthi é a phósadh. Ach dhiúltaigh Mary a grá geal, toisc go raibh a fhios aici nach raibh a tuismitheoirí i bhfách leis an gcumann mar gheall ar an difríocht in aicme shóisialta.
D'fhág sé go gearr ina dhiaidh sin chun na h[[India]], nuair a d'fhág a chuid amaidí san fhaopach é.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.roseoftralee.ie/catalog/popup_story.php|teideal=The Rose of Tralee Story|dáta=2008-07-17|work=web.archive.org|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2008-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080717083856/http://www.roseoftralee.ie/catalog/popup_story.php}}</ref> Ach dúirt sé le Mary go mbeadh sé abhaile go luath. Tar éis sé bliana ag feitheamh, d'fhill sé ar Thrá Lí ach nuair a tháinig sé ann fuair sé amach go bhfuair Mary bás. Bhí sé croíbhriste ag an scéala, agus chuir sé a ghrá in iúl san amhrán ''Rós Thrá Lí''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.roseoftralee.ie/about/i/23243239/story|teideal=Story|údar=Rose of Tralee|language=en|work=www.roseoftralee.ie|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823140415/https://www.roseoftralee.ie/about/i/23243239/story}}</ref> Ba í Mary O’Connor céad Rós Thrá Lí.
Is féidir dealbh de Mary agus William a fháil i b[[Páirc an Bhaile]] i dTrá Lí, in aice leis an ‘'Balla Rós'', ar a bhfuil ainmneacha na Rósanna go léir ó 1959-inniu ann."<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.roseoftralee.ie/about/i/23243556/legacy|teideal=Legacy|údar=Rose of Tralee|language=en|work=www.roseoftralee.ie|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823140920/https://www.roseoftralee.ie/about/i/23243556/legacy}}</ref>''
=== Conspóid ===
Tá go leor conspóide ann faoi cé a scríobh an t-amhrán i ndáiríre. Luaigh foinsí éagsúla gur chum [[Edward Mordaunt Spencer]] an fhocail amhráin, agus an ceol le [[Charles William Glover]]. Mar sin féin, i 2019 d’fhostaigh 'Féile Idirnáisiúnta Rós Thrá Lí' an [[Dr. Andrea Nini]], teangeolaí fóiréinseach, chun an fíor-údar a fháil amach.<ref name=":5">{{Lua idirlín|url=https://www.roseoftralee.ie/press-releases/i/36725059/smile-mary-my-darling-rose-tralee|teideal=Smile, Mary My Darling for the Rose of Tralee|language=en|work=www.roseoftralee.ie|dátarochtana=2022-08-23|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823140415/https://www.roseoftralee.ie/press-releases/i/36725059/smile-mary-my-darling-rose-tralee}}</ref> Dar le Dr. Nini, scríobh Mulchinock an dán ''Smile for me Mary darling'', agus thug Edward le fios gur leis féin iad na focail.<ref name=":5" /> Tugadh an chreidiúint as an tséis do Charles W. Glover.
== Féach freisin ==
* [[Dáithí Ó Sé]]
== Buaiteoirí 1959–inniu==
{| class="wikitable"
! Bliain
! Ainm
! Ina hionadaí ar
|-
|1959
|[[Alice O'Sullivan]]
|Baile Átha Cliath
|-
|1960
|Theresa Kenny
|[[Chicago, Illinois|Chicago]]
|-
|1961
|Josie Ruane
|Corcaigh
|-
|1962
|Ciara O'Sullivan
|Baile Átha Cliath
|-
|1963
|Geraldine Fitzgerald
|[[Boston, Massachusetts|Boston]]
|-
|1964
|Margaret O'Keeffe
|Trá Lí
|-
|1965
|Therese Gillespie
|[[Béal Feirste]]
|-
|1966
|Laraine Stollery
|an Nua-Shéalainn
|-
|1967
|Anne Foley
|Birmingham
|-
|1968
|Eileen Slattery
|[[Contae an Chláir|An Chláir]]
|-
|1969
|Cathy Quinn
|Baile Átha Cliath
|-
|1970
|Kathy Welsh
|[[Holyoke]]
|-
|1971
|Linda McCravey
|[[Miami]]
|-
|1972
|Claire Dubendorfer
|[[An Eilvéis]]
|-
|1973
|Veronica McCambridge
|Béal Feirste
|-
|1974
|Maggie Flaherty
|Nua-Eabhrac
|-
|1975
|Maureen Shannon
|Londain
|-
|1976
|Marie Soden
|Nua-Eabhrac
|-
|1977
|Orla Burke
|[[Port Láirge]]
|-
|1978
|Liz Shovlin
|[[Pennsylvania]]
|-
|1979
|Marita Marron
|Béal Feirste
|-
|1980
|Sheila O'Hanrahan
|[[Gaillimh]]
|-
|1981
|Debbie Carey
|Birmingham
|-
|1982
|Laura Gainey
|[[Peterborough]]
|-
|1983
|Brenda Hyland
|Pórt Láirge
|-
|1984
|Diane Hannagen
|[[Luimneach]]
|-
|1985
|Helena Rafferty
|Boston
|-
|1986
|Noreen Cassidy
|[[Leeds]]
|-
|1987
|Larna Canoy
|Chicago
|-
|1988
|Mary Ann Murphy
|an Nua-Shéalainn
|-
|1989
|Sinéad Boyle
|Baile Átha Cliath
|-
|1990
|Julia Dawson
|[[An Ghearmáin]]
|-
|1991
|Denise Murphy
|Corcaigh
|-
|1992
|Niamh Grogan
|Gaillimh
|-
|1993
|Kirsty Flynn
|[[Lár na Tíre (Sasana)]]
|-
|1994
|Muirne Hurley
|Luimneach
|-
|1995
|Nyomi Horgan
|[[Perth]], [[An Astráil]]
|-
|1996
|Colleen Mooney
|[[Toronto]]
|-
|1997
|Sinéad Lonergan
|[[An Fhrainc]]
|-
|1998
|Mindi O'Sullivan
|Gaillimh
|-
|1999
|Geraldine O'Grady
|Corcaigh
|-
|2000
|[[Róisín Egenton]]
|Nua-Eabhrac
|-
|2001
|Lisa Manning
|Perth
|-
|2002
|Tamara Gervasoni
|[[An Iodáil]]
|-
|2003
|Orla Tobin
|Baile Átha Cliath
|-
|2004
|Orla O'Shea
|[[Cill Chainnigh]]
|-
|2005
|[[Aoibhinn Ní Shúilleabháin]]
|[[Maigh Eo]]
|-
|2006
|Kathryn Anne Feeney
|[[Queensland]]
|-
|2007
|Lisa Murtagh
|Nua-Eabhrac
|-
|2008
|Aoife Kelly
|[[Contae Thiobraid Árann|Tiobraid Árann]]
|-
|2009
|Charmaine Kenny
|Londain
|-
|2010
|Clare Kambamettu
|Londain
|-
|[[2011 Rose of Tralee|2011]]
|Tara Talbot
|Queensland
|-
|[[2012 Rose of Tralee|2012]]
|Nicola McEvoy
|[[Lucsamburg]]
|-
|[[2013 Rose of Tralee|2013]]
|Haley O'Sullivan
|[[Texas]]
|-
|[[2014 Rose of Tralee|2014]]
|[[Maria Walsh]]
|Philadelphia
|-
|[[2015 Rose of Tralee|2015]]
|Elysha Brennan
|[[An Mhí]]
|-
|[[2016 Rose of Tralee|2016]]
|Maggie McEldowney
|Chicago
|-
|[[2017 Rose of Tralee|2017]]
|Jennifer Byrne
|[[Uíbh Fhailí]]
|-
|[[2018 Rose of Tralee|2018]]
|Kirsten Mate Maher
|Port Láirge
|-
|[[2019 Rose of Tralee|2019]]
|Sinéad Flanagan
|Luimneach
|-
|2020
|colspan=2 rowspan=2|''Cúrtha ar ceal''
|-
|2021
|-
|2022
|Rachel Duffy
|[[An Iarmhí]]
|}
== Tagairtí ==
{{Reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Rós Thrá Lí}}
[[Catagóir:Trá Lí]]
[[Catagóir:Lúnasa]]
[[Catagóir:Féilte Éireannacha]]
[[Catagóir:Comórtais áilleachta]]
[[Catagóir:Craic]]
[[Catagóir:Rós Thrá Lí]]
87cx5rw2w03d6hnnpjy1r2o68f0tbc1
Louise O'Neill
0
97666
1330002
1300734
2026-10-17T04:31:11Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330002
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Scríbhneoir Éireannach is ea '''Louise O'Neill''', a rugadh i g[[Cloich na Coillte|Cloch na Coillte]], [[Iarthar Chorcaí]], i 1985. Scríobhann sí leabhair d'aosaigh óga agus ficsean coireachta.
== Saol Óige ==
Rugadh agus tógadh i Chontae Corcaí í. Bhain sí Baitsiléir Ealaíon sa Bhéarla amach ó [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] agus ansin bhain sí Dioplóma Iarchéime i gCeannach Fhaisin amach ón [[Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://ulsites.ul.ie/rwc/201617-louise-oneill|teideal=2016/17 Louise O'Neill {{!}} University of Limerick|work=ulsites.ul.ie|dátarochtana=2021-05-17}}</ref> Bhog O'Neill go [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] i 2010 agus chaith sí bliain ag obair le Kate Lanphear, Ardstiúrthóir Stíl don iris ELLE.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thegloss.ie/writers-block-with-louise-oneill/|teideal=Writer's Block with Louise O'Neill|dáta=2018-03-16|language=en-US|work=The Gloss Magazine|dátarochtana=2021-05-09}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.fantasticfiction.com/o/louise-oneill/|teideal=Louise O'Neill|work=www.fantasticfiction.com|dátarochtana=2021-05-29}}</ref> D'fhill sí go hÉirinn i 2011 agus thosaigh sí ag scríobh.
== Gairm scríbhneoireachta ==
Scríobh sí a chéad úrscéal ''[[Only Ever Yours]]'', a d'fhoilsigh Quercus i 2014. Bhuaigh sí Gradam Bord Gáis - [[Sunday Independent]] Duine Nua na Bliana i 2014. I 2015, bhuaigh sí Duais Díoltóirí Leabhar don Leabhar D'Aosaigh Oga na Bliana agus bhuaigh sí [[Gradam Eilis Dillon]] ó [[Children's Books Ireland]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/who-ll-take-home-a-children-s-book-award-louise-o-neill-for-one-1.2196746|teideal=Who’ll take home a children’s book award? Louise O’Neill, for one|údar=Robert Dunbar|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2021-05-10}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/louise-o-neill-wins-the-bookseller-s-ya-book-prize-for-only-ever-yours-1.2149856|teideal=Louise O’Neill wins The Bookseller’s YA Book Prize for Only Ever Yours|údar=Martin Doyle|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2021-05-10}}</ref> I 2015, cheannaigh an comhlacht léirithe Killer Content cearta scannáin agus teilifís ar an leabhair ''Only Ever Yours.''<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/louise-o-neill-the-hardest-place-to-maintain-my-feminism-is-in-a-relationship-with-a-straight-man-1.3397770|teideal=Louise O’Neill: ‘The hardest place to maintain my feminism is in a relationship with a straight man’|údar=Una Mullally|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2021-05-14}}</ref>
D'fhoilsigh a dara húrscéal ''[[Asking for It]]'' i 2015, leabhar ficsean faoin [[éigniú]], a thosaigh díospóireacht faoi chultúr éignithe in Éirinn.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/louise-oneill-asking-for-it-interview-2311451-Sep2015/|teideal=Louise O'Neill: "I wanted the reader to finish this book and be absolutely furious"|údar=Aoife Barry|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2021-05-10}}</ref> Fuair an scannán moladh ó na léirmheastóirí agus chaith sé 52 seachtain ag barr an liosta díolacháin leabhar in Éirinn.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://askingforit.ie/louise-oneill/|teideal=Louise O’Neill|dáta=2017-11-03|language=en|work=ASKING FOR IT|dátarochtana=2021-05-14}}</ref> I 2015, bhuaigh sé Gradam Leabhar Éireannach - Duais ''Specsavers'' don Leabhar d'Aosaigh Óga na Bliana.<ref name=":1" /> I 2016, cheannaigh ''Bandit Television'' na cearta teilifís ar ''Asking For It.''<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.theguardian.com/childrens-books-site/2016/apr/11/louise-oneill-asking-for-it-is-tv|teideal=Louise O'Neill's Asking for It is being made for TV|dáta=2016-04-11|language=en|work=the Guardian|dátarochtana=2021-05-14}}</ref> An bhliain chéanna, scríobh O'Neill clár faisnéise ar [[RTÉ a Dó]] faoi thoil ghnéis.<ref name=":0" /> Cóiríodh ''Landmark Productions'' an leabhar don ardán i 2018; scríobh drámadóir Meadhbh McHugh an dráma.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/entertainment/theatre-arts/louise-oneill-and-meadhbh-mchugh-on-adapting-asking-for-it-for-the-stage-portraying-sexual-violence-and-the-ulster-rape-trial-36943760.html|teideal=Louise O'Neill and Meadhbh McHugh on adapting 'Asking for It' for the stage, portraying sexual violence, and the Ulster rape trial|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-05-14}}</ref> Chuireadh é ar an ardán den chéad uair san Amharclann ''Everyman'' i gCorcaigh, ar an 15 Meitheamh, 2018.<ref name=":2" />
D'fhoilsigh O'Neill dhá leabhair i 2018, ''[[Almost Love]]'' agus ''[[The Surface Breaks]]''.
Chuir sí leabhar nua amach i 2020, ''[[After the Silence]],'' leabhar a bhuaigh Duais An Post - Leabhar Coireachta na Bliana i 2020.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.amazon.co.uk/After-Silence-Louise-ONeill/dp/1784298891|teideal=After the Silence: The An Post Crime Novel of the Year}}</ref>
Cuirtear a cuid scríbhneoireachta i gcomparáid leis an úrscéal ''[[An Dara Rogha]]'' le [[Celia de Fréine]] ó thaobh an diostóipeachais de, cé nach aon aithris atá i gceist.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22104594/|teideal=Tús Áite: Mír na Leabhar|dáta=2022-06-01|work=[[RTÉ]]}}</ref>
Oibríonn sí mar saoririseoir ag scríobh le roinnt nuachtáin agus irisí in Éirinn, ar nós an ''[[Irish Examiner]]''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://thegloss.ie/writers-block-with-louise-oneill/|teideal=Writer's Block with Louise O'Neill|dáta=2018-03-16|language=en-US|work=The Gloss Magazine|dátarochtana=2021-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220121120036/https://thegloss.ie/writers-block-with-louise-oneill/|archivedate=2022-01-21}}</ref> Scríobhann sí faoi chúrsaí feimineach, faisean agus cultúr.
== Úrscéalta ==
* 2014 - ''[[Only Ever Yours]]'' (Quercus Publishing)
* 2015 - ''[[Asking for It]]'' (Quercus Publishing)
* 2018 - ''[[Almost Love]]'' (Quercus Publishing)
* 2018 - ''[[The Surface Breaks]]'' (Scholastic)
* 2020 - ''[[After the Silence]]'' (Quercus Publishing)
==Naisc sheachtracha==
* [https://www.quercusbooks.co.uk/contributor/louise-oneill/ Quercus Books - Louise O'Neill]
* [https://www.irishexaminer.com/columns/louise-o-neill_columnistid-1494.html Colúin san Irish Examiner]
==Tagairtí==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:O'Neill, Louise}}
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1985]]
[[Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí]]
[[Catagóir:Daoine Éireannacha]]
[[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Mná Éireannacha]]
[[Catagóir:Feimineachas in Éirinn]]
[[Catagóir:Feiminigh Éireannacha]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Úrscéalaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Iriseoirí Éireannacha]]
sztcf1ggrbavdkgs9uwq86zm2d2veig
Paul Givan
0
98009
1330014
1314477
2026-10-17T06:56:19Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330014
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}Is feisire Stormont é '''Paul Givan''' (a rugadh ar [[12 Deireadh Fómhair]] [[1981]]) do thoghcheantar [[Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Ghleann an Lagáin]] i d[[Tuaisceart Éireann]].
I mí an Mheithimh 2021, bhí Givan ainmnithe mar Chéad-Aire an Tuaiscirt ag ceannaire an [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] [[Edwin Poots]]. D'éirigh go leor comhaltaí sinsearacha den DUP as an bpáirtí ag an am sin - ionadaithe tofa ina measc - tar éis do Edwin Poots agus a lucht tacaíochta an ruaig a chur ar [[Arlene Foster]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Paul Givan ainmnithe mar Chéad-Aire ó thuaidh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2021/0608/1226938-paul-givan-ainmnithe-mar-chead-aire-o-thuaidh/|date=2021-06-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> D'éirigh Givan as a ról mar Chéad-Aire Thuaisceart Éireann ar 3 Feabhra 2022.
Ceapadh Givan ina Aire Oideachais ar an 3 Feabhra 2024.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/la-stairiuil-ar-chnoc-an-anfa-agus-michelle-oneill-tofa-ina-cead-aire/|teideal=Lá stairiúil ar Chnoc an Anfa agus Michelle O’Neill tofa ina Céad-Aire|dáta=2024-02-03|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-09-30}}</ref>
== Gairm ==
Tá Paul Givan ina bhall tionóil ó 2010, nuair a ceapadh é in áit [[Jeffrey Donaldson]] a toghadh ina fheisire parlaiminte.
Baineann Givan leis an eite choimeádach chéanna den DUP le Edwin Poots, ar chabhraigh Givan leis sa toghchán ceannaireachta sa pháirtí sa bhliain 2021.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/paul-givan-le-teacht-i-gcomharbacht-ar-arlene-foster-mar-chead-aire/|teideal=Paul Givan le teacht i gcomharbacht ar Arlene Foster mar Chéad-Aire|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-06-11}}</ref>
Thacaigh Givan cheana le múineadh an [[Cruthaíochtachas|chruthaíochtachais]] i scoileanna.
Ceapadh Givan mar Aire Pobal sa bhliain 2016.
=== Céad-Aire Thuaisceart Éireann ===
D'éirigh Givan as mar Chéad-Aire Thuaisceart Éireann ar 3 Feabhra 2022.. Bhí an cinneadh seo ceangailte le hagóid leanúnach an DUP i gcoinne [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|phrótacal Thuaisceart Éireann]]. Roimhe seo, d’ordaigh an tAire Talmhaíochta, Edwin Poots, cosc ar sheiceálacha iar-[[Breatimeacht|Brexit]] ag calafoirt an Tuaiscirt .<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/5-feabhra-2022-baile-átha-pVRC2xX3PBr/|teideal=5 Feabhra 2022 (Baile Átha Cliath) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=5/2/2022|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-02-13}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Gaeilge agus oideachas ==
In 2016, chinn Paul Givan, mar Aire Pobal, deireadh a chur leis an sparánacht Ghaeltachta Líofa in ainneoin gur chuir oifigeach sinsearach ina Roinn ar a shúile dó go bhféadfadh a leithéid de chinneadh droch-cháil a tharraingt air sna meáin chumarsáide.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/failte-curtha-roimh-fhiosruchan-faoi-chinneadh-paul-givan-deireadh-a-chur-le-sparanacht-liofa/|teideal=Fáilte curtha roimh fhiosrúchán faoi chinneadh Paul Givan deireadh a chur le sparánacht Líofa|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-06-11}}</ref>
Ansin bhí baint ag an gcinneadh eo a rinne Givan leis an aighneas idir Sinn Féin agus an DUP ó 2016 ar aghaidh; ba chúis é le titim an fheidhmeannais i Stormont sa bhliain 2017. Chuir an cinneadh deireadh a chur leis an sparánacht Ghaeltachta déistin ar phobal na Gaeilge.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sparanacht-liofa-curtha-ar-fail-aris-ag-givan-ach-an-dochar-deanta/|teideal=Sparánacht ‘Líofa’ curtha ar fáil arís ag Givan ach ‘an dochar déanta’|údar=Maitiú Ó Coimín|dáta=2017|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2021-06-11}}</ref>
=== Dearcadh nua i 2021 ===
Bhí imní ar roinnt daoine go gcuirfí Feidhmeannas Stormont i mbaol arís sa bhliain 2021 dá gceapfaí Paul Givan ina chéad-aire. Ach bhí gealltanais tugtha ag ceannairí nua an DUP go dtabharfadh siad isteach an reachtaíocht teanga a gealladh sa chomhaontú faoinar athbhunaíodh Stormont, ''Ré Nua, Cur Chuige Nua (New Decade, New Approach)''.<ref name=":0" />
Chosain Paul Givan fiú an reachtaíocht teanga ó aontachtóirí a mhaígh gurb amhlaidh go raibh Edwin Poots agus an DUP ag géilleadh go bog don éileamh ar acht Gaeilge.
=== 2024 ===
Ceapadh Givan ina Aire Oideachais ar an 3 Feabhra 2024.<ref name=":1" /> Dúirt Givan sé) go gcaithfeadh sé le gaelscoileanna amhail gach earnáil eile.
Bhuail sé leis an g[[Comhairle Pobail Dhílseacha]] i mí Mheán Fómhair 2024.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/scoil-na-seolta-agus-an-sean-dup-frithghaeilge/|teideal=Scoil na Seolta agus an sean-DUP frithGhaeilge|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=29 Meán Fómhair 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-09-30}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newsletter.co.uk/news/politics/the-loyalist-communities-council-lcc-hits-back-at-critics-after-objecting-to-new-irish-language-school-in-east-belfast-4799362|teideal=The Loyalist Communities Council (LCC) hits back at critics after objecting to new Irish language school in east Belfast|údar=Newsletter|dáta=2024-09-26|work=web.archive.org|dátarochtana=2024-09-30|archivedate=2024-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240926185433/https://www.newsletter.co.uk/news/politics/the-loyalist-communities-council-lcc-hits-back-at-critics-after-objecting-to-new-irish-language-school-in-east-belfast-4799362}}</ref> Bhí an CPD ag cur go láidir in aghaidh bunscoil Ghaeilge a bhunú in oirthear Bhéal Feirste ag an am. Tuigtear gur chuir an LCC a ndearcadh ar an gceist in iúl do Givan sa chruinniú.
== Féach freisin ==
* [[Gordon Lyons]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Givan, Paul}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1981]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Uladh]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Tríú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2007-2011)]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Cheathrú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2011-2016)]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Chúigiú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2016-2017)]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Séú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann (2017-2022)]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Seachtú Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Críostaithe]]
[[Catagóir:Cruthaíochtaithe]]
[[Catagóir:Daoine as Contae Aontroma]]
[[Catagóir:Polaiteoirí Aontachtacha]]
p7rbj42196iv3p95exx449phkx9k6w6
Géarchéim Rúis-Úcránach, 2021-2022
0
100211
1329993
1292659
2026-10-17T02:21:32Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329993
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Cuireadh tús leis an n'''géarchéim Rúis-Úcránach''' i mí na Samhna 2021 nuair a thosaigh go leor fórsaí de chuid na [[An Rúis|Rúise]] ag bailiú ag an teorainn leis an [[An Úcráin|Úcráin]]. Meastar go raibh tuairim is 190,000 saighdiúir de chuid na Rúise seolta i dtreo Úcráin idir Samhain 2021 agus Feabhra 2022. Thosaigh an [[Ionradh na Rúise ar an Úcráin|Cogadh Rúis-Úcránach]] ar 21-23 Feabhra 2022.
{{Main|Ionradh na Rúise ar an Úcráin}}
== Cúlra ==
Bhí an [[An Chrimé|Chrimé]] ionghafa ag an Rúis sa bhliain 2014. Cúige de chuid Úcráin a bhí ann roimh 2014. In 2014 d’ordaigh Putin saighdiúirí faoi cheilt isteach sa g[[An Chrimé|Crimé]] agus ghabh an [[An Rúis|Rúis]] seilbh ar an réigiún iomlán.
== Cainteanna ==
[[Íomhá:War in donbass.svg|mion|clé|An [[Donbas]]]]
Ó mhí na Samhna 2021 ar aghaidh, bhí an teannas ag ardú idir an Rúis agus an [[An Úcráin|Úcráin]], agus go leor fórsaí de chuid na Rúise ag bailiú ag an teorainn.
Ar 30 Nollaig 2021, reáchtáladh cruinniú mullaigh [[Zoom]] idir [[Vladímír Pútín|Vladimir Putin]], Uachtarán na Rúise, agus [[Joe Biden]], [[Uachtarán na Stát Aontaithe|Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá,]] chun na cúinsí a phlé.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-russia-biden-putin-idCAKBN2J91CM|teideal='Serious' talk between Biden and Putin sets stage for diplomacy|dáta=2021-12-30|language=en|work=Reuters|dátarochtana=2022-01-13}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/11-nollaig-2021-maigh-eo-4AM_asoY-b5/|teideal=11 Nollaig 2021 (Maigh Eo) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=18 Nollaig 2021|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-01-12}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Eagraíodh cruinniú mullaigh idir [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh|ECAT]] agus an Rúis idir 11-13 Eanáir 2021.
I mí Feabhra, bhí sé ráite [[Vladímír Pútín|Vladimir Putin]] nach raibh feidhm a thuilleadh le Comhaontaithe Síochána [[Mionsc|Minsk]] a aontaíodh in iarracht an teannas idir easaontóirí i bhfabhar na Rúise in Oirthear na hÚcráine agus an Rialtas Úcránach a mhaolú.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=An Rúis ullamh le hionradh iomlán a dhéanamh a deir NATO|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0222/1282255-ordu-tugtha-ag-putin-saighdiuiri-a-chur-go-oirthear-na-hucraine/|date=2022-02-22|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cás na hÚcráine á phlé ag Ceannairí an AE sa Bhruiséil|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0217/1281388-ceannaire-an-ae-le-cas-na-hucraine-a-phle-sa-bhruiseil-inniu/|date=2022-02-17|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
{{Main|Comhaontaithe Minsk}}
== Cogadh ==
* [[Ionradh na Rúise ar an Úcráin]].
== Féach freisin ==
* [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh|ECAT]]
* [[Ionsaí ar Oileán na Nathar]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2021]]
[[Catagóir:2022]]
[[Catagóir:Ionradh na Rúise ar an Úcráin]]
[[Catagóir:Géarchéim]]
83wsxbj8qxfrre41lrbzimup9zjh17w
Fungie (deilf)
0
100500
1329991
1326461
2026-10-17T01:34:30Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329991
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:2019-07-24-Fungie-6646.jpg|mion|Fungie sa bhliain 2019]]
Deilf iomráiteach ab ea '''Fungie'''<ref>nó Fungi</ref> a raibh cáil mhór air i mbaile an [[An Daingean|Daingin]] i g[[Contae Chiarraí]]. Chaith Fungi beagnach 40 bliain (1980idí - 2020) ag mealladh turasóirí agus bhí baint mhór aige le forbairt [[Turasóireacht|thurasóireacht]] an Daingin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/9-deireadh-fómhair-2021-jPrDYmgTfOL/|teideal=9 Deireadh Fómhair 2021 (Ciarraí) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=2021|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-02-19}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bhí cáil air as an gcaidreamh a bhí aige le daoine i mBá an Daingin i gCo Chiarraí.
[[Íomhá:Dingle Fungie.jpg|mion|Cuimhneachán inniu]]
D'imigh Fungie gan tásc gan tuairisc i mí Dheireadh Fómhair 2020.
== Aigéad dí-ocsairibeanúicléasach ==
IN 2026, léirigh staidéar [[Aigéad dí-ocsairibeanúicléasach|ADN]] gur meascán de dhá chineál deilfe bolgshrónaí ab ea Fungie. Meascán ab ea Fungie den deilf bholgshrónach a mhaireann in Inbhear na Sionainne agus den deilf bholgshrónach a mhaireann amach san fharraige, de réir na hanailíse a rinne eolaithe ó Ollscoil Teicneolaíochta an Atlantaigh i nGaillimh.
Go hiondúil, baineann deilfeanna bolgshrónacha le ceann nó ceann eile den dá chineál sin. Tá i bhfad níos mó den chineál farraige ann, más ea. Ní speicis éagsúla iad an dá chineál agus ní fospeiceas é ach oiread an cineál a mhaireann san inbhear. Is 'éicitíopaí' ar leith a thugtar orthu ó tá an dá chineál comhshaoil ina maireann siad éagsúil lena chéile agus is iondúil go maireann an ceann inbhir ina aonar.
Is ó chulaith uisce duine a bhiodh ag snámh in éindí le Fungie a fuarthas na samplaí ADN.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Meascán de dhá chineál deilfe ab ea Fungie an Daingin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0820/1588619-meascan-de-dha-chineal-deilfe-ab-ea-fungie-an-daingin/|date=2026-08-20|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[An Daingean]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}
[[Catagóir:Daingean]]
[[Catagóir:Deilfeanna]]
h7bnpo0wnt05k5hkpgd0ynj89k0qxbe
Ketanji Brown Jackson
0
101757
1329998
1252554
2026-10-17T03:40:36Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329998
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}Breitheamh de [[Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe|Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe]] is ea '''Ketanji Brown Jackson''' (a rugadh ar [[14 Meán Fómhair]] [[1970]]), an chéad bhean ghorm a bheith sa phost sin.
[[Íomhá:Ketanji Brown Jackson & Biden walk along West Colonnade (cropped).jpg|clé|mion|an t-[[Uachtarán na Stát Aontaithe|uachtarán]] [[Joe Biden]] agus Jackson, Feabhra 2022]]
I dtús na bliana 2022, chuir an t-[[Uachtarán na Stát Aontaithe|uachtarán]] [[Joe Biden]] Jackson chun cinn mar iarrthóir chun oifig an [[Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe|Supreme Court]]. Chaith sí níos mó ná 20 uair ag freagairt fiosrúchán ó Sheanadóirí, dírithe ar a taifead pianbhreithe, a seanráitis, agus a dearcthaí polaitiúla. Deimhníodh í ar 7 Aibreán 2022
Is téarma saoil atá i gceist agus féadfaidh an Bhreitheamh Jackson a bheith ina breitheamh sa Chúirt Uachtarach ar feadh blianta fada mar gheall ar cé chomh óg is atá sí (in aois 51 di nuair a ceapadh í).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/9-aibreán-2022-dún-na-ngall-L0mdFCiI83s/|teideal=9 Aibreán 2022 (Dún na nGall) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=2022|language=ga|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-05-25}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síol-us}}
{{DEFAULTSORT:Jackson,Ketanji Brown}}
[[Catagóir:Breithiúna Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1970]]
[[Catagóir:Daoine gorma]]
[[Catagóir:Mná]]
8358nsvhjbytq8bfekyob1o1kb3ddwn
Sergey Vladimirovich Cherkasov
0
102329
1330025
1282636
2026-10-17T08:38:35Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330025
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Maítear go [[Spiaireacht|spiaire]] [[An Rúis|Rúiseach]] is ea '''Sergey Vladimirovich Cherkasov,''' a rugadh sa bhliain 1986.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/spy-ireland-russia-sergey-cherkasov-viktor-muller-ferreira-5793167-Jun2022/|teideal=Russian 'spy' arrested following Dutch operation 'not the only' agent to have worked in Ireland|údar=Niall O'Connor|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2022-06-21}}</ref>
[[Íomhá:Emblem of the GRU.svg|mion|[[Príomh-Stiúrthóireacht Fhoireann Ghinearálta Fhórsaí Armtha Chónaidhm na Rúise|An GRU]]]]
=== Gairm ===
Deirtear gur chaith Sergey Vladimirovich Cherkasov na blianta ag cruthú aitheantas bréige dó féin. Lig Cherkasov air gur Bhrasaíleach darbh ainm Victor Muller Ferreira é, D'hreastail sé ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide]] ar feadh ceithre bliana idir 2014 agus 2018, ag baint amach céim san eolaíocht pholaitiúil.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/18-meitheamh-2022-baile-%C3%A1tha-ton3C6czdWY/|teideal=Nuacht Mhall|údar=Conradh na Gaeilge|dáta=18 Meitheamh 2022|dátarochtana=2022}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Sa bhliain 2022, chuir Cherkasov isteach ar intéirneacht ag an [[Cúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]] sa [[An Háig|Háig]], ag déanamh iarracht an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta a insíothlú. Ach ghabh oifigigh faisnéise é nuair a shroich sé an [[An Ísiltír|Ísiltír]].
== Féach freisin ==
* [[Príomh-Stiúrthóireacht Fhoireann Ghinearálta Fhórsaí Armtha Chónaidhm na Rúise|An GRU]]
* [[Cúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Cherkasov, Sergey Vladimirovich}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1985]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Caimiléirí]]
[[Catagóir:Cúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta]]
[[Catagóir:Daoine Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Spiairí]]
6us13y5m17w6vynog4i2bs4q2f1jfwb
Neamhspleáchas na hAlban
0
103594
1330008
1322170
2026-10-17T06:15:35Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330008
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:2010-09-29 189x189px Yellow Box with SNP logo.png|mion]]
D'fhéadfaí a áiteamh go bfhuil leasa Albanachs faoi ghannionadaíocht i Rialtas na Ríochta Aontaithe.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Twenty Years of Devolution in Scotland: the End of a British Party System?|url=https://journals.openedition.org/rfcb/4938|journal=Revue Française de Civilisation Britannique. French Journal of British Studies|date=2019-11-18|issn=0248-9015|volume=XXIV|issue=4|doi=10.4000/rfcb.4938|language=en|author=Fiona Simpkins}}</ref>
I Reifreann ar '''Neamhspleáchas na nAlban''' sa bhliain 2014, vótáil 55% den phobal in aghaidh an neamhspleáchais agus 45% ar a shon.
[[Íomhá:First Minister, Nicola Sturgeon.jpg|mion|203x203px|[[Nicola Sturgeon]]]]
De bharr [[Reifreann na Ríochta Aontaithe ballraíocht an tAontas Eorpach, 2016|reifreann]] a reáchtáladh ar an [[23 Meitheamh]] [[2016]] agus inar vótáil 51.9% díobh siúd a chaith vóta ann i bhfách le himeacht as an Aontas Eorpach, bhí rún ag [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] tús a chur le himeacht na tíre as an AE. Ach vótáil formhór mhuintir na hAlban i bhfabhar fanacht ann.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Liz Truss cáinte faoi bhéim síos a thabhairt do Nicola Sturgeon|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0802/1313462-liz-truss-cainte-faoi-bheim-sios-a-thabhairt-do-nicola-sturgeon/|date=2022-08-02|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Sa bhliain 2021, d'imigh an Bhreatain as an Aontas Eorpach. Is ar an mbonn sin, a deir náisiúnaithe, is cóir ceist an neamhspleáchais a chur ar Albanaigh arís.
=== 2022 ===
I mí Iúil 2022, dúirt [[Nicola Sturgeon]] (ina ceannaire ar Pháirtí Náisiúnta na hAlban chomh maith le bheith ina Céad-Aire) go raibh rún ag Rialtas na hAlban reifreann ar neamhspleáchas na tíre a reáchtáil ar an 19 Deireadh Fómhair 2023. Agus mura dtabharfadh Rialtas na Breataine cead an reifreann a reáchtáil, chuirfeadh sí an cheist faoi bhráid [[Cúirt Uachtarach na Ríochta Aontaithe|Chúirt Uachtarach na Breataine]].
Ar 23 Samhain 2022, rialaigh Cúirt Uachtarach na Breataine nach bhfuil an ceart ag Parlaimint na hAlban reifreann eile ar neamhspleáchas na tíre a fhógairt gan cead ón Rialtas in Westminster.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.supremecourt.uk/cases/docs/uksc-2022-0098-judgment.pdf|teideal=JUDGMENT: REFERENCE by the Lord Advocate of devolution issues
under paragraph 34 of Schedule 6 to the Scotland Act 1998|údar=supremecourt.uk|dáta=23 Samhain 2022|dátarochtana=2022}}</ref> D’fhógair an Tiarna Robert Reed an cinneadh ar son na Cúirte agus dúirt sé gur cinneadh d’aon ghuth a bhí ann. Léirigh Céad-Aire na hAlban Nicola Sturgeon a díomá agus dúirt sí go mbeidh an chéad [[olltoghchán]] eile mar reifreann ar neamhspleáchas na hAlban.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Nuchat Mhall (An Clár)|url=https://open.spotify.com/episode/1dBz4yq61wGMaVN5KcDND8|date=26 Samhain 2022|language=ga-IE|author=Conradh na Gaeilge}}</ref>
I mí Lúnasa 2022, chuir [[Liz Truss]] i leith [[Nicola Sturgeon]] gur ag iarradh aird a tharraingt uirthi féin a bhí sí agus reifreann ar [[neamhspleáchas na hAlban]] á éileamh aici. Dhearbhaigh Truss nach dtabharfadh sí a beannacht do reifreann ar neamhspleáchas na hAlban.<ref name=":0" />
=== 2023 ===
Ní raibh Sturgeon ag cruthú go maith sna pobalbhreitheanna agus bhí an leibhéal tacaíochta do neamhspleáchas na hAlban ag meath chomh maith i dtús 2023. D'éirigh Sturgeon as a post mar Chéad-Aire ar 15 Feabhra 2023. Bhí Sturgeon faoi léigear ag an am maidir le leasuithe conspóideacha ar an reachtaíocht a bhaineann le aitheantas inscne.<ref>B’údar mór conspóide i dtús 2023 gur seoladh duine a ciontaíodh i mbeirt bhan a éigniú faoi ghéibheann i bpríosún do mhná agus an duine sin tar éis a fhógairt gur bean thrasinscneach í.</ref> Buaileadh go dona an SNP leis, nuair a theip ar an bPáirtí bille trasinscneach a thabhairt isteach, bille a thabharfadh cead do dhaoine trasinscneacha a n-inscne a athrú gan gá le diagnóis shíciatrach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/18-feabhra-2023-ciarraí-28-VyA65oq1/|teideal=Nuacht Mhall, (Ciarraí) (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=18 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-02-24}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Polaitíocht na Ríochta Aontaithe]]
[[Catagóir:Polaitíocht na hAlban]]
kxslwtolqmwmrkgnxzq45v540uo8uhv
Gustavo Petro
0
103703
1329992
1070518
2026-10-17T02:19:07Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329992
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}Is uachtarán ar an [[An Cholóim|Cholóim]] é '''Gustavo Petro''' (a rugadh ar [[19 Aibreán]] [[1960]]), an chéad Uachtarán de chuid an eite chlé sa tír.
Bhí bua stairiúil ag Gustavo Petro, iar-[[Sceimhlitheoireacht|réabhlóidí]], i dtoghchán uachtaránachta na Colóime ar [[19 Meitheamh]] [[2022]]. Ba é an chéad uair a toghadh fear den eite chlé. Is Afra-Cholómach agus bean an leas-Uachtarán, Francia Márquez.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Francia Márquez|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Francia_M%C3%A1rquez&oldid=1102966532|journal=Wikipedia|date=2022-08-07|language=en}}</ref>
Bhí Petro ina bhall den 19th of April Movement (M-19) sna 1970idí agus 1980idí. Gabhadh é sa bhliain 1985 as armlón a bheith ina sheilbh go mídhleathach aige.
Bhí Pero ina Mhéara in [[Bogotá]], [[príomhchathair]] na tíre, idir 2012–2014 agus 2014–2015.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/25-meitheamh-2022-tír-eoghain-6jvznPVaJLF/|teideal=Nuacht Mhall (podcast) (Tír Eoghain)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=25 Meitheamh 2022|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-08-07}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Juan Manuel Santos]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Petro,Gustavo}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1960]]
[[Catagóir:Polaiteoirí Colómacha]]
[[Catagóir:Sceimhlitheoirí]]
n89oouz6lg1obldbj04e85qvewizftx
MediaWiki:Gadgets-definition
8
104166
1329977
1328196
2026-10-16T15:17:56Z
Maintenance script
22292
Remove deprecated targets option (Operator: Ladsgroup)
1329977
wikitext
text/x-wiki
== browsing ==
* modrollback[rights=rollback]|modrollback.js
* confirmationRollback-mobile[default|rights=rollback|dependencies=mediawiki.util]|confirmationRollback-mobile.js
* Navigation_popups[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.user,mediawiki.util,user.options,mediawiki.jqueryMsg|type=general]|popups.js|navpop.css
== watchlist ==
* watchlist-notice[default|rights=viewmywatchlist]|watchlist-notice.js
== appearance ==
* edittop[dependencies=user.options,mediawiki.util|type=general]|edittop.js|edittop.css
* UTCLiveClock[supportsUrlLoad|type=general|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api|peers=UTCLiveClock-pagestyles]|UTCLiveClock.js|UTCLiveClock.css
* UTCLiveClock-pagestyles[hidden|skins=vector,vector-2022,monobook]|UTCLiveClock-pagestyles.css
* purgetab[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js
* ExternalSearch|externalsearch.js
* CollapsibleNav[dependencies=jquery.makeCollapsible,mediawiki.storage|skins=vector,vector-2022]|CollapsibleNav.js|CollapsibleNav.css
* MenuTabsToggle[dependencies=mediawiki.cookie|skins=vector,vector-2022|type=general]|MenuTabsToggle.js|MenuTabsToggle.css
9wkojho32cyj766mmfle1z76exk1y90
Jean-Luc Godard
0
104697
1329995
1204772
2026-10-17T03:19:35Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329995
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
[[Stiúrthóir scannáin|Stiúrthóir scannán]] ba ea '''Jean-Luc Godard''' ([[3 Nollaig]] [[1930]] - [[13 Meán Fómhair]] [[2022]]), ar dhuine de na stiúrthóirí is tábhachtaí i stair na scannánaíochta. Bhunaigh sé an ghluaiseacht '[[Nuathonn na Fraince]]" agus an-tionchar aige.<ref>{{Lua idirlín|url=https://uk.ccea.org.uk/downloads/docs/Support/Comhad%20F%C3%ADric%C3%AD%3A%20A2/2020/A2%20MIA%20Comhad%20F%C3%ADric%C3%AD%3A%20Re%CC%81alachas%20Fileata%20i%20gCineama%20Domhanda%202.pdf|teideal=RÉALACHAS FILEATA I gCINEAMA DOMHANDA|údar=CEA|dátarochtana=2022|archivedate=2022-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220920172536/https://uk.ccea.org.uk/downloads/docs/Support/Comhad%20F%C3%ADric%C3%AD:%20A2/2020/A2%20MIA%20Comhad%20F%C3%ADric%C3%AD:%20Re%CC%81alachas%20Fileata%20i%20gCineama%20Domhanda%202.pdf}}</ref>
[[Íomhá:Godardinterviews.jpg|clé|mion|1998<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.worldcat.org/title/jean-luc-godard-interviews/oclc/39093615|teideal=worldcat.org|údar=David Sterritt|dáta=1998|dátarochtana=2022}}</ref>]]
== Beatha ==
Rugadh Godard san [[An Eilvéis|Eilvéis]] sa bhliain 1930. Tá clú ar Godard de bharr a chuid scannán ó na seascaidí, go háirithe na scannáin ''[[À Bout de Souffle]]'', [[Le Mépris|''Le Mépris'']] agus ''[[Pierrot le Fou]]''.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/17-me%C3%A1n-f%C3%B3mhair-an-cl%C3%A1r-6QOsK_gwHZm/|teideal=Nuacht Mhall (An Clár)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=17 Meán Fómhair|dátarochtana=20 Meán Fómhair 2022}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ba stiúrthóir turgnamhach é Godard, díreach go dtí deireadh a shaoil; mar shampla, bhuaigh sé an duais in Cannes dá scannán [[Adieu au Langage|''Adieu au Langage'']] agus é ceithre bliana is ochtó d’aois. Dúirt [[Martin Scorcese]] gur athraigh Godard an smaoineamh a bhí againn faoi scannáin agus nach raibh stiúrthóir ar bith chomh misniúil is a bhí Godard.
=== Eotanáis ===
Chinn Godard lámh a chur ina bhás féin san Eilvéis ar [[13 Meán Fómhair]] [[2022]]. Fuair sé bás trí fhéinmharú cuidithe.Dúirt a theaghlach go raibh sé ag fulaingt mar gheall ar thinnis iomadúla.<ref name=":0" />
== Féach freisin ==
* [[Stiúrthóir scannáin|Stiúrthóir scannán]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síol-fr}}
{{DEFAULTSORT:Godard, Jean-Luc}}
[[Catagóir:Básanna de bharr eotanáis]]
[[Catagóir:Básanna in 2020]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1930]]
[[Catagóir:Stiúrthóirí scannán Francacha]]
{{DEFAULTSORT: Godard, Jean-Luc}}
4dc0c0a7x8m7rnesusvmedrnjiqr4y9
Sochraid Bhanríon Eilís II
0
104777
1330027
1235025
2026-10-17T08:59:01Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330027
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Reáchtáladh '''Sochraid Bhanríon Eilís II''' ar [[19 Meán Fómhair]] [[2022]]. Cailleadh [[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Eilís II]] ar [[8 Meán Fómhair]] [[2022]], in aois 96 bliain di. Ba i g[[Caisleán Balmoral]] in [[Albain]] a bhí Banríon Shasana ag cur fúithi le tamall de bharr nach raibh a sláinte thar mholadh beirte.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.tg4.ie/ga/brandai-eile/nuacht/?id=1321357|teideal=Banríon Shasana tar éis bháis|údar=Nuacht TG4|dáta=8 MF 2022|language=ga|work=TG4|dátarochtana=2022-09-08}}</ref>
Ba í Banríon Eilís II an monarc is faide i réim riamh i Sasana.
[[Íomhá:Queen Elizabeth II's Funeral and Procession (19.Sep.2022) - 08.jpg|clé|mion]]
== Sochraid ==
[[Íomhá:Queen Elizabeth II's Funeral and Procession (19.Sep.2022) - 14.jpg|clé|mion]]
[[Íomhá:Queen Elizabeth II's Funeral and Procession (19.Sep.2022) - 04.jpg|clé|mion]]
Bhailigh na céadta míle i lár Londan ar [[19 Meán Fómhair]] [[2022]] do shochraid [[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Bhanríon Eilís II]]. I ráiteas roimh an tsochraid, dúirt Séarlas III go ndeachaigh na daoine ar fad a léirigh a n-ómós don bhanríon “i bhfeidhm go mór air féin agus ar a bhean chéile”.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/24-meán-fómhair-2022-ciarraí-oXqgRN0bJdY/|teideal=Nuacht Mhall, (Ciarraí) - (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=24 Meán Fómhair 2022|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2022-09-26}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[Íomhá:Queen Elizabeth II's Funeral and Procession (19.Sep.2022) - 01.jpg|clé|mion]]
Carráiste gunna, á tharraingt ag 142 mairnéalach ón g[[Cabhlach|Cabhlach Ríoga]], a thug cónra na Banríona ó Halla Westminster go dtí Mainistir Westminster ar maidin.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/rinne-si-beart-de-reir-a-briathair-agus-thug-seirbhis-da-naisiun-banrion-shasana-a-cur-i-gcre-na-cille/|teideal=‘Rinne sí beart de réir a briathair agus thug seirbhís dá náisiún’ –Banríon Shasana á cur i gcré na cille|údar=tuairisc.ie|dáta=19 MF 2022|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2022-09-26}}</ref> Lean an Rí [[Séarlas III]] an chónra agus baill den teaghlach ríoga ina theannta, an [[An Prionsa William, Diúc Cambridge|Prionsa William]] agus an [[Prionsa Harry, Diúc Sussex|Prionsa Harry]] ina measc.<ref name=":1" />
[[Íomhá:Queen Elizabeth II's Funeral and Procession (19.Sep.2022) - 27.jpg|clé|mion]]
Slua 2,000 duine a bhí ag an searmanas, lucht ríoga, ceannairí polaitiúla agus reiligiúnacha an domhain san áireamh. Bhí an searmanas bunaithe ar Leabhar na hUrnaí Coitinne 1662, leabhar urnaí oifigiúil Eaglais Shasana. Bhí Uachtarán na hÉireann [[Mícheál D. Ó hUigínn|Micheál D. Ó hUigínn]] agus an Taoiseach [[Mícheál Ó Máirtín|Micheál Martin]] i láthair. Bhí an tArdeaspag Mark O'Toole, ar de bhunú Chonamara é, freisin i láthair.<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title=An turas deireanach ag an mBanríon Eilís a Dó|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0919/1324266-an-turas-deireanach-ag-an-mbanrion-eilis-a-do/|date=2022-09-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Ag deireadh an tsearmanais, seinneadh an Last Post ar an mbuabhall agus tugadh dhá nóiméad ciúnais don bhanríon sular seinneadh an Reveille. Ansin canadh Amhrán Náisiúnta Shasana ‘God Save the King’. Píobaire na Banríona, Paul Burns, a chuir críoch leis an gcuid sin den searmanas nuair a sheinn sé ‘Sleep, Dearie, Sleep’. Ina dhiaidh sin cluineadh clingireacht phlúchta chloig [[Abtheach Westminster|Mhainistir Westminster]] de réir traidisiún sochraide rí nó banríona.
Bhí 3,000 lucht [[Arm na Breataine|Airm]] páirteach san mórshúil a chuaigh thar chuid de na láithreacha is mó cáil i Londain. An 20 míle bóthair ó Áirse Wellington go Caisleán Windsor facthas na mílte ag léiriú a meas ar Eilís an uair dheireanach.<ref name=":3" />
Ansin reáchtáladh seirbhís adhlactha i Séipéal Naomh Seoirse i g[[Caisleán Windsor]] agus cuireadh tugtha ansin do 800 duine. Canadh an cór Kontakion Rúiseach na Marbh. Léigh Déan Windsor, an Dr David Conner, as [[Apacailipsis]] [Taispeáint] Eoin 12, véarsaí 1-7, an ceann céanna a léadh ag sochraidí an Rí [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Seoirse V]] agus an Bhanríon Máire, seantuismitheoirí na Banríona Eilís agus ag sochraid a hathar [[Seoirse VI na Ríochta Aontaithe|Seoirse VI]] i 1952.
Adhlacadh an bhanríon le taobh a fir chéile i Séipéal Cuimhneacháin an Rí Seoirse VI.<ref name=":2" />
=== Oráidí ===
Dúirt [[Ardeaspag Canterbury|Ard-Easpag Canterbury]] [[Justin Welby]] ina sheanmóir go raibh an Bhanríon “lán de cheol” agus go raibh a muintir agus daoine ar fud na tíre, an Chomhlathais agus an domhain go léir faoi scamall bróin ó bhásaigh sí. Thagair sé don mhóid a thug an Bhanríon i bpíosa cainte a craoladh nuair a bhí sí bliain is fiche. Mhóidigh sí an uair sin go dtabharfadh sí a saol go léir i mbun seirbhíse don náisiún agus don Chomhlathas. “Is annamh a choimeád aon duine riamh chomh maith sin aon ghealltanas,” arsa an tArd-Easpag.<ref name=":2" />
== Féach freisin ==
* [[Eilís II na Ríochta Aontaithe]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Sochraidí]]
[[Catagóir:2022]]
[[Catagóir:Ríshliocht Windsor]]
{{DEFAULTSORT:Eilís II na Ríochta Aontaithe; Sochraid}}
pq31j1v8ctp58bkvqa7myoca2133irl
Cliseadh croí
0
104954
1329980
1247733
2026-10-16T21:46:22Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329980
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Galar}}
Galar ainsealach, tromchúiseach atá i g'''cliseadh croí''' a thagann ar dhuine nuair a theipeann ar an gcroí dóthain [[Fuil|fola]] a phumpáil tríd an g[[Corp an duine|corp]] leis na horgáin a chothú.
Na comharthaí a bheadh ann ná na cosa a bheith ata, nó easpa anála, nó pian sa chliabhrach, nó a bheith tuirseach,<ref>Tá a lán rudaí ann a chuirfeadh tuirse ar dhuine ach tá sé tábhachtach go mbeadh an t-eolas ag daoine gurbh fhéidir go mbainfeadh tuirse leis an gcroí.</ref> srl.
=== Cúiseanna ===
Is iomaí cúis a bhaineann le cliseadh croí, mar shampla, [[hipirtheannas artaireach]], [[neamhrithimeacht]], srl. Tarlaíonn cliseadh croí uaireanta de bharr damáiste do mhatáin an chroí (de bharr [[alcólachas]], [[mí-úsáid drugaí]] nó [[Mí-úsáid tuaslagóirí|tuaslagóirí]], srl).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/teastas-soisearach/osps/notai/triu-bliain/mi-usaid-tuaslagoiri/|teideal=Mí-úsáid tuaslagóirí {{!}} COGG|language=ga-GA|dátarochtana=2022-10-13|archivedate=2022-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926232633/https://www.cogg.ie/teastas-soisearach/osps/notai/triu-bliain/mi-usaid-tuaslagoiri/}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=http://www.drugs.ie/resourcesfiles/guides/HPM00053GA.pdf|teideal=Bíodh na fíricí ar dhrugaí ar eolas agat|údar=drugs.ie|dátarochtana=2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013214948/http://www.drugs.ie/resourcesfiles/guides/HPM00053GA.pdf|archivedate=2022-10-13}}</ref>
=== Éire ===
Bhí an galar ag gabháil do 90,000 duine in Éirinn sna [[2010idí]]. Léirígh tuarascáil Éireannach a bhí curtha i dtoll a chéile faoin ngalar nach bhfuil ach seacht faoin gcéad de mhuintir na hÉireann in ann comharthaí cliseadh croí a aithint.<ref>{{Lua idirlín|url=https://vifax.maynoothuniversity.ie/wp-content/uploads/2017/10/20161124ard.pdf|teideal=Galar Croí|údar=maynoothuniversity.ie|dáta=Samhain 2016|dátarochtana=2022|archivedate=2022-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024213739/https://vifax.maynoothuniversity.ie/wp-content/uploads/2017/10/20161124ard.pdf}}</ref> Ní bhfaigheadh an oiread daoine bás le galar croí dá gcaithfí tuilleadh airgid ar eolas a scaipeadh agus tuiscint níos fearr a thabhairt ar na comharthaí sóirt a bhaineann le cliseadh croí.
== Féach freisin ==
* [[Taom croí]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}
{{síol-galar}}
[[Catagóir:Croí]]
[[Catagóir:Galair chroí]]
dturmbl1u74m2z23z51bc7vxve0vn20
Stailc
0
105190
1329985
1258650
2026-10-16T22:54:01Z
TGcoa
21229
1329985
wikitext
text/x-wiki
[[Íomhá:STRIKE TO WIN (3362527399).jpg|mion|"STRIKE TO WIN", BÁC 2009]]
Is éard atá i gceist le '''stailc''' nó '''gníomhaíocht stailce''' ná cur suas d'obair ag oibrithe mar gheall ar chúrsaí pá nó eile.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.teanglann.ie/en/fb/stailc|teideal=An Foclóir Beag: stailc|language=en|work=www.teanglann.ie|dátarochtana=2022-11-01}}</ref>
Inniu cosnaítear an ceart chun stailce sa dlí i gcomhthéacs an daonlathais, cé go mbíonn conspóid ag baint leo i gcónaí. Tríd an stair bhain stailceanna amach rudaí atá mar ghnáthchuid dár saol anois, mar shampla an deireadh seachtaine, an lá oibre ocht n-uair an chloig agus reachtaíocht sláinte agus sábháilteachta.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/10/leamhthuiscint-stair-na-stailceanna/|teideal=Léamhthuiscint: Stair na stailceanna|údar=Cathal Ó Murchú|dáta=2026-10-16|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-10-16}}</ref>
== Stair ==
Tharla an chéad stailc atá ar taifead sa stair sa t[[An tSean-Éigipt|Sean-Éigipt]] thart ar an mbliain 1152 RCh. Le linn réimeas an [[Fáró Ramasaes III|Fháró Ramasaes III]] d’eagraigh na ceoltóirí agus na cearduithe a bhí ag tógáil na dtuamaí ríoga agóid toisc nach bhfuair siad a gcuid gráin, a bhí mar phá, in am. D’éirigh go maith leis an ngníomh seo agus léirigh sé go raibh cumhacht ag oibrithe nuair a sheas siad le chéile.
Le teacht na [[An Réabhlóid Thionsclaíoch|Réabhlóide Tionsclaíche]] san 18ú agus sa 19ú haois, d’athraigh cúrsaí go mór. Bhog na milliúin daoine ó cheantair thuaithe go dtí na cathracha chun oibriú i monarchana. Bhí na coinníollacha oibre uafásach, le huaireanta fada, pá íseal agus contúirt mhór i gceist gach lá. Mar fhreagra air sin thosaigh oibrithe ag bunú ceardchumann chun troid ar son a gceart.<ref name=":1" />
== In Éirinn ==
I stair na hÉireann tá áit lárnach ag [[Stailc agus Frithdhúnadh 1913 (Baile Átha Cliath)|Frithdhúnadh Mór Bhaile Átha Cliath]] in 1913. Faoi stiúir [[Séamas Ó Lorcáin|Shéamais Uí Lorcáin]] sheas na mílte oibrithe in aghaidh an fhostóra chumhachtaigh [[William Martin Murphy]]. Cé go raibh teaghlaigh i gcruatan mór, tharraing an teagmhas seo aird an phobail ar chearta an lucht oibre agus neartaigh sé gluaiseacht an cheardchumannachais in Éirinn.<ref name=":1" />
== Féach freisin ==
* [[Ceardchumann]]
* [[Sindeacálachas]]
* [[Glasáil amach]]
* [[Stailc agus Frithdhúnadh 1913 (Baile Átha Cliath)]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Agóidí]]
[[Catagóir:Obair]]
[[Catagóir:Ceardchumannachas]]
[[Catagóir:Sindeacálachas]]
[[Catagóir:Cearta sibhialta]]
[[Catagóir:Cearta daonna]]
[[Catagóir:Dlúthpháirtíocht]]
[[Catagóir:Gnó]]
[[Catagóir:Tionsclaíocht]]
tbplvevlziwbw8wtnw3a8dkn8g6ne01
Ruathar ar institiúidí an stáit sa Bhrasaíl, 2023
0
106427
1330020
1199485
2026-10-17T07:50:07Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330020
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Ar an [[8 Eanáir]] [[2023]], thug lucht tacaíochta an iaruachtaráin [[Jair Bolsonaro]] ruathar ar institiúidí an stáit i m[[Brasília|Braisilia]] sa Bhrasaíl, na tithe comhdhála, áras an uachtaráin agus cúirt uachtarach na tíre. Bhris na "Bolsonaristas" isteach sna [[Foirgneamh|foirgnimh]] stáit sin agus rinneadh scrios orthu. Bhí na foirgnimh fágtha ina sceathrach acu.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Bhrasaíl: foirgnimh stáit ina sceathrach tar éis ruathair|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0109/1345661-an-bhrasail-foirgnimh-stait-ina-sceathrach-tar-eis-ruathair/|date=2023-01-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Níor éirigh leo [[coup d'état]] a chur i bhfeidhm.
== Cúlra ==
Bhí lucht tacaíochta Bolsonaro míshásta le [[Olltoghchán na Brasaíle, 2022|toradh na dtoghchán sa Bhrasaíl]] i mí Dheireadh Fómhair, tráth a fuair [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula]] an ceann is fearr ar Bolsonaro a bhí i gcumhacht ar feadh ceithre bliana roimhe sin. Chreid na Bolsonaristas gur toghchán cam a bhí ann.
[[Íomhá:Câmeras de seguranças do STF mostram local antes da invasão.webm|clé|mion|míle murdar ann]]
{{Main| Olltoghchán na Brasaíle, 2022}}
Bhí an chuma air go raibh na hagóideoirí ag iarraidh aithris a dhéanamh ar na Meiriceánaigh a rinne [[Ruathar ar an gCaipeatól (2021)|ionsaí in Washington]] sa bhliain 2021, cé nár éirigh leosan an rialtas a chur as cumhacht ach oiread.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/14-eanáir-2023-tiobraid-árann-jL49g_WTZvF/|teideal=Nuacht Mhall (podcast), Tiobraid Árann|údar=Conradh na Gaeilge|dáta=14 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-17}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
{{Main|Ruathar ar an gCaipeatól (2021)}}
[[Íomhá:Ataque bolsonarista de 8 de janeiro (5).png|clé|mion|Na Bolsonaristas, slua ollmhór, roimh Palácio do Congresso]][[Íomhá:STF é depredado por manifestantes.webm|clé|mion|Scrios]]
== Imeachtaí ==
Tugadh ar a laghad 4,000 leantóir breise isteach ar bhusanna chun páirt a ghlacadh san ionradh. Ar na [[meáin shóisialta]] a eagraíodh an rud ar fad, i dtimpeallacht lán teoiricí comhcheilge.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairisc-on-mbrasail-ionsai-deanta-ag-sceimhlitheoiri-ar-institiuidi-an-daonlathais/|teideal=TUAIRISC ÓN mBRASAÍL: Ionsaí déanta ag sceimhlitheoirí ar institiúidí an daonlathais|údar=Alex Hijmans|dáta=9 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-01-09}}</ref>
Shínigh Uachtarán na Brasaíle [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula]] ordú a thugann cumhachtaí speisialta don rialtas agus do na póilíní in Brasília an t-ord poiblí a chur ar bun arís sa chathair. Tharla caismirtí idir na fórsaí slándála agus lucht tacaíochta Bolsonaro agus gabhadh os cionn 300 loitiméir.
[[Íomhá:Invasões na Esplanada dos Ministérios (DF).webm|clé|mion|Lula ag labhairt níos déanaí]]
== Iarracht ar 'Coup d'Etat' ==
''[[Coup d'état|Coup d’état]]'' a bhí ar intinn ag na loitiméirí, is cosúil<ref name=":0" />. Tháinig deireadh le [[deachtóireacht]] na nGinearál thiar i 1988 agus bhí an lucht agóide ag súil go mór le idirghabháil mhíleata. Cháin Bolsonaro an ruathar ar na foirgnimh chomh maith agus shéan sé nár ghríosaigh sé an slua. Dúirt sé, áfach, go raibh sé de cheart ag daoine léirsiú go síochánta.
Níor mhair an éirí amach ach cúpla uair an chloig ach cáineadh go láidir í sa Bhrasaíl agus thar lear. Dúirt Uachtarán na Brasaíle [[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula]] gur "fogha faisisteach" a bhí san ionsaí ar na foirgnimh stáit. Chuir sé Gobharnóir na Dúiche Feidearálaí agus príomhoifigeach Slándála Poiblí na dúiche céanna as oifig go sealadach toisc nach raibh dóthain póilíní ar fáil – d’aon ghnó, gach seans – chun srian a choinneáil leis na loitiméirí.<ref name=":0" />
=== Níos déanaí ===
In 2024, d’aimsigh na póilíní feidearálacha fianaise go raibh baint ag Bolsonaro féin leis an ionradh a rinneadh ar thithe an rialtais san ardchathair, Brasília, ar an 8 Eanáir 2023.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/sin-a-bhfuil-a-chairde-tar-eis-16-bliain-in-salvador-ta-mo-chuid-malai-a-bpacail-agam/|teideal=Sin a bhfuil, a chairde, tar éis 16 bliain in Salvador, tá mo chuid málaí á bpacáil agam|údar=Alex Hijmans|dáta=14 Feabhra 2024|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-02-14}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Jair Bolsonaro]]
* [[Luiz Inácio Lula da Silva]]
* [[Olltoghchán na Brasaíle, 2022]]
* [[Ruathar ar an gCaipeatól (2021)|Ionsaí ar an gCaipeatól sna S-A, 2021]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Polaitíocht na Brasaíle]]
[[Catagóir:Stair na Brasaíle]]
[[Catagóir:Réabhlóidí]]
pdlsgdnnmm9pt4zw5cq45xx2h30gg6f
Lisa Marie Presley
0
106512
1330001
1195284
2026-10-17T04:17:14Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330001
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}B'amhránaí í '''Lisa Marie Presley''' ([[1 Feabhra]] [[1968]] – [[12 Eanáir]] [[2023]]). Ach bhí sí ní b'aitheanta mar iníon [[Elvis Presley]] agus mar bhean chéile [[Michael Jackson]] sna [[1990idí]].
Bhí sí i láthair ag searmanas na Golden Globes ar 9 Eanáir 2023, ach togadh í chuig an ospidéal mar gheall ar [[Taom croí|thaom croí]] dhá lá ina dhiaidh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/14-eanáir-2023-tiobraid-árann-jL49g_WTZvF/|teideal=Nuacht Mhall (podcast), Tiobraid Árann|údar=Conradh na Gaeilge|dáta=14 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-17}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Roimhe sin, rinneadh [[máinliacht bhairiatrach]] uirthi agus chuaigh cúrsaí in aimhréidh.
[[Íomhá:Lisa Marie Presley 2006.jpg|clé|mion|2006]]
== Féach freisin ==
* [[Michael Jackson]]
* [[Elvis Presley]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síolta ceol}}
{{DEFAULTSORT:Presley, Lisa }}
[[Catagóir:Amhránaithe Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Básanna in 2023]]
[[Catagóir:Elvis Presley]]
[[Catagóir:Michael Jackson]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1968]]
71gh8zhyme93c9qwcuklnrbyg1l6pt9
Toghchán an Chinn Comhairle chun Teach na nIonadaithe i Stáit Aontaithe Mheiriceá, 2023
0
106518
1330031
1264863
2026-10-17T09:54:31Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330031
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
I Stáit Aontaithe Mheiriceá i dtús mí Eanáir 2023, bhí [[Teach na hIonadaithe, Stáit Aontaithe Mheiriceá|Teach na nIonadaithe]] ina chocstí agus an [[Páirtí Poblachtánach]] ag iarraidh Ceann Comhairle nua, nó [[Spéicéir Theach na nIonadaithe, SAM|Spéicéir]], a thoghadh. Cé go raibh tromlach acu sa Teach, ní raibh siad ar dtús in ann aontú ar éinne, tar éis vóta i ndiaidh vóta. Fuair [[Kevin McCarthy]] 203 vóta sa chéad bhabhta, agus 218 gcinn de dhíth, ach d’imigh sé ar gcúl go mall ina dhiaidh. Ní bhfuair sé ach 201 tar éis ocht vóta.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/7-eanáir-2023-maigh-eo-5eJX_CjvpVD/|teideal=Nuacht Mhall (Maigh Eo)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=7 Eanáir 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-01-17}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[Íomhá:Kevin McCarthy, official photo, 116th Congress.jpg|mion|[[Kevin McCarthy]], 2019|clé]]
[[Íomhá:Us rep mike johnson official photo.jpg|clé|mion|[[Mike Johnson]]]]
Bhí fiche Ionadaí ó “Pháirtí na Saoirse”, atá i bhfad amach ar an eite dheis, go láidir ina choinne. Bhí obair an Tí, agus cuid mhór d'obair rialtas na Stát Aontaithe fiú, ar fad i sáinn.<ref name=":0" />
Faoi dheireadh, bhí an lá ag McCarthy sa 15ú bhabhta.
=== As oifig ===
I mí Dheireadh Fómhair 2023, bhí McCarthy curtha as oifig mar Spéicéir. Is é an chéad cheannaire i stair sheomra íochtair Chomhdháil na Stát Aontaithe a baineadh den phost. Vótáil ochtar Poblachtánach ón eite fhíordheis den pháirtí i gcoinne cheannaire a bpáirtí (216 go 210 an vóta).
Níos déanaí, thug Donald Trump a chuid tacaíochta a thabhairt do Jim Jordan, fearr a mheastar le bheith ar dhuine de na polaiteoirí is coimeádaí sa Chomhdháil. Bhí ar an gComhdháil spéicéir a cheapadh roimh an 17ú de mhí na Samhna chun dúnadh féideartha an rialtais a sheachaint.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/gb/podcast/nuacht-mhall/id1525428808|teideal=Nuacht Mhall on Apple Podcasts|údar=Conradh na Gaeilge. Londain|dáta=2023-10-08|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2023-10-11}}</ref>
Toghadh [[Mike Johnson]] mar [[Spéicéir Theach na nIonadaithe, SAM|Spéicéir]] ar 25 Deireadh Fómhair, i bhfad amach ar an eite dheis
== Féach freisin ==
* [[Kevin McCarthy]], [[Mike Johnson]]
* [[Spéicéir Theach na nIonadaithe, SAM]]
* [[Teach na hIonadaithe, Stáit Aontaithe Mheiriceá]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Polaitíocht na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Toghcháin na Stát Aontaithe]]
2ffmehqhly6en38a7b1ibju7yk83y0i
Marú Tyre Nichols
0
106769
1330007
1167683
2026-10-17T05:14:37Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330007
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}Fear Afrai-Mheiriceánach ab ea '''Tyre Nichols''' ([[5 Meitheamh]] [[1993]]– [[10 Eanáir]] [[2023]]). Ar an 7 Eanáir 2023, stopadh Nichols agus é ag tiomáint abhaile in [[Memphis, Tennessee|Memphis]], [[Tennessee]]. Dúirt na póilíní go raibh Nichols ag tiomáint go contúirteach. Ach níl aon fhianaise ann go raibh sé sin fíor.
[[Íomhá:Tyre Nichols Protest at the Ohio Statehouse 3.jpg|clé|mion|Agóíd]]
Ar feadh trí nóiméad, bhuail cúigear póilíní, Afrai-Mheiriceánach go léir, Nichols. Fuarthas Nichols briste brúite ina dhiaidh sin. Tógadh Nichols go dtí ospidéal ach fuair sé bás trí lá ina dhiaidh.
Ar 27 Eanáir, chuir an Rannóg Póilíneachta in Memphis físeán den eachtra amach agus chaill an cúigear a bpost.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/4-feabhra-2023-an-clár-B_uIEVajRhz/|teideal=Nuacht Mhall (podcast) (An Clár)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=4 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-02-06}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Spreag an eachtra díospóireacht faoi bhrúidiúlacht na bpóilíní i Meiriceá, aon uair amháin eile. Reáchtáladh agóidí ar siúl ar fud na tíre agus b'éigean don Uachtarán [[Joe Biden]] achainí ar son na síochána a dhéanamh.
{{Meáin sheachtracha
| topaic = Píosaí scannánaíochta foilsithe ag Cathair Memphis
| width = 450px
| físeán1 = [https://vimeo.com/793454795 Físeán 1] – físeán ceamara choirp na póilíní, an chéad choinneáil
| físeán2 = [https://vimeo.com/793509012 Físeán 2] – físeán ceamara cuaille-suite, an dara chomhrac
| físeán3 = [https://vimeo.com/793455761 Físeán 3] – físeán ceamara choirp na póilíní, an dara chomhrac
| físeán4 = [https://vimeo.com/793456055 Físeán 4] – físeán ceamara choirp na póilíní, an dara chomhrac
}}
== Féach freisin ==
* [[Dúnmharú George Floyd]]
* Dúnmharú [[Emmett Till]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{síol-us}}
{{DEFAULTSORT:Till, Emmet}}
[[Catagóir:Conspóidí forfheidhmithe an dlí]]
[[Catagóir:Eachtraí ciníocha]]
[[Catagóir:Daoine dúnmharaithe]]
[[Catagóir:Básanna in 2023]]
[[Catagóir:Meiriceánaigh Afracacha]]
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1993]]
[[Catagóir:Tennessee]]
1twnnlb4mtwt7llygc8zz8nr7c2dyuh
Lámhach John Caldwell
0
107149
1330005
1241881
2026-10-17T04:43:41Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330005
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Ar [[22 Feabhra]] [[2023]], scaoileadh póilín de chuid an [[Seirbhís Póilíneachta Thuaisceart Éireann|SPTÉ]] ar an [[An Ómaigh|Ómaigh]], an Bleachtaire Príomhchigire '''John Caldwell'''. Bhí ardphróifíl Caldwell agus baint lárnach aige le mórfhiosrúcháin coiriúla, mar shampla [[Dúnmharú Lyra McKee]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/macalla-na-staire-san-omaigh-macalla-nach-mian-linn-a-chloisteail-go-deo-aris/|teideal=Macalla na staire san Ómaigh – macalla nach mian linn a chloisteáil go deo arís|údar=Cathal Mac Coille|dáta=25 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-03-10}}</ref>
=== Imeachtaí ===
Ní raibh Caldwell ar dualgas nuair a tharla an t-ionsaí air. Cé go raibh iomrá ar an gcigire Caldwell as a bheith i gceannas ar fhiosruithe faoi dhúnmharuithe a bhí go mór i mbéal an phobail, ba bhall gníomhach den phobal ina cheantar dúchais é.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/uafas-ar-an-omaigh-agus-an-lamh-laidir-a-coinneail-beo/|teideal=Uafás ar an Ómaigh agus an lámh láidir á coinneáil beo|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=26 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-03-10}}</ref>
Bhí roinnt ógánach faoina chúram ag ionad spóirt, a mhac fhéin san áireamh. Bhí sé ag cur liathróidí i mbúit a chairr ag an am, tar éis seisiún peile le daoine óga, cluiche sacair faoi-aois ag spórtlann ar Bhóthar Choillidh Chlochair i d[[Contae Thír Eoghain|Tír Eoghain]]. Bhí sé ag obair le foirne an chlub le fada, aithne air go forleathan agus ardmheas air. Bhí a mhac in aice leis ag an am.
[[Íomhá:New Police Station, Omagh - geograph.org.uk - 1201844.jpg|mion|stáisiún póilíní ar an [[An Ómaigh|Ómaigh]]]]
Lámhachadh Caldwell roinnt mhaith babhtaí agus gortaíodh go dona é, fágtha i mbaol a bháis.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Triúr fear gafa faoin ionsaí san Ómaí|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0223/1358371-amhras-gur-easaontoiri-a-bhi-freagrach-as-an-ionsai-san-omai/|date=2023-02-23|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Caitheadh 10 gcinn de philéir. Bhuail péire acu feithiclí eile san áit a raibh an Cigire Caldwell páirceáilte.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Físeán den charr a bhí ag lucht gunnaí na hÓmaí|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0227/1359211-fisean-den-charr-a-bhi-ag-lucht-gunnai-na-homai/|date=2023-02-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
D'eisigh na póilíní íomhánna ó cheamaraí slándála den Ford Fiesta gorm a thiomáin lucht an ionsaithe go dtí an Ómaigh.
=== Polaitíocht ===
Tháinig ceannairí na gcúig pháirtí mhóra le chéile chun an t-ionsaí a cháineadh. Timpeall an ama seo, bhí an DUP ag dúirt nach rachaidís ar ais i dTionól Thuaisceart Éireann gan margadh faoin [[Prótacal Thuaisceart Éireann|Phrótacal]]. Timpeall an ama a lámhachadh Caldwell, rinne [[Rialtas na Ríochta Aontaithe]] agus an t[[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach]] margadh nua [[Breatimeacht|Breatimeachta]].<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/25-feabhra-2023-tír-eoghain-utcfXAbhgUL/|teideal=Nuacht Mhall (podcast) (Tír Eoghain)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=25 Feabhra 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-03-09}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{Main|Creat Windsor}}
[[Íomhá:Lyra McKee (33207175144) (cropped).jpg|mion|Bhí ardphróifíl Caldwell agus baint lárnach aige le mórfhiosrúcháin coiriúla, mar shampla [[Dúnmharú Lyra McKee]].]]
=== Fiosrúcháin ===
Meastar gurb iad easaontóirí poblachtacha a bhí taobh thiar den ionsaí.<ref name=":0" /> Dúirt na póilíní gur ag díriú ar easaontóirí poblachtacha an 'IRA Nua’ atá an fiosrúchán.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cinnirí ag cruinniú leis an PSNI faoi ionsaí na hÓmaí|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0224/1358603-cinniri-ag-cruinniu-leis-an-psni-faoi-ionsai-na-homai/|date=2023-02-24|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Dúirt na póilíní gur coirpigh ón bpobal Protastúnach, a raibh baint acu le heasaontóirí poblachtacha, is ea cuid den drong a chreideann siad a rinne iarracht Caldwell a mharú <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Fir ón bpobal Protastúnach gafa faoi ionsaí ar phóilín sinsearach|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0302/1359853-fir-on-bpobal-protastunach-gafa-faoi-ionsai-ar-phoilin-sinsearach/|date=2023-03-02|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Tá na coirpigh seo i gconradh ceilge le heasaontóirí poblachtacha le tamall fada (níl siad bainteach le paraimíleataigh dhílseacha).
Bhí £150,000 de luaíocht á tairiscint ar aon eolas a chiontódh an dream a ba chúis leis an ionsaí.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Físeán den charr a bhí ag lucht gunnaí na hÓmaí|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0227/1359211-fisean-den-charr-a-bhi-ag-lucht-gunnai-na-homai/|date=2023-02-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Ar 26 Bealtaine 2023, bhí aon duine dhéag gafa san Ómaigh agus in Oileán an Ghuail, naonúr fear agus beirt bhan idir 21 bliain agus 72 bliain d'aois.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=11 duine gafa faoi ionsaí lámhaigh ar phóilín sinsearach|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0526/1385745-11-duine-gafa-faoi-ionsai-lamhaigh-ar-phoilin-sinsearach/|date=2023-05-26|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Féach freisin ==
* An [[Seirbhís Póilíneachta Thuaisceart Éireann|SPTÉ]] (PSNI) agus [[Sceitheadh eolais de chuid na SPTÉ]]
* [[:Catagóir:Eachtraí foréigin le linn na dTrioblóidí|Eachtraí foréigin le linn na dTrioblóidí]]
* [[Buamáil na hÓmaí (1998)]]; mharaigh an 'Fíor IRA' 29 agus cúpla gan bhreith
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Eachtraí foréigin le linn na dTrioblóidí]]
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Póilíní]]
[[Catagóir:Seirbhís Póilíneachta Thuaisceart Éireann]]
lvrnllrl5fy50yeeot70lmwlflmf6rr
Manchán Magan
0
107173
1330006
1320382
2026-10-17T05:05:26Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330006
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Scríbhneoir, craoltóir agus taistealaí ab ea '''Manchán Magan''' ([[20 Lúnasa]] [[1970]] - [[2 Deireadh Fómhair]] [[2025]]).<ref>{{Lua idirlín|url=https://rip.ie/death-notice/manchan-magan-dublin-607001|teideal=Death Notice of Manchán MAGAN (Dublin) {{!}} rip.ie|language=en|work=rip.ie|dátarochtana=2025-10-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/beimid-ar-fad-a-thugann-gra-do-theanga-na-ngael-faoi-chomaoin-ag-manchan-magan-go-deo-micheal-d-o-huiginn/|teideal=‘Beimid ar fad a thugann grá do theanga na nGael faoi chomaoin ag Manchán Magan go deo’ – Micheál D Ó hUigínn|údar=Micheál D Ó hUigínn - ómós pearsanta|dáta=2025-10-07|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-10-07}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/manchan-magan-an-scribhneoir-agus-deantoir-clar-faisneise-ar-shli-na-firinne/|teideal=Manchán Magan, an scríbhneoir agus déantóir clár faisnéise, ar shlí na fírinne|dáta=2025-10-03|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-10-03}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán |url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/1003/1536619-an-craoltaoir-agus-scribhneoir-manchan-magan-tar-eis-bhais/ |title=An craoltaóir agus scríbhneoir Manchán Magan tar éis bháis |date=2025-10-03 |language=ga}}</ref> Bhí cáil náisiúnta bainte amach ag Magan de bharr a chuid oibre do [[TG4]] agus [[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]], obair a thosaigh sé thiar sna 1990idí nuair nach raibh sé i bhfad tar éis a chuid oideachais a chríochnú. A chláir taistil agus a shuim sa Ghaeilge is mó a thuill cáil dó agus tugtar aitheantas dó as cabhrú le suim daoine sa Ghaeilge a mhúscailt.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/irish-news/obituary-manchan-magan-author-and-broadcaster-who-championed-the-irish-language-and-environmental-causes-with-wit-and-wisdom/a203212133.html|teideal=Obituary: Manchán Magan, author and broadcaster who championed the Irish language and environmental causes with wit and wisdom|dáta=2025-10-05|language=en|work=Irish Independent|dátarochtana=2025-10-06}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://thegloss.ie/writers-block-by-manchan-magan/|teideal=Writer’s Block by Manchán Magan|údar=Orna Mulcahy|dáta=2022-03-18|language=en-US|work=The Gloss Magazine|dátarochtana=2025-10-07}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/manchan-magan-an-scribhneoir-agus-deantoir-clar-faisneise-ar-shli-na-firinne/|teideal=Manchán Magan, an scríbhneoir agus déantóir clár faisnéise, ar shlí na fírinne|dáta=2025-10-03|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2025-10-06}}</ref>
== Beatha ==
I mBaile Átha Cliath a rugadh Manchán Magan agus tógadh i gceantar Dhomhnach Broc (bóthar Eglinton) é. Garmhac ab ea é leis an bpoblachtánach cáiliúil [[Sheila Humphreys]] agus ba gharnia é leis [[Mícheál Seosamh Ó Rathaille|An Rathailleach]], an náisiúnaí mór le rá a ghlac páirt in Éirí Amach 1916. Chaith sé a laethanta saoire go minic lena Mhamó, Sheila Humphreys i g[[Ceann Trá]], [[Contae Chiarraí]].
D'fhreastail sé ar Mount Anville Montessori sna 1970idí agus ansin [[Coláiste Gonzaga]] sna 1980idí. Chaith sé bliain amháin i g[[Coláiste na Rinne]].
Rinne sé céim sa Ghaeilge agus sa Dlí i gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath.
=== Craoltóir ===
Sa bhliain 1996 tháinig Manchán agus a dheartháir Ruán chuig Teilifís na Gaeilge (TG4 inniu) ag iarraidh ceamara a fháil ón gcraoltóir nua, ag maíomh go bhféadfadh an bheirt acu cláracha taistil a chur le chéile don chainéal nua Gaeilge. Chuaigh TnaG, mar a thugtar air ag an am, san fhiontar leis agus fuair an bheirt an ceamara. Thugadar aghaidh ar an India, agus as an turas sin tháinig sraith clár taistil, agus tús le ré Mhancháin sna meáin. Bhain sé aitheantas amach ansin mar dhuine de cheannródaithe sheanrá an chláir taistil i nGaeilge; rinne sé os cionn 70 clár taistil lena dheartháir Ruán Magan le linn a shaoil.<ref name=":1" />
Ar na cláir faisnéise eile a rinne sé, bhí an tsraith ''Crainn na hÉireann'' agus ''An Fód Deireanach'', sraith faoi phortaigh na hÉireann. Tharraing sé conspóid uaireanta. Ar cheann díobh sin bhí an tsraith ''[[No Béarla (clár teilifíse)|No Béarla]]'' sa bhliain 2007, turas timpeall na hÉireann agus é ag labhairt Gaeilge amháin gach áit a ndeachaigh sé, clár faoina dheacra is atá sé do shaol a chaitheamh trí Ghaeilge.
Ba é an tsraith dheireanach a rinne sé do RTÉ ''Listen to the Land Speak'', cláir inar shiúl sé bealaigh spioradálta ársa na tíre féachaint le ceangal idir an duine agus a oidhreacht sa talamh a thabhairt ar ais.
=== Feirmeoir agus nadúr ===
Bhí feirm ag Magan i g[[Contae na hIarmhí]]. Sa bhliain 1987, agus in aois 17 dó, fuair sé £10,000 le huacht Sheila Humphreys agus geadán talún i gCummerstown.<ref name=":0" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.logainm.ie/ga/51329|teideal=Cummerstown|language=ga|work=logainm.ie|dátarochtana=2025-10-06}}</ref> Bhí tábhacht an dúlra, na timpeallachta agus na hilchultúrhachta agus contúirt an domhandaithe agus an truaillithe ina dtéamaí láidre ina saothar. Phléigh sé go minic leis an spioradáltacht ina chuid clár agus leabhar chomh maith.
Sheas Magan don [[Comhaontas Glas|Chomhaontas Glas]] in Olltoghchán 2016 ([[Dáilcheantar Longfort–An Iarmhí]]) ach níor éirigh leis.
=== Bás agus oidhreacht ===
Tháinig [[ailse phróstataigh]] air in 2023. Bhásaigh sé dhá bhliain níos déanaí, ar an [[2 Deireadh Fómhair]] [[2025]]. Cúig bliana le cois an leathchéid a bhí sé.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/4-deireadh-f%C3%B3mhair-2025-gaillimh/id1525428808?i=1000730091303|teideal=Nuacht Mhall (Gaillimh)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=4 Deireadh Fómhair 2025|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2025-10-04}}</ref> I mí Mheán Fómhair 2025, thug Manchán le fios don saol mór (in [https://www.rte.ie/radio/radio1/clips/22549504/ agallamh] a rinne sé ar RTÉ Raidió 1) go raibh sé ag fáil bháis le hailse a bhí scaipthe go dtí áiteacha go leor ina cholainn. Labhair sé faoina chás ar bhealach a chuaigh i bhfeidhm ar mhórán.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/radio1/clips/22549504/|teideal=Manchán Magan's final interview|údar=Brendan O'Connor / RTÉ Radio 1|dáta=2025-10-04|language=en-IE|work=RTE Radio|dátarochtana=2025-10-06}}</ref> Timpeall an ama céanna, phós sé a pháirtí Aisling Rogerson in [[Ospidéal San Séamus]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title="Fear iontais lán d'iontas" - sochraid curtha ar Mhanchán Magan|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/1006/1537134-fear-iontais-lan-diontas-sochtraid-curtha-ar-mhanchan-magan/|date=2025-10-06|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
[[Íomhá:Site of Celtic Festival of Bealtaine.jpg|mion|293x293px|Scaipeadh a luaithreach i [[Cnoc Uisnigh|gCnoc Uisnigh]] i g[[Contae na hIarmhí]]]]
Reáchtáladh seirbhís a shochraide i séipéal Choláiste Gonzaga. Créamadh é ina dhiaidh. Scaipeadh a luaithreach i g[[Cnoc Uisnigh]], Maireann a pháirtí Aisling, a mháthair Cróine, a dheartháireacha Ríoch agus Ruán, agus a dheirfiúr Líadain.
Bhí a chroí sa Ghaeilge agus sa chultúr a bhain leis an teanga agus gur theastaigh uaidh go mbeadh teacht ag gach duine ar an gcultúr sin. Ach le daoine a mhealladh a bhí sé le héadroime agus le greann. Dhúisigh sé an t-iontas roimh shaibhreas an tsaoil timpeall orainn, a dúirt Prionsias Ní Ghráinne, eagarthóir choimisiúnaithe TG4, in 2025.<ref>{{Luaigh foilseachán |last=Nuacht RTÉ |url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/1003/1536619-an-craoltaoir-agus-scribhneoir-manchan-magan-tar-eis-bhais/ |title=An craoltaóir agus scríbhneoir Manchán Magan tar éis bháis |date=2025-10-03 |language=ga-IE}}</ref>
== Foilseacháin ==
Tá leabhair agus iliomad colún scríofa aige do nuachtáin. Ba é ''Ninety-Nine Words for Rain (and One for Sun)'' a leabhar deireanach a foilsíodh sa bhliain 2025. Ba cholúnaí rialta leis an ''Irish Times'' é.
'''As Gaeilge'''
* {{cite book|title=Manchán ar Seachrán}} "Ó Bhaile Átha Cliath go [[Nairobi]] i Seanleoraí Airm" (Coiscéím 1998),<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.manchansbooks.com/books/p/manchan-ar-seachran|teideal=Manchán ar Seachrán|language=en-IE|work=Manchán's Books|dátarochtana=2025-10-03}}</ref>
* ''Baba-ji agus TnaG'' (Coiscéim 2005)
* ''Bí i nGrá'' (úrscéal) (Coiscéim 2008)<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.coisceim.ie/biinngra.html|teideal=Bí i nGrá Manchán Magan|work=www.coisceim.ie|dátarochtana=2025-10-06}}</ref>
'''I mBéarla'''
* {{cite book|title=Angels and Rabies: A journey through the Americas|year=2006|publisher=Brandon / Mount Eagle Publications Ltd|isbn=978-0-8632-2349-5|language=en}}
* {{cite book|title=Thirty Two Words for Field|year=2020|publisher=Gill Books|isbn=978-0-7171-8797-3}}
* {{cite book|title=Tree dogs, banshee fingers and other Irish words for nature|year=2021|publisher=Gill Children's|isbn=978-07171-9255-7}}
* {{cite book|title=Dána Gránna: Hasty Words for People|year=2022|publisher=Redfox Press}}
* {{cite book|title=Sea Tamagotchi|publisher=Redfox Press}}
* {{cite book|title=Listen To The Land Speak|year=2022|publisher=Gill Books |isbn=978-0-7171-9259-5}}
* {{cite book|title=Wolf Men And Water Hounds|year=2023|publisher=Gill Children'|isbn=978-0-7171-9611-1}}
* {{cite book|title=Focail na mBan: Women's Words|year=2023|publisher=Mayo Books Press|isbn=978-1-9145-9615-5}}
* {{cite book|title=Irish Words For Nature|year=2024|publisher=Gill Children's|isbn=978-1-8045-8334-0}}
* {{cite book|title=Brehons and Brahmins: Resonances between Irish and Indian cultures|year=2024|publisher=Mayo Books Press|isbn=978-1-9145-9640-7}}
* {{cite book|title=Ireland in Iceland: Gaelic Remnants in a Nordic Land|year=2025|publisher=Mayo Books Press|isbn=978-1-9145-9635-3}}
* {{cite book|title=Ninety-Nine Words For Rain (And One For Sun) |year=2025|publisher=Gill Books |isbn=978-1-8045-8334-0}}
== Féach freisin ==
* [[No Béarla (clár teilifíse)|''No Béarla'' (clár teilifíse)]]
* [[An Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)|Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)]]
== Tagairtí ==
{{Reflist}}{{Rialú údaráis}}
{{DEFAULTSORT:Magan, Manchan}}
[[Catagóir:Manchán Magan| ]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1970]]
[[Catagóir:Básanna in 2025]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Litríocht taistil na Gaeilge]]
[[Catagóir:Litríocht taistil Éireannach]]
[[Catagóir:Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)]]
[[Catagóir:Lucht TG4]]
[[Catagóir:Lucht RTÉ]]
[[Catagóir:Láithreoirí teilifíse Éireannacha]]
[[Catagóir:Alumni COBÁC]]
[[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Alumni Choláiste na Rinne]]
[[Catagóir:Alumni Choláiste Gonzaga]]
[[Catagóir:Alumni Mount Anville Montessori]]
[[Catagóir:Daoine as Contae na hIarmhí]]
[[Catagóir:Básanna de bharr ailse phróstataigh in Éirinn]]
bss6vikzlc1hjwlzi95ns0ziflishn2
Élisa Deroche
0
107212
1330036
1315573
2026-10-17T10:47:41Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330036
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba í '''Élisa Deroche''', '''Elise''' '''Raymonde Deroche,''' nó níos déanaí '''<nowiki/>'Baron' 'Delaroche''' nó '''de Laroche'''' ([[22 Lúnasa]] [[1882]] i b[[Páras]] – [[18 Iúil]] [[1919]] sa [[Somme]]) an chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta agus an chéad baneitleoir nó banphíolóta ar domhan le ceadúnas píolóta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://en.femmesexceptionnellesoubliees.com/elisa-deroche|teideal=Elisa Deroche {{!}} Femmes Exceptionnell|language=en|work=Femmes Exceptionnelles oubliees|dátarochtana=2023-03-16|archivedate=2023-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316235957/https://en.femmesexceptionnellesoubliees.com/elisa-deroche}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rfi.fr/fr/france/20190307-elisa-deroche-pilote-100-ans-journee-femme|teideal=Elisa Deroche, pilote toujours moderne 100 ans après son brevet|dáta=2019-03-07|language=fr|work=RFI|dátarochtana=2023-03-17}}</ref>
[[Íomhá:Postcard with Raymonde de Laroche photo.IV.jpg|clé|mion|rinneadh [[cárta poist|cártai poist]] di... anseo sa bhliain 1907]]
== Saol ==
=== Aisteoir agus máthair ===
[[Íomhá:Elise Deroche 6.jpg|clé|mion|timpeall 1909<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ctie.monash.edu.au/hargrave/laroche.html|teideal=Raymonde de Laroche (1886 - 1919), Pioneer Aviatrix|work=www.ctie.monash.edu.au|dátarochtana=2023-03-17}}</ref>]]
Aisteoir agus áilleagán ba ea Deroche sna 1900idí, agus rinneadh pictiúir áilleagáin di. Bronnadh ainm stáitse.uirthi, 'de Laroche'.
Phós sí Louis Léopold Thadome in bPáras, ar 4 Lúnasa 1900. Rugadh a hiníon sa bhliain 1901, Raymonde Marguerite Charlotte Thadome, a d'éag 25 Márta 1902. Rugadh a mhac an bhliain dár gcionn.
Fuair Raymonde agus Louis colscaradh ar 28 Meitheamh 1909, nuair a thosaigh Rayonde ag eitilt. D'éag Louis in 1911.
=== Baneitleoir ===
Bean spórtúil ab ea í agus thaitin gluaisrothair agus cartacha go mór léi. Bhí cáil uirthi leis mar aisteoir roimhe. Spreagadh í san eitlíocht nuair a chur sí aithne ar eitleoirí eile. Chuaigh turas na n[[deartháireacha Wright]] sa bhliain 1908 i gcion go mór uirthi freisin.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/cothrom-an-lae-8-márta-ciarraí-q3exfyOlJEo/|teideal=Cothrom an Lae -(Ciarraí) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=8 Márta 2023|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-03-16}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Thosaigh sí ag foghlaim conas eitilt sa bhliain 1909 sa bhaile Chalons,<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.google.com/maps/place/51000+Ch%C3%A2lons-en-Champagne/?hl=en|teideal=Châlons-en-Champagne · 51000, France|language=en|work=Châlons-en-Champagne · 51000, France|dátarochtana=2023-03-16}}</ref> 140 ciliméadar taobh amuigh de Pháras. Chabhraigh an píolóta Charles Voisin léi taithí a fháil ar conas eitleán a láimhseáil. De réir a chéile d’éirigh léi eitleán a phíolótú go neamhspleách, an chéad bhean ar domhan.
Sa bhliain 1910, fuair sí ceadúnas píolóta #36 de chuid ''Fédération Aéronautique Internationale'',a n chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta.
Sa bhliain chéanna, fuair sí roinnt cuirí go dtí taispeántais eitleáin timpeall an domhain. Chuaigh sí ar turas go dtí [[Caireo]] san [[An Éigipt|Éigipt]], [[Cathair Pheadair]] sa [[An Rúis|Rúis]] agus [[Búdaipeist]] na hUngáire. I g[[Cathair Pheadair]], thug an [[Nioclás II na Rúise|Sár Nioclás]] an teideal "Baron" uirthi, más fíor
[[Íomhá:Raymonde de la Roche.png|clé|mion|1909]]
Bhí roinnt timpistí aici ach lean sí ar aghaidh i gcónaí. Sa bhliain 1913, bhuaigh sí an gradam Coupe Femina, duais do phíolótaí baineanna as gnóthú thar na bearta.
Tháinig deireadh lena cuid aistear nuair a thosaigh an [[An Chéad Chogadh Domhanda|Chéad Chogadh Domhanda]]. Thóg sí post mar thiománaí ag iompar saighdiúirí.
Nuair a tháinig deireadh leis an gcogadh, thosaigh sí ag eitilt arís. Sa bhliain 1919 chuaigh sí thar na bearta ní b'fhaide arís ar airde 4800 méadar. Ní amháin go raibh sí ag eitilt, bhí cáil uirthi mar [[innealtóir]] éirimiúil ag tástáil eitleán mar theastaigh uaithi caighdeán ní b'fhearr a bheith ar an margadh.[[Íomhá:Raymonde de Laroche certifikat.jpg|clé|mion|1910: an chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta idirnáisiúnta ; bronnadh an ceadúnas uirthi 8 Márta 1910 sa Fhrainc]]
=== Bás ===
I mí Iúil 1919 i Le Crotoy ([[Somme]]) bhí sí amuigh ag tástáil, agus thuairteáil an t-eitleán agus bhuail sé an talamh. Fuair sí bás agus í 36 bliain d’aois, agus curtha i Père-Lachaise inniu lena mhac.
Tá dealbh di le feiceáil san [[aerfort Le Bourget]] i bPáras.<ref name=":0" />
== Féach freisin ==
* [[Aida de Acosta]]
* [[Thérèse Peltier]]
* [[Amelia Earhart]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:de Laroche, Raymonde}}
[[Catagóir:Eitleoirí Francacha]]
[[Catagóir:Innealtóirí Francacha]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1882]]
[[Catagóir:Básanna i 1919]]
2km7bmzi19354127zvck40keevsqswh
Jeffrey Epstein
0
110226
1329996
1322221
2026-10-17T03:21:42Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329996
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fear gnó agus ciontóir gnéis mór le rá as na Stáit Aontaithe ba ea '''Jeffrey Epstein''' (20 Eanáir 1953 – [[10 Lúnasa]] [[2019]]).
Ciontaíodh Epstein in 2008 as coireanna a bhain le striapachas, mangaireacht ban óg agus striapachas leanaí sna 2000idí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.businessinsider.com/jeffrey-epstein-names-associates-1700-ghislaine-maxwell-pedophile-black-books-2024-1|teideal=Jeffrey Epstein's web: Search through more than 1,700 associates that the well-connected pedophile listed in 2 little black books"|publisher=Business Insider}}</ref> Scaoileadh saor ón bpríosún i mí Iúil 2009 é. Chuir Epstein lámh ina bhás féin sa phríosún i Nua-Eabhrac sa bhliain 2019.
[[Íomhá:Jeffrey_Epstein,_27.jpg|clé|mion|Epstein, 27, san iris ''Cosmo'' mar 'Bachelor of the Month', "who talks only to people who make over a million a year" Iúil 1980<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.insider.com/epstein-july-1980-bachelor-of-the-month-in-cosmopolitan-magazine-2019-7|teideal=Jeffrey Epstein was a featured 'Bachelor of the Month' seeking 'a cute Texas girl' in a 1980 issue of Cosmopolitan|údar=Kat Tenbarge|language=en-US|work=Insider|dátarochtana=2023-10-18}}</ref>|220x220px]]
[[Íomhá:Maralago1_(4158314102).jpg|clé|mion|220x220px|[[Mar-a-Lago]],<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Mar-a-Lago|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mar-a-Lago|journal=Wikipedia|date=2025-04-13|language=en}}</ref> club sómasach agus teach cónaithe Trump, áit a chas Epstein le [[Virginia Giuffre|Virginia Giufffre]] sa bhliain 2000 (agus in aois 16 di)]]
[[Íomhá:Ghislaine Maxwell 2007.jpg|clé|mion|Cara Epstein, [[Ghislaine Maxwell]], ciontach i ngáinneáil ar chailíní óga ar son Epstein (2007)|298x298px]]
[[Íomhá:Non-Prosecution Agreement of Jeffrey Epstein by Alexander Acosta.pdf|clé|mion|284x284px|An comhaontú in 2007 a shínigh Epstein leis an ionchúisitheoir. Ligeadh saor Sarah Kellen, Lesley Groff, Adriana Ross agus Nadia Marcinkova]]
[[Íomhá:Alexander Acosta official photo (cropped 2).jpg|clé|mion|301x301px|Alexander Acosta, an [[Ionchúisitheoir|t-ionchúisitheoir]] i bhFlorida in 2007; bhí líomhaintí maidir le [[claonpháirteachas]] ag an am. D'éirigh sé ina aire rialtais faoi Trump in 2017.]]
[[Íomhá:Jeffrey Epstein,, cuid den leathanach en.wikipedia.org 6 Nollaig 2009 .png|clé|mion|220x220px|Bhí a fhios ag an saol mór in 2009 go raibh Epstein ina chiontóir gnéis ciontaithe... mar shampla, cuid den leathanach ar en.wikipedia.org, 6 Nollaig 2009]]
[[Íomhá:Jeffrey Epstein passport (cropped).jpg|clé|mion|291x291px|Pas eisithe 8 Márta 2019 (gabhadh Epstein i mí Iúil)]]
[[Íomhá:Jeffrey Epstein After Possible Suicide Attempt, July 23, 2019 (Photo 2).png|clé|mion|396x396px|23 Iúil 2019: Rinne Epstein iarracht é féin a mharú sa phríosún]]
[[Íomhá:Elon Musk claims Donald Trump is in the Epstein Files.png|clé|mion|220x220px|Meitheamh 2025: rinne [[Elon Musk]] cúiseamh in aghaidh Trump]][[Íomhá:President Trump and Pam Bondi on Jeffrey Epstein, July 8th 2025.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Trump agus Pam Bondí ag labhairt faoi Epstein, mí Iúil 2025 ]]
== Saol ==
D'éirigh Epstein as a chuid cúramaí ollscoile (in Ollscoil Nua Eabharc) in 1974. Thosaigh sé ag obair mar mhúinteoir i mí Meán Fómhair 1974 Dalton School.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Dalton School|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dalton_School&oldid=1335862883|journal=Wikipedia|date=2026-01-31|language=en}}</ref> Bhí cáil na banaíochta sa mheánscoil agus tugadh bata is bóthar dó in 1976. Nuair a bhí sé sa scoil, chas sé le Alan Greenberg, Príomhfheidhmeannach Bear Stearns, an bhróicéireacht. Agus mar sin tugadh seans dó dul go dtí [[Wall Street]].
D'éirigh le Epstein cluain a chur ar na daoine cumhachtacha ar fad a bhailigh sé ina thimpeall le linn a shaoil. Thosaigh sé ag obair mar "trader" do Bear Stearns in 1976. Tugadh bata is bóthar dó in 1981 agus bhunaigh sé sainchomhairleoireacht airgeadais.
Bhí sé mar chuid de [[scéim Ponzi]] sna 1990idí luath, "Towers Financial Corporation". Thit as tóin as in 1993 ach rinne sé brabús breá as, is cosúil.
=== Striapachas & gáinneáil, 1990idí-2017 ===
De réir a chéile le linn 2005-2006, thosaigh eolas ag teacht chun cinn faoin striapachas, mí-úsáid ar chailíní óga agus ócáidí a eagraíodh chun cailíní sa chur ar fáil d’fhir mheánaosta agus shaibhre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/na-fir-a-bhi-i-mbun-comhfhreagrais-le-duine-de-na-fir-is-deistini-dar-mhair-riamh/|teideal=Na fir a bhí i mbun comhfhreagrais le duine de na fir is déistiní dár mhair riamh|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=6 Feabhra 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-07}}</ref> Ach bhí líomhaintí maidir le claonpháirteachas ann leis na póilíní áitiúla agus ionchúisitheoir.
Faoi dheireadh thosaigh an [[OFI]] Epstein á fhiosrú in 2006. In 2007, phléadáil Epstein ciontach i gcás i Florida as gnéas a lorg ó chailín faoi aois. Rinne sé [[:Íomhá:Non-Prosecution Agreement of Jeffrey Epstein by Alexander Acosta.pdf|mhargadh leis na húdaráis]] agus d’éirigh leis éalú ó na cúiseanna is tromchúisí a cuireadh ina leith.<ref name=":02">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ceist-cumhachta-agus-cos-ar-bolg-e-mi-iompar-an-bheirt-andrew/|teideal=Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=13 Lúnasa 2021|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-10-18}}</ref> Ba ea Alexander Acosta an t-ionchúisitheoir ag an am, duine ar dheis ar fad a tharraing conspóid go minic (cheap Trump é mar aire rialtais in 2017).<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.miamiherald.com/news/local/article220097825.html|teideal=How a future Trump Cabinet member gave a serial sex abuser the deal of a lifetime|údar=Julie K. Brown|dáta=Samhain 2017|dátarochtana=2026}}</ref>
Bhí mná go leor ag obair do Epstein: Sarah Kellen, Lesley Groff, Adriana Ross agus Nadia Marcinkova, mná ainmhithe sa chomhaontú in 2007 ach d’éirigh leo éalú ó na cúiseanna chomh maith.
Íocadh cúiteamh in 2009/2010 leis na híospartaigh i gcásanna áirithe. Bhí líon na n-íospartach níos mó ná 70 agus theip ar an ionchúisitheoir, Alexander Acosta, cailíní áirithe a chur ar an eolas go raibh cúiteamh le fáil. Fuair [[Virginia Giuffre]], nach maireann, $500,000.<ref>{{Lua idirlín|url=https://news.sky.com/story/confidential-settlement-between-virginia-giuffre-and-jeffrey-epstein-made-public-12508098|teideal=Prince Andrew accuser Virginia Giuffre's confidential $500k settlement with Jeffrey Epstein made public|language=en|work=Sky News|dátarochtana=2026-02-07}}</ref> (agus $4 milliún nó níos mó in 2020).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/virginia-giuffre-one-jeffrey-epsteins-prominent-abuse-survivors-dies-s-rcna203027|teideal=Virginia Giuffre, one of Jeffrey Epstein's most prominent abuse survivors, dies by suicide|dáta=2025-04-26|language=en|work=NBC News|dátarochtana=2026-02-07}}</ref>
Le linn 2008-2009, chaith Epstein 13 mí i bpríosún oscailte agus bhí sé ann obair a dhéanamh mar airgeadraí.
In 2010, gabhadh buitléir Epstein i bPalm Beach'','' Alfredo Rodriguez''.'' Fear nochta scéil ba ea é; bhí leabharín aige agus lucht aitheantais Epstein (na híospartaigh go háirithe) scríofa síos ann. Gearradh téarma príosúin 18 mí air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.palmbeachdailynews.com/story/news/2012/04/01/former-epstein-house-manager-alfredo/9663984007/|teideal=Former Epstein house manager Alfredo Rodriguez sentenced to 18 months|údar=Michele Dargan|language=en-US|work=Palm Beach Daily News|dátarochtana=2026-02-08}}</ref>
Cláraíodh Epstein mar chiontóir gnéis. Ach é saor arís, lean sé ar aghaidh ag gáinneáil cailíní sna 2010idí. Bhí líon na n-íospartach níos mó ná 100.<ref name=":12">{{Lua idirlín|url=https://extrag.ie/2023/06/14/nuacht/jp-morgan-e270m-diospartaigh-epstein/|teideal=Íocfaidh banc JP Morgan €270 milliún d’íospartaigh Epstein|dáta=2023-06-14|language=en-GB|dátarochtana=2023-10-18}}</ref>
=== 2017-2019 ===
In 2017, tháinig an [[:Íomhá:Non-Prosecution Agreement of Jeffrey Epstein by Alexander Acosta.pdf|margadh a rinneadh Epstein leis na húdaráis]] chun solais. Cuireadh lánchosc air ar feadh 2007-2017. Rinneadh an t-iriseoir Julie K. Brown de chuid an Miamí Herald fiosrúchán leis an scannal. Foilsíodh exposé Brown i mí na Samhna 2018<ref name=":1" /> agus thit saol Epstein as a chéile.
Gabhadh Epstein i mí Iúil 2019 ar tháillí feidearálacha gáinneála gnéis.<ref name=":12" /> Chuir Epstein lámh ina bhás féin sa bpríosún ar [[10 Lúnasa]] [[2019]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/21602390/|teideal=Niall Ó Muilleoir, tráchtaire.|údar=RnaG|dáta=2019-08-13|language=ga-IE|work=RTE Radio|dátarochtana=2023-10-18}}</ref>
Fuarthas a "chailín", [[Ghislaine Maxwell]], ciontach i ngáinneáil ar chailíní óga ar son Epstein in 2021.
'''Karyna Shuliak'''
Ba í Karyna Shuliak an bhean is fearr ag Epstein. Is fiaclóir Bealarúiseach í a rugadh timpeall na bliana 1989. Tógadh i Mionsc í agus rinne sí staidéar ar fhiaclóireacht. In 2009, agus í 20 bliain d'aois, thaistil sí go dtí na Stáit Aontaithe den chéad uair faoin gclár víosa J-1. Chas sí le Epstein go gairid tar éis dó a bheith scaoilte saor as príosún in Florida. D'íoc Epstein as a cuid oideachais. Bhain sí céim amach as scoil fiaclóireachta Ollscoil Columbia in 2015, agus rinne sí clár iarchéime ina dhiaidh sin (bhain sí céim eile amach in 2025).
San uacht a shínigh Epstein ar an 8 Lúnasa 2019 — cáipéis ar a dtugtar "Iontaobhas 1953", (ainm a bhaineann le bliain bhreithe Epstein) — ainmníodh Shuliak mar phríomhthairbhí. Faoi théarmaí na huachta, gheobhadh Shuliak $50 milliún, teach Epstein i Nua-Eabhrac, ranch Zorro i Nua-Mheicsiceo, na hoileáin Little Saint James agus Great Saint James, árasán i bPáras, bailiúchán de 48 diamant scaoilte, agus fáinne diamaint beagnach 33 carat (a tugadh di agus pósadh á bheartú).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.aol.com/news/jeffrey-epstein-wanted-leave-pedo-194056238.html|teideal=Jeffrey Epstein wanted to leave ‘Pedo Island,’ massive diamond to girlfriend, documents show - AOL|údar=AOL|dáta=2026-01-31|language=en-US|work=AOL.com|dátarochtana=2026-06-08|archivedate=2026-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260608112241/https://www.aol.com/news/jeffrey-epstein-wanted-leave-pedo-194056238.html}}</ref>
Ghlaoigh Epstein uirthi ar an 8 Lúnasa, glao gutháin a mhair +20 nóiméad, a scairt ghutháin deireanach. Chuir Epstein lámh ina bhás féin timpeall 40 uair níos déanaí.
== Cúiteamh ==
Íocadh cúiteamh ollmhór le linn 2009/2021 leis na híospartaigh,<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.sokolovelaw.com/personal-injury/sexual-abuse/jeffrey-epstein-victims/|teideal=Jeffrey Epstein Lawsuit {{!}} Settlement for Sex Trafficking|dáta=2026-02-02|language=en-US|work=Sokolove Law|dátarochtana=2026-02-07}}</ref> níos mó ná $660 milliún.
# $290 milliún- de chuid [[J.P. Morgan|JP Morgan]] => na híospartaigh (níl muid cinnte cé mhéad)
# $121 milliún- de chuid eastát Epstein => 130+ íospartach
# $75 milliún- de chuid [[JP Morgan]] => [[Oileáin na Maighdean]]
# $75 milliún- de chuid [[Deutsche Bank]] => na híospartaigh
# $105 milliún- de chuid eastát Epstein => [[Oileáin na Maighdean]]
# srl
Sa bhliain 2023, d'íoc an banc JP Morgan €270 milliún d’íospartaigh Epstein chun cás cúirte a shocraigh. Bhí caidreamh fadtéarmach ag JP Morgan le Epstein.<ref name=":12" /> Mhaígh cás cúirte na n-íospartach gur thug JPMorgan neamhaird ar rabhadh arís agus arís eile go raibh Epstein ag gáinneáil cailíní sna déaga agus mná óg. Rinne Deutsche Bank amhlaidh.
== Oidhreacht ==
* Sa bhliain 2021, fuarthas "cailín" Epstein, [[Ghislaine Maxwell]], ciontach i ngáinneáil ar chailíní óga ar a shon.
* I mí Iúil 2020, i Nua-Eabhrac, eisíodh cáipéisí a mhaígh go ndearna Epstein iarracht fianaise inchoiritheach ar [[Prionsa Andrew|Phrionsa Andrew]] a fháil.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/21661599/|teideal=Seán Ó Cadhain, tráchtaire, Newcastle, An Bhreatain.|údar=RnaG|dáta=2019-11-21|language=ga|work=RTE Radio|dátarochtana=2023-10-18}}</ref> Dúradh sna páipéir gur chuir Epstein brú ar chailín faoi aois caidreamh collaí a thosú leis an Phrionsa ar oileán príobháideach in [[Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.listennotes.com/podcasts/nuacht-mhall/1-l%C3%BAnasa-2020-t%C3%ADr-eoghain-9SV0y2hju3l/|teideal=1 Lúnasa 2020 (Tír Eoghain) - Nuacht Mhall (podcast)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=2020-08-01|language=ga-IE|work=Listen Notes|dátarochtana=2023-10-18}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Níor séanadh go raibh an prionsa cairdiúil le Epstein ach séanann sé go raibh sé páirteach in aon chuid de na heachtraí mídhleathacha a bhain leis na cailíní óga.<ref name=":02" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ceist-cumhachta-agus-cos-ar-bolg-e-mi-iompar-an-bheirt-andrew/|teideal=Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=13 Lúnasa 2021|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-04-16}}</ref> Faoi dheireadh bhí socrú déanta lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre. Gheall Andrew go léireoidh sé aiféala as an gceangal a bhí aige leis an bhfear mór airgid, Jeffrey Epstein; go labhróidh sé amach in aghaidh gháinneáil ar ghnéas agus go dtacóidh sé leis na híospartaigh ar fad a d'fhulaing dá bharr.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Socrú lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0215/1281012-socru-lasmuigh-den-chuirt-idir-andrew-agus-virginia-giuffre/|date=2022-02-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
* Ceapadh [[Peter Mandelson]] mar ambasadóir na Ríochta Aontaithe chun na Stáit Aontaithe in 2024. Bhí aithne aige ar Trump sna 2000idí agus d'éirigh sé an-mhór lena rialtas le linn 2024-2025. Ach bhí Mandelson briste as a phost ar an 11 Meán Fómhair 2025, i bhfianaise an chaidrimh a bhíodh ag Mandelson le Epstein. Tháinig fianaise nua chun cinn in 2025 a léirigh go raibh caidreamh agus ceangal níos cairdiúla idir an bheirt ná an méid a bhí tugtha le fios nuair a ceapadh Mandelson i bpost an ambasadóra. Bhain sé le nóta a sheol sé chuig Epstein sa bhliain 2008 ina ndúirt sé go mba dlúthchara leis é. Bhí an cruthúnas ann go raibh tacaíocht Mandelson ag Epstein i gcónaí, fiú agus Epstein ciontaithe i gcoireanna tromchúiseacha gnéis. Scríobh Mandelson chuig Epstein ag rá "my best pal" agus ag moladh dó "fight for early release" nuair a bhí Epstein sa phríosún.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Peter Mandelson briste as a phost mar ambasadóir|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0911/1532941-peter-mandelson-briste-as-a-phost-mar-ambasadoir/|date=2025-09-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
* I mí Mheán Fómhair 2025, chuir Choiste Maoirseachta Tí na S-A amach leabhar gearrthóg a bronnadh ar Epstein ar a chaogadú breithlá, in 2003.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/sep/08/trump-epstein-birthday-letter|teideal=Release of sexually suggestive Epstein ‘birthday book’ piles pressure on Trump|údar=Marina Dunbar, Hugo Lowell, Oliver Holmes|dáta=2025-09-09|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2025-09-20}}</ref> Bhí roinnt daoine mór le rá ceangailte le Epstein luaite ann. Bhí grianghraif, sceitsí agus litreacha ó chairde sa litir. Ba chuid de seo litir a scríobh Donald Trump chuig Epstein inar ghuigh sé breithlá sona dó. Tá an nóta breithlae i líníocht de chorp mná noichte. Shéan Donald Trump é gur scríobh sé litir d'Epstein. Bhí [[Bill Clinton]] liostaithe i rannóg na "gcairde" den leabhar. Thagair [[Peter Mandelson|Peter Mandelson,]] ambasadóir na Ríochta Aontaithe chuig na Stáit Aontaithe le linn 2024-25, d'Epstein mar "mo chara is fearr" ina litir féin. San iomlán, ainmníodh thart ar chéad caoga duine sa leabhar, lena n-áirítear pearsana poiblí eile ón saol acadúil agus ón dlí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/12-me%C3%A1n-f%C3%B3mhair-2025-luimneach/id1525428808?i=1000726654705|teideal=Nuacht Mhall (Luimneach)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=12 Meán Fómhair 2025|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2025-09-20}}</ref>
[[Íomhá:George Mitchell in Tel Aviv July 26, 2009.jpg|clé|mion|289x289px|[[George J. Mitchell]] in 2009]]Scríobh Póilín Ní Chiaráin ar tuairisc.ie:<ref name=":0" /><blockquote>Conas a chuir Epstein an chluain ar na daoine cumhachtacha ar fad a bhailigh sé ina thimpeall? Conas is féidir cur síos ar Epstein mar airgeadaí? An raibh gnóthaí airgeadais in áit na leathphingine i gcomparáid le striapachas cailíní óga? Ní léir ó chomhaid Epstein go ndearna sé iarracht a chleachtais a cheilt. Is iontach go deo an oiread daoine cliste, cumasacha nach bhfaca mí-úsáid cailíní faoi aois. Ní leor daille mar chosaint. Tá freagraí dlite do na mná óga a d’fhulaing.<ref name=":0" /></blockquote>
== Éire ==
Is iar-Sheansailéir ar [[Ollscoil na Banríona, Béal Feirste|Ollscoil na Banríona]] é [[George J. Mitchell|George Mitchell]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.facebook.com/UCDSchoolofLaw/posts/3566866173337681|teideal=George Mitchell|údar=Scoil Dlí, COBÁC|dáta=|language=ga-IE|work=www.facebook.com|dátarochtana=2020-08-20}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.facebook.com/UCDSchoolofLaw/posts/3566866173337681|teideal=George Mitchell|údar=Scoil Dlí, COBÁC|dáta=|language=ga-IE|work=www.facebook.com|dátarochtana=2020-08-20}}</ref> D'fhág scannal Jeffrey Epstein smál ar a chlú sna 2020idí. Scaoileadh i mí Feabhra 2026 cáipéisí ag léiriú go raibh an Seanadóir Mitchell i dteagmháil le Epstein tar éis a chiontaithe. Roimh 2026, mhaígh Mitchell go minic nach raibh aon teagmháil aige le Epstein tar éis a chiontaithe. D'fhógair [[Ollscoil na Banríona, Béal Feirste|Ollscoil na Banríona]], Béal Feirste go mbainfí ainm an tSeanadóra den Institiúid a ainmníodh ina onóir, an Institiúid um Shíocháin Dhomhanda, Slándála agus Cheartais.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.facebook.com/UCDSchoolofLaw/posts/3566866173337681|teideal=George Mitchell|údar=Scoil Dlí, COBÁC|dáta=|language=ga-IE|work=www.facebook.com|dátarochtana=2020-08-20}}</ref> Fógraíodh freisin go mbainfí anuas an dealbh, busta de leis an ealaíontóir [[Colin Davidson]] a nochtadh mar cheiliúradh cúig bliana fichead ar an gComhaontú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/dia-beag-ab-ea-an-seanadoir-george-mitchell-go-dti-narbh-ea/|teideal=Dia beag ab ea an Seanadóir George Mitchell… go dtí nárbh ea|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=4 Feabhra 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-04}}</ref>
Scríobh Póilín Ní Chiaráin ar tuairisc.ie:<ref name=":0">{{Lua idirlín|teideal=Dia beag ab ea an Seanadóir George Mitchell… go dtí nárbh ea|url=https://tuairisc.ie/dia-beag-ab-ea-an-seanadoir-george-mitchell-go-dti-narbh-ea/|work=Tuairisc.ie|dáta=4 Feabhra 2026|dátarochtana=2026-02-04|language=ga-IE|údar=Póilín Ní Chiaráin}}</ref><blockquote>Conas a chuir Epstein an chluain ar na daoine cumhachtacha ar fad a bhailigh sé ina thimpeall? Conas is féidir cur síos ar Epstein mar airgeadaí? An raibh gnóthaí airgeadais in áit na leathphingine i gcomparáid le striapachas cailíní óga? Ní léir ó chomhaid Epstein go ndearna sé iarracht a chleachtais a cheilt. Is iontach go deo an oiread daoine cliste, cumasacha nach bhfaca mí-úsáid cailíní faoi aois. Ní leor daille mar chosaint. Tá freagraí dlite do na mná óga a d’fhulaing.<ref name=":0" /></blockquote>
== Féach freisin ==
* [[:Catagóir:Jeffrey Epstein|Lucht Epstein]]
* [[Caidreamh idir Donald Trump agus Jeffrey Epstein]]
* 2007: [[:Íomhá:Non-Prosecution Agreement of Jeffrey Epstein by Alexander Acosta.pdf|Margadh leis na húdaráis i Florida]]
* [[Gluaiseacht MeToo]]
== Tagairtí ==
<references responsive="1"></references>
{{DEFAULTSORT:Epstein, Jeffrey}}
[[Catagóir:Básanna in 2019]]
[[Catagóir:Ciontóirí gnéis Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Daoine a chuir lámh ina mbás féin]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1961]]
[[Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Jeffrey Epstein]]
[[Catagóir:Péidifiligh]]
[[Catagóir:Daoine Giúdach-Mheiriceánacha]]
[[Catagóir:Daoine as Nua-Eabhrac]]
[[Catagóir:Baincéirí]]
7da8wio9ijfsa9ilq1yv3qkia6wqp0j
Úsáideoir:Ansony89
2
110646
1330029
1325082
2026-10-17T09:32:42Z
Ansony89
58760
1330029
wikitext
text/x-wiki
{{#Babel:en-3|fr-2|ja-2|no-1|ga-0|sco-0|cy-0|ie-0}}
Come see me on [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Ansony89 English Wikipedia].
{{Userbox
| border-c = blue
| id = [[File:Bluesky Logo.svg|alt=Bluesky logo|x42px]]
| id-c = white
| info = This user is '''[https://bsky.app/profile/ansony89.bsky.social ansony89.bsky.social]''' on '''[[Bluesky]]'''.
| info-a = center
| info-class = plainlinks
}}
[[en:User:Ansony89]]
[[ie:User:Ansony89]]
[[sco:User:Ansony89]]
[[cy:User:Ansony89]]
[[fr:User:Ansony89]]
[[ja:User:Ansony89]]
6ev3hkw7hkhyye03rdnq1rcrg686qg3
Dorothy Lewis Bernstein
0
112146
1329989
1203673
2026-10-16T23:49:43Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329989
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Matamaiticeoir Meiriceánach ab ea '''Dorothy Lewis Bernstein''' (11 Aibreán 1914 – 5 Feabhra 1988) a raibh aithne uirthi as a cuid oibre sa [[Matamaitic fheidhmeach|mhatamaitic fheidhmeach]], [[Staitistic|an staitistic]], [[ríomhchlárú]], agus a cuid taighde ar [[Trasfhoirm Laplace|thrasfhoirm Laplace]].<ref name="AgnesScott">{{Cite web-en|url=https://www.agnesscott.edu/lriddle/women/bern.htm|title=Biographies of Women Mathematicians -- Dorothy Lewis Bernstein|publisher=Agnes Scott College|access-date=17 Deireadh Fómhair 2012}}</ref> Ba í an chéad bhean a toghadh ina huachtarán ar Chumann Matamaitice Mheiriceá.<ref name="MAA">[http://www.maa.org/history/presidents/bernstein.html MAA presidents: Dorothy Lewis Bernstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126123553/http://www.maa.org/history/presidents/bernstein.html |date=2013-01-26 }}. Mathematical Association of America website. Dáta rochtana: 27 Eanáir 2024.</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Básanna i 1988]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1914]]
[[Catagóir:Matamaiticeoirí Meiriceánacha an 20ú haois]]
6lh02qk0ahg44cyluivwr4sj7tzgd68
Tony O'Reilly
0
113804
1330032
1232419
2026-10-17T10:03:15Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330032
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fiontraí, piarda mór de chuid na nuachtán agus iarimreoir rugbaí ba ea '''Tony O'Reilly''' ([[7 Bealtaine]] [[1936]] – [[18 Bealtaine]] [[2024]])<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.britannica.com/biography/Tony-OReilly|teideal=Tony O’Reilly {{!}} Biography & Facts {{!}} Britannica|dáta=2024-04-22|language=en|work=www.britannica.com|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> nó an '''Ridire Anthony Joseph Francis O’Reilly'''.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/a-dhaoine-uaisle-agus-a-chairde-gael-ni-udar-mor-athais-dom-glacadh-leis-an-teideal-seo/|teideal=A dhaoine uaisle agus a chairde Gael, ní húdar mór áthais dom glacadh leis an teideal seo…|údar=Antain Mac Lochlainn|dáta=4 Samhain 2015|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> Bhronn Ollscoil Bradford Ph.D ar O'Reilly sa mhargaíocht talmhaíochta in 1980, agus tugadh "'''Dr. Tony O'Reilly'''" go minic air i ndiaidh sin. Ba fear é a raibh mianach na fiontraíochta ann agus brá gill aige dá bharr, nó sin a chreid an pobal. Ní raibh sé chomh maith agus a bhíodh sé i gcúrsaí gnó sna 2000-20idí.
Bhí cáil air freisin as a chuid [[Daonchairdeas|daonchairdis]] agus roimhe sin mar imreoir le foireann rugbaí na hÉireann idir 1955 agus 1970.<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|title=Sochraid an fhir ghnó Tony O'Reilly i mBaile Átha Cliath|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0523/1450779-sochraid-an-fhir-ghno-tony-oreilly-i-mbaile-atha-cliath/|date=2024-05-23|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
== Gnó ==
D'éirigh O'Reilly ina Uachtarán ar H. J. Heinz Company<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Heinz|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Heinz&oldid=1223232556|journal=Wikipedia|date=2024-05-10|language=en}}</ref> sna Stáit Aontaithe in 1973, agus ansin ina chathaoirleach domhanda ar an ollchomhlach bia. Bhí air dul faoi shúistí na scairshealbhóirí agus éirí as in 1998.
Cheannaigh Tony O’Reilly an ''[[Irish Independent|Independent]]'' (INM)<ref>Independent News & Media Group (INM)</ref> sa bhliain 1973. Fuair sé réidh leis an dearcadh coimeádach, an meon ‘déanfaidh-sé-cúis’ a bhí ann, spreag sé iomaíocht agus leag sé struchtúr gnó a bhfuil a rian fós le feiceáil go dtí an lá inniu ann. Ba é an ''Independent'' an custaiméir ba mhó fógraíocht ag RTÉ ar feadh na mblianta. Ansin thriail O’Reilly é féin ''[[Scéala Éireann]]'' a cheannach, ach cuireadh srian air de bharr rialacha iomaíochta.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/deireadh-sceala-eireann-bas-mall-a-dfheadfai-a-sheachaint/|teideal=Deireadh Scéala Éireann: bás mall a d’fhéadfaí a sheachaint|údar=Sean Ó Mainnín|dáta=Bealtaine 28 2015|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> Bhí níos mó ná 70% de na meáin chlóite faoi smacht Nuachtáin an ''Independent'' agus O’Reilly tráth dá raibh agus níor thug nuachtáin O’Reilly aon aird ar an Ghaeilge, beag ná mór, nuair a bhí sé ar an stiúir.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-meain-chumarsaide-neamhspleacha-i-mbaol.aspx|teideal=Meáin chumarsáide neamhspleácha i mbaol|dáta=2001|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> Dúirt O’Reilly tráth go bhféadfadh bearna a bheith sa mhargadh ach nach gá go gciallódh sé sin go mbeadh margadh sa bhearna.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-margadh-deacair-na-bhfoilseachan-gaeilge.aspx|teideal=Margadh deacair na bhfoilseachán Gaeilge|údar=Breandán Delap|dáta=D.F. 2008|language=ga-IE|work=Beo!|dátarochtana=2024-05-19}}</ref>
Bhí O'Reilly ina stiúrthóir ar an nGrúpa INM ó 1973 go dtí 2009, nuair a d'éirigh sé as mar phríomhfheidhmeannach. Bhí fáilte curtha ag duine de mhórscairshealbhóirí an chomhlachta, [[Denis O'Brien]], roimh an scéal ag an am.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cinnlínte Nuachta|url=https://www.rte.ie/news/2009/0313/115119-cinnlinte/|date=2009-03-13|language=ga-IE|author=RTÉ}}</ref>
Bhunaigh Tony O’Reilly an comhlacht ola Atlantic Resources, níos déanaí Providence Resources, in 1991. Dhíol sé a leas mionlaigh sa chomhlacht in 2019. Arís is arís eile, bhí an comhlacht ag iarraidh comhpháirtí a mhealladh le dul i mbun druileála sa bhfarraige amach ó chósta na hÉireann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/suil-le-550-milliun-bairille-ola-amach-o-na-blascaodai-i-gciarrai/|teideal=Súil le 550 milliún bairille ola amach ó na Blascaodaí i gCiarraí|dáta=2017-05-09|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-05-19}}</ref>
Ba é an scairshealbhóir ba mhó, lena bhean, i gcomhlacht Waterford Wedgewood é ach bhain caillteanais ollmhóra dóibh sna [[2000idí]].
Thosaigh cluiche mór á imirt ag na O’Reillys sna 2000idí in iarracht na céadta milliún euro a bhí caillte acu ar Independent Newspapers agus Waterford Glass i measc tograí eile le blianta anuas, d’fháil ar ais. Bhí ráflaí á scaipeadh fúthu go minic go raibh ola faighte acu amach ó chósta na hÉireann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://cs.slu.edu/~scannell/gaelsceal/2012-10-03.pdf|teideal=Gaelscéal - An bhfuil go leor ola ag Éirinn nó an bhfuil cleasaíocht ar bun chun sciarshealbhóirí a choinneáil sásta?|údar=Conall Ó Móráin|dáta=2012|dátarochtana=2024-05-19|archivedate=2023-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929133612/https://cs.slu.edu/~scannell/gaelsceal/2012-10-03.pdf}}</ref>
Bancbhriste in 2014-16,<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Tony O’Reilly – The Real Deal {{!}} RTÉ One|url=https://www.youtube.com/watch?v=vAGji259ur0|date=2014-10-31|author=RTÉ}}</ref> b'éigean do O'Reilly díolachán práinne a eagrú. In 2015, creidtear gur dhíol sé pictiúr le [[Jack Butler Yeats|Jack B. Yeats]] de shaor báid as Carna ag ceant i Londain ar €600,000.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/pictiur-dfhear-as-carna-diolta-ar-e600000-ag-ceant-i-londain/|teideal=Pictiúr d’fhear as Carna díolta ar €600,000 ag ceant i Londain|údar=Seán Tadhg Ó Gairbhí|dáta=25 Samhain 2015|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-05-19}}</ref>
== Daonchairdeas ==
Bhí aithne ar O'Reilly mar dhuine de bhunaitheoirí an [[Ireland Fund]], i dteannta Dan Rooney - fondúireacht a threoirigh luach na gcéadta milliúin i dtreo carthanais agus an próiseas síochána in Éirinn.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ómós d'iar-Ambasadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá go hÉireann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0414/867741-omos/|date=2017-04-14|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Mhaoinigh Tony O'Reilly an ''John and Aileen O`Reilly Library'' in [[Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath]], O'Reilly Hall i g[[Coláiste na hOllscoile, BÁC]] agus O'Reilly Theater in [[Pittsburgh, Pennsylvania|Pittsburgh]], [[Pennsylvania]].
[[Íomhá:Crolly - Across the road from Leo's Tavern - geograph.org.uk - 1174611.jpg|clé|mion|[[Croithlí]] i n[[Gaeltacht Thír Chonaill]]]]
== Gaeilge ==
Ag deireadh na 1940idí, chaith an Raghallach ar a laghad bliain sa scoil i dTor gar do [[Croithlí|Chroithlí]] i n[[Gaeltacht Thír Chonaill]]. Bhí a thuismitheoirí ag iarraidh go mbeadh Gaeilge ar a thoil aige, rud a bhí riachtanach ag an am dá mba mhian leat post a fháil sa státseirbhís. Bhí a athair, John O’Reilly, ag obair mar ard-chigire sa tseirbhís custaim ag an am agus bheartaigh sé a mhac a bhogadh ó [[Coláiste Belvedere|Choláiste Belvedere]] i lár na hardchathrach go ceann de na háiteanna ba iargúlta sa tír ag an am. Fuair an Raghallach óg scoláireacht le híoc as a thréimhse i dTor.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/treimhse-tony-oreilly-sa-ghaeltacht/|teideal=Tréimhse Tony O’Reilly sa Ghaeltacht|dáta=2024-05-21|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-05-21}}</ref>
Cceapadh an Raghallach ar Chomhlacht Comhairleach na Gaeilge, a bunaíodh mar thoradh ar Pháipéar Bán an Rialtais in 1965 (ina réamhtheachta do [[Comhairle na Gaeilge|Chomhairle na Gaeilge]] a rinne obair mhór taighde i ndeireadh na [[1960idí]]).<ref name=":1" />
Ní fios an raibh rath ar an oideachas Gaeltachta a fuair sé ar a chumas cainte i nGaeilge. Má bhí, is cinnte gur beag leas a bhain an Raghallach as an teanga sa saol poiblí níos déanaí.<ref name=":1" />
== Pearsanta ==
Phós O'Reilly Susan M Cameron, banoidhre Astrálach, in 1962.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/archives/2017/0502/871940-tony-oreilly-and-susan-m-cameron-marry/|teideal=Tony O'Reilly And Susan M Cameron Marry|údar=Físeán - Cartlann RTÉ|language=en|work=RTÉ Archives|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> Bhí seisear clainne orthu.
Phós O'Reilly (55 ag an am) Chryss Goulandris (41 ag an am), banoidhre Meiriceánach'','' sna [[Na Bahámaí|Bahámaí]] in 1991. Sna 2010idí, bhí siad ina gcónaí i gcaisleán sa Fhrainc.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.normandythenandnow.com/the-very-private-castle-of-william-the-conqueror-at-touques/|teideal=The very private castle of William the Conqueror, at Bonneville-sur-Touques|údar=Normandy Then and Now|dáta=2016-01-16|language=en-US|work=Normandy Then and Now|dátarochtana=2024-05-19}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.google.com/maps/place/Ch%C3%A2teau+des+Ducs+de+Normandie/@49.3438854,0.0990704,4266m/data=!3m1!1e3!4m6!3m5!1s0x47e1d3da89b4c661:0xa39a29c54c781a86!8m2!3d49.3376998!4d0.1175535!16s%2Fg%2F11t6nw6skz?entry=tts&g_ep=EgoyMDI0MDUxNC4wKgBIAVAD&hl=en|teideal=Château des Ducs de Normandie · 31 D288, 14800 Bonneville-sur-Touques, France|language=en|work=Château des Ducs de Normandie · 31 D288, 14800 Bonneville-sur-Touques, France|dátarochtana=2024-05-19}}</ref> Tháinig ailse chíche ar Goulandris ach fuair sí bás tobann mar sin féin in 2023, faoi chúinsí nár soiléiríodh, agus gan léiroidhrí seachas Tony O'Reilly, b'fhéidir.
Bhásaigh Tony O'Reilly in aois a ocht mbliana agus ceithre scór ar an [[18 Bealtaine]] [[2024]]. Ina aitheasc i Séipéal an Chroí Rónaofa i n[[Domhnach Broc]], thug an tAthar Bruce Bradley le fios nach raibh náire riamh ar Tony O'Reilly faoin g[[creideamh]] a bhí aige.<ref name=":2" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://kildare-nationalist.ie/2024/05/23/tony-oreilly-was-a-true-irish-legend-funeral-told/|teideal=Tony O’Reilly was a ‘true Irish legend’, funeral told|dáta=2024-05-23|language=en-GB|work=Kildare Nationalist|dátarochtana=2024-05-23|archivedate=2024-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240523161012/https://kildare-nationalist.ie/2024/05/23/tony-oreilly-was-a-true-irish-legend-funeral-told/}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Irish Independent]]
== Naisc sheachtracha ==
* Clár faisnéise RTÉ uair an chloig, "Tony O’Reilly: The Real Deal",<ref name=":0" /> 2015 (bronnadh Bonn Cré-Umha ag Gradaim Teilifíse & Scannánaíochta Fhéile Nua-Eabhrac ar David Murphy, Eagarthóir Gnó RTÉ, mar gheall ar an gclár).<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/wp-content/uploads/2020/05/Final-RTE-Annual-Report-Irish.pdf|teideal=Tuarascáil Bhliantúil & Ráitis Airgeadais an Ghrúpa RTÉ|údar=RTÉ|dáta=2016|dátarochtana=2024}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Imreoirí rugbaí]]
[[Catagóir:Básanna in 2024]]
[[Catagóir:Fiontraithe]]
[[Catagóir:Lucht gnó na hÉireann]]
[[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]]
{{DEFAULTSORT:O'Reilly, Tony }}
[[Catagóir:Daonchairde Éireannacha]]
rsvdq5rcu0s9ztpfc6blhosi2d5j47r
Cluichí Parailimpeacha 2024
0
115229
1329981
1252825
2026-10-16T22:04:45Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329981
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Cuireadh tús leis na '''Cluichí Parailimpeacha 2024''' ar an [[28 Lúnasa]] [[2024]] agus 4,400 lúthchleasaí ar shlí an [[Champs-Élysées|Champs-Elysees]] go [[Place de la Concorde]] i bPáras. Bhí thart fá 65,000 duine i lucht féachana an tsearmanais.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/gb/podcast/31-l%C3%BAnasa-2024-d%C3%BAn-na-ngall/id1525428808?i=1000667748763|teideal=Nuacht Mhall (Dún na nGall)|údar=Conradh na Gaeilge|dáta=31 Lúnasa 2024|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2024-09-05}}</ref> Thosaigh na cluichí iad féin ar an 29 Lúnasa agus tháinig deireadh leo ar an 8 Meán Fómhair 2024.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Tús Áite: Searmanas Oscailte na gCluichí Oilimpeacha - Cúrsaí Slándála|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22418948-tus-aite-searmanas-oscailte-na-gcluichi-oilimpeac/|language=ga-IE|author=RnaG|date=26 Iúil 2024}}</ref>
B'é an chéad uair ar tharla Cluichí Parailimpeacha an tsamhraidh sa Fhrainc. Bhí 549 bonn le bronnadh i 22 imeacht parailimpeach, le linn 11 lá. Tríocha cúig lúthchleasaí a bhí ar scuad na hÉireann, i measc toscaireacht de 184 duine.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Tús Áite: Na Cluichí Parailimpeacha|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22427247-tus-aite-na-cluichi-parailimpeacha/|language=ga-IE|author=RnaG|date=2024}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22427940/|teideal=Daráine Ní Mhaolmhíchíl - dhuine d’fhoireann craolta RTÉ ag na Cluichí Parailimpeacha i bPáras.|údar=RnaG • Adhmhaidin|dáta=30 Lúnasa 2024|language=ga-IE|work=RTE Radio|dátarochtana=2024-09-05}}</ref><ref name=":0" /> agus na lúthchleasaithe san iomaíocht thar naoi spórt.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.gov.ie/ga/preasraitis/22453-guionn-na-hairi-martin-agus-byrne-gach-rath-ar-luthchleasaithe-parailimpeacha-na-heireann-i-bparas/|teideal=Guíonn na hAirí Martin agus Byrne gach rath ar lúthchleasaithe Parailimpeacha na hÉireann i bPáras|dáta=2024-08-28|language=ga|work=www.gov.ie|dátarochtana=2024-09-05}}</ref>[[Íomhá:Lamiya Valiyeva at the 2024 Summer Paralympics 6.jpg|clé|mion|2024: Bhuaigh [[Orla Comerford]] bonn cré-umha (T13 100M)]]
== Boinn ==
Ghlac 35 lúthchleasaí as Éirinn páirt i naoi spórt agus bhuaigh siad sé bhonn: bonn óir amháin, trí bhonn airgid, agus dhá bhonn cré-umha.<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/14-me%C3%A1n-f%C3%B3mhair-2024-ard-mhacha/id1525428808?i=1000669550320|teideal=Nuacht mhall (Ard Mhacha)|údar=Conradh na Gaeilge Londain|dáta=14 Meán Fómhair 2024|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2024-09-14}}</ref>
* Bhuaigh na rothaithe [[Katie-George Dunlevy]] agus Linda Kelly bonn óir i dTriail Ama Aonair B na mban i bPáras. B'é seo an tríú huair ag Dunlevy bonn óir a bhuachan sa gcomórtas agus í sa gcéad áit in [[Rio de Janeiro]] agus i d[[Tóiceo]] nuair a bhí Eve McCrystal mar phíolóta aici.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bonn-oir-buaite-ag-na-rothaithe-katie-george-dunlevy-agus-linda-kelly-sna-cluichi-parailimpeacha/|teideal=Bonn óir buaite ag na rothaithe Katie-George Dunlevy agus Linda Kelly sna Cluichí Parailimpeacha|dáta=2024-09-04|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-09-05}}</ref>
* Bhuaigh Katie-George Dunlevy agus Eve McCrystal bonn airgid i rás tóraíochta 3,000m B na mban sa velodrome., Bhí seacht gcinn de bhoinn ar fad buaite ag Dunlevy ag na Cluichí Parailimpeacha, sé cinn aici-se agus ceann i dteannta McCrystal.
* Bhuaigh [[Róisín Ní Riain]], iardhalta Ghaelcholáiste Luimnigh, bonn airgid sa snámh droma 100m S13 agus bhuaigh sí a dara bonn nuair a chríochnaigh sí sa tríú háit sa mheascra aonair 200m sa rannóg SM13.
* Bhuaigh [[Orla Comerford]] bonn cré-umha sa rás ráibe 100m T13 sa Stade de France.<ref name=":1" /> Chríochnaigh bean Bhaile Átha Cliath i 11.94, í chun deiridh ar Lamiya Valieya na hAsarbaiseáine a thug léi an bonn óir le curiarracht dhomhanda nua – 11.76 – agus Rayan Soares da Silva ón Brasaíl a tháinig sa dara háit (11.78).
I mí na Nollag 2024, b'iad Katie-George Dunlevy agus Linda Kelly a thug leo gradam RTÉ d’Foireann Spóirt na Bliana ó tharla gur bhuaigh siad bonn óir agus bonn airgid sa rothaíocht bhóthair ag Cluichí Parailimpeacha 2024 agus ós rud é gur curaidh dhomhanda faoi dhó iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2024/12/16/buaiteoiri-ghradaim-sport-rte-2024-fogartha/|teideal=Buaiteoirí Ghradaim Spórt RTÉ 2024 Fógartha|údar=Nuacht RTÉ|dáta=2024-12-16|language=gd-IE|work=About RTÉ|dátarochtana=2024-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241226000103/https://about.rte.ie/ie/2024/12/16/buaiteoiri-ghradaim-sport-rte-2024-fogartha/|archivedate=2024-12-26}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[:Catagóir:Cluichí Parailimpeacha|Cluichí Parailimpeacha]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2024]]
[[Catagóir:Cluichí Parailimpeacha]]
[[Catagóir:Spóirt Oilimpeacha]]
[[Catagóir:Míchumas]]
qyd6e5u7t5dvuqqdbzdzxzhr2k9yk6t
Katie-George Dunlevy
0
117149
1329997
1310897
2026-10-17T03:37:45Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1329997
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is rothaí parailimpeach í '''Katie-George Dunlevy''' a d'fhág suas i [[Crawley]], [[Sussex Thiar|Sussex]] (ar an 26 Samhain 1981). Tá lagú radhairc uirthi. Tagann a hathair as Contae Dhún na nGall.
Ag [[Cluichí Parailimpeacha 2024]] i b[[Páras]], bhuaigh Dunlevy agus Linda Kelly bonn óir i dTriail Ama Aonair B na mban. B'é seo an tríú huair ag Dunlevy bonn óir a bhuachan sa gcomórtas agus í sa gcéad áit in [[Rio de Janeiro]] agus i d[[Tóiceo]] nuair a bhí Eve McCrystal mar phíolóta aici.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bonn-oir-buaite-ag-na-rothaithe-katie-george-dunlevy-agus-linda-kelly-sna-cluichi-parailimpeacha/|teideal=Bonn óir buaite ag na rothaithe Katie-George Dunlevy agus Linda Kelly sna Cluichí Parailimpeacha|dáta=2024-09-04|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-09-05}}</ref>
[[Íomhá:2024 UCI Road World Championships Zurich Women & Men B Medal Ceremonies 11 (Katie-George Dunlevy).jpg|clé|mion|2024 i Zurich]]
Ar an 1 Meán Fómhair 2024, bhuaigh Dunlevy agus Eve McCrystal bonn airgid i rás tóraíochta 3,000m B na mban sa velodrome.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.the42.ie/velodrome-colour-6476697-Sep2024/|teideal=Silver Sunday as Dunlevy and McCrystal's Last Dance lights up the velodrome|údar=Emma Duffy|dáta=2024-09-01|language=en|work=The 42|dátarochtana=2024-12-26}}</ref> Bhí seacht gcinn de bhoinn ar fad buaite ag Dunlevy ag na Cluichí Parailimpeacha, sé cinn aici-se agus ceann i dteannta McCrystal.
I mí na Nollag 2024, b'iad Katie-George Dunlevy agus Linda Kelly a thug leo gradam RTÉ d’Foireann Spóirt na Bliana ó tharla gur bhuaigh siad bonn óir agus bonn airgid sa rothaíocht bhóthair ag Cluichí Parailimpeacha 2024 agus ós rud é gur curaidh dhomhanda faoi dhó iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2024/12/16/buaiteoiri-ghradaim-sport-rte-2024-fogartha/|teideal=Buaiteoirí Ghradaim Spórt RTÉ 2024 Fógartha|údar=Nuacht RTÉ|dáta=2024-12-16|language=gd-IE|work=About RTÉ|dátarochtana=2024-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241226000103/https://about.rte.ie/ie/2024/12/16/buaiteoiri-ghradaim-sport-rte-2024-fogartha/|archivedate=2024-12-26}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Cluichí Parailimpeacha 2024]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{Síol-beath-en}}
{{Síol-spórt}}
{{DEFAULTSORT:Dunlevy, Katie-George}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1981]]
[[Catagóir:Cluichí Parailimpeacha]]
[[Catagóir:Daoine faoi mhíchumas]]
[[Catagóir:Daoine LADT]]
[[Catagóir:Lucht spóirt na Sasana]]
[[Catagóir:Mná spóirt]]
[[Catagóir:Rothaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Sussex Thiar]]
jhq1rvlob3qq8nyc5ysx2nblk5u0a4l
Ón Domhan Thíos (closdráma)
0
118729
1330037
1312729
2026-10-17T10:50:06Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330037
wikitext
text/x-wiki
{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Saothar Ceoil
|compositor=[[Richie Conroy]]
|llengua_original=[[An Ghaeilge]]
<!--|creacio=Dáta a bunaíodh-->
<!--|època composició=Dáta a bunaíodh-->
<!--|publicacio=Dáta foisithe-->
|genere=Closdráma
<!--|durada=fad ama-->
|part_de=[[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]], [[RTÉjr Radio]]
<!--|interpret=Taibheoirí-->
|estrena=06/03/2024
|format_per=Sraith 1: 8<br/>Sraith 2:
|lloc_narracio=[[Éire]]|personatges=Éala, Tomás, Síofra, Eoinín}}
[[Drámaíocht|Dráma]] [[Podchraolachán|podchraolta]] is ea '''''[[Ón Domhan Thíos (closdráma)|Ón Domhan Thíos]]''''' a bhaineann lena thiteann amach do cheathrar cara sna luath-déaga tar éis dóibh baint do [[Lios|lios sidhe]].<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0712/1436318-on-domhain-thios-drama-nua-podcraolta-ar-rnag-agus-rtejnr/|teideal=Ón Domhain Thíos - Dráma nua podcraolta ar RnaG agus RTÉjr ina bhfuil ceathrar cara gafa i scéal lán de mhistéir agus draíocht.|dáta=12 Iúil 2024|work=[[RTÉ]]|dátarochtana=18 Aibreán 2025}}</ref><ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0308/1436726-on-domhain-thios-drama-nua-ag-rnag-agus-rtejr/|teideal=Ón Domhan Thíos - dráma nua podchraolta ag RnaG agus RTÉjr dírithe ar cheathrar cara sna luath-déaga agus eachtra acu ag campáil|dáta=8 Márta 2024|work=[[RTÉ]]|dátarochtana=18 Aibreán 2025}}</ref> Tugann an tsraith "ar thuras draíochtúil, mistéireach isteach i bh[[Miotaseolaíocht na nGael|finscéalta]] na hÉireann" iad.<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/2024/03/05/o-na-2-johnnies-go-na-hothouse-flowers-ta-rte-ag-ceiliuradh-sheachtain-na-gaeilge-le-energia-2024-rte-celebrates-seachtain-na-gaeilge-le-energia-2024/|teideal=Ó na 2 Johnnies go na Hothouse Flowers: Tá RTÉ ag ceiliúradh Sheachtain na Gaeilge le Energia 2024 {{!}} RTÉ Celebrates Seachtain na Gaeilge le Energia 2024|dáta=2024-03-05|work=[[RTÉ]]|dátarochtana=2025-04-18}} {{Dead link|date=Deireadh Fómhair 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[Íomhá:Central wall, Rathgall Fort - geograph.org.uk - 6045914.jpg|mion|Lios mór na [[An Ráth Gheal|Rátha Gile]] i [[sléibhte Chill Mhantáin]]]]
[[Richie Conroy]] a scríobh ''Ón Domhan Thíos'' agus [[Fíbín Media]] a léirigh i gcomhair [[RTÉ Raidió na Gaeltachta|Raidió na Gaeltachta]] agus [[RTÉ Junior|RTÉjr Radio]].<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/kids/2026/0311/1562903-rte-on-domhan-thios-kids-podcast-irish-gaeilge/|teideal=Podcast/ Podcraolta: Tá Ón Domhan Thíos ar ais!|dáta=13 Márta 2026|language=as Gaeilge ⁊ Béarla|work=[[RTÉ]]|dátarochtana=25 Márta 2026}}</ref>
Fógraíodh go mbeadh an dara sraith á eisiúint i 2026.<ref name=":2" />
== An scéal ==
Baineann duine de na cairde de lios sidhe agus tarlaíonn rud nach féidir leis na cairde bun ná barr a dhéanamh as. Caithfidh siad dul "sa tóir ar fhreagraí, ach, an mbeidh siad sásta leis na freagraí a aimsíonn siad?"<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/kids/2024/0226/1436288-on-domhan-thios-rnag-rtejr-podcast/|teideal=Ón Domhan Thíos: Strange things in this RnaG & RTÉjr Podcast|dáta=26 Feabhra 2025|language=ga ⁊ en-IE|dátarochtana=18 Aibreán 2025}}</ref>
Tosaíonn an dara sraith bliain tar éis imeachtaí an chéad sraithe. Caitear saol na gcarachtar in aer nuair a nochtann duine diamhrach.<ref name=":2" />
== Glacadh ==
Bronnadh Gradam Zebbie ó cheardchuallacht na scríbhneoirí Éireannacha ar na scríbhneoirí Richie Conroy agus Sophie Hodkinson don script raidió is fearr.<ref name=":2" />
Ghnóthaigh ''Ón Domhan Thíos'' an dara háit ag [[Gradaim Raidió IMRO]] 2024 sa chatagóir Craoltóireacht le Gaeilge.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.imroradioawards.ie/winners-2024/#toggle-id-20|teideal=2024 Winners|work=IMRO Radio Awards|dátarochtana=18 Aibreán 2025}}{{Dead link|date=Bealtaine 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Naisc sheachtracha==
* [https://www.rte.ie/radio1/podcast/podcast_ondomhanthios.xml Fotha RSS]
* [https://www.rte.ie/radio/podcasts/series/40254-on-domhan-thios Suíomh oifigiúil]
* [https://www.rte.ie/gaeilge/2024/0308/1436726-on-domhain-thios-drama-nua-ag-rnag-agus-rtejr/ Agallamh faoi ar ''Iris Aniar'']
==Tagairtí==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:On Domhan Thios}}
[[Catagóir:Drámaí podchraolta]]
[[Catagóir:Drámaí podchraolta i nGaeilge]]
[[Catagóir:Drámaí podchraolta Éireannacha]]
[[Catagóir:Podchraoltaí i nGaeilge]]
[[Catagóir:Podchraoltaí Éireannacha]]
[[Catagóir:Podchraoltaí]]
[[Catagóir:Closdrámaí i nGaeilge]]
[[Catagóir:Closdrámaí]]
[[Catagóir:RTÉ Raidió na Gaeltachta]]
[[Catagóir:RTÉjr Radio]]
[[Catagóir:Fantaisíocht i nGaeilge]]
[[Catagóir:Fantaisíocht Éireannach]]
[[Catagóir:Fantaisíocht]]
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge]]
[[Catagóir:Ficsean tuairimeach Éireannach]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2024]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 2020í]]
{{Síol-podchraoladh}}
s8mrs99ca3be86574vq4abgesa0wql0
Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Téamh Domhanda
2
120000
1329979
1329950
2026-10-16T19:51:02Z
Marcas.oduinn
33120
/* Cumhacht na dtonnta */
1329979
wikitext
text/x-wiki
[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal|Tionscadal]] ]
== Ceanntásc ==
••• [[:Úsáideoir:TGcoa]] ••• '' príomhscríbhneoir
* [[Téamh domhanda]] '' Global warming
* [[Aeráid]] '' Climate
* [[Tonn teasa]] '' Heat wave
* [[Falscaí]] '' Wild fire
* [[Dífhoraoisiú]] '' Deforestation
* [[Eostatacht]] '' Eustacy
* [[:Catagóir:Téamh domhanda]]
** [[:Catagóir:Athrú aeráide]]
* [[:Catagóir:Fuinneamh]]
** [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]]
*** [[:Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gréine]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht ghaoithe]]
**** [[:Catagóir:Cumhacht gheoiteirmeach]]
{| class= wikitable
|+ Fuinneamh (J) nó cumhacht (W = J/s)
! Cineál !! Fuinneamh !! Cumhacht
|-
| Grian
| [[Grianfhuinneamh]]
| [[Grianchumhacht]]
|-
| Gaoth
| [[Fuinneamh gaoithe]]
| [[Cumhacht ghaoithe]]
|-
| Uisce
| [[Fuinneamh hiodrálach]]
| [[Hidrileictreachas]]
|-
| Geo
| [[Fuinneamh geoiteirmeach]]
| [[Cumhacht gheoiteirmeach]]
|-
| Bith
| [[Bithbhreosla]]
| [[]]
|-
| Tonn
| [[Fuinneamh tonnta]]
| [[Cumhacht tonnta]]
|}
== Ábhair ==
=== Cúiseanna ===
* [[Gás ceaptha teasa]], [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa]]
# [[Astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin]]
#* [[Astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr talamhaíochta]], [[Lorg carbóin]], [[Poitéinseal téimh dhomhanda]], [[Buiséad fuinnimh an Domhain]], [[Buiséad teasa inmheánaigh an Domhain]], [[Córas aeráide]], [[Fórsáil radantach]]
# ''[[:en:Effects of climate change|Effects of climate change]]'' - [[Éifeachtaí an athraithe aeráide]]
* [[:Catagóir:Aeráid]] vs [[:Catagóir:Aimsir]]
=== Aontas Eorpach ===
* [[:Catagóir:An tAontas Eorpach agus an comhshaol]] ⇒ [[:Catagóir:Beartas comhshaoil san AE]] ⇒ [[:Catagóir:Comhaontú Glas don Eoraip]], <s>an [[Comhaontú Glas Don Eoraip]]=</s>an [[Comhaontú Glas don Eoraip]], [[Cláir Réime um Thaighde agus Forbairt Theicneolaíoch]], [[Fís 2020]], [[Fís Eorpach]], [[Clár LIFE]], [[Oiriúnach do 55]], [[Sásra um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha an AE]]=[[Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha an AE]]
=== Teicneolaíocht agus geilleagar ===
* ''[[:en:Renewable energy|Renewable energy]]'' - [[Fuinneamh in-athnuaite]], [[Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh inbhuanaithe]], [[:Catagóir:Fuinneamh gheoiteirmeach]], [[Cumhacht gheoiteirmeach]], [[Téamh geoiteirmeach]]
# [[Fuinneamh gaoithe]]=[[Cumhacht ghaoithe]]
# ''[[:en:Wave power|Wave power]]'' - [[Cumhacht toinn]]
# ''[[:en:Net-zero emissions|Net-zero emissions]]'' - [[Neodracht carbóin]]=[[Astaíochtaí glan-nialais]]
# ''[[:en:Fossil fuel subsidies|Fossil fuel subsidies]]'' - [[Fóirdheontas breosla iontaise]]
# ''[[:en:Carbon tariff|Carbon tariff]]'' - [[Tairif carbóin]]
# ''[[:en:Carbon pricing|Carbon pricing]]'' - [[Praghsáil carbóin]]
# ''[[:en: Carbon capture and storage| Carbon capture and storage]]'' - [[Gabháil agus stóráil carbóin]]
# ''[[:en:Circular economy|Circular economy]]'' - [[Geilleagar ciorclach]]
# ''[[:en:International Energy Agency|International Energy Agency]]'' - [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh]]
#* [[an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh In-athnuaite]]
# ''[[:en:Toxic waste|Toxic waste]]'' - [[Dramhaíl nimhiúil]]
# ''[[:en:Public transport|Public transport]]'' - [[Iompar poiblí]]
== Cumhacht na dtonnta ==
'' '''Cumhacht na dtonnta''' is the capture of energy of [[tonn]] to do useful [[obair (fisic)|obair]] – for example, [[Giniúint leictreachais]], [[díshalannú]], or [[caidéal]]ing water. A machine that exploits wave [[cumhacht]] is a '''tiontaire fuinnimh toinn''' ('''TFT''' / WEC).
'' Waves are generated primarily by wind passing over the sea's surface and also by tidal forces, temperature variations, and other factors. As long as the waves propagate slower than the wind speed just above, energy is transferred from the wind to the waves. Air pressure differences between the windward and leeward sides of a wave [[tonnbharr]] and surface friction from the wind cause [[strus fiartha]] and wave growth.<ref name=Phillips1977 />
'' Wave power as a descriptive term is different from [[Cumhacht na taoide]], which seeks to primarily capture the energy of the current caused by the gravitational pull of the Sun and Moon. However, wave power and tidal power are not fundamentally distinct and have significant cross-over in technology and implementation. Other forces can create [[feacht aigéin]], including [[bruth]], [[gaoth]], an [[fórsa Coriolis]], [[cabbeling]], [[teocht]] agus [[salandacht]] differences.
'' Attempts to use this energy began in 1890 or earlier,<ref name=Miller2004 /> mainly due to its high [[dlús cumhachta]]. Just below the ocean's water surface the wave energy flow, in time-average, is typically five times denser than the wind energy flow 20 m above the sea surface, and 10 to 30 times denser than the solar energy flow.<ref name=Falnes1999 />
'' As of 2023, wave power is not widely employed for commercial applications, after a long series of trial projects. In 2000 the world's first commercial wave power device, the [[LIMPET Ìle]] was installed on the coast of [[Ìle]] in Scotland and connected to the [[National Grid (Great Britain)|UK national grid]].<ref name=eide20006 /> In 2008, the first experimental multi-generator [[wave farm]] was opened in Portugal at the [[Aguçadoura Wave Farm]].<ref name=Lima2008 /> Both projects have since ended.
'' Wave energy converters can be classified based on their working principle as either:<ref name=Falcão2010 /><ref name=Madan />
* '' oscillating water columns (with air turbine)
* '' oscillating bodies (with hydroelectric motor, hydraulic turbine, linear electrical generator)
* '' overtopping devices (with low-head hydraulic turbine)
== Tagairtí
{{reflist | refs =
<ref name=Phillips1977>{{cite book | last=Phillips | first=O.M. | title=The dynamics of the upper ocean | publisher=Cambridge University Press | year=1977 | isbn=978-0-521-29801-8 | edition=2nd | author-link=Owen Martin Phillips}}</ref>
<ref name=Miller2004>{{lua idirlín | url = http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | teideal = Wave and Tidal Energy Experiments in San Francisco and Santa Cruz | údar = Christine Miller | dátarochtana = 16 Lúnasa 2008 | dáta = Lúnasa 2004 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081002203245/http://www.outsidelands.org/wave-tidal3.php | archive-date=October 2, 2008|url-status=live}}</ref>
<ref name=Falnes1999>{{lua idirlín | dáta = 1 Meitheamh 1999 | teideal = Wave energy and its utilization | url = https://www.slideshare.net/JrgenHalsTodalshaug/wave-energy-and-its-utilization-257609652 | work = Slideshare | dátarochtana = Aibreán}}</ref>
<ref name=eide20006>{{lua idirlín | url = https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | teideal = World's first commercial wave power station activated in Scotland | dáta = 17 Márta 2006 | radaíocht = 5 Meitheamh 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180805172514/https://www.edie.net/news/0/Worlds-first-commercial-wave-power-station-activated-in-Scotland/3492/ | archive-date=5, August 2018 | url-status=live }}</ref>
<ref name=Lima2008>Joao Lima. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE Babcock, EDP and Efacec to Collaborate on Wave Energy projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924065943/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=21070001&sid=aSsaOB9qbiKE | date=24 September 2015}} ''Bloomberg'', 23 Meán Fómhair 2008.</ref>
<ref name=Falcão2010>{{cite journal | last=Falcão |first=António F. de O. | date=2010-04-01 | title=Wave energy utilization: A review of the technologies | url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032109002652 | journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews | language=en | volume=14 | issue=3 | pages=899–918 | doi=10.1016/j.rser.2009.11.003 | bibcode=2010RSERv..14..899F | issn=1364-0321 | url-access=subscription }}</ref>
<ref name=Madan>{{citation | last1=Madan | first1=D. |date=2020-10-21 | pages=1057–1072 | place=Singapore | publisher=Springer Singapore | isbn=978-981-15-4738-6 | last2=Rathnakumar | first2=P. | last3=Marichamy | first3=S. | last4=Ganesan | first4=P. | last5=Vinothbabu | first5=K. | last6=Stalin | first6=B.| title=Advances in Industrial Automation and Smart Manufacturing | chapter=A Technological Assessment of the Ocean Wave Energy Converters | series=Lecture Notes in Mechanical Engineering | doi=10.1007/978-981-15-4739-3_91 | s2cid=226322561}}</ref>
}}
== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__
7ckpx990a8fgxiazxdrvv68m630jug1
Pius Langa
0
120716
1329986
1277939
2026-10-16T23:01:28Z
TGcoa
21229
1329986
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Dlí-eolaí agus Ard-Bhreitheamh na [[Afraic Theas|hAfraice Theas]] ba ea '''Pius Langa''' (25 Márta 1939 – 24 Iúil 2013'''.'''
Ba é an chéad Ard-Bhreitheamh Afracach ar an Afraic Theas. Thosaigh sé ag obair i monarcha léinte ar dtús. Ansin fuair sé post mar theachtaire agus mar theangaire cúirte; ansin mar ionchúisitheoir. D'oibrigh sé ansin mar ghiúistís agus mar Bhreitheamh ar an gCúirt Bhunreachtúil. Bhí a shaol caite ag an Ard-Bhreitheamh Langa ag iarraidh caighdeán maireachtála na ndaoine san Afraic Theas a fheabhsú.
Bhronn [[Ollscoil na Gaillimhe]] Céim Dhochtúireachta sa Dlí air Langa in 2007.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.universityofgalway.ie/about-us/news-and-events/news-archive/2007/june2007/ceimeanna-oinigh-bronnta-ag-oe-gaillimh-ar-sheisear-den-scoth.html|teideal=June 2007 - University of Galway|work=www.universityofgalway.ie|dátarochtana=2026-10-16}}</ref>
== Féach freisin ==
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{síol-beath}}
{{síol-af}}
{{DEFAULTSORT:Langa, Pius}}
[[Catagóir:Breithiúna]]
[[Catagóir:Básanna in 2013]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1939]]
[[Catagóir:Daoine ón Afraic Theas]]
[[Catagóir:Fir]]
0033p1hw0kaha52xf7ecg4syasff5iz
Vincent Kearney
0
123330
1330034
1321746
2026-10-17T10:32:03Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330034
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is iriseoir as Iarthar Bhéal Feirste é '''Vincent Kearney''' (a rugadh ar an 1 Meitheamh 1965). Ceapadh é mar Eagarthóir Thuaisceart Éireann le Nuacht RTÉ in Aibreán 2021, mar chomharba ar [[Tommie Gorman]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/2021/01/29/rte-news-announces-vincent-kearney-as-new-northern-ireland-editor/|teideal=RTÉ News announces Vincent Kearney as new Northern Ireland Editor|údar=RTÉ|dáta=2021-01-29|language=en-GB|work=About RTÉ|dátarochtana=2026-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251205020119/https://about.rte.ie/2021/01/29/rte-news-announces-vincent-kearney-as-new-northern-ireland-editor/|archivedate=2025-12-05}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/author/1031458-vincent-kearney/|teideal=Vincent Kearney|údar=Vincent Kearney Northern Editor|dáta=2022-02-09|language=en|work=RTE.ie|dátarochtana=2026-02-26}}</ref>
Nuair a bhí Kearney ina chomhfhreagraí slándála ag an BBC a rinne MI5, an PSNI agus tríothu sin an MET, póilíní Londan, faireachas air. Theastaigh uathu a fháil amach cá raibh sé ag fáil eolais faoi na póilíní agus seirbhísí slándála eile. Bhain siad leas as bealaí mídhleathacha ina gcuid spiaireachta. Is faoi dhlí a ritheadh chun déileáil le sceimhlitheoirí a rinneadh brathadóireacht ar Vincent Kearney.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bua-do-vincent-kearney-agus-don-iriseoireacht-ach-tuilleadh-de-dhith/|teideal=Bua do Vincent Kearney agus don iriseoireacht, ach tuilleadh de dhíth|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=26 Iúil 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-07-26}}</ref>
== Gairm ==
D'oibrigh Kearney mar thuairisceoir agus léiritheoir do nuacht agus chláir faisnéise leis an BBC, lena n-áirítear ceithre bliana le clár ''Spotlight'' ar [[BBC Thuaisceart Éireann]]. Bhí sé ina Chomhfhreagraí Gnóthaí Baile le BBC Thuaisceart Éireann i mBéal Feirste ó Aibreán 2006 go 2019, ina Chomhfhreagraí Thuaisceart Éireann leis an ''Sunday Times'', agus d'oibrigh sé leis an ''Belfast Telegraph'' ar feadh naoi mbliana. Ba iar-Iriseoir na Bliana é i dTuaisceart Éireann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.newsletter.co.uk/news/politics/former-bbc-ni-journalist-vincent-kearney-named-rtes-new-northern-editor-3117115|teideal=Former BBC NI journalist Vincent Kearney named RTE’s new northern editor|dáta=2021-01-29|language=en|work=Belfast News Letter|dátarochtana=2026-02-26}}</ref>
Ceapadh Kearney mar Chomhfhreagraí Thuaisceart Éireann le RTÉ in Eanáir 2019.
=== MI5 ag cúléisteacht teileafóin ===
Tháinig an bhrathadóireacht ar Kearney chun solais nuair a bhí cás Barry McCaffrey agus Trevor Birney faoi bhráid an Bhinse. Chuaigh siadsan chun na cúirte i ngeall ar an íde a d’fhulaing siad i dtaca leis an scannán ‘No Stone Unturned’ faoi fhaillí agus claonpháirteachas na bpóilíní i [[sléacht Loch an Oileáin]] i 1994.
Ansin tháinig sé chun solais le linn imeachtaí ag an m[[Binse Cumhachtaí Iniúchta]] i Londain go ndearnadh [[Oibríochtaí faireachais de chuid na SPTÉ ar iriseoirí i dTuaisceart Éireann|monatóireacht neamhdhleathach]] ar Kearney ar dhá ócáid idir 2006 agus 2009.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8xrglyxy12o|teideal=MI5 'illegally obtained communications data' from phone of former BBC journalist Vincent Kearney|dáta=2025-09-15|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2026-07-26}}</ref>
Cuid d'fheachtas fada, leanúnach agus neamhdhleathach a bhí sa mhonatóireacht a rinne seirbhísí faisnéise na Breataine ar Kearney. Theastaigh uathu fáil amach cé na foinsí a bhí aige maidir le scéalta nuachta áirithe. Chruthaigh an SPTÉ próifíl mhionsonraithe de dhintiúir phearsanta agus phroifisiúnta Kearney, sonraí faoina bhean chéile agus máthair a chéile san áireamh. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Monatóireacht neamhdhleathach déanta ar iriseoir i mBéal Feirste|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0225/1560389-monatoireacht-neamhdhleathach-deanta-ar-iriseoir-i-mbeal-feirste/|date=2026-02-25|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>
Thug Póilín Ní Chiaráin le fios "''Ní mór don Státrúnaí [[Hilary Benn]] a dhul i ngleic leis na ceisteanna seo, go práinneach. Ní iriseoirí ag tochras ar a gceirtlín féin atá i gceist. Tá iriseoireacht neamhspleách, neamheaglach ag croílár an daonlathais agus tá póilíneacht d’ardchaighdeán a thuilleann tacaíocht an phobail dlite do gach saoránach. Tá fiosrú poiblí neamhspleách á éileamh ag Amnesty. Is cinnte go bhfuil gníomhartha riachtanach: i bhfianaise na rúin a scaoileadh le deireanas agus na rúin atá a fhios againn a ceileadh, ní fhuasclóidh briathra an ghéarchéim. Cé a chreidfeadh na briathra''?" <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-bhfuil-an-psni-eirithe-as-iompar-neamhdhleathach-in-aghaidh-iriseoiri/|teideal=An bhfuil an PSNI éirithe as iompar neamhdhleathach in aghaidh iriseoirí?|dáta=2026-03-01|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-07-26}}</ref>
{{Príomhalt|Oibríochtaí faireachais de chuid na SPTÉ ar iriseoirí i dTuaisceart Éireann}}
Rialaigh Binse Fiosraithe, an IPT, a scrúdaíonn conas a fheidhmíonn seirbhísí faisnéise, gur bailíodh sonraí an iriseora go mídhleathach. D’ordaigh do MI5 £10,000 a íoc le Vincent Kearney agus tugadh an t-ordú céanna don PSNI; £20,000 ar fad. Cé nach ar mhaithe le cúiteamh airgid a thóg Kearney agus an BBC an cás, ba chéim suntasach é go mb’éigean do MI5 admháil a dhéanamh agus cúiteamh a íoc den chéad uair ariamh.<ref name=":0" />
Dúirt an BBC go raibh siad páirteach sa gcás mar gur chuid bhunúsach den daonlathas í saoirse iriseoireachta. Bhí iompar MI5 agus an PSNI mícheart, chuir sé sciath chosanta agus muinín san iriseoireacht i mbaol agus caithfear a chinntiú nach dtarlóidh sé arís, a dúradar.
Bhí ceardchumann na n-iriseoirí an NUJ ag éileamh fiosrú poiblí. Is deacair muinín a chur i ngeallúintí nuair is baolach go raibh an faireachas forleathan. Ní raibh sna cinntí ón IPT faoi McCaffrey agus Birney agus ansin Vincent Kearney ach tús.<ref name=":0" />
== Pearsanta ==
Tá cónaí ar Kearney agus ar a bhean chéile Louise i Lorgain, Co. Ard Mhacha.
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kearney, Vincent }}
[[Catagóir:Iriseoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Daoine as Béal Feirste]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1965]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Lucht RTÉ]]
[[Catagóir:Lucht BBC]]
agbhhoguyua49k0egc7073mobdjk9c6
Patrick M. Foley
0
125969
1330013
1312077
2026-10-17T06:53:00Z
InternetArchiveBot
47196
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1330013
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Staraí, náisiúnaí agus scríbhneoir gan iomrá as Corca Dhuibhne ba ea '''Patrick M. Foley''' (c. 1864 - 22 Lúnasa 1931). D’fhoilsigh an Ciarraíoch dhá leagan thábhachtacha de stair [[Corca Dhuibhne|Chorca Dhuibhne]] agus na m[[Na Blascaodaí|Blascaodaí]] ag tús an fhichiú aois.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/05/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtann-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|teideal=Rian na Fola, clár fáisnéise le Dara Ó Cinnéide a nochtann rúndiamhair faoi dhúnmharú staraí as Ciarraí|údar=Eagarthóir|dáta=2026-05-01|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-05-01}}</ref> Fear fánach ba ea Foley agus adhlacadh é in uaigh na mbochtán in Sallisaw, [[Oklahoma]], i bhfad ó bhaile agus óna mhuintir féin.
[[Íomhá:County Kerry - Caherdorgan Fort - 20130404105952.jpg|clé|mion|220x220px|[[Cathair Deargáin Thuaidh|Cathair Dheargáin]]]]
== Saol ==
Rugadh Foley i g[[Cathair Deargáin Thuaidh|Cathair Dheargáin]], baile fearainn atá ar an taobh ó thuaidh den leithinis sa Leitiriúch — nó taobh thíos den gcnoc, mar a deirtear sa cheantar, agus is é [[Cnoc Bréanainn|Cnoc Bhréanainn]] atá i gceist acu. Ba shiúinéir oilte ab ea é, agus bhí sé aitheanta mar staraí sa cheantar.
Toghadh é ar an gcomhairle áitiúil, Board of Guardians, agus bhí sé pósta agus beirt mhac air. Bhí cáil air freisin de bharr go raibh sé glan in éadan na dí agus, de réir fianaise na ngearrthóga ón leabhar a taispeánadh, bhí stíl scríbhneoireachta aige a bhí inléite agus bláfar.
Sa bhliain 1909, tar éis gur chaill sé a shuíochán ar an gcomhairle sin, bheartaigh sé dul go Meiriceá agus d’imigh sé leis is d’fhan a bhean is a pháistí sa bhaile. Bhí comhartha ceiste faoi cad ina thaobh gur fhag sé — fiacha, a mhac féin, a mhac nár chuir sé aon aithne air,; dúirt sé go raibh fiacha tí air; is dócha, go raibh sé in ísle brí chomh maith nár athcheapadh sé ar Bhórd na gCaomhnóirí, go raibh an t-údarás a bhí tamall aige caillte aige. Tá nótaí agus fianaise ann go raibh sé fós ag plé lena chlann mar a bheifí ag súil agus ag cur airgid abhaile.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/misteir-faoi-dhunmharu-fhir-o-chorca-dhuibhne-in-oklahoma-7028644-May2026/|teideal=Ar dhúnmharaigh an KKK fear ó Chorca Dhuibhne 100 bliain ó shin - clár faisnéise nua ó RTÉ|údar=Concubhar Ó Liatháin|dáta=2026-05-03|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2026-05-03}}</ref>
=== Meiiceá ===
Thall i Meiriceá bhí sé siúlach scéalach agus cé gur tháinig sé i dtír i Nua Eabhrac agus ansin leaindeáil sé i mBoston tráth go raibh na hÉireannaigh i réim sa cathair sin. Bhí trácht air i [[Fort Worth, Texas|Fort Worth]] i Texas agus áiteanna eile. Níl a fhios againn inniu céard a bhí ar siúl ag Foley go beacht. Bhí tuairimíocht ann go raibh páirt de chineál inteacht ag Foley in obair ghluaiseacht na poblachta. Bhí sé in San Francisco agus Dev ann agus creideadh go raibh aithne aige ar cheannairí céimiúla eile i ngluaiseacht na poblachta a bhí thall an t-am sin. Bhí dúil ag Foley sa bhiotáilte agus thóg na póilíní é thall as a bheith ólta (ach sheachain Foley an t-ól agus é in Éirinn).
Le linn a chuid taistil thug sé cuairt ar Mheicsiceo, Cúba, Philadelphia, Easanna Niagara, San Francisco, meániarthar na Stát Aontaithe, Oakland/Alameda County, California, agus na stáit ó dheas. Is in Sallisaw, [[Oklahoma]], i gcroílár na tuaithe ó dheas a chaith sé laethanta deiridh a shaoil, áit ar thug sé cuairt air ach nár fhág sé riamh.
[[Íomhá:Stanley Tubbs Memorial Library, Sallisaw Oklahoma.jpg|clé|mion|220x220px|Sallisaw, Oklahoma]]
=== Dúnmharú ===
Maraíodh Foley ar an 22 Lúnasa 1931, bás mistéireach.
Is in Sallisaw, Oklahoma, i gcroílár na tuaithe ó dheas a chaith sé laethanta deiridh a shaoil, áit ar thug sé cuairt air ach nár fhág sé riamh. Níl a fhios céard bá chúis lena dhúnmharú. De réir ghearrthóg sa Fort Smith Times Record, bhí Foley tar éis dul go dtí an stáisiún póilíní sa chathair sna laethanta sular maraíodh é chun é féin a chur in aithne agus thug sé geallúint nach mbeadh sé ina chúis trioblóide, amhail is go raibh an drochchlú sin air.
B'fhéidir Foley ag plé le smuigleáil alcóil thall agus an [[Cosc ar Alcól sna Stáit Aontaithe|Cosc ar Alcól]] ar siúl sna Stáit ag an am.<ref name=":2">{{Lua idirlín|teideal=Marú agus mistéir i scéal a thosaigh gCorca Dhuibhne agus ar tháinig críoch leis in Oklahoma|url=https://tuairisc.ie/maru-agus-misteir-i-sceal-a-thosaigh-gcorca-dhuibhne-agus-ar-thainig-crioch-leis-in-oklahoma/|work=Tuairisc.ie|dáta=7 Bealtaine 2026|dátarochtana=2026-05-08|language=ga-IE|údar=Pól Ó Muirí}}</ref> Bhí an réigiún faoi scáth an fhoréigin a bhain le ré an choisc ar alcóil ag an am, agus inar mhair pearsana ar nós [[Bonnie agus Clyde]] agus [[Pretty Boy Floyd]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|teideal=Rian na Fola - clár fáisnéise le Dara Ó Cinnéide a nochtaíonn rúndiamhair faoi dhúnmharú staraí as Ciarraí|údar=Emily Burns / RTÉ|dáta=2026-04-30|language=ga-IE|work=RTÉ|dátarochtana=2026-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260503183746/https://about.rte.ie/ie/2026/04/30/rian-na-fola-clar-faisneise-le-dara-o-cinneide-a-nochtaionn-rundiamhair-faoi-dhunmharu-starai-as-ciarrai/|archivedate=2026-05-03}}</ref>
Fuair sé bás brúidiúil ar thaobh sliabh i i dtearmann [[Bundúchasaigh Mheiriceá|bhundhúchasach Mheiriceánach]], idtearmann na [[Seiricíoch|Cherokee]] ,in iargúltacht Oklahoma. Fuair sé bataráil agus go raibh sé scaoilte faoi dhó. Tuairiscíodh ar phríomhleathanach an Muldrow Sun go bhfuarthas corp Foley ar Badger Lee Hill agus piléar gafa tríd súil amháin is piléar eile ina dhroim. Bhí soinseáil de luach $1.26 ina phóca (ní fhágfadh robálaí an méid sin airgid, dá laghad é, ina dhiaidh). Agus é ina luí marbh i dteach an adhlacóra, bhris daoine isteach san áit agus rinne siad an teach a chuardach faoi choim. An raibh cáipéisí i seilbh ag Foley a thug léargas ar imeachtaí coiriúla? Ní fhéadfaí a rá ach chuir sé leis an téis go raibh níos mó ar siúl ag Foley an t-am sin ná a bheith ina scríbhneoir fánach.<ref name=":2" />
Cé gur cuireadh in iúl dá ghaolta i mBoston go raibh a chorp le bailiú, níor tháinig siad chun é a bhailiú — seans gur turas róthada a bhí ann. Cuireadh in uaigh na mbochtán é i reilig i [[Fort Smith, Arkansas|Fort Smith]], Arkansas. Níl aon chloch ar a uaigh ná feartlaoi. Tá a ainm luaite ar uaigh a bhean chéile sa bhaile i gCnoc Mhelleray ar a fód dúchais i b[[Port Láirge]].<ref name=":1" />
== Foilseacháin ==
Tá a chuid scríbhinní, scéalta eachtraíochta agus an drochbhás a fuair sé caillte le cuimhne na seacht sinsear.<ref name=":0" />
* ''The Ancient and Present State of the Skelligs'' (1903)
* ''History of the County Kerry: Corkaguiny'' (1907)
* ''Irish Historical Allusions, Curious Customs and Superstitions'' (Oakland, 1916)
== Féach freisin ==
* [[Cosc ar Alcól sna Stáit Aontaithe]]
* Seiricíoch
== Naisc sheachtracha ==
* Rian na Fola, clár faisnéise le Dara Ó Cinnéide ar RTÉ in 2026
== Tagairtí ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Foley, Patrick M. }}
[[Catagóir:Staraithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Daoine as Corca Dhuibhne]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1864]]
[[Catagóir:Básanna i 1931]]
[[Catagóir:Dúnmharuithe]]
[[Catagóir:Siúinéirí]]
[[Catagóir:Stair Oklahoma]]
4x2o0fla5lzn8gaunqtmxbf32mn4m3m
Liosta de chomhdhúile ceimiceacha neamhorgánacha
0
128596
1329953
1329937
2026-10-16T12:46:28Z
Ériugena
188
1329953
wikitext
text/x-wiki
Cé go ndéantar tagairt d'fhormhór na gcomhdhúl lena n - ainmneacha córasacha [[Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí|IUPAC]] (ag leanúint [[Ainmníocht Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF)|ainmníocht IUPAC]] ), coinníodh ainmneacha traidisiúnta freisin i gcás ina bhfuil siad in úsáid fhorleathan nó i gcás ina bhfuil spéis shuntasach stairiúil iontu.
== A ==
=== [[Actinium|Ac]] (Aic tiniam) ===
[[Actinium(III) chloride]] – Clóiríd aictiniam(III) – {{chem2|AcCl3}}
[[Actinium(III) fluoride]] – Fluairíd aictiniam(III) – {{chem2|AcF3}}
[[Actinium(III) oxide]] – Ocsaíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac2O3}}
[[Actinium(III) sulfide]] – Suilfíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac2S3}}
[[Actinium(III) nitrate]] – Níotráit aictiniam(III) – {{chem2|Ac(NO3)3}}
[[Actinium(III) bromide]] – Bróimíd aictiniam(III) – {{chem2|AcBr3}}
[[Actinium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac(OH)3}}
[[Actinium(III) iodide]] – Iaidíd aictiniam(III) – {{chem2|AcI3}}
[[Actinium(III) phosphate]] – Fosfáit aictiniam(III) – {{chem2|AcPO4}}
=== [[Aluminium|Al]] (Alúmanam) ===
[[Aluminium antimonide]] – Antamóníd alúmanaim – AlSb
[[Aluminium arsenate]] – Arsanaít alúmanaim – {{chem2|AlAsO4}}
[[Aluminium arsenide]] – Arsainíd alúmanaim – AlAs
[[Aluminium diboride]] – Débhóiríd alúmanaim – {{chem2|AlB2}}
[[Aluminium bromide]] – Bróimíd alúmanaim – {{chem2|AlBr3}}
[[Aluminium carbide]] – Cairbíd alúmanaim – {{chem2|Al4C3}}
[[Aluminium iodide]] – Iaidíd alúmanaim – {{chem2|AlI3}}
[[Aluminium nitride]] – Nítríd alúmanaim – AlN
[[Aluminium oxide]] – Ocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al2O3}}
[[Aluminium phosphide]] – Fosfíd alúmanaim – AlP
[[Aluminium chloride]] – Clóiríd alúmanaim – {{chem2|AlCl3}}
[[Aluminium fluoride]] – Fluairíd alúmanaim – {{chem2|AlF3}}
[[Aluminium hydroxide]] – Hiodrocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al(OH)3}}
[[Aluminium nitrate]] – Níotráit alúmanaim – {{chem2|Al(NO3)3}}
[[Aluminium sulfide]] – Suilfíd alúmanaim – {{chem2|Al2S3}}
[[Aluminium sulfate]] – Suilfáit alúmanaim – {{chem2|Al2(SO4)3}}
[[Aluminium potassium sulfate]] – Suilfáit alúmanaim agus potaisiam – {{chem2|KAl(SO4)2}}
[[Aluminium hydride]] – Hiodríd alúmanaim – {{chem2|AlH3}}
=== [[Americium|Am]] (Aimeiriciam) ===
[[Americium(II) bromide]] – Bróimíd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmBr2}}
[[Americium(III) bromide]] – Bróimíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmBr3}}
[[Americium(II) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmCl2}}
[[Americium(III) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmCl3}}
[[Americium(III) fluoride]] – Fluairíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmF3}}
[[Americium(IV) fluoride]] – Fluairíd aimeiriciam(IV) – {{chem2|AmF4}}
[[Americium(II) iodide]] – Iaidíd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmI2}}
[[Americium(III) iodide]] – Iaidíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmI3}}
[[Americium dioxide]] – Dé-ocsaíd aimeiriciam – {{chem2|AmO2}}
=== {{chem2|NH3}}/[[Ammonium|{{chem2|[NH4]+}}]] (Amóinia / Amóiniam) ===
[[Ammonia]] – Amóinia – {{chem2|NH3}}
[[Ammonium azide]] – Aisíd amóiniam – {{chem2|[NH4]N3}}
[[Ammonium bicarbonate]] – Dé-charbónáit amóiniam – {{chem2|[NH4]HCO3}}
[[Ammonium bisulfate]] – Dé-shuilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]HSO4}}
[[Ammonium bromide]] – Bróimíd amóiniam – {{chem2|NH4Br}}
[[Ammonium chromate]] – Crómáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2CrO4}}
[[Ammonium cerium(IV) nitrate]] – Níotráit amóiniam agus ceiriam(IV) – {{chem2|[NH4]2[Ce(NO3)6]}}
[[Ammonium cerium(IV) sulfate]] – Suilfáit amóiniam agus ceiriam(IV) – {{chem2|[NH4]4[Ce(SO4)4]}}
[[Ammonium chloride]] – Clóiríd amóiniam – {{chem2|[NH4]Cl}}
[[Ammonium chlorate]] – Clóráit amóiniam – {{chem2|[NH4]ClO3}}
[[Ammonium cyanide]] – Ciainíd amóiniam – {{chem2|[NH4]CN}}
[[Ammonium dichromate]] – Dé-chrómáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2Cr2O7}}
[[Ammonium dihydrogen phosphate]] – Dé-hiodríginfosfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]H2PO4}}
[[Ammonium hexafluoroaluminate]] – Heicseafluairíalúmanaít amóiniam – AlF<sub>6</sub>H<sub>12</sub>N<sub>3</sub>
[[Ammonium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit amóiniam – F<sub>6</sub>H<sub>4</sub>NP
[[Ammonium hexachloroplatinate]] – Heicseaclóiríplatanáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2[PtCl6]}}
[[Ammonium hexafluorosilicate]] – Heicseafluairísileacáit amóiniam
[[Ammonium hexafluorotitanate]] – Heicseafluairítiotanáit amóiniam
[[Ammonium hexafluorozirconate]] – Heicseafluairísiarcónáit amóiniam
[[Ammonium hydroxide]] – Hiodrocsaíd amóiniam – {{chem2|[NH4]OH}}
[[Ammonium nitrate]] – Níotráit amóiniam – {{chem2|[NH4]NO3}}
[[Ammonium orthomolybdate]] – Ortaimolabdáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2MoO4}}
[[Ammonium sulfamate]] – Suilfaimáit amóiniam – {{chem2|[NH4]SO3NH2}}
[[Ammonium sulfide]] – Suilfíd amóiniam – {{chem2|[NH4]2S}}
[[Ammonium sulfite]] – Suilfít amóiniam – {{chem2|[NH4]2SO3}}
[[Ammonium sulfate]] – Suilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2SO4}}
[[Ammonium perchlorate]] – Sárchlóráit amóiniam – {{chem2|[NH4]ClO4}}
[[Ammonium permanganate]] – Sár-mhangaináit amóiniam – {{chem2|[NH4]MnO4}}
[[Ammonium persulfate]] – Sárshuilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2S2O8}}
[[Reinecke's salt|Ammonium diamminetetrathiocynatochromate(III)]] – Dé-aimínteitreatiicianáit cróimiam(III) amóiniam – {{chem2|[NH4][Cr(SCN)4(NH3)2]}}
[[Ammonium thiocyanate]] – Tiicianáit amóiniam – {{chem2|[NH4]SCN}}
[[Ammonium triiodide]] – Trí-iaidíd amóiniam – {{chem2|[NH4][I3]}}
[[Diammonium dioxido(dioxo)molybdenum]] – Dé-amóiniam dé-ocsaíd(dé-ocsa)molabdaim – {{chem2|H8MoN2O4}}
[[Diammonium phosphate]] – Dé-amóiniam fosfáit – {{chem2|[NH4]2HPO4}}
[[Tetramethylammonium perchlorate]] – Teitreametilamóiniam sárchlóráit – {{chem2|[N(CH3)4]ClO4}}
=== [[Antimony|Sb]] (Antamón) ===
[[Stibine|Antimony hydride]] (stybine) – Hiodríd antamóin (stibín) – {{chem2|SbH3}}
[[Antimony pentachloride]] – Peinteaclóiríd antamóin – {{chem2|SbCl5}}
[[Antimony pentafluoride]] – Peinteafluairíd antamóin – {{chem2|SbF5}}
[[Antimony potassium tartrate]] – Tartráit antamóin agus potaisiam – {{chem2|K2Sb2(C4H2O6)2}}
[[Antimony sulfate]] – Suilfáit antamóin – {{chem2|Sb2(SO4)3}}
[[Antimony trichloride]] – Trí-chlóiríd antamóin – {{chem2|SbCl3}}
[[Antimony trifluoride]] – Trí-fluairíd antamóin – {{chem2|SbF3}}
[[Antimony trioxide]] – Trí-ocsaíd antamóin – {{chem2|Sb2O3}}
[[Antimony trisulfide]] – Trí-shuilfíd antamóin – {{chem2|Sb2S3}}
[[Antimony pentasulfide]] – Peinteashuilfíd antamóin – {{chem2|Sb2S5}}
=== [[Argon|Ar]] (Argón) ===
[[Argon fluorohydride]] – Fluairíhiodríd argóin – HArF
=== [[Arsenic|As]] (Arsaenach) ===
[[Arsenic trifluoride]] – Trí-fluairíd arsaenach – {{chem2|AsF3}}
[[Arsenic triiodide]] – Trí-iaidíd arsaenach – AsI<sub>3</sub>
[[Arsenic pentafluoride]] – Peinteafluairíd arsaenach – {{chem2|AsF5}}
[[Arsenic trioxide]] (Arsenic(III) oxide) – Trí-ocsaíd arsaenach (ocsaíd arsaenach(III)) – {{chem2|As2O3}}
[[Arsenous acid]] – Aigéad arsanúil – {{chem2|As(OH)3}}
[[Arsenic acid]] – Aigéad arsaenach – {{chem2|AsO(OH)3}}
[[Arsine]] – Arsín – {{chem2|AsH3}}
== B ==
=== [[Barium|Ba]] (Bairiam) ===
[[Barium azide]] – Aisíd bairiam – {{chem2|Ba(N3)2}}
[[Barium bromide]] – Bróimíd bairiam – {{chem2|BaBr2}}
[[Barium carbonate]] – Carbónáit bairiam – {{chem2|BaCO3}}
[[Barium chlorate]] – Clóráit bairiam – {{chem2|Ba(ClO3)2}}
[[Barium chloride]] – Clóiríd bairiam – {{chem2|BaCl2}}
[[Barium chromate]] – Crómáit bairiam – {{chem2|BaCrO4}}
[[Barium ferrate]] – Fearráit bairiam – {{chem2|BaFeO4}}
[[Barium ferrite]] – Fearríte bairiam – {{chem2|BaFe12O19}}
[[Barium fluoride]] – Fluairíd bairiam – {{chem2|BaF2}}
[[Barium hydroxide]] – Hiodrocsaíd bairiam – {{chem2|Ba(OH)2}}
[[Barium hexaboride]] – Heicseabhóiríd bairiam – BaB<sub>6</sub>
[[Barium iodide]] – Iaidíd bairiam – {{chem2|BaI2}}
[[Barium manganate]] – Mangaináit bairiam – {{chem2|BaMnO4}}
[[Barium nitrate]] – Níotráit bairiam – {{chem2|Ba(NO3)2}}
[[Barium oxalate]] – Ocsaláit bairiam – {{chem2|Ba(C2O4)}}
[[Barium oxide]] – Ocsaíd bairiam – BaO
[[Barium permanganate]] – Sár-mhangaináit bairiam – {{chem2|Ba(MnO4)2}}
[[Barium peroxide]] – Sárocsaíd bairiam – {{chem2|BaO2}}
[[Barium sulfate]] – Suilfáit bairiam – {{chem2|BaSO4}}
[[Barium sulfide]] – Suilfíd bairiam – BaS
[[Barium titanate]] – Tiotanáit bairiam – {{chem2|BaTiO3}}
[[Barium thiocyanate]] – Tiicianáit bairiam – {{chem2|Ba(SCN)2}}
=== [[Beryllium|Be]] (Beirilliam) ===
[[Beryllium borohydride]] – Bóróhiodríd beirilliam – {{chem2|Be[BH4]2}}
[[Beryllium bromide]] – Bróimíd beirilliam – {{chem2|BeBr2}}
[[Beryllium carbonate]] – Carbónáit beirilliam – {{chem2|BeCO3}}
[[Beryllium chloride]] – Clóiríd beirilliam – {{chem2|BeCl2}}
[[Beryllium fluoride]] – Fluairíd beirilliam – {{chem2|BeF2}}
[[Beryllium hydride]] – Hiodríd beirilliam – {{chem2|BeH2}}
[[Beryllium hydroxide]] – Hiodrocsaíd beirilliam – {{chem2|Be(OH)2}}
[[Beryllium iodide]] – Iaidíd beirilliam – {{chem2|BeI2}}
[[Beryllium nitrate]] – Níotráit beirilliam – {{chem2|Be(NO3)2}}
[[Beryllium nitride]] – Nítríd beirilliam – {{chem2|Be3N2}}
[[Beryllium oxide]] – Ocsaíd beirilliam – BeO
[[Beryllium sulfate]] – Suilfáit beirilliam – {{chem2|BeSO4}}
[[Beryllium sulfide]] – Suilfíd beirilliam – BeS
[[Beryllium telluride]] – Teallúiríd beirilliam – BeTe
=== [[Bismuth|Bi]] (Biosmat) ===
[[Bismuth chloride]] – Clóiríd biosmait – BiCl<sub>3</sub>
[[Bismuth ferrite]] – Fearríte biosmait – {{chem2|BiFeO3}}
[[Bismuth hydroxide]] – Hiodrocsaíd biosmait – BiH<sub>3</sub>O<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) iodide]] – Iaidíd biosmait(III) – BiI<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) nitrate]] – Níotráit biosmait(III) – BiN<sub>3</sub>O<sub>9</sub>
[[Bismuth(III) oxide]] – Ocsaíd biosmait(III) – {{chem2|Bi2O3}}
[[Bismuth oxychloride]] – Ocsaiclóiríd biosmait – BiOCl
[[Bismuth pentafluoride]] – Peinteafluairíd biosmait – {{chem2|BiF5}}
[[Bismuth(III) sulfide]] – Suilfíd biosmait(III) – Bi<sub>2</sub>S<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) telluride]] – Teallúiríd biosmait(III) – {{chem2|Bi2Te3}}
[[Bismuth tribromide]] – Trí-bhróimíd biosmait – {{chem2|BiBr3}}
[[Bismuth tungstate]] – Tungstat biosmait – {{chem2|Bi2WO6}}
=== [[Boron|B]] (Bórón) ===
[[Borane]] – Bórán – {{chem2|BH3}}
[[Borax]] – Bóracs – {{chem2|Na2B4O7*10H2O}}
[[Borazine]] – Bóraisín – {{chem2|B3H6N3}}
[[Borazocine]] – Bórasóisín – {{chem2|B4H8N4}}
[[Boric acid]] – Aigéad bórach – {{chem2|H3BO3}}
[[Boron carbide]] – Cairbíd bóróin – {{chem2|B4C}}
[[Boron nitride]] – Nítríd bóróin – BN
[[Boron phosphate]] – Fosfáit bóróin – {{chem2|BPO4}}
[[Boron phosphide]] – Fosfíd bóróin – BP
[[Boron suboxide]] – Fo-ocsaíd bóróin – {{chem2|B6O}}
[[Boron tribromide]] – Trí-bhróimíd bóróin – {{chem2|BBr3}}
[[Boron trichloride]] – Trí-chlóiríd bóróin – {{chem2|BCl3}}
[[Boron trifluoride]] – Trí-fluairíd bóróin – {{chem2|BF3}}
[[Boron triiodide]] – Trí-iaidíd bóróin – BI<sub>3</sub>
[[Boron trioxide|Boron oxide]] – Trí-ocsaíd bóróin (ocsaíd bóróin) – {{chem2|B2O3}}
[[Boroxine]] – Bórocsín – {{chem2|B3H3O3}}
[[Calcium hexaboride]] – Heicseabhóiríd cailciam – {{chem2|CaB6}}
[[Decaborane]] – Deicibórán – {{chem2|B10H14}}
[[Diborane]] – Débhórán – {{chem2|B2H6}}
[[Diboron tetrachloride]] – Teitreachlóiríd débhóróin – {{chem2|B2Cl4}}
[[Diboron tetrafluoride]] – Teitreafluairíd débhóróin – {{chem2|B2F4}}
[[Fluoroboric acid]] – Aigéad fluairíbórach – {{chem2|HBF4}}
[[Hexaborane(10)]] – Heicseabórán(10) – {{chem2|B6H10}}
[[Hexaborane(12)]] – Heicseabórán(12) – {{chem2|B6H12}}
[[Lanthanum hexaboride]] – Heicseabhóiríd lantainim – {{chem2|LaB6}}
[[Magnesium diboride]] – Débhóiríd maignéisiam – {{chem2|MgB2}}
[[Metaboric acid]] – Meiteabórach aigéad – {{chem2|H3B3O6}}
[[Octadecaborane]] – Ocht-deicibórán – {{chem2|B18H22}}
[[Ortho-carborane]] – Ortaicarbórán – {{chem2|C2B10H12}}
[[Pentaborane]] – Peinteabórán – {{chem2|B5H9}}
[[Pentaborane(11)]] – Peinteabórán(11) – {{chem2|B5H11}}
[[Sodium metaborate]] – Meiteabóráit sóidiam – {{chem2|NaBO2}}
[[Sodium perborate]] – Sárbhóráit sóidiam – {{chem2|NaBO3}}
[[Sodium tetrahydroxyborate]] – Teitrea-hiodrocsabóráit sóidiam – {{chem2|NaB(OH)4}}
[[Tetraborane]] – Teitreibórán – {{chem2|B4H10}}
[[Tetrahydroxydiboron]] – Teitrea-hiodrocsidébhóróin – {{chem2|B2H4O4}}
=== [[Bromine|Br]] (Bróimín) ===
[[Bromine monochloride]] – Mónaclóiríd bróimín – BrCl
[[Bromine pentafluoride]] – Peinteafluairíd bróimín – {{chem2|BrF5}}
[[Perbromic acid]] – Sárbhrómach aigéad – {{chem2|HBrO4}}
[[Aluminium bromide|Aluminium Bromide]] – Bróimíd alúmanaim – {{chem2|AlBr3}}
[[Ammonium bromide]] – Bróimíd amóiniam – {{chem2|NH4Br}}
[[Boron tribromide]] – Trí-bhróimíd bóróin – {{chem2|BBr3}}
[[Bromic acid]] – Brómach aigéad – {{chem2|HBrO3}}
[[Bromine monoxide]] – Mónaocsaíd bróimín – {{chem2|Br2O}}
[[Bromine pentafluoride]] – Peinteafluairíd bróimín – {{chem2|BrF5}}
[[Bromine trifluoride]] – Trí-fluairíd bróimín – {{chem2|BrF3}}
[[Bromine monofluoride]] – Mónafluairíd bróimín – BrF
[[Calcium bromide]] – Bróimíd cailciam – {{chem2|CaBr2}}
[[Carbon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd carbóin – {{chem2|CBr4}}
[[Copper(I) bromide]] – Bróimíd copair(I) – CuBr
[[Copper(II) bromide]] – Bróimíd copair(II) – {{chem2|CuBr2}}
[[Hydrobromic acid]] – Aigéad hiodrabhrómach – HBr(aq)
[[Hydrogen bromide]] – Bróimíd hidrigine – HBr
[[Hypobromous acid]] – Aigéad hipeabrómach – HOBr
[[Iodine monobromide]] – Mónabhróimíd iaidín – IBr
[[Iron(II) bromide]] – Bróimíd iarainn(II) – {{chem2|FeBr2}}
[[Iron(III) bromide]] – Bróimíd iarainn(III) – {{chem2|FeBr3}}
[[Lead(II) bromide]] – Bróimíd luaidhe(II) – {{chem2|PbBr2}}
[[Lithium bromide]] – Bróimíd litiam – LiBr
[[Magnesium bromide]] – Bróimíd maignéisiam – {{chem2|MgBr2}}
[[Mercury(I) bromide]] – Bróimíd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Br2}}
[[Mercury(II) bromide]] – Bróimíd mearcair(II) – {{chem2|HgBr2}}
[[Nitrosyl bromide]] – Bróimíd níotraisil – NOBr
[[Phosphorus pentabromide]] – Peinteabróimíd fosfair – {{chem2|PBr5}}
[[Phosphorus tribromide]] – Trí-bhróimíd fosfair – {{chem2|PBr3}}
[[Phosphorus heptabromide]] – Heipteabróimíd fosfair – PBr<sub>7</sub>
[[Potassium bromide]] – Bróimíd potaisiam – KBr
[[Potassium bromate]] – Brómáit potaisiam – {{chem2|KBrO3}}
[[Potassium perbromate]] – Sárbhrómáit potaisiam – {{chem2|KBrO4}}
[[Tribromosilane]] – Trí-bhróimísileán – {{chem2|HSiBr3}}
[[Silicon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd sileacain – {{chem2|SiBr4}}
[[Silver bromide]] – Bróimíd airgid – AgBr
[[Sodium bromide]] – Bróimíd sóidiam – NaBr
[[Sodium bromate]] – Brómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO3}}
[[Sodium perbromate]] – Sárbhrómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO4}}
[[Thionyl bromide]] – Bróimíd tiainile – {{chem2|SOBr2}}
[[Tin(II) bromide]] – Bróimíd stáin(II) – {{chem2|SnBr2}}
[[Zinc bromide]] – Bróimíd since – {{chem2|ZnBr2}}
== C ==
=== [[Cadmium|Cd]] (Caidmiam) ===
[[Cadmium arsenide]] – Arsainíd caidmiam – {{chem2|Cd3As2}}
[[Cadmium bromide]] – Bróimíd caidmiam – {{chem2|CdBr2}}
[[Cadmium chloride]] – Clóiríd caidmiam – {{chem2|CdCl2}}
[[Cadmium fluoride]] – Fluairíd caidmiam – {{chem2|CdF2}}
[[Cadmium iodide]] – Iaidíd caidmiam – {{chem2|CdI2}}
[[Cadmium nitrate]] – Níotráit caidmiam – {{chem2|Cd(NO3)2}}
[[Cadmium oxide]] – Ocsaíd caidmiam – CdO
[[Cadmium phosphide]] – Fosfíd caidmiam – {{chem2|Cd3P2}}
[[Cadmium selenide]] – Seiléiníd caidmiam – CdSe
[[Cadmium sulfate]] – Suilfáit caidmiam – {{chem2|CdSO4}}
[[Cadmium sulfide]] – Suilfíd caidmiam – CdS
[[Cadmium telluride]] – Teallúiríd caidmiam – CdTe
=== [[Caesium|Cs]] (Caesiam) ===
[[Caesium bicarbonate]] – Dé-charbónáit caesiam – {{chem2|CsHCO3}}
[[Caesium bromide]] – Bróimíd caesiam – CsBr
[[Caesium carbonate]] – Carbónáit caesiam – {{chem2|Cs2CO3}}
[[Caesium chloride]] – Clóiríd caesiam – CsCl
[[Caesium chromate]] – Crómáit caesiam – {{chem2|Cs2CrO4}}
[[Caesium dichloroiodate]] – Dé-chlóiriaidáit caesiam – {{chem2|CsICl2}}
[[Caesium dodecaborate]] – Dódeicibóráit caesiam – {{chem2|Cs2B12H12}}
[[Caesium fluoride]] – Fluairíd caesiam – CsF
[[Caesium heptafluoroxenate]] – Heipteafluairíxeanáit caesiam – {{chem2|CsXeF7}}
[[Caesium hydride]] – Hiodríd caesiam – CsH
[[Caesium hydrogen sulfate]] – Hiodriginsuilfáit caesiam – {{chem2|CsHSO4}}
[[Caesium iodide]] – Iaidíd caesiam – CsI
[[Caesium monoxide]] – Mónaocsaíd caesiam – {{chem2|Cs2O}}
[[Caesium nitrate]] – Níotráit caesiam – {{chem2|CsNO3}}
[[Caesium ozonide]] – Ósóníd caesiam – {{chem2|CsO3}}
[[Caesium perchlorate]] – Sárchlóráit caesiam – {{chem2|CsClO4}}
[[Caesium peroxide]] – Sárocsaíd caesiam – {{chem2|Cs2O2}}
[[Caesium sulfate]] – Suilfáit caesiam – {{chem2|Cs2SO4}}
[[Caesium superoxide]] – Sár-ocsaíd caesiam – {{chem2|CsO2}}
[[Caesium triiodide]] – Trí-iaidíd caesiam – {{chem2|CsI3}}
=== [[Californium|Cf]] (Calafóirniam) ===
[[Californium(III) bromide]] – Bróimíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfBr3}}
[[Californium(III) carbonate]] – Carbónáit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2(CO3)3}}
[[Californium(III) chloride]] – Clóiríd calafóirniam(III) – {{chem2|CfCl3}}
[[Californium(III) fluoride]] – Fluairíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfF3}}
[[Californium(III) iodide]] – Iaidíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfI3}}
[[Californium(II) iodide]] – Iaidíd calafóirniam(II) – {{chem2|CfI2}}
[[Californium(III) nitrate]] – Níotráit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf(NO3)3}}
[[Californium(III) oxide]] – Ocsaíd calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2O3}}
[[Californium(III) phosphate]] – Fosfáit calafóirniam(III) – {{chem2|CfPO4}}
[[Californium(III) sulfate]] – Suilfáit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2(SO4)3}}
[[Californium(III) sulfide]] – Suilfíd calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2S3}}
[[Californium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd calafóirniam – CfOF
[[Californium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd calafóirniam – CfOCl
=== [[Calcium|Ca]] (Cailciam) ===
[[Calcium bromide]] – Bróimíd cailciam – {{chem2|CaBr2}}
[[Calcium carbide]] – Cairbíd cailciam – {{chem2|CaC2}}
[[Calcium carbonate]] (Precipitated Chalk) – Carbónáit cailciam (Cailc Dheascaithe) – {{chem2|CaCO3}}
[[Calcium chlorate]] – Clóráit cailciam – {{chem2|Ca(ClO3)2}}
[[Calcium chloride]] – Clóiríd cailciam – {{chem2|CaCl2}}
[[Calcium chromate]] – Crómáit cailciam – {{chem2|CaCrO4}}
[[Calcium cyanamide]] – Ciainaimíd cailciam – {{chem2|CaCN2}}
[[Calcium fluoride]] – Fluairíd cailciam – {{chem2|CaF2}}
[[Calcium hydride]] – Hiodríd cailciam – {{chem2|CaH2}}
[[Calcium hydroxide]] – Hiodrocsaíd cailciam – {{chem2|Ca(OH)2}}
[[Calcium monosilicide]] – Mónaisilícíd cailciam – CaSi
[[Calcium oxalate]] – Ocsaláit cailciam – {{chem2|CaC2O4}}
[[Calcium hydroxychloride]] – Hiodrocsaclóiríd cailciam – {{chem2|CaOCl2}}
[[Calcium perchlorate]] – Sárchlóráit cailciam – {{chem2|Ca(ClO4)2}}
[[Calcium permanganate]] – Sár-mhangaináit cailciam – {{chem2|Ca(MnO4)2}}
[[Calcium sulfate]] ([[gypsum]]) – Suilfáit cailciam (gipsam) – {{chem2|CaSO4}}
[[Calcium thiocyanate]] – Tiicianáit cailciam – {{chem2|C2CaN2S2}}
=== [[Carbon|C]] (Carbón) ===
[[Carbon dioxide]] – Dé-ocsaíd charbóin – {{chem2|CO2}}
[[Carbon disulfide]] – Dé-shuilfíd charbóin – {{chem2|CS2}}
[[Carbon monoxide]] – Mónaocsaíd charbóin – CO
[[Carbon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd charbóin – {{chem2|CBr4}}
[[Carbon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd charbóin – {{chem2|CCl4}}
[[Carbon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd charbóin – {{chem2|CF4}}
[[Carbon tetraiodide]] – Teitreaiaidíd charbóin – {{chem2|CI4}}
[[Carbonic acid]] – Aigéad carbónach – {{chem2|H2CO3}}
[[Carbonyl chloride]] – Clóiríd carbóinile – {{chem2|COCl2}}
[[Carbonyl fluoride]] – Fluairíd carbóinile – {{chem2|COF2}}
[[Carbonyl sulfide]] – Suilfíd carbóinile – COS
[[Carboplatin]] – Carbaplatan – {{chem2|C6H12N2O4Pt}}
=== [[Cerium|Ce]] (Ceiriam) ===
[[Cerium(III) bromide]] – Bróimíd ceiriam(III) – {{chem2|CeBr3}}
[[Cerium(III) carbonate]] – Carbónáit ceiriam(III) – {{chem2|Ce2(CO3)3}}
[[Cerium(III) chloride]] – Clóiríd ceiriam(III) – {{chem2|CeCl3}}
[[Cerium(III) fluoride]] – Fluairíd ceiriam(III) – {{chem2|CeF3}}
[[Cerium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce(OH)3}}
[[Cerium(III) iodide]] – Iaidíd ceiriam(III) – {{chem2|CeI3}}
[[Cerium(III) nitrate]] – Níotráit ceiriam(III) – {{chem2|Ce(NO3)3}}
[[Cerium(III) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce2O3}}
[[Cerium(III) sulfate]] – Suilfáit ceiriam(III) – {{chem2|Ce2(SO4)3}}
[[Cerium(III) sulfide]] – Suilfíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce2S3}}
[[Cerium(IV) hydroxide]] – Hiodrocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(OH)4}}
[[Cerium(IV) nitrate]] – Níotráit ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(NO3)4}}
[[Cerium(IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|CeO2}}
[[Cerium(IV) sulfate]] – Suilfáit ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(SO4)2}}
[[Cerium oxide|Cerium(III,IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(III,IV) – {{chem2|Ce3O4}}
[[Ceric ammonium nitrate]] – Níotráit ceireach amóiniam – {{chem2|(NH4)2Ce(NO3)6}}
[[Cerium hexaboride]] – Heicseabhóiríd ceiriam – {{chem2|CeB6}}
[[Cerium aluminium]] – Ceiriam alúmanaim – CeAl
[[Cerium cadmium]] – Ceiriam caidmiam – CeCd
[[Cerium magnesium]] – Ceiriam maignéisiam – CeMg
[[Cerium mercury]] – Ceiriam mearcair – CeHg
[[Cerium silver]] – Ceiriam airgid – CeAg
[[Cerium thallium]] – Ceiriam tailliam – CeTl
[[Cerium zinc]] – Ceiriam since – CeZn
=== [[Chlorine|Cl]] (Clóirín) ===
[[Actinium(III) chloride]] – Clóiríd aictiniam(III) – {{chem2|AcCl3}}
[[Aluminium chloride]] – Clóiríd alúmanaim – {{chem2|AlCl3}}
[[Americium(III) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmCl3}}
[[Ammonium chloride]] – Clóiríd amóiniam – {{chem2|[NH4]Cl}}
[[Antimony(III) chloride]] – Clóiríd antamóin(III) – {{chem2|SbCl3}}
[[Antimony(V) chloride]] – Clóiríd antamóin(V) – {{chem2|SbCl5}}
[[Arsenic(III) chloride]] – Clóiríd arsaenach(III) – {{chem2|AsCl3}}
[[Barium chloride]] – Clóiríd bairiam – {{chem2|BaCl2}}
[[Beryllium chloride]] – Clóiríd beirilliam – {{chem2|BeCl2}}
[[Bismuth(III) chloride]] – Clóiríd biosmait(III) – {{chem2|BiCl3}}
[[Boron trichloride]] – Trí-chlóiríd bóróin – {{chem2|BCl3}}
[[Bromine monochloride]] – Mónaclóiríd bróimín – BrCl
[[Cadmium chloride]] – Clóiríd caidmiam – {{chem2|CdCl2}}
[[Caesium chloride]] – Clóiríd caesiam – CsCl
[[Calcium chloride]] – Clóiríd cailciam – {{chem2|CaCl2}}
[[Calcium hypochlorite]] – Hipeaclóirít cailciam – {{chem2|Ca(ClO)2}}
[[Carbon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd charbóin – {{chem2|CCl4}}
[[Cerium(III) chloride]] – Clóiríd ceiriam(III) – {{chem2|CeCl3}}
[[Chloramine]] – Clóraimín – {{chem2|NH2Cl}}
[[Chloric acid]] – Clórach aigéad – {{chem2|HClO3}}
[[Chlorine azide]] – Aisíd clóirín – {{chem2|ClN3}}
[[Chlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO2}}
[[Chlorine monofluoride]] – Mónafluairíd clóirín – ClF
[[Chlorine monoxide]] – Mónaocsaíd chlóirín – ClO
[[Chlorine pentafluoride]] – Peinteafluairíd clóirín – {{chem2|ClF5}}
[[Chlorine perchlorate]] – Sárchlóráit clóirín – {{chem2|Cl2O4}}
[[Chlorine tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd chlóirín – {{chem2|O3ClOOClO3}}
[[Chlorine trifluoride]] – Trí-fluairíd clóirín – {{chem2|ClF3}}
[[Chlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO3}}
[[Chloroplatinic acid]] – Aigéad clóiríplatanach – {{chem2|H2[PtCl6]}}
[[Chlorosulfonic acid]] – Aigéad clóirísulfónach – {{chem2|ClSO3H}}
[[Chlorosulfonyl isocyanate]] – Iseaiciaináit clóirísulfóinile – {{chem2|ClSO2NCO}}
[[Chloryl fluoride]] – Fluairíd clóirile – {{chem2|ClO2F}}
[[Chromium(II) chloride]] – Clóiríd cróimiam(II) – {{chem2|CrCl2}}
[[Chromium(III) chloride]] – Clóiríd cróimiam(III) – {{chem2|CrCl3}}
[[Chromyl chloride]] – Clóiríd cróimile – {{chem2|CrO2Cl2}}
[[Cisplatin]] – Cisplatan – {{chem2|[PtCl2(NH3)2]}}
[[Cobalt(II) chloride]] – Clóiríd cobailt(II) – {{chem2|CoCl2}}
[[Copper(I) chloride]] – Clóiríd copair(I) – CuCl
[[Copper(II) chloride]] – Clóiríd copair(II) – {{chem2|CuCl2}}
[[Curium(III) chloride]] – Clóiríd ciúiriam(III) – {{chem2|CmCl3}}
[[Cyanogen chloride]] – Clóiríd ciainigine – ClCN
[[Dichlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O2}}
[[Dichlorine heptaoxide]] – Heiptea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O7}}
[[Dichlorine hexoxide]] – Heicsea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O6}}
[[Dichlorine monoxide]] – Mónaocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O}}
[[Dichlorine tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|ClOClO3}}
[[Dichlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O3}}
[[Dichlorosilane]] – Déchlóirísileán – {{chem2|SiH2Cl2}}
[[Disulfur dichloride]] – Déchlóiríd déshulfair – {{chem2|S2Cl2}}
[[Dysprosium(III) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(III) – {{chem2|DyCl3}}
[[Erbium(III) chloride]] – Clóiríd eirbiam(III) – {{chem2|ErCl3}}
[[Europium(II) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuCl2}}
[[Europium(III) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(III) – {{chem2|EuCl3}}
[[Gadolinium(III) chloride]] – Clóiríd gadailiniam(III) – {{chem2|GdCl3}}
[[Gallium trichloride]] – Trí-chlóiríd gailliam – {{chem2|GaCl3}}
[[Germanium dichloride]] – Déchlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl2}}
[[Germanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl4}}
[[Gold(I) chloride]] – Clóiríd óir(I) – AuCl
[[Gold(III) chloride]] – Clóiríd óir(III) – {{chem2|AuCl3}}
[[Hafnium(IV) chloride]] – Clóiríd haifniam(IV) – {{chem2|HfCl4}}
[[Holmium(III) chloride]] – Clóiríd hoilmiam(III) – {{chem2|HoCl3}}
[[Hydrochloric acid]] – Aigéad hiodraclórach – HCl(aq)
[[Hydrogen chloride]] – Clóiríd hidrigine – HCl
[[Hypochlorous acid]] – Aigéad hipeaclórach – HOCl
[[Indium(I) chloride]] – Clóiríd indiam(I) – InCl
[[Indium(III) chloride]] – Clóiríd indiam(III) – {{chem2|InCl3}}
[[Iodine monochloride]] – Mónaclóiríd iaidín – ICl
[[Iridium(III) chloride]] – Clóiríd iridiam(III) – {{chem2|IrCl3}}
[[Iron(II) chloride]] – Clóiríd iarainn(II) – {{chem2|FeCl2}}
[[Iron(III) chloride]] – Clóiríd iarainn(III) – {{chem2|FeCl3}}
[[Lanthanum chloride]] – Clóiríd lantainim – {{chem2|LaCl3}}
[[Lead(II) chloride]] – Clóiríd luaidhe(II) – {{chem2|PbCl2}}
[[Lithium chloride]] – Clóiríd litiam – LiCl
[[Lithium perchlorate]] – Sárchlóráit litiam – {{chem2|LiClO4}}
[[Lutetium chloride]] – Clóiríd lúitéitiam – {{chem2|LuCl3}}
[[Magnesium chloride]] – Clóiríd maignéisiam – {{chem2|MgCl2}}
[[Magnesium perchlorate]] – Sárchlóráit maignéisiam – {{chem2|Mg(ClO4)2}}
[[Manganese(II) chloride]] – Clóiríd mangainéise(II) – {{chem2|MnCl2}}
[[Mercury(I) chloride]] – Clóiríd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Cl2}}
[[Mercury(II) chloride]] – Clóiríd mearcair(II) – {{chem2|HgCl2}}
[[Mercury(II) perchlorate]] – Sárchlóráit mearcair(II) – {{chem2|Hg(ClO4)2}}
[[Molybdenum(III) chloride]] – Clóiríd molabdaim(III) – {{chem2|MoCl3}}
[[Molybdenum(V) chloride]] – Clóiríd molabdaim(V) – {{chem2|MoCl5}}
[[Neodymium(III) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdCl3}}
[[Neptunium(IV) chloride]] – Clóiríd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpCl4}}
[[Nickel(II) chloride]] – Clóiríd nicil(II) – {{chem2|NiCl2}}
[[Niobium oxide trichloride]] – Trí-chlóiríd ocsaíde niaibiam – {{chem2|NbOCl3}}
[[Niobium(IV) chloride]] – Clóiríd niaibiam(IV) – {{chem2|NbCl4}}
[[Niobium(V) chloride]] – Clóiríd niaibiam(V) – {{chem2|NbCl5}}
[[Nitrogen trichloride]] – Trí-chlóiríd nítrigine – {{chem2|NCl3}}
[[Nitrosyl chloride]] – Clóiríd níotraisil – NOCl
[[Nitryl chloride]] – Clóiríd nítrile – {{chem2|NO2Cl}}
[[Osmium(III) chloride]] – Clóiríd oismiam(III) – {{chem2|OsCl3}}
[[Palladium(II) chloride]] – Clóiríd pailéidiam(II) – {{chem2|PdCl2}}
[[Perchloric acid]] – Aigéad sárchlórach – {{chem2|HClO4}}
[[Perchloryl fluoride]] – Fluairíd sárchlóirile – {{chem2|ClO3F}}
[[Phosgene]] – Fosgéin – {{chem2|COCl2}}
[[Phosphonitrilic chloride trimer]] – Trí-mhéar clóiríd fosfainítríle – {{chem2|(PNCl)3}}
[[Phosphorus oxychloride]] – Ocsaiclóiríd fosfair – {{chem2|POCl3}}
[[Phosphorus pentachloride]] – Peinteaclóiríd fosfair – {{chem2|PCl5}}
[[Phosphorus trichloride]] – Trí-chlóiríd fosfair – {{chem2|PCl3}}
[[Platinum(II) chloride]] – Clóiríd platanaim(II) – {{chem2|PtCl2}}
[[Platinum(IV) chloride]] – Clóiríd platanaim(IV) – {{chem2|PtCl4}}
[[Plutonium(III) chloride]] – Clóiríd plútóiniam(III) – {{chem2|PuCl3}}
[[Potassium chlorate]] – Clóráit potaisiam – {{chem2|KClO3}}
[[Potassium chloride]] – Clóiríd potaisiam – KCl
[[Potassium perchlorate]] – Sárchlóráit potaisiam – {{chem2|KClO4}}
[[Praseodymium(III) chloride]] – Clóiríd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrCl3}}
[[Protactinium(V) chloride]] – Clóiríd prótachtiniam(V) – {{chem2|PaCl5}}
[[Radium chloride]] – Clóiríd raidiam – {{chem2|RaCl2}}
[[Rhenium(III) chloride]] – Clóiríd réiniam(III) – {{chem2|ReCl3}}
[[Rhenium(V) chloride]] – Clóiríd réiniam(V) – {{chem2|ReCl5}}
[[Rhodium(III) chloride]] – Clóiríd róidiam(III) – {{chem2|RhCl3}}
[[Rubidium chloride]] – Clóiríd rubaidiam – RbCl
[[Ruthenium(III) chloride]] – Clóiríd ruitéiniam(III) – {{chem2|RuCl3}}
[[Samarium(III) chloride]] – Clóiríd samairiam(III) – {{chem2|SmCl3}}
[[Scandium chloride]] – Clóiríd scaindiam – {{chem2|ScCl3}}
[[Selenium dichloride]] – Déchlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl2}}
[[Selenium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl4}}
[[Silicon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd sileacain – {{chem2|SiCl4}}
[[Silver chloride]] – Clóiríd airgid – AgCl
[[Silver perchlorate]] – Sárchlóráit airgid – {{chem2|AgClO4}}
[[Sodium chlorate]] – Clóráit sóidiam – {{chem2|NaClO3}}
[[Sodium chloride]] (table salt, rock salt) – Clóiríd sóidiam (salainn bhoird, salainn charraige) – NaCl
[[Sodium chlorite]] – Clóirít sóidiam – {{chem2|NaClO2}}
[[Sodium hypochlorite]] – Hipeaclóirít sóidiam – NaOCl
[[Sodium perchlorate]] – Sárchlóráit sóidiam – {{chem2|NaClO4}}
[[Strontium chloride]] – Clóiríd strointiam – {{chem2|SrCl2}}
[[Sulfur dichloride]] – Déchlóiríd sulfair – {{chem2|SCl2}}
[[Sulfuryl chloride]] – Clóiríd suilfirile – {{chem2|SO2Cl2}}
[[Tantalum(III) chloride]] – Clóiríd tantalam(III) – {{chem2|TaCl3}}
[[Tantalum(IV) chloride]] – Clóiríd tantalam(IV) – {{chem2|TaCl4}}
[[Tantalum(V) chloride]] – Clóiríd tantalam(V) – {{chem2|TaCl5}}
[[Tellurium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd teallúiriam – {{chem2|TeCl4}}
[[Terbium(III) chloride]] – Clóiríd teirbiam(III) – {{chem2|TbCl3}}
[[Tetrachloroauric acid]] – Aigéad teitreachlóraórach – {{chem2|H[AuCl4]}}
[[Thallium(I) chloride]] – Clóiríd tailliam(I) – TlCl
[[Thallium(III) chloride]] – Clóiríd tailliam(III) – {{chem2|TlCl3}}
[[Thionyl chloride]] – Clóiríd tiainile – {{chem2|SOCl2}}
[[Thiophosgene]] – Tiafosgéin – {{chem2|CSCl2}}
[[Thorium(IV) chloride]] – Clóiríd tóiriam(IV) – {{chem2|ThCl4}}
[[Thulium(III) chloride]] – Clóiríd tiúiliam(III) – {{chem2|TmCl3}}
[[Tin(II) chloride]] – Clóiríd stáin(II) – {{chem2|SnCl2}}
[[Tin(IV) chloride]] – Clóiríd stáin(IV) – {{chem2|SnCl4}}
[[Titanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd tiotáiniam – {{chem2|TiCl4}}
[[Titanium(III) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiCl3}}
[[Trichlorosilane]] – Trí-chlóirísileán – {{chem2|HSiCl3}}
[[Tungsten(IV) chloride]] – Clóiríd tungstain(IV) – {{chem2|WCl4}}
[[Tungsten(V) chloride]] – Clóiríd tungstain(V) – {{chem2|WCl5}}
[[Tungsten(VI) chloride]] – Clóiríd tungstain(VI) – {{chem2|WCl6}}
[[Uranium hexachloride]] – Heicseaclóiríd úráiniam – {{chem2|UCl6}}
[[Uranium(III) chloride]] – Clóiríd úráiniam(III) – {{chem2|UCl3}}
[[Uranium(IV) chloride]] – Clóiríd úráiniam(IV) – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium(V) chloride]] – Clóiríd úráiniam(V) – {{chem2|UCl5}}
[[Uranyl chloride]] – Clóiríd úrainile – {{chem2|UO2Cl2}}
[[Vanadium oxytrichloride]] – Ocsaictríchlóiríd vanaidiam – {{chem2|VOCl3}}
[[Vanadium(II) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(II) – {{chem2|VCl2}}
[[Vanadium(III) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(III) – {{chem2|VCl3}}
[[Vanadium(IV) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(IV) – {{chem2|VCl4}}
[[Ytterbium(III) chloride]] – Clóiríd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbCl3}}
[[Yttrium chloride]] – Clóiríd itriam – {{chem2|YCl3}}
[[Zinc chloride]] – Clóiríd since – {{chem2|ZnCl2}}
[[Zirconium(IV) chloride]] – Clóiríd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrCl4}}
=== [[Chromium|Cr]] (Cróimiam) ===
[[Chromic acid]] – Aigéad crómach – {{chem2|H2CrO4}}
[[Chromium trioxide]] ([[Chromic acid]]) – Trí-ocsaíd cróimiam (Aigéad crómach) – {{chem2|CrO3}}
[[Chromium(II) chloride]] – Clóiríd cróimiam(II) – {{chem2|CrCl2}}
[[Chromium(II) sulfate]] – Suilfáit cróimiam(II) – {{chem2|CrSO4}}
[[Chromium(III) chloride]] – Clóiríd cróimiam(III) – {{chem2|CrCl3}}
[[Chromium(III) nitrate]] – Níotráit cróimiam(III) – {{chem2|Cr(NO3)3}}
[[Chromium(III) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2O3}}
[[Chromium(III) sulfate]] – Suilfáit cróimiam(III) – {{chem2|Cr2(SO4)3}}
[[Chromium(III) telluride]] – Teallúiríd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2Te3}}
[[Chromium(IV) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(IV) – {{chem2|CrO2}}
[[Chromium pentafluoride]] – Peinteafluairíd cróimiam – {{chem2|CrF5}}
Chromium sulfide bromide – Bróimíd suilfíde cróimiam – CrSBr
[[Chromyl chloride]] – Clóiríd cróimile – {{chem2|CrO2Cl2}}
[[Chromyl fluoride]] – Fluairíd cróimile – {{chem2|CrO2F2}}
=== [[Cobalt|Co]] (Cobailt) ===
[[Cobalt(II) acetate]] – Aicéatáit cobailt(II) – Co(CH<sub>3</sub>CO<sub>2</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) bromide]] – Bróimíd cobailt(II) – {{chem2|CoBr2}}
[[Cobalt(II) carbonate]] – Carbónáit cobailt(II) – {{chem2|CoCO3}}
[[Cobalt(II) chloride]] – Clóiríd cobailt(II) – {{chem2|CoCl2}}
[[Cobalt(II) fluoride]] – Fluairíd cobailt(II) – CoF<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd cobailt(II) – Co(OH)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) iodide]] – Iaidíd cobailt(II) – CoI<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) nitrate]] – Níotráit cobailt(II) – {{chem2|Co(NO3)2}}
[[Cobalt(II) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II) – CoO
[[Cobalt(II) perchlorate]] – Sárchlóráit cobailt(II) – Co(ClO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) phosphate]] – Fosfáit cobailt(II) – Co<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) sulfate]] – Suilfáit cobailt(II) – {{chem2|CoSO4}}
[[Cobalt(II) thiocyanate]] – Tiicianáit cobailt(II) – Co(SCN)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II,III) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II,III) – Co<sub>3</sub>O<sub>4</sub>
[[Cobalt(III) chloride]] – Clóiríd cobailt(III) – CoCl<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) fluoride]] – Fluairíd cobailt(III) – {{chem2|CoF3}}
[[Cobalt(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd cobailt(III) – Co(OH)<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) nitrate]] – Níotráit cobailt(III) – Co(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) oxide]] – Ocsaíd cobailt(III) – Co<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
=== [[Copper|Cu]] (Copar) ===
[[Copper(I) acetylide]] – Aicéitilíd copair(I) – {{chem2|Cu2C2}}
[[Copper(I) azide]] – Aisíd copair(I) – CuN<sub>3</sub>
[[Copper(I) bromide]] – Bróimíd copair(I) – CuBr
[[Copper(I) chloride]] – Clóiríd copair(I) – CuCl
[[Copper(I) fluoride]] – Fluairíd copair(I) – CuF
[[Copper(I) hydroxide]] – Hiodrocsaíd copair(I) – CuOH
[[Copper(I) iodide]] – Iaidíd copair(I) – CuI
[[Copper(I) nitrate]] – Níotráit copair(I) – CuNO<sub>3</sub>
[[Copper(I) oxide]] – Ocsaíd copair(I) – {{chem2|Cu2O}}
[[Copper(I) phosphide]] – Fosfíd copair(I) – Cu<sub>3</sub>P
[[Copper(I) selenide]] – Seiléiníd copair(I) – Cu<sub>2</sub>Se
[[Copper(I) sulfate]] – Suilfáit copair(I) – {{chem2|CuSO4}}
[[Copper(I) sulfide]] – Suilfíd copair(I) – {{chem2|Cu2S}}
[[Copper(I) telluride]] – Teallúiríd copair(I) – Cu<sub>2</sub>Te
[[Copper(I) thiocyanate]] – Tiicianáit copair(I) – CuSCN
[[Chevreul's salt|Copper(I,II) sulfite]] – Suilfít copair(I,II) – Cu<sub>3</sub>(SO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) arsenate]] – Arsanaít copair(II) – Cu<sub>3</sub>(AsO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) azide]] – Aisíd copair(II) – {{chem2|Cu(N3)2}}
[[Copper(II) borate]] – Bóráit copair(II) – Cu<sub>3</sub>(BO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) bromide]] – Bróimíd copair(II) – CuBr<sub>2</sub>
[[Copper(II) carbonate]] – Carbónáit copair(II) – {{chem2|CuCO3}}
[[Basic copper carbonate|Copper(II) carbonate hydroxide]] – Hiodrocsaíd charbónáit copair(II) – Cu<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)(OH)<sub>2</sub>
[[Copper(II) chlorate]] – Clóráit copair(II) – Cu(ClO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) chloride]] – Clóiríd copair(II) – {{chem2|CuCl2}}
[[Copper(II) fluoride]] – Fluairíd copair(II) – CuF<sub>2</sub>
[[Copper(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd copair(II) – {{chem2|Cu(OH)2}}
[[Copper(II) nitrate]] – Níotráit copair(II) – {{chem2|Cu(NO3)2}}
[[Copper(II) oxide]] – Ocsaíd copair(II) – CuO
[[Copper(II) perchlorate]] – Sárchlóráit copair(II) – Cu(ClO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) phosphate]] – Fosfáit copair(II) – Cu<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) selenide]] – Seiléiníd copair(II) – CuSe
[[Copper(II) selenite]] – Seiléinít copair(II) – CuSeO<sub>3</sub>
[[Copper(II) sulfate]] – Suilfáit copair(II) – {{chem2|CuSO4}}
[[Copper(II) sulfide]] – Suilfíd copair(II) – CuS
[[Copper(II) telluride]] – Teallúiríd copair(II) – CuTe
[[Copper(II) thiocyanate]] – Tiicianáit copair(II) – Cu(SCN)<sub>2</sub>
[[Copper oxychloride]] – Ocsaiclóiríd copair – {{chem2|H3ClCu2O3}}
[[Tetramminecopper(II) sulfate]] – Suilfáit teitreamíncopair(II) – {{chem2|[Cu(NH3)4]SO4}}
=== [[Curium|Cm]] (Ciúiriam) ===
[[Curium(III) chloride]] – Clóiríd ciúiriam(III) – {{chem2|CmCl3}}
[[Curium(III) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(III) – {{chem2|Cm2O3}}
[[Curium(IV) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(IV) – {{chem2|CmO2}}
[[Curium hydroxide]] – Hiodrocsaíd ciúiriam – {{chem2|Cm(OH)3}}
=== CN (Ciainigine) ===
[[Cyanogen bromide]] – Bróimíd ciainigine – BrCN
[[Cyanogen chloride]] – Clóiríd ciainigine – ClCN
[[Cyanogen iodide]] – Iaidíd ciainigine – ICN
[[Cyanogen]] – Ciainigine – {{chem2|(CN)2}}
[[Cyanuric chloride]] – Clóiríd ciainúrach – {{chem2|C3Cl3N3}}
[[Cyanogen thiocyanate]] – Tiicianáit ciainigine – {{chem2|CNSCN}}
[[Cyanogen selenocyanate]] – Seiléiniicianáit ciainigine – {{chem2|CNSeCN}}
[[Cyanogen azide]] – Aisíd ciainigine – {{chem2|N3CN}}
== D ==
=== [[Dysprosium|Dy]] (Diospróisiam) ===
[[Dysprosium(II) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(II) – {{chem2|DyCl2}}
[[Dysprosium(II) iodide]] – Iaidíd diospróisiam(II) – {{chem2|DyI2}}
[[Dysprosium(III) acetate]] – Aicéatáit diospróisiam(III) – {{Chem2|Dy(CH3COO)3}}
[[Dysprosium(III) bromide]] – Bróimíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyBr3}}
[[Dysprosium(III) carbonate]] – Carbónáit diospróisiam(III) – Dy<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Dysprosium(III) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(III) – {{chem2|DyCl3}}
[[Dysprosium(III) fluoride]] – Fluairíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyF3}}
[[Dysprosium(III) iodide]] – Iaidíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyI3}}
[[Dysprosium(III) nitrate]] – Níotráit diospróisiam(III) – {{Chem2|Dy(NO3)3}}
[[Dysprosium(III) oxalate]] – Ocsaláit diospróisiam(III) – Dy<sub>2</sub>(C<sub>2</sub>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
[[Dysprosium(III) oxide]] – Ocsaíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2O3}}
[[Dysprosium(III) phosphate]] – Fosfáit diospróisiam(III) – {{chem2|DyPO4}}
[[Dysprosium(III) selenide]] – Seiléiníd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2Se3}}
[[Dysprosium(III) sulfide]] – Suilfíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2S3}}
[[Dysprosium(III) sulfate]] – Suilfáit diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2(SO4)3}}
[[Dysprosium(III) telluride]] – Teallúiríd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2Te3}}
[[Dysprosium arsenide]] – Arsainíd diospróisiam – {{Chem2|DyAs}}
[[Dysprosium bismuthide]] – Biosmaitíd diospróisiam – {{Chem2|DyBi}}
[[Dysprosium iodate]] – Iaidáit diospróisiam – {{Chem2|Dy(IO3)3}}
[[Dysprosium monosulfide]] – Mónaisuilfíd diospróisiam – {{Chem2|DyS}}
[[Dysprosium nitride]] – Nítríd diospróisiam – {{Chem2|DyN}}
[[Dysprosium phosphide]] – Fosfíd diospróisiam – {{Chem2|DyP}}
[[Dysprosium stannate]] – Stannáit diospróisiam – {{Chem2|Dy2Sn2O7}}
[[Dysprosium titanate]] – Tiotanáit diospróisiam – {{chem2|Dy2Ti2O7}}
== E ==
=== [[Einsteinium|Es]] (Einstéiniam) ===
[[Einsteinium(III) bromide]] – Bróimíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsBr3}}
[[Einsteinium(III) carbonate]] – Carbónáit einstéiniam(III) – {{chem2|Es2(CO3)3}}
[[Einsteinium(III) chloride]] – Clóiríd einstéiniam(III) – {{chem2|EsCl3}}
[[Einsteinium(III) fluoride]] – Fluairíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsF3}}
[[Einsteinium(III) iodide]] – Iaidíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsI3}}
[[Einsteinium(III) nitrate]] – Níotráit einstéiniam(III) – {{chem2|Es(NO3)3}}
[[Einsteinium(III) oxide]] – Ocsaíd einstéiniam(III) – {{chem2|Es2O3}}
[[Einsteinium(III) phosphate]] – Fosfáit einstéiniam(III) – {{chem2|EsPO4}}
[[Einsteinium(III) sulfate]] – Suilfáit einstéiniam(III) – {{chem2|Es2(SO4)3}}
[[Einsteinium(III) sulfide]] – Suilfíd einstéiniam(III) – {{chem2|Es2S3}}
=== [[Erbium|Er]] (Eirbiam) ===
[[Erbium-copper]] – Eirbiam-copar – ErCu
[[Erbium-gold]] – Eirbiam-ór – ErAu
[[Erbium-iridium]] – Eirbiam-iridiam – ErIr
[[Erbium-silver]] – Eirbiam-airgead – ErAg
[[Erbium hexaboride]] – Heicseabhóiríd eirbiam – {{chem2|ErB6}}
[[Erbium iodate]] – Iaidáit eirbiam – {{chem2|Er(IO3)3}}
[[Erbium nitride]] – Nítríd eirbiam – {{chem2|ErN}}
[[Erbium oxybromide]] – Ocsaibróimíd eirbiam – {{chem2|ErOBr}}
[[Erbium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd eirbiam – {{chem2|ErOCl}}
[[Erbium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd eirbiam – {{chem2|ErOF}}
[[Erbium phosphide]] – Fosfíd eirbiam – {{chem2|ErP}}
[[Erbium silicide]] – Silícíd eirbiam – {{chem2|ErSi2}}
[[Erbium tetraboride]] – Teitreibhóiríd eirbiam – {{chem2|ErB4}}
[[Erbium(III) bromide]] – Bróimíd eirbiam(III) – {{chem2|ErBr3}}
[[Erbium(III) chloride]] – Clóiríd eirbiam(III) – {{chem2|ErCl3}}
[[Erbium(III) fluoride]] – Fluairíd eirbiam(III) – {{chem2|ErF3}}
[[Erbium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er(OH)3}}
[[Erbium(III) iodide]] – Iaidíd eirbiam(III) – {{chem2|ErI3}}
[[Erbium(III) nitrate]] – Níotráit eirbiam(III) – {{chem2|Er(NO3)3}}
[[Erbium(III) oxide]] – Ocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er2O3}}
[[Erbium(III) selenate]] – Seiléanáit eirbiam(III) – {{chem2|Er2(SeO4)3}}
[[Erbium(III) selenide]] – Seiléiníd eirbiam(III) – {{chem2|Er2Se3}}
[[Erbium(III) sulfate]] – Suilfáit eirbiam(III) – {{chem2|Er2(SO4)3}}
[[Erbium(III) telluride]] – Teallúiríd eirbiam(III) – {{chem2|Er2Te3}}
=== [[Europium|Eu]] (Eoraipiam) ===
[[Europium(II) bromide]] – Bróimíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuBr2}}
[[Europium(II) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuCl2}}
[[Europium(II) fluoride]] – Fluairíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuF2}}
[[Europium(II) hydride]] – Hiodríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuH2}}
[[Europium(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eoraipiam(II) – {{chem2|Eu(OH)2}}
[[Europium(II) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuO}}
[[Europium(II) iodide]] – Iaidíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuI2}}
[[Europium(II) selenide]] – Seiléiníd eoraipiam(II) – {{chem2|EuSe}}
[[Europium(II) silicide]] – Silícíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuSi2}}
[[Europium(II) sulfate]] – Suilfáit eoraipiam(II) – {{chem2|EuSO4}}
[[Europium(II) sulfide]] – Suilfíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuS2}}
[[Europium(II) telluride]] – Teallúiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuTe}}
[[Europium(II) titanate]] – Tiotanáit eoraipiam(II) – {{chem2|EuTiO3}}
[[Europium(III) acetate]] – Aicéatáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(CH3COO)3}}
[[Europium(III) arsenate]] – Arsanaít eoraipiam(III) – {{chem2|EuAsO4}}
[[Europium(III) bromide]] – Bróimíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuBr3}}
[[Europium(III) carbonate]] – Carbónáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(CO3)3}}
[[Europium(III) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(III) – {{chem2|EuCl3}}
[[Europium(III) chromate]] – Crómáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuCrO4}}
[[Europium(III) fluoride]] – Fluairíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuF3}}
[[Europium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(OH)3}}
[[Europium(III) iodate]] – Iaidáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(IO3)3}}
[[Europium(III) iodide]] – Iaidíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuI3}}
[[Europium(III) nitrate]] – Níotráit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(NO3)3}}
[[Europium(III) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2O3}}
[[Europium(III) perchlorate]] – Sárchlóráit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(ClO4)3}}
[[Europium(III) phosphate]] – Fosfáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuPO4}}
[[Europium(III) phosphide]] – Fosfíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuP}}
[[Europium(III) selenide]] – Seiléiníd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2Se3}}
[[Europium(III) sulfate]] – Suilfáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2(SO4)3}}
[[Europium(III) telluride]] – Teallúiríd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2Te3}}
[[Europium(III) vanadate]] – Vanaidáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuVO4}}
[[Europium barium titanate]] – Tiotanáit eoraipiam bairiam – {{chem2|BaEuTiO4}}
== F ==
=== [[Fluorine|F]] (Fluairín) ===
[[Fluoroantimonic acid]] – Aigéad fluairíantamónach – {{chem2|H2FSbF6}}
[[Tetrafluorohydrazine]] – Teitreafluairíhiodraisín – {{chem2|N2F4}}
[[Trifluoromethylisocyanide]] – Trí-fluairímeitiliseaiciainíd – {{chem2|C2NF3}}
[[Trifluoromethanesulfonic acid]] – Aigéad trí-fluairímeatánsulfónach – {{chem2|CF3SO3H}}
Other fluorides – Fluairídí eile: [[Aluminium fluoride|AlF<sub>3</sub>]] (Fluairíd alúmanaim), [[Americium(III) fluoride|AmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd aimeiriciam(III)), [[Ammonium fluoride|NH<sub>4</sub>F]] (Fluairíd amóiniam), [[Ammonium hydrogen fluoride|NH<sub>4</sub>HF<sub>2</sub>]] (Fluairíd hidrigine amóiniam), [[Ammonium tetrafluoroborate|NH<sub>4</sub>BF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit amóiniam), [[Antimony pentafluoride|SbF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd antamóin), [[Antimony trifluoride|SbF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd antamóin), [[Arsenic pentafluoride|AsF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd arsaenach), [[Arsenic trifluoride|AsF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd arsaenach), [[Barium fluoride|BaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd bairiam), [[Beryllium fluoride|BeF<sub>2</sub>]] (Fluairíd beirilliam), [[Bismuth(III) fluoride|BiF<sub>3</sub>]] (Fluairíd biosmait(III)), [[Bis(pentafluorosulfanyl) peroxide|F<sub>5</sub>SOOSF<sub>5</sub>]] (Sárocsaíd pheinteafluairísulfanaile), [[Boron trifluoride|BF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd bóróin), [[Bromine pentafluoride|BrF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd bróimín), [[Bromine trifluoride|BrF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd bróimín), [[Bromine monofluoride|BrF]] (Mónafluairíd bróimín), [[Cadmium fluoride|CdF<sub>2</sub>]] (Fluairíd caidmiam), [[Caesium fluoride|CsF]] (Fluairíd caesiam), [[Calcium fluoride|CaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd cailciam), [[Carbon tetrafluoride|CF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd charbóin), [[Carbonyl fluoride|COF<sub>2</sub>]] (Fluairíd carbóinile), [[Cerium(III) fluoride|CeF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ceiriam(III)), [[Cerium(IV) fluoride|CeF<sub>4</sub>]] (Fluairíd ceiriam(IV)), [[Chlorine pentafluoride|ClF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd clóirín), [[Chlorine trifluoride|ClF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd clóirín), [[Chlorine monofluoride|ClF]] (Mónafluairíd clóirín), [[Chromium(III) fluoride|CrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd cróimiam(III)), [[Chromium(V) fluoride|CrF<sub>5</sub>]] (Fluairíd cróimiam(V)), [[Chromyl fluoride|CrO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd cróimile), [[Cobalt(II) fluoride|CoF<sub>2</sub>]] (Fluairíd cobailt(II)), [[Cobalt(III) fluoride|CoF<sub>3</sub>]] (Fluairíd cobailt(III)), [[Copper(I) fluoride|CuF]] (Fluairíd copair(I)), [[Copper(II) fluoride|CuF<sub>2</sub>]] (Fluairíd copair(II)), [[Curium(III) fluoride|CmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ciúiriam(III)), [[Dinitrogen difluoride|N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dénítrigine), [[Dinitrogen tetrafluoride|N<sub>2</sub>F<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd dénítrigine), [[Dioxygen difluoride|O<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dé-ocsaigine), [[Diphosphorus tetrafluoride|P<sub>2</sub>F<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd défosfair), [[Disulfur difluoride|S<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd déshulfair), [[Dysprosium(III) fluoride|DyF<sub>3</sub>]] (Fluairíd diospróisiam(III)), [[Erbium(III) fluoride|ErF<sub>3</sub>]] (Fluairíd eirbiam(III)), [[Europium(III) fluoride|EuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd eoraipiam(III)), [[Fluoroboric acid|HBF<sub>4</sub>]] (Aigéad fluairíbórach), [[Fluorine azide|FN<sub>3</sub>]] (Aisíd fluairín), [[Fluorine fluorosulfate|FOSO<sub>2</sub>F]] (Fluairí fluairísulfáit), [[Fluorine nitrate|FNO<sub>3</sub>]] (Níotráit fluairín), [[Fluorosulfonic acid|FSO<sub>3</sub>H]] (Aigéad fluairísulfónach), [[Gadolinium(III) fluoride|GdF<sub>3</sub>]] (Fluairíd gadailiniam(III)), [[Gallium(III) fluoride|GaF<sub>3</sub>]] (Fluairíd gailliam(III)), [[Germanium tetrafluoride|GeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd gearmáiniam), [[Gold(III) fluoride|AuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd óir(III)), [[Hafnium(IV) fluoride|HfF<sub>4</sub>]] (Fluairíd haifniam(IV)), [[Hexafluoroantimonic acid|H<sub>2</sub>SbF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairíantamónach), [[Hexafluorophosphoric acid|HPF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairífosfarach), [[Hexafluorosilicic acid|H<sub>2</sub>SiF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairísileacach), [[Hexafluorotitanic acid|H<sub>2</sub>TiF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairítiotanach), [[Hydrogen fluoride|HF]] (Fluairíd hidrigine), [[Hydrofluoric acid|HF(aq)]] (Aigéad hiodrafluarach), [[Hypofluorous acid|HFO]] (Aigéad hipeafluarach), [[Indium(III) fluoride|InF<sub>3</sub>]] (Fluairíd indiam(III)), [[Iodine heptafluoride|IF<sub>7</sub>]] (Heipteafluairíd iaidín), [[Iodine monofluoride|IF]] (Mónafluairíd iaidín), [[Iodine pentafluoride|IF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd iaidín), [[Iridium(III) fluoride|IrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iridiam(III)), [[Iridium(VI) fluoride|IrF<sub>6</sub>]] (Fluairíd iridiam(VI)), [[Iron(II) fluoride|FeF<sub>2</sub>]] (Fluairíd iarainn(II)), [[Iron(III) fluoride|FeF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iarainn(III)), [[Krypton difluoride|KrF<sub>2</sub>]] (Défluairíd crioptón), [[Lanthanum fluoride|LaF<sub>3</sub>]] (Fluairíd lantainim), [[Lead(II) fluoride|PbF<sub>2</sub>]] (Fluairíd luaidhe(II)), [[Lead(IV) fluoride|PbF<sub>4</sub>]] (Fluairíd luaidhe(IV)), [[Lithium fluoride|LiF]] (Fluairíd litiam), [[Magnesium fluoride|MgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd maignéisiam), [[Manganese(II) fluoride|MnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd mangainéise(II)), [[Manganese(III) fluoride|MnF<sub>3</sub>]] (Fluairíd mangainéise(III)), [[Manganese(IV) fluoride|MnF<sub>4</sub>]] (Fluairíd mangainéise(IV)), [[Mercury(I) fluoride|Hg<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd mearcair(I)), [[Mercury(II) fluoride|HgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd mearcair(II)), [[Molybdenum(III) fluoride|MoF<sub>3</sub>]] (Fluairíd molabdaim(III)), [[Molybdenum(V) fluoride|MoF<sub>5</sub>]] (Fluairíd molabdaim(V)), [[Molybdenum(VI) fluoride|MoF<sub>6</sub>]] (Fluairíd molabdaim(VI)), [[Niobium(IV) fluoride|NbF<sub>4</sub>]] (Fluairíd niaibiam(IV)), [[Niobium(V) fluoride|NbF<sub>5</sub>]] (Fluairíd niaibiam(V)), [[Neodymium(III) fluoride|NdF<sub>3</sub>]] (Fluairíd niaidimiam(III)), [[Nickel(II) fluoride|NiF<sub>2</sub>]] (Fluairíd nicil(II)), [[Neptunium(IV) fluoride|NpF<sub>4</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(IV)), [[Neptunium(V) fluoride|NpF<sub>5</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(V)), [[Neptunium(VI) fluoride|NpF<sub>6</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(VI)), [[Nitrogen oxide trifluoride|ONF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd ocsaíde nítrigine), [[Nitrogen trifluoride|NF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd nítrigine), [[Nitronium tetrafluoroborate|NO<sub>2</sub>BF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit níotróiniam), [[Nitrosonium tetrafluoroborate|NOBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit níotróisiam), [[Nitrosyl fluoride|NOF]] (Fluairíd níotraisil), [[Nitryl fluoride|NO<sub>2</sub>F]] (Fluairíd nítrile), [[Osmium(IV) fluoride|OsF<sub>4</sub>]] (Fluairíd oismiam(IV)), [[Osmium(VI) fluoride|OsF<sub>6</sub>]] (Fluairíd oismiam(VI)), [[Osmium(VII) fluoride|OsF<sub>7</sub>]] (Fluairíd oismiam(VII)), [[Oxygen difluoride|OF<sub>2</sub>]] (Défluairíd ocsaigine), [[Palladium(II) fluoride|PdF<sub>2</sub>]] (Fluairíd pailéidiam(II)), [[Palladium(IV) fluoride|PdF<sub>4</sub>]] (Fluairíd pailéidiam(IV)), [[Peroxydisulfuryl difluoride|FSO<sub>2</sub>OOSO<sub>2</sub>F]] (Défluairíd sárocsaídéshulfairile), [[Phosphenothious fluoride|FPS]] (Fluairíd fosfainitiam), [[Phosphorus oxyfluoride|POF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd ocsaíde fosfair), [[Phosphorus pentafluoride|PF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd fosfair), [[Phosphorus trifluoride|PF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd fosfair), [[Platinum(II) fluoride|PtF<sub>2</sub>]] (Fluairíd platanaim(II)), [[Platinum(IV) fluoride|PtF<sub>4</sub>]] (Fluairíd platanaim(IV)), [[Platinum(VI) fluoride|PtF<sub>6</sub>]] (Fluairíd platanaim(VI)), [[Plutonium(III) fluoride|PuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(III)), [[Plutonium(IV) fluoride|PuF<sub>4</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(IV)), [[Plutonium(VI) fluoride|PuF<sub>6</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(VI)), [[Potassium fluoride|KF]] (Fluairíd potaisiam), [[Potassium hexafluorophosphate|KPF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairífosfáit potaisiam), [[Potassium tetrafluoroborate|KBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit potaisiam), [[Praseodymium(III) fluoride|PrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd praiséidimiam(III)), [[Protactinium(V) fluoride|PaF<sub>5</sub>]] (Fluairíd prótachtiniam(V)), [[Radium fluoride|RaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd raidiam), [[Radon difluoride|RnF<sub>2</sub>]] (Défluairíd radóin), [[Rhenium(IV) fluoride|ReF<sub>4</sub>]] (Fluairíd réiniam(IV)), [[Rhenium(VI) fluoride|ReF<sub>6</sub>]] (Fluairíd réiniam(VI)), [[Rhenium(VII) fluoride|ReF<sub>7</sub>]] (Fluairíd réiniam(VII)), [[Rhodium(III) fluoride|RhF<sub>3</sub>]] (Fluairíd róidiam(III)), [[Rubidium fluoride|RbF]] (Fluairíd rubaidiam), [[Ruthenium(III) fluoride|RuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(III)), [[Ruthenium(IV) fluoride|RuF<sub>4</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(IV)), [[Ruthenium(VI) fluoride|RuF<sub>6</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(VI)), [[Samarium(III) fluoride|SmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd samairiam(III)), [[Scandium fluoride|ScF<sub>3</sub>]] (Fluairíd scaindiam), [[Selenium hexafluoride|SeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd seiléiniam), [[Selenium tetrafluoride|SeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd seiléiniam), [[Silicon tetrafluoride|SiF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd sileacain), [[Silver(I) fluoride|AgF]] (Fluairíd airgid(I)), [[Silver(II) fluoride|AgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd airgid(II)), [[Silver(I) tetrafluoroborate|AgBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit airgid(I)), [[Sodium fluoride|NaF]] (Fluairíd sóidiam), [[Sodium fluorosulfate|NaFSO<sub>3</sub>]] (Fluairísulfáit sóidiam), [[Sodium hexafluoroaluminate|Na<sub>3</sub>AlF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíalúmanaít sóidiam), [[Sodium hexafluoroantimonate|NaSbF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíantamónáit sóidiam), [[Sodium hexafluorophosphate|NaPF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairífosfáit sóidiam), [[Sodium hexafluorosilicate|Na<sub>2</sub>SiF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairísileacáit sóidiam), [[Sodium hexafluorotitanate|Na<sub>2</sub>TiF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairítiotanáit sóidiam), [[Sodium tetrafluoroborate|NaBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit sóidiam), [[Strontium fluoride|SrF<sub>2</sub>]] (Fluairíd strointiam), [[Sulfur difluoride|SF<sub>2</sub>]] (Défluairíd sulfair), [[Sulfur hexafluoride|SF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd sulfair), [[Sulfur tetrafluoride|SF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd sulfair), [[Sulfuryl fluoride|SO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd suilfirile), [[Tantalum(V) fluoride|TaF<sub>5</sub>]] (Fluairíd tantalam(V)), [[Technetium hexafluoride|TcF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd teicnéitiam), [[Tellurium hexafluoride|TeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd teallúiriam), [[Tellurium tetrafluoride|TeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd teallúiriam), [[Thallium(I) fluoride|TlF]] (Fluairíd tailliam(I)), [[Thallium(III) fluoride|TlF<sub>3</sub>]] (Fluairíd tailliam(III)), [[Thionyl fluoride|SOF<sub>2</sub>]] (Défluairíd tiainile), [[Thorium(IV) fluoride|ThF<sub>4</sub>]] (Fluairíd tóiriam(IV)), [[Tin(II) fluoride|SnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd stáin(II)), [[Tin(IV) fluoride|SnF<sub>4</sub>]] (Fluairíd stáin(IV)), [[Titanium(III) fluoride|TiF<sub>3</sub>]] (Fluairíd tiotáiniam(III)), [[Titanium tetrafluoride|TiF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd tiotáiniam), [[Trifluorosilane|HSiF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairísileán), [[Tungsten hexafluoride|WF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd tungstain), [[Uranium(IV) fluoride|UF<sub>4</sub>]] (Fluairíd úráiniam(IV)), [[Uranium(V) fluoride|UF<sub>5</sub>]] (Fluairíd úráiniam(V)), [[Uranium(VI) fluoride|UF<sub>6</sub>]] (Fluairíd úráiniam(VI)), [[Uranyl fluoride|UO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd úrainile), [[Vanadium(III) fluoride|VF<sub>3</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(III)), [[Vanadium(IV) fluoride|VF<sub>4</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(IV)), [[Vanadium(V) fluoride|VF<sub>5</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(V)), [[Xenon difluoride|XeF<sub>2</sub>]] (Défluairíd xeanóin), [[Xenon dioxide difluoride|XeO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dé-ocsaíde xeanóin), [[Xenon hexafluoride|XeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd xeanóin), [[Xenon hexafluoroplatinate|XePtF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíplatanáit xeanóin), [[Xenon tetrafluoride|XeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd xeanóin), [[Ytterbium(III) fluoride|YbF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iaitirbiam(III)), [[Yttrium fluoride|YF<sub>3</sub>]] (Fluairíd itriam), [[Zinc fluoride|ZnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd since), [[Zirconium(IV) fluoride|ZrF<sub>4</sub>]] (Fluairíd siarcóiniam(IV))
=== [[Francium|Fr]] (Frainciam) ===
[[Francium oxide]] – Ocsaíd frainciam – {{chem2|Fr2O}}
[[Francium chloride]] – Clóiríd frainciam – FrCl
[[Francium bromide]] – Bróimíd frainciam – FrBr
[[Francium iodide]] – Iaidíd frainciam – FrI
[[Francium carbonate]] – Carbónáit frainciam – {{chem2|Fr2CO3}}
[[Francium hydroxide]] – Hiodrocsaíd frainciam – FrOH
[[Francium sulfate]] – Suilfáit frainciam – {{chem2|Fr2SO4}}
== G ==
=== [[Gadolinium|Gd]] (Gadailiniam) ===
[[Gadolinium(III) chloride]] – Clóiríd gadailiniam(III) – {{chem2|GdCl3}}
[[Gadolinium(III) oxide]] – Ocsaíd gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2O3}}
[[Gadolinium(III) carbonate]] – Carbónáit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2(CO3)3}}
[[Gadolinium(III) fluoride]] – Fluairíd gadailiniam(III) – {{chem2|GdF3}}
[[Gadolinium gallium garnet]] – Garnae gadailiniam gailliam – {{chem2|Gd3Ga5O12}}
[[Gadolinium(III) nitrate]] – Níotráit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd(NO3)3}}
[[Gadolinium(III) phosphate]] – Fosfáit gadailiniam(III) – {{chem2|GdPO4}}
[[Gadolinium(III) sulfate]] – Suilfáit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2(SO4)3}}
=== [[Gallium|Ga]] (Gailliam) ===
[[Gallium antimonide]] – Antamóníd gailliam – GaSb
[[Gallium arsenide]] – Arsainíd gailliam – GaAs
[[Gallium(III) fluoride]] – Fluairíd gailliam(III) – {{chem2|GaF3}}
[[Gallium trichloride]] – Trí-chlóiríd gailliam – {{chem2|GaCl3}}
[[Gallium nitride]] – Nítríd gailliam – GaN
[[Gallium phosphide]] – Fosfíd gailliam – GaP
[[Gallium(II) sulfide]] – Suilfíd gailliam(II) – GaS
[[Gallium(III) sulfide]] – Suilfíd gailliam(III) – {{chem2|Ga2S3}}
=== [[Germanium|Ge]] (Gearmáiniam) ===
[[Digermane]] – Déghearmán – {{chem2|Ge2H6}}
[[Germane]] – Gearmán – {{chem2|GeH4}}
[[Germanium(II) bromide]] – Bróimíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeBr2}}
[[Germanium(II) chloride]] – Clóiríd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeCl2}}
[[Germanium(II) fluoride]] – Fluairíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeF2}}
[[Germanium(II) iodide]] – Iaidíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeI2}}
[[Germanium(II) oxide]] – Ocsaíd gearmáiniam(II) – GeO
[[Germanium(II) selenide]] – Seiléiníd gearmáiniam(II) – GeSe
[[Germanium(II) sulfide]] – Suilfíd gearmáiniam(II) – GeS
[[Germanium(IV) bromide]] – Bróimíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeBr4}}
[[Germanium(IV) chloride]] – Clóiríd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeCl4}}
[[Germanium(IV) fluoride]] – Fluairíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeF4}}
[[Germanium(IV) iodide]] – Iaidíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeI4}}
[[Germanium(IV) nitride]] – Nítríd gearmáiniam(IV) – {{chem2|Ge3N4}}
[[Germanium(IV) oxide]] – Ocsaíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeO2}}
[[Germanium(IV) selenide]] – Seiléiníd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeSe2}}
[[Germanium(IV) sulfide]] – Suilfíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeS2}}
[[Germanium difluoride]] – Défluairíd gearmáiniam – {{chem2|GeF2}}
[[Germanium dioxide]] – Dé-ocsaíd gearmáiniam – {{chem2|GeO2}}
[[Germanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl4}}
[[Germanium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd gearmáiniam – {{chem2|GeF4}}
[[Germanium telluride]] – Teallúiríd gearmáiniam – GeTe
=== [[Gold|Au]] (Ór) ===
[[Gold(I) bromide]] – Bróimíd óir(I) – AuBr
[[Gold(I) chloride]] – Clóiríd óir(I) – AuCl
[[Gold(I) cyanide]] – Ciainíd óir(I) – AuCN
[[Gold(I) hydride]] – Hiodríd óir(I) – AuH
[[Gold(I) iodide]] – Iaidíd óir(I) – AuI
[[Gold(I) selenide]] – Seiléiníd óir(I) – {{chem2|Au2Se}}
[[Gold(I) sulfide]] – Suilfíd óir(I) – {{chem2|Au2S}}
[[Gold(III) bromide]] – Bróimíd óir(III) – {{chem2|(AuBr3)2}}
[[Gold(III) chloride]] – Clóiríd óir(III) – {{chem2|(AuCl3)2}}
[[Gold(III) fluoride]] – Fluairíd óir(III) – {{chem2|AuF3}}
[[Gold(III) iodide]] – Iaidíd óir(III) – {{chem2|AuI3}}
[[Gold(III) oxide]] – Ocsaíd óir(III) – {{chem2|Au2O3}}
[[Gold(III) selenide]] – Seiléiníd óir(III) – {{chem2|Au2Se3}}
[[Gold(III) sulfide]] – Suilfíd óir(III) – {{chem2|Au2S3}}
[[Gold(III) nitrate]] – Níotráit óir(III) – {{chem2|Au(NO3)3}}
[[Gold(V) fluoride]] – Fluairíd óir(V) – {{chem2|AuF5}}
[[Gold(I,III) chloride]] – Clóiríd óir(I,III) – {{chem2|Au4Cl8}}
[[Gold ditelluride]] – Détheallúiríd óir – {{chem2|AuTe2}}
[[Gold heptafluoride]] – Heipteafluairíd óir – {{chem2|AuF5*F2}} ({{chem2|AuF7}})
== H ==
=== [[Hafnium|Hf]] (Haifniam) ===
[[Hafnium(IV) bromide]] – Bróimíd haifniam(IV) – {{chem2|HfBr4}}
[[Hafnium(IV) carbide]] – Cairbíd haifniam(IV) – HfC
[[Hafnium(IV) chloride]] – Clóiríd haifniam(IV) – {{chem2|HfCl4}}
[[Hafnium(IV) fluoride]] – Fluairíd haifniam(IV) – {{chem2|HfF4}}
[[Hafnium(IV) iodide]] – Iaidíd haifniam(IV) – {{chem2|HfI4}}
[[Hafnium(IV) oxide]] – Ocsaíd haifniam(IV) – {{chem2|HfO2}}
[[Hafnium(IV) silicate]] – Sileacáit haifniam(IV) – {{chem2|HfSiO4}}
[[Hafnium(IV) sulfide]] – Suilfíd haifniam(IV) – {{chem2|HfS2}}
[[Hexadecacarbonylhexarhodium]] – Heicseadeicicarbóinilheicsearóidiam – {{chem2|Rh6(CO)16}}
=== [[Hassium|Hs]] (Haisiam) ===
[[Hassium tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd haisiam – {{chem2|HsO4}}
=== [[Holmium|Ho]] (Hoilmiam) ===
[[Holmium antimonide]] – Antamóníd hoilmiam – HoSb
[[Holmium arsenide]] – Arsainíd hoilmiam – HoAs
[[Holmium bismuthide]] – Biosmaitíd hoilmiam – HoBi
[[Holmium diantimonide]] – Déantamóníd hoilmiam – HoSb<sub>2</sub>
[[Holmium disilicide]] – Déisilícíd hoilmiam – {{chem2|HoSi2}}
[[Holmium iodate]] – Iaidáit hoilmiam – Ho(IO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium monosulfide]] – Mónaisuilfíd hoilmiam – HoS
[[Holmium nitride]] – Nítríd hoilmiam – HoN
[[Holmium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd hoilmiam – HoOCl
[[Holmium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd hoilmiam – HoOF
[[Holmium phosphide]] – Fosfíd hoilmiam – HoP
[[Holmium titanate]] – Tiotanáit hoilmiam – Ho<sub>2</sub>Ti<sub>2</sub>O<sub>7</sub>
[[Holmium(III) acetate]] – Aicéatáit hoilmiam(III) – Ho(CH<sub>3</sub>COO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) acetylacetonate]] – Aicéitil-aicéatónáit hoilmiam(III) – Ho(acac)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) bromide]] – Bróimíd hoilmiam(III) – HoBr<sub>3</sub>
[[Holmium(III) carbonate]] – Carbónáit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2(CO3)3}}
[[Holmium(III) chloride]] – Clóiríd hoilmiam(III) – {{chem2|HoCl3}}
[[Holmium(III) fluoride]] – Fluairíd hoilmiam(III) – {{chem2|HoF3}}
[[Holmium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd hoilmiam(III) – Ho(OH)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) iodide]] – Iaidíd hoilmiam(III) – HoI<sub>3</sub>
[[Holmium(III) nitrate]] – Níotráit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho(NO3)3}}
[[Holmium(III) oxalate]] – Ocsaláit hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>(C<sub>2</sub>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) oxide]] – Ocsaíd hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2O3}}
[[Holmium(III) phosphate]] – Fosfáit hoilmiam(III) – {{chem2|HoPO4}}
[[Holmium(III) selenide]] – Seiléiníd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>Se<sub>3</sub>
[[Holmium(III) sulfate]] – Suilfáit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2(SO4)3}}
[[Holmium(III) sulfide]] – Suilfíd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>S<sub>3</sub>
[[Holmium(III) telluride]] – Teallúiríd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>Te<sub>3</sub>
=== [[Hydrogen|H]] (Hidrigin) ===
[[Hexafluorosilicic acid]] – Aigéad heicseafluairísileacach – {{chem2|H2F6Si}}
[[Hydrazine]] – Hiodraisín – {{chem2|N2H4}}
[[Hydrazoic acid]] – Aigéad hiodraisóiceach – {{chem2|HN3}}
[[Hydroiodic acid]] – Aigéad hiodraiaideach – HI
[[Hydrogen bromide]] – Bróimíd hidrigine – HBr
[[Hydrogen chloride]] – Clóiríd hidrigine – HCl
[[Hydrogen cyanide]] – Ciainíd hidrigine – HCN
[[Hydrogen fluoride]] – Fluairíd hidrigine – HF
[[Hydrogen peroxide]] – Sárocsaíd hidrigine – {{chem2|H2O2}}
[[Hydrogen selenide]] – Seiléiníd hidrigine – {{chem2|H2Se}}
[[Hydrogen sulfide]] – Suilfíd hidrigine – {{chem2|H2S}}
[[Hydrogen telluride]] – Teallúiríd hidrigine – {{chem2|H2Te}}
[[Hydroxylamine]] – Hiodrocsiolaimín – {{chem2|NH2OH}}
[[Hypobromous acid]] – Aigéad hipeabrómach – HBrO
[[Hypochlorous acid]] – Aigéad hipeaclórach – HClO
[[Hypophosphorous acid]] – Aigéad hipeafosfarach – {{chem2|H3PO2}}
[[Metaphosphoric acid]] – Aigéad meiteafosfarach – {{chem2|HPO3}}
[[Protonated molecular hydrogen]] – Prótónaithe móilíneach hidrigine – {{chem2|H3+}}
[[Trioxidane]] – Trí-ocsaídáin – {{chem2|H2O3}}
[[Water]] – Uisce – H<sub>2</sub>O
=== [[Helium|He]] (Héiliam) ===
[[Sodium helide]] – Héilíd sóidiam – {{chem2|Na2He}}
== I ==
=== [[Indium|In]] (Indiam) ===
[[Indium(I) bromide]] – Bróimíd indiam(I) – InBr
[[Indium halides#InI|Indium(I) iodide]] – Iaidíd indiam(I) – InI
[[Indium(I) oxide]] – Ocsaíd indiam(I) – {{chem2|In2O}}
[[Indium(III) bromide]] – Bróimíd indiam(III) – {{chem2|InBr3}}
[[Indium(III) chloride]] – Clóiríd indiam(III) – {{chem2|InCl3}}
[[Indium(III) fluoride]] – Fluairíd indiam(III) – {{chem2|InF3}}
[[Indium(III) nitrate]] – Níotráit indiam(III) – {{chem2|In(NO3)3}}
[[Indium(III) oxide]] – Ocsaíd indiam(III) – {{chem2|In2O3}}
[[Indium(III) selenide]] – Seiléiníd indiam(III) – {{chem2|In2Se3}}
[[Indium(III) sulfate]] – Suilfáit indiam(III) – {{chem2|In2(SO4)3}}
[[Indium(III) sulfide]] – Suilfíd indiam(III) – {{chem2|In2S3}}
[[Indium antimonide]] – Antamóníd indiam – InSb
[[Indium arsenide]] – Arsainíd indiam – InAs
[[Indium nitride]] – Nítríd indiam – InN
[[Indium phosphide]] – Fosfíd indiam – InP
[[Trimethylindium]] – Trí-mheitilindiam – {{chem2|In(CH3)3}}
=== [[Iodine|I]] (Iaidín) ===
[[Iodic acid]] – Aigéad iaideach – {{chem2|HIO3}}
[[Iodine heptafluoride]] – Heipteafluairíd iaidín – {{chem2|IF7}}
[[Iodine pentafluoride]] – Peinteafluairíd iaidín – {{chem2|IF5}}
[[Iodine monochloride]] – Mónaclóiríd iaidín – ICl
[[Iodine trichloride]] – Trí-chlóiríd iaidín – {{chem2|ICl3}}
[[Iodine pentachloride]] – Peinteaclóiríd iaidín – {{chem2|ICl5}}
[[Iodine tribromide]] – Trí-bhróimíd iaidín – {{chem2|IBr3}}
[[Periodic acid]] – Aigéad sáriaideach – {{chem2|HIO4}}
[[Tetrachloroiodic acid]] – Aigéad teitreachlóiriaideach – HICl<sub>4</sub>
=== [[Iridium|Ir]] (Iridiam) ===
[[Iridium(IV) chloride]] – Clóiríd iridiam(IV) – {{chem2|IrCl4}}
[[Iridium(V) fluoride]] – Fluairíd iridiam(V) – {{chem2|IrF5}}
[[Iridium hexafluoride]] – Heicseafluairíd iridiam – {{chem2|IrF6}}
[[Iridium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd iridiam – {{chem2|IrF4}}
=== [[Iron|Fe]] (Iarann) ===
[[Columbite]] – Coluimít – {{chem2|Fe^{2+}Nb2O6}}
[[Iron(II) chloride]] – Clóiríd iarainn(II) – {{chem2|FeCl2}}
[[Iron(II) oxalate]] – Ocsaláit iarainn(II) – {{chem2|FeC2O4}}
[[Iron(II) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II) – FeO
[[Iron(II) selenate]] – Seiléanáit iarainn(II) – {{chem2|FeSeO4}}
[[Iron(II) sulfate]] – Suilfáit iarainn(II) – {{chem2|FeSO4}}
[[Iron(III) chloride]] – Clóiríd iarainn(III) – {{chem2|FeCl3}}
[[Iron(III) fluoride]] – Fluairíd iarainn(III) – {{chem2|FeF3}}
[[Iron(III) oxalate]] – Ocsaláit iarainn(III) – {{chem2|C6Fe2O12}}
[[Iron(III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(III) – {{chem2|Fe2O3}}
[[Iron(III) nitrate]] – Níotráit iarainn(III) – {{chem2|Fe(NO3)3(H2O)9}}
[[Iron(III) sulfate]] – Suilfáit iarainn(III) – {{chem2|Fe2(SO4)3}}
[[Iron(III) thiocyanate]] – Tiicianáit iarainn(III) – {{chem2|Fe(SCN)3}}
[[Iron(II,III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II,III) – {{chem2|Fe3O4}}
[[Iron ferrocyanide]] – Fearóiciainíd iarainn – {{chem2|Fe7(CN)18}}
[[Prussian blue]] – Gorm Prúiseach (Heicseisianafearráit iarainn(III)) – {{chem2|Fe4[Fe(CN)6]3}}
[[Ammonium iron(II) sulfate]] – Suilfáit iarainn(II) amóiniam – {{chem2|(NH4)2Fe(SO4)2}}
[[Iron(II) bromide]] – Bróimíd iarainn(II) – {{chem2|FeBr2}}
[[Iron(III) bromide]] – Bróimíd iarainn(III) – {{chem2|FeBr3}}
[[Iron disulfide]] – Déisuilfíd iarainn – {{chem2|FeS2}}
[[Iron dodecacarbonyl]] – Dódeicicarbóinil iarainn – {{chem2|Fe3(CO)12}}
[[Iron(II) iodide]] – Iaidíd iarainn(II) – {{chem2|FeI2}}
[[Iron naphthenate]] – Naftéanáit iarainn – {{chem2|Fe(ONap)3}}
[[Iron nonacarbonyl]] – Nónacarbóinil iarainn – {{chem2|Fe2(CO)9}}
[[Iron pentacarbonyl]] – Peinteacarbóinil iarainn – {{chem2|Fe(CO)5}}
[[Iron(III) perchlorate]] – Sárchlóráit iarainn(III) – {{chem2|Fe(ClO4)3}}
[[Iron(III) phosphate]] – Fosfáit iarainn(III) – {{chem2|FePO4}}
[[Iron(II) sulfamate]] – Suilfamáit iarainn(II) – {{chem2|(NH2SO3)2Fe}}
[[Iron(II) sulfide]] – Suilfíd iarainn(II) – FeS
== K ==
=== [[Krypton|Kr]] (Crioptón) ===
[[Krypton difluoride]] – Défluairíd crioptón – {{chem2|KrF2}}
== L ==
=== [[Lanthanum|La]] (Lantainim) ===
[[Lanthanum aluminium]] – Lantainim alúmanaim – LaAl
[[Lanthanum cadmium]] – Lantainim caidmiam – LaCd
[[Lanthanum carbonate]] – Carbónáit lantainim – {{chem2|La2(CO3)3}}
[[Lanthanum magnesium]] – Lantainim maignéisiam – LaMg
[[Lanthanum manganite]] – Mangainít lantainim – {{chem2|LaMnO3}}
[[Lanthanum mercury]] – Lantainim mearcair – LaHg
[[Lanthanum silver]] – Lantainim airgid – LaAg
[[Lanthanum thallium]] – Lantainim tailliam – LaTl
[[Lanthanum zinc]] – Lantainim since – LaZn
[[Lanthanum boride]] – Bóiríd lantainim – {{chem2|LaB6}}
[[Lanthanum(III) chloride]] – Clóiríd lantainim(III) – {{chem2|LaCl3}}
[[Lanthanum trifluoride]] – Trí-fluairíd lantainim – {{chem2|LaF3}}
[[Lanthanum(III) oxide]] – Ocsaíd lantainim(III) – {{chem2|La2O3}}
[[Lanthanum(III) nitrate]] – Níotráit lantainim(III) – {{chem2|La(NO3)3}}
[[Lanthanum(III) phosphate]] – Fosfáit lantainim(III) – {{chem2|LaPO4}}
[[Lanthanum(III) sulfate]] – Suilfáit lantainim(III) – {{chem2|La2(SO4)3}}
=== [[Lead|Pb]] (Luaidhe) ===
[[Lead(II) azide]] – Aisíd luaidhe(II) – {{chem2|Pb(N3)2}}
[[Lead(II) bromide]] – Bróimíd luaidhe(II) – {{chem2|PbBr2}}
[[Lead(II) carbonate]] – Carbónáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(CO3)}}
[[Lead(II) chloride]] – Clóiríd luaidhe(II) – {{chem2|PbCl2}}
[[Lead(II) fluoride]] – Fluairíd luaidhe(II) – {{chem2|PbF2}}
[[Lead(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd luaidhe(II) – {{chem2|Pb(OH)2}}
[[Lead(II) iodide]] – Iaidíd luaidhe(II) – {{chem2|PbI2}}
[[Lead(II) nitrate]] – Níotráit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(NO3)2}}
[[Lead(II) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II) – PbO
[[Lead(II) phosphate]] – Fosfáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb3(PO4)2}}
[[Lead(II) sulfate]] – Suilfáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(SO4)}}
[[Lead(II) selenide]] – Seiléiníd luaidhe(II) – PbSe
[[Lead(II) sulfide]] – Suilfíd luaidhe(II) – PbS
[[Lead(II) telluride]] – Teallúiríd luaidhe(II) – PbTe
[[Lead(II) thiocyanate]] – Tiicianáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(CNS)2}}
[[Lead(II,IV) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II,IV) – {{chem2|Pb3O4}}
[[Lead(IV) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(IV) – {{chem2|PbO2}}
[[Lead(IV) sulfide]] – Suilfíd luaidhe(IV) – {{chem2|PbS2}}
[[Lead hydrogen arsenate]] – Arsanaít hidrigine luaidhe – {{chem2|PbHAsO4}}
[[Lead styphnate]] – Stiifneáit luaidhe – {{chem2|C6HN3O8Pb}}
[[Lead tetrachloride]] – Teitreachlóiríd luaidhe – {{chem2|PbCl4}}
[[Lead tetrafluoride]] – Teitreafluairíd luaidhe – {{chem2|PbF4}}
[[Lead tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd luaidhe – {{chem2|Pb3O4}}
[[Lead titanate]] – Tiotanáit luaidhe – {{chem2|PbTiO3}}
[[Lead zirconate titanate]] – Tiotanáit siarcónáite luaidhe – {{chem2|Pb[Ti_{''x''}Zr_{1–''x''}]O3}}
[[Plumbane]] – Pluambán – {{chem2|PbH4}}
=== [[Lithium|Li]] (Litiam) ===
[[Lithium tetrachloroaluminate]] – Teitreachlóiríalúmanaít litiam – {{chem2|LiAlCl4}}
[[Lithium aluminium hydride]] – Hiodríd alúmanaim litiam – {{chem2|LiAlH4}}
[[Lithium bromide]] – Bróimíd litiam – LiBr
[[Lithium borohydride]] – Bóróhiodríd litiam – {{chem2|LiBH4}}
[[Lithium carbonate]] – Carbónáit litiam – {{chem2|Li2CO3}}
[[Lithium chloride]] – Clóiríd litiam – LiCl
[[Lithium hypochlorite]] – Hipeaclóirít litiam – LiClO
[[Lithium chlorate]] – Clóráit litiam – {{chem2|LiClO3}}
[[Lithium perchlorate]] – Sárchlóráit litiam – {{chem2|LiClO4}}
[[Lithium cobalt oxide]] – Ocsaíd cobailt litiam – {{chem2|LiCoO2}}
[[Lithium oxide]] – Ocsaíd litiam – {{chem2|Li2O}}
[[Lithium peroxide]] – Sárocsaíd litiam – {{chem2|Li2O2}}
[[Lithium hydride]] – Hiodríd litiam – LiH
[[Lithium hydroxide]] – Hiodrocsaíd litiam – LiOH
[[Lithium hydrosulfide]] – Hiodrosuilfíd litiam – LiHS
[[Lithium hypofluorite]] – Hipeafluairít litiam – LiOF
[[Lithium iodide]] – Iaidíd litiam – LiI
[[Lithium iron phosphate]] – Fosfáit iarainn litiam – {{chem2|FeLiO4P}}
[[Lithium nitrate]] – Níotráit litiam – {{chem2|LiNO3}}
[[Lithium sulfide]] – Suilfíd litiam – {{chem2|Li2S}}
[[Lithium sulfite]] – Suilfít litiam – {{chem2|Li2SO3}}
[[Lithium sulfate]] – Suilfáit litiam – {{chem2|Li2SO4}}
[[Lithium superoxide]] – Sár-ocsaíd litiam – {{chem2|LiO2}}
[[Lithium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit litiam – {{chem2|LiPF6}}
== M ==
=== [[Magnesium|Mg]] (Maignéisiam) ===
[[Magnesium antimonide]] – Antamóníd maignéisiam – MgSb
[[Magnesium bromide]] – Bróimíd maignéisiam – {{chem2|MgBr2}}
[[Magnesium carbonate]] – Carbónáit maignéisiam – {{chem2|MgCO3}}
[[Magnesium chloride]] – Clóiríd maignéisiam – {{chem2|MgCl2}}
[[Magnesium citrate]] – Siotráit maignéisiam – {{chem2|C6H6MgO7}}
[[Magnesium oxide]] – Ocsaíd maignéisiam – MgO
[[Magnesium perchlorate]] – Sárchlóráit maignéisiam – {{chem2|Mg(ClO4)2}}
[[Magnesium phosphate]] – Fosfáit maignéisiam – {{chem2|Mg3(PO4)2}}
[[Magnesium sulfate]] – Suilfáit maignéisiam – {{chem2|MgSO4}}
[[Magnesium bicarbonate]] – Dé-charbónáit maignéisiam – {{chem2|Mg(HCO3)2}}
[[Magnesium boride]] – Bóiríd maignéisiam – {{chem2|MgB6}}
[[Magnesium carbide]] – Cairbíd maignéisiam – {{chem2|MgC2}}
[[Magnesium cyanamide]] – Ciainaimíd maignéisiam – {{chem2|MgCN2}}
[[Magnesium fluoride]] – Fluairíd maignéisiam – {{chem2|MgF2}}
[[Magnesium fluorophosphate]] – Fluairífosfáit maignéisiam – {{chem2|MgPO3F}}
[[Magnesium gluconate]] – Glúcónáit maignéisiam – {{chem2|Mg(HOCH2(CHOH)4CO2)2}}
[[Magnesium hydride]] – Hiodríd maignéisiam – {{chem2|MgH2}}
[[Dimagnesium phosphate]] – Dé-maignéisiam fosfáit – {{chem2|MgHPO4}}
[[Magnesium hydroxide]] – Hiodrocsaíd maignéisiam – {{chem2|Mg(OH)2}}
[[Magnesium hypochlorite]] – Hipeaclóirít maignéisiam – {{chem2|Mg(OCl)2}}
[[Magnesium iodide]] – Iaidíd maignéisiam – {{chem2|MgI2}}
[[Magnesium molybdate]] – Molabdáit maignéisiam – {{chem2|MgMoO4}}
[[Magnesium nitrate]] – Níotráit maignéisiam – {{chem2|Mg(NO3)2}}
[[Magnesium oxalate]] – Ocsaláit maignéisiam – {{chem2|MgC2O4}}
[[Magnesium peroxide]] – Sárocsaíd maignéisiam – {{chem2|MgO2}}
[[Magnesium silicate]] – Sileacáit maignéisiam – {{chem2|MgSiO3}}
[[Magnesium sulfide]] – Suilfíd maignéisiam – MgS
[[Magnesium titanate]] – Tiotanáit maignéisiam – {{chem2|MgTiO3}}
[[Magnesium tungstate]] – Tungstat maignéisiam – {{chem2|MgWO4}}
[[Magnesium zirconate]] – Siarcónáit maignéisiam – {{chem2|MgZrO3}}
=== [[Manganese|Mn]] (Mangainéis) ===
[[Manganese(II) bromide]] – Bróimíd mangainéise(II) – {{chem2|MnBr2}}
[[Manganese(II) chloride]] – Clóiríd mangainéise(II) – {{chem2|MnCl2}}
[[Manganese(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd mangainéise(II) – {{chem2|Mn(OH)2}}
[[Manganese(II) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(II) – MnO
[[Manganese(II) phosphate]] – Fosfáit mangainéise(II) – {{chem2|Mn3(PO4)2}}
[[Manganese(II) sulfate]] – Suilfáit mangainéise(II) – {{chem2|MnSO4}}
[[Manganese(II) sulfate monohydrate]] – Mónaihiodráit suilfáite mangainéise(II) – {{chem2|MnSO4*H2O}}
[[Manganese(III) chloride]] – Clóiríd mangainéise(III) – {{chem2|MnCl3}}
[[Manganese(III) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(III) – {{chem2|Mn2O3}}
[[Manganese(IV) fluoride]] – Fluairíd mangainéise(IV) – {{chem2|MnF4}}
[[Manganese(IV) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(IV) – {{chem2|MnO2}}
[[Manganese(II,III) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(II,III) – {{chem2|Mn3O4}}
[[Manganese dioxide]] – Dé-ocsaíd mhangainéise – {{chem2|MnO2}}
[[Manganese heptoxide]] – Heiptea-ocsaíd mhangainéise – {{chem2|Mn2O7}}
=== [[Mercury (element)|Hg]] (Mearcair) ===
[[Mercury(I) chloride]] – Clóiríd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Cl2}}
[[Mercury(I) sulfate]] – Suilfáit mearcair(I) – {{chem2|Hg2SO4}}
[[Mercury(II) chloride]] – Clóiríd mearcair(II) – {{chem2|HgCl2}}
[[Mercury(II) hydride]] – Hiodríd mearcair(II) – {{chem2|HgH2}}
[[Mercury selenide|Mercury(II) selenide]] – Seiléiníd mearcair(II) – HgSe
[[Mercury(II) sulfate]] – Suilfáit mearcair(II) – {{chem2|HgSO4}}
[[Mercury(II) sulfide]] – Suilfíd mearcair(II) – HgS
[[Mercury telluride|Mercury(II) telluride]] – Teallúiríd mearcair(II) – HgTe
[[Mercury(II) thiocyanate]] – Tiicianáit mearcair(II) – {{chem2|Hg(SCN)2}}
[[Mercury(IV) fluoride]] – Fluairíd mearcair(IV) – {{chem2|HgF4}}
[[Mercury fulminate]] – Fulmaináit mearcair – {{chem2|Hg(ONC)2}}
=== [[Molybdenum|Mo]] (Molabdaim) ===
[[Molybdenum(II) bromide]] – Bróimíd molabdaim(II) – {{chem2|MoBr2}}
[[Molybdenum(II) chloride]] – Clóiríd molabdaim(II) – {{chem2|Mo6Cl12}}
[[Molybdenum(III) bromide]] – Bróimíd molabdaim(III) – {{chem2|MoBr3}}
[[Molybdenum(III) chloride]] – Clóiríd molabdaim(III) – {{chem2|MoCl3}}
[[Molybdenum(IV) carbide]] – Cairbíd molabdaim(IV) – MoC
[[Molybdenum(IV) chloride]] – Clóiríd molabdaim(IV) – {{chem2|MoCl4}}
[[Molybdenum(IV) fluoride]] – Fluairíd molabdaim(IV) – {{chem2|MoF4}}
[[Molybdenum(V) chloride]] – Clóiríd molabdaim(V) – {{chem2|Mo2Cl10}}
[[Molybdenum(V) fluoride]] – Fluairíd molabdaim(V) – {{chem2|MoF5}}
[[Molybdenum diselenide]] – Déiseiléiníd molabdaim – {{chem2|MoSe2}}
[[Molybdenum disulfide]] – Déisuilfíd molabdaim – {{chem2|MoS2}}
[[Molybdenum hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil molabdaim – {{chem2|Mo(CO)6}}
[[Molybdenum hexafluoride]] – Heicseafluairíd molabdaim – {{chem2|MoF6}}
[[Molybdenum tetrachloride]] – Teitreachlóiríd molabdaim – {{chem2|MoCl4}}
[[Molybdenum trioxide]] – Trí-ocsaíd molabdaim – {{chem2|MoO3}}
[[Molybdic acid]] – Aigéad molabdach – {{chem2|H2MoO4}}
== N ==
=== [[Neodymium|Nd]] (Niaidimiam) ===
[[Neodymium acetate]] – Aicéatáit niaidimiam – {{chem2|Nd(CH3COO)3}}
[[Neodymium arsenate|Neodymium(III) arsenate]] – Arsanaít niaidimiam(III) – NdAsO4
[[Neodymium(II) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(II) – {{chem2|NdCl2}}
[[Neodymium(III) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdCl3}}
[[NdFeB|Neodymium magnet]] – Maighnéad niaidimiam – {{chem2|Nd2Fe14B}}
[[Neodymium(II) bromide]] – Bróimíd niaidimiam(II) – {{chem2|NdBr2}}
[[Neodymium(III) bromide]] – Bróimíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdBr3}}
[[Neodymium(III) fluoride]] – Fluairíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdF3}}
[[Neodymium(III) hydride]] – Hiodríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdH3}}
[[Neodymium(II) iodide]] – Iaidíd niaidimiam(II) – {{chem2|NdI2}}
[[Neodymium(III) iodide]] – Iaidíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdI3}}
[[Neodymium molybdate]] – Molabdáit niaidimiam – {{chem2|Nd2(MoO4)3}}
[[Neodymium perrhenate]] – Sár-réanáit niaidimiam – {{chem2|Nd(ReO4)3}}
[[Neodymium(III) sulfide]] – Suilfíd niaidimiam(III) – {{chem2|Nd2S3}}
[[Neodymium tantalate]] – Tantaláit niaidimiam – {{chem2|NdTaO4}}
[[Neodymium(III) vanadate]] – Vanaidáit niaidimiam(III) – {{chem2|NdVO4}}
=== [[Neptunium|Np]] (Neiptiúiniam) ===
[[Neptunium(III) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(III) – {{chem2|NpF3}}
[[Neptunium(IV) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpF4}}
[[Neptunium(IV) oxide]] – Ocsaíd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpO2}}
[[Neptunium(VI) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(VI) – {{chem2|NpF6}}
=== [[Nickel|Ni]] (Nicil) ===
[[Nickel(II) carbonate]] – Carbónáit nicil(II) – {{chem2|NiCO3}}
[[Nickel(II) chloride]] – Clóiríd nicil(II) – {{chem2|NiCl2}}
[[Nickel(II) fluoride]] – Fluairíd nicil(II) – {{chem2|NiF2}}
[[Nickel(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd nicil(II) – {{chem2|Ni(OH)2}}
[[Nickel(II) nitrate]] – Níotráit nicil(II) – {{chem2|Ni(NO3)2}}
[[Nickel(II) oxide]] – Ocsaíd nicil(II) – NiO
[[Nickel(II) sulfamate]] – Suilfamáit nicil(II) – {{chem2|Ni(SO3NH2)2}}
[[Nickel(II) sulfide]] – Suilfíd nicil(II) – NiS
=== [[Niobium|Nb]] (Niaibiam) ===
[[Niobium(IV) fluoride]] – Fluairíd niaibiam(IV) – {{chem2|NbF4}}
[[Niobium(V) fluoride]] – Fluairíd niaibiam(V) – {{chem2|NbF5}}
[[Niobium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd niaibiam – {{chem2|NbOCl3}}
[[Niobium pentachloride]] – Peinteaclóiríd niaibiam – {{chem2|NbCl5}}
=== [[Nitrogen|N]] (Nítrigin) ===
[[Dinitrogen pentoxide]] – Peintea-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O5}}
[[Dinitrogen tetrafluoride]] – Teitreafluairíd dénítrigine – {{chem2|N2F4}}
[[Dinitrogen tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O4}}
[[Dinitrogen trioxide]] – Trí-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O3}}
[[Nitric acid]] – Aigéad nítreach – {{chem2|HNO3}}
[[Nitrous acid]] – Aigéad níotrach – {{chem2|HNO2}}
[[Nitrogen dioxide]] – Dé-ocsaíd nítrigine – {{chem2|NO2}}
[[Nitrogen monoxide]] – Mónaocsaíd nítrigine – NO
[[Nitrous oxide]] – Ocsaíd níotrach – {{chem2|N2O}}
[[Nitrogen pentafluoride]] – Peinteafluairíd nítrigine – {{chem2|NF5}}
[[Nitrogen triiodide]] – Trí-iaidíd nítrigine – {{chem2|NI3}}
[[Thiazyl fluoride]] – Fluairíd tiaise – {{chem2|NSF}}
=== NO (Níotraisil) ===
[[Nitrosonium octafluoroxenate(VI)]] – Ochtfluairíxeanáit níotróisiam – {{chem2|(NO)2XeF8}}
[[Nitrosonium tetrafluoroborate]] – Teitreafluairíbóráit níotróisiam – {{chem2|NOBF4}}
[[Nitrosylsulfuric acid]] – Aigéad níotraisilsulfarach – {{chem2|NOHSO4}}
== O ==
=== [[Osmium|Os]] (Oismiam) ===
[[Osmium hexafluoride]] – Heicseafluairíd oismiam – {{chem2|OsF6}}
[[Osmium tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd oismiam – {{chem2|OsO4}}
[[Osmium trioxide]] – Trí-ocsaíd oismiam – {{chem2|OsO3}}
=== [[Oxygen|O]] (Ocsaigin) ===
[[Tributyltin]] – Trí-bhúitiltin – {{chem2|C24H54OSn2}}
[[Oxygen difluoride]] – Défluairíd ocsaigine – {{chem2|OF2}}
[[Ozone]] – Ózón – {{chem2|O3}}
[[Aluminium oxide]] – Ocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al2O3}}
[[Americium(II) oxide]] – Ocsaíd aimeiriciam(II) – AmO
[[Americium(IV) oxide]] – Ocsaíd aimeiriciam(IV) – {{chem2|AmO2}}
[[Antimony trioxide]] – Trí-ocsaíd antamóin – {{chem2|Sb2O3}}
[[Antimony(V) oxide]] – Ocsaíd antamóin(V) – {{chem2|Sb2O5}}
[[Arsenic trioxide]] – Trí-ocsaíd arsaenach – {{chem2|As2O3}}
[[Arsenic(V) oxide]] – Ocsaíd arsaenach(V) – {{chem2|As2O5}}
[[Barium oxide]] – Ocsaíd bairiam – BaO
[[Beryllium oxide]] – Ocsaíd beirilliam – BeO
[[Bismuth(III) oxide]] – Ocsaíd biosmait(III) – {{chem2|Bi2O3}}
[[Bismuth oxychloride]] – Ocsaiclóiríd biosmait – BiOCl
[[Boron trioxide]] – Trí-ocsaíd bóróin – {{chem2|B2O3}}
[[Bromine monoxide]] – Mónaocsaíd bróimín – {{chem2|Br2O}}
[[Carbon dioxide]] – Dé-ocsaíd charbóin – {{chem2|CO2}}
[[Carbon monoxide]] – Mónaocsaíd charbóin – CO
[[Cerium(IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|CeO2}}
[[Chlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO2}}
[[Chlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO3}}
[[Dichlorine heptaoxide]] – Heiptea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O7}}
[[Dichlorine monoxide]] – Mónaocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O}}
[[Chromium(III) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2O3}}
[[Chromium(IV) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(IV) – {{chem2|CrO2}}
[[Chromium(VI) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(VI) – {{chem2|CrO3}}
[[Cobalt(II) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II) – CoO
[[Copper(I) oxide]] – Ocsaíd copair(I) – {{chem2|Cu2O}}
[[Copper(II) oxide]] – Ocsaíd copair(II) – CuO
[[Curium(III) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(III) – {{chem2|Cm2O3}}
[[Curium(IV) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(IV) – {{chem2|CmO2}}
[[Dysprosium(III) oxide]] – Ocsaíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2O3}}
[[Erbium(III) oxide]] – Ocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er2O3}}
[[Europium(III) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2O3}}
[[Oxygen difluoride]] – Défluairíd ocsaigine – {{chem2|OF2}}
[[Dioxygen difluoride]] – Défluairíd dé-ocsaigine – {{chem2|O2F2}}
[[Francium oxide]] – Ocsaíd frainciam – {{chem2|Fr2O}}
[[Gadolinium(III) oxide]] – Ocsaíd gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2O3}}
[[Gallium(III) oxide]] – Ocsaíd gailliam(III) – {{chem2|Ga2O3}}
[[Germanium dioxide]] – Dé-ocsaíd ghearmáiniam – {{chem2|GeO2}}
[[Gold(III) oxide]] – Ocsaíd óir(III) – {{chem2|Au2O3}}
[[Hafnium dioxide]] – Dé-ocsaíd haifniam – {{chem2|HfO2}}
[[Holmium(III) oxide]] – Ocsaíd hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2O3}}
[[Indium(I) oxide]] – Ocsaíd indiam(I) – {{chem2|In2O}}
[[Indium(III) oxide]] – Ocsaíd indiam(III) – {{chem2|In2O3}}
[[Iodine pentoxide]] – Peintea-ocsaíd iaidín – {{chem2|I2O5}}
[[Iridium(IV) oxide]] – Ocsaíd iridiam(IV) – {{chem2|IrO2}}
[[Iron(II) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II) – FeO
[[Iron(II,III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II,III) – {{chem2|Fe3O4}}
[[Iron(III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(III) – {{chem2|Fe2O3}}
[[Lanthanum(III) oxide]] – Ocsaíd lantainim(III) – {{chem2|La2O3}}
[[Lead(II) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II) – PbO
[[Lead dioxide]] – Dé-ocsaíd luaidhe – {{chem2|PbO2}}
[[Lithium oxide]] – Ocsaíd litiam – {{chem2|Li2O}}
[[Magnesium oxide]] – Ocsaíd maignéisiam – MgO
[[Potassium oxide]] – Ocsaíd potaisiam – {{chem2|K2O}}
[[Rubidium oxide]] – Ocsaíd rubaidiam – {{chem2|Rb2O}}
[[Sodium oxide]] – Ocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O}}
[[Strontium oxide]] – Ocsaíd strointiam – SrO
[[Tellurium dioxide]] – Dé-ocsaíd teallúiriam – {{chem2|TeO2}}
[[Uranium(IV) oxide]] – Ocsaíd úráiniam(IV) – {{chem2|UO2}}
(only simple oxides, oxyhalides, and related compounds, not hydroxides, carbonates, acids, or other compounds listed elsewhere)
== P ==
=== [[Palladium|Pd]] (Pailéidiam) ===
[[Palladium(II) chloride]] – Clóiríd pailéidiam(II) – {{chem2|PdCl2}}
[[Palladium(II) nitrate]] – Níotráit pailéidiam(II) – {{chem2|Pd(NO3)2}}
[[Palladium(II,IV) fluoride]] – Fluairíd pailéidiam(II,IV) – {{chem2|PdF3}}
[[Palladium sulfate]] – Suilfáit pailéidiam – {{chem2|PdSO4}}
[[Palladium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd pailéidiam – {{chem2|PdF4}}
=== [[Phosphorus|P]] (Fosfar) ===
[[Diphosphorus tetrachloride]] – Teitreachlóiríd défosfair – {{chem2|P2Cl4}}
[[Diphosphorus tetrafluoride]] – Teitreafluairíd défosfair – {{chem2|P2F4}}
[[Diphosphorus tetraiodide]] – Teitreaiaidíd défosfair – {{chem2|P2I4}}
[[Hexachlorophosphazene]] – Heicseaclóirífosfaisín – {{chem2|(NPCl2)3}}
[[Phosphine]] – Fosfín – {{chem2|PH3}}
[[Phosphomolybdic acid]] – Aigéad fosfamolabdach – {{chem2|H3PMo12O40}}
[[Phosphoric acid]] – Aigéad fosfarach – {{chem2|H3PO4}}
[[Phosphorous acid]] – Aigéad fosfarúil – {{chem2|H3PO3}}
[[Phosphoryl nitride]] – Nítríd fosfairile – {{chem2|OPN}}
[[Phosphorus pentabromide]] – Peinteabróimíd fosfair – {{chem2|PBr5}}
[[Phosphorus pentafluoride]] – Peinteafluairíd fosfair – {{chem2|PF5}}
[[Phosphorus pentasulfide]] – Peinteashuilfíd fosfair – {{chem2|P4S10}}
[[Phosphorus pentoxide]] – Peintea-ocsaíd fosfair – {{chem2|P2O5}}
[[Phosphorus sesquisulfide]] – Seisciuilfíd fosfair – {{chem2|P4S3}}
[[Phosphorus tribromide]] – Trí-bhróimíd fosfair – {{chem2|PBr3}}
[[Phosphorus trichloride]] – Trí-chlóiríd fosfair – {{chem2|PCl3}}
[[Phosphorus trifluoride]] – Trí-fluairíd fosfair – {{chem2|PF3}}
[[Phosphorus triiodide]] – Trí-iaidíd fosfair – {{chem2|PI3}}
[[Phosphotungstic acid]] – Aigéad fosfatungstach – {{chem2|H3PW12O40}}
[[Poly(dichlorophosphazene)]] – Pola(déchlóirífosfaisín) – {{chem2|(NPCl2)_{''n''}}}
=== [[Platinum|Pt]] (Platanam) ===
[[Platinum(II) chloride]] – Clóiríd platanaim(II) – {{chem2|PtCl2}}
[[Platinum(IV) chloride]] – Clóiríd platanaim(IV) – {{chem2|PtCl4}}
[[Platinum hexafluoride]] – Heicseafluairíd platanaim – {{chem2|PtF6}}
[[Platinum pentafluoride]] – Peinteafluairíd platanaim – {{chem2|PtF5}}
[[Platinum tetrafluoride]] – Teitreafluairíd platanaim – {{chem2|PtF4}}
=== [[Plutonium|Pu]] (Plútóiniam) ===
[[Plutonium(III) bromide]] – Bróimíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuBr3}}
[[Plutonium(III) chloride]] – Clóiríd plútóiniam(III) – {{chem2|PuCl3}}
[[Plutonium(III) fluoride]] – Fluairíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuF3}}
[[Plutonium(III) iodide]] – Iaidíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuI3}}
[[Plutonium dihydride]] – Déhiodríd plútóiniam – {{chem2|PuH_{2+''x''}}}
[[Plutonium dioxide]] – Dé-ocsaíd plútóiniam – {{chem2|PuO2}}
[[Plutonium hexafluoride]] – Heicseafluairíd plútóiniam – {{chem2|PuF6}}
[[Plutonium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd plútóiniam – {{chem2|PuF4}}
[[Plutonium trihydride]] – Trí-hiodríd plútóiniam – {{chem2|PuH3}}
=== [[Polonium|Po]] (Polóiniam) ===
[[Polonium hexafluoride]] – Heicseafluairíd polóiniam – {{chem2|PoF6}}
[[Polonium monoxide]] – Mónaocsaíd polóiniam – PoO
[[Polonium dioxide]] – Dé-ocsaíd polóiniam – {{chem2|PoO2}}
[[Polonium trioxide]] – Trí-ocsaíd polóiniam – {{chem2|PoO3}}
=== [[Positronium|Ps]] (Posatróiniam) ===
[[Di-positronium]] – Dé-posatróiniam – {{chem2|Ps2}}
[[Positronium hydride]] – Hiodríd posatróiniam – PsH
=== [[Potassium|K]] (Potaisiam) ===
[[Potash Alum]] – Alúm potaise – {{chem2|K2SO4Al2(SO4)324H2O}}
[[Potassium alum]] – Alúm potaisiam – {{chem2|AlK(SO4)2}}
[[Potassium aluminium fluoride]] – Fluairíd alúmanaim agus potaisiam – {{chem2|KAlF4}}
[[Potassium amide]] – Aimíd potaisiam – {{chem2|KNH2}}
[[Potassium argentocyanide]] – Airgeadciainíd potaisiam – {{chem2|KAg(CN)2}}
[[Potassium arsenite]] – Arsainít potaisiam – {{chem2|KAsO2}}
[[Potassium azide]] – Aisíd potaisiam – {{chem2|KN3}}
[[Potassium borate]] – Bóráit potaisiam – {{chem2|K2B4O7*4H2O}}
[[Potassium bromide]] – Bróimíd potaisiam – KBr
[[Potassium bicarbonate]] – Dé-charbónáit potaisiam – {{chem2|KHCO3}}
[[Potassium bifluoride]] – Dé-fluairíd potaisiam – {{chem2|KHF2}}
[[Potassium bisulfite]] – Dé-shuilfít potaisiam – {{chem2|KHSO3}}
[[Potassium carbonate]] – Carbónáit potaisiam – {{chem2|K2CO3}}
[[Potassium calcium chloride]] – Clóiríd potaisiam cailciam – {{chem2|KCaCl3}}
[[Potassium chlorate]] – Clóráit potaisiam – {{chem2|KClO3}}
[[Potassium chloride]] – Clóiríd potaisiam – KCl
[[Potassium chlorite]] – Clóirít potaisiam – {{chem2|KClO2}}
[[Potassium chromate]] – Crómáit potaisiam – {{chem2|K2CrO4}}
[[Potassium cyanide]] – Ciainíd potaisiam – KCN
[[Potassium dichromate]] – Dé-chrómáit potaisiam – {{chem2|K2Cr2O7}}
[[Potassium dithionite]] – Déithianít potaisiam – {{chem2|K2S2O4}}
[[Potassium ferrate]] – Fearráit potaisiam – {{chem2|K2FeO4}}
[[Potassium ferrioxalate]] – Fearrócsaláit potaisiam – {{chem2|K3[Fe(C2O4)3]}}
[[Potassium ferricyanide]] – Fearriciainíd potaisiam – {{chem2|K3[Fe(CN)6]}}
[[Potassium ferrocyanide]] – Fearróiciainíd potaisiam – {{chem2|K4[Fe(CN)6]}}
[[Potassium heptafluorotantalate]] – Heipteafluairítantaláit potaisiam – {{chem2|K2[TaF7]}}
[[Potassium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit potaisiam – {{chem2|KPF6}}
[[Potassium hydrogen carbonate]] – Hiodrigincharbónáit potaisiam – {{chem2|KHCO3}}
[[Potassium hydrogen fluoride]] – Hiodriginfluairíd potaisiam – {{chem2|KHF2}}
[[Potassium hydroxide|Potassium hydroxide/caustic potash]] – Hiodrocsaíd potaisiam / potaise loiscneach – KOH
[[Potassium iodide]] – Iaidíd potaisiam – KI
[[Potassium iodate]] – Iaidáit potaisiam – {{chem2|KIO3}}
[[Potassium manganate]] – Mangaináit potaisiam – {{chem2|K2MnO4}}
[[Potassium monopersulfate]] – Mónaisárshuilfáit potaisiam – {{chem2|K2SO4KHSO42KHSO5}}
[[Potassium nitrate]] – Níotráit potaisiam – {{chem2|KNO3}}
[[Potassium perbromate]] – Sárbhrómáit potaisiam – {{chem2|KBrO4}}
[[Potassium perchlorate]] – Sárchlóráit potaisiam – {{chem2|KClO4}}
[[Potassium periodate]] – Sáriaidáit potaisiam – {{chem2|KIO4}}
[[Potassium permanganate]] – Sár-mhangaináit potaisiam – {{chem2|KMnO4}}
[[Potassium sodium tartrate]] – Tartráit potaisiam sóidiam – {{chem2|KNaC4H4O6}}
[[Potassium sulfate]] – Suilfáit potaisiam – {{chem2|K2SO4}}
[[Potassium sulfite]] – Suilfít potaisiam – {{chem2|K2SO3}}
[[Potassium sulfide]] – Suilfíd potaisiam – {{chem2|K2S}}
[[Potassium tartrate]] – Tartráit potaisiam – {{chem2|K2C4H4O6}}
[[Potassium tetrachloroiodate(III)]] – Teitreachlóiriaidáit potaisiam(III) – KICl<sub>4</sub>
[[Potassium tetraiodomercurate(II)]] – Teitreaiaidímearcúráit potaisiam(II) – {{chem2|K2HgI4}}
[[Potassium thiocyanate]] – Tiicianáit potaisiam – KSCN
[[Potassium titanyl phosphate]] – Fosfáit tiotainile potaisiam – {{chem2|KTiOPO4}}
[[Potassium vanadate]] – Vanaidáit potaisiam – {{chem2|KVO3}}
[[Tripotassium phosphate]] – Trí-photaisiam fosfáit – {{chem2|K3PO4}}
=== [[Praseodymium|Pr]] (Praiséidimiam) ===
[[Praseodymium(III) chloride]] – Clóiríd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrCl3}}
[[Praseodymium(III) sulfate]] – Suilfáit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2(SO4)3}}
[[Praseodymium(III) bromide]] – Bróimíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrBr3}}
[[Praseodymium(III) carbonate]] – Carbónáit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2(CO3)3}}
[[Praseodymium(III) fluoride]] – Fluairíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrF3}}
[[Praseodymium(III) iodide]] – Iaidíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrI3}}
[[Praseodymium(III) nitrate]] – Níotráit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr(NO3)3}}
[[Praseodymium(III) oxide]] – Ocsaíd praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2O3}}
[[Praseodymium(III) phosphate]] – Fosfáit praiséidimiam(III) – {{chem2|PrPO4}}
[[Praseodymium(III) sulfide]] – Suilfíd praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2S3}}
=== [[Promethium|Pm]] (Próiméitiam) ===
[[Promethium(III) chloride]] – Clóiríd próiméitiam(III) – {{chem2|PmCl3}}
[[Promethium(III) oxide]] – Ocsaíd próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2O3}}
[[Promethium(III) bromide]] – Bróimíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmBr3}}
[[Promethium(III) carbonate]] – Carbónáit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2(CO3)3}}
[[Promethium(III) fluoride]] – Fluairíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmF3}}
[[Promethium(III) iodide]] – Iaidíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmI3}}
[[Promethium(III) nitrate]] – Níotráit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm(NO3)3}}
[[Promethium(III) phosphate]] – Fosfáit próiméitiam(III) – {{chem2|PmPO4}}
[[Promethium(III) sulfate]] – Suilfáit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2(SO4)3}}
[[Promethium(III) sulfide]] – Suilfíd próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2S3}}
== R ==
=== [[Radium|Ra]] (Raidiam) ===
[[Radium bromide]] – Bróimíd raidiam – {{chem2|RaBr2}}
[[Radium carbonate]] – Carbónáit raidiam – {{chem2|RaCO3}}
[[Radium chloride]] – Clóiríd raidiam – {{chem2|RaCl2}}
[[Radium fluoride]] – Fluairíd raidiam – {{chem2|RaF2}}
=== [[Radon|Rn]] (Radón) ===
[[Radon difluoride]] – Défluairíd radóin – {{chem2|RnF2}}
=== [[Rhenium|Re]] (Réiniam) ===
[[Rhenium(IV) oxide]] – Ocsaíd réiniam(IV) – {{chem2|ReO2}}
[[Rhenium(VII) oxide]] – Ocsaíd réiniam(VII) – {{chem2|Re2O7}}
[[Rhenium heptafluoride]] – Heipteafluairíd réiniam – {{chem2|ReF7}}
[[Rhenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd réiniam – {{chem2|ReF6}}
=== [[Rhodium|Rh]] (Róidiam) ===
[[Rhodium hexafluoride]] – Heicseafluairíd róidiam – {{chem2|RhF6}}
[[Rhodium pentafluoride]] – Peinteafluairíd róidiam – {{chem2|Rh4F20}}
[[Rhodium(III) chloride]] – Clóiríd róidiam(III) – {{chem2|RhCl3}}
[[Rhodium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd róidiam(III) – {{chem2|Rh(OH)3}}
[[Rhodium(III) iodide]] – Iaidíd róidiam(III) – {{chem2|RhI3}}
[[Rhodium(III) nitrate]] – Níotráit róidiam(III) – {{chem2|Rh(NO3)3}}
[[Rhodium(III) oxide]] – Ocsaíd róidiam(III) – {{chem2|Rh2O3}}
[[Rhodium(III) sulfate]] – Suilfáit róidiam(III) – {{chem2|Rh2(SO4)6}}
[[Rhodium(III) sulfide]] – Suilfíd róidiam(III) – {{chem2|Rh2S3}}
[[Rhodium(IV) fluoride]] – Fluairíd róidiam(IV) – {{chem2|RhF4}}
[[Rhodium(IV) oxide]] – Ocsaíd róidiam(IV) – {{chem2|RhO2}}
=== [[Rubidium|Rb]] (Rubaidiam) ===
[[Rubidium azide]] – Aisíd rubaidiam – {{chem2|RbN3}}
[[Rubidium bromide]] – Bróimíd rubaidiam – RbBr
[[Rubidium chloride]] – Clóiríd rubaidiam – RbCl
[[Rubidium fluoride]] – Fluairíd rubaidiam – RbF
[[Rubidium hydrogen sulfate]] – Hiodriginsuilfáit rubaidiam – {{chem2|RbHSO4}}
[[Rubidium hydroxide]] – Hiodrocsaíd rubaidiam – RbOH
[[Rubidium iodide]] – Iaidíd rubaidiam – RbI
[[Rubidium nitrate]] – Níotráit rubaidiam – {{chem2|RbNO3}}
[[Rubidium oxide]] – Ocsaíd rubaidiam – {{chem2|Rb2O}}
[[Rubidium telluride]] – Teallúiríd rubaidiam – {{chem2|Rb2Te}}
[[Rubidium titanyl phosphate]] – Fosfáit tiotainile rubaidiam – {{chem2|RbTiOPO4}}
=== [[Ruthenium|Ru]] (Ruitéiniam) ===
[[Ruthenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd ruitéiniam – {{chem2|RuF6}}
[[Ruthenium pentafluoride]] – Peinteafluairíd ruitéiniam – {{chem2|RuF5}}
[[Ruthenium tetroxide|Ruthenium(VIII) oxide]] – Teitrea-ocsaíd ruitéiniam (ocsaíd ruitéiniam(VIII)) – {{chem2|RuO4}}
[[Ruthenium(III) chloride]] – Clóiríd ruitéiniam(III) – {{chem2|RuCl3}}
[[Ruthenium(IV) oxide]] – Ocsaíd ruitéiniam(IV) – {{chem2|RuO2}}
== S ==
=== [[Samarium|Sm]] (Samairiam) ===
[[Samarium(II) iodide]] – Iaidíd samairiam(II) – {{chem2|SmI2}}
[[Samarium(III) chloride]] – Clóiríd samairiam(III) – {{chem2|SmCl3}}
[[Samarium(III) oxide]] – Ocsaíd samairiam(III) – {{chem2|Sm2O3}}
[[Samarium(III) bromide]] – Bróimíd samairiam(III) – {{chem2|SmBr3}}
[[Samarium(III) carbonate]] – Carbónáit samairiam(III) – {{chem2|Sm2(CO3)3}}
[[Samarium(III) fluoride]] – Fluairíd samairiam(III) – {{chem2|SmF3}}
[[Samarium(III) iodide]] – Iaidíd samairiam(III) – {{chem2|SmI3}}
[[Samarium(III) nitrate]] – Níotráit samairiam(III) – {{chem2|Sm(NO3)3}}
[[Samarium(III) phosphate]] – Fosfáit samairiam(III) – {{chem2|SmPO4}}
[[Samarium(III) sulfate]] – Suilfáit samairiam(III) – {{chem2|Sm2(SO4)4}}
[[Samarium(III) sulfide]] – Suilfíd samairiam(III) – {{chem2|Sm2S3}}
=== [[Scandium|Sc]] (Scaindiam) ===
[[Scandium(III) fluoride]] – Fluairíd scaindiam(III) – {{chem2|ScF3}}
[[Scandium(III) nitrate]] – Níotráit scaindiam(III) – {{chem2|Sc(NO3)3}}
[[Scandium(III) oxide]] – Ocsaíd scaindiam(III) – {{chem2|Sc2O3}}
[[Scandium(III) triflate]] – Trí-fhlait scaindiam(III) – {{chem2|Sc(OSO2CF3)3}}
=== [[Seaborgium|Sg]] (Seabóirgiam) ===
[[Seaborgium hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil seabóirgiam – {{chem2|Sg(CO)6}}
=== [[Selenium|Se]] (Seiléiniam) ===
[[Selenic acid]] – Aigéad seiléanach – {{chem2|H2SeO4}}
[[Selenious acid]] – Aigéad seiléiniúil – {{chem2|H2SeO3}}
[[Selenium dibromide]] – Débhróimíd seiléiniam – {{chem2|SeBr2}}
[[Selenium dioxide]] – Dé-ocsaíd seiléiniam – {{chem2|SeO2}}
[[Selenium disulfide]] – Déishuilfíd seiléiniam – {{chem2|SeS2}}
[[Selenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd seiléiniam – {{chem2|SeF6}}
[[Selenium hexasulfide]] – Heicseashuilfíd seiléiniam – {{chem2|Se2S6}}
[[Selenium oxybromide]] – Ocsaibróimíd seiléiniam – {{chem2|SeOBr2}}
[[Selenium oxydichloride]] – Ocsaidéchlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeOCl2}}
[[Selenium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl4}}
[[Selenium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd seiléiniam – {{chem2|SeF4}}
[[Selenium trioxide]] – Trí-ocsaíd seiléiniam – {{chem2|SeO3}}
[[Selenoyl fluoride]] – Fluairíd seiléinile – {{chem2|SeO2F2}}
=== [[Silicon|Si]] (Sileacan) ===
[[Disilane]] – Déshileán – {{chem2|Si2H6}}
[[Silane]] – Sileán – {{chem2|SiH4}}
[[Silica gel]] – Glóthach shilice – {{chem2|SiO2*''n''H2O}}
[[Silicic acid]] – Aigéad sileacach – {{chem2|Si(OH)4}}
[[Silicochloroform]], [[trichlorosilane]] – Sileaclóraform, trí-chlóirísileán – {{chem2|SiHCl3}}
[[Silicofluoric acid]] – Aigéad sileacafluarach – {{chem2|H2SiF6}}
[[Silicon boride]] – Bóiríd sileacain – {{chem2|SiB3}}
[[Silicon carbide]] (carborundum) – Cairbíd sileacain (carbarandam) – SiC
[[Silicon dioxide]] – Dé-ocsaíd sileacain – {{chem2|SiO2}}
[[Silicon monoxide]] – Mónaocsaíd sileacain – SiO
[[Silicon nitride]] – Nítríd sileacain – {{chem2|Si3N4}}
[[Silicon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd sileacain – {{chem2|SiBr4}}
[[Silicon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd sileacain – {{chem2|SiCl4}}
[[Silicon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd sileacain – {{chem2|SiF4}}
[[Silicon tetraiodide]] – Teitreaiaidíd sileacain – {{chem2|SiI4}}
[[Thortveitite]] – Tortveitít – {{chem2|(Sc,Y)2Si2O7}}
=== [[Silver|Ag]] (Airgead) ===
[[Silver(I) fluoride]] – Fluairíd airgid(I) – AgF
[[Silver(II) fluoride]] – Fluairíd airgid(II) – {{chem2|AgF2}}
[[Silver acetylide]] – Aicéitilíd airgid – {{chem2|Ag2C2}}
[[Silver argentocyanide]] – Airgeadciainíd airgid – {{chem2|KAg(CN)2}}
[[Silver azide]] – Aisíd airgid – {{chem2|AgN3}}
[[Silver bromate]] – Brómáit airgid – {{chem2|AgBrO3}}
[[Silver bromide]] – Bróimíd airgid – AgBr
[[Silver chlorate]] – Clóráit airgid – {{chem2|AgClO3}}
[[Silver chloride]] – Clóiríd airgid – AgCl
[[Silver chromate]] – Crómáit airgid – {{chem2|Ag2CrO4}}
[[Silver fluoroborate]] – Fluairíbóráit airgid – {{chem2|AgBF4}}
[[Silver fulminate]] – Fulmaináit airgid – AgCNO
[[Silver hydroxide]] – Hiodrocsaíd airgid – AgOH
[[Silver iodide]] – Iaidíd airgid – AgI
[[Silver nitrate]] – Níotráit airgid – {{chem2|AgNO3}}
[[Silver nitride]] – Nítríd airgid – {{chem2|Ag3N}}
[[Silver oxide]] – Ocsaíd airgid – {{chem2|Ag2O}}
[[Silver perchlorate]] – Sárchlóráit airgid – {{chem2|AgClO4}}
[[Silver permanganate]] – Sár-mhangaináit airgid – {{chem2|AgMnO4}}
[[Silver phosphate]] – Fosfáit airgid – {{chem2|Ag3PO4}}
[[Silver subfluoride]] – Fo-fluairíd airgid – {{chem2|Ag2F}}
[[Silver sulfate]] – Suilfáit airgid – {{chem2|Ag2SO4}}
[[Silver sulfide]] – Suilfíd airgid – {{chem2|Ag2S}}
=== [[Sodium|Na]] (Sóidiam) ===
[[Sodamide]] – Sóidaimíd – {{chem2|NaNH2}}
[[Sodium aluminate]] – Alúmanaít sóidiam – {{chem2|NaAlO2}}
[[Sodium arsenate]] – Arsanaít sóidiam – {{chem2|H24Na3AsO16}}
[[Sodium azide]] – Aisíd sóidiam – {{chem2|NaN3}}
[[Sodium bicarbonate]] – Dé-charbónáit sóidiam – {{chem2|NaHCO3}}
[[Sodium biselenide]] – Dé-sheiléiníd sóidiam – NaSeH
[[Sodium bisulfate]] – Dé-shuilfáit sóidiam – {{chem2|NaHSO4}}
[[Sodium bisulfite]] – Dé-shuilfít sóidiam – {{chem2|NaHSO3}}
[[Sodium borate]] – Bóráit sóidiam – {{chem2|Na2B4O7}}
[[Sodium borohydride]] – Bóróhiodríd sóidiam – {{chem2|NaBH4}}
[[Sodium bromate]] – Brómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO3}}
[[Sodium bromide]] – Bróimíd sóidiam – NaBr
[[Sodium bromite]] – Bróimít sóidiam – {{chem2|NaBrO2}}
[[Sodium carbide]] – Cairbíd sóidiam – {{chem2|Na2C2}}
[[Sodium carbonate]] – Carbónáit sóidiam – {{chem2|Na2CO3}}
[[Sodium chlorate]] – Clóráit sóidiam – {{chem2|NaClO3}}
[[Sodium chloride]] – Clóiríd sóidiam – NaCl
[[Sodium chlorite]] – Clóirít sóidiam – {{chem2|NaClO2}}
[[Sodium cobaltinitrite]] – Cobailtínítrít sóidiam – {{chem2|CoN6Na3O12}}
[[Sodium copper tetrachloride]] – Teitreachlóiríd copair sóidiam – {{chem2|Na2CuCl4}}
[[Sodium cyanate]] – Ciaináit sóidiam – NaCNO
[[Sodium cyanide]] – Ciainíd sóidiam – NaCN
[[Sodium dichromate]] – Dé-chrómáit sóidiam – {{chem2|Na2Cr2O7*2H2O}}
[[Sodium dioxide]] – Dé-ocsaíd sóidiam – {{chem2|NaO2}}
[[Sodium dithionite]] – Déithianít sóidiam – {{chem2|Na2S2O4}}
[[Sodium ferrocyanide]] – Fearróiciainíd sóidiam – {{chem2|Na4[Fe(CN)6]}}
[[Sodium fluoride]] – Fluairíd sóidiam – NaF
[[Sodium fluorosilicate]] – Fluairísileacáit sóidiam – {{chem2|Na2[SiF6]}}
[[Sodium formate]] – Formáit sóidiam – HCOONa
[[Sodium hydride]] – Hiodríd sóidiam – NaH
[[Sodium hydrogen carbonate]] – Hiodrigincharbónáit sóidiam – {{chem2|NaHCO3}}
[[Sodium hydrosulfide]] – Hiodrosuilfíd sóidiam – NaSH
[[Sodium hydroxide]] – Hiodrocsaíd sóidiam – NaOH
[[Sodium hypobromite]] – Hipeabróimít sóidiam – NaOBr
[[Sodium hypochlorite]] – Hipeaclóirít sóidiam – NaOCl
[[Sodium hypoiodite]] – Hipeaiaidít sóidiam – NaOI
[[Sodium hypophosphite]] – Hipeafosfít sóidiam – {{chem2|NaPO2H2}}
[[Sodium iodate]] – Iaidáit sóidiam – {{chem2|NaIO3}}
[[Sodium iodide]] – Iaidíd sóidiam – NaI
[[Sodium manganate]] – Mangaináit sóidiam – {{chem2|Na2MnO4}}
[[Sodium molybdate]] – Molabdáit sóidiam – {{chem2|Na2MoO4}}
[[Sodium monofluorophosphate]] – Mónafluairífosfáit sóidiam – {{chem2|Na2PFO3}}
[[Sodium nitrate]] – Níotráit sóidiam – {{chem2|NaNO3}}
[[Sodium nitrite]] – Níotrít sóidiam – {{chem2|NaNO2}}
[[Sodium nitroprusside]] – Níotraiprúisíd sóidiam – {{chem2|Na2[Fe(CN)5NO]*2H2O}}
[[Sodium oxide]] – Ocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O}}
[[Sodium perborate]] – Sárbhóráit sóidiam – {{chem2|NaBO3*H2O}}
[[Sodium perbromate]] – Sárbhrómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO4}}
[[Sodium percarbonate]] – Sárcharbónáit sóidiam – {{chem2|2Na2CO3*3H2O2}}
[[Sodium perchlorate]] – Sárchlóráit sóidiam – {{chem2|NaClO4}}
[[Sodium periodate]] – Sáriaidáit sóidiam – {{chem2|NaIO4}}
[[Sodium permanganate]] – Sár-mhangaináit sóidiam – {{chem2|NaMnO4}}
[[Sodium peroxide]] – Sárocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O2}}
[[Sodium peroxycarbonate]] – Sárocsaícharbónáit sóidiam – {{chem2|Na2CO4}}
[[Sodium perrhenate]] – Sár-réanáit sóidiam – {{chem2|NaReO4}}
[[Sodium persulfate]] – Sárshuilfáit sóidiam – {{chem2|Na2S2O8}}
[[Sodium phosphate]] – Fosfáit sóidiam – {{chem2|Na3PO4}}
[[Sodium selenate]] – Seiléanáit sóidiam – {{chem2|Na2O4Se}}
[[Sodium selenide]] – Seiléiníd sóidiam – {{chem2|Na2Se}}
[[Sodium selenite]] – Seiléinít sóidiam – {{chem2|Na2SeO3}}
[[Sodium silicate]] – Sileacáit sóidiam – {{chem2|Na2SiO3}}
[[Sodium sulfate]] – Suilfáit sóidiam – {{chem2|Na2SO4}}
[[Sodium sulfide]] – Suilfíd sóidiam – {{chem2|Na2S}}
[[Sodium sulfite]] – Suilfít sóidiam – {{chem2|Na2SO3}}
[[Sodium tartrate]] – Tartráit sóidiam – {{chem2|C4H4Na2O6}}
[[Sodium tellurite]] – Teallúirít sóidiam – {{chem2|Na2TeO3}}
[[Sodium tetrachloroaluminate]] – Teitreachlóiríalúmanaít sóidiam – {{chem2|NaAlCl4}}
[[Sodium tetrafluoroborate]] – Teitreafluairíbóráit sóidiam – {{chem2|NaBF4}}
[[Sodium thioantimoniate]] – Tiaantamónáit sóidiam – {{chem2|Na3(SbS4)*9H2O}}
[[Sodium thiocyanate]] – Tiicianáit sóidiam – NaSCN
[[Sodium thiosulfate]] – Tiasuilfáit sóidiam – {{chem2|Na2S2O3}}
[[Sodium tungstate]] – Tungstat sóidiam – {{chem2|Na2WO4}}
[[Sodium uranate]] – Úranáit sóidiam – {{chem2|Na2O7U2}}
[[Sodium zincate]] – Sioncáit sóidiam – {{chem2|H4Na2O4Zn}}
[[Trisodium phosphate]] – Trí-shóidiam fosfáit – {{chem2|Na3PO4}}
=== [[Strontium|Sr]] (Strointiam) ===
[[Strontium bromide]] – Bróimíd strointiam – {{chem2|SrBr2}}
[[Strontium carbonate]] – Carbónáit strointiam – {{chem2|SrCO3}}
[[Strontium chloride]] – Clóiríd strointiam – {{chem2|SrCl2}}
[[Strontium fluoride]] – Fluairíd strointiam – {{chem2|SrF2}}
[[Strontium hydroxide]] – Hiodrocsaíd strointiam – {{chem2|Sr(OH)2}}
[[Strontium iodide]] – Iaidíd strointiam – {{chem2|SrI2}}
[[Strontium nitrate]] – Níotráit strointiam – {{chem2|Sr(NO3)2}}
[[Strontium oxide]] – Ocsaíd strointiam – SrO
[[Strontium titanate]] – Tiotanáit strointiam – {{chem2|SrTiO3}}
[[Strontium bicarbonate]] – Dé-charbónáit strointiam – {{chem2|Sr(HCO3)2}}
[[Strontium boride]] – Bóiríd strointiam – {{chem2|SrB6}}
[[Strontium carbide]] – Cairbíd strointiam – {{chem2|SrC2}}
[[Strontium cyanamide]] – Ciainaimíd strointiam – {{chem2|SrCN2}}
[[Strontium fluorophosphate]] – Fluairífosfáit strointiam – {{chem2|SrPO3F}}
[[Strontium gluconate]] – Glúcónáit strointiam – {{chem2|Sr(HOCH2(CHOH)4CO2)2}}
[[Strontium hydride]] – Hiodríd strointiam – {{chem2|SrH2}}
[[Strontium hydrogen phosphate]] – Hiodriginfosfáit strointiam – {{chem2|SrHPO4}}
[[Strontium hypochlorite]] – Hipeaclóirít strointiam – {{chem2|Sr(OCl)2}}
[[Strontium molybdate]] – Molabdáit strointiam – {{chem2|SrMoO4}}
[[Strontium oxalate]] – Ocsaláit strointiam – {{chem2|SrC2O4}}
[[Strontium peroxide]] – Sárocsaíd strointiam – {{chem2|SrO2}}
[[Strontium phosphate]] – Fosfáit strointiam – {{chem2|Sr3(PO4)2}}
[[Strontium silicate]] – Sileacáit strointiam – {{chem2|SrSiO3}}
[[Strontium sulfate]] – Suilfáit strointiam – {{chem2|SrSO4}}
[[Strontium sulfide]] – Suilfíd strointiam – SrS
[[Strontium tungstate]] – Tungstat strointiam – {{chem2|SrWO4}}
[[Strontium zirconate]] – Siarcónáit strointiam – {{chem2|SrZrO3}}
=== [[Sulfur|S]] (Sulfar) ===
[[Disulfur decafluoride]] – Deicifluairíd déshulfair – {{chem2|S2F10}}
[[Disulfur dichloride]] – Déchlóiríd déshulfair – {{chem2|S2Cl2}}
[[Hydrogen sulfide]] – Suilfíd hidrigine – {{chem2|H2S}}
[[Pyrosulfuric acid]] – Aigéad pireashulfarach – {{chem2|H2S2O7}}
[[Sulfamic acid]] – Aigéad sulfamach – {{chem2|H3NO3S}}
[[Sulfur dibromide]] – Débhróimíd sulfair – {{chem2|Br2S}}
[[Sulfur dioxide]] – Dé-ocsaíd sulfair – {{chem2|SO2}}
[[Sulfur hexafluoride]] – Heicseafluairíd sulfair – {{chem2|SF6}}
[[Sulfur tetrafluoride]] – Teitreafluairíd sulfair – {{chem2|SF4}}
[[Sulfuric acid]] – Aigéad sulfarach – {{chem2|H2SO4}}
[[Sulfurous acid]] – Aigéad sulfúrach – {{chem2|H2SO3}}
[[Sulfuryl chloride]] – Clóiríd suilfirile – {{chem2|SO2Cl2}}
[[Tetrasulfur tetranitride]] – Teitrea-shuilfíd teitrea-nítríd – {{chem2|S4N4}}
[[Peroxymonosulfuric acid|Persulfuric acid]] (Caro's acid) – Sárshulfarach aigéad (aigéad Caro) – {{chem2|H2SO5}}
== T ==
=== [[Tantalum|Ta]] (Tantalam) ===
[[Tantalum arsenide]] – Arsainíd tantalam – TaAs
[[Tantalum carbide]] – Cairbíd tantalam – TaC
[[Tantalum pentafluoride]] – Peinteafluairíd tantalam – {{chem2|TaF5}}
[[Tantalum(V) oxide]] – Ocsaíd tantalam(V) – {{chem2|Ta2O5}}
=== [[Technetium|Tc]] (Teicnéitiam) ===
[[Technetium hexafluoride]] – Heicseafluairíd teicnéitiam – {{chem2|TcF6}}
[[Ammonium pertechnetate]] – Sárteicnéatáit amóiniam – {{chem2|NH4TcO4}}
[[Sodium pertechnetate]] – Sárteicnéatáit sóidiam – {{chem2|NaTcO4}}
=== [[Tellurium|Te]] (Teallúiriam) ===
[[Ditellurium bromide]] – Bróimíd détheallúiriam – {{chem2|Te2Br}}
[[Telluric acid]] – Aigéad teallúrach – {{chem2|H6TeO6}}
[[Tellurium dioxide]] – Dé-ocsaíd teallúiriam – {{chem2|TeO2}}
[[Tellurium hexafluoride]] – Heicseafluairíd teallúiriam – {{chem2|TeF6}}
[[Tellurium tetrabromide]] – Teitreibhróimíd teallúiriam – {{chem2|TeBr4}}
[[Tellurium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd teallúiriam – {{chem2|TeCl4}}
[[Tellurium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd teallúiriam – {{chem2|TeF4}}
[[Tellurium tetraiodide]] – Teitreaiaidíd teallúiriam – {{chem2|TeI4}}
[[Tellurous acid]] – Aigéad teallúirúil – {{chem2|H2TeO3}}
[[Beryllium telluride]] – Teallúiríd beirilliam – BeTe
[[Bismuth telluride]] – Teallúiríd biosmait – {{chem2|Bi2Te3}}
[[Cadmium telluride]] – Teallúiríd caidmiam – CdTe
[[Cadmium zinc telluride]] – Teallúiríd caidmiam since – {{chem2|(Cd,Zn)Te}}
[[Dimethyltelluride]] – Dé-mheitilteallúiríd – {{chem2|(CH3)2Te}}
[[Mercury Cadmium Telluride]] – Teallúiríd mearcair caidmiam – {{chem2|(Hg,Cd)Te}}
[[Lead telluride]] – Teallúiríd luaidhe – PbTe
[[Mercury telluride]] – Teallúiríd mearcair – HgTe
[[Mercury zinc telluride]] – Teallúiríd mearcair since – {{chem2|(Hg,Zn)Te}}
[[Silver telluride]] – Teallúiríd airgid – {{chem2|Ag2Te}}
[[Tin telluride]] – Teallúiríd stáin – SnTe
[[Zinc telluride]] – Teallúiríd since – ZnTe
[[Teflic acid]] – Aigéad teifleach – {{chem2|HOTeF5}}
[[Sodium tellurite]] – Teallúirít sóidiam – {{chem2|Na2TeO3}}
=== [[Terbium|Tb]] (Teirbiam) ===
[[Terbium(III) chloride]] – Clóiríd teirbiam(III) – {{chem2|TbCl3}}
[[Terbium(III) bromide]] – Bróimíd teirbiam(III) – {{chem2|TbBr3}}
[[Terbium(III) carbonate]] – Carbónáit teirbiam(III) – {{chem2|Tb2(CO3)3}}
[[Terbium(III) fluoride]] – Fluairíd teirbiam(III) – {{chem2|TbF3}}
[[Terbium(III) iodide]] – Iaidíd teirbiam(III) – {{chem2|TbI3}}
[[Terbium(III) nitrate]] – Níotráit teirbiam(III) – {{chem2|Tb(NO3)3}}
[[Terbium(III) oxide]] – Ocsaíd teirbiam(III) – {{chem2|Tb2O3}}
[[Terbium(III) phosphate]] – Fosfáit teirbiam(III) – {{chem2|TbPO4}}
[[Terbium(III) sulfate]] – Suilfáit teirbiam(III) – {{chem2|Tb2(SO4)3}}
[[Terbium(III) sulfide]] – Suilfíd teirbiam(III) – {{chem2|Tb2S3}}
=== [[Thallium|Tl]] (Tailliam) ===
[[Thallium(I) bromide]] – Bróimíd tailliam(I) – TlBr
[[Thallium(I) carbonate]] – Carbónáit tailliam(I) – {{chem2|Tl2CO3}}
[[Thallium(I) fluoride]] – Fluairíd tailliam(I) – TlF
[[Thallium(I) sulfate]] – Suilfáit tailliam(I) – {{chem2|Tl2SO4}}
[[Thallium(III) oxide]] – Ocsaíd tailliam(III) – {{chem2|Tl2O3}}
[[Thallium(III) sulfate]] – Suilfáit tailliam(III) – {{chem2|Tl2(SO4)3}}
[[Thallium triiodide]] – Trí-iaidíd tailliam – {{chem2|TlI3}}
[[Thallium antimonide]] – Antamóníd tailliam – TlSb
[[Thallium arsenide]] – Arsainíd tailliam – TlAs
[[Thallium(III) bromide]] – Bróimíd tailliam(III) – {{chem2|TlBr3}}
[[Thallium(III) chloride]] – Clóiríd tailliam(III) – {{chem2|TlCl3}}
[[Thallium(III) fluoride]] – Fluairíd tailliam(III) – {{chem2|TlF3}}
[[Thallium(I) iodide]] – Iaidíd tailliam(I) – TlI
[[Thallium(III) nitrate]] – Níotráit tailliam(III) – {{chem2|Tl(NO3)3}}
[[Thallium(I) oxide]] – Ocsaíd tailliam(I) – {{chem2|Tl2O}}
[[Thallium phosphide]] – Fosfíd tailliam – TlP
[[Thallium(III) selenide]] – Seiléiníd tailliam(III) – {{chem2|Tl2Se3}}
[[Thallium(III) sulfide]] – Suilfíd tailliam(III) – {{chem2|Tl2S3}}
[[TrimethylThallium]] – Trí-mheitiltailliam – {{chem2|Tl(CH3)3}}
[[Thallium(I) hydroxide]] – Hiodrocsaíd tailliam(I) – TlOH
=== SO (Tiainil) ===
[[Thionyl chloride]] – Clóiríd tiainile – {{chem2|SOCl2}}
[[Thionyl tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tiainile – {{chem2|SOF4}}
=== ClS (Tiafosgéin) ===
[[Thiophosgene]] – Tiafosgéin – {{chem2|CSCl2}}
[[Thiophosphoryl chloride]] – Clóiríd tiafosfairile – {{chem2|Cl3PS}}
=== [[Thorium|Th]] (Tóiriam) ===
[[Thorium(IV) nitrate]] – Níotráit tóiriam(IV) – {{chem2|Th(NO3)4}}
[[Thorium(IV) sulfate]] – Suilfáit tóiriam(IV) – {{chem2|Th(SO4)2}}
[[Thorium dioxide]] – Dé-ocsaíd tóiriam – {{chem2|ThO2}}
[[Thorium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tóiriam – {{chem2|ThF4}}
=== [[Thulium|Tm]] (Tiúiliam) ===
[[Thulium(III) bromide]] – Bróimíd tiúiliam(III) – {{chem2|TmBr3}}
[[Thulium(III) chloride]] – Clóiríd tiúiliam(III) – {{chem2|TmCl3}}
[[Thulium(III) oxide]] – Ocsaíd tiúiliam(III) – {{chem2|Tm2O3}}
=== [[Tin|Sn]] (Stán) ===
[[Stannane]] – Stannán – {{chem2|SnH4}}
[[Tin(II) bromide]] – Bróimíd stáin(II) – {{chem2|SnBr2}}
[[Tin(II) chloride]] – Clóiríd stáin(II) – {{chem2|SnCl2}}
[[Tin(II) fluoride]] – Fluairíd stáin(II) – {{chem2|SnF2}}
[[Tin(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd stáin(II) – {{chem2|Sn(OH)2}}
[[Tin(II) iodide]] – Iaidíd stáin(II) – {{chem2|SnI2}}
[[Tin(II) oxide]] – Ocsaíd stáin(II) – SnO
[[Tin(II) sulfate]] – Suilfáit stáin(II) – {{chem2|SnSO4}}
[[Tin(II) sulfide]] – Suilfíd stáin(II) – SnS
[[Tin(IV) bromide]] – Bróimíd stáin(IV) – {{chem2|SnBr4}}
[[Tin(IV) chloride]] – Clóiríd stáin(IV) – {{chem2|SnCl4}}
[[Tin(IV) fluoride]] – Fluairíd stáin(IV) – {{chem2|SnF4}}
[[Tin(IV) iodide]] – Iaidíd stáin(IV) – {{chem2|SnI4}}
[[Tin(IV) oxide]] – Ocsaíd stáin(IV) – {{chem2|SnO2}}
[[Tin(IV) sulfide]] – Suilfíd stáin(IV) – {{chem2|SnS2}}
[[Tin(IV) cyanide]] – Ciainíd stáin(IV) – {{chem2|Sn(CN)4}}
[[Tin selenide]] – Seiléiníd stáin – {{chem2|SnSe2}}
[[Tin telluride]] – Teallúiríd stáin – SnTe
=== [[Titanium|Ti]] (Tiotáiniam) ===
[[Hexafluorotitanic acid]] – Aigéad heicseafluairítiotanach – {{chem2|(H3O)2[TiF6]}}
[[Titanium(II) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(II) – {{chem2|TiCl2}}
[[Titanium(II) oxide]] – Ocsaíd tiotáiniam(II) – TiO
[[Titanium(II) sulfide]] – Suilfíd tiotáiniam(II) – TiS
[[Titanium(III) bromide]] – Bróimíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiBr3}}
[[Titanium(III) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiCl3}}
[[Titanium(III) fluoride]] – Fluairíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiF3}}
[[Titanium(III) iodide]] – Iaidíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiI3}}
[[Titanium(III) oxide]] – Ocsaíd tiotáiniam(III) – {{chem2|Ti2O3}}
[[Titanium(III) phosphide]] – Fosfíd tiotáiniam(III) – TiP
[[Titanium(IV) bromide]] – Bróimíd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiBr4}}
[[Titanium(IV) carbide]] – Cairbíd tiotáiniam(IV) – TiC
[[Titanium(IV) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiCl4}}
[[Titanium(IV) hydride]] – Hiodríd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiH4}}
[[Titanium(IV) iodide]] – Iaidíd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiI4}}
[[Titanium carbide]] – Cairbíd tiotáiniam – TiC
[[Titanium diboride]] – Débhóiríd tiotáiniam – {{chem2|TiB2}}
[[Titanium dioxide]] – Dé-ocsaíd tiotáiniam – {{chem2|TiO2}}
[[Titanium diselenide]] – Déiseiléiníd tiotáiniam – {{chem2|TiSe2}}
[[Titanium disilicide]] – Déisilícíd tiotáiniam – {{chem2|TiSi2}}
[[Titanium disulfide]] – Déisuilfíd tiotáiniam – {{chem2|TiS2}}
[[Titanium nitrate]] – Níotráit tiotáiniam – {{chem2|Ti(NO3)4}}
[[Titanium nitride]] – Nítríd tiotáiniam – TiN
[[Titanium perchlorate]] – Sárchlóráit tiotáiniam – {{chem2|Ti(ClO4)4}}
[[Titanium silicon carbide]] – Cairbíd sileacain tiotáiniam – {{chem2|Ti3SiC2}}
[[Titanium tetrabromide]] – Teitreibhróimíd tiotáiniam – {{chem2|TiBr4}}
[[Titanium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tiotáiniam – {{chem2|TiF4}}
[[Titanium tetraiodide]] – Teitreaiaidíd tiotáiniam – {{chem2|TiI4}}
=== TiO (Tiotainil) ===
[[Titanyl sulfate]] – Suilfáit tiotainile – {{chem2|TiOSO4}}
=== [[Tungsten|W]] (Tungstan) ===
[[Tungsten(VI) chloride]] – Clóiríd tungstain(VI) – {{chem2|WCl6}}
[[Tungsten(VI) fluoride]] – Fluairíd tungstain(VI) – {{chem2|WF6}}
[[Tungsten boride]] – Bóiríd tungstain – {{chem2|WB2}}
[[Tungsten carbide]] – Cairbíd tungstain – WC
[[Tungstic acid]] – Aigéad tungstach – {{chem2|H2WO4}}
[[Tungsten hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil tungstain – {{chem2|W(CO)6}}
== U ==
=== [[Uranium|U]] (Úráiniam) ===
[[Triuranium octaoxide]] – Trí-úráiniam ocht-ocsaíd – {{chem2|U3O8}}
[[Uranium hexafluoride]] – Heicseafluairíd úráiniam – {{chem2|UF6}}
[[Uranium pentafluoride]] – Peinteafluairíd úráiniam – {{chem2|UF5}}
[[Uranium sulfate]] – Suilfáit úráiniam – {{chem2|U(SO4)2}}
[[Uranium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd úráiniam – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd úráiniam – {{chem2|UF4}}
[[Uranium(III) chloride]] – Clóiríd úráiniam(III) – {{chem2|UCl3}}
[[Uranium(IV) chloride]] – Clóiríd úráiniam(IV) – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium(V) chloride]] – Clóiríd úráiniam(V) – {{chem2|UCl5}}
[[Uranium hexachloride]] – Heicseaclóiríd úráiniam – {{chem2|UCl6}}
[[Uranium(IV) fluoride]] – Fluairíd úráiniam(IV) – {{chem2|UF4}}
[[Uranium(VI) fluoride]] – Fluairíd úráiniam(VI) – {{chem2|UF6}}
[[Uranyl peroxide]] – Sárocsaíd úrainile – {{chem2|UO4}}
[[Uranium dioxide]] – Dé-ocsaíd úráiniam – {{chem2|UO2}}
=== UO<sub>2</sub> (Úrainil) ===
[[Uranyl carbonate]] – Carbónáit úrainile – {{chem2|UO2CO3}}
[[Uranyl chloride]] – Clóiríd úrainile – {{chem2|UO2Cl2}}
[[Uranyl fluoride]] – Fluairíd úrainile – {{chem2|UO2F2}}
[[Uranyl hydroxide]] – Hiodrocsaíd úrainile – {{chem2|UO2(OH)2}}
[[Uranyl nitrate]] – Níotráit úrainile – {{chem2|UO2(NO3)2}}
[[Uranyl sulfate]] – Suilfáit úrainile – {{chem2|UO2SO4}}
== V ==
=== [[Vanadium|V]] (Vanaidiam) ===
[[Vanadium(II) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(II) – {{chem2|VCl2}}
[[Vanadium(II) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(II) – VO
[[Vanadium(III) bromide]] – Bróimíd vanaidiam(III) – {{chem2|VBr3}}
[[Vanadium(III) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(III) – {{chem2|VCl3}}
[[Vanadium(III) fluoride]] – Fluairíd vanaidiam(III) – {{chem2|VF3}}
[[Vanadium(III) nitride]] – Nítríd vanaidiam(III) – VN
[[Vanadium(III) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(III) – {{chem2|V2O3}}
[[Vanadium(IV) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(IV) – {{chem2|VCl4}}
[[Vanadium(IV) fluoride]] – Fluairíd vanaidiam(IV) – {{chem2|VF4}}
[[Vanadium(IV) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(IV) – {{chem2|VO2}}
[[Vanadium(IV) sulfate]] – Suilfáit vanaidiam(IV) – {{chem2|VOSO4}}
[[Vanadium(V) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(V) – {{chem2|V2O5}}
[[Vanadium carbide]] – Cairbíd vanaidiam – VC
[[Vanadium oxytrichloride]] – Ocsaictríchlóiríd vanaidiam – {{chem2|VOCl3}}
[[Vanadium pentafluoride]] – Peinteafluairíd vanaidiam – {{chem2|VF5}}
[[Vanadium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd vanaidiam – {{chem2|VCl4}}
[[Vanadium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd vanaidiam – {{chem2|VF4}}
== W ==
[[Water (molecule)|Water]] – Uisce – {{chem2|H2O}}
== X ==
=== [[Xenon|Xe]] (Xeanón) ===
[[Perxenate#Perxenic acid|Perxenic acid]] – Aigéad sárxeanach – {{chem2|H4XeO6}}
[[Xenon difluoride]] – Défluairíd xeanóin – {{chem2|XeF2}}
[[Xenon hexafluoride]] – Heicseafluairíd xeanóin – {{chem2|XeF6}}
[[Xenon hexafluoroplatinate]] – Heicseafluairíplatanáit xeanóin – {{chem2|Xe[PtF6]}}
[[Xenon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd xeanóin – {{chem2|XeF4}}
[[Xenon tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd xeanóin – {{chem2|XeO4}}
[[Xenic acid]] – Aigéad xeanach – {{chem2|H2XeO4}}
== Y ==
=== [[Ytterbium|Yb]] (Iaitirbiam) ===
[[Ytterbium(III) chloride]] – Clóiríd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbCl3}}
[[Ytterbium(III) oxide]] – Ocsaíd iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2O3}}
[[Ytterbium(III) sulfate]] – Suilfáit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2(SO4)3}}
[[Ytterbium(III) bromide]] – Bróimíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbBr3}}
[[Ytterbium(III) carbonate]] – Carbónáit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2(CO3)3}}
[[Ytterbium(III) fluoride]] – Fluairíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbF3}}
[[Ytterbium(III) iodide]] – Iaidíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbI3}}
[[Ytterbium(III) nitrate]] – Níotráit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb(NO3)3}}
[[Ytterbium(III) phosphate]] – Fosfáit iaitirbiam(III) – {{chem2|YbPO4}}
[[Ytterbium(III) sulfide]] – Suilfíd iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2S3}}
=== [[Yttrium|Y]] (Iitriam) ===
[[Yttrium(III) antimonide]] – Antamóníd iitriam(III) – YSb
[[Yttrium(III) arsenate]] – Arsanaít iitriam(III) – {{chem2|YAsO4}}
[[Yttrium(III) arsenide]] – Arsainíd iitriam(III) – YAs
[[Yttrium(III) bromide]] – Bróimíd iitriam(III) – {{chem2|YBr3}}
[[Yttrium(III) fluoride]] – Fluairíd iitriam(III) – {{chem2|YF3}}
[[Yttrium(III) oxide]] – Ocsaíd iitriam(III) – {{chem2|Y2O3}}
[[Yttrium(III) nitrate]] – Níotráit iitriam(III) – {{chem2|Y(NO3)3}}
[[Yttrium(III) sulfide]] – Suilfíd iitriam(III) – {{chem2|Y2S3}}
[[Yttrium(III) sulfate]] – Suilfáit iitriam(III) – {{chem2|Y2(SO4)3}}
[[Yttrium aluminium garnet]] – Garnae iitriam alúmanaim – {{chem2|Y3Al5O12}}
[[Yttrium barium copper oxide]] – Ocsaíd iitriam bairiam copair – {{chem2|YBa2Cu3O7}}
[[Yttrium cadmium]] – Iitriam caidmiam – YCd
[[Yttrium copper]] – Iitriam copar – YCu
[[Yttrium gold]] – Iitriam ór – YAu
[[Yttrium iridium]] – Iitriam iridiam – YIr
[[Yttrium iron garnet]] – Garnae iitriam iarainn – {{chem2|Y3Fe5O12}}
[[Yttrium magnesium]] – Iitriam maignéisiam – YMg
[[Yttrium phosphate]] – Fosfáit iitriam – {{chem2|YPO4}}
[[Yttrium phosphide]] – Fosfíd iitriam – YP
[[Yttrium rhodium]] – Iitriam róidiam – YRh
[[Yttrium silver]] – Iitriam airgid – YAg
[[Yttrium zinc]] – Iitriam sinc – YZn
== Z ==
=== [[Zinc|Zn]] (Sinc) ===
[[Zinc arsenide]] – Arsainíd since – {{chem2|Zn3As2}}
[[Zinc bromide]] – Bróimíd since – {{chem2|ZnBr2}}
[[Zinc carbonate]] – Carbónáit since – {{chem2|ZnCO3}}
[[Zinc chloride]] – Clóiríd since – {{chem2|ZnCl2}}
[[Zinc cyanide]] – Ciainíd since – {{chem2|Zn(CN)2}}
[[Zinc diphosphide]] – Déifhosfíd since – {{chem2|ZnP2}}
[[Zinc fluoride]] – Fluairíd since – {{chem2|ZnF2}}
[[Zinc iodide]] – Iaidíd since – {{chem2|ZnI2}}
[[Zinc nitrate]] – Níotráit since – {{chem2|Zn(NO3)2}}
[[Zinc oxide]] – Ocsaíd since – ZnO
[[Zinc phosphide]] – Fosfíd since – {{chem2|Zn3P2}}
[[Zinc pyrophosphate]] – Pireafosfáit since – {{chem2|Zn2P2O7}}
[[Zinc selenate]] – Seiléanáit since – {{chem2|ZnSeO4}}
[[Zinc selenide]] – Seiléiníd since – ZnSe
[[Zinc selenite]] – Seiléinít since – {{chem2|ZnSeO3}}
[[Zinc selenocyanate]] – Seiléiniiciaináit since – {{chem2|Zn(SeCN)2}}
[[Zinc sulfate]] – Suilfáit since – {{chem2|ZnSO4}}
[[Zinc sulfide]] – Suilfíd since – ZnS
[[Zinc sulfite]] – Suilfít since – {{chem2|ZnSO3}}
[[Zinc telluride]] – Teallúiríd since – ZnTe
[[Zinc thiocyanate]] – Tiicianáit since – {{chem2|Zn(SCN)2}}
[[Zinc tungstate]] – Tungstat since – {{chem2|ZnWO4}}
=== [[Zirconium|Zr]] (Siarcóiniam) ===
[[Zirconia hydrate]] – Hiodráit siarcóinia – {{chem2|ZrO2*''n''H2O}}
[[Zirconium boride]] – Bóiríd siarcóiniam – {{chem2|ZrB2}}
[[Zirconium carbide]] – Cairbíd siarcóiniam – ZrC
[[Zirconium(IV) chloride]] – Clóiríd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrCl4}}
[[Zirconium(IV) oxide]] – Ocsaíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrO2}}
[[Zirconium hydroxide]] – Hiodrocsaíd siarcóiniam – {{chem2|Zr(OH)4}}
[[Zirconium orthosilicate]] – Ortasileacáit siarcóiniam – {{chem2|ZrSiO4}}
[[Zirconium nitride]] – Nítríd siarcóiniam – ZrN
[[Zirconium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd siarcóiniam – {{chem2|ZrF4}}
[[Zirconium tetrahydroxide]] – Teitrea-hiodrocsaíd siarcóiniam – {{chem2|H4O4Zr}}
[[Zirconium tungstate]] – Tungstat siarcóiniam – {{chem2|ZrW2O8}}
[[Zirconyl bromide]] – Bróimíd siarcóinile – {{chem2|ZrOBr2}}
[[Zirconyl chloride]] – Clóiríd siarcóinile – {{chem2|ZrOCl2}}
[[Zirconyl nitrate]] – Níotráit siarcóinile – {{chem2|ZrO(NO3)2}}
[[Zirconyl sulfate]] – Suilfáit siarcóinile – {{chem2|ZrOSO4}}
[[Zirconium dioxide]] – Dé-ocsaíd siarcóiniam – {{chem2|ZrO2}}
[[Zirconium(IV) sulfide]] – Suilfíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrS2}}
[[Zirconium(IV) silicide]] – Silícíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrSi2}}
[[Zirconium(IV) silicate]] – Sileacáit siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrSiO4}}
[[Zirconium(IV) fluoride]] – Fluairíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrF4}}
[[Zirconium(IV) bromide]] – Bróimíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrBr4}}
[[Zirconium(IV) iodide]] – Iaidíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrI4}}
[[Zirconium(IV) hydroxide]] – Hiodrocsaíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|Zr(OH)4}}
[[Schwartz's reagent]] – Imoibrí Schwartz – {{chem2|C10H11ClZr}}
[[Zirconium propionate]] – Próipiónáit siarcóiniam – {{chem2|Zr(CH3CH2COO)4}}
[[Zirconium tungstate]] – Tungstat siarcóiniam – {{chem2|Zr(WO4)2}}
[[Zirconium(II) hydride]] – Hiodríd siarcóiniam(II) – {{chem2|ZrH2}}
[[Lead zirconate titanate]] – Tiotanáit siarcónáite luaidhe – {{chem2|Pb(Zr_{''x''}Ti_{1−''x''}O3)}}
0hc1qll3b3r2gs7iln9t3ar42txc5xj
1329954
1329953
2026-10-16T12:47:04Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Liosta comhdhúile neamhorgánacha ceimiceacha]] go [[Liosta de chomhdhúile ceimiceacha neamhorgánacha]]
1329953
wikitext
text/x-wiki
Cé go ndéantar tagairt d'fhormhór na gcomhdhúl lena n - ainmneacha córasacha [[Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí|IUPAC]] (ag leanúint [[Ainmníocht Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF)|ainmníocht IUPAC]] ), coinníodh ainmneacha traidisiúnta freisin i gcás ina bhfuil siad in úsáid fhorleathan nó i gcás ina bhfuil spéis shuntasach stairiúil iontu.
== A ==
=== [[Actinium|Ac]] (Aic tiniam) ===
[[Actinium(III) chloride]] – Clóiríd aictiniam(III) – {{chem2|AcCl3}}
[[Actinium(III) fluoride]] – Fluairíd aictiniam(III) – {{chem2|AcF3}}
[[Actinium(III) oxide]] – Ocsaíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac2O3}}
[[Actinium(III) sulfide]] – Suilfíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac2S3}}
[[Actinium(III) nitrate]] – Níotráit aictiniam(III) – {{chem2|Ac(NO3)3}}
[[Actinium(III) bromide]] – Bróimíd aictiniam(III) – {{chem2|AcBr3}}
[[Actinium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd aictiniam(III) – {{chem2|Ac(OH)3}}
[[Actinium(III) iodide]] – Iaidíd aictiniam(III) – {{chem2|AcI3}}
[[Actinium(III) phosphate]] – Fosfáit aictiniam(III) – {{chem2|AcPO4}}
=== [[Aluminium|Al]] (Alúmanam) ===
[[Aluminium antimonide]] – Antamóníd alúmanaim – AlSb
[[Aluminium arsenate]] – Arsanaít alúmanaim – {{chem2|AlAsO4}}
[[Aluminium arsenide]] – Arsainíd alúmanaim – AlAs
[[Aluminium diboride]] – Débhóiríd alúmanaim – {{chem2|AlB2}}
[[Aluminium bromide]] – Bróimíd alúmanaim – {{chem2|AlBr3}}
[[Aluminium carbide]] – Cairbíd alúmanaim – {{chem2|Al4C3}}
[[Aluminium iodide]] – Iaidíd alúmanaim – {{chem2|AlI3}}
[[Aluminium nitride]] – Nítríd alúmanaim – AlN
[[Aluminium oxide]] – Ocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al2O3}}
[[Aluminium phosphide]] – Fosfíd alúmanaim – AlP
[[Aluminium chloride]] – Clóiríd alúmanaim – {{chem2|AlCl3}}
[[Aluminium fluoride]] – Fluairíd alúmanaim – {{chem2|AlF3}}
[[Aluminium hydroxide]] – Hiodrocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al(OH)3}}
[[Aluminium nitrate]] – Níotráit alúmanaim – {{chem2|Al(NO3)3}}
[[Aluminium sulfide]] – Suilfíd alúmanaim – {{chem2|Al2S3}}
[[Aluminium sulfate]] – Suilfáit alúmanaim – {{chem2|Al2(SO4)3}}
[[Aluminium potassium sulfate]] – Suilfáit alúmanaim agus potaisiam – {{chem2|KAl(SO4)2}}
[[Aluminium hydride]] – Hiodríd alúmanaim – {{chem2|AlH3}}
=== [[Americium|Am]] (Aimeiriciam) ===
[[Americium(II) bromide]] – Bróimíd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmBr2}}
[[Americium(III) bromide]] – Bróimíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmBr3}}
[[Americium(II) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmCl2}}
[[Americium(III) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmCl3}}
[[Americium(III) fluoride]] – Fluairíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmF3}}
[[Americium(IV) fluoride]] – Fluairíd aimeiriciam(IV) – {{chem2|AmF4}}
[[Americium(II) iodide]] – Iaidíd aimeiriciam(II) – {{chem2|AmI2}}
[[Americium(III) iodide]] – Iaidíd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmI3}}
[[Americium dioxide]] – Dé-ocsaíd aimeiriciam – {{chem2|AmO2}}
=== {{chem2|NH3}}/[[Ammonium|{{chem2|[NH4]+}}]] (Amóinia / Amóiniam) ===
[[Ammonia]] – Amóinia – {{chem2|NH3}}
[[Ammonium azide]] – Aisíd amóiniam – {{chem2|[NH4]N3}}
[[Ammonium bicarbonate]] – Dé-charbónáit amóiniam – {{chem2|[NH4]HCO3}}
[[Ammonium bisulfate]] – Dé-shuilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]HSO4}}
[[Ammonium bromide]] – Bróimíd amóiniam – {{chem2|NH4Br}}
[[Ammonium chromate]] – Crómáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2CrO4}}
[[Ammonium cerium(IV) nitrate]] – Níotráit amóiniam agus ceiriam(IV) – {{chem2|[NH4]2[Ce(NO3)6]}}
[[Ammonium cerium(IV) sulfate]] – Suilfáit amóiniam agus ceiriam(IV) – {{chem2|[NH4]4[Ce(SO4)4]}}
[[Ammonium chloride]] – Clóiríd amóiniam – {{chem2|[NH4]Cl}}
[[Ammonium chlorate]] – Clóráit amóiniam – {{chem2|[NH4]ClO3}}
[[Ammonium cyanide]] – Ciainíd amóiniam – {{chem2|[NH4]CN}}
[[Ammonium dichromate]] – Dé-chrómáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2Cr2O7}}
[[Ammonium dihydrogen phosphate]] – Dé-hiodríginfosfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]H2PO4}}
[[Ammonium hexafluoroaluminate]] – Heicseafluairíalúmanaít amóiniam – AlF<sub>6</sub>H<sub>12</sub>N<sub>3</sub>
[[Ammonium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit amóiniam – F<sub>6</sub>H<sub>4</sub>NP
[[Ammonium hexachloroplatinate]] – Heicseaclóiríplatanáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2[PtCl6]}}
[[Ammonium hexafluorosilicate]] – Heicseafluairísileacáit amóiniam
[[Ammonium hexafluorotitanate]] – Heicseafluairítiotanáit amóiniam
[[Ammonium hexafluorozirconate]] – Heicseafluairísiarcónáit amóiniam
[[Ammonium hydroxide]] – Hiodrocsaíd amóiniam – {{chem2|[NH4]OH}}
[[Ammonium nitrate]] – Níotráit amóiniam – {{chem2|[NH4]NO3}}
[[Ammonium orthomolybdate]] – Ortaimolabdáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2MoO4}}
[[Ammonium sulfamate]] – Suilfaimáit amóiniam – {{chem2|[NH4]SO3NH2}}
[[Ammonium sulfide]] – Suilfíd amóiniam – {{chem2|[NH4]2S}}
[[Ammonium sulfite]] – Suilfít amóiniam – {{chem2|[NH4]2SO3}}
[[Ammonium sulfate]] – Suilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2SO4}}
[[Ammonium perchlorate]] – Sárchlóráit amóiniam – {{chem2|[NH4]ClO4}}
[[Ammonium permanganate]] – Sár-mhangaináit amóiniam – {{chem2|[NH4]MnO4}}
[[Ammonium persulfate]] – Sárshuilfáit amóiniam – {{chem2|[NH4]2S2O8}}
[[Reinecke's salt|Ammonium diamminetetrathiocynatochromate(III)]] – Dé-aimínteitreatiicianáit cróimiam(III) amóiniam – {{chem2|[NH4][Cr(SCN)4(NH3)2]}}
[[Ammonium thiocyanate]] – Tiicianáit amóiniam – {{chem2|[NH4]SCN}}
[[Ammonium triiodide]] – Trí-iaidíd amóiniam – {{chem2|[NH4][I3]}}
[[Diammonium dioxido(dioxo)molybdenum]] – Dé-amóiniam dé-ocsaíd(dé-ocsa)molabdaim – {{chem2|H8MoN2O4}}
[[Diammonium phosphate]] – Dé-amóiniam fosfáit – {{chem2|[NH4]2HPO4}}
[[Tetramethylammonium perchlorate]] – Teitreametilamóiniam sárchlóráit – {{chem2|[N(CH3)4]ClO4}}
=== [[Antimony|Sb]] (Antamón) ===
[[Stibine|Antimony hydride]] (stybine) – Hiodríd antamóin (stibín) – {{chem2|SbH3}}
[[Antimony pentachloride]] – Peinteaclóiríd antamóin – {{chem2|SbCl5}}
[[Antimony pentafluoride]] – Peinteafluairíd antamóin – {{chem2|SbF5}}
[[Antimony potassium tartrate]] – Tartráit antamóin agus potaisiam – {{chem2|K2Sb2(C4H2O6)2}}
[[Antimony sulfate]] – Suilfáit antamóin – {{chem2|Sb2(SO4)3}}
[[Antimony trichloride]] – Trí-chlóiríd antamóin – {{chem2|SbCl3}}
[[Antimony trifluoride]] – Trí-fluairíd antamóin – {{chem2|SbF3}}
[[Antimony trioxide]] – Trí-ocsaíd antamóin – {{chem2|Sb2O3}}
[[Antimony trisulfide]] – Trí-shuilfíd antamóin – {{chem2|Sb2S3}}
[[Antimony pentasulfide]] – Peinteashuilfíd antamóin – {{chem2|Sb2S5}}
=== [[Argon|Ar]] (Argón) ===
[[Argon fluorohydride]] – Fluairíhiodríd argóin – HArF
=== [[Arsenic|As]] (Arsaenach) ===
[[Arsenic trifluoride]] – Trí-fluairíd arsaenach – {{chem2|AsF3}}
[[Arsenic triiodide]] – Trí-iaidíd arsaenach – AsI<sub>3</sub>
[[Arsenic pentafluoride]] – Peinteafluairíd arsaenach – {{chem2|AsF5}}
[[Arsenic trioxide]] (Arsenic(III) oxide) – Trí-ocsaíd arsaenach (ocsaíd arsaenach(III)) – {{chem2|As2O3}}
[[Arsenous acid]] – Aigéad arsanúil – {{chem2|As(OH)3}}
[[Arsenic acid]] – Aigéad arsaenach – {{chem2|AsO(OH)3}}
[[Arsine]] – Arsín – {{chem2|AsH3}}
== B ==
=== [[Barium|Ba]] (Bairiam) ===
[[Barium azide]] – Aisíd bairiam – {{chem2|Ba(N3)2}}
[[Barium bromide]] – Bróimíd bairiam – {{chem2|BaBr2}}
[[Barium carbonate]] – Carbónáit bairiam – {{chem2|BaCO3}}
[[Barium chlorate]] – Clóráit bairiam – {{chem2|Ba(ClO3)2}}
[[Barium chloride]] – Clóiríd bairiam – {{chem2|BaCl2}}
[[Barium chromate]] – Crómáit bairiam – {{chem2|BaCrO4}}
[[Barium ferrate]] – Fearráit bairiam – {{chem2|BaFeO4}}
[[Barium ferrite]] – Fearríte bairiam – {{chem2|BaFe12O19}}
[[Barium fluoride]] – Fluairíd bairiam – {{chem2|BaF2}}
[[Barium hydroxide]] – Hiodrocsaíd bairiam – {{chem2|Ba(OH)2}}
[[Barium hexaboride]] – Heicseabhóiríd bairiam – BaB<sub>6</sub>
[[Barium iodide]] – Iaidíd bairiam – {{chem2|BaI2}}
[[Barium manganate]] – Mangaináit bairiam – {{chem2|BaMnO4}}
[[Barium nitrate]] – Níotráit bairiam – {{chem2|Ba(NO3)2}}
[[Barium oxalate]] – Ocsaláit bairiam – {{chem2|Ba(C2O4)}}
[[Barium oxide]] – Ocsaíd bairiam – BaO
[[Barium permanganate]] – Sár-mhangaináit bairiam – {{chem2|Ba(MnO4)2}}
[[Barium peroxide]] – Sárocsaíd bairiam – {{chem2|BaO2}}
[[Barium sulfate]] – Suilfáit bairiam – {{chem2|BaSO4}}
[[Barium sulfide]] – Suilfíd bairiam – BaS
[[Barium titanate]] – Tiotanáit bairiam – {{chem2|BaTiO3}}
[[Barium thiocyanate]] – Tiicianáit bairiam – {{chem2|Ba(SCN)2}}
=== [[Beryllium|Be]] (Beirilliam) ===
[[Beryllium borohydride]] – Bóróhiodríd beirilliam – {{chem2|Be[BH4]2}}
[[Beryllium bromide]] – Bróimíd beirilliam – {{chem2|BeBr2}}
[[Beryllium carbonate]] – Carbónáit beirilliam – {{chem2|BeCO3}}
[[Beryllium chloride]] – Clóiríd beirilliam – {{chem2|BeCl2}}
[[Beryllium fluoride]] – Fluairíd beirilliam – {{chem2|BeF2}}
[[Beryllium hydride]] – Hiodríd beirilliam – {{chem2|BeH2}}
[[Beryllium hydroxide]] – Hiodrocsaíd beirilliam – {{chem2|Be(OH)2}}
[[Beryllium iodide]] – Iaidíd beirilliam – {{chem2|BeI2}}
[[Beryllium nitrate]] – Níotráit beirilliam – {{chem2|Be(NO3)2}}
[[Beryllium nitride]] – Nítríd beirilliam – {{chem2|Be3N2}}
[[Beryllium oxide]] – Ocsaíd beirilliam – BeO
[[Beryllium sulfate]] – Suilfáit beirilliam – {{chem2|BeSO4}}
[[Beryllium sulfide]] – Suilfíd beirilliam – BeS
[[Beryllium telluride]] – Teallúiríd beirilliam – BeTe
=== [[Bismuth|Bi]] (Biosmat) ===
[[Bismuth chloride]] – Clóiríd biosmait – BiCl<sub>3</sub>
[[Bismuth ferrite]] – Fearríte biosmait – {{chem2|BiFeO3}}
[[Bismuth hydroxide]] – Hiodrocsaíd biosmait – BiH<sub>3</sub>O<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) iodide]] – Iaidíd biosmait(III) – BiI<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) nitrate]] – Níotráit biosmait(III) – BiN<sub>3</sub>O<sub>9</sub>
[[Bismuth(III) oxide]] – Ocsaíd biosmait(III) – {{chem2|Bi2O3}}
[[Bismuth oxychloride]] – Ocsaiclóiríd biosmait – BiOCl
[[Bismuth pentafluoride]] – Peinteafluairíd biosmait – {{chem2|BiF5}}
[[Bismuth(III) sulfide]] – Suilfíd biosmait(III) – Bi<sub>2</sub>S<sub>3</sub>
[[Bismuth(III) telluride]] – Teallúiríd biosmait(III) – {{chem2|Bi2Te3}}
[[Bismuth tribromide]] – Trí-bhróimíd biosmait – {{chem2|BiBr3}}
[[Bismuth tungstate]] – Tungstat biosmait – {{chem2|Bi2WO6}}
=== [[Boron|B]] (Bórón) ===
[[Borane]] – Bórán – {{chem2|BH3}}
[[Borax]] – Bóracs – {{chem2|Na2B4O7*10H2O}}
[[Borazine]] – Bóraisín – {{chem2|B3H6N3}}
[[Borazocine]] – Bórasóisín – {{chem2|B4H8N4}}
[[Boric acid]] – Aigéad bórach – {{chem2|H3BO3}}
[[Boron carbide]] – Cairbíd bóróin – {{chem2|B4C}}
[[Boron nitride]] – Nítríd bóróin – BN
[[Boron phosphate]] – Fosfáit bóróin – {{chem2|BPO4}}
[[Boron phosphide]] – Fosfíd bóróin – BP
[[Boron suboxide]] – Fo-ocsaíd bóróin – {{chem2|B6O}}
[[Boron tribromide]] – Trí-bhróimíd bóróin – {{chem2|BBr3}}
[[Boron trichloride]] – Trí-chlóiríd bóróin – {{chem2|BCl3}}
[[Boron trifluoride]] – Trí-fluairíd bóróin – {{chem2|BF3}}
[[Boron triiodide]] – Trí-iaidíd bóróin – BI<sub>3</sub>
[[Boron trioxide|Boron oxide]] – Trí-ocsaíd bóróin (ocsaíd bóróin) – {{chem2|B2O3}}
[[Boroxine]] – Bórocsín – {{chem2|B3H3O3}}
[[Calcium hexaboride]] – Heicseabhóiríd cailciam – {{chem2|CaB6}}
[[Decaborane]] – Deicibórán – {{chem2|B10H14}}
[[Diborane]] – Débhórán – {{chem2|B2H6}}
[[Diboron tetrachloride]] – Teitreachlóiríd débhóróin – {{chem2|B2Cl4}}
[[Diboron tetrafluoride]] – Teitreafluairíd débhóróin – {{chem2|B2F4}}
[[Fluoroboric acid]] – Aigéad fluairíbórach – {{chem2|HBF4}}
[[Hexaborane(10)]] – Heicseabórán(10) – {{chem2|B6H10}}
[[Hexaborane(12)]] – Heicseabórán(12) – {{chem2|B6H12}}
[[Lanthanum hexaboride]] – Heicseabhóiríd lantainim – {{chem2|LaB6}}
[[Magnesium diboride]] – Débhóiríd maignéisiam – {{chem2|MgB2}}
[[Metaboric acid]] – Meiteabórach aigéad – {{chem2|H3B3O6}}
[[Octadecaborane]] – Ocht-deicibórán – {{chem2|B18H22}}
[[Ortho-carborane]] – Ortaicarbórán – {{chem2|C2B10H12}}
[[Pentaborane]] – Peinteabórán – {{chem2|B5H9}}
[[Pentaborane(11)]] – Peinteabórán(11) – {{chem2|B5H11}}
[[Sodium metaborate]] – Meiteabóráit sóidiam – {{chem2|NaBO2}}
[[Sodium perborate]] – Sárbhóráit sóidiam – {{chem2|NaBO3}}
[[Sodium tetrahydroxyborate]] – Teitrea-hiodrocsabóráit sóidiam – {{chem2|NaB(OH)4}}
[[Tetraborane]] – Teitreibórán – {{chem2|B4H10}}
[[Tetrahydroxydiboron]] – Teitrea-hiodrocsidébhóróin – {{chem2|B2H4O4}}
=== [[Bromine|Br]] (Bróimín) ===
[[Bromine monochloride]] – Mónaclóiríd bróimín – BrCl
[[Bromine pentafluoride]] – Peinteafluairíd bróimín – {{chem2|BrF5}}
[[Perbromic acid]] – Sárbhrómach aigéad – {{chem2|HBrO4}}
[[Aluminium bromide|Aluminium Bromide]] – Bróimíd alúmanaim – {{chem2|AlBr3}}
[[Ammonium bromide]] – Bróimíd amóiniam – {{chem2|NH4Br}}
[[Boron tribromide]] – Trí-bhróimíd bóróin – {{chem2|BBr3}}
[[Bromic acid]] – Brómach aigéad – {{chem2|HBrO3}}
[[Bromine monoxide]] – Mónaocsaíd bróimín – {{chem2|Br2O}}
[[Bromine pentafluoride]] – Peinteafluairíd bróimín – {{chem2|BrF5}}
[[Bromine trifluoride]] – Trí-fluairíd bróimín – {{chem2|BrF3}}
[[Bromine monofluoride]] – Mónafluairíd bróimín – BrF
[[Calcium bromide]] – Bróimíd cailciam – {{chem2|CaBr2}}
[[Carbon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd carbóin – {{chem2|CBr4}}
[[Copper(I) bromide]] – Bróimíd copair(I) – CuBr
[[Copper(II) bromide]] – Bróimíd copair(II) – {{chem2|CuBr2}}
[[Hydrobromic acid]] – Aigéad hiodrabhrómach – HBr(aq)
[[Hydrogen bromide]] – Bróimíd hidrigine – HBr
[[Hypobromous acid]] – Aigéad hipeabrómach – HOBr
[[Iodine monobromide]] – Mónabhróimíd iaidín – IBr
[[Iron(II) bromide]] – Bróimíd iarainn(II) – {{chem2|FeBr2}}
[[Iron(III) bromide]] – Bróimíd iarainn(III) – {{chem2|FeBr3}}
[[Lead(II) bromide]] – Bróimíd luaidhe(II) – {{chem2|PbBr2}}
[[Lithium bromide]] – Bróimíd litiam – LiBr
[[Magnesium bromide]] – Bróimíd maignéisiam – {{chem2|MgBr2}}
[[Mercury(I) bromide]] – Bróimíd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Br2}}
[[Mercury(II) bromide]] – Bróimíd mearcair(II) – {{chem2|HgBr2}}
[[Nitrosyl bromide]] – Bróimíd níotraisil – NOBr
[[Phosphorus pentabromide]] – Peinteabróimíd fosfair – {{chem2|PBr5}}
[[Phosphorus tribromide]] – Trí-bhróimíd fosfair – {{chem2|PBr3}}
[[Phosphorus heptabromide]] – Heipteabróimíd fosfair – PBr<sub>7</sub>
[[Potassium bromide]] – Bróimíd potaisiam – KBr
[[Potassium bromate]] – Brómáit potaisiam – {{chem2|KBrO3}}
[[Potassium perbromate]] – Sárbhrómáit potaisiam – {{chem2|KBrO4}}
[[Tribromosilane]] – Trí-bhróimísileán – {{chem2|HSiBr3}}
[[Silicon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd sileacain – {{chem2|SiBr4}}
[[Silver bromide]] – Bróimíd airgid – AgBr
[[Sodium bromide]] – Bróimíd sóidiam – NaBr
[[Sodium bromate]] – Brómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO3}}
[[Sodium perbromate]] – Sárbhrómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO4}}
[[Thionyl bromide]] – Bróimíd tiainile – {{chem2|SOBr2}}
[[Tin(II) bromide]] – Bróimíd stáin(II) – {{chem2|SnBr2}}
[[Zinc bromide]] – Bróimíd since – {{chem2|ZnBr2}}
== C ==
=== [[Cadmium|Cd]] (Caidmiam) ===
[[Cadmium arsenide]] – Arsainíd caidmiam – {{chem2|Cd3As2}}
[[Cadmium bromide]] – Bróimíd caidmiam – {{chem2|CdBr2}}
[[Cadmium chloride]] – Clóiríd caidmiam – {{chem2|CdCl2}}
[[Cadmium fluoride]] – Fluairíd caidmiam – {{chem2|CdF2}}
[[Cadmium iodide]] – Iaidíd caidmiam – {{chem2|CdI2}}
[[Cadmium nitrate]] – Níotráit caidmiam – {{chem2|Cd(NO3)2}}
[[Cadmium oxide]] – Ocsaíd caidmiam – CdO
[[Cadmium phosphide]] – Fosfíd caidmiam – {{chem2|Cd3P2}}
[[Cadmium selenide]] – Seiléiníd caidmiam – CdSe
[[Cadmium sulfate]] – Suilfáit caidmiam – {{chem2|CdSO4}}
[[Cadmium sulfide]] – Suilfíd caidmiam – CdS
[[Cadmium telluride]] – Teallúiríd caidmiam – CdTe
=== [[Caesium|Cs]] (Caesiam) ===
[[Caesium bicarbonate]] – Dé-charbónáit caesiam – {{chem2|CsHCO3}}
[[Caesium bromide]] – Bróimíd caesiam – CsBr
[[Caesium carbonate]] – Carbónáit caesiam – {{chem2|Cs2CO3}}
[[Caesium chloride]] – Clóiríd caesiam – CsCl
[[Caesium chromate]] – Crómáit caesiam – {{chem2|Cs2CrO4}}
[[Caesium dichloroiodate]] – Dé-chlóiriaidáit caesiam – {{chem2|CsICl2}}
[[Caesium dodecaborate]] – Dódeicibóráit caesiam – {{chem2|Cs2B12H12}}
[[Caesium fluoride]] – Fluairíd caesiam – CsF
[[Caesium heptafluoroxenate]] – Heipteafluairíxeanáit caesiam – {{chem2|CsXeF7}}
[[Caesium hydride]] – Hiodríd caesiam – CsH
[[Caesium hydrogen sulfate]] – Hiodriginsuilfáit caesiam – {{chem2|CsHSO4}}
[[Caesium iodide]] – Iaidíd caesiam – CsI
[[Caesium monoxide]] – Mónaocsaíd caesiam – {{chem2|Cs2O}}
[[Caesium nitrate]] – Níotráit caesiam – {{chem2|CsNO3}}
[[Caesium ozonide]] – Ósóníd caesiam – {{chem2|CsO3}}
[[Caesium perchlorate]] – Sárchlóráit caesiam – {{chem2|CsClO4}}
[[Caesium peroxide]] – Sárocsaíd caesiam – {{chem2|Cs2O2}}
[[Caesium sulfate]] – Suilfáit caesiam – {{chem2|Cs2SO4}}
[[Caesium superoxide]] – Sár-ocsaíd caesiam – {{chem2|CsO2}}
[[Caesium triiodide]] – Trí-iaidíd caesiam – {{chem2|CsI3}}
=== [[Californium|Cf]] (Calafóirniam) ===
[[Californium(III) bromide]] – Bróimíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfBr3}}
[[Californium(III) carbonate]] – Carbónáit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2(CO3)3}}
[[Californium(III) chloride]] – Clóiríd calafóirniam(III) – {{chem2|CfCl3}}
[[Californium(III) fluoride]] – Fluairíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfF3}}
[[Californium(III) iodide]] – Iaidíd calafóirniam(III) – {{chem2|CfI3}}
[[Californium(II) iodide]] – Iaidíd calafóirniam(II) – {{chem2|CfI2}}
[[Californium(III) nitrate]] – Níotráit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf(NO3)3}}
[[Californium(III) oxide]] – Ocsaíd calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2O3}}
[[Californium(III) phosphate]] – Fosfáit calafóirniam(III) – {{chem2|CfPO4}}
[[Californium(III) sulfate]] – Suilfáit calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2(SO4)3}}
[[Californium(III) sulfide]] – Suilfíd calafóirniam(III) – {{chem2|Cf2S3}}
[[Californium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd calafóirniam – CfOF
[[Californium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd calafóirniam – CfOCl
=== [[Calcium|Ca]] (Cailciam) ===
[[Calcium bromide]] – Bróimíd cailciam – {{chem2|CaBr2}}
[[Calcium carbide]] – Cairbíd cailciam – {{chem2|CaC2}}
[[Calcium carbonate]] (Precipitated Chalk) – Carbónáit cailciam (Cailc Dheascaithe) – {{chem2|CaCO3}}
[[Calcium chlorate]] – Clóráit cailciam – {{chem2|Ca(ClO3)2}}
[[Calcium chloride]] – Clóiríd cailciam – {{chem2|CaCl2}}
[[Calcium chromate]] – Crómáit cailciam – {{chem2|CaCrO4}}
[[Calcium cyanamide]] – Ciainaimíd cailciam – {{chem2|CaCN2}}
[[Calcium fluoride]] – Fluairíd cailciam – {{chem2|CaF2}}
[[Calcium hydride]] – Hiodríd cailciam – {{chem2|CaH2}}
[[Calcium hydroxide]] – Hiodrocsaíd cailciam – {{chem2|Ca(OH)2}}
[[Calcium monosilicide]] – Mónaisilícíd cailciam – CaSi
[[Calcium oxalate]] – Ocsaláit cailciam – {{chem2|CaC2O4}}
[[Calcium hydroxychloride]] – Hiodrocsaclóiríd cailciam – {{chem2|CaOCl2}}
[[Calcium perchlorate]] – Sárchlóráit cailciam – {{chem2|Ca(ClO4)2}}
[[Calcium permanganate]] – Sár-mhangaináit cailciam – {{chem2|Ca(MnO4)2}}
[[Calcium sulfate]] ([[gypsum]]) – Suilfáit cailciam (gipsam) – {{chem2|CaSO4}}
[[Calcium thiocyanate]] – Tiicianáit cailciam – {{chem2|C2CaN2S2}}
=== [[Carbon|C]] (Carbón) ===
[[Carbon dioxide]] – Dé-ocsaíd charbóin – {{chem2|CO2}}
[[Carbon disulfide]] – Dé-shuilfíd charbóin – {{chem2|CS2}}
[[Carbon monoxide]] – Mónaocsaíd charbóin – CO
[[Carbon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd charbóin – {{chem2|CBr4}}
[[Carbon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd charbóin – {{chem2|CCl4}}
[[Carbon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd charbóin – {{chem2|CF4}}
[[Carbon tetraiodide]] – Teitreaiaidíd charbóin – {{chem2|CI4}}
[[Carbonic acid]] – Aigéad carbónach – {{chem2|H2CO3}}
[[Carbonyl chloride]] – Clóiríd carbóinile – {{chem2|COCl2}}
[[Carbonyl fluoride]] – Fluairíd carbóinile – {{chem2|COF2}}
[[Carbonyl sulfide]] – Suilfíd carbóinile – COS
[[Carboplatin]] – Carbaplatan – {{chem2|C6H12N2O4Pt}}
=== [[Cerium|Ce]] (Ceiriam) ===
[[Cerium(III) bromide]] – Bróimíd ceiriam(III) – {{chem2|CeBr3}}
[[Cerium(III) carbonate]] – Carbónáit ceiriam(III) – {{chem2|Ce2(CO3)3}}
[[Cerium(III) chloride]] – Clóiríd ceiriam(III) – {{chem2|CeCl3}}
[[Cerium(III) fluoride]] – Fluairíd ceiriam(III) – {{chem2|CeF3}}
[[Cerium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce(OH)3}}
[[Cerium(III) iodide]] – Iaidíd ceiriam(III) – {{chem2|CeI3}}
[[Cerium(III) nitrate]] – Níotráit ceiriam(III) – {{chem2|Ce(NO3)3}}
[[Cerium(III) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce2O3}}
[[Cerium(III) sulfate]] – Suilfáit ceiriam(III) – {{chem2|Ce2(SO4)3}}
[[Cerium(III) sulfide]] – Suilfíd ceiriam(III) – {{chem2|Ce2S3}}
[[Cerium(IV) hydroxide]] – Hiodrocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(OH)4}}
[[Cerium(IV) nitrate]] – Níotráit ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(NO3)4}}
[[Cerium(IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|CeO2}}
[[Cerium(IV) sulfate]] – Suilfáit ceiriam(IV) – {{chem2|Ce(SO4)2}}
[[Cerium oxide|Cerium(III,IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(III,IV) – {{chem2|Ce3O4}}
[[Ceric ammonium nitrate]] – Níotráit ceireach amóiniam – {{chem2|(NH4)2Ce(NO3)6}}
[[Cerium hexaboride]] – Heicseabhóiríd ceiriam – {{chem2|CeB6}}
[[Cerium aluminium]] – Ceiriam alúmanaim – CeAl
[[Cerium cadmium]] – Ceiriam caidmiam – CeCd
[[Cerium magnesium]] – Ceiriam maignéisiam – CeMg
[[Cerium mercury]] – Ceiriam mearcair – CeHg
[[Cerium silver]] – Ceiriam airgid – CeAg
[[Cerium thallium]] – Ceiriam tailliam – CeTl
[[Cerium zinc]] – Ceiriam since – CeZn
=== [[Chlorine|Cl]] (Clóirín) ===
[[Actinium(III) chloride]] – Clóiríd aictiniam(III) – {{chem2|AcCl3}}
[[Aluminium chloride]] – Clóiríd alúmanaim – {{chem2|AlCl3}}
[[Americium(III) chloride]] – Clóiríd aimeiriciam(III) – {{chem2|AmCl3}}
[[Ammonium chloride]] – Clóiríd amóiniam – {{chem2|[NH4]Cl}}
[[Antimony(III) chloride]] – Clóiríd antamóin(III) – {{chem2|SbCl3}}
[[Antimony(V) chloride]] – Clóiríd antamóin(V) – {{chem2|SbCl5}}
[[Arsenic(III) chloride]] – Clóiríd arsaenach(III) – {{chem2|AsCl3}}
[[Barium chloride]] – Clóiríd bairiam – {{chem2|BaCl2}}
[[Beryllium chloride]] – Clóiríd beirilliam – {{chem2|BeCl2}}
[[Bismuth(III) chloride]] – Clóiríd biosmait(III) – {{chem2|BiCl3}}
[[Boron trichloride]] – Trí-chlóiríd bóróin – {{chem2|BCl3}}
[[Bromine monochloride]] – Mónaclóiríd bróimín – BrCl
[[Cadmium chloride]] – Clóiríd caidmiam – {{chem2|CdCl2}}
[[Caesium chloride]] – Clóiríd caesiam – CsCl
[[Calcium chloride]] – Clóiríd cailciam – {{chem2|CaCl2}}
[[Calcium hypochlorite]] – Hipeaclóirít cailciam – {{chem2|Ca(ClO)2}}
[[Carbon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd charbóin – {{chem2|CCl4}}
[[Cerium(III) chloride]] – Clóiríd ceiriam(III) – {{chem2|CeCl3}}
[[Chloramine]] – Clóraimín – {{chem2|NH2Cl}}
[[Chloric acid]] – Clórach aigéad – {{chem2|HClO3}}
[[Chlorine azide]] – Aisíd clóirín – {{chem2|ClN3}}
[[Chlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO2}}
[[Chlorine monofluoride]] – Mónafluairíd clóirín – ClF
[[Chlorine monoxide]] – Mónaocsaíd chlóirín – ClO
[[Chlorine pentafluoride]] – Peinteafluairíd clóirín – {{chem2|ClF5}}
[[Chlorine perchlorate]] – Sárchlóráit clóirín – {{chem2|Cl2O4}}
[[Chlorine tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd chlóirín – {{chem2|O3ClOOClO3}}
[[Chlorine trifluoride]] – Trí-fluairíd clóirín – {{chem2|ClF3}}
[[Chlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO3}}
[[Chloroplatinic acid]] – Aigéad clóiríplatanach – {{chem2|H2[PtCl6]}}
[[Chlorosulfonic acid]] – Aigéad clóirísulfónach – {{chem2|ClSO3H}}
[[Chlorosulfonyl isocyanate]] – Iseaiciaináit clóirísulfóinile – {{chem2|ClSO2NCO}}
[[Chloryl fluoride]] – Fluairíd clóirile – {{chem2|ClO2F}}
[[Chromium(II) chloride]] – Clóiríd cróimiam(II) – {{chem2|CrCl2}}
[[Chromium(III) chloride]] – Clóiríd cróimiam(III) – {{chem2|CrCl3}}
[[Chromyl chloride]] – Clóiríd cróimile – {{chem2|CrO2Cl2}}
[[Cisplatin]] – Cisplatan – {{chem2|[PtCl2(NH3)2]}}
[[Cobalt(II) chloride]] – Clóiríd cobailt(II) – {{chem2|CoCl2}}
[[Copper(I) chloride]] – Clóiríd copair(I) – CuCl
[[Copper(II) chloride]] – Clóiríd copair(II) – {{chem2|CuCl2}}
[[Curium(III) chloride]] – Clóiríd ciúiriam(III) – {{chem2|CmCl3}}
[[Cyanogen chloride]] – Clóiríd ciainigine – ClCN
[[Dichlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O2}}
[[Dichlorine heptaoxide]] – Heiptea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O7}}
[[Dichlorine hexoxide]] – Heicsea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O6}}
[[Dichlorine monoxide]] – Mónaocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O}}
[[Dichlorine tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|ClOClO3}}
[[Dichlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O3}}
[[Dichlorosilane]] – Déchlóirísileán – {{chem2|SiH2Cl2}}
[[Disulfur dichloride]] – Déchlóiríd déshulfair – {{chem2|S2Cl2}}
[[Dysprosium(III) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(III) – {{chem2|DyCl3}}
[[Erbium(III) chloride]] – Clóiríd eirbiam(III) – {{chem2|ErCl3}}
[[Europium(II) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuCl2}}
[[Europium(III) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(III) – {{chem2|EuCl3}}
[[Gadolinium(III) chloride]] – Clóiríd gadailiniam(III) – {{chem2|GdCl3}}
[[Gallium trichloride]] – Trí-chlóiríd gailliam – {{chem2|GaCl3}}
[[Germanium dichloride]] – Déchlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl2}}
[[Germanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl4}}
[[Gold(I) chloride]] – Clóiríd óir(I) – AuCl
[[Gold(III) chloride]] – Clóiríd óir(III) – {{chem2|AuCl3}}
[[Hafnium(IV) chloride]] – Clóiríd haifniam(IV) – {{chem2|HfCl4}}
[[Holmium(III) chloride]] – Clóiríd hoilmiam(III) – {{chem2|HoCl3}}
[[Hydrochloric acid]] – Aigéad hiodraclórach – HCl(aq)
[[Hydrogen chloride]] – Clóiríd hidrigine – HCl
[[Hypochlorous acid]] – Aigéad hipeaclórach – HOCl
[[Indium(I) chloride]] – Clóiríd indiam(I) – InCl
[[Indium(III) chloride]] – Clóiríd indiam(III) – {{chem2|InCl3}}
[[Iodine monochloride]] – Mónaclóiríd iaidín – ICl
[[Iridium(III) chloride]] – Clóiríd iridiam(III) – {{chem2|IrCl3}}
[[Iron(II) chloride]] – Clóiríd iarainn(II) – {{chem2|FeCl2}}
[[Iron(III) chloride]] – Clóiríd iarainn(III) – {{chem2|FeCl3}}
[[Lanthanum chloride]] – Clóiríd lantainim – {{chem2|LaCl3}}
[[Lead(II) chloride]] – Clóiríd luaidhe(II) – {{chem2|PbCl2}}
[[Lithium chloride]] – Clóiríd litiam – LiCl
[[Lithium perchlorate]] – Sárchlóráit litiam – {{chem2|LiClO4}}
[[Lutetium chloride]] – Clóiríd lúitéitiam – {{chem2|LuCl3}}
[[Magnesium chloride]] – Clóiríd maignéisiam – {{chem2|MgCl2}}
[[Magnesium perchlorate]] – Sárchlóráit maignéisiam – {{chem2|Mg(ClO4)2}}
[[Manganese(II) chloride]] – Clóiríd mangainéise(II) – {{chem2|MnCl2}}
[[Mercury(I) chloride]] – Clóiríd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Cl2}}
[[Mercury(II) chloride]] – Clóiríd mearcair(II) – {{chem2|HgCl2}}
[[Mercury(II) perchlorate]] – Sárchlóráit mearcair(II) – {{chem2|Hg(ClO4)2}}
[[Molybdenum(III) chloride]] – Clóiríd molabdaim(III) – {{chem2|MoCl3}}
[[Molybdenum(V) chloride]] – Clóiríd molabdaim(V) – {{chem2|MoCl5}}
[[Neodymium(III) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdCl3}}
[[Neptunium(IV) chloride]] – Clóiríd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpCl4}}
[[Nickel(II) chloride]] – Clóiríd nicil(II) – {{chem2|NiCl2}}
[[Niobium oxide trichloride]] – Trí-chlóiríd ocsaíde niaibiam – {{chem2|NbOCl3}}
[[Niobium(IV) chloride]] – Clóiríd niaibiam(IV) – {{chem2|NbCl4}}
[[Niobium(V) chloride]] – Clóiríd niaibiam(V) – {{chem2|NbCl5}}
[[Nitrogen trichloride]] – Trí-chlóiríd nítrigine – {{chem2|NCl3}}
[[Nitrosyl chloride]] – Clóiríd níotraisil – NOCl
[[Nitryl chloride]] – Clóiríd nítrile – {{chem2|NO2Cl}}
[[Osmium(III) chloride]] – Clóiríd oismiam(III) – {{chem2|OsCl3}}
[[Palladium(II) chloride]] – Clóiríd pailéidiam(II) – {{chem2|PdCl2}}
[[Perchloric acid]] – Aigéad sárchlórach – {{chem2|HClO4}}
[[Perchloryl fluoride]] – Fluairíd sárchlóirile – {{chem2|ClO3F}}
[[Phosgene]] – Fosgéin – {{chem2|COCl2}}
[[Phosphonitrilic chloride trimer]] – Trí-mhéar clóiríd fosfainítríle – {{chem2|(PNCl)3}}
[[Phosphorus oxychloride]] – Ocsaiclóiríd fosfair – {{chem2|POCl3}}
[[Phosphorus pentachloride]] – Peinteaclóiríd fosfair – {{chem2|PCl5}}
[[Phosphorus trichloride]] – Trí-chlóiríd fosfair – {{chem2|PCl3}}
[[Platinum(II) chloride]] – Clóiríd platanaim(II) – {{chem2|PtCl2}}
[[Platinum(IV) chloride]] – Clóiríd platanaim(IV) – {{chem2|PtCl4}}
[[Plutonium(III) chloride]] – Clóiríd plútóiniam(III) – {{chem2|PuCl3}}
[[Potassium chlorate]] – Clóráit potaisiam – {{chem2|KClO3}}
[[Potassium chloride]] – Clóiríd potaisiam – KCl
[[Potassium perchlorate]] – Sárchlóráit potaisiam – {{chem2|KClO4}}
[[Praseodymium(III) chloride]] – Clóiríd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrCl3}}
[[Protactinium(V) chloride]] – Clóiríd prótachtiniam(V) – {{chem2|PaCl5}}
[[Radium chloride]] – Clóiríd raidiam – {{chem2|RaCl2}}
[[Rhenium(III) chloride]] – Clóiríd réiniam(III) – {{chem2|ReCl3}}
[[Rhenium(V) chloride]] – Clóiríd réiniam(V) – {{chem2|ReCl5}}
[[Rhodium(III) chloride]] – Clóiríd róidiam(III) – {{chem2|RhCl3}}
[[Rubidium chloride]] – Clóiríd rubaidiam – RbCl
[[Ruthenium(III) chloride]] – Clóiríd ruitéiniam(III) – {{chem2|RuCl3}}
[[Samarium(III) chloride]] – Clóiríd samairiam(III) – {{chem2|SmCl3}}
[[Scandium chloride]] – Clóiríd scaindiam – {{chem2|ScCl3}}
[[Selenium dichloride]] – Déchlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl2}}
[[Selenium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl4}}
[[Silicon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd sileacain – {{chem2|SiCl4}}
[[Silver chloride]] – Clóiríd airgid – AgCl
[[Silver perchlorate]] – Sárchlóráit airgid – {{chem2|AgClO4}}
[[Sodium chlorate]] – Clóráit sóidiam – {{chem2|NaClO3}}
[[Sodium chloride]] (table salt, rock salt) – Clóiríd sóidiam (salainn bhoird, salainn charraige) – NaCl
[[Sodium chlorite]] – Clóirít sóidiam – {{chem2|NaClO2}}
[[Sodium hypochlorite]] – Hipeaclóirít sóidiam – NaOCl
[[Sodium perchlorate]] – Sárchlóráit sóidiam – {{chem2|NaClO4}}
[[Strontium chloride]] – Clóiríd strointiam – {{chem2|SrCl2}}
[[Sulfur dichloride]] – Déchlóiríd sulfair – {{chem2|SCl2}}
[[Sulfuryl chloride]] – Clóiríd suilfirile – {{chem2|SO2Cl2}}
[[Tantalum(III) chloride]] – Clóiríd tantalam(III) – {{chem2|TaCl3}}
[[Tantalum(IV) chloride]] – Clóiríd tantalam(IV) – {{chem2|TaCl4}}
[[Tantalum(V) chloride]] – Clóiríd tantalam(V) – {{chem2|TaCl5}}
[[Tellurium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd teallúiriam – {{chem2|TeCl4}}
[[Terbium(III) chloride]] – Clóiríd teirbiam(III) – {{chem2|TbCl3}}
[[Tetrachloroauric acid]] – Aigéad teitreachlóraórach – {{chem2|H[AuCl4]}}
[[Thallium(I) chloride]] – Clóiríd tailliam(I) – TlCl
[[Thallium(III) chloride]] – Clóiríd tailliam(III) – {{chem2|TlCl3}}
[[Thionyl chloride]] – Clóiríd tiainile – {{chem2|SOCl2}}
[[Thiophosgene]] – Tiafosgéin – {{chem2|CSCl2}}
[[Thorium(IV) chloride]] – Clóiríd tóiriam(IV) – {{chem2|ThCl4}}
[[Thulium(III) chloride]] – Clóiríd tiúiliam(III) – {{chem2|TmCl3}}
[[Tin(II) chloride]] – Clóiríd stáin(II) – {{chem2|SnCl2}}
[[Tin(IV) chloride]] – Clóiríd stáin(IV) – {{chem2|SnCl4}}
[[Titanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd tiotáiniam – {{chem2|TiCl4}}
[[Titanium(III) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiCl3}}
[[Trichlorosilane]] – Trí-chlóirísileán – {{chem2|HSiCl3}}
[[Tungsten(IV) chloride]] – Clóiríd tungstain(IV) – {{chem2|WCl4}}
[[Tungsten(V) chloride]] – Clóiríd tungstain(V) – {{chem2|WCl5}}
[[Tungsten(VI) chloride]] – Clóiríd tungstain(VI) – {{chem2|WCl6}}
[[Uranium hexachloride]] – Heicseaclóiríd úráiniam – {{chem2|UCl6}}
[[Uranium(III) chloride]] – Clóiríd úráiniam(III) – {{chem2|UCl3}}
[[Uranium(IV) chloride]] – Clóiríd úráiniam(IV) – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium(V) chloride]] – Clóiríd úráiniam(V) – {{chem2|UCl5}}
[[Uranyl chloride]] – Clóiríd úrainile – {{chem2|UO2Cl2}}
[[Vanadium oxytrichloride]] – Ocsaictríchlóiríd vanaidiam – {{chem2|VOCl3}}
[[Vanadium(II) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(II) – {{chem2|VCl2}}
[[Vanadium(III) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(III) – {{chem2|VCl3}}
[[Vanadium(IV) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(IV) – {{chem2|VCl4}}
[[Ytterbium(III) chloride]] – Clóiríd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbCl3}}
[[Yttrium chloride]] – Clóiríd itriam – {{chem2|YCl3}}
[[Zinc chloride]] – Clóiríd since – {{chem2|ZnCl2}}
[[Zirconium(IV) chloride]] – Clóiríd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrCl4}}
=== [[Chromium|Cr]] (Cróimiam) ===
[[Chromic acid]] – Aigéad crómach – {{chem2|H2CrO4}}
[[Chromium trioxide]] ([[Chromic acid]]) – Trí-ocsaíd cróimiam (Aigéad crómach) – {{chem2|CrO3}}
[[Chromium(II) chloride]] – Clóiríd cróimiam(II) – {{chem2|CrCl2}}
[[Chromium(II) sulfate]] – Suilfáit cróimiam(II) – {{chem2|CrSO4}}
[[Chromium(III) chloride]] – Clóiríd cróimiam(III) – {{chem2|CrCl3}}
[[Chromium(III) nitrate]] – Níotráit cróimiam(III) – {{chem2|Cr(NO3)3}}
[[Chromium(III) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2O3}}
[[Chromium(III) sulfate]] – Suilfáit cróimiam(III) – {{chem2|Cr2(SO4)3}}
[[Chromium(III) telluride]] – Teallúiríd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2Te3}}
[[Chromium(IV) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(IV) – {{chem2|CrO2}}
[[Chromium pentafluoride]] – Peinteafluairíd cróimiam – {{chem2|CrF5}}
Chromium sulfide bromide – Bróimíd suilfíde cróimiam – CrSBr
[[Chromyl chloride]] – Clóiríd cróimile – {{chem2|CrO2Cl2}}
[[Chromyl fluoride]] – Fluairíd cróimile – {{chem2|CrO2F2}}
=== [[Cobalt|Co]] (Cobailt) ===
[[Cobalt(II) acetate]] – Aicéatáit cobailt(II) – Co(CH<sub>3</sub>CO<sub>2</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) bromide]] – Bróimíd cobailt(II) – {{chem2|CoBr2}}
[[Cobalt(II) carbonate]] – Carbónáit cobailt(II) – {{chem2|CoCO3}}
[[Cobalt(II) chloride]] – Clóiríd cobailt(II) – {{chem2|CoCl2}}
[[Cobalt(II) fluoride]] – Fluairíd cobailt(II) – CoF<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd cobailt(II) – Co(OH)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) iodide]] – Iaidíd cobailt(II) – CoI<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) nitrate]] – Níotráit cobailt(II) – {{chem2|Co(NO3)2}}
[[Cobalt(II) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II) – CoO
[[Cobalt(II) perchlorate]] – Sárchlóráit cobailt(II) – Co(ClO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) phosphate]] – Fosfáit cobailt(II) – Co<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II) sulfate]] – Suilfáit cobailt(II) – {{chem2|CoSO4}}
[[Cobalt(II) thiocyanate]] – Tiicianáit cobailt(II) – Co(SCN)<sub>2</sub>
[[Cobalt(II,III) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II,III) – Co<sub>3</sub>O<sub>4</sub>
[[Cobalt(III) chloride]] – Clóiríd cobailt(III) – CoCl<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) fluoride]] – Fluairíd cobailt(III) – {{chem2|CoF3}}
[[Cobalt(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd cobailt(III) – Co(OH)<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) nitrate]] – Níotráit cobailt(III) – Co(NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Cobalt(III) oxide]] – Ocsaíd cobailt(III) – Co<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
=== [[Copper|Cu]] (Copar) ===
[[Copper(I) acetylide]] – Aicéitilíd copair(I) – {{chem2|Cu2C2}}
[[Copper(I) azide]] – Aisíd copair(I) – CuN<sub>3</sub>
[[Copper(I) bromide]] – Bróimíd copair(I) – CuBr
[[Copper(I) chloride]] – Clóiríd copair(I) – CuCl
[[Copper(I) fluoride]] – Fluairíd copair(I) – CuF
[[Copper(I) hydroxide]] – Hiodrocsaíd copair(I) – CuOH
[[Copper(I) iodide]] – Iaidíd copair(I) – CuI
[[Copper(I) nitrate]] – Níotráit copair(I) – CuNO<sub>3</sub>
[[Copper(I) oxide]] – Ocsaíd copair(I) – {{chem2|Cu2O}}
[[Copper(I) phosphide]] – Fosfíd copair(I) – Cu<sub>3</sub>P
[[Copper(I) selenide]] – Seiléiníd copair(I) – Cu<sub>2</sub>Se
[[Copper(I) sulfate]] – Suilfáit copair(I) – {{chem2|CuSO4}}
[[Copper(I) sulfide]] – Suilfíd copair(I) – {{chem2|Cu2S}}
[[Copper(I) telluride]] – Teallúiríd copair(I) – Cu<sub>2</sub>Te
[[Copper(I) thiocyanate]] – Tiicianáit copair(I) – CuSCN
[[Chevreul's salt|Copper(I,II) sulfite]] – Suilfít copair(I,II) – Cu<sub>3</sub>(SO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) arsenate]] – Arsanaít copair(II) – Cu<sub>3</sub>(AsO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) azide]] – Aisíd copair(II) – {{chem2|Cu(N3)2}}
[[Copper(II) borate]] – Bóráit copair(II) – Cu<sub>3</sub>(BO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) bromide]] – Bróimíd copair(II) – CuBr<sub>2</sub>
[[Copper(II) carbonate]] – Carbónáit copair(II) – {{chem2|CuCO3}}
[[Basic copper carbonate|Copper(II) carbonate hydroxide]] – Hiodrocsaíd charbónáit copair(II) – Cu<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)(OH)<sub>2</sub>
[[Copper(II) chlorate]] – Clóráit copair(II) – Cu(ClO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) chloride]] – Clóiríd copair(II) – {{chem2|CuCl2}}
[[Copper(II) fluoride]] – Fluairíd copair(II) – CuF<sub>2</sub>
[[Copper(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd copair(II) – {{chem2|Cu(OH)2}}
[[Copper(II) nitrate]] – Níotráit copair(II) – {{chem2|Cu(NO3)2}}
[[Copper(II) oxide]] – Ocsaíd copair(II) – CuO
[[Copper(II) perchlorate]] – Sárchlóráit copair(II) – Cu(ClO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) phosphate]] – Fosfáit copair(II) – Cu<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
[[Copper(II) selenide]] – Seiléiníd copair(II) – CuSe
[[Copper(II) selenite]] – Seiléinít copair(II) – CuSeO<sub>3</sub>
[[Copper(II) sulfate]] – Suilfáit copair(II) – {{chem2|CuSO4}}
[[Copper(II) sulfide]] – Suilfíd copair(II) – CuS
[[Copper(II) telluride]] – Teallúiríd copair(II) – CuTe
[[Copper(II) thiocyanate]] – Tiicianáit copair(II) – Cu(SCN)<sub>2</sub>
[[Copper oxychloride]] – Ocsaiclóiríd copair – {{chem2|H3ClCu2O3}}
[[Tetramminecopper(II) sulfate]] – Suilfáit teitreamíncopair(II) – {{chem2|[Cu(NH3)4]SO4}}
=== [[Curium|Cm]] (Ciúiriam) ===
[[Curium(III) chloride]] – Clóiríd ciúiriam(III) – {{chem2|CmCl3}}
[[Curium(III) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(III) – {{chem2|Cm2O3}}
[[Curium(IV) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(IV) – {{chem2|CmO2}}
[[Curium hydroxide]] – Hiodrocsaíd ciúiriam – {{chem2|Cm(OH)3}}
=== CN (Ciainigine) ===
[[Cyanogen bromide]] – Bróimíd ciainigine – BrCN
[[Cyanogen chloride]] – Clóiríd ciainigine – ClCN
[[Cyanogen iodide]] – Iaidíd ciainigine – ICN
[[Cyanogen]] – Ciainigine – {{chem2|(CN)2}}
[[Cyanuric chloride]] – Clóiríd ciainúrach – {{chem2|C3Cl3N3}}
[[Cyanogen thiocyanate]] – Tiicianáit ciainigine – {{chem2|CNSCN}}
[[Cyanogen selenocyanate]] – Seiléiniicianáit ciainigine – {{chem2|CNSeCN}}
[[Cyanogen azide]] – Aisíd ciainigine – {{chem2|N3CN}}
== D ==
=== [[Dysprosium|Dy]] (Diospróisiam) ===
[[Dysprosium(II) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(II) – {{chem2|DyCl2}}
[[Dysprosium(II) iodide]] – Iaidíd diospróisiam(II) – {{chem2|DyI2}}
[[Dysprosium(III) acetate]] – Aicéatáit diospróisiam(III) – {{Chem2|Dy(CH3COO)3}}
[[Dysprosium(III) bromide]] – Bróimíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyBr3}}
[[Dysprosium(III) carbonate]] – Carbónáit diospróisiam(III) – Dy<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Dysprosium(III) chloride]] – Clóiríd diospróisiam(III) – {{chem2|DyCl3}}
[[Dysprosium(III) fluoride]] – Fluairíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyF3}}
[[Dysprosium(III) iodide]] – Iaidíd diospróisiam(III) – {{chem2|DyI3}}
[[Dysprosium(III) nitrate]] – Níotráit diospróisiam(III) – {{Chem2|Dy(NO3)3}}
[[Dysprosium(III) oxalate]] – Ocsaláit diospróisiam(III) – Dy<sub>2</sub>(C<sub>2</sub>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
[[Dysprosium(III) oxide]] – Ocsaíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2O3}}
[[Dysprosium(III) phosphate]] – Fosfáit diospróisiam(III) – {{chem2|DyPO4}}
[[Dysprosium(III) selenide]] – Seiléiníd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2Se3}}
[[Dysprosium(III) sulfide]] – Suilfíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2S3}}
[[Dysprosium(III) sulfate]] – Suilfáit diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2(SO4)3}}
[[Dysprosium(III) telluride]] – Teallúiríd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2Te3}}
[[Dysprosium arsenide]] – Arsainíd diospróisiam – {{Chem2|DyAs}}
[[Dysprosium bismuthide]] – Biosmaitíd diospróisiam – {{Chem2|DyBi}}
[[Dysprosium iodate]] – Iaidáit diospróisiam – {{Chem2|Dy(IO3)3}}
[[Dysprosium monosulfide]] – Mónaisuilfíd diospróisiam – {{Chem2|DyS}}
[[Dysprosium nitride]] – Nítríd diospróisiam – {{Chem2|DyN}}
[[Dysprosium phosphide]] – Fosfíd diospróisiam – {{Chem2|DyP}}
[[Dysprosium stannate]] – Stannáit diospróisiam – {{Chem2|Dy2Sn2O7}}
[[Dysprosium titanate]] – Tiotanáit diospróisiam – {{chem2|Dy2Ti2O7}}
== E ==
=== [[Einsteinium|Es]] (Einstéiniam) ===
[[Einsteinium(III) bromide]] – Bróimíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsBr3}}
[[Einsteinium(III) carbonate]] – Carbónáit einstéiniam(III) – {{chem2|Es2(CO3)3}}
[[Einsteinium(III) chloride]] – Clóiríd einstéiniam(III) – {{chem2|EsCl3}}
[[Einsteinium(III) fluoride]] – Fluairíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsF3}}
[[Einsteinium(III) iodide]] – Iaidíd einstéiniam(III) – {{chem2|EsI3}}
[[Einsteinium(III) nitrate]] – Níotráit einstéiniam(III) – {{chem2|Es(NO3)3}}
[[Einsteinium(III) oxide]] – Ocsaíd einstéiniam(III) – {{chem2|Es2O3}}
[[Einsteinium(III) phosphate]] – Fosfáit einstéiniam(III) – {{chem2|EsPO4}}
[[Einsteinium(III) sulfate]] – Suilfáit einstéiniam(III) – {{chem2|Es2(SO4)3}}
[[Einsteinium(III) sulfide]] – Suilfíd einstéiniam(III) – {{chem2|Es2S3}}
=== [[Erbium|Er]] (Eirbiam) ===
[[Erbium-copper]] – Eirbiam-copar – ErCu
[[Erbium-gold]] – Eirbiam-ór – ErAu
[[Erbium-iridium]] – Eirbiam-iridiam – ErIr
[[Erbium-silver]] – Eirbiam-airgead – ErAg
[[Erbium hexaboride]] – Heicseabhóiríd eirbiam – {{chem2|ErB6}}
[[Erbium iodate]] – Iaidáit eirbiam – {{chem2|Er(IO3)3}}
[[Erbium nitride]] – Nítríd eirbiam – {{chem2|ErN}}
[[Erbium oxybromide]] – Ocsaibróimíd eirbiam – {{chem2|ErOBr}}
[[Erbium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd eirbiam – {{chem2|ErOCl}}
[[Erbium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd eirbiam – {{chem2|ErOF}}
[[Erbium phosphide]] – Fosfíd eirbiam – {{chem2|ErP}}
[[Erbium silicide]] – Silícíd eirbiam – {{chem2|ErSi2}}
[[Erbium tetraboride]] – Teitreibhóiríd eirbiam – {{chem2|ErB4}}
[[Erbium(III) bromide]] – Bróimíd eirbiam(III) – {{chem2|ErBr3}}
[[Erbium(III) chloride]] – Clóiríd eirbiam(III) – {{chem2|ErCl3}}
[[Erbium(III) fluoride]] – Fluairíd eirbiam(III) – {{chem2|ErF3}}
[[Erbium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er(OH)3}}
[[Erbium(III) iodide]] – Iaidíd eirbiam(III) – {{chem2|ErI3}}
[[Erbium(III) nitrate]] – Níotráit eirbiam(III) – {{chem2|Er(NO3)3}}
[[Erbium(III) oxide]] – Ocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er2O3}}
[[Erbium(III) selenate]] – Seiléanáit eirbiam(III) – {{chem2|Er2(SeO4)3}}
[[Erbium(III) selenide]] – Seiléiníd eirbiam(III) – {{chem2|Er2Se3}}
[[Erbium(III) sulfate]] – Suilfáit eirbiam(III) – {{chem2|Er2(SO4)3}}
[[Erbium(III) telluride]] – Teallúiríd eirbiam(III) – {{chem2|Er2Te3}}
=== [[Europium|Eu]] (Eoraipiam) ===
[[Europium(II) bromide]] – Bróimíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuBr2}}
[[Europium(II) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuCl2}}
[[Europium(II) fluoride]] – Fluairíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuF2}}
[[Europium(II) hydride]] – Hiodríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuH2}}
[[Europium(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eoraipiam(II) – {{chem2|Eu(OH)2}}
[[Europium(II) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuO}}
[[Europium(II) iodide]] – Iaidíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuI2}}
[[Europium(II) selenide]] – Seiléiníd eoraipiam(II) – {{chem2|EuSe}}
[[Europium(II) silicide]] – Silícíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuSi2}}
[[Europium(II) sulfate]] – Suilfáit eoraipiam(II) – {{chem2|EuSO4}}
[[Europium(II) sulfide]] – Suilfíd eoraipiam(II) – {{chem2|EuS2}}
[[Europium(II) telluride]] – Teallúiríd eoraipiam(II) – {{chem2|EuTe}}
[[Europium(II) titanate]] – Tiotanáit eoraipiam(II) – {{chem2|EuTiO3}}
[[Europium(III) acetate]] – Aicéatáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(CH3COO)3}}
[[Europium(III) arsenate]] – Arsanaít eoraipiam(III) – {{chem2|EuAsO4}}
[[Europium(III) bromide]] – Bróimíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuBr3}}
[[Europium(III) carbonate]] – Carbónáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(CO3)3}}
[[Europium(III) chloride]] – Clóiríd eoraipiam(III) – {{chem2|EuCl3}}
[[Europium(III) chromate]] – Crómáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuCrO4}}
[[Europium(III) fluoride]] – Fluairíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuF3}}
[[Europium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(OH)3}}
[[Europium(III) iodate]] – Iaidáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(IO3)3}}
[[Europium(III) iodide]] – Iaidíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuI3}}
[[Europium(III) nitrate]] – Níotráit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(NO3)3}}
[[Europium(III) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2O3}}
[[Europium(III) perchlorate]] – Sárchlóráit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu(ClO4)3}}
[[Europium(III) phosphate]] – Fosfáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuPO4}}
[[Europium(III) phosphide]] – Fosfíd eoraipiam(III) – {{chem2|EuP}}
[[Europium(III) selenide]] – Seiléiníd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2Se3}}
[[Europium(III) sulfate]] – Suilfáit eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2(SO4)3}}
[[Europium(III) telluride]] – Teallúiríd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2Te3}}
[[Europium(III) vanadate]] – Vanaidáit eoraipiam(III) – {{chem2|EuVO4}}
[[Europium barium titanate]] – Tiotanáit eoraipiam bairiam – {{chem2|BaEuTiO4}}
== F ==
=== [[Fluorine|F]] (Fluairín) ===
[[Fluoroantimonic acid]] – Aigéad fluairíantamónach – {{chem2|H2FSbF6}}
[[Tetrafluorohydrazine]] – Teitreafluairíhiodraisín – {{chem2|N2F4}}
[[Trifluoromethylisocyanide]] – Trí-fluairímeitiliseaiciainíd – {{chem2|C2NF3}}
[[Trifluoromethanesulfonic acid]] – Aigéad trí-fluairímeatánsulfónach – {{chem2|CF3SO3H}}
Other fluorides – Fluairídí eile: [[Aluminium fluoride|AlF<sub>3</sub>]] (Fluairíd alúmanaim), [[Americium(III) fluoride|AmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd aimeiriciam(III)), [[Ammonium fluoride|NH<sub>4</sub>F]] (Fluairíd amóiniam), [[Ammonium hydrogen fluoride|NH<sub>4</sub>HF<sub>2</sub>]] (Fluairíd hidrigine amóiniam), [[Ammonium tetrafluoroborate|NH<sub>4</sub>BF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit amóiniam), [[Antimony pentafluoride|SbF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd antamóin), [[Antimony trifluoride|SbF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd antamóin), [[Arsenic pentafluoride|AsF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd arsaenach), [[Arsenic trifluoride|AsF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd arsaenach), [[Barium fluoride|BaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd bairiam), [[Beryllium fluoride|BeF<sub>2</sub>]] (Fluairíd beirilliam), [[Bismuth(III) fluoride|BiF<sub>3</sub>]] (Fluairíd biosmait(III)), [[Bis(pentafluorosulfanyl) peroxide|F<sub>5</sub>SOOSF<sub>5</sub>]] (Sárocsaíd pheinteafluairísulfanaile), [[Boron trifluoride|BF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd bóróin), [[Bromine pentafluoride|BrF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd bróimín), [[Bromine trifluoride|BrF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd bróimín), [[Bromine monofluoride|BrF]] (Mónafluairíd bróimín), [[Cadmium fluoride|CdF<sub>2</sub>]] (Fluairíd caidmiam), [[Caesium fluoride|CsF]] (Fluairíd caesiam), [[Calcium fluoride|CaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd cailciam), [[Carbon tetrafluoride|CF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd charbóin), [[Carbonyl fluoride|COF<sub>2</sub>]] (Fluairíd carbóinile), [[Cerium(III) fluoride|CeF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ceiriam(III)), [[Cerium(IV) fluoride|CeF<sub>4</sub>]] (Fluairíd ceiriam(IV)), [[Chlorine pentafluoride|ClF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd clóirín), [[Chlorine trifluoride|ClF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd clóirín), [[Chlorine monofluoride|ClF]] (Mónafluairíd clóirín), [[Chromium(III) fluoride|CrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd cróimiam(III)), [[Chromium(V) fluoride|CrF<sub>5</sub>]] (Fluairíd cróimiam(V)), [[Chromyl fluoride|CrO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd cróimile), [[Cobalt(II) fluoride|CoF<sub>2</sub>]] (Fluairíd cobailt(II)), [[Cobalt(III) fluoride|CoF<sub>3</sub>]] (Fluairíd cobailt(III)), [[Copper(I) fluoride|CuF]] (Fluairíd copair(I)), [[Copper(II) fluoride|CuF<sub>2</sub>]] (Fluairíd copair(II)), [[Curium(III) fluoride|CmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ciúiriam(III)), [[Dinitrogen difluoride|N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dénítrigine), [[Dinitrogen tetrafluoride|N<sub>2</sub>F<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd dénítrigine), [[Dioxygen difluoride|O<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dé-ocsaigine), [[Diphosphorus tetrafluoride|P<sub>2</sub>F<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd défosfair), [[Disulfur difluoride|S<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd déshulfair), [[Dysprosium(III) fluoride|DyF<sub>3</sub>]] (Fluairíd diospróisiam(III)), [[Erbium(III) fluoride|ErF<sub>3</sub>]] (Fluairíd eirbiam(III)), [[Europium(III) fluoride|EuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd eoraipiam(III)), [[Fluoroboric acid|HBF<sub>4</sub>]] (Aigéad fluairíbórach), [[Fluorine azide|FN<sub>3</sub>]] (Aisíd fluairín), [[Fluorine fluorosulfate|FOSO<sub>2</sub>F]] (Fluairí fluairísulfáit), [[Fluorine nitrate|FNO<sub>3</sub>]] (Níotráit fluairín), [[Fluorosulfonic acid|FSO<sub>3</sub>H]] (Aigéad fluairísulfónach), [[Gadolinium(III) fluoride|GdF<sub>3</sub>]] (Fluairíd gadailiniam(III)), [[Gallium(III) fluoride|GaF<sub>3</sub>]] (Fluairíd gailliam(III)), [[Germanium tetrafluoride|GeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd gearmáiniam), [[Gold(III) fluoride|AuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd óir(III)), [[Hafnium(IV) fluoride|HfF<sub>4</sub>]] (Fluairíd haifniam(IV)), [[Hexafluoroantimonic acid|H<sub>2</sub>SbF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairíantamónach), [[Hexafluorophosphoric acid|HPF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairífosfarach), [[Hexafluorosilicic acid|H<sub>2</sub>SiF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairísileacach), [[Hexafluorotitanic acid|H<sub>2</sub>TiF<sub>6</sub>]] (Aigéad heicseafluairítiotanach), [[Hydrogen fluoride|HF]] (Fluairíd hidrigine), [[Hydrofluoric acid|HF(aq)]] (Aigéad hiodrafluarach), [[Hypofluorous acid|HFO]] (Aigéad hipeafluarach), [[Indium(III) fluoride|InF<sub>3</sub>]] (Fluairíd indiam(III)), [[Iodine heptafluoride|IF<sub>7</sub>]] (Heipteafluairíd iaidín), [[Iodine monofluoride|IF]] (Mónafluairíd iaidín), [[Iodine pentafluoride|IF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd iaidín), [[Iridium(III) fluoride|IrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iridiam(III)), [[Iridium(VI) fluoride|IrF<sub>6</sub>]] (Fluairíd iridiam(VI)), [[Iron(II) fluoride|FeF<sub>2</sub>]] (Fluairíd iarainn(II)), [[Iron(III) fluoride|FeF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iarainn(III)), [[Krypton difluoride|KrF<sub>2</sub>]] (Défluairíd crioptón), [[Lanthanum fluoride|LaF<sub>3</sub>]] (Fluairíd lantainim), [[Lead(II) fluoride|PbF<sub>2</sub>]] (Fluairíd luaidhe(II)), [[Lead(IV) fluoride|PbF<sub>4</sub>]] (Fluairíd luaidhe(IV)), [[Lithium fluoride|LiF]] (Fluairíd litiam), [[Magnesium fluoride|MgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd maignéisiam), [[Manganese(II) fluoride|MnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd mangainéise(II)), [[Manganese(III) fluoride|MnF<sub>3</sub>]] (Fluairíd mangainéise(III)), [[Manganese(IV) fluoride|MnF<sub>4</sub>]] (Fluairíd mangainéise(IV)), [[Mercury(I) fluoride|Hg<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd mearcair(I)), [[Mercury(II) fluoride|HgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd mearcair(II)), [[Molybdenum(III) fluoride|MoF<sub>3</sub>]] (Fluairíd molabdaim(III)), [[Molybdenum(V) fluoride|MoF<sub>5</sub>]] (Fluairíd molabdaim(V)), [[Molybdenum(VI) fluoride|MoF<sub>6</sub>]] (Fluairíd molabdaim(VI)), [[Niobium(IV) fluoride|NbF<sub>4</sub>]] (Fluairíd niaibiam(IV)), [[Niobium(V) fluoride|NbF<sub>5</sub>]] (Fluairíd niaibiam(V)), [[Neodymium(III) fluoride|NdF<sub>3</sub>]] (Fluairíd niaidimiam(III)), [[Nickel(II) fluoride|NiF<sub>2</sub>]] (Fluairíd nicil(II)), [[Neptunium(IV) fluoride|NpF<sub>4</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(IV)), [[Neptunium(V) fluoride|NpF<sub>5</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(V)), [[Neptunium(VI) fluoride|NpF<sub>6</sub>]] (Fluairíd neiptiúiniam(VI)), [[Nitrogen oxide trifluoride|ONF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd ocsaíde nítrigine), [[Nitrogen trifluoride|NF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd nítrigine), [[Nitronium tetrafluoroborate|NO<sub>2</sub>BF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit níotróiniam), [[Nitrosonium tetrafluoroborate|NOBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit níotróisiam), [[Nitrosyl fluoride|NOF]] (Fluairíd níotraisil), [[Nitryl fluoride|NO<sub>2</sub>F]] (Fluairíd nítrile), [[Osmium(IV) fluoride|OsF<sub>4</sub>]] (Fluairíd oismiam(IV)), [[Osmium(VI) fluoride|OsF<sub>6</sub>]] (Fluairíd oismiam(VI)), [[Osmium(VII) fluoride|OsF<sub>7</sub>]] (Fluairíd oismiam(VII)), [[Oxygen difluoride|OF<sub>2</sub>]] (Défluairíd ocsaigine), [[Palladium(II) fluoride|PdF<sub>2</sub>]] (Fluairíd pailéidiam(II)), [[Palladium(IV) fluoride|PdF<sub>4</sub>]] (Fluairíd pailéidiam(IV)), [[Peroxydisulfuryl difluoride|FSO<sub>2</sub>OOSO<sub>2</sub>F]] (Défluairíd sárocsaídéshulfairile), [[Phosphenothious fluoride|FPS]] (Fluairíd fosfainitiam), [[Phosphorus oxyfluoride|POF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd ocsaíde fosfair), [[Phosphorus pentafluoride|PF<sub>5</sub>]] (Peinteafluairíd fosfair), [[Phosphorus trifluoride|PF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairíd fosfair), [[Platinum(II) fluoride|PtF<sub>2</sub>]] (Fluairíd platanaim(II)), [[Platinum(IV) fluoride|PtF<sub>4</sub>]] (Fluairíd platanaim(IV)), [[Platinum(VI) fluoride|PtF<sub>6</sub>]] (Fluairíd platanaim(VI)), [[Plutonium(III) fluoride|PuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(III)), [[Plutonium(IV) fluoride|PuF<sub>4</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(IV)), [[Plutonium(VI) fluoride|PuF<sub>6</sub>]] (Fluairíd plútóiniam(VI)), [[Potassium fluoride|KF]] (Fluairíd potaisiam), [[Potassium hexafluorophosphate|KPF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairífosfáit potaisiam), [[Potassium tetrafluoroborate|KBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit potaisiam), [[Praseodymium(III) fluoride|PrF<sub>3</sub>]] (Fluairíd praiséidimiam(III)), [[Protactinium(V) fluoride|PaF<sub>5</sub>]] (Fluairíd prótachtiniam(V)), [[Radium fluoride|RaF<sub>2</sub>]] (Fluairíd raidiam), [[Radon difluoride|RnF<sub>2</sub>]] (Défluairíd radóin), [[Rhenium(IV) fluoride|ReF<sub>4</sub>]] (Fluairíd réiniam(IV)), [[Rhenium(VI) fluoride|ReF<sub>6</sub>]] (Fluairíd réiniam(VI)), [[Rhenium(VII) fluoride|ReF<sub>7</sub>]] (Fluairíd réiniam(VII)), [[Rhodium(III) fluoride|RhF<sub>3</sub>]] (Fluairíd róidiam(III)), [[Rubidium fluoride|RbF]] (Fluairíd rubaidiam), [[Ruthenium(III) fluoride|RuF<sub>3</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(III)), [[Ruthenium(IV) fluoride|RuF<sub>4</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(IV)), [[Ruthenium(VI) fluoride|RuF<sub>6</sub>]] (Fluairíd ruitéiniam(VI)), [[Samarium(III) fluoride|SmF<sub>3</sub>]] (Fluairíd samairiam(III)), [[Scandium fluoride|ScF<sub>3</sub>]] (Fluairíd scaindiam), [[Selenium hexafluoride|SeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd seiléiniam), [[Selenium tetrafluoride|SeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd seiléiniam), [[Silicon tetrafluoride|SiF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd sileacain), [[Silver(I) fluoride|AgF]] (Fluairíd airgid(I)), [[Silver(II) fluoride|AgF<sub>2</sub>]] (Fluairíd airgid(II)), [[Silver(I) tetrafluoroborate|AgBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit airgid(I)), [[Sodium fluoride|NaF]] (Fluairíd sóidiam), [[Sodium fluorosulfate|NaFSO<sub>3</sub>]] (Fluairísulfáit sóidiam), [[Sodium hexafluoroaluminate|Na<sub>3</sub>AlF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíalúmanaít sóidiam), [[Sodium hexafluoroantimonate|NaSbF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíantamónáit sóidiam), [[Sodium hexafluorophosphate|NaPF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairífosfáit sóidiam), [[Sodium hexafluorosilicate|Na<sub>2</sub>SiF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairísileacáit sóidiam), [[Sodium hexafluorotitanate|Na<sub>2</sub>TiF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairítiotanáit sóidiam), [[Sodium tetrafluoroborate|NaBF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíbóráit sóidiam), [[Strontium fluoride|SrF<sub>2</sub>]] (Fluairíd strointiam), [[Sulfur difluoride|SF<sub>2</sub>]] (Défluairíd sulfair), [[Sulfur hexafluoride|SF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd sulfair), [[Sulfur tetrafluoride|SF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd sulfair), [[Sulfuryl fluoride|SO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd suilfirile), [[Tantalum(V) fluoride|TaF<sub>5</sub>]] (Fluairíd tantalam(V)), [[Technetium hexafluoride|TcF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd teicnéitiam), [[Tellurium hexafluoride|TeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd teallúiriam), [[Tellurium tetrafluoride|TeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd teallúiriam), [[Thallium(I) fluoride|TlF]] (Fluairíd tailliam(I)), [[Thallium(III) fluoride|TlF<sub>3</sub>]] (Fluairíd tailliam(III)), [[Thionyl fluoride|SOF<sub>2</sub>]] (Défluairíd tiainile), [[Thorium(IV) fluoride|ThF<sub>4</sub>]] (Fluairíd tóiriam(IV)), [[Tin(II) fluoride|SnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd stáin(II)), [[Tin(IV) fluoride|SnF<sub>4</sub>]] (Fluairíd stáin(IV)), [[Titanium(III) fluoride|TiF<sub>3</sub>]] (Fluairíd tiotáiniam(III)), [[Titanium tetrafluoride|TiF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd tiotáiniam), [[Trifluorosilane|HSiF<sub>3</sub>]] (Trí-fluairísileán), [[Tungsten hexafluoride|WF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd tungstain), [[Uranium(IV) fluoride|UF<sub>4</sub>]] (Fluairíd úráiniam(IV)), [[Uranium(V) fluoride|UF<sub>5</sub>]] (Fluairíd úráiniam(V)), [[Uranium(VI) fluoride|UF<sub>6</sub>]] (Fluairíd úráiniam(VI)), [[Uranyl fluoride|UO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Fluairíd úrainile), [[Vanadium(III) fluoride|VF<sub>3</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(III)), [[Vanadium(IV) fluoride|VF<sub>4</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(IV)), [[Vanadium(V) fluoride|VF<sub>5</sub>]] (Fluairíd vanaidiam(V)), [[Xenon difluoride|XeF<sub>2</sub>]] (Défluairíd xeanóin), [[Xenon dioxide difluoride|XeO<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]] (Défluairíd dé-ocsaíde xeanóin), [[Xenon hexafluoride|XeF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíd xeanóin), [[Xenon hexafluoroplatinate|XePtF<sub>6</sub>]] (Heicseafluairíplatanáit xeanóin), [[Xenon tetrafluoride|XeF<sub>4</sub>]] (Teitreafluairíd xeanóin), [[Ytterbium(III) fluoride|YbF<sub>3</sub>]] (Fluairíd iaitirbiam(III)), [[Yttrium fluoride|YF<sub>3</sub>]] (Fluairíd itriam), [[Zinc fluoride|ZnF<sub>2</sub>]] (Fluairíd since), [[Zirconium(IV) fluoride|ZrF<sub>4</sub>]] (Fluairíd siarcóiniam(IV))
=== [[Francium|Fr]] (Frainciam) ===
[[Francium oxide]] – Ocsaíd frainciam – {{chem2|Fr2O}}
[[Francium chloride]] – Clóiríd frainciam – FrCl
[[Francium bromide]] – Bróimíd frainciam – FrBr
[[Francium iodide]] – Iaidíd frainciam – FrI
[[Francium carbonate]] – Carbónáit frainciam – {{chem2|Fr2CO3}}
[[Francium hydroxide]] – Hiodrocsaíd frainciam – FrOH
[[Francium sulfate]] – Suilfáit frainciam – {{chem2|Fr2SO4}}
== G ==
=== [[Gadolinium|Gd]] (Gadailiniam) ===
[[Gadolinium(III) chloride]] – Clóiríd gadailiniam(III) – {{chem2|GdCl3}}
[[Gadolinium(III) oxide]] – Ocsaíd gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2O3}}
[[Gadolinium(III) carbonate]] – Carbónáit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2(CO3)3}}
[[Gadolinium(III) fluoride]] – Fluairíd gadailiniam(III) – {{chem2|GdF3}}
[[Gadolinium gallium garnet]] – Garnae gadailiniam gailliam – {{chem2|Gd3Ga5O12}}
[[Gadolinium(III) nitrate]] – Níotráit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd(NO3)3}}
[[Gadolinium(III) phosphate]] – Fosfáit gadailiniam(III) – {{chem2|GdPO4}}
[[Gadolinium(III) sulfate]] – Suilfáit gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2(SO4)3}}
=== [[Gallium|Ga]] (Gailliam) ===
[[Gallium antimonide]] – Antamóníd gailliam – GaSb
[[Gallium arsenide]] – Arsainíd gailliam – GaAs
[[Gallium(III) fluoride]] – Fluairíd gailliam(III) – {{chem2|GaF3}}
[[Gallium trichloride]] – Trí-chlóiríd gailliam – {{chem2|GaCl3}}
[[Gallium nitride]] – Nítríd gailliam – GaN
[[Gallium phosphide]] – Fosfíd gailliam – GaP
[[Gallium(II) sulfide]] – Suilfíd gailliam(II) – GaS
[[Gallium(III) sulfide]] – Suilfíd gailliam(III) – {{chem2|Ga2S3}}
=== [[Germanium|Ge]] (Gearmáiniam) ===
[[Digermane]] – Déghearmán – {{chem2|Ge2H6}}
[[Germane]] – Gearmán – {{chem2|GeH4}}
[[Germanium(II) bromide]] – Bróimíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeBr2}}
[[Germanium(II) chloride]] – Clóiríd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeCl2}}
[[Germanium(II) fluoride]] – Fluairíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeF2}}
[[Germanium(II) iodide]] – Iaidíd gearmáiniam(II) – {{chem2|GeI2}}
[[Germanium(II) oxide]] – Ocsaíd gearmáiniam(II) – GeO
[[Germanium(II) selenide]] – Seiléiníd gearmáiniam(II) – GeSe
[[Germanium(II) sulfide]] – Suilfíd gearmáiniam(II) – GeS
[[Germanium(IV) bromide]] – Bróimíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeBr4}}
[[Germanium(IV) chloride]] – Clóiríd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeCl4}}
[[Germanium(IV) fluoride]] – Fluairíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeF4}}
[[Germanium(IV) iodide]] – Iaidíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeI4}}
[[Germanium(IV) nitride]] – Nítríd gearmáiniam(IV) – {{chem2|Ge3N4}}
[[Germanium(IV) oxide]] – Ocsaíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeO2}}
[[Germanium(IV) selenide]] – Seiléiníd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeSe2}}
[[Germanium(IV) sulfide]] – Suilfíd gearmáiniam(IV) – {{chem2|GeS2}}
[[Germanium difluoride]] – Défluairíd gearmáiniam – {{chem2|GeF2}}
[[Germanium dioxide]] – Dé-ocsaíd gearmáiniam – {{chem2|GeO2}}
[[Germanium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd gearmáiniam – {{chem2|GeCl4}}
[[Germanium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd gearmáiniam – {{chem2|GeF4}}
[[Germanium telluride]] – Teallúiríd gearmáiniam – GeTe
=== [[Gold|Au]] (Ór) ===
[[Gold(I) bromide]] – Bróimíd óir(I) – AuBr
[[Gold(I) chloride]] – Clóiríd óir(I) – AuCl
[[Gold(I) cyanide]] – Ciainíd óir(I) – AuCN
[[Gold(I) hydride]] – Hiodríd óir(I) – AuH
[[Gold(I) iodide]] – Iaidíd óir(I) – AuI
[[Gold(I) selenide]] – Seiléiníd óir(I) – {{chem2|Au2Se}}
[[Gold(I) sulfide]] – Suilfíd óir(I) – {{chem2|Au2S}}
[[Gold(III) bromide]] – Bróimíd óir(III) – {{chem2|(AuBr3)2}}
[[Gold(III) chloride]] – Clóiríd óir(III) – {{chem2|(AuCl3)2}}
[[Gold(III) fluoride]] – Fluairíd óir(III) – {{chem2|AuF3}}
[[Gold(III) iodide]] – Iaidíd óir(III) – {{chem2|AuI3}}
[[Gold(III) oxide]] – Ocsaíd óir(III) – {{chem2|Au2O3}}
[[Gold(III) selenide]] – Seiléiníd óir(III) – {{chem2|Au2Se3}}
[[Gold(III) sulfide]] – Suilfíd óir(III) – {{chem2|Au2S3}}
[[Gold(III) nitrate]] – Níotráit óir(III) – {{chem2|Au(NO3)3}}
[[Gold(V) fluoride]] – Fluairíd óir(V) – {{chem2|AuF5}}
[[Gold(I,III) chloride]] – Clóiríd óir(I,III) – {{chem2|Au4Cl8}}
[[Gold ditelluride]] – Détheallúiríd óir – {{chem2|AuTe2}}
[[Gold heptafluoride]] – Heipteafluairíd óir – {{chem2|AuF5*F2}} ({{chem2|AuF7}})
== H ==
=== [[Hafnium|Hf]] (Haifniam) ===
[[Hafnium(IV) bromide]] – Bróimíd haifniam(IV) – {{chem2|HfBr4}}
[[Hafnium(IV) carbide]] – Cairbíd haifniam(IV) – HfC
[[Hafnium(IV) chloride]] – Clóiríd haifniam(IV) – {{chem2|HfCl4}}
[[Hafnium(IV) fluoride]] – Fluairíd haifniam(IV) – {{chem2|HfF4}}
[[Hafnium(IV) iodide]] – Iaidíd haifniam(IV) – {{chem2|HfI4}}
[[Hafnium(IV) oxide]] – Ocsaíd haifniam(IV) – {{chem2|HfO2}}
[[Hafnium(IV) silicate]] – Sileacáit haifniam(IV) – {{chem2|HfSiO4}}
[[Hafnium(IV) sulfide]] – Suilfíd haifniam(IV) – {{chem2|HfS2}}
[[Hexadecacarbonylhexarhodium]] – Heicseadeicicarbóinilheicsearóidiam – {{chem2|Rh6(CO)16}}
=== [[Hassium|Hs]] (Haisiam) ===
[[Hassium tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd haisiam – {{chem2|HsO4}}
=== [[Holmium|Ho]] (Hoilmiam) ===
[[Holmium antimonide]] – Antamóníd hoilmiam – HoSb
[[Holmium arsenide]] – Arsainíd hoilmiam – HoAs
[[Holmium bismuthide]] – Biosmaitíd hoilmiam – HoBi
[[Holmium diantimonide]] – Déantamóníd hoilmiam – HoSb<sub>2</sub>
[[Holmium disilicide]] – Déisilícíd hoilmiam – {{chem2|HoSi2}}
[[Holmium iodate]] – Iaidáit hoilmiam – Ho(IO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium monosulfide]] – Mónaisuilfíd hoilmiam – HoS
[[Holmium nitride]] – Nítríd hoilmiam – HoN
[[Holmium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd hoilmiam – HoOCl
[[Holmium oxyfluoride]] – Ocsaifluairíd hoilmiam – HoOF
[[Holmium phosphide]] – Fosfíd hoilmiam – HoP
[[Holmium titanate]] – Tiotanáit hoilmiam – Ho<sub>2</sub>Ti<sub>2</sub>O<sub>7</sub>
[[Holmium(III) acetate]] – Aicéatáit hoilmiam(III) – Ho(CH<sub>3</sub>COO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) acetylacetonate]] – Aicéitil-aicéatónáit hoilmiam(III) – Ho(acac)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) bromide]] – Bróimíd hoilmiam(III) – HoBr<sub>3</sub>
[[Holmium(III) carbonate]] – Carbónáit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2(CO3)3}}
[[Holmium(III) chloride]] – Clóiríd hoilmiam(III) – {{chem2|HoCl3}}
[[Holmium(III) fluoride]] – Fluairíd hoilmiam(III) – {{chem2|HoF3}}
[[Holmium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd hoilmiam(III) – Ho(OH)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) iodide]] – Iaidíd hoilmiam(III) – HoI<sub>3</sub>
[[Holmium(III) nitrate]] – Níotráit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho(NO3)3}}
[[Holmium(III) oxalate]] – Ocsaláit hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>(C<sub>2</sub>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
[[Holmium(III) oxide]] – Ocsaíd hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2O3}}
[[Holmium(III) phosphate]] – Fosfáit hoilmiam(III) – {{chem2|HoPO4}}
[[Holmium(III) selenide]] – Seiléiníd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>Se<sub>3</sub>
[[Holmium(III) sulfate]] – Suilfáit hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2(SO4)3}}
[[Holmium(III) sulfide]] – Suilfíd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>S<sub>3</sub>
[[Holmium(III) telluride]] – Teallúiríd hoilmiam(III) – Ho<sub>2</sub>Te<sub>3</sub>
=== [[Hydrogen|H]] (Hidrigin) ===
[[Hexafluorosilicic acid]] – Aigéad heicseafluairísileacach – {{chem2|H2F6Si}}
[[Hydrazine]] – Hiodraisín – {{chem2|N2H4}}
[[Hydrazoic acid]] – Aigéad hiodraisóiceach – {{chem2|HN3}}
[[Hydroiodic acid]] – Aigéad hiodraiaideach – HI
[[Hydrogen bromide]] – Bróimíd hidrigine – HBr
[[Hydrogen chloride]] – Clóiríd hidrigine – HCl
[[Hydrogen cyanide]] – Ciainíd hidrigine – HCN
[[Hydrogen fluoride]] – Fluairíd hidrigine – HF
[[Hydrogen peroxide]] – Sárocsaíd hidrigine – {{chem2|H2O2}}
[[Hydrogen selenide]] – Seiléiníd hidrigine – {{chem2|H2Se}}
[[Hydrogen sulfide]] – Suilfíd hidrigine – {{chem2|H2S}}
[[Hydrogen telluride]] – Teallúiríd hidrigine – {{chem2|H2Te}}
[[Hydroxylamine]] – Hiodrocsiolaimín – {{chem2|NH2OH}}
[[Hypobromous acid]] – Aigéad hipeabrómach – HBrO
[[Hypochlorous acid]] – Aigéad hipeaclórach – HClO
[[Hypophosphorous acid]] – Aigéad hipeafosfarach – {{chem2|H3PO2}}
[[Metaphosphoric acid]] – Aigéad meiteafosfarach – {{chem2|HPO3}}
[[Protonated molecular hydrogen]] – Prótónaithe móilíneach hidrigine – {{chem2|H3+}}
[[Trioxidane]] – Trí-ocsaídáin – {{chem2|H2O3}}
[[Water]] – Uisce – H<sub>2</sub>O
=== [[Helium|He]] (Héiliam) ===
[[Sodium helide]] – Héilíd sóidiam – {{chem2|Na2He}}
== I ==
=== [[Indium|In]] (Indiam) ===
[[Indium(I) bromide]] – Bróimíd indiam(I) – InBr
[[Indium halides#InI|Indium(I) iodide]] – Iaidíd indiam(I) – InI
[[Indium(I) oxide]] – Ocsaíd indiam(I) – {{chem2|In2O}}
[[Indium(III) bromide]] – Bróimíd indiam(III) – {{chem2|InBr3}}
[[Indium(III) chloride]] – Clóiríd indiam(III) – {{chem2|InCl3}}
[[Indium(III) fluoride]] – Fluairíd indiam(III) – {{chem2|InF3}}
[[Indium(III) nitrate]] – Níotráit indiam(III) – {{chem2|In(NO3)3}}
[[Indium(III) oxide]] – Ocsaíd indiam(III) – {{chem2|In2O3}}
[[Indium(III) selenide]] – Seiléiníd indiam(III) – {{chem2|In2Se3}}
[[Indium(III) sulfate]] – Suilfáit indiam(III) – {{chem2|In2(SO4)3}}
[[Indium(III) sulfide]] – Suilfíd indiam(III) – {{chem2|In2S3}}
[[Indium antimonide]] – Antamóníd indiam – InSb
[[Indium arsenide]] – Arsainíd indiam – InAs
[[Indium nitride]] – Nítríd indiam – InN
[[Indium phosphide]] – Fosfíd indiam – InP
[[Trimethylindium]] – Trí-mheitilindiam – {{chem2|In(CH3)3}}
=== [[Iodine|I]] (Iaidín) ===
[[Iodic acid]] – Aigéad iaideach – {{chem2|HIO3}}
[[Iodine heptafluoride]] – Heipteafluairíd iaidín – {{chem2|IF7}}
[[Iodine pentafluoride]] – Peinteafluairíd iaidín – {{chem2|IF5}}
[[Iodine monochloride]] – Mónaclóiríd iaidín – ICl
[[Iodine trichloride]] – Trí-chlóiríd iaidín – {{chem2|ICl3}}
[[Iodine pentachloride]] – Peinteaclóiríd iaidín – {{chem2|ICl5}}
[[Iodine tribromide]] – Trí-bhróimíd iaidín – {{chem2|IBr3}}
[[Periodic acid]] – Aigéad sáriaideach – {{chem2|HIO4}}
[[Tetrachloroiodic acid]] – Aigéad teitreachlóiriaideach – HICl<sub>4</sub>
=== [[Iridium|Ir]] (Iridiam) ===
[[Iridium(IV) chloride]] – Clóiríd iridiam(IV) – {{chem2|IrCl4}}
[[Iridium(V) fluoride]] – Fluairíd iridiam(V) – {{chem2|IrF5}}
[[Iridium hexafluoride]] – Heicseafluairíd iridiam – {{chem2|IrF6}}
[[Iridium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd iridiam – {{chem2|IrF4}}
=== [[Iron|Fe]] (Iarann) ===
[[Columbite]] – Coluimít – {{chem2|Fe^{2+}Nb2O6}}
[[Iron(II) chloride]] – Clóiríd iarainn(II) – {{chem2|FeCl2}}
[[Iron(II) oxalate]] – Ocsaláit iarainn(II) – {{chem2|FeC2O4}}
[[Iron(II) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II) – FeO
[[Iron(II) selenate]] – Seiléanáit iarainn(II) – {{chem2|FeSeO4}}
[[Iron(II) sulfate]] – Suilfáit iarainn(II) – {{chem2|FeSO4}}
[[Iron(III) chloride]] – Clóiríd iarainn(III) – {{chem2|FeCl3}}
[[Iron(III) fluoride]] – Fluairíd iarainn(III) – {{chem2|FeF3}}
[[Iron(III) oxalate]] – Ocsaláit iarainn(III) – {{chem2|C6Fe2O12}}
[[Iron(III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(III) – {{chem2|Fe2O3}}
[[Iron(III) nitrate]] – Níotráit iarainn(III) – {{chem2|Fe(NO3)3(H2O)9}}
[[Iron(III) sulfate]] – Suilfáit iarainn(III) – {{chem2|Fe2(SO4)3}}
[[Iron(III) thiocyanate]] – Tiicianáit iarainn(III) – {{chem2|Fe(SCN)3}}
[[Iron(II,III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II,III) – {{chem2|Fe3O4}}
[[Iron ferrocyanide]] – Fearóiciainíd iarainn – {{chem2|Fe7(CN)18}}
[[Prussian blue]] – Gorm Prúiseach (Heicseisianafearráit iarainn(III)) – {{chem2|Fe4[Fe(CN)6]3}}
[[Ammonium iron(II) sulfate]] – Suilfáit iarainn(II) amóiniam – {{chem2|(NH4)2Fe(SO4)2}}
[[Iron(II) bromide]] – Bróimíd iarainn(II) – {{chem2|FeBr2}}
[[Iron(III) bromide]] – Bróimíd iarainn(III) – {{chem2|FeBr3}}
[[Iron disulfide]] – Déisuilfíd iarainn – {{chem2|FeS2}}
[[Iron dodecacarbonyl]] – Dódeicicarbóinil iarainn – {{chem2|Fe3(CO)12}}
[[Iron(II) iodide]] – Iaidíd iarainn(II) – {{chem2|FeI2}}
[[Iron naphthenate]] – Naftéanáit iarainn – {{chem2|Fe(ONap)3}}
[[Iron nonacarbonyl]] – Nónacarbóinil iarainn – {{chem2|Fe2(CO)9}}
[[Iron pentacarbonyl]] – Peinteacarbóinil iarainn – {{chem2|Fe(CO)5}}
[[Iron(III) perchlorate]] – Sárchlóráit iarainn(III) – {{chem2|Fe(ClO4)3}}
[[Iron(III) phosphate]] – Fosfáit iarainn(III) – {{chem2|FePO4}}
[[Iron(II) sulfamate]] – Suilfamáit iarainn(II) – {{chem2|(NH2SO3)2Fe}}
[[Iron(II) sulfide]] – Suilfíd iarainn(II) – FeS
== K ==
=== [[Krypton|Kr]] (Crioptón) ===
[[Krypton difluoride]] – Défluairíd crioptón – {{chem2|KrF2}}
== L ==
=== [[Lanthanum|La]] (Lantainim) ===
[[Lanthanum aluminium]] – Lantainim alúmanaim – LaAl
[[Lanthanum cadmium]] – Lantainim caidmiam – LaCd
[[Lanthanum carbonate]] – Carbónáit lantainim – {{chem2|La2(CO3)3}}
[[Lanthanum magnesium]] – Lantainim maignéisiam – LaMg
[[Lanthanum manganite]] – Mangainít lantainim – {{chem2|LaMnO3}}
[[Lanthanum mercury]] – Lantainim mearcair – LaHg
[[Lanthanum silver]] – Lantainim airgid – LaAg
[[Lanthanum thallium]] – Lantainim tailliam – LaTl
[[Lanthanum zinc]] – Lantainim since – LaZn
[[Lanthanum boride]] – Bóiríd lantainim – {{chem2|LaB6}}
[[Lanthanum(III) chloride]] – Clóiríd lantainim(III) – {{chem2|LaCl3}}
[[Lanthanum trifluoride]] – Trí-fluairíd lantainim – {{chem2|LaF3}}
[[Lanthanum(III) oxide]] – Ocsaíd lantainim(III) – {{chem2|La2O3}}
[[Lanthanum(III) nitrate]] – Níotráit lantainim(III) – {{chem2|La(NO3)3}}
[[Lanthanum(III) phosphate]] – Fosfáit lantainim(III) – {{chem2|LaPO4}}
[[Lanthanum(III) sulfate]] – Suilfáit lantainim(III) – {{chem2|La2(SO4)3}}
=== [[Lead|Pb]] (Luaidhe) ===
[[Lead(II) azide]] – Aisíd luaidhe(II) – {{chem2|Pb(N3)2}}
[[Lead(II) bromide]] – Bróimíd luaidhe(II) – {{chem2|PbBr2}}
[[Lead(II) carbonate]] – Carbónáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(CO3)}}
[[Lead(II) chloride]] – Clóiríd luaidhe(II) – {{chem2|PbCl2}}
[[Lead(II) fluoride]] – Fluairíd luaidhe(II) – {{chem2|PbF2}}
[[Lead(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd luaidhe(II) – {{chem2|Pb(OH)2}}
[[Lead(II) iodide]] – Iaidíd luaidhe(II) – {{chem2|PbI2}}
[[Lead(II) nitrate]] – Níotráit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(NO3)2}}
[[Lead(II) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II) – PbO
[[Lead(II) phosphate]] – Fosfáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb3(PO4)2}}
[[Lead(II) sulfate]] – Suilfáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(SO4)}}
[[Lead(II) selenide]] – Seiléiníd luaidhe(II) – PbSe
[[Lead(II) sulfide]] – Suilfíd luaidhe(II) – PbS
[[Lead(II) telluride]] – Teallúiríd luaidhe(II) – PbTe
[[Lead(II) thiocyanate]] – Tiicianáit luaidhe(II) – {{chem2|Pb(CNS)2}}
[[Lead(II,IV) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II,IV) – {{chem2|Pb3O4}}
[[Lead(IV) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(IV) – {{chem2|PbO2}}
[[Lead(IV) sulfide]] – Suilfíd luaidhe(IV) – {{chem2|PbS2}}
[[Lead hydrogen arsenate]] – Arsanaít hidrigine luaidhe – {{chem2|PbHAsO4}}
[[Lead styphnate]] – Stiifneáit luaidhe – {{chem2|C6HN3O8Pb}}
[[Lead tetrachloride]] – Teitreachlóiríd luaidhe – {{chem2|PbCl4}}
[[Lead tetrafluoride]] – Teitreafluairíd luaidhe – {{chem2|PbF4}}
[[Lead tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd luaidhe – {{chem2|Pb3O4}}
[[Lead titanate]] – Tiotanáit luaidhe – {{chem2|PbTiO3}}
[[Lead zirconate titanate]] – Tiotanáit siarcónáite luaidhe – {{chem2|Pb[Ti_{''x''}Zr_{1–''x''}]O3}}
[[Plumbane]] – Pluambán – {{chem2|PbH4}}
=== [[Lithium|Li]] (Litiam) ===
[[Lithium tetrachloroaluminate]] – Teitreachlóiríalúmanaít litiam – {{chem2|LiAlCl4}}
[[Lithium aluminium hydride]] – Hiodríd alúmanaim litiam – {{chem2|LiAlH4}}
[[Lithium bromide]] – Bróimíd litiam – LiBr
[[Lithium borohydride]] – Bóróhiodríd litiam – {{chem2|LiBH4}}
[[Lithium carbonate]] – Carbónáit litiam – {{chem2|Li2CO3}}
[[Lithium chloride]] – Clóiríd litiam – LiCl
[[Lithium hypochlorite]] – Hipeaclóirít litiam – LiClO
[[Lithium chlorate]] – Clóráit litiam – {{chem2|LiClO3}}
[[Lithium perchlorate]] – Sárchlóráit litiam – {{chem2|LiClO4}}
[[Lithium cobalt oxide]] – Ocsaíd cobailt litiam – {{chem2|LiCoO2}}
[[Lithium oxide]] – Ocsaíd litiam – {{chem2|Li2O}}
[[Lithium peroxide]] – Sárocsaíd litiam – {{chem2|Li2O2}}
[[Lithium hydride]] – Hiodríd litiam – LiH
[[Lithium hydroxide]] – Hiodrocsaíd litiam – LiOH
[[Lithium hydrosulfide]] – Hiodrosuilfíd litiam – LiHS
[[Lithium hypofluorite]] – Hipeafluairít litiam – LiOF
[[Lithium iodide]] – Iaidíd litiam – LiI
[[Lithium iron phosphate]] – Fosfáit iarainn litiam – {{chem2|FeLiO4P}}
[[Lithium nitrate]] – Níotráit litiam – {{chem2|LiNO3}}
[[Lithium sulfide]] – Suilfíd litiam – {{chem2|Li2S}}
[[Lithium sulfite]] – Suilfít litiam – {{chem2|Li2SO3}}
[[Lithium sulfate]] – Suilfáit litiam – {{chem2|Li2SO4}}
[[Lithium superoxide]] – Sár-ocsaíd litiam – {{chem2|LiO2}}
[[Lithium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit litiam – {{chem2|LiPF6}}
== M ==
=== [[Magnesium|Mg]] (Maignéisiam) ===
[[Magnesium antimonide]] – Antamóníd maignéisiam – MgSb
[[Magnesium bromide]] – Bróimíd maignéisiam – {{chem2|MgBr2}}
[[Magnesium carbonate]] – Carbónáit maignéisiam – {{chem2|MgCO3}}
[[Magnesium chloride]] – Clóiríd maignéisiam – {{chem2|MgCl2}}
[[Magnesium citrate]] – Siotráit maignéisiam – {{chem2|C6H6MgO7}}
[[Magnesium oxide]] – Ocsaíd maignéisiam – MgO
[[Magnesium perchlorate]] – Sárchlóráit maignéisiam – {{chem2|Mg(ClO4)2}}
[[Magnesium phosphate]] – Fosfáit maignéisiam – {{chem2|Mg3(PO4)2}}
[[Magnesium sulfate]] – Suilfáit maignéisiam – {{chem2|MgSO4}}
[[Magnesium bicarbonate]] – Dé-charbónáit maignéisiam – {{chem2|Mg(HCO3)2}}
[[Magnesium boride]] – Bóiríd maignéisiam – {{chem2|MgB6}}
[[Magnesium carbide]] – Cairbíd maignéisiam – {{chem2|MgC2}}
[[Magnesium cyanamide]] – Ciainaimíd maignéisiam – {{chem2|MgCN2}}
[[Magnesium fluoride]] – Fluairíd maignéisiam – {{chem2|MgF2}}
[[Magnesium fluorophosphate]] – Fluairífosfáit maignéisiam – {{chem2|MgPO3F}}
[[Magnesium gluconate]] – Glúcónáit maignéisiam – {{chem2|Mg(HOCH2(CHOH)4CO2)2}}
[[Magnesium hydride]] – Hiodríd maignéisiam – {{chem2|MgH2}}
[[Dimagnesium phosphate]] – Dé-maignéisiam fosfáit – {{chem2|MgHPO4}}
[[Magnesium hydroxide]] – Hiodrocsaíd maignéisiam – {{chem2|Mg(OH)2}}
[[Magnesium hypochlorite]] – Hipeaclóirít maignéisiam – {{chem2|Mg(OCl)2}}
[[Magnesium iodide]] – Iaidíd maignéisiam – {{chem2|MgI2}}
[[Magnesium molybdate]] – Molabdáit maignéisiam – {{chem2|MgMoO4}}
[[Magnesium nitrate]] – Níotráit maignéisiam – {{chem2|Mg(NO3)2}}
[[Magnesium oxalate]] – Ocsaláit maignéisiam – {{chem2|MgC2O4}}
[[Magnesium peroxide]] – Sárocsaíd maignéisiam – {{chem2|MgO2}}
[[Magnesium silicate]] – Sileacáit maignéisiam – {{chem2|MgSiO3}}
[[Magnesium sulfide]] – Suilfíd maignéisiam – MgS
[[Magnesium titanate]] – Tiotanáit maignéisiam – {{chem2|MgTiO3}}
[[Magnesium tungstate]] – Tungstat maignéisiam – {{chem2|MgWO4}}
[[Magnesium zirconate]] – Siarcónáit maignéisiam – {{chem2|MgZrO3}}
=== [[Manganese|Mn]] (Mangainéis) ===
[[Manganese(II) bromide]] – Bróimíd mangainéise(II) – {{chem2|MnBr2}}
[[Manganese(II) chloride]] – Clóiríd mangainéise(II) – {{chem2|MnCl2}}
[[Manganese(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd mangainéise(II) – {{chem2|Mn(OH)2}}
[[Manganese(II) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(II) – MnO
[[Manganese(II) phosphate]] – Fosfáit mangainéise(II) – {{chem2|Mn3(PO4)2}}
[[Manganese(II) sulfate]] – Suilfáit mangainéise(II) – {{chem2|MnSO4}}
[[Manganese(II) sulfate monohydrate]] – Mónaihiodráit suilfáite mangainéise(II) – {{chem2|MnSO4*H2O}}
[[Manganese(III) chloride]] – Clóiríd mangainéise(III) – {{chem2|MnCl3}}
[[Manganese(III) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(III) – {{chem2|Mn2O3}}
[[Manganese(IV) fluoride]] – Fluairíd mangainéise(IV) – {{chem2|MnF4}}
[[Manganese(IV) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(IV) – {{chem2|MnO2}}
[[Manganese(II,III) oxide]] – Ocsaíd mangainéise(II,III) – {{chem2|Mn3O4}}
[[Manganese dioxide]] – Dé-ocsaíd mhangainéise – {{chem2|MnO2}}
[[Manganese heptoxide]] – Heiptea-ocsaíd mhangainéise – {{chem2|Mn2O7}}
=== [[Mercury (element)|Hg]] (Mearcair) ===
[[Mercury(I) chloride]] – Clóiríd mearcair(I) – {{chem2|Hg2Cl2}}
[[Mercury(I) sulfate]] – Suilfáit mearcair(I) – {{chem2|Hg2SO4}}
[[Mercury(II) chloride]] – Clóiríd mearcair(II) – {{chem2|HgCl2}}
[[Mercury(II) hydride]] – Hiodríd mearcair(II) – {{chem2|HgH2}}
[[Mercury selenide|Mercury(II) selenide]] – Seiléiníd mearcair(II) – HgSe
[[Mercury(II) sulfate]] – Suilfáit mearcair(II) – {{chem2|HgSO4}}
[[Mercury(II) sulfide]] – Suilfíd mearcair(II) – HgS
[[Mercury telluride|Mercury(II) telluride]] – Teallúiríd mearcair(II) – HgTe
[[Mercury(II) thiocyanate]] – Tiicianáit mearcair(II) – {{chem2|Hg(SCN)2}}
[[Mercury(IV) fluoride]] – Fluairíd mearcair(IV) – {{chem2|HgF4}}
[[Mercury fulminate]] – Fulmaináit mearcair – {{chem2|Hg(ONC)2}}
=== [[Molybdenum|Mo]] (Molabdaim) ===
[[Molybdenum(II) bromide]] – Bróimíd molabdaim(II) – {{chem2|MoBr2}}
[[Molybdenum(II) chloride]] – Clóiríd molabdaim(II) – {{chem2|Mo6Cl12}}
[[Molybdenum(III) bromide]] – Bróimíd molabdaim(III) – {{chem2|MoBr3}}
[[Molybdenum(III) chloride]] – Clóiríd molabdaim(III) – {{chem2|MoCl3}}
[[Molybdenum(IV) carbide]] – Cairbíd molabdaim(IV) – MoC
[[Molybdenum(IV) chloride]] – Clóiríd molabdaim(IV) – {{chem2|MoCl4}}
[[Molybdenum(IV) fluoride]] – Fluairíd molabdaim(IV) – {{chem2|MoF4}}
[[Molybdenum(V) chloride]] – Clóiríd molabdaim(V) – {{chem2|Mo2Cl10}}
[[Molybdenum(V) fluoride]] – Fluairíd molabdaim(V) – {{chem2|MoF5}}
[[Molybdenum diselenide]] – Déiseiléiníd molabdaim – {{chem2|MoSe2}}
[[Molybdenum disulfide]] – Déisuilfíd molabdaim – {{chem2|MoS2}}
[[Molybdenum hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil molabdaim – {{chem2|Mo(CO)6}}
[[Molybdenum hexafluoride]] – Heicseafluairíd molabdaim – {{chem2|MoF6}}
[[Molybdenum tetrachloride]] – Teitreachlóiríd molabdaim – {{chem2|MoCl4}}
[[Molybdenum trioxide]] – Trí-ocsaíd molabdaim – {{chem2|MoO3}}
[[Molybdic acid]] – Aigéad molabdach – {{chem2|H2MoO4}}
== N ==
=== [[Neodymium|Nd]] (Niaidimiam) ===
[[Neodymium acetate]] – Aicéatáit niaidimiam – {{chem2|Nd(CH3COO)3}}
[[Neodymium arsenate|Neodymium(III) arsenate]] – Arsanaít niaidimiam(III) – NdAsO4
[[Neodymium(II) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(II) – {{chem2|NdCl2}}
[[Neodymium(III) chloride]] – Clóiríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdCl3}}
[[NdFeB|Neodymium magnet]] – Maighnéad niaidimiam – {{chem2|Nd2Fe14B}}
[[Neodymium(II) bromide]] – Bróimíd niaidimiam(II) – {{chem2|NdBr2}}
[[Neodymium(III) bromide]] – Bróimíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdBr3}}
[[Neodymium(III) fluoride]] – Fluairíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdF3}}
[[Neodymium(III) hydride]] – Hiodríd niaidimiam(III) – {{chem2|NdH3}}
[[Neodymium(II) iodide]] – Iaidíd niaidimiam(II) – {{chem2|NdI2}}
[[Neodymium(III) iodide]] – Iaidíd niaidimiam(III) – {{chem2|NdI3}}
[[Neodymium molybdate]] – Molabdáit niaidimiam – {{chem2|Nd2(MoO4)3}}
[[Neodymium perrhenate]] – Sár-réanáit niaidimiam – {{chem2|Nd(ReO4)3}}
[[Neodymium(III) sulfide]] – Suilfíd niaidimiam(III) – {{chem2|Nd2S3}}
[[Neodymium tantalate]] – Tantaláit niaidimiam – {{chem2|NdTaO4}}
[[Neodymium(III) vanadate]] – Vanaidáit niaidimiam(III) – {{chem2|NdVO4}}
=== [[Neptunium|Np]] (Neiptiúiniam) ===
[[Neptunium(III) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(III) – {{chem2|NpF3}}
[[Neptunium(IV) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpF4}}
[[Neptunium(IV) oxide]] – Ocsaíd neiptiúiniam(IV) – {{chem2|NpO2}}
[[Neptunium(VI) fluoride]] – Fluairíd neiptiúiniam(VI) – {{chem2|NpF6}}
=== [[Nickel|Ni]] (Nicil) ===
[[Nickel(II) carbonate]] – Carbónáit nicil(II) – {{chem2|NiCO3}}
[[Nickel(II) chloride]] – Clóiríd nicil(II) – {{chem2|NiCl2}}
[[Nickel(II) fluoride]] – Fluairíd nicil(II) – {{chem2|NiF2}}
[[Nickel(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd nicil(II) – {{chem2|Ni(OH)2}}
[[Nickel(II) nitrate]] – Níotráit nicil(II) – {{chem2|Ni(NO3)2}}
[[Nickel(II) oxide]] – Ocsaíd nicil(II) – NiO
[[Nickel(II) sulfamate]] – Suilfamáit nicil(II) – {{chem2|Ni(SO3NH2)2}}
[[Nickel(II) sulfide]] – Suilfíd nicil(II) – NiS
=== [[Niobium|Nb]] (Niaibiam) ===
[[Niobium(IV) fluoride]] – Fluairíd niaibiam(IV) – {{chem2|NbF4}}
[[Niobium(V) fluoride]] – Fluairíd niaibiam(V) – {{chem2|NbF5}}
[[Niobium oxychloride]] – Ocsaiclóiríd niaibiam – {{chem2|NbOCl3}}
[[Niobium pentachloride]] – Peinteaclóiríd niaibiam – {{chem2|NbCl5}}
=== [[Nitrogen|N]] (Nítrigin) ===
[[Dinitrogen pentoxide]] – Peintea-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O5}}
[[Dinitrogen tetrafluoride]] – Teitreafluairíd dénítrigine – {{chem2|N2F4}}
[[Dinitrogen tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O4}}
[[Dinitrogen trioxide]] – Trí-ocsaíd dénítrigine – {{chem2|N2O3}}
[[Nitric acid]] – Aigéad nítreach – {{chem2|HNO3}}
[[Nitrous acid]] – Aigéad níotrach – {{chem2|HNO2}}
[[Nitrogen dioxide]] – Dé-ocsaíd nítrigine – {{chem2|NO2}}
[[Nitrogen monoxide]] – Mónaocsaíd nítrigine – NO
[[Nitrous oxide]] – Ocsaíd níotrach – {{chem2|N2O}}
[[Nitrogen pentafluoride]] – Peinteafluairíd nítrigine – {{chem2|NF5}}
[[Nitrogen triiodide]] – Trí-iaidíd nítrigine – {{chem2|NI3}}
[[Thiazyl fluoride]] – Fluairíd tiaise – {{chem2|NSF}}
=== NO (Níotraisil) ===
[[Nitrosonium octafluoroxenate(VI)]] – Ochtfluairíxeanáit níotróisiam – {{chem2|(NO)2XeF8}}
[[Nitrosonium tetrafluoroborate]] – Teitreafluairíbóráit níotróisiam – {{chem2|NOBF4}}
[[Nitrosylsulfuric acid]] – Aigéad níotraisilsulfarach – {{chem2|NOHSO4}}
== O ==
=== [[Osmium|Os]] (Oismiam) ===
[[Osmium hexafluoride]] – Heicseafluairíd oismiam – {{chem2|OsF6}}
[[Osmium tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd oismiam – {{chem2|OsO4}}
[[Osmium trioxide]] – Trí-ocsaíd oismiam – {{chem2|OsO3}}
=== [[Oxygen|O]] (Ocsaigin) ===
[[Tributyltin]] – Trí-bhúitiltin – {{chem2|C24H54OSn2}}
[[Oxygen difluoride]] – Défluairíd ocsaigine – {{chem2|OF2}}
[[Ozone]] – Ózón – {{chem2|O3}}
[[Aluminium oxide]] – Ocsaíd alúmanaim – {{chem2|Al2O3}}
[[Americium(II) oxide]] – Ocsaíd aimeiriciam(II) – AmO
[[Americium(IV) oxide]] – Ocsaíd aimeiriciam(IV) – {{chem2|AmO2}}
[[Antimony trioxide]] – Trí-ocsaíd antamóin – {{chem2|Sb2O3}}
[[Antimony(V) oxide]] – Ocsaíd antamóin(V) – {{chem2|Sb2O5}}
[[Arsenic trioxide]] – Trí-ocsaíd arsaenach – {{chem2|As2O3}}
[[Arsenic(V) oxide]] – Ocsaíd arsaenach(V) – {{chem2|As2O5}}
[[Barium oxide]] – Ocsaíd bairiam – BaO
[[Beryllium oxide]] – Ocsaíd beirilliam – BeO
[[Bismuth(III) oxide]] – Ocsaíd biosmait(III) – {{chem2|Bi2O3}}
[[Bismuth oxychloride]] – Ocsaiclóiríd biosmait – BiOCl
[[Boron trioxide]] – Trí-ocsaíd bóróin – {{chem2|B2O3}}
[[Bromine monoxide]] – Mónaocsaíd bróimín – {{chem2|Br2O}}
[[Carbon dioxide]] – Dé-ocsaíd charbóin – {{chem2|CO2}}
[[Carbon monoxide]] – Mónaocsaíd charbóin – CO
[[Cerium(IV) oxide]] – Ocsaíd ceiriam(IV) – {{chem2|CeO2}}
[[Chlorine dioxide]] – Dé-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO2}}
[[Chlorine trioxide]] – Trí-ocsaíd chlóirín – {{chem2|ClO3}}
[[Dichlorine heptaoxide]] – Heiptea-ocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O7}}
[[Dichlorine monoxide]] – Mónaocsaíd déchlóirín – {{chem2|Cl2O}}
[[Chromium(III) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(III) – {{chem2|Cr2O3}}
[[Chromium(IV) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(IV) – {{chem2|CrO2}}
[[Chromium(VI) oxide]] – Ocsaíd cróimiam(VI) – {{chem2|CrO3}}
[[Cobalt(II) oxide]] – Ocsaíd cobailt(II) – CoO
[[Copper(I) oxide]] – Ocsaíd copair(I) – {{chem2|Cu2O}}
[[Copper(II) oxide]] – Ocsaíd copair(II) – CuO
[[Curium(III) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(III) – {{chem2|Cm2O3}}
[[Curium(IV) oxide]] – Ocsaíd ciúiriam(IV) – {{chem2|CmO2}}
[[Dysprosium(III) oxide]] – Ocsaíd diospróisiam(III) – {{chem2|Dy2O3}}
[[Erbium(III) oxide]] – Ocsaíd eirbiam(III) – {{chem2|Er2O3}}
[[Europium(III) oxide]] – Ocsaíd eoraipiam(III) – {{chem2|Eu2O3}}
[[Oxygen difluoride]] – Défluairíd ocsaigine – {{chem2|OF2}}
[[Dioxygen difluoride]] – Défluairíd dé-ocsaigine – {{chem2|O2F2}}
[[Francium oxide]] – Ocsaíd frainciam – {{chem2|Fr2O}}
[[Gadolinium(III) oxide]] – Ocsaíd gadailiniam(III) – {{chem2|Gd2O3}}
[[Gallium(III) oxide]] – Ocsaíd gailliam(III) – {{chem2|Ga2O3}}
[[Germanium dioxide]] – Dé-ocsaíd ghearmáiniam – {{chem2|GeO2}}
[[Gold(III) oxide]] – Ocsaíd óir(III) – {{chem2|Au2O3}}
[[Hafnium dioxide]] – Dé-ocsaíd haifniam – {{chem2|HfO2}}
[[Holmium(III) oxide]] – Ocsaíd hoilmiam(III) – {{chem2|Ho2O3}}
[[Indium(I) oxide]] – Ocsaíd indiam(I) – {{chem2|In2O}}
[[Indium(III) oxide]] – Ocsaíd indiam(III) – {{chem2|In2O3}}
[[Iodine pentoxide]] – Peintea-ocsaíd iaidín – {{chem2|I2O5}}
[[Iridium(IV) oxide]] – Ocsaíd iridiam(IV) – {{chem2|IrO2}}
[[Iron(II) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II) – FeO
[[Iron(II,III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(II,III) – {{chem2|Fe3O4}}
[[Iron(III) oxide]] – Ocsaíd iarainn(III) – {{chem2|Fe2O3}}
[[Lanthanum(III) oxide]] – Ocsaíd lantainim(III) – {{chem2|La2O3}}
[[Lead(II) oxide]] – Ocsaíd luaidhe(II) – PbO
[[Lead dioxide]] – Dé-ocsaíd luaidhe – {{chem2|PbO2}}
[[Lithium oxide]] – Ocsaíd litiam – {{chem2|Li2O}}
[[Magnesium oxide]] – Ocsaíd maignéisiam – MgO
[[Potassium oxide]] – Ocsaíd potaisiam – {{chem2|K2O}}
[[Rubidium oxide]] – Ocsaíd rubaidiam – {{chem2|Rb2O}}
[[Sodium oxide]] – Ocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O}}
[[Strontium oxide]] – Ocsaíd strointiam – SrO
[[Tellurium dioxide]] – Dé-ocsaíd teallúiriam – {{chem2|TeO2}}
[[Uranium(IV) oxide]] – Ocsaíd úráiniam(IV) – {{chem2|UO2}}
(only simple oxides, oxyhalides, and related compounds, not hydroxides, carbonates, acids, or other compounds listed elsewhere)
== P ==
=== [[Palladium|Pd]] (Pailéidiam) ===
[[Palladium(II) chloride]] – Clóiríd pailéidiam(II) – {{chem2|PdCl2}}
[[Palladium(II) nitrate]] – Níotráit pailéidiam(II) – {{chem2|Pd(NO3)2}}
[[Palladium(II,IV) fluoride]] – Fluairíd pailéidiam(II,IV) – {{chem2|PdF3}}
[[Palladium sulfate]] – Suilfáit pailéidiam – {{chem2|PdSO4}}
[[Palladium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd pailéidiam – {{chem2|PdF4}}
=== [[Phosphorus|P]] (Fosfar) ===
[[Diphosphorus tetrachloride]] – Teitreachlóiríd défosfair – {{chem2|P2Cl4}}
[[Diphosphorus tetrafluoride]] – Teitreafluairíd défosfair – {{chem2|P2F4}}
[[Diphosphorus tetraiodide]] – Teitreaiaidíd défosfair – {{chem2|P2I4}}
[[Hexachlorophosphazene]] – Heicseaclóirífosfaisín – {{chem2|(NPCl2)3}}
[[Phosphine]] – Fosfín – {{chem2|PH3}}
[[Phosphomolybdic acid]] – Aigéad fosfamolabdach – {{chem2|H3PMo12O40}}
[[Phosphoric acid]] – Aigéad fosfarach – {{chem2|H3PO4}}
[[Phosphorous acid]] – Aigéad fosfarúil – {{chem2|H3PO3}}
[[Phosphoryl nitride]] – Nítríd fosfairile – {{chem2|OPN}}
[[Phosphorus pentabromide]] – Peinteabróimíd fosfair – {{chem2|PBr5}}
[[Phosphorus pentafluoride]] – Peinteafluairíd fosfair – {{chem2|PF5}}
[[Phosphorus pentasulfide]] – Peinteashuilfíd fosfair – {{chem2|P4S10}}
[[Phosphorus pentoxide]] – Peintea-ocsaíd fosfair – {{chem2|P2O5}}
[[Phosphorus sesquisulfide]] – Seisciuilfíd fosfair – {{chem2|P4S3}}
[[Phosphorus tribromide]] – Trí-bhróimíd fosfair – {{chem2|PBr3}}
[[Phosphorus trichloride]] – Trí-chlóiríd fosfair – {{chem2|PCl3}}
[[Phosphorus trifluoride]] – Trí-fluairíd fosfair – {{chem2|PF3}}
[[Phosphorus triiodide]] – Trí-iaidíd fosfair – {{chem2|PI3}}
[[Phosphotungstic acid]] – Aigéad fosfatungstach – {{chem2|H3PW12O40}}
[[Poly(dichlorophosphazene)]] – Pola(déchlóirífosfaisín) – {{chem2|(NPCl2)_{''n''}}}
=== [[Platinum|Pt]] (Platanam) ===
[[Platinum(II) chloride]] – Clóiríd platanaim(II) – {{chem2|PtCl2}}
[[Platinum(IV) chloride]] – Clóiríd platanaim(IV) – {{chem2|PtCl4}}
[[Platinum hexafluoride]] – Heicseafluairíd platanaim – {{chem2|PtF6}}
[[Platinum pentafluoride]] – Peinteafluairíd platanaim – {{chem2|PtF5}}
[[Platinum tetrafluoride]] – Teitreafluairíd platanaim – {{chem2|PtF4}}
=== [[Plutonium|Pu]] (Plútóiniam) ===
[[Plutonium(III) bromide]] – Bróimíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuBr3}}
[[Plutonium(III) chloride]] – Clóiríd plútóiniam(III) – {{chem2|PuCl3}}
[[Plutonium(III) fluoride]] – Fluairíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuF3}}
[[Plutonium(III) iodide]] – Iaidíd plútóiniam(III) – {{chem2|PuI3}}
[[Plutonium dihydride]] – Déhiodríd plútóiniam – {{chem2|PuH_{2+''x''}}}
[[Plutonium dioxide]] – Dé-ocsaíd plútóiniam – {{chem2|PuO2}}
[[Plutonium hexafluoride]] – Heicseafluairíd plútóiniam – {{chem2|PuF6}}
[[Plutonium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd plútóiniam – {{chem2|PuF4}}
[[Plutonium trihydride]] – Trí-hiodríd plútóiniam – {{chem2|PuH3}}
=== [[Polonium|Po]] (Polóiniam) ===
[[Polonium hexafluoride]] – Heicseafluairíd polóiniam – {{chem2|PoF6}}
[[Polonium monoxide]] – Mónaocsaíd polóiniam – PoO
[[Polonium dioxide]] – Dé-ocsaíd polóiniam – {{chem2|PoO2}}
[[Polonium trioxide]] – Trí-ocsaíd polóiniam – {{chem2|PoO3}}
=== [[Positronium|Ps]] (Posatróiniam) ===
[[Di-positronium]] – Dé-posatróiniam – {{chem2|Ps2}}
[[Positronium hydride]] – Hiodríd posatróiniam – PsH
=== [[Potassium|K]] (Potaisiam) ===
[[Potash Alum]] – Alúm potaise – {{chem2|K2SO4Al2(SO4)324H2O}}
[[Potassium alum]] – Alúm potaisiam – {{chem2|AlK(SO4)2}}
[[Potassium aluminium fluoride]] – Fluairíd alúmanaim agus potaisiam – {{chem2|KAlF4}}
[[Potassium amide]] – Aimíd potaisiam – {{chem2|KNH2}}
[[Potassium argentocyanide]] – Airgeadciainíd potaisiam – {{chem2|KAg(CN)2}}
[[Potassium arsenite]] – Arsainít potaisiam – {{chem2|KAsO2}}
[[Potassium azide]] – Aisíd potaisiam – {{chem2|KN3}}
[[Potassium borate]] – Bóráit potaisiam – {{chem2|K2B4O7*4H2O}}
[[Potassium bromide]] – Bróimíd potaisiam – KBr
[[Potassium bicarbonate]] – Dé-charbónáit potaisiam – {{chem2|KHCO3}}
[[Potassium bifluoride]] – Dé-fluairíd potaisiam – {{chem2|KHF2}}
[[Potassium bisulfite]] – Dé-shuilfít potaisiam – {{chem2|KHSO3}}
[[Potassium carbonate]] – Carbónáit potaisiam – {{chem2|K2CO3}}
[[Potassium calcium chloride]] – Clóiríd potaisiam cailciam – {{chem2|KCaCl3}}
[[Potassium chlorate]] – Clóráit potaisiam – {{chem2|KClO3}}
[[Potassium chloride]] – Clóiríd potaisiam – KCl
[[Potassium chlorite]] – Clóirít potaisiam – {{chem2|KClO2}}
[[Potassium chromate]] – Crómáit potaisiam – {{chem2|K2CrO4}}
[[Potassium cyanide]] – Ciainíd potaisiam – KCN
[[Potassium dichromate]] – Dé-chrómáit potaisiam – {{chem2|K2Cr2O7}}
[[Potassium dithionite]] – Déithianít potaisiam – {{chem2|K2S2O4}}
[[Potassium ferrate]] – Fearráit potaisiam – {{chem2|K2FeO4}}
[[Potassium ferrioxalate]] – Fearrócsaláit potaisiam – {{chem2|K3[Fe(C2O4)3]}}
[[Potassium ferricyanide]] – Fearriciainíd potaisiam – {{chem2|K3[Fe(CN)6]}}
[[Potassium ferrocyanide]] – Fearróiciainíd potaisiam – {{chem2|K4[Fe(CN)6]}}
[[Potassium heptafluorotantalate]] – Heipteafluairítantaláit potaisiam – {{chem2|K2[TaF7]}}
[[Potassium hexafluorophosphate]] – Heicseafluairífosfáit potaisiam – {{chem2|KPF6}}
[[Potassium hydrogen carbonate]] – Hiodrigincharbónáit potaisiam – {{chem2|KHCO3}}
[[Potassium hydrogen fluoride]] – Hiodriginfluairíd potaisiam – {{chem2|KHF2}}
[[Potassium hydroxide|Potassium hydroxide/caustic potash]] – Hiodrocsaíd potaisiam / potaise loiscneach – KOH
[[Potassium iodide]] – Iaidíd potaisiam – KI
[[Potassium iodate]] – Iaidáit potaisiam – {{chem2|KIO3}}
[[Potassium manganate]] – Mangaináit potaisiam – {{chem2|K2MnO4}}
[[Potassium monopersulfate]] – Mónaisárshuilfáit potaisiam – {{chem2|K2SO4KHSO42KHSO5}}
[[Potassium nitrate]] – Níotráit potaisiam – {{chem2|KNO3}}
[[Potassium perbromate]] – Sárbhrómáit potaisiam – {{chem2|KBrO4}}
[[Potassium perchlorate]] – Sárchlóráit potaisiam – {{chem2|KClO4}}
[[Potassium periodate]] – Sáriaidáit potaisiam – {{chem2|KIO4}}
[[Potassium permanganate]] – Sár-mhangaináit potaisiam – {{chem2|KMnO4}}
[[Potassium sodium tartrate]] – Tartráit potaisiam sóidiam – {{chem2|KNaC4H4O6}}
[[Potassium sulfate]] – Suilfáit potaisiam – {{chem2|K2SO4}}
[[Potassium sulfite]] – Suilfít potaisiam – {{chem2|K2SO3}}
[[Potassium sulfide]] – Suilfíd potaisiam – {{chem2|K2S}}
[[Potassium tartrate]] – Tartráit potaisiam – {{chem2|K2C4H4O6}}
[[Potassium tetrachloroiodate(III)]] – Teitreachlóiriaidáit potaisiam(III) – KICl<sub>4</sub>
[[Potassium tetraiodomercurate(II)]] – Teitreaiaidímearcúráit potaisiam(II) – {{chem2|K2HgI4}}
[[Potassium thiocyanate]] – Tiicianáit potaisiam – KSCN
[[Potassium titanyl phosphate]] – Fosfáit tiotainile potaisiam – {{chem2|KTiOPO4}}
[[Potassium vanadate]] – Vanaidáit potaisiam – {{chem2|KVO3}}
[[Tripotassium phosphate]] – Trí-photaisiam fosfáit – {{chem2|K3PO4}}
=== [[Praseodymium|Pr]] (Praiséidimiam) ===
[[Praseodymium(III) chloride]] – Clóiríd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrCl3}}
[[Praseodymium(III) sulfate]] – Suilfáit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2(SO4)3}}
[[Praseodymium(III) bromide]] – Bróimíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrBr3}}
[[Praseodymium(III) carbonate]] – Carbónáit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2(CO3)3}}
[[Praseodymium(III) fluoride]] – Fluairíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrF3}}
[[Praseodymium(III) iodide]] – Iaidíd praiséidimiam(III) – {{chem2|PrI3}}
[[Praseodymium(III) nitrate]] – Níotráit praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr(NO3)3}}
[[Praseodymium(III) oxide]] – Ocsaíd praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2O3}}
[[Praseodymium(III) phosphate]] – Fosfáit praiséidimiam(III) – {{chem2|PrPO4}}
[[Praseodymium(III) sulfide]] – Suilfíd praiséidimiam(III) – {{chem2|Pr2S3}}
=== [[Promethium|Pm]] (Próiméitiam) ===
[[Promethium(III) chloride]] – Clóiríd próiméitiam(III) – {{chem2|PmCl3}}
[[Promethium(III) oxide]] – Ocsaíd próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2O3}}
[[Promethium(III) bromide]] – Bróimíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmBr3}}
[[Promethium(III) carbonate]] – Carbónáit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2(CO3)3}}
[[Promethium(III) fluoride]] – Fluairíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmF3}}
[[Promethium(III) iodide]] – Iaidíd próiméitiam(III) – {{chem2|PmI3}}
[[Promethium(III) nitrate]] – Níotráit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm(NO3)3}}
[[Promethium(III) phosphate]] – Fosfáit próiméitiam(III) – {{chem2|PmPO4}}
[[Promethium(III) sulfate]] – Suilfáit próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2(SO4)3}}
[[Promethium(III) sulfide]] – Suilfíd próiméitiam(III) – {{chem2|Pm2S3}}
== R ==
=== [[Radium|Ra]] (Raidiam) ===
[[Radium bromide]] – Bróimíd raidiam – {{chem2|RaBr2}}
[[Radium carbonate]] – Carbónáit raidiam – {{chem2|RaCO3}}
[[Radium chloride]] – Clóiríd raidiam – {{chem2|RaCl2}}
[[Radium fluoride]] – Fluairíd raidiam – {{chem2|RaF2}}
=== [[Radon|Rn]] (Radón) ===
[[Radon difluoride]] – Défluairíd radóin – {{chem2|RnF2}}
=== [[Rhenium|Re]] (Réiniam) ===
[[Rhenium(IV) oxide]] – Ocsaíd réiniam(IV) – {{chem2|ReO2}}
[[Rhenium(VII) oxide]] – Ocsaíd réiniam(VII) – {{chem2|Re2O7}}
[[Rhenium heptafluoride]] – Heipteafluairíd réiniam – {{chem2|ReF7}}
[[Rhenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd réiniam – {{chem2|ReF6}}
=== [[Rhodium|Rh]] (Róidiam) ===
[[Rhodium hexafluoride]] – Heicseafluairíd róidiam – {{chem2|RhF6}}
[[Rhodium pentafluoride]] – Peinteafluairíd róidiam – {{chem2|Rh4F20}}
[[Rhodium(III) chloride]] – Clóiríd róidiam(III) – {{chem2|RhCl3}}
[[Rhodium(III) hydroxide]] – Hiodrocsaíd róidiam(III) – {{chem2|Rh(OH)3}}
[[Rhodium(III) iodide]] – Iaidíd róidiam(III) – {{chem2|RhI3}}
[[Rhodium(III) nitrate]] – Níotráit róidiam(III) – {{chem2|Rh(NO3)3}}
[[Rhodium(III) oxide]] – Ocsaíd róidiam(III) – {{chem2|Rh2O3}}
[[Rhodium(III) sulfate]] – Suilfáit róidiam(III) – {{chem2|Rh2(SO4)6}}
[[Rhodium(III) sulfide]] – Suilfíd róidiam(III) – {{chem2|Rh2S3}}
[[Rhodium(IV) fluoride]] – Fluairíd róidiam(IV) – {{chem2|RhF4}}
[[Rhodium(IV) oxide]] – Ocsaíd róidiam(IV) – {{chem2|RhO2}}
=== [[Rubidium|Rb]] (Rubaidiam) ===
[[Rubidium azide]] – Aisíd rubaidiam – {{chem2|RbN3}}
[[Rubidium bromide]] – Bróimíd rubaidiam – RbBr
[[Rubidium chloride]] – Clóiríd rubaidiam – RbCl
[[Rubidium fluoride]] – Fluairíd rubaidiam – RbF
[[Rubidium hydrogen sulfate]] – Hiodriginsuilfáit rubaidiam – {{chem2|RbHSO4}}
[[Rubidium hydroxide]] – Hiodrocsaíd rubaidiam – RbOH
[[Rubidium iodide]] – Iaidíd rubaidiam – RbI
[[Rubidium nitrate]] – Níotráit rubaidiam – {{chem2|RbNO3}}
[[Rubidium oxide]] – Ocsaíd rubaidiam – {{chem2|Rb2O}}
[[Rubidium telluride]] – Teallúiríd rubaidiam – {{chem2|Rb2Te}}
[[Rubidium titanyl phosphate]] – Fosfáit tiotainile rubaidiam – {{chem2|RbTiOPO4}}
=== [[Ruthenium|Ru]] (Ruitéiniam) ===
[[Ruthenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd ruitéiniam – {{chem2|RuF6}}
[[Ruthenium pentafluoride]] – Peinteafluairíd ruitéiniam – {{chem2|RuF5}}
[[Ruthenium tetroxide|Ruthenium(VIII) oxide]] – Teitrea-ocsaíd ruitéiniam (ocsaíd ruitéiniam(VIII)) – {{chem2|RuO4}}
[[Ruthenium(III) chloride]] – Clóiríd ruitéiniam(III) – {{chem2|RuCl3}}
[[Ruthenium(IV) oxide]] – Ocsaíd ruitéiniam(IV) – {{chem2|RuO2}}
== S ==
=== [[Samarium|Sm]] (Samairiam) ===
[[Samarium(II) iodide]] – Iaidíd samairiam(II) – {{chem2|SmI2}}
[[Samarium(III) chloride]] – Clóiríd samairiam(III) – {{chem2|SmCl3}}
[[Samarium(III) oxide]] – Ocsaíd samairiam(III) – {{chem2|Sm2O3}}
[[Samarium(III) bromide]] – Bróimíd samairiam(III) – {{chem2|SmBr3}}
[[Samarium(III) carbonate]] – Carbónáit samairiam(III) – {{chem2|Sm2(CO3)3}}
[[Samarium(III) fluoride]] – Fluairíd samairiam(III) – {{chem2|SmF3}}
[[Samarium(III) iodide]] – Iaidíd samairiam(III) – {{chem2|SmI3}}
[[Samarium(III) nitrate]] – Níotráit samairiam(III) – {{chem2|Sm(NO3)3}}
[[Samarium(III) phosphate]] – Fosfáit samairiam(III) – {{chem2|SmPO4}}
[[Samarium(III) sulfate]] – Suilfáit samairiam(III) – {{chem2|Sm2(SO4)4}}
[[Samarium(III) sulfide]] – Suilfíd samairiam(III) – {{chem2|Sm2S3}}
=== [[Scandium|Sc]] (Scaindiam) ===
[[Scandium(III) fluoride]] – Fluairíd scaindiam(III) – {{chem2|ScF3}}
[[Scandium(III) nitrate]] – Níotráit scaindiam(III) – {{chem2|Sc(NO3)3}}
[[Scandium(III) oxide]] – Ocsaíd scaindiam(III) – {{chem2|Sc2O3}}
[[Scandium(III) triflate]] – Trí-fhlait scaindiam(III) – {{chem2|Sc(OSO2CF3)3}}
=== [[Seaborgium|Sg]] (Seabóirgiam) ===
[[Seaborgium hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil seabóirgiam – {{chem2|Sg(CO)6}}
=== [[Selenium|Se]] (Seiléiniam) ===
[[Selenic acid]] – Aigéad seiléanach – {{chem2|H2SeO4}}
[[Selenious acid]] – Aigéad seiléiniúil – {{chem2|H2SeO3}}
[[Selenium dibromide]] – Débhróimíd seiléiniam – {{chem2|SeBr2}}
[[Selenium dioxide]] – Dé-ocsaíd seiléiniam – {{chem2|SeO2}}
[[Selenium disulfide]] – Déishuilfíd seiléiniam – {{chem2|SeS2}}
[[Selenium hexafluoride]] – Heicseafluairíd seiléiniam – {{chem2|SeF6}}
[[Selenium hexasulfide]] – Heicseashuilfíd seiléiniam – {{chem2|Se2S6}}
[[Selenium oxybromide]] – Ocsaibróimíd seiléiniam – {{chem2|SeOBr2}}
[[Selenium oxydichloride]] – Ocsaidéchlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeOCl2}}
[[Selenium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd seiléiniam – {{chem2|SeCl4}}
[[Selenium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd seiléiniam – {{chem2|SeF4}}
[[Selenium trioxide]] – Trí-ocsaíd seiléiniam – {{chem2|SeO3}}
[[Selenoyl fluoride]] – Fluairíd seiléinile – {{chem2|SeO2F2}}
=== [[Silicon|Si]] (Sileacan) ===
[[Disilane]] – Déshileán – {{chem2|Si2H6}}
[[Silane]] – Sileán – {{chem2|SiH4}}
[[Silica gel]] – Glóthach shilice – {{chem2|SiO2*''n''H2O}}
[[Silicic acid]] – Aigéad sileacach – {{chem2|Si(OH)4}}
[[Silicochloroform]], [[trichlorosilane]] – Sileaclóraform, trí-chlóirísileán – {{chem2|SiHCl3}}
[[Silicofluoric acid]] – Aigéad sileacafluarach – {{chem2|H2SiF6}}
[[Silicon boride]] – Bóiríd sileacain – {{chem2|SiB3}}
[[Silicon carbide]] (carborundum) – Cairbíd sileacain (carbarandam) – SiC
[[Silicon dioxide]] – Dé-ocsaíd sileacain – {{chem2|SiO2}}
[[Silicon monoxide]] – Mónaocsaíd sileacain – SiO
[[Silicon nitride]] – Nítríd sileacain – {{chem2|Si3N4}}
[[Silicon tetrabromide]] – Teitreibhróimíd sileacain – {{chem2|SiBr4}}
[[Silicon tetrachloride]] – Teitreachlóiríd sileacain – {{chem2|SiCl4}}
[[Silicon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd sileacain – {{chem2|SiF4}}
[[Silicon tetraiodide]] – Teitreaiaidíd sileacain – {{chem2|SiI4}}
[[Thortveitite]] – Tortveitít – {{chem2|(Sc,Y)2Si2O7}}
=== [[Silver|Ag]] (Airgead) ===
[[Silver(I) fluoride]] – Fluairíd airgid(I) – AgF
[[Silver(II) fluoride]] – Fluairíd airgid(II) – {{chem2|AgF2}}
[[Silver acetylide]] – Aicéitilíd airgid – {{chem2|Ag2C2}}
[[Silver argentocyanide]] – Airgeadciainíd airgid – {{chem2|KAg(CN)2}}
[[Silver azide]] – Aisíd airgid – {{chem2|AgN3}}
[[Silver bromate]] – Brómáit airgid – {{chem2|AgBrO3}}
[[Silver bromide]] – Bróimíd airgid – AgBr
[[Silver chlorate]] – Clóráit airgid – {{chem2|AgClO3}}
[[Silver chloride]] – Clóiríd airgid – AgCl
[[Silver chromate]] – Crómáit airgid – {{chem2|Ag2CrO4}}
[[Silver fluoroborate]] – Fluairíbóráit airgid – {{chem2|AgBF4}}
[[Silver fulminate]] – Fulmaináit airgid – AgCNO
[[Silver hydroxide]] – Hiodrocsaíd airgid – AgOH
[[Silver iodide]] – Iaidíd airgid – AgI
[[Silver nitrate]] – Níotráit airgid – {{chem2|AgNO3}}
[[Silver nitride]] – Nítríd airgid – {{chem2|Ag3N}}
[[Silver oxide]] – Ocsaíd airgid – {{chem2|Ag2O}}
[[Silver perchlorate]] – Sárchlóráit airgid – {{chem2|AgClO4}}
[[Silver permanganate]] – Sár-mhangaináit airgid – {{chem2|AgMnO4}}
[[Silver phosphate]] – Fosfáit airgid – {{chem2|Ag3PO4}}
[[Silver subfluoride]] – Fo-fluairíd airgid – {{chem2|Ag2F}}
[[Silver sulfate]] – Suilfáit airgid – {{chem2|Ag2SO4}}
[[Silver sulfide]] – Suilfíd airgid – {{chem2|Ag2S}}
=== [[Sodium|Na]] (Sóidiam) ===
[[Sodamide]] – Sóidaimíd – {{chem2|NaNH2}}
[[Sodium aluminate]] – Alúmanaít sóidiam – {{chem2|NaAlO2}}
[[Sodium arsenate]] – Arsanaít sóidiam – {{chem2|H24Na3AsO16}}
[[Sodium azide]] – Aisíd sóidiam – {{chem2|NaN3}}
[[Sodium bicarbonate]] – Dé-charbónáit sóidiam – {{chem2|NaHCO3}}
[[Sodium biselenide]] – Dé-sheiléiníd sóidiam – NaSeH
[[Sodium bisulfate]] – Dé-shuilfáit sóidiam – {{chem2|NaHSO4}}
[[Sodium bisulfite]] – Dé-shuilfít sóidiam – {{chem2|NaHSO3}}
[[Sodium borate]] – Bóráit sóidiam – {{chem2|Na2B4O7}}
[[Sodium borohydride]] – Bóróhiodríd sóidiam – {{chem2|NaBH4}}
[[Sodium bromate]] – Brómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO3}}
[[Sodium bromide]] – Bróimíd sóidiam – NaBr
[[Sodium bromite]] – Bróimít sóidiam – {{chem2|NaBrO2}}
[[Sodium carbide]] – Cairbíd sóidiam – {{chem2|Na2C2}}
[[Sodium carbonate]] – Carbónáit sóidiam – {{chem2|Na2CO3}}
[[Sodium chlorate]] – Clóráit sóidiam – {{chem2|NaClO3}}
[[Sodium chloride]] – Clóiríd sóidiam – NaCl
[[Sodium chlorite]] – Clóirít sóidiam – {{chem2|NaClO2}}
[[Sodium cobaltinitrite]] – Cobailtínítrít sóidiam – {{chem2|CoN6Na3O12}}
[[Sodium copper tetrachloride]] – Teitreachlóiríd copair sóidiam – {{chem2|Na2CuCl4}}
[[Sodium cyanate]] – Ciaináit sóidiam – NaCNO
[[Sodium cyanide]] – Ciainíd sóidiam – NaCN
[[Sodium dichromate]] – Dé-chrómáit sóidiam – {{chem2|Na2Cr2O7*2H2O}}
[[Sodium dioxide]] – Dé-ocsaíd sóidiam – {{chem2|NaO2}}
[[Sodium dithionite]] – Déithianít sóidiam – {{chem2|Na2S2O4}}
[[Sodium ferrocyanide]] – Fearróiciainíd sóidiam – {{chem2|Na4[Fe(CN)6]}}
[[Sodium fluoride]] – Fluairíd sóidiam – NaF
[[Sodium fluorosilicate]] – Fluairísileacáit sóidiam – {{chem2|Na2[SiF6]}}
[[Sodium formate]] – Formáit sóidiam – HCOONa
[[Sodium hydride]] – Hiodríd sóidiam – NaH
[[Sodium hydrogen carbonate]] – Hiodrigincharbónáit sóidiam – {{chem2|NaHCO3}}
[[Sodium hydrosulfide]] – Hiodrosuilfíd sóidiam – NaSH
[[Sodium hydroxide]] – Hiodrocsaíd sóidiam – NaOH
[[Sodium hypobromite]] – Hipeabróimít sóidiam – NaOBr
[[Sodium hypochlorite]] – Hipeaclóirít sóidiam – NaOCl
[[Sodium hypoiodite]] – Hipeaiaidít sóidiam – NaOI
[[Sodium hypophosphite]] – Hipeafosfít sóidiam – {{chem2|NaPO2H2}}
[[Sodium iodate]] – Iaidáit sóidiam – {{chem2|NaIO3}}
[[Sodium iodide]] – Iaidíd sóidiam – NaI
[[Sodium manganate]] – Mangaináit sóidiam – {{chem2|Na2MnO4}}
[[Sodium molybdate]] – Molabdáit sóidiam – {{chem2|Na2MoO4}}
[[Sodium monofluorophosphate]] – Mónafluairífosfáit sóidiam – {{chem2|Na2PFO3}}
[[Sodium nitrate]] – Níotráit sóidiam – {{chem2|NaNO3}}
[[Sodium nitrite]] – Níotrít sóidiam – {{chem2|NaNO2}}
[[Sodium nitroprusside]] – Níotraiprúisíd sóidiam – {{chem2|Na2[Fe(CN)5NO]*2H2O}}
[[Sodium oxide]] – Ocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O}}
[[Sodium perborate]] – Sárbhóráit sóidiam – {{chem2|NaBO3*H2O}}
[[Sodium perbromate]] – Sárbhrómáit sóidiam – {{chem2|NaBrO4}}
[[Sodium percarbonate]] – Sárcharbónáit sóidiam – {{chem2|2Na2CO3*3H2O2}}
[[Sodium perchlorate]] – Sárchlóráit sóidiam – {{chem2|NaClO4}}
[[Sodium periodate]] – Sáriaidáit sóidiam – {{chem2|NaIO4}}
[[Sodium permanganate]] – Sár-mhangaináit sóidiam – {{chem2|NaMnO4}}
[[Sodium peroxide]] – Sárocsaíd sóidiam – {{chem2|Na2O2}}
[[Sodium peroxycarbonate]] – Sárocsaícharbónáit sóidiam – {{chem2|Na2CO4}}
[[Sodium perrhenate]] – Sár-réanáit sóidiam – {{chem2|NaReO4}}
[[Sodium persulfate]] – Sárshuilfáit sóidiam – {{chem2|Na2S2O8}}
[[Sodium phosphate]] – Fosfáit sóidiam – {{chem2|Na3PO4}}
[[Sodium selenate]] – Seiléanáit sóidiam – {{chem2|Na2O4Se}}
[[Sodium selenide]] – Seiléiníd sóidiam – {{chem2|Na2Se}}
[[Sodium selenite]] – Seiléinít sóidiam – {{chem2|Na2SeO3}}
[[Sodium silicate]] – Sileacáit sóidiam – {{chem2|Na2SiO3}}
[[Sodium sulfate]] – Suilfáit sóidiam – {{chem2|Na2SO4}}
[[Sodium sulfide]] – Suilfíd sóidiam – {{chem2|Na2S}}
[[Sodium sulfite]] – Suilfít sóidiam – {{chem2|Na2SO3}}
[[Sodium tartrate]] – Tartráit sóidiam – {{chem2|C4H4Na2O6}}
[[Sodium tellurite]] – Teallúirít sóidiam – {{chem2|Na2TeO3}}
[[Sodium tetrachloroaluminate]] – Teitreachlóiríalúmanaít sóidiam – {{chem2|NaAlCl4}}
[[Sodium tetrafluoroborate]] – Teitreafluairíbóráit sóidiam – {{chem2|NaBF4}}
[[Sodium thioantimoniate]] – Tiaantamónáit sóidiam – {{chem2|Na3(SbS4)*9H2O}}
[[Sodium thiocyanate]] – Tiicianáit sóidiam – NaSCN
[[Sodium thiosulfate]] – Tiasuilfáit sóidiam – {{chem2|Na2S2O3}}
[[Sodium tungstate]] – Tungstat sóidiam – {{chem2|Na2WO4}}
[[Sodium uranate]] – Úranáit sóidiam – {{chem2|Na2O7U2}}
[[Sodium zincate]] – Sioncáit sóidiam – {{chem2|H4Na2O4Zn}}
[[Trisodium phosphate]] – Trí-shóidiam fosfáit – {{chem2|Na3PO4}}
=== [[Strontium|Sr]] (Strointiam) ===
[[Strontium bromide]] – Bróimíd strointiam – {{chem2|SrBr2}}
[[Strontium carbonate]] – Carbónáit strointiam – {{chem2|SrCO3}}
[[Strontium chloride]] – Clóiríd strointiam – {{chem2|SrCl2}}
[[Strontium fluoride]] – Fluairíd strointiam – {{chem2|SrF2}}
[[Strontium hydroxide]] – Hiodrocsaíd strointiam – {{chem2|Sr(OH)2}}
[[Strontium iodide]] – Iaidíd strointiam – {{chem2|SrI2}}
[[Strontium nitrate]] – Níotráit strointiam – {{chem2|Sr(NO3)2}}
[[Strontium oxide]] – Ocsaíd strointiam – SrO
[[Strontium titanate]] – Tiotanáit strointiam – {{chem2|SrTiO3}}
[[Strontium bicarbonate]] – Dé-charbónáit strointiam – {{chem2|Sr(HCO3)2}}
[[Strontium boride]] – Bóiríd strointiam – {{chem2|SrB6}}
[[Strontium carbide]] – Cairbíd strointiam – {{chem2|SrC2}}
[[Strontium cyanamide]] – Ciainaimíd strointiam – {{chem2|SrCN2}}
[[Strontium fluorophosphate]] – Fluairífosfáit strointiam – {{chem2|SrPO3F}}
[[Strontium gluconate]] – Glúcónáit strointiam – {{chem2|Sr(HOCH2(CHOH)4CO2)2}}
[[Strontium hydride]] – Hiodríd strointiam – {{chem2|SrH2}}
[[Strontium hydrogen phosphate]] – Hiodriginfosfáit strointiam – {{chem2|SrHPO4}}
[[Strontium hypochlorite]] – Hipeaclóirít strointiam – {{chem2|Sr(OCl)2}}
[[Strontium molybdate]] – Molabdáit strointiam – {{chem2|SrMoO4}}
[[Strontium oxalate]] – Ocsaláit strointiam – {{chem2|SrC2O4}}
[[Strontium peroxide]] – Sárocsaíd strointiam – {{chem2|SrO2}}
[[Strontium phosphate]] – Fosfáit strointiam – {{chem2|Sr3(PO4)2}}
[[Strontium silicate]] – Sileacáit strointiam – {{chem2|SrSiO3}}
[[Strontium sulfate]] – Suilfáit strointiam – {{chem2|SrSO4}}
[[Strontium sulfide]] – Suilfíd strointiam – SrS
[[Strontium tungstate]] – Tungstat strointiam – {{chem2|SrWO4}}
[[Strontium zirconate]] – Siarcónáit strointiam – {{chem2|SrZrO3}}
=== [[Sulfur|S]] (Sulfar) ===
[[Disulfur decafluoride]] – Deicifluairíd déshulfair – {{chem2|S2F10}}
[[Disulfur dichloride]] – Déchlóiríd déshulfair – {{chem2|S2Cl2}}
[[Hydrogen sulfide]] – Suilfíd hidrigine – {{chem2|H2S}}
[[Pyrosulfuric acid]] – Aigéad pireashulfarach – {{chem2|H2S2O7}}
[[Sulfamic acid]] – Aigéad sulfamach – {{chem2|H3NO3S}}
[[Sulfur dibromide]] – Débhróimíd sulfair – {{chem2|Br2S}}
[[Sulfur dioxide]] – Dé-ocsaíd sulfair – {{chem2|SO2}}
[[Sulfur hexafluoride]] – Heicseafluairíd sulfair – {{chem2|SF6}}
[[Sulfur tetrafluoride]] – Teitreafluairíd sulfair – {{chem2|SF4}}
[[Sulfuric acid]] – Aigéad sulfarach – {{chem2|H2SO4}}
[[Sulfurous acid]] – Aigéad sulfúrach – {{chem2|H2SO3}}
[[Sulfuryl chloride]] – Clóiríd suilfirile – {{chem2|SO2Cl2}}
[[Tetrasulfur tetranitride]] – Teitrea-shuilfíd teitrea-nítríd – {{chem2|S4N4}}
[[Peroxymonosulfuric acid|Persulfuric acid]] (Caro's acid) – Sárshulfarach aigéad (aigéad Caro) – {{chem2|H2SO5}}
== T ==
=== [[Tantalum|Ta]] (Tantalam) ===
[[Tantalum arsenide]] – Arsainíd tantalam – TaAs
[[Tantalum carbide]] – Cairbíd tantalam – TaC
[[Tantalum pentafluoride]] – Peinteafluairíd tantalam – {{chem2|TaF5}}
[[Tantalum(V) oxide]] – Ocsaíd tantalam(V) – {{chem2|Ta2O5}}
=== [[Technetium|Tc]] (Teicnéitiam) ===
[[Technetium hexafluoride]] – Heicseafluairíd teicnéitiam – {{chem2|TcF6}}
[[Ammonium pertechnetate]] – Sárteicnéatáit amóiniam – {{chem2|NH4TcO4}}
[[Sodium pertechnetate]] – Sárteicnéatáit sóidiam – {{chem2|NaTcO4}}
=== [[Tellurium|Te]] (Teallúiriam) ===
[[Ditellurium bromide]] – Bróimíd détheallúiriam – {{chem2|Te2Br}}
[[Telluric acid]] – Aigéad teallúrach – {{chem2|H6TeO6}}
[[Tellurium dioxide]] – Dé-ocsaíd teallúiriam – {{chem2|TeO2}}
[[Tellurium hexafluoride]] – Heicseafluairíd teallúiriam – {{chem2|TeF6}}
[[Tellurium tetrabromide]] – Teitreibhróimíd teallúiriam – {{chem2|TeBr4}}
[[Tellurium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd teallúiriam – {{chem2|TeCl4}}
[[Tellurium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd teallúiriam – {{chem2|TeF4}}
[[Tellurium tetraiodide]] – Teitreaiaidíd teallúiriam – {{chem2|TeI4}}
[[Tellurous acid]] – Aigéad teallúirúil – {{chem2|H2TeO3}}
[[Beryllium telluride]] – Teallúiríd beirilliam – BeTe
[[Bismuth telluride]] – Teallúiríd biosmait – {{chem2|Bi2Te3}}
[[Cadmium telluride]] – Teallúiríd caidmiam – CdTe
[[Cadmium zinc telluride]] – Teallúiríd caidmiam since – {{chem2|(Cd,Zn)Te}}
[[Dimethyltelluride]] – Dé-mheitilteallúiríd – {{chem2|(CH3)2Te}}
[[Mercury Cadmium Telluride]] – Teallúiríd mearcair caidmiam – {{chem2|(Hg,Cd)Te}}
[[Lead telluride]] – Teallúiríd luaidhe – PbTe
[[Mercury telluride]] – Teallúiríd mearcair – HgTe
[[Mercury zinc telluride]] – Teallúiríd mearcair since – {{chem2|(Hg,Zn)Te}}
[[Silver telluride]] – Teallúiríd airgid – {{chem2|Ag2Te}}
[[Tin telluride]] – Teallúiríd stáin – SnTe
[[Zinc telluride]] – Teallúiríd since – ZnTe
[[Teflic acid]] – Aigéad teifleach – {{chem2|HOTeF5}}
[[Sodium tellurite]] – Teallúirít sóidiam – {{chem2|Na2TeO3}}
=== [[Terbium|Tb]] (Teirbiam) ===
[[Terbium(III) chloride]] – Clóiríd teirbiam(III) – {{chem2|TbCl3}}
[[Terbium(III) bromide]] – Bróimíd teirbiam(III) – {{chem2|TbBr3}}
[[Terbium(III) carbonate]] – Carbónáit teirbiam(III) – {{chem2|Tb2(CO3)3}}
[[Terbium(III) fluoride]] – Fluairíd teirbiam(III) – {{chem2|TbF3}}
[[Terbium(III) iodide]] – Iaidíd teirbiam(III) – {{chem2|TbI3}}
[[Terbium(III) nitrate]] – Níotráit teirbiam(III) – {{chem2|Tb(NO3)3}}
[[Terbium(III) oxide]] – Ocsaíd teirbiam(III) – {{chem2|Tb2O3}}
[[Terbium(III) phosphate]] – Fosfáit teirbiam(III) – {{chem2|TbPO4}}
[[Terbium(III) sulfate]] – Suilfáit teirbiam(III) – {{chem2|Tb2(SO4)3}}
[[Terbium(III) sulfide]] – Suilfíd teirbiam(III) – {{chem2|Tb2S3}}
=== [[Thallium|Tl]] (Tailliam) ===
[[Thallium(I) bromide]] – Bróimíd tailliam(I) – TlBr
[[Thallium(I) carbonate]] – Carbónáit tailliam(I) – {{chem2|Tl2CO3}}
[[Thallium(I) fluoride]] – Fluairíd tailliam(I) – TlF
[[Thallium(I) sulfate]] – Suilfáit tailliam(I) – {{chem2|Tl2SO4}}
[[Thallium(III) oxide]] – Ocsaíd tailliam(III) – {{chem2|Tl2O3}}
[[Thallium(III) sulfate]] – Suilfáit tailliam(III) – {{chem2|Tl2(SO4)3}}
[[Thallium triiodide]] – Trí-iaidíd tailliam – {{chem2|TlI3}}
[[Thallium antimonide]] – Antamóníd tailliam – TlSb
[[Thallium arsenide]] – Arsainíd tailliam – TlAs
[[Thallium(III) bromide]] – Bróimíd tailliam(III) – {{chem2|TlBr3}}
[[Thallium(III) chloride]] – Clóiríd tailliam(III) – {{chem2|TlCl3}}
[[Thallium(III) fluoride]] – Fluairíd tailliam(III) – {{chem2|TlF3}}
[[Thallium(I) iodide]] – Iaidíd tailliam(I) – TlI
[[Thallium(III) nitrate]] – Níotráit tailliam(III) – {{chem2|Tl(NO3)3}}
[[Thallium(I) oxide]] – Ocsaíd tailliam(I) – {{chem2|Tl2O}}
[[Thallium phosphide]] – Fosfíd tailliam – TlP
[[Thallium(III) selenide]] – Seiléiníd tailliam(III) – {{chem2|Tl2Se3}}
[[Thallium(III) sulfide]] – Suilfíd tailliam(III) – {{chem2|Tl2S3}}
[[TrimethylThallium]] – Trí-mheitiltailliam – {{chem2|Tl(CH3)3}}
[[Thallium(I) hydroxide]] – Hiodrocsaíd tailliam(I) – TlOH
=== SO (Tiainil) ===
[[Thionyl chloride]] – Clóiríd tiainile – {{chem2|SOCl2}}
[[Thionyl tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tiainile – {{chem2|SOF4}}
=== ClS (Tiafosgéin) ===
[[Thiophosgene]] – Tiafosgéin – {{chem2|CSCl2}}
[[Thiophosphoryl chloride]] – Clóiríd tiafosfairile – {{chem2|Cl3PS}}
=== [[Thorium|Th]] (Tóiriam) ===
[[Thorium(IV) nitrate]] – Níotráit tóiriam(IV) – {{chem2|Th(NO3)4}}
[[Thorium(IV) sulfate]] – Suilfáit tóiriam(IV) – {{chem2|Th(SO4)2}}
[[Thorium dioxide]] – Dé-ocsaíd tóiriam – {{chem2|ThO2}}
[[Thorium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tóiriam – {{chem2|ThF4}}
=== [[Thulium|Tm]] (Tiúiliam) ===
[[Thulium(III) bromide]] – Bróimíd tiúiliam(III) – {{chem2|TmBr3}}
[[Thulium(III) chloride]] – Clóiríd tiúiliam(III) – {{chem2|TmCl3}}
[[Thulium(III) oxide]] – Ocsaíd tiúiliam(III) – {{chem2|Tm2O3}}
=== [[Tin|Sn]] (Stán) ===
[[Stannane]] – Stannán – {{chem2|SnH4}}
[[Tin(II) bromide]] – Bróimíd stáin(II) – {{chem2|SnBr2}}
[[Tin(II) chloride]] – Clóiríd stáin(II) – {{chem2|SnCl2}}
[[Tin(II) fluoride]] – Fluairíd stáin(II) – {{chem2|SnF2}}
[[Tin(II) hydroxide]] – Hiodrocsaíd stáin(II) – {{chem2|Sn(OH)2}}
[[Tin(II) iodide]] – Iaidíd stáin(II) – {{chem2|SnI2}}
[[Tin(II) oxide]] – Ocsaíd stáin(II) – SnO
[[Tin(II) sulfate]] – Suilfáit stáin(II) – {{chem2|SnSO4}}
[[Tin(II) sulfide]] – Suilfíd stáin(II) – SnS
[[Tin(IV) bromide]] – Bróimíd stáin(IV) – {{chem2|SnBr4}}
[[Tin(IV) chloride]] – Clóiríd stáin(IV) – {{chem2|SnCl4}}
[[Tin(IV) fluoride]] – Fluairíd stáin(IV) – {{chem2|SnF4}}
[[Tin(IV) iodide]] – Iaidíd stáin(IV) – {{chem2|SnI4}}
[[Tin(IV) oxide]] – Ocsaíd stáin(IV) – {{chem2|SnO2}}
[[Tin(IV) sulfide]] – Suilfíd stáin(IV) – {{chem2|SnS2}}
[[Tin(IV) cyanide]] – Ciainíd stáin(IV) – {{chem2|Sn(CN)4}}
[[Tin selenide]] – Seiléiníd stáin – {{chem2|SnSe2}}
[[Tin telluride]] – Teallúiríd stáin – SnTe
=== [[Titanium|Ti]] (Tiotáiniam) ===
[[Hexafluorotitanic acid]] – Aigéad heicseafluairítiotanach – {{chem2|(H3O)2[TiF6]}}
[[Titanium(II) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(II) – {{chem2|TiCl2}}
[[Titanium(II) oxide]] – Ocsaíd tiotáiniam(II) – TiO
[[Titanium(II) sulfide]] – Suilfíd tiotáiniam(II) – TiS
[[Titanium(III) bromide]] – Bróimíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiBr3}}
[[Titanium(III) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiCl3}}
[[Titanium(III) fluoride]] – Fluairíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiF3}}
[[Titanium(III) iodide]] – Iaidíd tiotáiniam(III) – {{chem2|TiI3}}
[[Titanium(III) oxide]] – Ocsaíd tiotáiniam(III) – {{chem2|Ti2O3}}
[[Titanium(III) phosphide]] – Fosfíd tiotáiniam(III) – TiP
[[Titanium(IV) bromide]] – Bróimíd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiBr4}}
[[Titanium(IV) carbide]] – Cairbíd tiotáiniam(IV) – TiC
[[Titanium(IV) chloride]] – Clóiríd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiCl4}}
[[Titanium(IV) hydride]] – Hiodríd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiH4}}
[[Titanium(IV) iodide]] – Iaidíd tiotáiniam(IV) – {{chem2|TiI4}}
[[Titanium carbide]] – Cairbíd tiotáiniam – TiC
[[Titanium diboride]] – Débhóiríd tiotáiniam – {{chem2|TiB2}}
[[Titanium dioxide]] – Dé-ocsaíd tiotáiniam – {{chem2|TiO2}}
[[Titanium diselenide]] – Déiseiléiníd tiotáiniam – {{chem2|TiSe2}}
[[Titanium disilicide]] – Déisilícíd tiotáiniam – {{chem2|TiSi2}}
[[Titanium disulfide]] – Déisuilfíd tiotáiniam – {{chem2|TiS2}}
[[Titanium nitrate]] – Níotráit tiotáiniam – {{chem2|Ti(NO3)4}}
[[Titanium nitride]] – Nítríd tiotáiniam – TiN
[[Titanium perchlorate]] – Sárchlóráit tiotáiniam – {{chem2|Ti(ClO4)4}}
[[Titanium silicon carbide]] – Cairbíd sileacain tiotáiniam – {{chem2|Ti3SiC2}}
[[Titanium tetrabromide]] – Teitreibhróimíd tiotáiniam – {{chem2|TiBr4}}
[[Titanium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd tiotáiniam – {{chem2|TiF4}}
[[Titanium tetraiodide]] – Teitreaiaidíd tiotáiniam – {{chem2|TiI4}}
=== TiO (Tiotainil) ===
[[Titanyl sulfate]] – Suilfáit tiotainile – {{chem2|TiOSO4}}
=== [[Tungsten|W]] (Tungstan) ===
[[Tungsten(VI) chloride]] – Clóiríd tungstain(VI) – {{chem2|WCl6}}
[[Tungsten(VI) fluoride]] – Fluairíd tungstain(VI) – {{chem2|WF6}}
[[Tungsten boride]] – Bóiríd tungstain – {{chem2|WB2}}
[[Tungsten carbide]] – Cairbíd tungstain – WC
[[Tungstic acid]] – Aigéad tungstach – {{chem2|H2WO4}}
[[Tungsten hexacarbonyl]] – Heicseacarbóinil tungstain – {{chem2|W(CO)6}}
== U ==
=== [[Uranium|U]] (Úráiniam) ===
[[Triuranium octaoxide]] – Trí-úráiniam ocht-ocsaíd – {{chem2|U3O8}}
[[Uranium hexafluoride]] – Heicseafluairíd úráiniam – {{chem2|UF6}}
[[Uranium pentafluoride]] – Peinteafluairíd úráiniam – {{chem2|UF5}}
[[Uranium sulfate]] – Suilfáit úráiniam – {{chem2|U(SO4)2}}
[[Uranium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd úráiniam – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd úráiniam – {{chem2|UF4}}
[[Uranium(III) chloride]] – Clóiríd úráiniam(III) – {{chem2|UCl3}}
[[Uranium(IV) chloride]] – Clóiríd úráiniam(IV) – {{chem2|UCl4}}
[[Uranium(V) chloride]] – Clóiríd úráiniam(V) – {{chem2|UCl5}}
[[Uranium hexachloride]] – Heicseaclóiríd úráiniam – {{chem2|UCl6}}
[[Uranium(IV) fluoride]] – Fluairíd úráiniam(IV) – {{chem2|UF4}}
[[Uranium(VI) fluoride]] – Fluairíd úráiniam(VI) – {{chem2|UF6}}
[[Uranyl peroxide]] – Sárocsaíd úrainile – {{chem2|UO4}}
[[Uranium dioxide]] – Dé-ocsaíd úráiniam – {{chem2|UO2}}
=== UO<sub>2</sub> (Úrainil) ===
[[Uranyl carbonate]] – Carbónáit úrainile – {{chem2|UO2CO3}}
[[Uranyl chloride]] – Clóiríd úrainile – {{chem2|UO2Cl2}}
[[Uranyl fluoride]] – Fluairíd úrainile – {{chem2|UO2F2}}
[[Uranyl hydroxide]] – Hiodrocsaíd úrainile – {{chem2|UO2(OH)2}}
[[Uranyl nitrate]] – Níotráit úrainile – {{chem2|UO2(NO3)2}}
[[Uranyl sulfate]] – Suilfáit úrainile – {{chem2|UO2SO4}}
== V ==
=== [[Vanadium|V]] (Vanaidiam) ===
[[Vanadium(II) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(II) – {{chem2|VCl2}}
[[Vanadium(II) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(II) – VO
[[Vanadium(III) bromide]] – Bróimíd vanaidiam(III) – {{chem2|VBr3}}
[[Vanadium(III) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(III) – {{chem2|VCl3}}
[[Vanadium(III) fluoride]] – Fluairíd vanaidiam(III) – {{chem2|VF3}}
[[Vanadium(III) nitride]] – Nítríd vanaidiam(III) – VN
[[Vanadium(III) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(III) – {{chem2|V2O3}}
[[Vanadium(IV) chloride]] – Clóiríd vanaidiam(IV) – {{chem2|VCl4}}
[[Vanadium(IV) fluoride]] – Fluairíd vanaidiam(IV) – {{chem2|VF4}}
[[Vanadium(IV) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(IV) – {{chem2|VO2}}
[[Vanadium(IV) sulfate]] – Suilfáit vanaidiam(IV) – {{chem2|VOSO4}}
[[Vanadium(V) oxide]] – Ocsaíd vanaidiam(V) – {{chem2|V2O5}}
[[Vanadium carbide]] – Cairbíd vanaidiam – VC
[[Vanadium oxytrichloride]] – Ocsaictríchlóiríd vanaidiam – {{chem2|VOCl3}}
[[Vanadium pentafluoride]] – Peinteafluairíd vanaidiam – {{chem2|VF5}}
[[Vanadium tetrachloride]] – Teitreachlóiríd vanaidiam – {{chem2|VCl4}}
[[Vanadium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd vanaidiam – {{chem2|VF4}}
== W ==
[[Water (molecule)|Water]] – Uisce – {{chem2|H2O}}
== X ==
=== [[Xenon|Xe]] (Xeanón) ===
[[Perxenate#Perxenic acid|Perxenic acid]] – Aigéad sárxeanach – {{chem2|H4XeO6}}
[[Xenon difluoride]] – Défluairíd xeanóin – {{chem2|XeF2}}
[[Xenon hexafluoride]] – Heicseafluairíd xeanóin – {{chem2|XeF6}}
[[Xenon hexafluoroplatinate]] – Heicseafluairíplatanáit xeanóin – {{chem2|Xe[PtF6]}}
[[Xenon tetrafluoride]] – Teitreafluairíd xeanóin – {{chem2|XeF4}}
[[Xenon tetroxide]] – Teitrea-ocsaíd xeanóin – {{chem2|XeO4}}
[[Xenic acid]] – Aigéad xeanach – {{chem2|H2XeO4}}
== Y ==
=== [[Ytterbium|Yb]] (Iaitirbiam) ===
[[Ytterbium(III) chloride]] – Clóiríd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbCl3}}
[[Ytterbium(III) oxide]] – Ocsaíd iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2O3}}
[[Ytterbium(III) sulfate]] – Suilfáit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2(SO4)3}}
[[Ytterbium(III) bromide]] – Bróimíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbBr3}}
[[Ytterbium(III) carbonate]] – Carbónáit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2(CO3)3}}
[[Ytterbium(III) fluoride]] – Fluairíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbF3}}
[[Ytterbium(III) iodide]] – Iaidíd iaitirbiam(III) – {{chem2|YbI3}}
[[Ytterbium(III) nitrate]] – Níotráit iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb(NO3)3}}
[[Ytterbium(III) phosphate]] – Fosfáit iaitirbiam(III) – {{chem2|YbPO4}}
[[Ytterbium(III) sulfide]] – Suilfíd iaitirbiam(III) – {{chem2|Yb2S3}}
=== [[Yttrium|Y]] (Iitriam) ===
[[Yttrium(III) antimonide]] – Antamóníd iitriam(III) – YSb
[[Yttrium(III) arsenate]] – Arsanaít iitriam(III) – {{chem2|YAsO4}}
[[Yttrium(III) arsenide]] – Arsainíd iitriam(III) – YAs
[[Yttrium(III) bromide]] – Bróimíd iitriam(III) – {{chem2|YBr3}}
[[Yttrium(III) fluoride]] – Fluairíd iitriam(III) – {{chem2|YF3}}
[[Yttrium(III) oxide]] – Ocsaíd iitriam(III) – {{chem2|Y2O3}}
[[Yttrium(III) nitrate]] – Níotráit iitriam(III) – {{chem2|Y(NO3)3}}
[[Yttrium(III) sulfide]] – Suilfíd iitriam(III) – {{chem2|Y2S3}}
[[Yttrium(III) sulfate]] – Suilfáit iitriam(III) – {{chem2|Y2(SO4)3}}
[[Yttrium aluminium garnet]] – Garnae iitriam alúmanaim – {{chem2|Y3Al5O12}}
[[Yttrium barium copper oxide]] – Ocsaíd iitriam bairiam copair – {{chem2|YBa2Cu3O7}}
[[Yttrium cadmium]] – Iitriam caidmiam – YCd
[[Yttrium copper]] – Iitriam copar – YCu
[[Yttrium gold]] – Iitriam ór – YAu
[[Yttrium iridium]] – Iitriam iridiam – YIr
[[Yttrium iron garnet]] – Garnae iitriam iarainn – {{chem2|Y3Fe5O12}}
[[Yttrium magnesium]] – Iitriam maignéisiam – YMg
[[Yttrium phosphate]] – Fosfáit iitriam – {{chem2|YPO4}}
[[Yttrium phosphide]] – Fosfíd iitriam – YP
[[Yttrium rhodium]] – Iitriam róidiam – YRh
[[Yttrium silver]] – Iitriam airgid – YAg
[[Yttrium zinc]] – Iitriam sinc – YZn
== Z ==
=== [[Zinc|Zn]] (Sinc) ===
[[Zinc arsenide]] – Arsainíd since – {{chem2|Zn3As2}}
[[Zinc bromide]] – Bróimíd since – {{chem2|ZnBr2}}
[[Zinc carbonate]] – Carbónáit since – {{chem2|ZnCO3}}
[[Zinc chloride]] – Clóiríd since – {{chem2|ZnCl2}}
[[Zinc cyanide]] – Ciainíd since – {{chem2|Zn(CN)2}}
[[Zinc diphosphide]] – Déifhosfíd since – {{chem2|ZnP2}}
[[Zinc fluoride]] – Fluairíd since – {{chem2|ZnF2}}
[[Zinc iodide]] – Iaidíd since – {{chem2|ZnI2}}
[[Zinc nitrate]] – Níotráit since – {{chem2|Zn(NO3)2}}
[[Zinc oxide]] – Ocsaíd since – ZnO
[[Zinc phosphide]] – Fosfíd since – {{chem2|Zn3P2}}
[[Zinc pyrophosphate]] – Pireafosfáit since – {{chem2|Zn2P2O7}}
[[Zinc selenate]] – Seiléanáit since – {{chem2|ZnSeO4}}
[[Zinc selenide]] – Seiléiníd since – ZnSe
[[Zinc selenite]] – Seiléinít since – {{chem2|ZnSeO3}}
[[Zinc selenocyanate]] – Seiléiniiciaináit since – {{chem2|Zn(SeCN)2}}
[[Zinc sulfate]] – Suilfáit since – {{chem2|ZnSO4}}
[[Zinc sulfide]] – Suilfíd since – ZnS
[[Zinc sulfite]] – Suilfít since – {{chem2|ZnSO3}}
[[Zinc telluride]] – Teallúiríd since – ZnTe
[[Zinc thiocyanate]] – Tiicianáit since – {{chem2|Zn(SCN)2}}
[[Zinc tungstate]] – Tungstat since – {{chem2|ZnWO4}}
=== [[Zirconium|Zr]] (Siarcóiniam) ===
[[Zirconia hydrate]] – Hiodráit siarcóinia – {{chem2|ZrO2*''n''H2O}}
[[Zirconium boride]] – Bóiríd siarcóiniam – {{chem2|ZrB2}}
[[Zirconium carbide]] – Cairbíd siarcóiniam – ZrC
[[Zirconium(IV) chloride]] – Clóiríd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrCl4}}
[[Zirconium(IV) oxide]] – Ocsaíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrO2}}
[[Zirconium hydroxide]] – Hiodrocsaíd siarcóiniam – {{chem2|Zr(OH)4}}
[[Zirconium orthosilicate]] – Ortasileacáit siarcóiniam – {{chem2|ZrSiO4}}
[[Zirconium nitride]] – Nítríd siarcóiniam – ZrN
[[Zirconium tetrafluoride]] – Teitreafluairíd siarcóiniam – {{chem2|ZrF4}}
[[Zirconium tetrahydroxide]] – Teitrea-hiodrocsaíd siarcóiniam – {{chem2|H4O4Zr}}
[[Zirconium tungstate]] – Tungstat siarcóiniam – {{chem2|ZrW2O8}}
[[Zirconyl bromide]] – Bróimíd siarcóinile – {{chem2|ZrOBr2}}
[[Zirconyl chloride]] – Clóiríd siarcóinile – {{chem2|ZrOCl2}}
[[Zirconyl nitrate]] – Níotráit siarcóinile – {{chem2|ZrO(NO3)2}}
[[Zirconyl sulfate]] – Suilfáit siarcóinile – {{chem2|ZrOSO4}}
[[Zirconium dioxide]] – Dé-ocsaíd siarcóiniam – {{chem2|ZrO2}}
[[Zirconium(IV) sulfide]] – Suilfíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrS2}}
[[Zirconium(IV) silicide]] – Silícíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrSi2}}
[[Zirconium(IV) silicate]] – Sileacáit siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrSiO4}}
[[Zirconium(IV) fluoride]] – Fluairíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrF4}}
[[Zirconium(IV) bromide]] – Bróimíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrBr4}}
[[Zirconium(IV) iodide]] – Iaidíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|ZrI4}}
[[Zirconium(IV) hydroxide]] – Hiodrocsaíd siarcóiniam(IV) – {{chem2|Zr(OH)4}}
[[Schwartz's reagent]] – Imoibrí Schwartz – {{chem2|C10H11ClZr}}
[[Zirconium propionate]] – Próipiónáit siarcóiniam – {{chem2|Zr(CH3CH2COO)4}}
[[Zirconium tungstate]] – Tungstat siarcóiniam – {{chem2|Zr(WO4)2}}
[[Zirconium(II) hydride]] – Hiodríd siarcóiniam(II) – {{chem2|ZrH2}}
[[Lead zirconate titanate]] – Tiotanáit siarcónáite luaidhe – {{chem2|Pb(Zr_{''x''}Ti_{1−''x''}O3)}}
0hc1qll3b3r2gs7iln9t3ar42txc5xj
Corpas na Gaeilge 1600-1882
0
128600
1329952
2026-10-16T12:23:06Z
Ériugena
188
Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Tá '''Corpas Stairiúil na Gaeilge''', a cuireadh ar fáil ar líne, sa bhliain 2017, bunaithe ar théacsanna stairiúla Gaeilge ón mbliain 1600 go dtí an bhliain 1926. Is féidir na téacsanna agus na focail sin a fháil ar líne ag corpas.ria.ie. Ar an láithreán gréasáin seo, tá tú in ann cuardach a dhéanamh ar do rogha focal nó frásaí sa chorpas seo ina bhfuil ''circa'' 3000 téacs Gaeilge ón tréimhse 1600-1926 ann....'
1329952
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}
Tá '''Corpas Stairiúil na Gaeilge''', a cuireadh ar fáil ar líne, sa bhliain 2017, bunaithe ar théacsanna stairiúla Gaeilge ón mbliain 1600 go dtí an bhliain 1926. Is féidir na téacsanna agus na focail sin a fháil ar líne ag corpas.ria.ie.
Ar an láithreán gréasáin seo, tá tú in ann cuardach a dhéanamh ar do rogha focal nó frásaí sa chorpas seo ina bhfuil ''circa'' 3000 téacs Gaeilge ón tréimhse 1600-1926 ann. Is féidir torthaí áirithe a roghnú agus na focail nó frásaí a léamh ina gcomhthéacs dílis sa saothar inar scríobhadh iad.
"Ar na téacsanna, tá leithéidí An Claidheamh Soluis, a d’fhoilsítí ó 1899 go 1931, An Lóchrann, a d’fhoilsítí ó 1907 go 1927, agus foilseacháin eile a bhaineann le haimsir Athbheochan na Gaeilge chomh maith le leabhair agus téacsanna eile atá i bhfad níos sine, leithéidí Aithdioghluim Dána I, a foilsíodh i 1640, agus As ait leam stáid-bhean sgiamhach, a foilsíodh i 1630.
Is féidir na focail a fheiceáil ina gcomhthéacs dílis sa saothar inar scríobhadh iad ach cliceáil ar na torthaí a fhaightear ar an gcuardach a dhéantar ar an suíomh."<ref>https://tuairisc.ie/19-milliun-focal-gaeilge-i-gcorpas-nua-a-seoladh-ar-line-inniu/ Maitiú Ó Coimín, Dé Máirt, Tuairisc.ie</ref>
==Naisc sheachtracha==
* [https://corpas.ria.ie/index.php?fsg_lang=g Corpas Stairiúil na Gaeilge 1600 - 1926]
* [https://www.meoneile.ie/nuacht/corpas-stairiuil-na-gaeilge 'Corpas Stairiúil na Gaeilge' le Stephen McGuigan, 2018 [[Meon Eile]].]
==Tagairt==
[[Corpas Stairiúil na Gaeilge 1600-1882|Corpas Stairiúil na Gaeilge 1600-1882]]
[[Catagóir:Foclóirí aonteangacha Gaeilge]]
[[Catagóir:Foclóirí Gaeilge]]
[[Catagóir:Foclóirí stairiúla na Gaeilge]]
[[Catagóir:Foclóirí stairiúla]]
[[Catagóir:Sanasaíocht na Gaeilge]]
[[Catagóir:Foclóireolaíocht]]
[[Catagóir:Stair na Gaeilge]]
[[Catagóir:Corpais na Gaeilge]]
[[Catagóir:Corpais téacsanna]]
[[Catagóir:Bunachair shonraí foclóireachta]]
[[Catagóir:Acadamh Ríoga na hÉireann]]
c7o0k2h2jpg2b17x3kr5eio5o2eywb8
Liosta de chomhdhúile neamhorgánacha
0
128601
1329955
2026-10-16T12:47:09Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Liosta comhdhúile neamhorgánacha ceimiceacha]] go [[Liosta de chomhdhúile ceimiceacha neamhorgánacha]]
1329955
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Liosta de chomhdhúile ceimiceacha neamhorgánacha]]
a5w4d46j8bjhooz4g7o36nwfgg7kuhm
Clóiríd achtainiam(III)
0
128602
1329957
2026-10-16T12:57:32Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1301510140|Actinium(III) chloride]]"
1329957
wikitext
text/x-wiki
Is [[comhdhúil cheimiceach]] í '''clóiríd achtiniam(III)''' ina bhfuil an dúil radaighníomhach neamhchoitianta [[Achtainiam|achtiniam]] ann. Tá an fhoirmle <sub>AcCl3</sub> ag an salann seo. Is é 333.378 g/mol meáchan móilíneach na comhdhúile. <ref>{{Cite web-en|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/86218203#section=Top|title=Actinium chloride|author=Pubchem|work=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>
== Sintéis ==
Déantar clóiríd achtiniam(III) trí imoibriú hiodrocsaíd achtiniam le teitreaclóiríd charbóin .
: 4 Ac(OH) <sub>3</sub> + 3 CCl <sub>4</sub> → 4AcCl <sub>3</sub> + 3CO <sub>2</sub> + 6H <sub>2</sub> O
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
6j3nngosd0za74p2ntpmxaz3gvjhyey
1329958
1329957
2026-10-16T12:59:06Z
Ériugena
188
1329958
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil cheimiceach]] í '''clóiríd achtiniam (III)''' ina bhfuil an dúil radaighníomhach neamhchoitianta [[Achtainiam|achtiniam]] ann. Tá an fhoirmle <sub>AcCl3</sub> ag an salann seo. Is é 333.378 g/mol meáchan móilíneach na comhdhúile. <ref>{{Cite web-en|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/86218203#section=Top|title=Actinium chloride|author=Pubchem|work=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>
== Sintéis ==
Déantar clóiríd achtiniam(III) trí imoibriú hiodrocsaíd achtiniam le teitreaclóiríd charbóin .
: 4 Ac(OH) <sub>3</sub> + 3 CCl <sub>4</sub> → 4AcCl <sub>3</sub> + 3CO <sub>2</sub> + 6H <sub>2</sub> O
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
9u25sfm6ks3swu1rg5mz7al22k03c53
1329964
1329958
2026-10-16T13:35:59Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Clóiríd aictiniam(III)]] go [[Clóiríd achtainiam(III)]]
1329958
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil cheimiceach]] í '''clóiríd achtiniam (III)''' ina bhfuil an dúil radaighníomhach neamhchoitianta [[Achtainiam|achtiniam]] ann. Tá an fhoirmle <sub>AcCl3</sub> ag an salann seo. Is é 333.378 g/mol meáchan móilíneach na comhdhúile. <ref>{{Cite web-en|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/86218203#section=Top|title=Actinium chloride|author=Pubchem|work=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>
== Sintéis ==
Déantar clóiríd achtiniam(III) trí imoibriú hiodrocsaíd achtiniam le teitreaclóiríd charbóin .
: 4 Ac(OH) <sub>3</sub> + 3 CCl <sub>4</sub> → 4AcCl <sub>3</sub> + 3CO <sub>2</sub> + 6H <sub>2</sub> O
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
9u25sfm6ks3swu1rg5mz7al22k03c53
1329966
1329964
2026-10-16T13:40:10Z
Ériugena
188
1329966
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil cheimiceach]] í '''clóiríd achtainiam (III)''' ina bhfuil an dúil radaighníomhach neamhchoitianta [[Achtainiam|achtiniam]] ann. Tá an fhoirmle <sub>AcCl3</sub> ag an salann seo. Is é 333.378 g/mol meáchan móilíneach na comhdhúile. <ref>{{Cite web-en|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/86218203#section=Top|title=Actinium chloride|author=Pubchem|work=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>
== Sintéis ==
Déantar clóiríd achtiniam(III) trí imoibriú hiodrocsaíd achtiniam le teitreaclóiríd charbóin .
: 4 Ac(OH) <sub>3</sub> + 3 CCl <sub>4</sub> → 4AcCl <sub>3</sub> + 3CO <sub>2</sub> + 6H <sub>2</sub> O
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
du052nnq1dm6ofid50a9nxcc4ynaaht
Fluairíd achtainiam(III)
0
128603
1329959
2026-10-16T13:12:28Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1309716034|Actinium(III) fluoride]]"
1329959
wikitext
text/x-wiki
Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''fluairíd achtiniam(III)''' ( <sub>AcF3</sub> ), salann d' [[Achtainiam|achtiniam]] agus [[fluairín]] .
== Sintéis ==
Is féidir fluairíd achtiniam a ullmhú i dtuaslagán nó trí imoibriú soladstaide. Sa chéad mhodh, déantar [[Actinium hydroxide|hiodrocsaíd achtiniam]] a chóireáil le [[Aigéad hidreafluarach|haigéad hidreafluarach]] agus deascaíonn an táirge: <ref name="r2">
{{Cite book-en|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|author=Haire|first=Richard G.|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2006|isbn=1-4020-3555-1|location=Dordrecht, The Netherlands|edition=3rd}}</ref>
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HF -> AcF3↓ + 3H2O}}
San imoibriú soladstaide, déantar miotal achtiniam a chóireáil le gás fluairíd hidrigine ag 700 °C i mbreogán platanaim. <ref name="j2">{{Luaigh foilseachán|doi=10.1021/ja01158a034|title=The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=72|issue=2|pages=771|year=1950|author=Fried|first=Sherman}}</ref>
== Airíonna ==
Is solad bán é fluairíd actinium a imoibríonn le hamóinia ag 900–1000 °C chun ocsafluairíd achtiniam a thabhairt:
: <sub>AcF3</sub> + <sub>2NH3</sub> + <sub>H2O</sub> -> AcOF + <sub>2NH4F</sub>
Cé go gcruthaítear ocsafluairíd lantanaim go héasca trí fhluairíd lantánaim a théamh san aer, ní dhéanann cóireáil chomhchosúil ach fluairíd achtainiam a leá agus ní tháirgeann sí AcOF. <ref name="j2" />
== Tagairtí ==
<mark>Is éard</mark> is '''chomhdhúile neamhorgánacha''' ann ná substaintí ceimiceacha nach bhfuil naisc charbóin-hidrigine (C-H) acu de ghnáth (murab ionann agus comhdhúile orgánacha).
Seo liosta cuimsitheach de phríomhaicmí na gcomhdhúile neamhorgánacha, roinnte de réir a gcineálacha ceimiceacha, mar aon le samplaí coitianta:{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
2cnunpsc7dugy8m071ciy72p7uvaiz9
1329960
1329959
2026-10-16T13:17:01Z
Ériugena
188
1329960
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''Fluairíd achtiniam(III)''' ( <sub>AcF3</sub> ), salann d' [[Achtainiam|achtiniam]] agus [[fluairín]] .
== Sintéis ==
Is féidir fluairíd achtiniam a ullmhú i dtuaslagán nó trí imoibriú soladstaide. Sa chéad mhodh, déantar [[Actinium hydroxide|hiodrocsaíd achtiniam]] a chóireáil le [[Aigéad hidreafluarach|haigéad hidreafluarach]] agus deascaíonn an táirge: <ref name="r2">
{{Cite book-en|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|author=Haire|first=Richard G.|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2006|isbn=1-4020-3555-1|location=Dordrecht, The Netherlands|edition=3rd}}</ref>
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HF -> AcF3↓ + 3H2O}}
San imoibriú soladstaide, déantar miotal achtiniam a chóireáil le gás fluairíd hidrigine ag 700 °C i mbreogán platanaim. <ref name="j2">{{Luaigh foilseachán|doi=10.1021/ja01158a034|title=The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=72|issue=2|pages=771|year=1950|author=Fried|first=Sherman}}</ref>
== Airíonna ==
Is solad bán é fluairíd actinium a imoibríonn le hamóinia ag 900–1000 °C chun ocsafluairíd achtiniam a thabhairt:
: <sub>AcF3</sub> + <sub>2NH3</sub> + <sub>H2O</sub> -> AcOF + <sub>2NH4F</sub>
Cé go gcruthaítear ocsafluairíd lantanaim go héasca trí fhluairíd lantánaim a théamh san aer, ní dhéanann cóireáil chomhchosúil ach fluairíd achtainiam a leá agus ní tháirgeann sí AcOF. <ref name="j2" />
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Fluairídí]]
[[Catagóir:Hailídí achtainíde]]
1a7by2evqvgetxlste3h00x3tyghgkk
1329961
1329960
2026-10-16T13:28:02Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Fluairíd aictiniam(III)]] go [[Fluairíd achtainiam(III)]]
1329960
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''Fluairíd achtiniam(III)''' ( <sub>AcF3</sub> ), salann d' [[Achtainiam|achtiniam]] agus [[fluairín]] .
== Sintéis ==
Is féidir fluairíd achtiniam a ullmhú i dtuaslagán nó trí imoibriú soladstaide. Sa chéad mhodh, déantar [[Actinium hydroxide|hiodrocsaíd achtiniam]] a chóireáil le [[Aigéad hidreafluarach|haigéad hidreafluarach]] agus deascaíonn an táirge: <ref name="r2">
{{Cite book-en|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|author=Haire|first=Richard G.|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2006|isbn=1-4020-3555-1|location=Dordrecht, The Netherlands|edition=3rd}}</ref>
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HF -> AcF3↓ + 3H2O}}
San imoibriú soladstaide, déantar miotal achtiniam a chóireáil le gás fluairíd hidrigine ag 700 °C i mbreogán platanaim. <ref name="j2">{{Luaigh foilseachán|doi=10.1021/ja01158a034|title=The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=72|issue=2|pages=771|year=1950|author=Fried|first=Sherman}}</ref>
== Airíonna ==
Is solad bán é fluairíd actinium a imoibríonn le hamóinia ag 900–1000 °C chun ocsafluairíd achtiniam a thabhairt:
: <sub>AcF3</sub> + <sub>2NH3</sub> + <sub>H2O</sub> -> AcOF + <sub>2NH4F</sub>
Cé go gcruthaítear ocsafluairíd lantanaim go héasca trí fhluairíd lantánaim a théamh san aer, ní dhéanann cóireáil chomhchosúil ach fluairíd achtainiam a leá agus ní tháirgeann sí AcOF. <ref name="j2" />
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Fluairídí]]
[[Catagóir:Hailídí achtainíde]]
1a7by2evqvgetxlste3h00x3tyghgkk
1329963
1329961
2026-10-16T13:30:15Z
Ériugena
188
1329963
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''Fluairíd achtiniam(III)''' ( <sub>AcF3</sub> ), salann d' [[Achtainiam|achtiniam]] agus [[fluairín]] .
== Sintéis ==
Is féidir fluairíd achtiniam a ullmhú i dtuaslagán nó trí imoibriú soladstaide. Sa chéad mhodh, déantar [[Actinium hydroxide|hiodrocsaíd achtainiam]] a chóireáil le [[Aigéad hidreafluarach|haigéad hidreafluarach]] agus deascaíonn an táirge: <ref name="r2">
{{Cite book-en|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|author=Haire|first=Richard G.|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2006|isbn=1-4020-3555-1|location=Dordrecht, The Netherlands|edition=3rd}}</ref>
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HF -> AcF3↓ + 3H2O}}
San imoibriú soladstaide, déantar miotal achtiniam a chóireáil le gás fluairíd hidrigine ag 700 °C i mbreogán platanaim. <ref name="j2">{{Luaigh foilseachán|doi=10.1021/ja01158a034|title=The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=72|issue=2|pages=771|year=1950|author=Fried|first=Sherman}}</ref>
== Airíonna ==
Is solad bán é fluairíd actinium a imoibríonn le hamóinia ag 900–1000 °C chun ocsafluairíd achtiniam a thabhairt:
: <sub>AcF3</sub> + <sub>2NH3</sub> + <sub>H2O</sub> -> AcOF + <sub>2NH4F</sub>
Cé go gcruthaítear ocsafluairíd lantanaim go héasca trí fhluairíd lantánaim a théamh san aer, ní dhéanann cóireáil chomhchosúil ach fluairíd achtainiam a leá agus ní tháirgeann sí AcOF. <ref name="j2" />
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Fluairídí]]
[[Catagóir:Hailídí achtainíde]]
avtgejs9r2c4tk0lmj3xi8c2mao7kdz
Fluairíd aictiniam(III)
0
128604
1329962
2026-10-16T13:28:02Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Fluairíd aictiniam(III)]] go [[Fluairíd achtainiam(III)]]
1329962
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Fluairíd achtainiam(III)]]
q7wn8m3om4mt004gg5j49dfzzu50zta
Clóiríd aictiniam(III)
0
128605
1329965
2026-10-16T13:35:59Z
Ériugena
188
Bhog Ériugena an leathanach [[Clóiríd aictiniam(III)]] go [[Clóiríd achtainiam(III)]]
1329965
wikitext
text/x-wiki
#athsheoladh [[Clóiríd achtainiam(III)]]
9qvkwoj9rpkbyvj32rw48ruddjfu47c
Sulfíd achtainiam(III)
0
128606
1329968
2026-10-16T14:25:59Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1316515345|Actinium(III) sulfide]]"
1329968
wikitext
text/x-wiki
Is comhdhúil radaighníomhach d’achtainiam í suilfíd achtainiam, a bhfuil an fhoirmle Ac<nowiki><sub>2</sub></nowiki>S<nowiki><sub>3</sub></nowiki> aici. D'ullmhaíodh an salann seo trí ocsaláit achtiniam(III) a théamh ag 1400°C ar feadh 6 nóiméad i meascán de dhéshuilfíd charbóin agus [[Suilfíd hidrigine|sulfíd hidrigine]] . Deimhníodh trí dhíraonadh X-ghathach gurbh í suilfíd achtainiam (III) an táirge a bhí ann sa toradh. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|title=The Preparation of Actinium Compounds|date=1948|publisher=U.S. Atomic Energy Commission, Technical Information Division|pages=4|url=https://books.google.com/books?id=mQDgF9bR2qgC|access-date=16 April 2021|language=English}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
gd35yyqalagqq1ot333vs5yxvvf6c0w
1329969
1329968
2026-10-16T14:35:00Z
Ériugena
188
1329969
wikitext
text/x-wiki
Is comhdhúil radaighníomhach d’achtainiam í '''suilfíd achtainiam''', a bhfuil an fhoirmle Ac<sub>2</sub>S<sub>3</sub> aici. D'ullmhaíodh an salann seo trí ocsaláit achtiniam(III) a théamh ag 1400°C ar feadh 6 nóiméad i meascán de dhéshuilfíd charbóin agus [[Suilfíd hidrigine|sulfíd hidrigine]] . Deimhníodh trí [[Díraonadh X-ghathanna|dhíraonadh X-ghathach]] gurbh í suilfíd achtainiam(III) an táirge a bhí ann sa toradh. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|title=The Preparation of Actinium Compounds|date=1948|publisher=U.S. Atomic Energy Commission, Technical Information Division|pages=4|url=https://books.google.com/books?id=mQDgF9bR2qgC|access-date=16 April 2021|language=English}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Seisceasuilfídí]]
ckc6tfktwul25ymqbdh9uu72o3hvgyk
1329970
1329969
2026-10-16T14:36:53Z
Ériugena
188
1329970
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is comhdhúil radaighníomhach d’achtainiam í '''suilfíd achtainiam''', a bhfuil an fhoirmle Ac<sub>2</sub>S<sub>3</sub> aici. D'ullmhaíodh an salann seo trí ocsaláit achtiniam(III) a théamh ag 1400°C ar feadh 6 nóiméad i meascán de dhéshuilfíd charbóin agus [[Suilfíd hidrigine|sulfíd hidrigine]] . Deimhníodh trí [[Díraonadh X-ghathanna|dhíraonadh X-ghathach]] gurbh í suilfíd achtainiam(III) an táirge a bhí ann sa toradh. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|title=The Preparation of Actinium Compounds|date=1948|publisher=U.S. Atomic Energy Commission, Technical Information Division|pages=4|url=https://books.google.com/books?id=mQDgF9bR2qgC|access-date=16 April 2021|language=English}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Seisceasuilfídí]]
58uun9tzwzi1y1j6dy7o3x9ga66eolc
Níotráit achtainiam(III)
0
128607
1329971
2026-10-16T14:43:40Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347415274|Actinium(III) nitrate]]"
1329971
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Chembox/styles.css" />Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''níotráit achtainiam(III)''', salann [[Achtainiam|aictiniam]] d' [[aigéad nítreach]] leis an bhfoirmle cheimiceach <sub>Ac(NO<nowiki><sub>3</sub></nowiki>)<nowiki><sub>3</sub></nowiki></sub> . Breathnaíonn an chomhdhúil cosúil le substaint bhán, intuaslagtha go héasca in uisce . <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Ferrier|first=Maryline G.|title=Synthesis and Characterization of the Actinium Aquo Ion|journal=[[ACS Central Science]]|date=22 March 2017|volume=3|issue=3|pages=176–185|doi=10.1021/acscentsci.6b00356|pmid=28386595|issn=2374-7943|pmc=5364452}}</ref>
== Sintéis ==
Is féidir níotráit achtiniam a fháil trí achtiniam nó hiodrocsaíd achtiniam a thuaslagadh in aigéad nítreach.
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HNO3 → Ac(NO3)3 + 3H2O}}
== Airíonna ==
Dianscaoileann níotráit achtainiam (iii) ar théamh os cionn 600 °C::
: {{Chem2|4Ac(NO3)3 → 2Ac2O3 + 12NO2 + 3O2}}
Úsáidtear an salann seo mar fhoinse ian Ac3 <sup>+</sup> chun comhdhúile achtiniam dothuaslagtha a fháil trí dheascadh ó thuaslagáin uisciúla. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Salutsky|first=M. L.|title=Precipitation of Actinium Oxalate from Homogeneous Solution|journal=[[Analytical Chemistry (journal)|Analytical Chemistry]]|date=1 November 1956|volume=28|issue=11|pages=1780–1782|doi=10.1021/ac60119a044|url=https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ac60119a044|accessdate=18 August 2021|issn=0003-2700}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
itsosc8umc8bhglajha6c49zmguio1u
1329972
1329971
2026-10-16T14:47:49Z
Ériugena
188
1329972
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is [[comhdhúil neamhorgánach]] í '''níotráit achtainiam(III)''', salann [[Achtainiam|aictiniam]] d' [[aigéad nítreach]] leis an bhfoirmle cheimiceach <sub>Ac(NO<nowiki><sub>3</sub></nowiki>)<nowiki><sub>3</sub></nowiki></sub> . Breathnaíonn an chomhdhúil cosúil le substaint bhán, intuaslagtha go héasca in uisce . <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Ferrier|first=Maryline G.|title=Synthesis and Characterization of the Actinium Aquo Ion|journal=[[ACS Central Science]]|date=22 March 2017|volume=3|issue=3|pages=176–185|doi=10.1021/acscentsci.6b00356|pmid=28386595|issn=2374-7943|pmc=5364452}}</ref>
== Sintéis ==
Is féidir níotráit achtiniam a fháil trí achtiniam nó hiodrocsaíd achtiniam a thuaslagadh in aigéad nítreach.
: {{Chem2|Ac(OH)3 + 3HNO3 → Ac(NO3)3 + 3H2O}}
== Airíonna ==
Dianscaoileann níotráit achtainiam (iii) ar théamh os cionn 600 °C::
: {{Chem2|4Ac(NO3)3 → 2Ac2O3 + 12NO2 + 3O2}}
Úsáidtear an salann seo mar fhoinse ian Ac<sup>3+</sup> chun comhdhúile achtainiam dothuaslagtha a fháil trí dheascadh ó thuaslagáin uisciúla. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Salutsky|first=M. L.|title=Precipitation of Actinium Oxalate from Homogeneous Solution|journal=[[Analytical Chemistry (journal)|Analytical Chemistry]]|date=1 November 1956|volume=28|issue=11|pages=1780–1782|doi=10.1021/ac60119a044|url=https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ac60119a044|accessdate=18 August 2021|issn=0003-2700}}</ref>
== Tagairtí ==
{{Reflist}}
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Níotráití]]
4xy0waok3peuxif79ufgyezml1btlyk
Bróimíd achtainiam(III)
0
128608
1329973
2026-10-16T14:57:23Z
Ériugena
188
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1301510037|Actinium(III) bromide]]"
1329973
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}Is solad criostalach bán radaighníomhach é '''bróimíd achtainiam(III)''' ar salann d' [[achtainiam]] é. Ullmhaítear é trí imoibriú [[Ocsaíd achtainiam(III)|ocsaíd achtiniam(III)]] le bróimíd alúmanaim ag 750 °C.
== Imoibrithe ==
Nuair a dhéantar cóireáil air le meascán d'amóinia gásach agus gal uisce ag 500 °C, casann sé ina ocsabróimíd achtiniam. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|date=1954|publisher=McGraw-Hill|isbn=9780598942548|pages=870|url=https://books.google.com/books?id=TfjPAAAAMAAJ|language=English|title=The Actinide Elements}}</ref>
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
s5u4v24jjefy80inef8jv3xy1abehet
1329974
1329973
2026-10-16T15:01:37Z
Ériugena
188
1329974
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is solad criostalach bán radaighníomhach é '''bróimíd achtainiam(III)''' ar salann d' [[achtainiam]] é. Ullmhaítear é trí imoibriú [[Ocsaíd achtainiam(III)|ocsaíd achtiniam(III)]] le bróimíd alúmanaim ag 750 °C.
== Imoibrithe ==
Nuair a dhéantar cóireáil air le meascán d'amóinia gásach agus gal uisce ag 500 °C, casann sé ina ocsabróimíd achtiniam. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|date=1954|publisher=McGraw-Hill|isbn=9780598942548|pages=870|url=https://books.google.com/books?id=TfjPAAAAMAAJ|language=English|title=The Actinide Elements}}</ref>
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Alt le tuairisc ghearr]]
mjdhtlpucwcg4y7nnjzm2r1bs5327rg
1329975
1329974
2026-10-16T15:03:43Z
Ériugena
188
1329975
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Comhdhúil Cheimiceach}}
Is solad criostalach bán radaighníomhach é '''bróimíd achtainiam(III)''' ar salann d' [[achtainiam]] é. Ullmhaítear é trí imoibriú [[Ocsaíd achtainiam(III)|ocsaíd achtiniam(III)]] le bróimíd alúmanaim ag 750 °C.
== Imoibrithe ==
Nuair a dhéantar cóireáil air le meascán d'amóinia gásach agus gal uisce ag 500 °C, casann sé ina ocsabróimíd achtiniam. <ref>{{Cite book-en|author=the University of Michigan|date=1954|publisher=McGraw-Hill|isbn=9780598942548|pages=870|url=https://books.google.com/books?id=TfjPAAAAMAAJ|language=English|title=The Actinide Elements}}</ref>
== Tagairtí ==
[[Catagóir:Comhdhúile achtainiam]]
[[Catagóir:Bróimídí]]
[[Catagóir:Hailídí achtainíde]]
9g8kxzyakz939e3g17h1yu8dw17gulg
Ikumi
0
128609
1329982
2026-10-16T22:27:39Z
Jefferson098
78054
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1323469416|Ikumi]]"
1329982
wikitext
text/x-wiki
Ikumi
404q74j8l46sjykvlf91yq808jyrrgp
Niall Fitzgerald
0
128610
1329988
2026-10-16T23:12:18Z
TGcoa
21229
Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Duine}} Is fear gnó as Contae Luimneach é '''Niall Fitzgerald''', KBE (13 Meán Fómhair 1945 - ). Chaith Fitzgerald tríocha bliain le Unilever i bpoist éagsúla tráchtála agus airgeadais i dtíortha éagsúla. Agus é ag obair le Unilever, bhí sé ina chónaí in Éirinn, san Ísiltír, san Afraic Theas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus sa Ríocht Aontaithe. Rinneadh Ceannasaí Oinigh Ridireachta d'Impireacht na Breataine as Niall...'
1329988
wikitext
text/x-wiki
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is fear gnó as Contae Luimneach é '''Niall Fitzgerald''', KBE (13 Meán Fómhair 1945 - ).
Chaith Fitzgerald tríocha bliain le Unilever i bpoist éagsúla tráchtála agus airgeadais i dtíortha éagsúla. Agus é ag obair le Unilever, bhí sé ina chónaí in Éirinn, san Ísiltír, san Afraic Theas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus sa Ríocht Aontaithe.
Rinneadh Ceannasaí Oinigh Ridireachta d'Impireacht na Breataine as Niall FitzGerald in 2002
Rinneadh ball de Bhord Reuters de Niall FitzGerald mar stiúrthóir neamhfheidhmiúcháin in 2003. Rinneadh Cathaoirleach ar Reuters de FitzGerald i nDeireadh Fómhair 2004.
Tá céimeanna oinigh Dochtúireachta faighte aige ó ollscoileanna i Meiriceá, sa Bhreatain agus in Éirinn.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.universityofgalway.ie/about-us/news-and-events/news-archive/2007/june2007/ceimeanna-oinigh-bronnta-ag-oe-gaillimh-ar-sheisear-den-scoth.html|teideal=June 2007 - University of Galway|work=www.universityofgalway.ie|dátarochtana=2026-10-16}}</ref>
== Féach freisin ==
* [[Unilever]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}{{DEFAULTSORT:Fitzgerald, Niall }}
[[Catagóir:Lucht gnó na hÉireann]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1945]]
[[Catagóir:Reuters]]
[[Catagóir:Unilever]]
[[Catagóir:Daoine as Contae Luimnigh]]
tie17ycqs42vzrk0pqriiqdo0o8a5s1