Uicipeid gdwiki https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Meadhan Sònraichte Deasbaireachd Cleachdaiche Deasbaireachd a' chleachdaiche Uicipeid An deasbaireachd aig Uicipeid Faidhle Deasbaireachd an fhaidhle MediaWiki Deasbaireachd MediaWiki Teamplaid Deasbaireachd na teamplaid Cobhair Deasbaireachd na cobharach Roinn-seòrsa Deasbaireachd na roinn-seòrsa TimedText TimedText talk Mòideal Deasbaireachd mòideil Event Event talk Pearù 0 1694 583457 583454 2026-08-05T12:46:20Z Martin Macha 2111 22309 /* */ 583457 wikitext text/x-wiki {{Dùthaich | Ainm =República del Perú | BRATACH =Flag of Peru.svg | LÙIREACH =Escudo nacional del Perú.svg | LÙIREACH_LEUD = 90 | AINM_BHRATACH =[[Bratach na dùthcha|Bratach]] | AINM_LÙIREACH =[[Lùireach na dùthcha|Gearradh-arm]] | MAPA =LocationPeru.svg | LAOIDH_NÀISEANTA ="''[[Somos libres, seámoslo siempre]]''" <small>([[Spàinntis]])<br />"We are free, may we always be so"</small> | SLUAGH_GHAIRM = | CÀNAN_OIFIGEIL =[[Spàinntis]] | MION_CHÀNAN = | PRÌOMH_BHAILE =[[Lima]] | BAILE_AS_MOTHA =[[Lima]] | SEÒRSA_UACHDRANAIS =[[Poblachd]] | TIOTAL_CEANNARD1 =Ceann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD2 =Iar-cheann-suidhe | TIOTAL_CEANNARD3 =Prìomh-mhinistear | TIOTAL_CEANNARD4 =Ceann-suidhe na Còmhdhail | TIOTAL_CEANNARD5 = | AINM_CEANNARD1 = [[Keiko Fujimori]] | AINM_CEANNARD2 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD3 = [[Luis Galarreta]] | AINM_CEANNARD4 = [[:en:Maricarmen Alva|Mariacarmen Alva]] | AINM_CEANNARD5 = | TACHARTAS1 =Neo-eisimeileachd <br> bhon [[An Spàinn|Spàinn]] | TACHARTAS2 =Aithnichte | TACHARTAS3 = | TACHARTAS4 = | TACHARTAS5 = | TACHARTAS6 = | CEANN_LATHA1 =28mh, an Iuchar [[1821]] | CEANN_LATHA2 =9mh, an Dùbhlachd [[1824]] | CEANN_LATHA3 = | CEANN_LATHA4 = | CEANN_LATHA5 = | CEANN_LATHA6 = | LATHA_NÀISEANTA = | FARSAINGEACHD =1,285,216 | REANGACH_F =19mh | UISGE =4.1 | BLIADHNA =2025 | ÀIREAMH_SHLUAIGH =34,157,732 | REANGACH_S =44mh | DLÙTHS =26.6 | REANGACH_D =198mh | BLIADHNA_GDP =2020 | GDP =$385.719 billean | REANGACH_GDP =47mh | ÀIREAMH_GDP =$11,516 | REANGACH_PER_CAPITA =103mh | ROINN_TÌDE =PET | UTC_OFFSET =-5 | AS_T_SAMHRADH = | UTC_OFFSET_2 = | RUITH_AIRGID =Nuevo Sol | EADAR_LÌON =.pe | ÀIREAMH_FÒN =51 }} [[File:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|250px|Pearù]] [[File:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|thumb|250px| Machu Picchu - Baile nan Inca Pearù]] 'S e dùthaich ann an [[Aimearaga a Deas]] a tha ann am '''Pearù'''<ref>[http://www.faclair.com/?txtSearch=Peru Am Faclair Beag]</ref> neo '''Peru'''<ref>[http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html ''Atlas Sgoile Oxford''] le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)</ref><ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref> neo '''Perù'''<ref>[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/ Dùthchannan aig SMO]</ref>. Tha a' chànan [[Quechua]] agus a' chànan Aymara nan cànanan oifigeil anns na roinnean far a bheil iad ga bruidhinn leis a' mhòrchuid de na daoine. 'S e ''Piruw'' an t-ainm air Pearù anns a’ chànan Quechua agus anns a’ chànan Aymara. Tha crìochan aice san ear le [[Braisil]], sa tuath le [[Eacuador]] agus [[Coloimbia]], san ear-dheas le [[Boilibhia]] agus sa deas leis [[an t-Sile]]. Tha an [[Cuan Sèimh]] air taobh an iar na dùthcha. 'S e [[Lima]] am [[prìomh-bhaile]] aice. ==Eachdraidh== Chuireadh às do [[Tràilleachd|tràilleachd]] an seo ann an [[1854]].<ref>[https://web.archive.org/web/20090314134834/http://www.unicef.org/lac/manualafrodesc2006.pdf UNICEF]</ref> Sgrìobh [[Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach|Dòmhnall Alasdair]] an dàn 'Riaghladh' mun ana-cheartas a chunnaic e anns an t-saoghal is e ag ainmeachadh Pearu: :Seallaibh air na rìoghachdan :Bho Sìona gu Peru, :Cumhachd aig gach lìogaire :’S gun fìrean anns a’ chriùth’; :An tuig sibh rud cho neònach, :Gu bheil daoine seòlt’ an drast’ :Anns gach dùthaich deònach :Na dòlais bhith gu h-àrd?<ref>Earrainn bho 'Riaghladh' le Dòmhnall Alasdair Dòmhnallach. 1999. ''Bàrdachd Dhòmhnaill Alasdair'' (Steòrnabhagh: Acair) d.84</ref> ==Bailtean== *[[Lima]] *[[Qusqu]] == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean a-mach == * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1224656.stm Pearù] - Fiosrachadh aig [[BBC]] * [http://www.britannica.com/nations/Peru Pearù] - Encyclopædia Britannica * [https://web.archive.org/web/20081015034906/http://www.perulinks.com/pages/english/ Duilleag oifigeil Phearù] [[Faidhle:Map of Peru Demis.png|thumb|right|upright|Pearù]] {{Commons|Perú|Pearu}} [[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]] [[Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas]] [[Roinn-seòrsa:Pearù|*]] ivy67xvxoinrz62cmkm1u8r32ctr0l1 Poblachd Rhodàinia 0 33633 583458 574758 2026-08-05T19:36:23Z SpinnerLaserzthe2nd 23446 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Canton of Valais (1802–1815).svg]] → [[File:CHE Valais 1802 Flag.svg]] 583458 wikitext text/x-wiki {{Dùthaich Eachdraidheil | AINM = Poblachd Rhodàinia<br><small>République rhodanienne</small> | BRATACH = CHE Valais 1802 Flag.svg | LÙIREACH = Wappen Wallis matt.svg | LÙIREACH_LEUD = 115 | MAPA = Karte Helvetik 2.png | BLIADHNA TÒISEACHAIDH = [[1802]] | BLIADHNA MU DHEIREADH = [[1810]] | PRÌOMH-BHAILE = [[Sion]] | CÀNAN OIFIGEIL = [[Fraingis]]/[[Eadailtis]] | FARSAINGEACHD = 5224 | ÀIREAMH_SHLUAIGH = | BLIADHNA = }} B' e [[dùthaich]] anns an [[Roinn-Eòrpa]] a bha fo bhuaidh [[An Fhraing|na Frainge]] a bh' ann am '''Poblachd Rhodàinia'''<ref>[http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F8645.php Dictionnaire Historique de la Suisse]</ref> ([[Fraingis]]: ''République rhodanienne''). Mhair [[Poblachd|a' Phoblachd]] dìreach ochd [[bliadhna]] bho [[1802]], nuair a rinn [[Napoleon Bonaparte]] atharraidhean mòra air structair phoileataigeach na [[An Eilbheis|na h-Eilbheis]], gu ruige [[1810]]. B' e [[Sion]] a bh' ann [[prìomh-bhaile]] na dùthcha<ref> Jean-Luc Rouiller, Le Valais par les dates: une chronologie des origines à nos jours, [[Sion]], [[1999]].</ref> agus bhuineadh [[Fribourg (Canton)|Fribourg]], [[Ticino (Cantone)|Ticino]], [[Valais (Canton)|Valais]] agus [[Vaud (Canton)|Vaud]] dha. Aig an toiseach tòisichidh ann an [[1798]], ri linn nan [[cogadh|cogaidhean]] air feadh na Roinn-Eòrpa a lean [[Ar-a-mach na Frainge]], thug feachdan na Frainge ionnsaigh air An Eilbheis. Bha an t-Seinealair Guillaume Brune,<ref>Notice historique sur la vie politique et militaire du marechal Brune (Paris, [[1821]])</ref> a bha os cionn an Airm, airson An Eilbheis a sgaradh ann an trì stàitean beaga (Poblachd Rhodàinia, Tellgau agus Helventien),<ref>R.R. Palmer, The Age of Democratic the Revolution, PUP, [[Princeton]], [[1964]]</ref> a-rèir [[Cànan|a' chànain]] a bha ga bruidhinn agus cuideachd air sàilleabh feumalachd poileataigeach Arm na Frainge. Cha do ghabh ach aon dhuibh a chruthachadh. Cha do mhair a' Phoblachd mòran, agus i ann an earbsa ri feachdan na [[An Fhraing|Frainge]].<ref>[https://vslibre.wordpress.com/tag/republique-rhodanienne/ Valais Libre]</ref> Air [[13 an Dùbhlachd]] 1810 thug An Fhraing thairis air Rhodàinia, ga riaghladh bho [[Paris|Pharis]] mar sgìre (Fraingis: Départment) air an robh ''Simplon''. ==Bailtean== * [[Bellinzona]] * [[Château-d'Œx]] * [[Genolier]] * [[Fribourg]] * [[Lugano]] * [[Montagnola]] * [[Muralto]] * [[Sion]] * [[Tolochenaz]] * [[Vevey]] ==Iomraidhean== <references/> [[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]] [[Roinn-seòrsa:Eachdraidh]] [[Roinn-seòrsa:An Eilbheis]] j22sgxt10t9km229uxizparonbd62yu