Uicipeid
gdwiki
https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Meadhan
Sònraichte
Deasbaireachd
Cleachdaiche
Deasbaireachd a' chleachdaiche
Uicipeid
An deasbaireachd aig Uicipeid
Faidhle
Deasbaireachd an fhaidhle
MediaWiki
Deasbaireachd MediaWiki
Teamplaid
Deasbaireachd na teamplaid
Cobhair
Deasbaireachd na cobharach
Roinn-seòrsa
Deasbaireachd na roinn-seòrsa
TimedText
TimedText talk
Mòideal
Deasbaireachd mòideil
Event
Event talk
Bihor (Siorrachd)
0
33687
583642
580292
2026-08-31T23:09:19Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583642
wikitext
text/x-wiki
{{Județ
| AINM = Județul Bihor<br>Bihar Megye
| LÙIREACH = Actual Bihor county CoA.svg
| LÙIREACH_LEUD = 100
| DEALBH = Autumn colours - panoramio (1).jpg
| MAPA = Bihor in Romania.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] [[Romàinia]]
| ROINN EACHDRAIDHEIL = [[Crişana]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:ROU BH Oradea Flag.gif|22px]] [[Oradea]]
| STEIDHICHTE =
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 7544
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 575398
| BLIADHNA = [[2011]]
| LTD = US$ 5.82 billean ([[2008]])
| FÒN = +40 59
| CLÀR ÀIREAMH-CARBAID = BH
| DUILLEAG = [http://www.prefecturabihor.rdsor.ro/ Riaghaltas Roinneil]
}}
'S e roinn ([[Romàinis]]: ''[[Județ]]'')<ref>[http://www.nutritionistcluj.ro/romania/informatii-utile/lista-judete-resedinte-prefix-indicativ-auto-romania-2011/ Nutritionist Cluj]</ref> air an àirde an iar-thuath [[Romàinia]] a th' ann '''Bihor''' ([[IPA]]: ''biˈhor'', [[Gearmailtis]]/[[Ungairis]]: ''Bihar''). Tha e suidhichte eadar [[Arad (Roinn)|Arad]], [[Alba (Roinn)|Alba]], [[Cluj (Roinn)|Cluj]], [[Sălaj (Roinn)|Sălaj]] agus [[Satu Mare (Roinn)|Satu Mare]]. 'S e [[Oradea]] a th' ann [[prìomh-bhaile]] na roinne.<ref>[http://www.welcometoromania.ro/Romania/Romania_Harta_Judete_r.htm Welcome to Romania]</ref> Thathar dhen bheachd gur ann à ''vihor'' ([[iadh-lus]]) ann an [[Sèirbis]] neo à ''Biharea'' (theirig) ann an [[Dacais]] a tha an t-[[ainm]] Bihor.<ref>[http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Adevǎrul]</ref> 'S e Bihor an t-siamh roinn as motha na [[Dùthaich|dùthcha]] a thaobh fharsaingeachd agus an 11mh a thaobh [[Àireamh-shluaigh|àireimh-shluaigh]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120121425/http://www.criticatac.ro/18520/recensmant-2012-harta-noii-romanii/ Criticatac]</ref>
==Eachdraidh==
Nuair a ràinig sinnsearan nan Ungaireach dhan Roinn Eòrpa bha treubh ann air an robh na Kabar, a ghabh pàirt ann an [[Cogadh|cogaidhean]] nan Ungaireach.<ref>Peter F. Sugar, Péter Hanák, Tibor Frank, A History of Hungary, IUP, [[Indiana]], [[1994]], duilleagan. 11-143.</ref> 'S ann ann am Bihor a thuinich a' mhòr-chuid dhuibh. B' e Bihor a' chiad àite ann an [[Transsilvania]] far an deach Romàinianaich a chlàradh, ann an [[1283]].<ref>György Fejér, Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis, Volume 7, typis typogr. Regiae Vniversitatis Vngaricae, 1831</ref> Chaidh an roinn a stèidheachadh eadar [[1020]] agus [[1050]] ri linn Szent István király, a' chiad [[Rìgh]] [[An Ungair|na h-Ungaire]].<ref>Kordé, Zoltán ([[1994]]). "Bihar". Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc. Korai magyar történeti lexikon (9–14. század), Akadémiai Kiadó, duilleag 103. ISBN 963-05-6722-9.</ref> Bhuineadh Bihor, mar iomadh roinn eile air an àirde iar-thuath Romàinia, dhan [[Ostair-Ungaire]] ron a' [[An Cogadh Mòr|A' Chogaidh Mhòir]]. Chaill An Ungair Bihor ann an [[1920]].<ref>[https://web.archive.org/web/20121220053038/http://www.hungarianhistory.com/lib/tria/tria09.htm Hungarian History]</ref>
== Cinnidheachd ==
*Romàinianaich – 67.38%<ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2141&localitate_id=0 Centru de Resurse pentru Diversitate Etnoculturalǎ]</ref>
*Ungairianaich – 25.96%
*Romani – 5.10%
*Slobhaicianaich – 1.22%
*Gearmailtich – 0.19%
*Eile - 0.16%
==Creideamhan==
*[[Eaglais Ortadogsach|Ortodogsaich Romàinianach]] – 59.7%<ref>[http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/?pg=9&id=4 Népszamlalas]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Pròsdanachas]] – 18.1%;
*[[Eaglais Chaitligeach|Caitligich]] – 11.5% (Dòigh na Ròimhe – 9.2%; Dòigh Ghreugach – 2.3%)
*[[Eaglasi Chaingiseach|Caingisich]] – 5.7%;
*[[Eaglais Bhaisteach|Baistich]] – 3.7%;
*[[Eaglais Aidmheinich an t-Seachdaimh Latha|Aidmheinich]] – 0.3%;
==Bailtean as Motha==
Tha ainm aig a h-uile baile ann an Ungairis agus ann an Gearmailtis aig mòran dhuibh o chionn 's gu robh coimhearsnachdan làidir ann ron a' Chogadh Mhòr agus àm Dej/[[Nicolae Ceaușescu|Ceaușescu]] far an robh na cànain seo gam bruidhinn.<ref>[http://epa.oszk.hu/01400/01462/00037/pdf/181-203.pdf OSZK]</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe6"
!Baile
!Muinntir
|-
|[[Oradea]] ([[Gearmailtis]]: ''Großwardein'', [[Ungairis]]: ''Nagyvárad'', [[Slòbhacais]]: ''Veľký Varadín'')
| align="right" |196,367
|-
|[[Salonta]] (Gearmailtis: ''Großsalontha'', Ungairis: ''Nagyszalonta'')
| align="right" |17,735
|-
|[[Marghita]] (Gearmailtis: ''Margarethen'', Ungairis: ''Margitta'')
| align="right" |15,770
|-
|[[Săcueni]] (Gearmailtis: ''Zickelhid'', Ungairis: ''Székelyhíd'')
| align="right" |11,526
|-
|[[Beiuș]] (Ungairis: ''Belényes'')
| align="right" |10,667
|-
|[[Aleșd]] (Ungairis: ''Élesd'')
| align="right" |10,066
|-
|[[Valea lui Mihai]] (Ungairis: ''Érmihályfalva'')
| align="right" |9,902
|-
|[[Sânmartin]] (Ungairis: ''Váradszentmárton'')
| align="right" |9,572
|-
|[[Tinca]] (Ungairis: ''Tenke'')
| align="right" |7,793
|-
|[[Popești]] (Ungairis: ''Papfalva'')
| align="right" |7,362
|-
|colspan="2" bgcolor="ffffff" | <small>(Bho: 20mh an Dàmhair 2011)</small><ref>[http://www.citypopulation.de/php/romania-salaj_d.php City Population]</ref>
|}
==Daoine Ainmeil==
*[[Éva Heyman]] ([[1931]] - [[1944]]), Ìobairteach an [[Uile-losgadh|Uile-losgaidh]].
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
*[http://www.cjbihor.ro/ Bòrd Stiùireadh na Roinne]
*[https://web.archive.org/web/20160305120925/http://www.hartis.ro/bh/ Mapa na Roinne]
*[http://www.mountain-forecast.com/peaks/Bihor/forecasts/1000 Aimsir]
*[https://web.archive.org/web/20150413003029/http://www.episcopiaoradiei.ro/#sthash.SEsn082e.dpbs Eaglais na Stàite]
{{Commons|Bihor County|Bihor}}
{{Roinnean an an Romàinia}}
[[Roinn-seòrsa:Romàinia]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:An Ungair]]
io2i9nm31lcng21ur324vulzq7skvam
Arad (Siorrachd)
0
33691
583641
580293
2026-08-31T22:52:30Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583641
wikitext
text/x-wiki
{{Județ
| AINM = Județul Arad<br>Arad Megye
| LÙIREACH = Arad county CoA (circa 2007).png
| LÙIREACH_LEUD = 100
| DEALBH = An oasis of tranquility - panoramio.jpg
| MAPA = Arad in Romania.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] [[Romàinia]]
| ROINN EACHDRAIDHEIL = [[Crişana]]/[[Banat]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:ROU AR Arad CoA.svg|18px]] [[Arad]]
| STEIDHICHTE =
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 7754
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 409072
| BLIADHNA = [[2011]]
| LTD = US$ 5.24 billean ([[2008]])
| FÒN = +40 57
| CLÀR ÀIREAMH-CARBAID = AR
| DUILLEAG = [http://www.prefecturaarad.ro/ Riaghaltas Roinneil]
}}
'S e roinn ([[Romàinis]]: ''[[Județ]]'')<ref>[http://www.nutritionistcluj.ro/romania/informatii-utile/lista-judete-resedinte-prefix-indicativ-auto-romania-2011/ Nutritionist Cluj]</ref> air an àirde an iar [[Romàinia]] a th' ann an '''Arad''' ([[IPA]]: ''aˈrad''). Tha e suidhichte eadar [[Hunedoara (Roinn)|Hunedoara]], [[Bihor (Roinn)|Bihor]], [[Alba (Roinn)|Alba]] agus [[Timiş (Roinn)|Timiş]]. 'S e [[Arad]] fhèin a th' ann [[prìomh-bhaile]] na roinne.<ref>[http://www.welcometoromania.ro/Romania/Romania_Harta_Judete_r.htm Welcome to Romania]</ref> 'S e Arad an còigeamh roinn as motha na [[Dùthaich|dùthcha]] a thaobh fharsaingeachd agus an 21mh a thaobh [[Àireamh-shluaigh|àireimh-shluaigh]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120121425/http://www.criticatac.ro/18520/recensmant-2012-harta-noii-romanii/ Criticatac]</ref>
==Eachdraidh==
Chaidh am baile air a bheil ''Arad'' a chlàradh airson a' chiad turais ann an [[1080]].<ref>[http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Adevǎrul]</ref> Chaidh an roinn a stèidheachadh ri linn Szent István király, a' chiad [[Rìgh]] [[An Ungair|na h-Ungaire]].<ref>Benkő, Elek ([[1994]]). "Arad 2.", Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc. Korai magyar történeti lexikon (9–14. század), Akadémiai Kiadó. duilleagan. 53–54. ISBN 963-05-6722-9.</ref> Bhuineadh Arad, mar iomadh roinn eile air an àirde iar-thuath Romàinia, dhan [[Ostair-Ungaire]] ron a' [[An Cogadh Mòr|A' Chogaidh Mhòir]]. Chaill An Ungair Arad ann an [[1920]].<ref>[https://web.archive.org/web/20121220053038/http://www.hungarianhistory.com/lib/tria/tria09.htm Hungarian History]</ref>
== Cinnidheachd ==
*Romàinianaich – 82.16%<ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2141&localitate_id=0 Centru de Resurse pentru Diversitate Etnoculturalǎ]</ref>
*Ungairianaich – 10.67%
*Romani – 3.82%
*Slobhaicianaich – 1.23%
*Gearmailtich – 1.05%
*Eile - 1.00%
==Creideamhan==
*[[Eaglais Ortadogsach|Ortodogsaich Romàinianach]] – 73.13%<ref>[http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/?pg=9&id=4 Népszamlalas]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Pròsdanachas]] – 2.67%;
*[[Eaglais Chaitligeach|Caitligich]] – 10.10%
*[[Eaglais Chaingiseach|Caingisich]] – 6.17%;
*[[Eaglais Bhaisteach|Baistich]] – 3.94%;
*[[Eaglais Aidmheinich an t-Seachdaimh Latha|Aidmheinich]] – 3.90%;
*Eile - 3.10%
== Bailtean as Motha==
Tha ainm aig a h-uile [[baile]] ann an Ungairis agus ann an Gearmailtis aig mòran dhuibh o chionns gu robh coimhearsnachdan làidir ann ron a' Chogadh Mhòr agus àm Dej/[[Nicolae Ceaușescu|Ceaușescu]] far an robh na cànain seo gam bruidhinn.<ref>[http://epa.oszk.hu/01400/01462/00037/pdf/181-203.pdf OSZK]</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe6"
!Baile
!Muinntir
|-
|[[Arad]] ([[Gearmailtis]]: ''Arad'', [[Ungairis]]: ''Arad'')
| align="right" |159,074
|-
|[[Pecica]] (Gearmailtis: ''Petschka'', Ungairis: ''Pécska'')
| align="right" |12,762
|-
|[[Sântana]] (Gearmailtis: ''Sanktanna'', Ungairis: ''Újszentanna'')
| align="right" |11,428
|-
|[[Vladimirescu]] (Gearmailtis: ''Glogowatz'', Ungairis: ''Glogovác'')
| align="right" |10,710
|-
|[[Lipova (Roinn)|Lipova]] (Gearmailtis: ''Lippa'', Ungairis: ''Lippa'')
| align="right" |10,313
|-
|[[Ineu]] (Ungairis: ''Borosjenő'')
| align="right" |9,260
|-
|[[Șiria]] (Gearmailtis: ''Hellburg'', Ungairis: ''Világos'')
| align="right" |8,103
|-
|[[Chișineu-Criș]] (Ungairis: ''Kisjenő '')
| align="right" |7,987
|-
|[[Curtici]] (Gearmailtis: ''Kurtitsch'', ung. ''Kürtös'')
| align="right" |7,453
|-
|[[Nădlac]] (Gearmailtis: ''Nadlak'', Ungairis: ''Nagylak'')
| align="right" |7,398
|-
|colspan="2" bgcolor="ffffff" | <small>(Bho: 20mh an Dàmhair 2011)</small><ref>[http://www.citypopulation.de/php/romania-salaj_d.php City Population]</ref>
|}
== Daoine ainmeil ==
* [[Stefan Hell]] ([[1962]]), [[Fiosaigiche]].<ref>{{ iomradh lìon | url = https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2014/ | tiotal = The Nobel Prize in Chemistry 2014 | foillsichear = Nobel Outreach AB | ceann-là_inntrigidh = 2021-08-04 }}</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
*[https://web.archive.org/web/20150801024757/http://carad.ro/ Bòrd Stiùireadh na Roinne]
*[https://web.archive.org/web/20160305120652/http://www.hartis.ro/ar/ Mapa na Roinne]
{{Commons|Arad County|Arad}}
{{Roinnean an an Romàinia}}
[[Roinn-seòrsa:Romàinia]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:An Ungair]]
jayap15ilth0lo4v5doj6he23rchwsr