Pearù

Uicipeid gdwiki https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Meadhan Sònraichte Deasbaireachd Cleachdaiche Deasbaireachd a' chleachdaiche Uicipeid An deasbaireachd aig Uicipeid Faidhle Deasbaireachd an fhaidhle MediaWiki Deasbaireachd MediaWiki Teamplaid Deasbaireachd na teamplaid Cobhair Deasbaireachd na cobharach Roinn-seòrsa Deasbaireachd na roinn-seòrsa TimedText TimedText talk Mòideal Deasbaireachd mòideil Event Event talk Pearù 0 1694 583453 571065 2026-08-04T16:17:32Z Martin Macha 2111 22309 /* */ 583453 wikitext text/x-wiki {{Dùthaich | Ainm =República del Perú | BRATACH =Flag of Peru.svg | LÙIREACH =Escudo nacional del Perú.svg | LÙIREACH_LEUD = 90 | AINM_BHRATACH =[[Bratach na dùthcha|Bratach]] | AINM_LÙIREACH =[[Lùireach na dùthcha|Gearradh-arm]] | MAPA =LocationPeru.svg | LAOIDH_NÀISEANTA ="''[[Somos libres, seámoslo siempre]]''" ([[Spàinntis]]) "We are free, may we always be so" | SLUAGH_GHAIRM = | CÀNAN_OIFIGEIL =[[Spàinntis]] | MION_CHÀNAN = | PRÌOMH_BHAILE =[[Lima]] | BAILE_AS_MOTHA =[[Lima]] | SEÒRSA_UACHDRANAIS =[[Poblachd]] | TIOTAL_CEANNARD1 =Ceann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD2 =Iar-cheann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD3 =Prìomh-mhinistear | TIOTAL_CEANNARD4 =Ceann-suidhe na Còmhdhail | TIOTAL_CEANNARD5 = | AINM_CEANNARD1 = [[Keiko Fujimori]] | AINM_CEANNARD2 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD3 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD4 = [[:en:Maricarmen Alva|Mariacarmen Alva]] | AINM_CEANNARD5 = | TACHARTAS1 =Neo-eisimeileachd bhon [[An Spàinn|Spàinn]] | TACHARTAS2 =Aithnichte | TACHARTAS3 = | TACHARTAS4 = | TACHARTAS5 = | TACHARTAS6 = | CEANN_LATHA1 =28mh, an Iuchar [[1821]] | CEANN_LATHA2 =9mh, an Dùbhlachd [[1824]] | CEANN_LATHA3 = | CEANN_LATHA4 = | CEANN_LATHA5 = | CEANN_LATHA6 = | LATHA_NÀISEANTA = | FARSAINGEACHD =1,285,216 | REANGACH_F =19mh | UISGE =4.1 | BLIADHNA =2021 | ÀIREAMH_SHLUAIGH =34,294,231 | REANGACH_S =44mh | DLÙTHS =23 | REANGACH_D =198mh | BLIADHNA_GDP =2020 | GDP =$385.719 billean | REANGACH_GDP =47mh | ÀIREAMH_GDP =$11,516 | REANGACH_PER_CAPITA =103mh | ROINN_TÌDE =PET | UTC_OFFSET =-5 | AS_T_SAMHRADH = | UTC_OFFSET_2 = | RUITH_AIRGID =Nuevo Sol | EADAR_LÌON =.pe | ÀIREAMH_FÒN =51 }} [[File:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|250px|Pearù]] [[File:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|thumb|250px| Machu Picchu - Baile nan Inca Pearù]] 'S e dùthaich ann an [[Aimearaga a Deas]] a tha ann am '''Pearù'''<ref>[http://www.faclair.com/?txtSearch=Peru Am Faclair Beag]</ref> neo '''Peru'''<ref>[http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html ''Atlas Sgoile Oxford''] le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)</ref><ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref> neo '''Perù'''<ref>[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/ Dùthchannan aig SMO]</ref>. Tha a' chànan [[Quechua]] agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e ''Piruw'' an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara. Tha crìochan aice san ear le [[Braisil]], sa tuath le [[Eacuador]] agus [[Coloimbia]], san ear-dheas le [[Boilibhia]] agus sa deas leis [[an t-Sile]]. Tha an [[Cuan Sèimh]] air taobh an iar na dùthcha. 'S e [[Lima]] am [[prìomh-bhaile]] aice. ==Eachdraidh== Chuireadh às do [[Tràilleachd|tràilleachd]] an seo ann an [[1854]].<ref>[https://web.archive.org/web/20090314134834/http://www.unicef.org/lac/manualafrodesc2006.pdf UNICEF]</ref> Sgrìobh [[Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach|Dòmhnall Alasdair]] an dàn 'Riaghladh' mun ana-cheartas a chunnaic e anns an t-saoghal is e ag ainmeachadh Pearu: :Seallaibh air na rìoghachdan :Bho Sìona gu Peru, :Cumhachd aig gach lìogaire :’S gun fìrean anns a’ chriùth’; :An tuig sibh rud cho neònach, :Gu bheil daoine seòlt’ an drast’ :Anns gach dùthaich deònach :Na dòlais bhith gu h-àrd?<ref>Earrainn bho 'Riaghladh' le Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach. 1999. ''Bàrdachd Dhòmhnaill Alasdair'' (Steòrnabhagh: Acair) d.84</ref> ==Bailtean== *[[Lima]] *[[Qusqu]] == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean a-mach == * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1224656.stm Pearù] - Fiosrachadh aig [[BBC]] * [http://www.britannica.com/nations/Peru Pearù] - Encyclopædia Britannica * [https://web.archive.org/web/20081015034906/http://www.perulinks.com/pages/english/ Duilleag oifigeil Phearù] [[Faidhle:Map of Peru Demis.png|thumb|right|upright|Pearù]] {{Commons|Perú|Pearu}} [[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]] [[Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas]] [[Roinn-seòrsa:Pearù|*]] n0dwcwi8gjzp361zl37vhggqqu8ck4m 583454 583453 2026-08-04T16:18:47Z Martin Macha 2111 22309 /* */ 583454 wikitext text/x-wiki {{Dùthaich | Ainm =República del Perú | BRATACH =Flag of Peru.svg | LÙIREACH =Escudo nacional del Perú.svg | LÙIREACH_LEUD = 90 | AINM_BHRATACH =[[Bratach na dùthcha|Bratach]] | AINM_LÙIREACH =[[Lùireach na dùthcha|Gearradh-arm]] | MAPA =LocationPeru.svg | LAOIDH_NÀISEANTA ="''[[Somos libres, seámoslo siempre]]''" ([[Spàinntis]]) "We are free, may we always be so" | SLUAGH_GHAIRM = | CÀNAN_OIFIGEIL =[[Spàinntis]] | MION_CHÀNAN = | PRÌOMH_BHAILE =[[Lima]] | BAILE_AS_MOTHA =[[Lima]] | SEÒRSA_UACHDRANAIS =[[Poblachd]] | TIOTAL_CEANNARD1 =Ceann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD2 =Iar-cheann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD3 =Prìomh-mhinistear | TIOTAL_CEANNARD4 =Ceann-suidhe na Còmhdhail | TIOTAL_CEANNARD5 = | AINM_CEANNARD1 = [[Keiko Fujimori]] | AINM_CEANNARD2 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD3 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD4 = [[:en:Maricarmen Alva|Mariacarmen Alva]] | AINM_CEANNARD5 = | TACHARTAS1 =Neo-eisimeileachd bhon [[An Spàinn|Spàinn]] | TACHARTAS2 =Aithnichte | TACHARTAS3 = | TACHARTAS4 = | TACHARTAS5 = | TACHARTAS6 = | CEANN_LATHA1 =28mh, an Iuchar [[1821]] | CEANN_LATHA2 =9mh, an Dùbhlachd [[1824]] | CEANN_LATHA3 = | CEANN_LATHA4 = | CEANN_LATHA5 = | CEANN_LATHA6 = | LATHA_NÀISEANTA = | FARSAINGEACHD =1,285,216 | REANGACH_F =19mh | UISGE =4.1 | BLIADHNA =2025 | ÀIREAMH_SHLUAIGH =34,157,732 | REANGACH_S =44mh | DLÙTHS =25.6 | REANGACH_D =198mh | BLIADHNA_GDP =2020 | GDP =$385.719 billean | REANGACH_GDP =47mh | ÀIREAMH_GDP =$11,516 | REANGACH_PER_CAPITA =103mh | ROINN_TÌDE =PET | UTC_OFFSET =-5 | AS_T_SAMHRADH = | UTC_OFFSET_2 = | RUITH_AIRGID =Nuevo Sol | EADAR_LÌON =.pe | ÀIREAMH_FÒN =51 }} [[File:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|250px|Pearù]] [[File:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|thumb|250px| Machu Picchu - Baile nan Inca Pearù]] 'S e dùthaich ann an [[Aimearaga a Deas]] a tha ann am '''Pearù'''<ref>[http://www.faclair.com/?txtSearch=Peru Am Faclair Beag]</ref> neo '''Peru'''<ref>[http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html ''Atlas Sgoile Oxford''] le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)</ref><ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref> neo '''Perù'''<ref>[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/ Dùthchannan aig SMO]</ref>. Tha a' chànan [[Quechua]] agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e ''Piruw'' an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara. Tha crìochan aice san ear le [[Braisil]], sa tuath le [[Eacuador]] agus [[Coloimbia]], san ear-dheas le [[Boilibhia]] agus sa deas leis [[an t-Sile]]. Tha an [[Cuan Sèimh]] air taobh an iar na dùthcha. 'S e [[Lima]] am [[prìomh-bhaile]] aice. ==Eachdraidh== Chuireadh às do [[Tràilleachd|tràilleachd]] an seo ann an [[1854]].<ref>[https://web.archive.org/web/20090314134834/http://www.unicef.org/lac/manualafrodesc2006.pdf UNICEF]</ref> Sgrìobh [[Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach|Dòmhnall Alasdair]] an dàn 'Riaghladh' mun ana-cheartas a chunnaic e anns an t-saoghal is e ag ainmeachadh Pearu: :Seallaibh air na rìoghachdan :Bho Sìona gu Peru, :Cumhachd aig gach lìogaire :’S gun fìrean anns a’ chriùth’; :An tuig sibh rud cho neònach, :Gu bheil daoine seòlt’ an drast’ :Anns gach dùthaich deònach :Na dòlais bhith gu h-àrd?<ref>Earrainn bho 'Riaghladh' le Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach. 1999. ''Bàrdachd Dhòmhnaill Alasdair'' (Steòrnabhagh: Acair) d.84</ref> ==Bailtean== *[[Lima]] *[[Qusqu]] == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean a-mach == * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1224656.stm Pearù] - Fiosrachadh aig [[BBC]] * [http://www.britannica.com/nations/Peru Pearù] - Encyclopædia Britannica * [https://web.archive.org/web/20081015034906/http://www.perulinks.com/pages/english/ Duilleag oifigeil Phearù] [[Faidhle:Map of Peru Demis.png|thumb|right|upright|Pearù]] {{Commons|Perú|Pearu}} [[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]] [[Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas]] [[Roinn-seòrsa:Pearù|*]] 14xr4shqt70hnu5mgzszxmjsrnf313j Poznań 0 19484 583455 580403 2026-08-05T03:20:35Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 583455 wikitext text/x-wiki {{Baile | AINM = Poznań | BRATACH = POL Poznań flag.svg | LÙIREACH = POL Poznań COA.svg | LÙIREACH_LEUD = 100 | MAPA = Collage of views of Poznan.PNG | DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[A' Phòlainn]] | CEÀRN = Saor-bhaile Phoznań | SGÌRE = [[Faidhle:POL województwo wielkopolskie COA.svg |18px]] Wielkopolska | LEUD = 52° 24′ 00 Tuath | ASTAIR = 16° 55′ 00 Ear | FARSAINGEACHD = 261.91 | ÀIREAMH_SHLUAIGH = 545680 | BLIADHNA = 2014 | FÒN = (+ 48) 61 | DUILLEAG = http://www.poznan.pl/ }} ‘S e [[baile]] mòr cudromach air an àirde an iar [[A' Phòlainn |na Pòlainn]] a th’ ann '''Poznań''' ([[IPA]]: 'pɔznaɲ, [[Gearmailtis]]: Pozen, [[Ruiseis]] Познань, [[Iùdais]]: פּױזן neo Poyzn, [[Laideann]]: Posnania). ‘S ann às [[Gnìomhair|a’ ghnìomhair]] ''poznać'' ('aithneachadh') ann am [[Pòlais]] a tha an t-ainm. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an [[1253]]. Tha e suidhichte ri taobh [[Abhainn|na h-Aibhne]] Warta, a shìos bho dheas gu tuath, tron srath Warta, aig 50m os cionn ìre na mara.<ref>[https://web.archive.org/web/20111126043556/http://population.mongabay.com/population/poland/3088171/poznan Mongabay]</ref> Tha 551,627 dhe dhaoine a’ fuireach anns a’ bhaile.<ref>[http://www.stat.gov.pl/gus Riaghaltas na Pòlainn]</ref> Tha Poznań 51km air falbh bho [[Lublin]], 245km bho [[Kraków]], 394km bho [[Gdańsk]] agus 110km bho [[Warsaw]], prìomh-bhaile na dùthcha.<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Global Feed Distance Calculator]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e an 6mh baile as motha na dùthcha a th’ann.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=gamelan&geo=-173&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=a&va=&srt=pnan Bailtean na cruinne]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Eachdraidh== ‘S e fear dhe na bailtean as shine na dùthcha agus prìomh-bhaile roinn na Pòlainn Mhòir (Pòlais: Województwo wielkopolskie) a th’ann am Poznań. A bharrachd air sin, ‘s e àite uabhasach cudromach taobh eachdraidh. Tha seanachaidh neo dithis a’ cumail a’ dol gur e prìomh-bhaile na dùthcha fhèin anns an [[10mh Linn]] a bh’ann, agus ri linn riaghaltas an treubh Knyaz agus na h-uachdaran [[Piast]].<ref>[http://histmag.org/?id=3057&act=ac Histmag Polska]</ref> Thathar a’ cleachdadh an t-ainm Poznania ann an Pòlais airson na sgìre a tha fo bhuaidh Phoznań, air an àirde an iar-mheadhan Wielkopolska. Tha e coltach gun do thachairt baisteadh samhlach nam Pòlach uile gu lèir an seo, nuair a thionndaich am prionnsa Mieszko I gu bhith na Chrìosdaidh. Thathar dhen gun robh a’ chiad [[Easbaig]] na Pòlainn, Jordan, na tàmh ann am Poznań ann an [[968]],<ref>[http://www.polskiedzieje.pl/poczet-wladcow-polski/mieszko-i.html Polskie Dzieje]</ref> air an Eilean far a bheil a’ chiad chathair-eaglais an latha an-diugh. Chaidh am baile a chlàradh anns an asgair a sgrìobh Thietmar à Merseburg eadar [[1012]] agus [[1018]].<ref>[https://web.archive.org/web/20081014135744/http://www.mgh-bibliothek.de/digilib/thietmar.html Chronicon Thietmari Merseburgensis]</ref> Nochd ''episcopus Posnaniensis'' ann an sgrìobhainn eile ann an [[970]] agus ''ab urbe Posnani'' ann an [[1005]]. Nochd ainm a’ bhaile anns an tuiseal ainmeach mar ''Posnania'' ann an [[1236]] agus ''Poznania'' ann an [[1247]]. Nochd am foirm ''Poznan'' mu dheireadh thall ann an [[1146]] agus [[1244]].<ref>[http://www.dziedzictwo.polska.pl/drukuj,Fundacja_klasztoru_dominikanow_w_Poznaniu_z_roku_1244,gid,197304.htm?url=/katalog/skarb.htm&full_url=www.dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Fundacja_klasztoru_dominikanow_w_Poznaniu_z_roku_1244,gid,197304,cid,1069,body,desc.htm&cid=1069&body=desc Dziedzictwo Polska]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ‘S e prìomh-bhaile Wielkopolska a bh’ann am Poznań gu ruige [[1793]] nuair a ghabh [[A’ Phruis]] thairis am baile aig àm Dàrna Roinneadh na Pòlainn, is chaidh ainm na sgìre atharrachadh gu Deas na Pruise (Gearmailtis: Südpreussen).<ref>[https://web.archive.org/web/20111205015312/http://donhoward.net/genpoland/pos.htm Don Howard]</ref> Ann an [[1797]] chaidh crìochan a’ bhaile a leudachadh gus na bailtean beagan taobh a-muigh mùran a’ bhaile fhèin a ghabhail a-staigh, agus ann an [[1800]] chaidh an t-eilean Ostrów Tumski a thoirt na bhroinn (còmhla ri Chwaliszewo air an taobh thall) a bharrachd air àiteachan eile air bruaich dheas na h-aibhne Warta, Śródka agus bailtean beaga eile mar Ostrówek agus Łacina).<ref>[https://web.archive.org/web/20111022020513/http://www.trakt.poznan.pl/rys-historyczny/ Centrum Historii Ostrowa Tumskiego]</ref> Ri linn Ar-a-mach na Pòlainn Mhòir ann an [[1806]] chuidich [[Saighdear|saighdearan]] agus sìobhaltaich saor-thoileach Pòlach na feachdan aig Napoléon gus ruaig a chur air saighdearan na Pruise. Chaidh am baile a thoirt a-staigh na Diùcachd Warsaw ann an [[1807]] mar phrìomh-bhaile na Sgìreachd Phoznań.<ref>[http://www.studyinpoland.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=70 Study in Poland]</ref> A dh’aindeoin sin, an dèidh Co-labhairt [[Vienna]], chaidh Wielkopolska a thoirt air ais gus A’ Phruise agus le sin bha Poznań na phrìomh-bhaile Àrd-Dhiucachd Gran Phosen (Gearmailtis: Großherzogtum Posen).<ref>[http://www.polen-didaktik.de/Fachaufsaetze/Polenfacetten/Grossherzogtum_posen.htm Polen Didaktik]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bha e na phrìomh-bhaile na Roinne Pruisianach Phosen an dèidh Ar-a-mach [[1848]] is baile Gearmailteach an dèidh Aonadh na Gearmailte ann an [[1871]]. Shaoraich Ar-a-mach na Wielkopolska, an aghaidh na Gearmailte, am baile is an roinn ann an [[1918]] – [[1919]] is na Gearmailtich dìreach air a’ [[An Cogadh Mòr|Chogadh Mhòr]] a chall.<ref> Antoni Czubiński, Rola Powstania Wielkopolskiego w walce narodu polskiego o powstrzymanie niemieckiego >parcia na wschód<, Przegląd Zachodni 1968, nr 5-6</ref> ‘S e phrìomh-bhaile na Roinne Phoznań a bh’ann. Chaidh Oilthigh Phoznań a stèidheachadh ann an [[1919]], neo Oilthigh Adam Mickiewicz mar a chanar an latha an-diugh.<ref>[http://lib.amu.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=902&Itemid=161 Uniwersytet Adam Mickiewicz]</ref> Bha muinntir na Pòlainn fo bhuaidh chruaidh dhoirbh nan [[Nàsachd|Nàsach]] fad an [[Dàrna Cogadh]] is fhuair iad droch làimhseachadh bhuapa. Ann an [[1945]], ghairm [[Adolf Hitler]] gur e daingneach (Gearmailtis: Festung) a bh’ann Poznań far am biodh na Gearmailtich a dheànamh sabaid deireannach an aghaidh nan Ruisianach.<ref> Festung Posen: "Bastion an der Wache": Journals from a Fortress, Fredrik Nilsson, Leandoer and Ekholm, 2011, ISBN 9185657964</ref> Chuairtich An t-Arm Dearg am baile is an uair sin thug iad ionnsaigh air gàrraidhean-bacaidh nan Gearmailteach anns a’ Chath Phoznań, air sàilleabh gu robh e dìreach air an t-slighe eadar [[Warsaw]] agus [[Berlin]], is chrìochnaich an gnothach le ionnsaighean air an daingneach, is chaidh droch sgrios is mhilleadh a dhèanamh air a’ bhaile. Bho dheireadh an Dàrna Cogaidh, tha Poznań air a bhith na phrìomh-bhaile na sgìre mu thimcheall, a dh’aindeoin atharrachaidhean crìochan na comhairle ann an [[1957]], [[1975]] agus [[1999]]. Le sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Wielkopolska, tè dhe 16 anns A’ Phòlainn, a th’ann am Poznań an latha an-diugh. Thog na luchd-obrach fianais anns a’ bhaile le sabaidean an aghaidh na feachd armachd bho 28mh gu 29mh [[An t-Ògmhios]] [[1956]], ri linn Ar-a-mach Phoznán 1956 (Pòlais: ''Poznanski Czerwiec''), fear dhe na tachartasan na bu chudromaiche ann an eachdraidh na dùthcha anns an dàrna leth na [[20mh Linn|20mh Linne]].<ref>[http://www.poznan-life.com/poznan/poznan-1956 Poznan Life]</ref> ==Cruinn-Eòlaos== ‘S e [[Loch]] Kiekrz (Pòlais: Jezioro Kierskie), air an àirde an iar-thuath a’ bhaile, a th’ann an loch as motha san sgìre.<ref>[https://web.archive.org/web/20120130091918/http://www.wedkuje.pl/lowisko,jezioro-kierskie-wielkie,73 Wedkuje]</ref> Tha lochan mòra eile ann, mar eisimpleir Loch Malta, seòrsa dhe dàm chruthachadh air an abhainn Cybina ann an [[1952]], Loch Strzeszyn air an abhainn Bogdanka, agus Loch Rusałka, dàm eile air an abhainn Bogdanka cuideachd, a chaidh a thogail ann an [[1943]].<ref>[https://web.archive.org/web/20111025141919/http://www.wedkuje.pl/lowisko,jezioro-strzeszynskie,11062 Wedkuje]</ref> Thathar gan cleachdadh an dà loch seo airson snàmh agus Loch Kiekrz airson luingearachd is ràmhach. == Eòlas-sluaigh == Tha àireamh-sluaigh a' bhaile air a bhith a' fàs suas beag air bheag bho thoiseach an [[20mh linn]], ged an do thuit e aig deireadh an [[Dàrna Cogadh|Dàrna Cogaidh]] air sgàth gun do chuir na [[An Ruis|Ruiseanaich]] ruaig air [[Arm]] na [[A' Ghearmailt|Gearmailte]], theich na daoine is chaidh am baile a thoirt dhan a' Phòlain.<ref>[http://www.zum.de/whkmla/region/eceurope/danzig19391946.html Zentrale für Unterrechtsmedien]</ref> Tha am baile air a bhith a' fàs nas motha agus 's e an 5mh baile na dùthcha a th'ann an latha an-diugh. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na roinne Wielkopolska a th’ann cuideachd. ==Daoine Ainmeil== *Isidor Ascheim: ([[1891]] – [[1968]]) Dealbhadair. *Herbert Baum: ([[1912]] – [[1942]]) a shabaid an aghaidh nan Nàsach. *[[Heinrich Caro]]: ([[1834]] – [[1910]]) [[Ceimigear]]. *Ludwig Dessoir: ([[1810]] – [[1874]]) [[Actair]]. *Akiva Eger: ([[1761]] – [[1837]]) Rabbi. *Friedrich Wilhelm Eduard Gerhard: ([[1795]] – [[1867]]) [[Àrsaidheachd|Arc-eòlaiche]]. *Paul von Hindenburg: ([[1847]] – [[1934]]) [[Stàitire]]. *Leon Wegner: ([[1824]] – [[1873]]) [[Eaconamaiche]]. *Henryk Zygalski: ([[1908]] – [[1978]]) Matamataigear. *Lothar von Arnauld de la Perière: ([[1886]] – [[1941]]) Sgiobair [[Bàta-tumaidh|Bhàta-tumaidh]]. ==Bailtean Co-cheangailte== {| width=70% |- valign ="top" |width=15%| *[[Faidhle:Flag of the Netherlands.svg|22px]] [[Assen]]<ref>[http://www.assen.nl/ Gemeente Assen]</ref> *[[Faidhle:Flag of the Czech Republic.svg|22px]] [[Brno]]<ref>[http://www.brno.cz/ Brno]</ref> *[[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Kharkiv]] <ref>[http://www.kharkov.ua/ Chàrcobh]</ref> *[[Faidhle:Flag of Hungary.svg|22px]] [[Győr]]<ref>[http://www.gyor.hu/ Győr Város]</ref> *[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Hànobhar]] <ref>[http://www.hannover.de/ Stadt Hannover]</ref> *[[Faidhle:Flag of Finland.svg|22px]] [[Jyväskylä]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220121153551/http://www3.jkl.fi/ Jyväskylä]</ref> *[[Faidhle:Flag of Georgia.svg|22px]] [[Kutaisi]]<ref>[http://www.poznan.pl/mim/public/pdp/ Fiosrachadh aig a’ Chomhairle Phosnan]</ref> |width=15%| *[[Faidhle:Flag of Palestine.svg|22px]] [[Nablus]]<ref>[http://www.nablus.org/ Medina Nablus]</ref> *[[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Pozuelo de Alarcón]]<ref>[http://www.pozuelodealarcon.org/ Ayuntamiento de Pozuelo de Alarcón]</ref> *[[Faidhle:Flag of Israel.svg|22px]] [[Ra'anana]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130114230655/http://www.raanana.muni.il/ Ra’anana]</ref> *[[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Rennes]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070618014717/http://www.rennes.fr/ Ville de rennes]</ref> *[[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[Siorramachd Nottingham]]<ref>[http://www.nottinghamshire.gov.uk/ Nottinghamshire County Council]</ref> *[[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Shenzhen]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110812184550/http://www.shenzhen.com.cn/ Shenzhen]</ref> *[[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] Toldeo ([[Ohio]]) <ref>[http://www.toledo.com/ City of Todedo]</ref> |} ==Gallery== <gallery> File:Bamberka blisko.jpg|Tobair Bamberka anns an t-seann mhargaidh File:Poznan Radojewo 115-22.jpg|Sealladh air Owińska File:Combino Poznan RB2.JPG|Tram File:Poznan Katedra noc.jpg|Cathair-eaglais File:Kupiec Poznański RB1.JPG|Ionad Bùithtean Kupiec Poznański File:POL Ostrów Tumski Poznań RB.jpg|Ostrów Tumski File:Stary Rynek w Poznaniu - domki budnicze.JPG|Taighean anns a’ Cheànaig File:Poznań 1.jpg|Seann bhaile </gallery> == Ceanglaichean a-mach == *[https://web.archive.org/web/20180209032924/http://wielkopolska-region.pl/ Riaghaltas na Roinne] ==Iomraidhean== <references/> {{Smachd ùghdarrais}} [[Roinn-seòrsa:Bailtean anns a' Phòlainn]] [[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]] [[Roinn-seòrsa:A' Phòlainn]] [[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]] l2abh5m5fzaq50vxbfv1htxs55mjf8k Sòisealachd Libeirtèireach 0 38789 583456 553642 2026-08-05T04:25:33Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 583456 wikitext text/x-wiki {{Beachd-smuainealas | AINM = Sòisealachd Libeirtèireach | DEALBH = Anarchist_flag.svg | LUCHD-STÈIDHICHIDH =[[Mikhail Bakunin]] [[Karl Marx]] | BEACHDAN = | CEANNARDAN = | LINN = [[19mh Linn]], [[20mh Linn]] | BUIDHNEAN =[[Besti flokkurinn]] | DÙTHCHANNAN = }} 'S e seòrsa [[sòisealachd]] air a stèidheachadh gu ìre mhòr air teòiridhean [[Mikhail Bakunin]]<ref>Masters, Anthony (1974), Bakunin, the Father of Anarchism, Saturday Review Press, ISBN 0-8415-0295-1</ref> 's th' ann an '''Sòisealachd Libeirtèireach''' air neo '''Sòisealachd Ain-Riaghailteach'''. Tha sòisealachd libeirtèireach a' toirt gu bàrr [[feallsanachd]] phoilitigeach a tha ag amas air comann a stèidheachadh saor bho rangachd phoilitigeach, shòisealta agus [[eaconomaidh|eaconamach]] sam bith. 'S e th' ann comann-sòisealta far am biodh institiud co-èiginneach, brùideil, ùghdarrasach no fòirneartach air a thoirmeasg, agus anns a bheil làn chothroman aig a h-uile duine an-asgaidh agus co-ionann ris a h-uile goireas fiosrachaidh agus cinneasachaidh - no comann-sòisealta anns am biodh na h-institiudan sin air an lughdachadh gu ìre.<ref>[https://theanarchistlibrary.org/library/ulli-diemer-what-is-libertarian-socialism The Anarchist library]</ref> Thuirt Dwight NicDhòmhnaill gu robh sòisealachd Libeirtèireach na "chomann gun chlas agus gun stàit, anns a bheil cinneasachadh co-obrachail, agus far nach bi neach fa leth a' cleachdadh smachd phoilitigeach no eaconamach thairis air fear eile",<ref>Mattson, Kevin. 2002. Intellectuals in Action: The Origins of the New Left and Radical Liberalism, 1945–1970. University Park, PA: The Pennsylvania State University Press, 2002. p. 34</ref> comann a bhiodh "air a bhreithneachadh aon de na cothroman a bheir e don neach fa leth na tàlantan agus a phearsantachd a leasachadh. Bhiodh an co-ionannachd agus an saorsa seo air a choileanadh sa mhòr-chuid tro bhith a' cur às do na h-institiudan ùghdarrais air an dàrna làimh, agus tro sheilbh prìobhaideach air an làimh eile, gus am bi smachd dhìreach air na dòighean toraidh air an cumail leis an clas obrach. Tha [[sòisealachd]] libeirtèireach a' tagradh ann a bhith ag aithneachadh, a' càineadh agus a' cur às do gach ùghdarras, air a mheas mar dhìolain anns gach taobh de bheatha shòisealta. Mar sin tha sòisealaich libertaraich den bheachd gu bheil “cleachdadh cumhachd ann an cruth institiùideach sam bith, biodh e eaconamach, poilitigeach, cràbhach no feise - a' dèanamh uiread de dh' fhòirneart dhaibhsan a tha ga chleachdadh agus dhaibhsan a tha ga fulang” ==Iomraidhean== <references/> ==Ceanglaichean A-muigh== [https://web.archive.org/web/20191227115457/https://www.libertarianism.org/columns/libertarian-socialism Libertarianism] [[Roinn-seòrsa:Feallsanachd]] [[Roinn-seòrsa:Poileataigs]] 0jf1me26b4d8p4pq3h6k18bdzmy60gq