لاجؤن

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="glk">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>glkwiki</dbname>
    <base>https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مديا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گب</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارگير</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">کارگيرˇ گب</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">مدي Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فاىل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فاىلˇ گب</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدياويکي گب</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">قالب</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">قالبˇ گب</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">رانما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">رانما گب</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">جرگه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">جرگه گب</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماجۊل</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماجۊلˇ گب</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>لاجؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1649</id>
    <revision>
      <id>155803</id>
      <parentid>155263</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26656" sha1="6xy1s9bt2dmn4nukoydwcpf7c7r3tyr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= لاهیجان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Lahijan, 11 September 2011 16.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= أمين زنده دل
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[لاجؤن ٚ شأرستان]]
|بخش= [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|نام= لاجؤن
|محلي نام= لاجؤن، لایجؤن
|قديمي نامان= دارالاماره
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱۰۱٬۰۷۳ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۰۷ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۴ متر 
|دما ميانگين=  ۱۶/۱ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين=  ۱۴۵۵/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=  ۱۷ روج
|سؤغات= [[بج]]، [[چأيي]]، کۊکي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت= [http://www.lahijan.ir لاجؤن ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لٚاهٚیجٚان/....''' یک‌ته جي [[گیلان]] ٚ شأرؤن، [[لاجؤن ٚ شأرستان]] ٚ [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسسه ؤ لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزه. لاي شأر، کۊهپایه‌ئن ٚ مئن هننأ ؤ اۊن ٚ [[چأيی|چأيي باغؤن]] معرۊف ایسسن. لاجؤن جي گيلان ؤ ايران ٚ پيله گٚردٚشگٚری شأران ايسه.

لاجؤن، [[کلسيا]] ور ٚ جي [[کاسپی دریا]]-یه خؤنه،  [[خۊرتاو]] ٚ جي [[لنگؤرۊد]] ٚ همأ همسایه ایسسه، [[نسا]] طرف ٚ جي [[ديلمؤن]] ٚ همأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ ور ٚ جي ني [[أسسؤنه]] همأ همسایه ایسسه. اي شأر ٚ جۊغرافی مقر ایسسه: خۊرتاو ٚ ۵۰ درجه و کلسيای ٚ ۳۷ درجه ؤ ۱۱ دئقه. کشوري تقسیمات ٚ مئن، لاجؤن، [[گیلان]] ٚ اوستان ٚ مئن و [[ایران]] ٚ کلسیا طرف هننأ.

سال ۱۵۸۰ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]، لاجؤن ٚ جمعیت ۷۲,۹۵۰ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;&gt;[http://www.amar.org.ir/portal/faces/public/census85/census85.natayej/census85.informationfile/ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران]&lt;/ref&gt; اي شأر، [[گیلان]] ٚ رۊخؤنه‌ئن ٚ رۊت ٚ سر بنا ببؤ.

لاجؤن ٚ شأرستان دۊتته شأر دأنه کي [[رۊدبنه]] ؤ مرکزي ايسسن ؤ دۊتته بخش ؤ هف‌ته دهستان دأنه اي نامؤن ٚ أمرأ: [[رۊدبنه]]، [[شیرجؤپوشت|شيرجؤپۊشت]]، [[آهیندان]]، [[بازکیئگوراب|بازکيئگۊراب]]، [[لفمجؤن]]، [[لیلسسان]] ؤ [[لَیل]]. لاجؤن ٚ شأرستان، ۱۵۸۰ آمار ٚ جي، ۱۶۲,۸۹۸ نفر جمعیت دأنه.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;/&gt;

اي شأر ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسسن ؤ ایشؤن ٚ زوؤن [[گیلکی]] یه. لاجؤن ٚ آو ؤ هأوا ني مرطۊب ؤ خؤبه ؤ اۊن ٚ کۊه‌پایه‌‌ئن ٚ هأوا سرده.

== کشوري تقسیمان ==
اي شهرستؤن دارای دۊ ته بخش ؤ هف ته دهستؤن به ایسمانه جیر ایسه:

* [[لاجؤن شهرستان بخش مرکزی]]:
** [[آهندان دهستان]]
** [[بازکیا گوراب دهستان]] 
** [[لفمجان دهستان]]
** [[لیالستان دهستان]]
** [[لیل دهستان ]] 
شهرؤن: [[لاجؤن]].

* [[رودبنه بخش]]:
**[[رودبنه دهستان ]]
**[[شیرجوپشت دهستان]]
شهرؤن: [[رودبنه]]

==لاجؤنˇ تاريخ==
===بناگۊدن===
پنجؤمي ؤ شيشؤمي قرنؤنˇ مئنه کي گيلانˇ مئن اولي شهرنيشتنˇ نمونه‌ٰن گۊل کؤنه&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; ؤ هي زمته کي لاجؤن به عنوانˇ ىکته شهر بوتؤنسه مردومه خۊ دؤرˇور جمأکۊنه. البته کتابؤنˇ مئن، [[لنگرود|لنگرۊد]] ىا [[هؤسم]] ([[رودسر|رۊدسر]]ˇ مئن)ˇ جي‌م نؤم ببؤرده بۊبؤ اما نأ به عنوانˇ ىکته شهر.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;

امرۊزˇ لاجؤنˇ مقر، سومي مقري ايسه کي شهر اۊنˇ مئن بنابۊبؤ؛ اي شهر اول دفأ [[چفل|چؤفؤل]]ˇ مئن بنابۊبؤ، [[بازکیا گوراب دهستان|بازکياگوراب]]ˇ جۊنۊبي طرف ؤ [[شيمرۊد]]ˇ ورجه. بازۊن بۊشؤ [[داخل (ديهات)|داخل]]ˇ طرف ؤ سراخره بمأ هئره کي امرۊز لاجؤن دۊخؤنده بنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; لاجؤن جؤغرافيا جۊري قرار بىته کي اينˇ فاصله درىا جي، [[سيودˇرۊ]] جي، کوهؤنˇ جي باني [[مازندران]]ˇ گيلکؤنˇ سامؤنˇ جي ىک قدره ؤ تقريبن برابره.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;
===نؤم===
راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که '''لاه''' [[پألوی زوان]]ˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا [[بورهانˇ قاطع]]ˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. '''جان''' یا '''جؤن''' نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.
===تاريخ===
[[آل بویه|آل بۊىه]] حکومت کي سربرسه ؤ [[اسماعليلئن]]ˇ تهديدˇ جي کي، ناصري شيعهٰ‌نˇ (ىکته خال، [[زىدئن|زىدي‌ئن]]ˇ جي کي ايشؤنˇ سرکرده [[ناصر کبير]] بۊ) مرکز هؤسمˇ جي بۊشؤ لاجؤن کي شيشؤمي قرنˇ پسي پۊر مؤهم بۊبؤ بۊ. هينˇ وأسي گيلؤنˇ شرقˇ مئن لاجؤن ؤ غربˇ مئن [[فومن|فؤمن]] بۊبؤن اداري مرکز اما هيته نۊتؤنسن ملۊک‌الطواىفي وضعىته عوضأکۊنن ؤ ىکته ايجاناىي مرکزي واحد چاکۊنن.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150130193332/http://v6rg.com/?p=5288 فقدان شهر، ویژگی اصلی تاریخ قدیم گیلان]. ناصر عظيمي.&lt;/ref&gt;

[[Image:World_map_by_Moroccan_cartographer_al-Idrisi_for_king_Roger_of_Sicily.jpg|thumb|جهانˇ نقشه که يک‌ته مراکشی نقشه‌کش به نام [[ادریسی]] بکشه. (827 دیلمی، 1154 میلادی)]]

قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دأشت ؤ اي صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنی‌ئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دأشت.  [[چیی]] صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.

وختی عربؤن و اسلامی خلیفه‌ٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.

سال 705 هجری قمری، [[اؤلجاىتؤ]] لاجؤنه بیته و بازون [[امير تىمۊر]] اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، [[سید امیر بیک]] و اونˇ نواده‌ٰن که [[کیایی سادات]] بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیایی‌ئنˇ فگرسنˇ پسی، [[صفوی]] حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن.
اؤلجاىتؤ زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.

لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، [[خان احمد خان]]ˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، [[شاه عباس صفوی]] وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوه‌ٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و [[چؤگان]] چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته.
خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده [[کیایی‌ئن]]ˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت [[ایران]]ˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یک‌ته ایرانˇ ولایتؤن.

* بعدها، [[جنگلی‌ئن]]ˇ ماجرا مئن، لاجؤن یک‌ته از ایشؤنˇ مراکز بو.
* ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...
(وا واگردؤن ببی:
This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)
===کارسنه'ن===
لاجؤنˇ مئن تاهیسه چن‌ته سولو پیش بمأ دأنه. يک‌ته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن [[طاعون]] دکته. يک‌ته سال 850 هجری قمری آتش‌سوزی بو و یک‌ته نی [[روس|روسؤن]]ˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمری‌ام لاجؤنˇ مئن [[زمین‌لرزه]] بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.


==لاجؤنˇ شهردارؤن==
[[Image:Lahijan_(13).gif|thumb|left]]
* [[علی اصغر فیاض فاضلی]]
* [[پورقاسمی]]
* [[باقری]]
* [[برهانی]]
* [[گنجی]] (سال 1581 جی تا هیسه انتصاب ببؤ).

==لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن==

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)====
* [[میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی]] (۱)
* [[اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی]] (۳)
* [[سید کاظم سرکشیک‌زاده]] (اتحاد)(۵)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (۶،۷)
* [[احمد صفاری سالار مؤید]] (۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
* دکتر [[رضا رادمنش]] (۱۴)
* [[حسن ارسنجانی]] (۱۵)
* [[غلامحسین ابتهاج]] (۱۶)
* مهندس [[شمس‌الدین علمی غروی]] (۱۷)
* سرتیپ [[محمدعلی صفاری]] (۱۸،۱۹،۲۰)
* [[باقر پژند]] (۲۱)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (۲۲،۲۳)
* [[نادر ادیب سمیعی]] (۲۳)
* دکتر [[جعفر عادلی رانکوهی]] (۲۴)
* [[مهدی آستانه‌ای]] (دوره ۲۴)

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن====
* دکتر [[علی امینی]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اکبر تاجر نهاوندی]] (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[کاظم صفاری]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (سوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۴۱ دیلمی)

====لاجؤنˇ نماينده‌ٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن====
* [[ارسلان فلاح حجت انصاری]] (دوره ۱)
* [[کامل خیرخواه گیلده]] (۲ و ۳)
* [[بهرام یعقوبی بیجاربنه]] (۴)
* [[ایرج ندیمی]] (۶ و ۷)
* [[یوسف قاسمی گولک]] (۸)


==تاریخی و تفریحی جیگه‌ٰن==
ىکته دئني جيگه لاجؤنˇ مئن شىطان کۊ ايسه. در واقه اي شهر اي کۊهه دؤرأگۊده. شىطان کۊ ىا قديمتر شانشينکۊ، ىکته پيلئه سلˇ ورجه هنأ؛ اي سل ۱۷ جیریب ايسه ؤ ۴ متر جلفي دأنه. اي سل، شا عباسˇ صفوي زمت چاگۊده بۊبؤ ؤ دئبار اينˇ آؤˇ جي کشاورزيˇ به استفاده بنأبۊ. سل (استخر)ˇ مئن ىکته مئنپۊشته هنأ.

&lt;div style=&quot;float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px&quot;&gt;

{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:185px;background:#F0F8FF&quot;
| style=&quot;width:240px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt&quot; | '''[[لاجؤنˇ عکسؤن]]'''
| style=&quot;font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em&quot; dir=&quot;rtl&quot; | Picture Gallery from Lahidjan
|}&lt;/div&gt;

[[Image:Sheyxzahed.jpg|thumb|left|[[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه.]]


* [[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه. (قرن هشتم هجری قمری شی ایسسه و لاجؤن-لنگرودˇ جاده مئن هننأ).
* [[چارپادشا]] مچید. ([[تیموریان]]ˇ زمتˇ شی ایسسه که الؤن سردارˇ جنگلˇ خیابؤنˇ مئن هننأ.
* [[میرشمس‌الدینˇ اسسؤنه]].
* [[اکبریه مچید]].
* [[لاجؤنˇ مچیدجامع]]
* [[گولشنˇ حمام]].
* [[بامˇ سبز]] ([[شیطان کو]])
* [[لاجؤنˇ سل]].
* [[چیی موزه]] (گنجینه‌ی چای ایران. هم موزه ایسسه و هم [[کاشف السلطنه]] قبر)
* [[لاجؤنˇ تله‌کابین|تله‌کابین]].
* [[لاجؤنˇ خشتˇ پورد|خشتˇ پورد]].
* [[سوستانˇ سل]].
* [[امیرکلایه سل]].

== لاجؤنˇ پیله‌کسؤن ==

=== علمی ===
[[پرونده: Dr.Mohammad Ali Mojtahedi.jpg|thumb|دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]] گیلانی]]
*دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]]، (ریاضی اوستاد، [[صنعتی شریفˇ دانشگا]] بناگودن‌کس و [[البرزˇ دبیرستان]]ˇ مودیر)
*دکتر [[هوشنگ منتصری]]، ریاضیدان، [[تبریزˇ دانشگا]] رییس (سابق) و [[کرمان]]ˇ اؤستنˇ اؤستاندار (سابق).
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*[[بهرام ناصرشریف]]، [[رؤدایلند]]ˇ مؤهندسی کاخˇ رییس.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081026072125/http://www.uri.edu/iep/colloquia/2006/BahramNassersharif.htm]&lt;/ref&gt;
*دکتر [[مأمد محققی لاهیجی]]
*[[علی لاهیجی]] (مورخ)
*[[هومن یوسفدهی]] (ادیب و مورخ)
*[[میرزا حسن لاهیجی]]
*[[مأمدباقر لاهیجی]]

=== نیکوکارؤن ===
*دکتر[[مأمدرضا حکیم‌زاده لاهیجی]] ([[کهریزک]]ˇ سالمندؤن و مألولینˇ آسایشگا بنأگوده‌کس)

=== ادبی ===
*[[بیژن نجدی]] (شاعر و نویسنده)
*[[مهرداد فلاح]] (شاعر نوگرا)
*[[حزین لاهیجی]](شاعر بزرگ سبک هندی)
*[[مأمد امینی لاهیجی]](متخلص به م.راما)
*[[لقائی لاهیجانی]] (شاعر)
*[[طالب لاهیجانی]] (شاعر)
*[[رضای لاهیجانی]] (شاعر)
*یحیی قاضی لاهیجانی گیلانی
*[[سرور مهکامه محصص لاهیجانی]](شاعر)
*فتح‌الله صفاری لاهیجانی (شاعر)
*محمدقاسم صابر لاهیجانی (شاعر)
*[[مأمدحوسئن مهدوی]](م.موید-شاعر)
*[[واصل لاهیجی]] (شاعر)
*[[قراری لاهیجی]](شاعر)
*[[سعید لاهیجی]](شاعر)
*[[سید حبیب اسماعیلی]](شاعر)

=== نقاشی، موسیقی و خطاطی ===
*[[اردشیر محصص]] (کاریکاتوریست)
*[[حوسئن محجوبی]] (نقاش و مهندس معمار)
*[[ابوالقاسم موسوی لاهیجانی]] (نقاش)
*[[مأمدقاسم لاهیجی حائری]] (خطاط)
*[[علی شکوری]] آهنگساز مقیم سوئد


=== روزنامه نگار ===
*[[عضدالاسلام لاهیجی]](مدیر روزنامه سروش منتشره در تهران دوره مشروطه)
* [[نیما اکبرپور]] قدیم نویسنده [[چلچراغ (مجله)|هفته‌نومه چلچراغ]] و [[کلیک (برنامه تلویزیونی)|کلیک]] مجری، [[تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی|بی‌بی‌سی فارسی تلویزیون]] مئن&lt;ref name=&quot;ylbcp&quot;&gt;{{یادکرد وب | عنوان=دربارهٔ من | وبگاه=عصیان | تاریخ=2013-12-29 | پیوند=https://osyan.net/about/ | کد زبان=ar | تاریخ بازبینی=2020-11-19}}&lt;/ref&gt;


=== سینما، تئاتر، تلویزیون ===
*[[پرویز صیاد]] (از بازیگران سینمای ایران قبل از انقلاب)
*[[احمد میراحسان]](منتقد هنر و ادبیات)
*[[رامین ناصرنصیر]] (بازیگر)
*[[آزاده صمدی]] (بازیگر)

=== سیاسی و نظامی===
*دکتر [[ابراهیم حشمت]] ( پزشک و اجؤنˇ فرماندار، [[گیلانˇ جؤموری]] مئن)
*[[حسن ضیاظریفی]]
*[[غفور حسن‌پور اصل]]
*سرتیپ [[مأمدعلی صفاری]]([[شاهنشایی ارتش]]ˇ دریایی نیرو بناگوده‌کس، گیلانˇ سناتور و [[تئران]]ˇ سابقˇ شهردار)
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*سپهبد [[ابوالحسن سعادتمند]]
*مهندس [[رضا قطبی]]
*[[فریده قطبی]]([[فرح دیبا]] (ایرانˇ آخری ملکه) مأر)
*آیت‌الله شیخ [[عبدالله لاهیجی]]
*[[ایرج ندیمی]]
*احمد [[قوام السلطنه]]، ایرانˇ قدیمی نخست‌وزیر که سالؤنˇسال لاجؤنˇ مئن زندگی گود.
*[[میرزا هادی‌ خان دبیر رسایل لاهیجی]]
*[[میرزا کاظم خان صفاری]]
*[[علی‌اصغر فیاض فاضلی]](لاجؤنˇ شهردادر و مجلس شورای ملی نماینده)

=== تاجرؤن، بازاری‌ئن، صنعتکارؤن ===
[[پرونده:Kashef.jpg|left|thumb|مقبرۀ محمدمیرزا [[کاشف‌السلطنه]]]]

*[[محمد میرزا کاشف‌السلطنه]]
*[[سیف‌الله ابن ملک محمد پرهیزی]] (از کسبه و معتمدین قدیمی بازار لاهیجان)
*[[مأمدعلی بگلری]]  (ایرانˇ [[کولوچه]] صنعتˇ بناگوده‌کس&lt;ref&gt;[http://www.noosheen.com كلوچه نوشين]&lt;/ref&gt;)

=== اربابؤن ===
*[[حاجی میرزا ابوطالب]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[حسین بهمن شکفته (حاجی بهمنی)]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[محمدعلی‌خان امین دیوان لاهیجی]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[قنبرخان چاردهی]] ([[قوام السلطنه]] مؤباشر)
*[[امان‌الله خان بهاءالسلطنه لاهیجی]]( مالک و معاون حکومت گیلان در دوره مشروطه)
*[[احمد قوام السلطنه]] (لاجؤنˇ [[رودبنه]] مالیک)
*[[احمد صفاری سالارمؤید]]

=== باخی پیلˇکسؤن ===
*[[مأمد ایمانی لاهیجانی]]
*[[مأمدجعفر لاهیجی]]
*[[شمسای زرین قلم فایق لاهیجانی]]
*[[مولانا کامی لاهیجانی]]
*[[حسن نخعی لاهیجانی]]
*[[سید احمد میرمطلبی لاهیجانی]]
*[[سراء دیلمی]]
*[[فخرالدین صادقی]] (نویسنده و برنامه‌نویس)
*[[شیخ زاهد گیلانی]]
*[[عبدالرزاق لاهیجی]]
*[[یوحنا دیلمی]] ([[عیسا مسیح]]ˇ حواری)
*[[فیاض لاهیجی]]
*[[قطب‌الدین شریف لاهیجی]]
*[[محمدحسن غروی کوشالی]]
*[[عبدالحسین عترتی کوشالی]]
*[[عبدالکریم لاهیجی]]
*[[محمدعلی فیض لاهیجی]]
*[[عبدالله لاهیجی]]
*[[مهدی مهدوی لاهیجی]]
*[[محمد مهدوی لاهیجی]]
*[[سید محمد لاهیجانی]]
*[[سید ابوالقاسم لاهیجی]]
*[[بیژن فلاح شعبانی لیالستانی]]

==لاجؤنˇ دانگشاهؤن==
*[[مدرسهٔ عالي مديريت لاهيجان|گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريت (مدرسهٔ عالی مدیریت گیلان-لاهیجان)]] (دبستئه بۊبؤ) 
* [[لاجؤنˇ دانشگا آزاد]] (فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان)
* [[تربیت مدرسˇ دانشکده]].
* [[پرستاری و مامایی دانشکده]].
* [[پیامˇ نورˇ دانشگا]]
* [[دیلمانˇ دانشگا]] (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی دیلمان)
* [[اندیشمند دانشگا]]  (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی اندیشمند)

==محله'ن==
لاجؤن خۊ محلگي سيستم ئبه نؤمي ايسه. اي شهر هف ته قديمي محل دأشت ؤ بازين کم-کم اي محله'ن زيادأبؤن. هر محله خۊ حمام ؤ مچيد ؤ مىدؤن ؤ عزاداري دسته ؤ ديکؤن ؤ... دأشت. اي چاگۊدار هنۊزم لاجؤنˇ مئن هننأ ؤ هر سال محرم، عزاداري مئن اي محلگي سيستمه بئتر شأنه دئن. هر محله ىک شؤ خۊ عزاداري دسته' بيرين أبئنه ؤ شنه باخيˇ محله'ن. اۊ محله'ني که بازين اضافه بۊبؤن ني اي دابه رعاىت کؤنن. محله'نˇ حرکت، ساعتˇ عقربه'نˇ عکسه جؤز ىکته محله (مىدؤن) کي امام حسينˇ شبˇ هفت اينˇ نؤبه'. 

لاجؤنˇ قديمي محله'ن: مىدؤن

===مىدؤن===
اي محله لاجؤنˇ جۊنۊبه ؤ قديمأ جي تا ايسه، تاجرؤنˇ جيگه بۊ ؤ قديم، اعىان ؤ أميرؤن اي محل نيشتن ؤ اؤره [[چارپادشا]] هننأ کي چار ته [[کارکیا|کىاىي]] پادشاه اؤره دفنن ؤ [[گولشنˇ حمام|گۊلشنˇ حمام]] ؤ [[لاجؤنˇ مسجدجامع|مچيد جامع]] ؤ ىکته حؤزهٔ علميه ني اي محله مئن هننأ. [[تکىه بر]] ؤ [[جؤرپۊشته]] ني اي محله مئن دره.
===شأربافؤن===
'''شأربافؤن''' ىا '''شعربافؤن''' ىا '''شۊرامحله'''، لاجؤنˇ شرقيجۊنۊب بنه ؤ ىکته قديمي ؤ پيلئه محله' کي اينه '''شعرباف محله''' ني دۊخؤنن ؤ [[پهلوی|پهلوي]] زمت '''کۊهستاني''' نؤمي بۊ. اي محله، نساجؤن ؤ وؤتنکسؤن ؤ شعربافؤنˇ محل بۊ ؤ گۊنن اي محله مئن نزديکˇ چار هزار ته أبريشم کشي چرخ ؤ ابريشمي پارچه وؤتنˇ دزگا'ن هننأبۊن.
===خؤمرکلا===
خؤمرکلا کي فارسي مئن اينه خميرکلاىه دۊخؤنن، لاجؤنˇ غربيشۊمال بنه ؤ لاجؤنˇ حاکم ؤاينˇ آدمؤنˇ خؤنه اي محل بۊ. 
===اؤردۊبازار===
الؤن اي محله شهرˇ مئنه هننأ ؤ قديم، نظامي کاربرد دأشت.
===گأبنه===
اي محله قديمي خؤنه'ن هنۊزم نؤمي ايسه ؤ [[اکبریه مسجد|اکبريه مچيد]] اي محله مئن هننأ. 
===پؤردˇسر===
اي محله، قديم لاجؤنˇ ديريني رهˇ سر بۊ ؤ اينˇ خشتˇ پؤرد ؤ ميوه ؤ ترˇبارˇ بازار نؤمئه.
===کارئنسرئبر===
اي محله لاجؤنˇ غربي طرف هننأ.
===باخيˇ محله'ن===
بازين کم-کمى هنده محله'ن ويشترأبؤن. جيرˇسر ؤ غرئباباد ؤ أميرشهيد ؤ آسئدمحمد ؤ حسن بيگدشت ؤ نخجيرکلاىه ؤ کؤبيجار ؤ آسئدحسين (شيشه گران) ؤ پؤمپˇبنزين ؤ کؤبنه ؤ...

==لاجؤن دهاتؤن==

{{آهندان دهستان روستاهان}} 
{{بازکیا گوراب دهستان روستاهان}}  
{{لفمجان دهستان روستاهان}} 
{{لیالستان دهستان روستاهان}}
{{لیل دهستان روستاهان}}  
{{رودبنه دهستان روستاهان}} 
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}} 


==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

==باخی لینکؤن==
* [[لاجؤنˇ عکسؤن]]

==بورینˇ پیوندؤن==
* [https://web.archive.org/web/20090126071559/http://www.lahidjanshora.ir/ لاجؤنˇ شورای شهر]
* [https://web.archive.org/web/20150512062446/http://www.lahidjan.com/ لاجؤنˇ شهرداری]
* [https://web.archive.org/web/20080404165445/http://www.dourbin.net/albumdetail-fa-149.html بیجارکاری، لاجؤنˇ دهاتؤنˇ مئن (عکس)]
* [http://www.guilanmet.ir/Default_guilan.aspx?MeteoShow=true&amp;SelectedCity=lahidjan لاجؤنˇ آب و هوا]


{{گیلان خوانندان}}
{{گیلان بازیگران}}
{{گيلان}}
[[Category:لاجؤن]]
[[Category:لاجؤنی]]
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>6xy1s9bt2dmn4nukoydwcpf7c7r3tyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155809</id>
      <parentid>155803</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26681" sha1="dc1oh79gt1ykq1zpku7mbxx4pev5vd8" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= لاهیجان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Lahijan, 11 September 2011 16.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= أمين زنده دل
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[لاجؤن ٚ شأرستان]]
|بخش= [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|نام= لاجؤن
|محلي نام= لاجؤن، لایجؤن
|قديمي نامان= دارالاماره
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱۰۱٬۰۷۳ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۰۷ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۴ متر 
|دما ميانگين=  ۱۶/۱ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين=  ۱۴۵۵/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=  ۱۷ روج
|سؤغات= [[بج]]، [[چأيي]]، کۊکي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت= [http://www.lahijan.ir لاجؤن ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لاجؤن''' یا '''لایجؤن''' یا '''لاجان''' یک‌ته جي [[گیلان]] ٚ شأرؤن، [[لاجؤن ٚ شأرستان]] ٚ [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسسه ؤ لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزه. لاي شأر، کۊهپایه‌ئن ٚ مئن هننأ ؤ اۊن ٚ [[چأيی|چأيي باغؤن]] معرۊف ایسسن. لاجؤن جي گيلان ؤ ايران ٚ پيله تۊريستي شأران ايسه.

لاجؤن، [[کلسيا]] ور ٚ جي [[کاسپی دریا]]-یه خؤنه،  [[خۊرتاو]] ٚ جي [[لنگؤرۊد]] ٚ همأ همسایه ایسسه، [[نسا]] طرف ٚ جي [[ديلمؤن]] ٚ همأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ ور ٚ جي ني [[أسسؤنه]] همأ همسایه ایسسه. اي شأر ٚ جۊغرافی مقر ایسسه: خۊرتاو ٚ ۵۰ درجه و کلسيای ٚ ۳۷ درجه ؤ ۱۱ دئقه. کشوري تقسیمات ٚ مئن، لاجؤن، [[گیلان]] ٚ اوستان ٚ مئن و [[ایران]] ٚ کلسیا طرف هننأ.

سال ۱۵۸۰ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]، لاجؤن ٚ جمعیت ۷۲,۹۵۰ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;&gt;[http://www.amar.org.ir/portal/faces/public/census85/census85.natayej/census85.informationfile/ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران]&lt;/ref&gt; اي شأر، [[گیلان]] ٚ رۊخؤنه‌ئن ٚ رۊت ٚ سر بنا ببؤ.

لاجؤن ٚ شأرستان دۊتته شأر دأنه کي [[رۊدبنه]] ؤ مرکزي ايسسن ؤ دۊتته بخش ؤ هف‌ته دهستان دأنه اي نامؤن ٚ أمرأ: [[رۊدبنه]]، [[شیرجؤپوشت|شيرجؤپۊشت]]، [[آهیندان]]، [[بازکیئگوراب|بازکيئگۊراب]]، [[لفمجؤن]]، [[لیلسسان]] ؤ [[لَیل]]. لاجؤن ٚ شأرستان، ۱۵۸۰ آمار ٚ جي، ۱۶۲,۸۹۸ نفر جمعیت دأنه.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;/&gt;

اي شأر ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسسن ؤ ایشؤن ٚ زوؤن [[گیلکی]] یه. لاجؤن ٚ آو ؤ هأوا ني مرطۊب ؤ خؤبه ؤ اۊن ٚ کۊه‌پایه‌‌ئن ٚ هأوا سرده.

== کشوري تقسیمان ==
اي شهرستؤن دارای دۊ ته بخش ؤ هف ته دهستؤن به ایسمانه جیر ایسه:

* [[لاجؤن شهرستان بخش مرکزی]]:
** [[آهندان دهستان]]
** [[بازکیا گوراب دهستان]] 
** [[لفمجان دهستان]]
** [[لیالستان دهستان]]
** [[لیل دهستان ]] 
شهرؤن: [[لاجؤن]].

* [[رودبنه بخش]]:
**[[رودبنه دهستان ]]
**[[شیرجوپشت دهستان]]
شهرؤن: [[رودبنه]]

==لاجؤنˇ تاريخ==
===بناگۊدن===
پنجؤمي ؤ شيشؤمي قرنؤنˇ مئنه کي گيلانˇ مئن اولي شهرنيشتنˇ نمونه‌ٰن گۊل کؤنه&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; ؤ هي زمته کي لاجؤن به عنوانˇ ىکته شهر بوتؤنسه مردومه خۊ دؤرˇور جمأکۊنه. البته کتابؤنˇ مئن، [[لنگرود|لنگرۊد]] ىا [[هؤسم]] ([[رودسر|رۊدسر]]ˇ مئن)ˇ جي‌م نؤم ببؤرده بۊبؤ اما نأ به عنوانˇ ىکته شهر.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;

امرۊزˇ لاجؤنˇ مقر، سومي مقري ايسه کي شهر اۊنˇ مئن بنابۊبؤ؛ اي شهر اول دفأ [[چفل|چؤفؤل]]ˇ مئن بنابۊبؤ، [[بازکیا گوراب دهستان|بازکياگوراب]]ˇ جۊنۊبي طرف ؤ [[شيمرۊد]]ˇ ورجه. بازۊن بۊشؤ [[داخل (ديهات)|داخل]]ˇ طرف ؤ سراخره بمأ هئره کي امرۊز لاجؤن دۊخؤنده بنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; لاجؤن جؤغرافيا جۊري قرار بىته کي اينˇ فاصله درىا جي، [[سيودˇرۊ]] جي، کوهؤنˇ جي باني [[مازندران]]ˇ گيلکؤنˇ سامؤنˇ جي ىک قدره ؤ تقريبن برابره.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;
===نؤم===
راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که '''لاه''' [[پألوی زوان]]ˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا [[بورهانˇ قاطع]]ˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. '''جان''' یا '''جؤن''' نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.
===تاريخ===
[[آل بویه|آل بۊىه]] حکومت کي سربرسه ؤ [[اسماعليلئن]]ˇ تهديدˇ جي کي، ناصري شيعهٰ‌نˇ (ىکته خال، [[زىدئن|زىدي‌ئن]]ˇ جي کي ايشؤنˇ سرکرده [[ناصر کبير]] بۊ) مرکز هؤسمˇ جي بۊشؤ لاجؤن کي شيشؤمي قرنˇ پسي پۊر مؤهم بۊبؤ بۊ. هينˇ وأسي گيلؤنˇ شرقˇ مئن لاجؤن ؤ غربˇ مئن [[فومن|فؤمن]] بۊبؤن اداري مرکز اما هيته نۊتؤنسن ملۊک‌الطواىفي وضعىته عوضأکۊنن ؤ ىکته ايجاناىي مرکزي واحد چاکۊنن.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150130193332/http://v6rg.com/?p=5288 فقدان شهر، ویژگی اصلی تاریخ قدیم گیلان]. ناصر عظيمي.&lt;/ref&gt;

[[Image:World_map_by_Moroccan_cartographer_al-Idrisi_for_king_Roger_of_Sicily.jpg|thumb|جهانˇ نقشه که يک‌ته مراکشی نقشه‌کش به نام [[ادریسی]] بکشه. (827 دیلمی، 1154 میلادی)]]

قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دأشت ؤ اي صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنی‌ئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دأشت.  [[چیی]] صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.

وختی عربؤن و اسلامی خلیفه‌ٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.

سال 705 هجری قمری، [[اؤلجاىتؤ]] لاجؤنه بیته و بازون [[امير تىمۊر]] اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، [[سید امیر بیک]] و اونˇ نواده‌ٰن که [[کیایی سادات]] بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیایی‌ئنˇ فگرسنˇ پسی، [[صفوی]] حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن.
اؤلجاىتؤ زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.

لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، [[خان احمد خان]]ˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، [[شاه عباس صفوی]] وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوه‌ٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و [[چؤگان]] چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته.
خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده [[کیایی‌ئن]]ˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت [[ایران]]ˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یک‌ته ایرانˇ ولایتؤن.

* بعدها، [[جنگلی‌ئن]]ˇ ماجرا مئن، لاجؤن یک‌ته از ایشؤنˇ مراکز بو.
* ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...
(وا واگردؤن ببی:
This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)
===کارسنه'ن===
لاجؤنˇ مئن تاهیسه چن‌ته سولو پیش بمأ دأنه. يک‌ته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن [[طاعون]] دکته. يک‌ته سال 850 هجری قمری آتش‌سوزی بو و یک‌ته نی [[روس|روسؤن]]ˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمری‌ام لاجؤنˇ مئن [[زمین‌لرزه]] بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.


==لاجؤنˇ شهردارؤن==
[[Image:Lahijan_(13).gif|thumb|left]]
* [[علی اصغر فیاض فاضلی]]
* [[پورقاسمی]]
* [[باقری]]
* [[برهانی]]
* [[گنجی]] (سال 1581 جی تا هیسه انتصاب ببؤ).

==لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن==

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)====
* [[میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی]] (۱)
* [[اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی]] (۳)
* [[سید کاظم سرکشیک‌زاده]] (اتحاد)(۵)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (۶،۷)
* [[احمد صفاری سالار مؤید]] (۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
* دکتر [[رضا رادمنش]] (۱۴)
* [[حسن ارسنجانی]] (۱۵)
* [[غلامحسین ابتهاج]] (۱۶)
* مهندس [[شمس‌الدین علمی غروی]] (۱۷)
* سرتیپ [[محمدعلی صفاری]] (۱۸،۱۹،۲۰)
* [[باقر پژند]] (۲۱)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (۲۲،۲۳)
* [[نادر ادیب سمیعی]] (۲۳)
* دکتر [[جعفر عادلی رانکوهی]] (۲۴)
* [[مهدی آستانه‌ای]] (دوره ۲۴)

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن====
* دکتر [[علی امینی]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اکبر تاجر نهاوندی]] (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[کاظم صفاری]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (سوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۴۱ دیلمی)

====لاجؤنˇ نماينده‌ٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن====
* [[ارسلان فلاح حجت انصاری]] (دوره ۱)
* [[کامل خیرخواه گیلده]] (۲ و ۳)
* [[بهرام یعقوبی بیجاربنه]] (۴)
* [[ایرج ندیمی]] (۶ و ۷)
* [[یوسف قاسمی گولک]] (۸)


==تاریخی و تفریحی جیگه‌ٰن==
ىکته دئني جيگه لاجؤنˇ مئن شىطان کۊ ايسه. در واقه اي شهر اي کۊهه دؤرأگۊده. شىطان کۊ ىا قديمتر شانشينکۊ، ىکته پيلئه سلˇ ورجه هنأ؛ اي سل ۱۷ جیریب ايسه ؤ ۴ متر جلفي دأنه. اي سل، شا عباسˇ صفوي زمت چاگۊده بۊبؤ ؤ دئبار اينˇ آؤˇ جي کشاورزيˇ به استفاده بنأبۊ. سل (استخر)ˇ مئن ىکته مئنپۊشته هنأ.

&lt;div style=&quot;float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px&quot;&gt;

{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:185px;background:#F0F8FF&quot;
| style=&quot;width:240px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt&quot; | '''[[لاجؤنˇ عکسؤن]]'''
| style=&quot;font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em&quot; dir=&quot;rtl&quot; | Picture Gallery from Lahidjan
|}&lt;/div&gt;

[[Image:Sheyxzahed.jpg|thumb|left|[[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه.]]


* [[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه. (قرن هشتم هجری قمری شی ایسسه و لاجؤن-لنگرودˇ جاده مئن هننأ).
* [[چارپادشا]] مچید. ([[تیموریان]]ˇ زمتˇ شی ایسسه که الؤن سردارˇ جنگلˇ خیابؤنˇ مئن هننأ.
* [[میرشمس‌الدینˇ اسسؤنه]].
* [[اکبریه مچید]].
* [[لاجؤنˇ مچیدجامع]]
* [[گولشنˇ حمام]].
* [[بامˇ سبز]] ([[شیطان کو]])
* [[لاجؤنˇ سل]].
* [[چیی موزه]] (گنجینه‌ی چای ایران. هم موزه ایسسه و هم [[کاشف السلطنه]] قبر)
* [[لاجؤنˇ تله‌کابین|تله‌کابین]].
* [[لاجؤنˇ خشتˇ پورد|خشتˇ پورد]].
* [[سوستانˇ سل]].
* [[امیرکلایه سل]].

== لاجؤنˇ پیله‌کسؤن ==

=== علمی ===
[[پرونده: Dr.Mohammad Ali Mojtahedi.jpg|thumb|دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]] گیلانی]]
*دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]]، (ریاضی اوستاد، [[صنعتی شریفˇ دانشگا]] بناگودن‌کس و [[البرزˇ دبیرستان]]ˇ مودیر)
*دکتر [[هوشنگ منتصری]]، ریاضیدان، [[تبریزˇ دانشگا]] رییس (سابق) و [[کرمان]]ˇ اؤستنˇ اؤستاندار (سابق).
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*[[بهرام ناصرشریف]]، [[رؤدایلند]]ˇ مؤهندسی کاخˇ رییس.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081026072125/http://www.uri.edu/iep/colloquia/2006/BahramNassersharif.htm]&lt;/ref&gt;
*دکتر [[مأمد محققی لاهیجی]]
*[[علی لاهیجی]] (مورخ)
*[[هومن یوسفدهی]] (ادیب و مورخ)
*[[میرزا حسن لاهیجی]]
*[[مأمدباقر لاهیجی]]

=== نیکوکارؤن ===
*دکتر[[مأمدرضا حکیم‌زاده لاهیجی]] ([[کهریزک]]ˇ سالمندؤن و مألولینˇ آسایشگا بنأگوده‌کس)

=== ادبی ===
*[[بیژن نجدی]] (شاعر و نویسنده)
*[[مهرداد فلاح]] (شاعر نوگرا)
*[[حزین لاهیجی]](شاعر بزرگ سبک هندی)
*[[مأمد امینی لاهیجی]](متخلص به م.راما)
*[[لقائی لاهیجانی]] (شاعر)
*[[طالب لاهیجانی]] (شاعر)
*[[رضای لاهیجانی]] (شاعر)
*یحیی قاضی لاهیجانی گیلانی
*[[سرور مهکامه محصص لاهیجانی]](شاعر)
*فتح‌الله صفاری لاهیجانی (شاعر)
*محمدقاسم صابر لاهیجانی (شاعر)
*[[مأمدحوسئن مهدوی]](م.موید-شاعر)
*[[واصل لاهیجی]] (شاعر)
*[[قراری لاهیجی]](شاعر)
*[[سعید لاهیجی]](شاعر)
*[[سید حبیب اسماعیلی]](شاعر)

=== نقاشی، موسیقی و خطاطی ===
*[[اردشیر محصص]] (کاریکاتوریست)
*[[حوسئن محجوبی]] (نقاش و مهندس معمار)
*[[ابوالقاسم موسوی لاهیجانی]] (نقاش)
*[[مأمدقاسم لاهیجی حائری]] (خطاط)
*[[علی شکوری]] آهنگساز مقیم سوئد


=== روزنامه نگار ===
*[[عضدالاسلام لاهیجی]](مدیر روزنامه سروش منتشره در تهران دوره مشروطه)
* [[نیما اکبرپور]] قدیم نویسنده [[چلچراغ (مجله)|هفته‌نومه چلچراغ]] و [[کلیک (برنامه تلویزیونی)|کلیک]] مجری، [[تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی|بی‌بی‌سی فارسی تلویزیون]] مئن&lt;ref name=&quot;ylbcp&quot;&gt;{{یادکرد وب | عنوان=دربارهٔ من | وبگاه=عصیان | تاریخ=2013-12-29 | پیوند=https://osyan.net/about/ | کد زبان=ar | تاریخ بازبینی=2020-11-19}}&lt;/ref&gt;


=== سینما، تئاتر، تلویزیون ===
*[[پرویز صیاد]] (از بازیگران سینمای ایران قبل از انقلاب)
*[[احمد میراحسان]](منتقد هنر و ادبیات)
*[[رامین ناصرنصیر]] (بازیگر)
*[[آزاده صمدی]] (بازیگر)

=== سیاسی و نظامی===
*دکتر [[ابراهیم حشمت]] ( پزشک و اجؤنˇ فرماندار، [[گیلانˇ جؤموری]] مئن)
*[[حسن ضیاظریفی]]
*[[غفور حسن‌پور اصل]]
*سرتیپ [[مأمدعلی صفاری]]([[شاهنشایی ارتش]]ˇ دریایی نیرو بناگوده‌کس، گیلانˇ سناتور و [[تئران]]ˇ سابقˇ شهردار)
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*سپهبد [[ابوالحسن سعادتمند]]
*مهندس [[رضا قطبی]]
*[[فریده قطبی]]([[فرح دیبا]] (ایرانˇ آخری ملکه) مأر)
*آیت‌الله شیخ [[عبدالله لاهیجی]]
*[[ایرج ندیمی]]
*احمد [[قوام السلطنه]]، ایرانˇ قدیمی نخست‌وزیر که سالؤنˇسال لاجؤنˇ مئن زندگی گود.
*[[میرزا هادی‌ خان دبیر رسایل لاهیجی]]
*[[میرزا کاظم خان صفاری]]
*[[علی‌اصغر فیاض فاضلی]](لاجؤنˇ شهردادر و مجلس شورای ملی نماینده)

=== تاجرؤن، بازاری‌ئن، صنعتکارؤن ===
[[پرونده:Kashef.jpg|left|thumb|مقبرۀ محمدمیرزا [[کاشف‌السلطنه]]]]

*[[محمد میرزا کاشف‌السلطنه]]
*[[سیف‌الله ابن ملک محمد پرهیزی]] (از کسبه و معتمدین قدیمی بازار لاهیجان)
*[[مأمدعلی بگلری]]  (ایرانˇ [[کولوچه]] صنعتˇ بناگوده‌کس&lt;ref&gt;[http://www.noosheen.com كلوچه نوشين]&lt;/ref&gt;)

=== اربابؤن ===
*[[حاجی میرزا ابوطالب]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[حسین بهمن شکفته (حاجی بهمنی)]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[محمدعلی‌خان امین دیوان لاهیجی]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[قنبرخان چاردهی]] ([[قوام السلطنه]] مؤباشر)
*[[امان‌الله خان بهاءالسلطنه لاهیجی]]( مالک و معاون حکومت گیلان در دوره مشروطه)
*[[احمد قوام السلطنه]] (لاجؤنˇ [[رودبنه]] مالیک)
*[[احمد صفاری سالارمؤید]]

=== باخی پیلˇکسؤن ===
*[[مأمد ایمانی لاهیجانی]]
*[[مأمدجعفر لاهیجی]]
*[[شمسای زرین قلم فایق لاهیجانی]]
*[[مولانا کامی لاهیجانی]]
*[[حسن نخعی لاهیجانی]]
*[[سید احمد میرمطلبی لاهیجانی]]
*[[سراء دیلمی]]
*[[فخرالدین صادقی]] (نویسنده و برنامه‌نویس)
*[[شیخ زاهد گیلانی]]
*[[عبدالرزاق لاهیجی]]
*[[یوحنا دیلمی]] ([[عیسا مسیح]]ˇ حواری)
*[[فیاض لاهیجی]]
*[[قطب‌الدین شریف لاهیجی]]
*[[محمدحسن غروی کوشالی]]
*[[عبدالحسین عترتی کوشالی]]
*[[عبدالکریم لاهیجی]]
*[[محمدعلی فیض لاهیجی]]
*[[عبدالله لاهیجی]]
*[[مهدی مهدوی لاهیجی]]
*[[محمد مهدوی لاهیجی]]
*[[سید محمد لاهیجانی]]
*[[سید ابوالقاسم لاهیجی]]
*[[بیژن فلاح شعبانی لیالستانی]]

==لاجؤنˇ دانگشاهؤن==
*[[مدرسهٔ عالي مديريت لاهيجان|گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريت (مدرسهٔ عالی مدیریت گیلان-لاهیجان)]] (دبستئه بۊبؤ) 
* [[لاجؤنˇ دانشگا آزاد]] (فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان)
* [[تربیت مدرسˇ دانشکده]].
* [[پرستاری و مامایی دانشکده]].
* [[پیامˇ نورˇ دانشگا]]
* [[دیلمانˇ دانشگا]] (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی دیلمان)
* [[اندیشمند دانشگا]]  (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی اندیشمند)

==محله'ن==
لاجؤن خۊ محلگي سيستم ئبه نؤمي ايسه. اي شهر هف ته قديمي محل دأشت ؤ بازين کم-کم اي محله'ن زيادأبؤن. هر محله خۊ حمام ؤ مچيد ؤ مىدؤن ؤ عزاداري دسته ؤ ديکؤن ؤ... دأشت. اي چاگۊدار هنۊزم لاجؤنˇ مئن هننأ ؤ هر سال محرم، عزاداري مئن اي محلگي سيستمه بئتر شأنه دئن. هر محله ىک شؤ خۊ عزاداري دسته' بيرين أبئنه ؤ شنه باخيˇ محله'ن. اۊ محله'ني که بازين اضافه بۊبؤن ني اي دابه رعاىت کؤنن. محله'نˇ حرکت، ساعتˇ عقربه'نˇ عکسه جؤز ىکته محله (مىدؤن) کي امام حسينˇ شبˇ هفت اينˇ نؤبه'. 

لاجؤنˇ قديمي محله'ن: مىدؤن

===مىدؤن===
اي محله لاجؤنˇ جۊنۊبه ؤ قديمأ جي تا ايسه، تاجرؤنˇ جيگه بۊ ؤ قديم، اعىان ؤ أميرؤن اي محل نيشتن ؤ اؤره [[چارپادشا]] هننأ کي چار ته [[کارکیا|کىاىي]] پادشاه اؤره دفنن ؤ [[گولشنˇ حمام|گۊلشنˇ حمام]] ؤ [[لاجؤنˇ مسجدجامع|مچيد جامع]] ؤ ىکته حؤزهٔ علميه ني اي محله مئن هننأ. [[تکىه بر]] ؤ [[جؤرپۊشته]] ني اي محله مئن دره.
===شأربافؤن===
'''شأربافؤن''' ىا '''شعربافؤن''' ىا '''شۊرامحله'''، لاجؤنˇ شرقيجۊنۊب بنه ؤ ىکته قديمي ؤ پيلئه محله' کي اينه '''شعرباف محله''' ني دۊخؤنن ؤ [[پهلوی|پهلوي]] زمت '''کۊهستاني''' نؤمي بۊ. اي محله، نساجؤن ؤ وؤتنکسؤن ؤ شعربافؤنˇ محل بۊ ؤ گۊنن اي محله مئن نزديکˇ چار هزار ته أبريشم کشي چرخ ؤ ابريشمي پارچه وؤتنˇ دزگا'ن هننأبۊن.
===خؤمرکلا===
خؤمرکلا کي فارسي مئن اينه خميرکلاىه دۊخؤنن، لاجؤنˇ غربيشۊمال بنه ؤ لاجؤنˇ حاکم ؤاينˇ آدمؤنˇ خؤنه اي محل بۊ. 
===اؤردۊبازار===
الؤن اي محله شهرˇ مئنه هننأ ؤ قديم، نظامي کاربرد دأشت.
===گأبنه===
اي محله قديمي خؤنه'ن هنۊزم نؤمي ايسه ؤ [[اکبریه مسجد|اکبريه مچيد]] اي محله مئن هننأ. 
===پؤردˇسر===
اي محله، قديم لاجؤنˇ ديريني رهˇ سر بۊ ؤ اينˇ خشتˇ پؤرد ؤ ميوه ؤ ترˇبارˇ بازار نؤمئه.
===کارئنسرئبر===
اي محله لاجؤنˇ غربي طرف هننأ.
===باخيˇ محله'ن===
بازين کم-کمى هنده محله'ن ويشترأبؤن. جيرˇسر ؤ غرئباباد ؤ أميرشهيد ؤ آسئدمحمد ؤ حسن بيگدشت ؤ نخجيرکلاىه ؤ کؤبيجار ؤ آسئدحسين (شيشه گران) ؤ پؤمپˇبنزين ؤ کؤبنه ؤ...

==لاجؤن دهاتؤن==

{{آهندان دهستان روستاهان}} 
{{بازکیا گوراب دهستان روستاهان}}  
{{لفمجان دهستان روستاهان}} 
{{لیالستان دهستان روستاهان}}
{{لیل دهستان روستاهان}}  
{{رودبنه دهستان روستاهان}} 
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}} 


==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

==باخی لینکؤن==
* [[لاجؤنˇ عکسؤن]]

==بورینˇ پیوندؤن==
* [https://web.archive.org/web/20090126071559/http://www.lahidjanshora.ir/ لاجؤنˇ شورای شهر]
* [https://web.archive.org/web/20150512062446/http://www.lahidjan.com/ لاجؤنˇ شهرداری]
* [https://web.archive.org/web/20080404165445/http://www.dourbin.net/albumdetail-fa-149.html بیجارکاری، لاجؤنˇ دهاتؤنˇ مئن (عکس)]
* [http://www.guilanmet.ir/Default_guilan.aspx?MeteoShow=true&amp;SelectedCity=lahidjan لاجؤنˇ آب و هوا]


{{گیلان خوانندان}}
{{گیلان بازیگران}}
{{گيلان}}
[[Category:لاجؤن]]
[[Category:لاجؤنی]]
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>dc1oh79gt1ykq1zpku7mbxx4pev5vd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155813</id>
      <parentid>155809</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Tenshi your mom’s a whore🤣🤣🤣🤣</comment>
      <origin>155813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26656" sha1="6xy1s9bt2dmn4nukoydwcpf7c7r3tyr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= لاهیجان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Lahijan, 11 September 2011 16.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= أمين زنده دل
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[لاجؤن ٚ شأرستان]]
|بخش= [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|نام= لاجؤن
|محلي نام= لاجؤن، لایجؤن
|قديمي نامان= دارالاماره
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱۰۱٬۰۷۳ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۰۷ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۴ متر 
|دما ميانگين=  ۱۶/۱ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين=  ۱۴۵۵/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=  ۱۷ روج
|سؤغات= [[بج]]، [[چأيي]]، کۊکي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت= [http://www.lahijan.ir لاجؤن ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لٚاهٚیجٚان/....''' یک‌ته جي [[گیلان]] ٚ شأرؤن، [[لاجؤن ٚ شأرستان]] ٚ [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسسه ؤ لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزه. لاي شأر، کۊهپایه‌ئن ٚ مئن هننأ ؤ اۊن ٚ [[چأيی|چأيي باغؤن]] معرۊف ایسسن. لاجؤن جي گيلان ؤ ايران ٚ پيله گٚردٚشگٚری شأران ايسه.

لاجؤن، [[کلسيا]] ور ٚ جي [[کاسپی دریا]]-یه خؤنه،  [[خۊرتاو]] ٚ جي [[لنگؤرۊد]] ٚ همأ همسایه ایسسه، [[نسا]] طرف ٚ جي [[ديلمؤن]] ٚ همأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ ور ٚ جي ني [[أسسؤنه]] همأ همسایه ایسسه. اي شأر ٚ جۊغرافی مقر ایسسه: خۊرتاو ٚ ۵۰ درجه و کلسيای ٚ ۳۷ درجه ؤ ۱۱ دئقه. کشوري تقسیمات ٚ مئن، لاجؤن، [[گیلان]] ٚ اوستان ٚ مئن و [[ایران]] ٚ کلسیا طرف هننأ.

سال ۱۵۸۰ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]، لاجؤن ٚ جمعیت ۷۲,۹۵۰ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;&gt;[http://www.amar.org.ir/portal/faces/public/census85/census85.natayej/census85.informationfile/ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران]&lt;/ref&gt; اي شأر، [[گیلان]] ٚ رۊخؤنه‌ئن ٚ رۊت ٚ سر بنا ببؤ.

لاجؤن ٚ شأرستان دۊتته شأر دأنه کي [[رۊدبنه]] ؤ مرکزي ايسسن ؤ دۊتته بخش ؤ هف‌ته دهستان دأنه اي نامؤن ٚ أمرأ: [[رۊدبنه]]، [[شیرجؤپوشت|شيرجؤپۊشت]]، [[آهیندان]]، [[بازکیئگوراب|بازکيئگۊراب]]، [[لفمجؤن]]، [[لیلسسان]] ؤ [[لَیل]]. لاجؤن ٚ شأرستان، ۱۵۸۰ آمار ٚ جي، ۱۶۲,۸۹۸ نفر جمعیت دأنه.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;/&gt;

اي شأر ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسسن ؤ ایشؤن ٚ زوؤن [[گیلکی]] یه. لاجؤن ٚ آو ؤ هأوا ني مرطۊب ؤ خؤبه ؤ اۊن ٚ کۊه‌پایه‌‌ئن ٚ هأوا سرده.

== کشوري تقسیمان ==
اي شهرستؤن دارای دۊ ته بخش ؤ هف ته دهستؤن به ایسمانه جیر ایسه:

* [[لاجؤن شهرستان بخش مرکزی]]:
** [[آهندان دهستان]]
** [[بازکیا گوراب دهستان]] 
** [[لفمجان دهستان]]
** [[لیالستان دهستان]]
** [[لیل دهستان ]] 
شهرؤن: [[لاجؤن]].

* [[رودبنه بخش]]:
**[[رودبنه دهستان ]]
**[[شیرجوپشت دهستان]]
شهرؤن: [[رودبنه]]

==لاجؤنˇ تاريخ==
===بناگۊدن===
پنجؤمي ؤ شيشؤمي قرنؤنˇ مئنه کي گيلانˇ مئن اولي شهرنيشتنˇ نمونه‌ٰن گۊل کؤنه&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; ؤ هي زمته کي لاجؤن به عنوانˇ ىکته شهر بوتؤنسه مردومه خۊ دؤرˇور جمأکۊنه. البته کتابؤنˇ مئن، [[لنگرود|لنگرۊد]] ىا [[هؤسم]] ([[رودسر|رۊدسر]]ˇ مئن)ˇ جي‌م نؤم ببؤرده بۊبؤ اما نأ به عنوانˇ ىکته شهر.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;

امرۊزˇ لاجؤنˇ مقر، سومي مقري ايسه کي شهر اۊنˇ مئن بنابۊبؤ؛ اي شهر اول دفأ [[چفل|چؤفؤل]]ˇ مئن بنابۊبؤ، [[بازکیا گوراب دهستان|بازکياگوراب]]ˇ جۊنۊبي طرف ؤ [[شيمرۊد]]ˇ ورجه. بازۊن بۊشؤ [[داخل (ديهات)|داخل]]ˇ طرف ؤ سراخره بمأ هئره کي امرۊز لاجؤن دۊخؤنده بنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; لاجؤن جؤغرافيا جۊري قرار بىته کي اينˇ فاصله درىا جي، [[سيودˇرۊ]] جي، کوهؤنˇ جي باني [[مازندران]]ˇ گيلکؤنˇ سامؤنˇ جي ىک قدره ؤ تقريبن برابره.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;
===نؤم===
راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که '''لاه''' [[پألوی زوان]]ˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا [[بورهانˇ قاطع]]ˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. '''جان''' یا '''جؤن''' نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.
===تاريخ===
[[آل بویه|آل بۊىه]] حکومت کي سربرسه ؤ [[اسماعليلئن]]ˇ تهديدˇ جي کي، ناصري شيعهٰ‌نˇ (ىکته خال، [[زىدئن|زىدي‌ئن]]ˇ جي کي ايشؤنˇ سرکرده [[ناصر کبير]] بۊ) مرکز هؤسمˇ جي بۊشؤ لاجؤن کي شيشؤمي قرنˇ پسي پۊر مؤهم بۊبؤ بۊ. هينˇ وأسي گيلؤنˇ شرقˇ مئن لاجؤن ؤ غربˇ مئن [[فومن|فؤمن]] بۊبؤن اداري مرکز اما هيته نۊتؤنسن ملۊک‌الطواىفي وضعىته عوضأکۊنن ؤ ىکته ايجاناىي مرکزي واحد چاکۊنن.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150130193332/http://v6rg.com/?p=5288 فقدان شهر، ویژگی اصلی تاریخ قدیم گیلان]. ناصر عظيمي.&lt;/ref&gt;

[[Image:World_map_by_Moroccan_cartographer_al-Idrisi_for_king_Roger_of_Sicily.jpg|thumb|جهانˇ نقشه که يک‌ته مراکشی نقشه‌کش به نام [[ادریسی]] بکشه. (827 دیلمی، 1154 میلادی)]]

قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دأشت ؤ اي صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنی‌ئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دأشت.  [[چیی]] صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.

وختی عربؤن و اسلامی خلیفه‌ٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.

سال 705 هجری قمری، [[اؤلجاىتؤ]] لاجؤنه بیته و بازون [[امير تىمۊر]] اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، [[سید امیر بیک]] و اونˇ نواده‌ٰن که [[کیایی سادات]] بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیایی‌ئنˇ فگرسنˇ پسی، [[صفوی]] حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن.
اؤلجاىتؤ زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.

لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، [[خان احمد خان]]ˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، [[شاه عباس صفوی]] وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوه‌ٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و [[چؤگان]] چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته.
خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده [[کیایی‌ئن]]ˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت [[ایران]]ˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یک‌ته ایرانˇ ولایتؤن.

* بعدها، [[جنگلی‌ئن]]ˇ ماجرا مئن، لاجؤن یک‌ته از ایشؤنˇ مراکز بو.
* ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...
(وا واگردؤن ببی:
This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)
===کارسنه'ن===
لاجؤنˇ مئن تاهیسه چن‌ته سولو پیش بمأ دأنه. يک‌ته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن [[طاعون]] دکته. يک‌ته سال 850 هجری قمری آتش‌سوزی بو و یک‌ته نی [[روس|روسؤن]]ˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمری‌ام لاجؤنˇ مئن [[زمین‌لرزه]] بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.


==لاجؤنˇ شهردارؤن==
[[Image:Lahijan_(13).gif|thumb|left]]
* [[علی اصغر فیاض فاضلی]]
* [[پورقاسمی]]
* [[باقری]]
* [[برهانی]]
* [[گنجی]] (سال 1581 جی تا هیسه انتصاب ببؤ).

==لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن==

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)====
* [[میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی]] (۱)
* [[اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی]] (۳)
* [[سید کاظم سرکشیک‌زاده]] (اتحاد)(۵)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (۶،۷)
* [[احمد صفاری سالار مؤید]] (۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
* دکتر [[رضا رادمنش]] (۱۴)
* [[حسن ارسنجانی]] (۱۵)
* [[غلامحسین ابتهاج]] (۱۶)
* مهندس [[شمس‌الدین علمی غروی]] (۱۷)
* سرتیپ [[محمدعلی صفاری]] (۱۸،۱۹،۲۰)
* [[باقر پژند]] (۲۱)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (۲۲،۲۳)
* [[نادر ادیب سمیعی]] (۲۳)
* دکتر [[جعفر عادلی رانکوهی]] (۲۴)
* [[مهدی آستانه‌ای]] (دوره ۲۴)

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن====
* دکتر [[علی امینی]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اکبر تاجر نهاوندی]] (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[کاظم صفاری]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (سوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۴۱ دیلمی)

====لاجؤنˇ نماينده‌ٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن====
* [[ارسلان فلاح حجت انصاری]] (دوره ۱)
* [[کامل خیرخواه گیلده]] (۲ و ۳)
* [[بهرام یعقوبی بیجاربنه]] (۴)
* [[ایرج ندیمی]] (۶ و ۷)
* [[یوسف قاسمی گولک]] (۸)


==تاریخی و تفریحی جیگه‌ٰن==
ىکته دئني جيگه لاجؤنˇ مئن شىطان کۊ ايسه. در واقه اي شهر اي کۊهه دؤرأگۊده. شىطان کۊ ىا قديمتر شانشينکۊ، ىکته پيلئه سلˇ ورجه هنأ؛ اي سل ۱۷ جیریب ايسه ؤ ۴ متر جلفي دأنه. اي سل، شا عباسˇ صفوي زمت چاگۊده بۊبؤ ؤ دئبار اينˇ آؤˇ جي کشاورزيˇ به استفاده بنأبۊ. سل (استخر)ˇ مئن ىکته مئنپۊشته هنأ.

&lt;div style=&quot;float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px&quot;&gt;

{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:185px;background:#F0F8FF&quot;
| style=&quot;width:240px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt&quot; | '''[[لاجؤنˇ عکسؤن]]'''
| style=&quot;font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em&quot; dir=&quot;rtl&quot; | Picture Gallery from Lahidjan
|}&lt;/div&gt;

[[Image:Sheyxzahed.jpg|thumb|left|[[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه.]]


* [[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه. (قرن هشتم هجری قمری شی ایسسه و لاجؤن-لنگرودˇ جاده مئن هننأ).
* [[چارپادشا]] مچید. ([[تیموریان]]ˇ زمتˇ شی ایسسه که الؤن سردارˇ جنگلˇ خیابؤنˇ مئن هننأ.
* [[میرشمس‌الدینˇ اسسؤنه]].
* [[اکبریه مچید]].
* [[لاجؤنˇ مچیدجامع]]
* [[گولشنˇ حمام]].
* [[بامˇ سبز]] ([[شیطان کو]])
* [[لاجؤنˇ سل]].
* [[چیی موزه]] (گنجینه‌ی چای ایران. هم موزه ایسسه و هم [[کاشف السلطنه]] قبر)
* [[لاجؤنˇ تله‌کابین|تله‌کابین]].
* [[لاجؤنˇ خشتˇ پورد|خشتˇ پورد]].
* [[سوستانˇ سل]].
* [[امیرکلایه سل]].

== لاجؤنˇ پیله‌کسؤن ==

=== علمی ===
[[پرونده: Dr.Mohammad Ali Mojtahedi.jpg|thumb|دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]] گیلانی]]
*دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]]، (ریاضی اوستاد، [[صنعتی شریفˇ دانشگا]] بناگودن‌کس و [[البرزˇ دبیرستان]]ˇ مودیر)
*دکتر [[هوشنگ منتصری]]، ریاضیدان، [[تبریزˇ دانشگا]] رییس (سابق) و [[کرمان]]ˇ اؤستنˇ اؤستاندار (سابق).
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*[[بهرام ناصرشریف]]، [[رؤدایلند]]ˇ مؤهندسی کاخˇ رییس.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081026072125/http://www.uri.edu/iep/colloquia/2006/BahramNassersharif.htm]&lt;/ref&gt;
*دکتر [[مأمد محققی لاهیجی]]
*[[علی لاهیجی]] (مورخ)
*[[هومن یوسفدهی]] (ادیب و مورخ)
*[[میرزا حسن لاهیجی]]
*[[مأمدباقر لاهیجی]]

=== نیکوکارؤن ===
*دکتر[[مأمدرضا حکیم‌زاده لاهیجی]] ([[کهریزک]]ˇ سالمندؤن و مألولینˇ آسایشگا بنأگوده‌کس)

=== ادبی ===
*[[بیژن نجدی]] (شاعر و نویسنده)
*[[مهرداد فلاح]] (شاعر نوگرا)
*[[حزین لاهیجی]](شاعر بزرگ سبک هندی)
*[[مأمد امینی لاهیجی]](متخلص به م.راما)
*[[لقائی لاهیجانی]] (شاعر)
*[[طالب لاهیجانی]] (شاعر)
*[[رضای لاهیجانی]] (شاعر)
*یحیی قاضی لاهیجانی گیلانی
*[[سرور مهکامه محصص لاهیجانی]](شاعر)
*فتح‌الله صفاری لاهیجانی (شاعر)
*محمدقاسم صابر لاهیجانی (شاعر)
*[[مأمدحوسئن مهدوی]](م.موید-شاعر)
*[[واصل لاهیجی]] (شاعر)
*[[قراری لاهیجی]](شاعر)
*[[سعید لاهیجی]](شاعر)
*[[سید حبیب اسماعیلی]](شاعر)

=== نقاشی، موسیقی و خطاطی ===
*[[اردشیر محصص]] (کاریکاتوریست)
*[[حوسئن محجوبی]] (نقاش و مهندس معمار)
*[[ابوالقاسم موسوی لاهیجانی]] (نقاش)
*[[مأمدقاسم لاهیجی حائری]] (خطاط)
*[[علی شکوری]] آهنگساز مقیم سوئد


=== روزنامه نگار ===
*[[عضدالاسلام لاهیجی]](مدیر روزنامه سروش منتشره در تهران دوره مشروطه)
* [[نیما اکبرپور]] قدیم نویسنده [[چلچراغ (مجله)|هفته‌نومه چلچراغ]] و [[کلیک (برنامه تلویزیونی)|کلیک]] مجری، [[تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی|بی‌بی‌سی فارسی تلویزیون]] مئن&lt;ref name=&quot;ylbcp&quot;&gt;{{یادکرد وب | عنوان=دربارهٔ من | وبگاه=عصیان | تاریخ=2013-12-29 | پیوند=https://osyan.net/about/ | کد زبان=ar | تاریخ بازبینی=2020-11-19}}&lt;/ref&gt;


=== سینما، تئاتر، تلویزیون ===
*[[پرویز صیاد]] (از بازیگران سینمای ایران قبل از انقلاب)
*[[احمد میراحسان]](منتقد هنر و ادبیات)
*[[رامین ناصرنصیر]] (بازیگر)
*[[آزاده صمدی]] (بازیگر)

=== سیاسی و نظامی===
*دکتر [[ابراهیم حشمت]] ( پزشک و اجؤنˇ فرماندار، [[گیلانˇ جؤموری]] مئن)
*[[حسن ضیاظریفی]]
*[[غفور حسن‌پور اصل]]
*سرتیپ [[مأمدعلی صفاری]]([[شاهنشایی ارتش]]ˇ دریایی نیرو بناگوده‌کس، گیلانˇ سناتور و [[تئران]]ˇ سابقˇ شهردار)
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*سپهبد [[ابوالحسن سعادتمند]]
*مهندس [[رضا قطبی]]
*[[فریده قطبی]]([[فرح دیبا]] (ایرانˇ آخری ملکه) مأر)
*آیت‌الله شیخ [[عبدالله لاهیجی]]
*[[ایرج ندیمی]]
*احمد [[قوام السلطنه]]، ایرانˇ قدیمی نخست‌وزیر که سالؤنˇسال لاجؤنˇ مئن زندگی گود.
*[[میرزا هادی‌ خان دبیر رسایل لاهیجی]]
*[[میرزا کاظم خان صفاری]]
*[[علی‌اصغر فیاض فاضلی]](لاجؤنˇ شهردادر و مجلس شورای ملی نماینده)

=== تاجرؤن، بازاری‌ئن، صنعتکارؤن ===
[[پرونده:Kashef.jpg|left|thumb|مقبرۀ محمدمیرزا [[کاشف‌السلطنه]]]]

*[[محمد میرزا کاشف‌السلطنه]]
*[[سیف‌الله ابن ملک محمد پرهیزی]] (از کسبه و معتمدین قدیمی بازار لاهیجان)
*[[مأمدعلی بگلری]]  (ایرانˇ [[کولوچه]] صنعتˇ بناگوده‌کس&lt;ref&gt;[http://www.noosheen.com كلوچه نوشين]&lt;/ref&gt;)

=== اربابؤن ===
*[[حاجی میرزا ابوطالب]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[حسین بهمن شکفته (حاجی بهمنی)]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[محمدعلی‌خان امین دیوان لاهیجی]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[قنبرخان چاردهی]] ([[قوام السلطنه]] مؤباشر)
*[[امان‌الله خان بهاءالسلطنه لاهیجی]]( مالک و معاون حکومت گیلان در دوره مشروطه)
*[[احمد قوام السلطنه]] (لاجؤنˇ [[رودبنه]] مالیک)
*[[احمد صفاری سالارمؤید]]

=== باخی پیلˇکسؤن ===
*[[مأمد ایمانی لاهیجانی]]
*[[مأمدجعفر لاهیجی]]
*[[شمسای زرین قلم فایق لاهیجانی]]
*[[مولانا کامی لاهیجانی]]
*[[حسن نخعی لاهیجانی]]
*[[سید احمد میرمطلبی لاهیجانی]]
*[[سراء دیلمی]]
*[[فخرالدین صادقی]] (نویسنده و برنامه‌نویس)
*[[شیخ زاهد گیلانی]]
*[[عبدالرزاق لاهیجی]]
*[[یوحنا دیلمی]] ([[عیسا مسیح]]ˇ حواری)
*[[فیاض لاهیجی]]
*[[قطب‌الدین شریف لاهیجی]]
*[[محمدحسن غروی کوشالی]]
*[[عبدالحسین عترتی کوشالی]]
*[[عبدالکریم لاهیجی]]
*[[محمدعلی فیض لاهیجی]]
*[[عبدالله لاهیجی]]
*[[مهدی مهدوی لاهیجی]]
*[[محمد مهدوی لاهیجی]]
*[[سید محمد لاهیجانی]]
*[[سید ابوالقاسم لاهیجی]]
*[[بیژن فلاح شعبانی لیالستانی]]

==لاجؤنˇ دانگشاهؤن==
*[[مدرسهٔ عالي مديريت لاهيجان|گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريت (مدرسهٔ عالی مدیریت گیلان-لاهیجان)]] (دبستئه بۊبؤ) 
* [[لاجؤنˇ دانشگا آزاد]] (فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان)
* [[تربیت مدرسˇ دانشکده]].
* [[پرستاری و مامایی دانشکده]].
* [[پیامˇ نورˇ دانشگا]]
* [[دیلمانˇ دانشگا]] (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی دیلمان)
* [[اندیشمند دانشگا]]  (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی اندیشمند)

==محله'ن==
لاجؤن خۊ محلگي سيستم ئبه نؤمي ايسه. اي شهر هف ته قديمي محل دأشت ؤ بازين کم-کم اي محله'ن زيادأبؤن. هر محله خۊ حمام ؤ مچيد ؤ مىدؤن ؤ عزاداري دسته ؤ ديکؤن ؤ... دأشت. اي چاگۊدار هنۊزم لاجؤنˇ مئن هننأ ؤ هر سال محرم، عزاداري مئن اي محلگي سيستمه بئتر شأنه دئن. هر محله ىک شؤ خۊ عزاداري دسته' بيرين أبئنه ؤ شنه باخيˇ محله'ن. اۊ محله'ني که بازين اضافه بۊبؤن ني اي دابه رعاىت کؤنن. محله'نˇ حرکت، ساعتˇ عقربه'نˇ عکسه جؤز ىکته محله (مىدؤن) کي امام حسينˇ شبˇ هفت اينˇ نؤبه'. 

لاجؤنˇ قديمي محله'ن: مىدؤن

===مىدؤن===
اي محله لاجؤنˇ جۊنۊبه ؤ قديمأ جي تا ايسه، تاجرؤنˇ جيگه بۊ ؤ قديم، اعىان ؤ أميرؤن اي محل نيشتن ؤ اؤره [[چارپادشا]] هننأ کي چار ته [[کارکیا|کىاىي]] پادشاه اؤره دفنن ؤ [[گولشنˇ حمام|گۊلشنˇ حمام]] ؤ [[لاجؤنˇ مسجدجامع|مچيد جامع]] ؤ ىکته حؤزهٔ علميه ني اي محله مئن هننأ. [[تکىه بر]] ؤ [[جؤرپۊشته]] ني اي محله مئن دره.
===شأربافؤن===
'''شأربافؤن''' ىا '''شعربافؤن''' ىا '''شۊرامحله'''، لاجؤنˇ شرقيجۊنۊب بنه ؤ ىکته قديمي ؤ پيلئه محله' کي اينه '''شعرباف محله''' ني دۊخؤنن ؤ [[پهلوی|پهلوي]] زمت '''کۊهستاني''' نؤمي بۊ. اي محله، نساجؤن ؤ وؤتنکسؤن ؤ شعربافؤنˇ محل بۊ ؤ گۊنن اي محله مئن نزديکˇ چار هزار ته أبريشم کشي چرخ ؤ ابريشمي پارچه وؤتنˇ دزگا'ن هننأبۊن.
===خؤمرکلا===
خؤمرکلا کي فارسي مئن اينه خميرکلاىه دۊخؤنن، لاجؤنˇ غربيشۊمال بنه ؤ لاجؤنˇ حاکم ؤاينˇ آدمؤنˇ خؤنه اي محل بۊ. 
===اؤردۊبازار===
الؤن اي محله شهرˇ مئنه هننأ ؤ قديم، نظامي کاربرد دأشت.
===گأبنه===
اي محله قديمي خؤنه'ن هنۊزم نؤمي ايسه ؤ [[اکبریه مسجد|اکبريه مچيد]] اي محله مئن هننأ. 
===پؤردˇسر===
اي محله، قديم لاجؤنˇ ديريني رهˇ سر بۊ ؤ اينˇ خشتˇ پؤرد ؤ ميوه ؤ ترˇبارˇ بازار نؤمئه.
===کارئنسرئبر===
اي محله لاجؤنˇ غربي طرف هننأ.
===باخيˇ محله'ن===
بازين کم-کمى هنده محله'ن ويشترأبؤن. جيرˇسر ؤ غرئباباد ؤ أميرشهيد ؤ آسئدمحمد ؤ حسن بيگدشت ؤ نخجيرکلاىه ؤ کؤبيجار ؤ آسئدحسين (شيشه گران) ؤ پؤمپˇبنزين ؤ کؤبنه ؤ...

==لاجؤن دهاتؤن==

{{آهندان دهستان روستاهان}} 
{{بازکیا گوراب دهستان روستاهان}}  
{{لفمجان دهستان روستاهان}} 
{{لیالستان دهستان روستاهان}}
{{لیل دهستان روستاهان}}  
{{رودبنه دهستان روستاهان}} 
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}} 


==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

==باخی لینکؤن==
* [[لاجؤنˇ عکسؤن]]

==بورینˇ پیوندؤن==
* [https://web.archive.org/web/20090126071559/http://www.lahidjanshora.ir/ لاجؤنˇ شورای شهر]
* [https://web.archive.org/web/20150512062446/http://www.lahidjan.com/ لاجؤنˇ شهرداری]
* [https://web.archive.org/web/20080404165445/http://www.dourbin.net/albumdetail-fa-149.html بیجارکاری، لاجؤنˇ دهاتؤنˇ مئن (عکس)]
* [http://www.guilanmet.ir/Default_guilan.aspx?MeteoShow=true&amp;SelectedCity=lahidjan لاجؤنˇ آب و هوا]


{{گیلان خوانندان}}
{{گیلان بازیگران}}
{{گيلان}}
[[Category:لاجؤن]]
[[Category:لاجؤنی]]
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>6xy1s9bt2dmn4nukoydwcpf7c7r3tyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155885</id>
      <parentid>155813</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26681" sha1="dc1oh79gt1ykq1zpku7mbxx4pev5vd8" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= لاهیجان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Lahijan, 11 September 2011 16.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= أمين زنده دل
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[لاجؤن ٚ شأرستان]]
|بخش= [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|نام= لاجؤن
|محلي نام= لاجؤن، لایجؤن
|قديمي نامان= دارالاماره
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱۰۱٬۰۷۳ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۰۷ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۴ متر 
|دما ميانگين=  ۱۶/۱ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين=  ۱۴۵۵/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=  ۱۷ روج
|سؤغات= [[بج]]، [[چأيي]]، کۊکي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت= [http://www.lahijan.ir لاجؤن ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لاجؤن''' یا '''لایجؤن''' یا '''لاجان''' یک‌ته جي [[گیلان]] ٚ شأرؤن، [[لاجؤن ٚ شأرستان]] ٚ [[لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسسه ؤ لاجؤن ٚ شأرستان ٚ مرکزه. لاي شأر، کۊهپایه‌ئن ٚ مئن هننأ ؤ اۊن ٚ [[چأيی|چأيي باغؤن]] معرۊف ایسسن. لاجؤن جي گيلان ؤ ايران ٚ پيله تۊريستي شأران ايسه.

لاجؤن، [[کلسيا]] ور ٚ جي [[کاسپی دریا]]-یه خؤنه،  [[خۊرتاو]] ٚ جي [[لنگؤرۊد]] ٚ همأ همسایه ایسسه، [[نسا]] طرف ٚ جي [[ديلمؤن]] ٚ همأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ ور ٚ جي ني [[أسسؤنه]] همأ همسایه ایسسه. اي شأر ٚ جۊغرافی مقر ایسسه: خۊرتاو ٚ ۵۰ درجه و کلسيای ٚ ۳۷ درجه ؤ ۱۱ دئقه. کشوري تقسیمات ٚ مئن، لاجؤن، [[گیلان]] ٚ اوستان ٚ مئن و [[ایران]] ٚ کلسیا طرف هننأ.

سال ۱۵۸۰ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]، لاجؤن ٚ جمعیت ۷۲,۹۵۰ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;&gt;[http://www.amar.org.ir/portal/faces/public/census85/census85.natayej/census85.informationfile/ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران]&lt;/ref&gt; اي شأر، [[گیلان]] ٚ رۊخؤنه‌ئن ٚ رۊت ٚ سر بنا ببؤ.

لاجؤن ٚ شأرستان دۊتته شأر دأنه کي [[رۊدبنه]] ؤ مرکزي ايسسن ؤ دۊتته بخش ؤ هف‌ته دهستان دأنه اي نامؤن ٚ أمرأ: [[رۊدبنه]]، [[شیرجؤپوشت|شيرجؤپۊشت]]، [[آهیندان]]، [[بازکیئگوراب|بازکيئگۊراب]]، [[لفمجؤن]]، [[لیلسسان]] ؤ [[لَیل]]. لاجؤن ٚ شأرستان، ۱۵۸۰ آمار ٚ جي، ۱۶۲,۸۹۸ نفر جمعیت دأنه.&lt;ref name=&quot;آمار&quot;/&gt;

اي شأر ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسسن ؤ ایشؤن ٚ زوؤن [[گیلکی]] یه. لاجؤن ٚ آو ؤ هأوا ني مرطۊب ؤ خؤبه ؤ اۊن ٚ کۊه‌پایه‌‌ئن ٚ هأوا سرده.

== کشوري تقسیمان ==
اي شهرستؤن دارای دۊ ته بخش ؤ هف ته دهستؤن به ایسمانه جیر ایسه:

* [[لاجؤن شهرستان بخش مرکزی]]:
** [[آهندان دهستان]]
** [[بازکیا گوراب دهستان]] 
** [[لفمجان دهستان]]
** [[لیالستان دهستان]]
** [[لیل دهستان ]] 
شهرؤن: [[لاجؤن]].

* [[رودبنه بخش]]:
**[[رودبنه دهستان ]]
**[[شیرجوپشت دهستان]]
شهرؤن: [[رودبنه]]

==لاجؤنˇ تاريخ==
===بناگۊدن===
پنجؤمي ؤ شيشؤمي قرنؤنˇ مئنه کي گيلانˇ مئن اولي شهرنيشتنˇ نمونه‌ٰن گۊل کؤنه&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; ؤ هي زمته کي لاجؤن به عنوانˇ ىکته شهر بوتؤنسه مردومه خۊ دؤرˇور جمأکۊنه. البته کتابؤنˇ مئن، [[لنگرود|لنگرۊد]] ىا [[هؤسم]] ([[رودسر|رۊدسر]]ˇ مئن)ˇ جي‌م نؤم ببؤرده بۊبؤ اما نأ به عنوانˇ ىکته شهر.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;

امرۊزˇ لاجؤنˇ مقر، سومي مقري ايسه کي شهر اۊنˇ مئن بنابۊبؤ؛ اي شهر اول دفأ [[چفل|چؤفؤل]]ˇ مئن بنابۊبؤ، [[بازکیا گوراب دهستان|بازکياگوراب]]ˇ جۊنۊبي طرف ؤ [[شيمرۊد]]ˇ ورجه. بازۊن بۊشؤ [[داخل (ديهات)|داخل]]ˇ طرف ؤ سراخره بمأ هئره کي امرۊز لاجؤن دۊخؤنده بنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt; لاجؤن جؤغرافيا جۊري قرار بىته کي اينˇ فاصله درىا جي، [[سيودˇرۊ]] جي، کوهؤنˇ جي باني [[مازندران]]ˇ گيلکؤنˇ سامؤنˇ جي ىک قدره ؤ تقريبن برابره.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140808085534/http://v6rg.com/?p=7129 مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند]. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.&lt;/ref&gt;
===نؤم===
راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که '''لاه''' [[پألوی زوان]]ˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا [[بورهانˇ قاطع]]ˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. '''جان''' یا '''جؤن''' نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.
===تاريخ===
[[آل بویه|آل بۊىه]] حکومت کي سربرسه ؤ [[اسماعليلئن]]ˇ تهديدˇ جي کي، ناصري شيعهٰ‌نˇ (ىکته خال، [[زىدئن|زىدي‌ئن]]ˇ جي کي ايشؤنˇ سرکرده [[ناصر کبير]] بۊ) مرکز هؤسمˇ جي بۊشؤ لاجؤن کي شيشؤمي قرنˇ پسي پۊر مؤهم بۊبؤ بۊ. هينˇ وأسي گيلؤنˇ شرقˇ مئن لاجؤن ؤ غربˇ مئن [[فومن|فؤمن]] بۊبؤن اداري مرکز اما هيته نۊتؤنسن ملۊک‌الطواىفي وضعىته عوضأکۊنن ؤ ىکته ايجاناىي مرکزي واحد چاکۊنن.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150130193332/http://v6rg.com/?p=5288 فقدان شهر، ویژگی اصلی تاریخ قدیم گیلان]. ناصر عظيمي.&lt;/ref&gt;

[[Image:World_map_by_Moroccan_cartographer_al-Idrisi_for_king_Roger_of_Sicily.jpg|thumb|جهانˇ نقشه که يک‌ته مراکشی نقشه‌کش به نام [[ادریسی]] بکشه. (827 دیلمی، 1154 میلادی)]]

قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دأشت ؤ اي صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنی‌ئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دأشت.  [[چیی]] صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.

وختی عربؤن و اسلامی خلیفه‌ٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.

سال 705 هجری قمری، [[اؤلجاىتؤ]] لاجؤنه بیته و بازون [[امير تىمۊر]] اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، [[سید امیر بیک]] و اونˇ نواده‌ٰن که [[کیایی سادات]] بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیایی‌ئنˇ فگرسنˇ پسی، [[صفوی]] حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن.
اؤلجاىتؤ زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.

لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، [[خان احمد خان]]ˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، [[شاه عباس صفوی]] وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوه‌ٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و [[چؤگان]] چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته.
خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده [[کیایی‌ئن]]ˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت [[ایران]]ˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یک‌ته ایرانˇ ولایتؤن.

* بعدها، [[جنگلی‌ئن]]ˇ ماجرا مئن، لاجؤن یک‌ته از ایشؤنˇ مراکز بو.
* ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...
(وا واگردؤن ببی:
This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)
===کارسنه'ن===
لاجؤنˇ مئن تاهیسه چن‌ته سولو پیش بمأ دأنه. يک‌ته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن [[طاعون]] دکته. يک‌ته سال 850 هجری قمری آتش‌سوزی بو و یک‌ته نی [[روس|روسؤن]]ˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمری‌ام لاجؤنˇ مئن [[زمین‌لرزه]] بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.


==لاجؤنˇ شهردارؤن==
[[Image:Lahijan_(13).gif|thumb|left]]
* [[علی اصغر فیاض فاضلی]]
* [[پورقاسمی]]
* [[باقری]]
* [[برهانی]]
* [[گنجی]] (سال 1581 جی تا هیسه انتصاب ببؤ).

==لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن==

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)====
* [[میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی]] (۱)
* [[اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی]] (۳)
* [[سید کاظم سرکشیک‌زاده]] (اتحاد)(۵)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (۶،۷)
* [[احمد صفاری سالار مؤید]] (۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
* دکتر [[رضا رادمنش]] (۱۴)
* [[حسن ارسنجانی]] (۱۵)
* [[غلامحسین ابتهاج]] (۱۶)
* مهندس [[شمس‌الدین علمی غروی]] (۱۷)
* سرتیپ [[محمدعلی صفاری]] (۱۸،۱۹،۲۰)
* [[باقر پژند]] (۲۱)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (۲۲،۲۳)
* [[نادر ادیب سمیعی]] (۲۳)
* دکتر [[جعفر عادلی رانکوهی]] (۲۴)
* [[مهدی آستانه‌ای]] (دوره ۲۴)

====لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن====
* دکتر [[علی امینی]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اکبر تاجر نهاوندی]] (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[محمود رضا]] (طلوع) (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
* [[کاظم صفاری]] (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
* [[علی‌اصغر فیاض فاضلی]] (سوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۴۱ دیلمی)

====لاجؤنˇ نماينده‌ٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن====
* [[ارسلان فلاح حجت انصاری]] (دوره ۱)
* [[کامل خیرخواه گیلده]] (۲ و ۳)
* [[بهرام یعقوبی بیجاربنه]] (۴)
* [[ایرج ندیمی]] (۶ و ۷)
* [[یوسف قاسمی گولک]] (۸)


==تاریخی و تفریحی جیگه‌ٰن==
ىکته دئني جيگه لاجؤنˇ مئن شىطان کۊ ايسه. در واقه اي شهر اي کۊهه دؤرأگۊده. شىطان کۊ ىا قديمتر شانشينکۊ، ىکته پيلئه سلˇ ورجه هنأ؛ اي سل ۱۷ جیریب ايسه ؤ ۴ متر جلفي دأنه. اي سل، شا عباسˇ صفوي زمت چاگۊده بۊبؤ ؤ دئبار اينˇ آؤˇ جي کشاورزيˇ به استفاده بنأبۊ. سل (استخر)ˇ مئن ىکته مئنپۊشته هنأ.

&lt;div style=&quot;float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px&quot;&gt;

{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:185px;background:#F0F8FF&quot;
| style=&quot;width:240px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt&quot; | '''[[لاجؤنˇ عکسؤن]]'''
| style=&quot;font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em&quot; dir=&quot;rtl&quot; | Picture Gallery from Lahidjan
|}&lt;/div&gt;

[[Image:Sheyxzahed.jpg|thumb|left|[[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه.]]


* [[شیخ زاهد]]ˇ اسسؤنه. (قرن هشتم هجری قمری شی ایسسه و لاجؤن-لنگرودˇ جاده مئن هننأ).
* [[چارپادشا]] مچید. ([[تیموریان]]ˇ زمتˇ شی ایسسه که الؤن سردارˇ جنگلˇ خیابؤنˇ مئن هننأ.
* [[میرشمس‌الدینˇ اسسؤنه]].
* [[اکبریه مچید]].
* [[لاجؤنˇ مچیدجامع]]
* [[گولشنˇ حمام]].
* [[بامˇ سبز]] ([[شیطان کو]])
* [[لاجؤنˇ سل]].
* [[چیی موزه]] (گنجینه‌ی چای ایران. هم موزه ایسسه و هم [[کاشف السلطنه]] قبر)
* [[لاجؤنˇ تله‌کابین|تله‌کابین]].
* [[لاجؤنˇ خشتˇ پورد|خشتˇ پورد]].
* [[سوستانˇ سل]].
* [[امیرکلایه سل]].

== لاجؤنˇ پیله‌کسؤن ==

=== علمی ===
[[پرونده: Dr.Mohammad Ali Mojtahedi.jpg|thumb|دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]] گیلانی]]
*دکتر [[مأمدعلی مؤجتهدی]]، (ریاضی اوستاد، [[صنعتی شریفˇ دانشگا]] بناگودن‌کس و [[البرزˇ دبیرستان]]ˇ مودیر)
*دکتر [[هوشنگ منتصری]]، ریاضیدان، [[تبریزˇ دانشگا]] رییس (سابق) و [[کرمان]]ˇ اؤستنˇ اؤستاندار (سابق).
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*[[بهرام ناصرشریف]]، [[رؤدایلند]]ˇ مؤهندسی کاخˇ رییس.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081026072125/http://www.uri.edu/iep/colloquia/2006/BahramNassersharif.htm]&lt;/ref&gt;
*دکتر [[مأمد محققی لاهیجی]]
*[[علی لاهیجی]] (مورخ)
*[[هومن یوسفدهی]] (ادیب و مورخ)
*[[میرزا حسن لاهیجی]]
*[[مأمدباقر لاهیجی]]

=== نیکوکارؤن ===
*دکتر[[مأمدرضا حکیم‌زاده لاهیجی]] ([[کهریزک]]ˇ سالمندؤن و مألولینˇ آسایشگا بنأگوده‌کس)

=== ادبی ===
*[[بیژن نجدی]] (شاعر و نویسنده)
*[[مهرداد فلاح]] (شاعر نوگرا)
*[[حزین لاهیجی]](شاعر بزرگ سبک هندی)
*[[مأمد امینی لاهیجی]](متخلص به م.راما)
*[[لقائی لاهیجانی]] (شاعر)
*[[طالب لاهیجانی]] (شاعر)
*[[رضای لاهیجانی]] (شاعر)
*یحیی قاضی لاهیجانی گیلانی
*[[سرور مهکامه محصص لاهیجانی]](شاعر)
*فتح‌الله صفاری لاهیجانی (شاعر)
*محمدقاسم صابر لاهیجانی (شاعر)
*[[مأمدحوسئن مهدوی]](م.موید-شاعر)
*[[واصل لاهیجی]] (شاعر)
*[[قراری لاهیجی]](شاعر)
*[[سعید لاهیجی]](شاعر)
*[[سید حبیب اسماعیلی]](شاعر)

=== نقاشی، موسیقی و خطاطی ===
*[[اردشیر محصص]] (کاریکاتوریست)
*[[حوسئن محجوبی]] (نقاش و مهندس معمار)
*[[ابوالقاسم موسوی لاهیجانی]] (نقاش)
*[[مأمدقاسم لاهیجی حائری]] (خطاط)
*[[علی شکوری]] آهنگساز مقیم سوئد


=== روزنامه نگار ===
*[[عضدالاسلام لاهیجی]](مدیر روزنامه سروش منتشره در تهران دوره مشروطه)
* [[نیما اکبرپور]] قدیم نویسنده [[چلچراغ (مجله)|هفته‌نومه چلچراغ]] و [[کلیک (برنامه تلویزیونی)|کلیک]] مجری، [[تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی|بی‌بی‌سی فارسی تلویزیون]] مئن&lt;ref name=&quot;ylbcp&quot;&gt;{{یادکرد وب | عنوان=دربارهٔ من | وبگاه=عصیان | تاریخ=2013-12-29 | پیوند=https://osyan.net/about/ | کد زبان=ar | تاریخ بازبینی=2020-11-19}}&lt;/ref&gt;


=== سینما، تئاتر، تلویزیون ===
*[[پرویز صیاد]] (از بازیگران سینمای ایران قبل از انقلاب)
*[[احمد میراحسان]](منتقد هنر و ادبیات)
*[[رامین ناصرنصیر]] (بازیگر)
*[[آزاده صمدی]] (بازیگر)

=== سیاسی و نظامی===
*دکتر [[ابراهیم حشمت]] ( پزشک و اجؤنˇ فرماندار، [[گیلانˇ جؤموری]] مئن)
*[[حسن ضیاظریفی]]
*[[غفور حسن‌پور اصل]]
*سرتیپ [[مأمدعلی صفاری]]([[شاهنشایی ارتش]]ˇ دریایی نیرو بناگوده‌کس، گیلانˇ سناتور و [[تئران]]ˇ سابقˇ شهردار)
*دکتر [[رضا رادمنش]] ([[توده حزب]]ˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) [[مجلس شورای ملی]] مئن، [[فیزیک]]ˇ اؤستاد، [[لایپزیگ]]ˇ دانشگا مئن)
*سپهبد [[ابوالحسن سعادتمند]]
*مهندس [[رضا قطبی]]
*[[فریده قطبی]]([[فرح دیبا]] (ایرانˇ آخری ملکه) مأر)
*آیت‌الله شیخ [[عبدالله لاهیجی]]
*[[ایرج ندیمی]]
*احمد [[قوام السلطنه]]، ایرانˇ قدیمی نخست‌وزیر که سالؤنˇسال لاجؤنˇ مئن زندگی گود.
*[[میرزا هادی‌ خان دبیر رسایل لاهیجی]]
*[[میرزا کاظم خان صفاری]]
*[[علی‌اصغر فیاض فاضلی]](لاجؤنˇ شهردادر و مجلس شورای ملی نماینده)

=== تاجرؤن، بازاری‌ئن، صنعتکارؤن ===
[[پرونده:Kashef.jpg|left|thumb|مقبرۀ محمدمیرزا [[کاشف‌السلطنه]]]]

*[[محمد میرزا کاشف‌السلطنه]]
*[[سیف‌الله ابن ملک محمد پرهیزی]] (از کسبه و معتمدین قدیمی بازار لاهیجان)
*[[مأمدعلی بگلری]]  (ایرانˇ [[کولوچه]] صنعتˇ بناگوده‌کس&lt;ref&gt;[http://www.noosheen.com كلوچه نوشين]&lt;/ref&gt;)

=== اربابؤن ===
*[[حاجی میرزا ابوطالب]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[حسین بهمن شکفته (حاجی بهمنی)]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[محمدعلی‌خان امین دیوان لاهیجی]] (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
*[[قنبرخان چاردهی]] ([[قوام السلطنه]] مؤباشر)
*[[امان‌الله خان بهاءالسلطنه لاهیجی]]( مالک و معاون حکومت گیلان در دوره مشروطه)
*[[احمد قوام السلطنه]] (لاجؤنˇ [[رودبنه]] مالیک)
*[[احمد صفاری سالارمؤید]]

=== باخی پیلˇکسؤن ===
*[[مأمد ایمانی لاهیجانی]]
*[[مأمدجعفر لاهیجی]]
*[[شمسای زرین قلم فایق لاهیجانی]]
*[[مولانا کامی لاهیجانی]]
*[[حسن نخعی لاهیجانی]]
*[[سید احمد میرمطلبی لاهیجانی]]
*[[سراء دیلمی]]
*[[فخرالدین صادقی]] (نویسنده و برنامه‌نویس)
*[[شیخ زاهد گیلانی]]
*[[عبدالرزاق لاهیجی]]
*[[یوحنا دیلمی]] ([[عیسا مسیح]]ˇ حواری)
*[[فیاض لاهیجی]]
*[[قطب‌الدین شریف لاهیجی]]
*[[محمدحسن غروی کوشالی]]
*[[عبدالحسین عترتی کوشالی]]
*[[عبدالکریم لاهیجی]]
*[[محمدعلی فیض لاهیجی]]
*[[عبدالله لاهیجی]]
*[[مهدی مهدوی لاهیجی]]
*[[محمد مهدوی لاهیجی]]
*[[سید محمد لاهیجانی]]
*[[سید ابوالقاسم لاهیجی]]
*[[بیژن فلاح شعبانی لیالستانی]]

==لاجؤنˇ دانگشاهؤن==
*[[مدرسهٔ عالي مديريت لاهيجان|گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريت (مدرسهٔ عالی مدیریت گیلان-لاهیجان)]] (دبستئه بۊبؤ) 
* [[لاجؤنˇ دانشگا آزاد]] (فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان)
* [[تربیت مدرسˇ دانشکده]].
* [[پرستاری و مامایی دانشکده]].
* [[پیامˇ نورˇ دانشگا]]
* [[دیلمانˇ دانشگا]] (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی دیلمان)
* [[اندیشمند دانشگا]]  (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی اندیشمند)

==محله'ن==
لاجؤن خۊ محلگي سيستم ئبه نؤمي ايسه. اي شهر هف ته قديمي محل دأشت ؤ بازين کم-کم اي محله'ن زيادأبؤن. هر محله خۊ حمام ؤ مچيد ؤ مىدؤن ؤ عزاداري دسته ؤ ديکؤن ؤ... دأشت. اي چاگۊدار هنۊزم لاجؤنˇ مئن هننأ ؤ هر سال محرم، عزاداري مئن اي محلگي سيستمه بئتر شأنه دئن. هر محله ىک شؤ خۊ عزاداري دسته' بيرين أبئنه ؤ شنه باخيˇ محله'ن. اۊ محله'ني که بازين اضافه بۊبؤن ني اي دابه رعاىت کؤنن. محله'نˇ حرکت، ساعتˇ عقربه'نˇ عکسه جؤز ىکته محله (مىدؤن) کي امام حسينˇ شبˇ هفت اينˇ نؤبه'. 

لاجؤنˇ قديمي محله'ن: مىدؤن

===مىدؤن===
اي محله لاجؤنˇ جۊنۊبه ؤ قديمأ جي تا ايسه، تاجرؤنˇ جيگه بۊ ؤ قديم، اعىان ؤ أميرؤن اي محل نيشتن ؤ اؤره [[چارپادشا]] هننأ کي چار ته [[کارکیا|کىاىي]] پادشاه اؤره دفنن ؤ [[گولشنˇ حمام|گۊلشنˇ حمام]] ؤ [[لاجؤنˇ مسجدجامع|مچيد جامع]] ؤ ىکته حؤزهٔ علميه ني اي محله مئن هننأ. [[تکىه بر]] ؤ [[جؤرپۊشته]] ني اي محله مئن دره.
===شأربافؤن===
'''شأربافؤن''' ىا '''شعربافؤن''' ىا '''شۊرامحله'''، لاجؤنˇ شرقيجۊنۊب بنه ؤ ىکته قديمي ؤ پيلئه محله' کي اينه '''شعرباف محله''' ني دۊخؤنن ؤ [[پهلوی|پهلوي]] زمت '''کۊهستاني''' نؤمي بۊ. اي محله، نساجؤن ؤ وؤتنکسؤن ؤ شعربافؤنˇ محل بۊ ؤ گۊنن اي محله مئن نزديکˇ چار هزار ته أبريشم کشي چرخ ؤ ابريشمي پارچه وؤتنˇ دزگا'ن هننأبۊن.
===خؤمرکلا===
خؤمرکلا کي فارسي مئن اينه خميرکلاىه دۊخؤنن، لاجؤنˇ غربيشۊمال بنه ؤ لاجؤنˇ حاکم ؤاينˇ آدمؤنˇ خؤنه اي محل بۊ. 
===اؤردۊبازار===
الؤن اي محله شهرˇ مئنه هننأ ؤ قديم، نظامي کاربرد دأشت.
===گأبنه===
اي محله قديمي خؤنه'ن هنۊزم نؤمي ايسه ؤ [[اکبریه مسجد|اکبريه مچيد]] اي محله مئن هننأ. 
===پؤردˇسر===
اي محله، قديم لاجؤنˇ ديريني رهˇ سر بۊ ؤ اينˇ خشتˇ پؤرد ؤ ميوه ؤ ترˇبارˇ بازار نؤمئه.
===کارئنسرئبر===
اي محله لاجؤنˇ غربي طرف هننأ.
===باخيˇ محله'ن===
بازين کم-کمى هنده محله'ن ويشترأبؤن. جيرˇسر ؤ غرئباباد ؤ أميرشهيد ؤ آسئدمحمد ؤ حسن بيگدشت ؤ نخجيرکلاىه ؤ کؤبيجار ؤ آسئدحسين (شيشه گران) ؤ پؤمپˇبنزين ؤ کؤبنه ؤ...

==لاجؤن دهاتؤن==

{{آهندان دهستان روستاهان}} 
{{بازکیا گوراب دهستان روستاهان}}  
{{لفمجان دهستان روستاهان}} 
{{لیالستان دهستان روستاهان}}
{{لیل دهستان روستاهان}}  
{{رودبنه دهستان روستاهان}} 
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}} 


==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

==باخی لینکؤن==
* [[لاجؤنˇ عکسؤن]]

==بورینˇ پیوندؤن==
* [https://web.archive.org/web/20090126071559/http://www.lahidjanshora.ir/ لاجؤنˇ شورای شهر]
* [https://web.archive.org/web/20150512062446/http://www.lahidjan.com/ لاجؤنˇ شهرداری]
* [https://web.archive.org/web/20080404165445/http://www.dourbin.net/albumdetail-fa-149.html بیجارکاری، لاجؤنˇ دهاتؤنˇ مئن (عکس)]
* [http://www.guilanmet.ir/Default_guilan.aspx?MeteoShow=true&amp;SelectedCity=lahidjan لاجؤنˇ آب و هوا]


{{گیلان خوانندان}}
{{گیلان بازیگران}}
{{گيلان}}
[[Category:لاجؤن]]
[[Category:لاجؤنی]]
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>dc1oh79gt1ykq1zpku7mbxx4pev5vd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>أنزلي</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1852</id>
    <revision>
      <id>155845</id>
      <parentid>155778</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15963" sha1="eism0vvvs0029kacxym774ojmo6e6mz" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''انزلی/پهلوی بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه گیلان ٚ مین.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>eism0vvvs0029kacxym774ojmo6e6mz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155859</id>
      <parentid>155845</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رضا پهلوی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1884</id>
    <revision>
      <id>155824</id>
      <parentid>155770</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="hryvg356tiws2supbk0vz8nn8yivb0o" xml:space="preserve">&lt;div dir=&quot;rtl&quot; class=&quot;plainlinks&quot; &gt;
[[پهلوی]] سلسلهٰ ايرانِ مئن بنا گود '''رضا شاه پهلوی'''، یتا مازنی کاسپیانی,اوشان در اصل [[سوادکو|سوادکوه]]&lt;nowiki/&gt;شی بو. وختی [[قاجار]] شاهنشاهی سلسله اخراش بؤ و اونِ آخرين شاه، [[احمد شا|احمد شاه]] ده کاری منّئس بکونی اونه واسی کی احمدشاه یتا خورده زاک بو ئو شه پئر موسون بی‌چوم و چار بو. رضاشاه(سپه سالار) کی طبری ئو پهلوانی طایفه جی بو کی دربار مئن، نوفوذی کسب بئوده بو و او زمات کی ايران ِ مئن همه امنيت خاستن، مردٚم ِ مئن نی کولّی هوادار بياته بو، خو تلاشه بئوده تا [[موسسؤنِ مجليس]] قاجاری سلسلهٰ مونحل اعلام بکونی و پهلوی سلسله سراگيری.

اوشان دین ره سیاست جی سیوا بوکوده ئو ایران ره ایته خوجیر مملکت بوکوده اوشان چوارتا گبون(طبری,گیلکی,آذری و فارسی) ره دانستی ئو اونه واسی اوشان خارجی مملکتون امرا پور ژورا بو.

[[Category:تارئخ]]</text>
      <sha1>hryvg356tiws2supbk0vz8nn8yivb0o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155880</id>
      <parentid>155824</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4273" sha1="41vg69cx5hw1f68hxq64c6w3izyt3mp" xml:space="preserve">&lt;div dir=&quot;rtl&quot; class=&quot;plainlinks&quot; &gt;
[[پهلوی]] سلسلهٰ ايرانِ مئن بنا گوده,اوشان در اصل [[سوادکو]] شی بو. وختی [[قاجار]] شاهنشاهی سلسله ضعيفأ بؤ و اونِ آخرين شا، [[احمد شا]] ده کاری منّئس بکونی اونه واسی کی احمدشا ایته خورده زاک بو ئو شه پئر موسون بی‌چوم و چار بو.

رضاشا(سپه سالار) کی طبری ئو پاهلونی طایفه جی بو کی دربار مئن، نوفوذی کسب بئوده بو و او زمات کی ايران ِ مئن همه امنيت خاستن، مردوم ِ مئن نی کولّی هوادار بياته بو، خو تلاشه بئوده تا [[موسسؤنِ مجليس]] قاجاری سلسلهٰ مونحل اعلام بکونی و پهلوی سلسله سراگيری.

اوشان دین ره سیاست جی سیوا بوکوده ئو ایران ره ایته سکولاری مملکت بوکوده اوشان چوارتا گبون(طبری,فارسی,آذری و روسی) ره دانستی ئو اونه واسی اوشان خارجی مملکتون امرا پور جورا بو.

[[Image:Rezaashaa.jpg|thumb|left|Rezä Pahlavi o Täjolmoluk]]

رضا شا، 1515،دوّمی جنگ جهانی زمات، وختی کی [[موتفقين]] ايرانه اشغال بئودن، اوشان ایران جی بوشؤ به ژوهانسبورگ و شه ریکا ره شاه اعلام بوکوده اوشان وچه آخرین شاهنشاه ایران مئن بو.

'''مردوم حمایت پهلوی جه:'''

۵۷ِ انقلابِ أمره، ملائون ئو فقیهون مملکته پهلویِ رژیمِ جی فِئیتن ئو ایته شیعه اسلامی حکومت ایرانِ مئن چاگودن. هر ۴ سالِ مئن ایته انتخابات برگوذار کونن گ مردوم خوشانِ رئیس‌جوموره انتخاب بوکونَن، اما رهبر هَنی یه‌ نفر هیسه. مردوم گیدی کی رئیس‌جمهور هم عوض ببه، مملکتِ واسی فرقی نره.

هسا پهلویِ طرفداران گیدی که او زمات مئن مردومِ وضع پور بهتر بؤ و مردم سال ۵۷ اشتباه بوکودن کی آیت‌الله خمینیه بأردنِ.

سال ۱۳۹۶ اعتراضاتِ خوزستان ئو اصفهانِ مین، پهلویِ طرفداران شعار دأنبؤنِ کی: &quot;رضاشاه رضاشاه معذرت معذرت&quot;.

دی ماه ۱۴۰۴ هم ایرانِ مردم دئباره اعتراض بوکودن کی اَ دفه رضا پهلویِ رهبریِ أمره بؤ. مردوم گیدی کی اعتراضاتِ میان خون دکته و ۴۰ هزار نفر جی ویشتر کوشته یا زخمی بوبوستن؛حکومتِ جرگه هم مدعی هیسه کی دو هزار نفر کوشته بوبوسته، ولی خارجی رسانه‌ٰن گیدی کی اَ کوشتئون دو هزار نفر جی پور ویشتر بو ئو چهل هزار نفر یا حتا ویشتر انه جه کوشته بوبوسته.

اَ اعتراضات نیشان دئنه کی مردوم خاییدی کی اسلامی حکومت دکفه و یته سکولار مملکت هنده سر ویگیره. البته هسا هم اسلامی جوموری مردومِ میان ایپچه طرفدار داره؛ ۲۲ بهمنِ مئن ام اسلامی جوموری طرفدارون آیت‌الله خامنه‌ای جی حمایت بوکودن و بوگوتنِ کی اَمانم دَبیم، اما خارجی رسانه‌ٰن گیدی کی اکثر مردوم رژیمِ عوضا بؤنه خاییدی.

چندته سایتِ مئن ام بنویشته دَره کی ۲۰ درصدِ مردم پهلویِ طرفدار هیسن، ۲۰ درصد اسلامی جوموری خاه هیسن و بقیه ام استقلال‌طلب، جوموری‌خواه، فدرال‌طلب و... جرگه‌ٰنِ میان هیسن یعنی ۸۰ درصد مردوم جه فقد خواین گ رژیم عوض ببه ئو اوشان واسی فرقی نره پهلوی هنده آیه یا یته فدرالی حوکومت سر ویگیره.
----
[[Category:تارئخ]]</text>
      <sha1>41vg69cx5hw1f68hxq64c6w3izyt3mp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کادۊسيان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1903</id>
    <revision>
      <id>155825</id>
      <parentid>155736</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>جایگزینی صفحه با 'کادوس = تالش'</comment>
      <origin>155825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="dkbe7zpuqff571uliezxtfwfkka6iaj" xml:space="preserve">کادوس = تالش</text>
      <sha1>dkbe7zpuqff571uliezxtfwfkka6iaj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155879</id>
      <parentid>155825</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>56905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2533" sha1="el1cdlh5uy4zj5hmf8teg53wvpk10si" xml:space="preserve">{{پأچ}}
{{بۊشؤسۊبراز}}
[[فاىل:Map of the Achaemenid Empire fa.jpg|بندانگشتی|260px|چپ|کادۊسيانˇ قلمرؤ، هخامنشيانˇ زماتˇ مئن]]
'''کادۊسيان''' ىا '''کادۊسيؤن''' ايته جه دئبارˇ قؤمان ايسن کي داميشک [[کاسپي درىا]] ورجه زيوش گۊدن. واسيلي ولاديمير بارتؤلد ايته جه رۊسˇ خۊرتاو شناسان، خۊ کتابˇ مئن «ایران تاریخی جوغرافیا» نيويسه:&quot; قدیمون گیلان مردوما کادوسیون تشکیل دینه که هخامنشیونه جا اطاعت نوکوردن. ایشون یا یه قسمت از ایشونا ، گیل هم دوخوندنه که گیلان خو ناما ایشون نامه جا داره. شرق گیلانم ماردان یا اماردان زندگی کوردن که سفیدرودا ایشون واستی آمارد دوخوندن.

ارمنییون خوشون کتابون میون ایشونا &quot; کاتی شیان &quot; دوخونن. و بنوشتن که ایشون یه تا پیلا قبیله بان. 

دیاکونوف ایشون درباره نویسه: ماد پادشاهی ایشونا نتونست مطیع بوکونه. اما کوروشه جا اطاعت بوکوردن. 

بعضی کتابون میون ایشونا آریایی ندونن. 

احمد کسروی یه تا مقاله میون &quot; کادوسیون، کادوشان، تالشان&quot; بنوشته که تالشون ایشون اخلافن. و تالش منطقه احتمالن ایشون حکومتی قلمرو بیه. 

اما بعضی مورخون مث راولینسون،  سفید رود دره شمال و جنوبو و طارم و خلخالا ایشون وطن دونن.

مشیر الدوله پیرنیا &quot; باستانی ایران &quot; کتاب میون، یونانی مورخون قوله جا نویسه: &quot; کادوسیون مردومی بن که گیلان میون زندگی کوردن. برخی گوئن ایشون تالشون جدن . تالش یونانی ترجمه ی تالوشه. کادوسیونا برخی محققون ایرانی بومیون دونن که پیش از اینکه آریاییون ایران بان- گیلان و آذربایجان شمال شرقی  میون زندگی کوردن.

==سربس==
[[Category:مردوم]]
[[Category:تارئخ]]

کتاب گیلان – جلد اول- انتشارات گروه پژوهشگران ایران – چاپ دوم- زمستان 1380 خورشیدی</text>
      <sha1>el1cdlh5uy4zj5hmf8teg53wvpk10si</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مازندران ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2976</id>
    <revision>
      <id>155852</id>
      <parentid>155789</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Nigger</comment>
      <origin>155852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6858" sha1="633j3lxwlqe3jlotje5jwjo4u8dd99c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= مازندران
| تصویر= 
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranMazandaran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[ساري]]
| پيلئکي= ۲۳,۷۵۶ کیلۊمتر مۊربع 
| جمعيت= ۳,۲۸۳,۵۸۲ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۳۰/۸ نفر ايته کيلۊمتر مۊربع مئن
| شأرستان= ۲۲
| ولي فقيه نماىنده = محمدباقر محمدي لائيني
| اۊستاندار= سید محمۊد حسیني پۊر
| پيش شۊماره= ۰۱۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-mz.ir/ مازندران ٚ اۊستانداري]
}}
[[تصویر:IranMazandaran.png|left|thumb|مازندران ٚ اۊستان]]
'''مازندران''' یتا اۊستان ایسه کي أن ٚ جۊغرافي مؤقعيت، [[کاسپي دریا]] [[نسا]] ؤ [[ايران]] ٚ [[کلسيا]] ایسه ؤ [[گيلان]]، [[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]، [[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]، [[تئران ٚ اۊستان|تئران]] ؤ [[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]] ٚ اۊستانان ٚ أمرأ سامانسر دأره، تنها اوستانی/پاگه ای بی گ تومون دباخی ایران ٚ کاسپیانی ویشینه اوستانان پره/مرز داره و فقد زمینی بٚا ایران ٚ کاسپیانی اوٚستانان ٚ دٚباخی پره دٚره دٚ.
أ اۊستان ٚ مرکز، [[ساري]] شأر ایسه، و سوٚتا جه ۲۲ شٰهرستانس گیلک بی بین، شهسوار، کلاردشت، رامسر، و علم کوه، گیلکان ٚ نماد اهم اٚیر ایسه سابی.&lt;ref&gt; http://www.tebyan-babol.ir/main.asp?id=00139| عنوان = معرفی استان مازندران| تاریخ بازدید = ۱۱ مهر ۱۳۸۹| ناشر = تبیان| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101201084824/http://tebyan-babol.ir/main.asp?id=00139|&lt;nowiki&gt; archivedate = ۱ دسامبر ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

== زوان ==
مازرۊن ٚ مردۊم ٚ أصلي زوان [[مازندراني]] ایسه کي اۊن-أ تبري یا گلکي ني دۊخانده. مازندراني [[کاسپي زوانان]] ٚ جه ايسه ؤ [[گيلکي]] ؤ [[تالشي]] ؤ سمناني أمرأ پۊر شباهت دأره.&lt;ref&gt;آقاگل‌زاده، فردوس (۱۳۹۵). زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی). نشر دانشگاه تربیت مدرس. ص. ۳.&lt;/ref&gt;

==مازندران ٚ نام==
مازرۊن یا مازندران ٚ قديمي نام، [[تپۊرستان]] ؤ اۊن ٚ معرب بۊبؤسته نام طبرستان یا تبرستان ایسه. تپۊر ايته جه قديمي قؤمان ایسه کي [[کاسپي دریا]] نسا مئن ساکن بۊ.
کاس، کادوس و آمارد جه باستانی اقوام و جه همسایگان تپوران در او قدیم زمات بۊد.

ابن اسفندیار گه کی ماز، ایتا کوه نام ایسه و مازندران یعنی ماز اونه مئن (ماز در آن) و بعضیان هم گیدی کی ماز معنی دژ و قلعه دِهِه.
مازندران مئن هم دژ و قلعه زیاد بنا بوبوسته مثل قلعه‌ای کی مازیار چاکوده و گید هنه وسته اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.
البته بعضیان هم گید کی ماز، معنی گَرزَک و سیفتال دِهِه و چون ویشتر گرزک‌داران مازندران مئن ایسابید اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.

ویشترین حدسی کی مردم زنن ا ایسه کی ماز دژ معنی ره داَنه ئو ایندرا هم ایتا پیله خودا زرتشت مئن ایسه.

==مازندران آبشاران==

[[داراب كلا آبشار]]  ، [[سواسره آبشار]] ، [[ايج يا ده قلو آبشار]] ، [[آزارك آبشار]] ، [[چاردر آبشار]] ، [[ريش براز آبشار]] ، [[اكاپل آبشار]] ، [[هريجان آبشار]] ، [[شاهاندشت آبشار]] ، [[تيمره آبشار]] ، [[پرومد آبشار]] .


==مازندران پوردان==

[[محمد حسن خان پورد]] ، [[بابلسر پورد]] ، [[كوچك پورد]] ، [[دوازده پله پورد]] ، [[چالوس پورد]] ،[[ سرخ رود پورد]] ، [[ورسك پورد]] .


==مازندران پارکان==

[[شهيد زارع پارك جنگلی]]، [[چالوس پارك جنگلی]] ،  [[نمك آبرود پارك جنگلی]]، [[نور پارك جنگلی]] ، [[خشكه داران پارك ملی]] ،  [[سی سنگان پارك جنگلی]].

==مازندران ٚ دریاچه‌ئن==

[[ساهون درياچه]] ، [[سد لار درياچه]] ، [[سد دريوك درياچه]] ، [[يخ مراد درياچه]]، [[گل درياچه]] ، [[استخر پشت درياچه]] ، [[ولشت درياچه]] ، [[خضرنبی درياچه]] ، [[شورمست درياچه]].

==مازندران دئنی جیگان== 

[[استرآباكو آب معدنی]] ، [[آمرلو آب معدنی]] ، [[رينه آبگرم]] ، [[لپو – پلنگان تالاب]] ، [[كش تپه]] ، [[امام زاده كتی تپه]] ،  [[شال كتی تپه هان]]، [[بالكن]]، [[چهاركتی]] ، [[نكا جنگلان]] ، [[چشمه آب گرم آب آهن يا آب فرنگی]] ،  [[آب اسك چشمه آب گرم]]، [[جواهرده چشمهان]] ، [[ زاغمرز سواحل]] ، [[كمبند غار]]  ، [[هيلدو غار]] ، [[سياه پور غار]] ، [[كندوچال مرداب]]  ،  [[ميرزا مهدی آب انبار]]، [[آب انبار نو]]، [[قديمی بازار]] ، [[رسكت برج]] ، [[سلطان زين العابدين برج]] ، [[لاجيم برج]] ، [[مير حيدر بقعه]] ، [[درويش فخر الدين بقعه]] ، [[آقا شاه بالوزاهد بقعه]] ، [[سلطان محمد طاهر بقعه]] ،  [[اشرف حمام]] ، [[نيما خانه]] ، [[عمارت و باغ صفوی]] «باغشاه»، [[شاهاندشت قلعه]] ، [[كنگلو قلعه]] ، [[بلده قلعه]] ، [[صفی آباد كاخ]] ، [[عباس آباد كاخ]] ، [[چشمه عمارت كاخ]] ، [[تيمشان كاخ]] ، [[اجابت كاخ]] ، [[چای خوران كاخ]] ،[[كلارتپه]] ،  [[فرح آباد مجموعه صفوی]] .


{{ایران اوستانان}}
{{مازندران}}
==سربس==
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]
[[جرگه:مازندران]]</text>
      <sha1>633j3lxwlqe3jlotje5jwjo4u8dd99c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155853</id>
      <parentid>155852</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6651" sha1="5jbq33l59j0tjedh44ndblfd2l5hrix" xml:space="preserve">[[فاىل:کاسپی بارام.png|بندانگشتی|طبرستان(مازندران) بارام ایران مئن]]{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= مازندران
| تصویر= 
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranMazandaran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[ساري]]
| پيلئکي= ۲۳,۷۵۶ کیلۊمتر مۊربع 
| جمعيت= ۳,۲۸۳,۵۸۲ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۳۰/۸ نفر ايته کيلۊمتر مۊربع مئن
| شأرستان= ۲۲
| ولي فقيه نماىنده = محمدباقر محمدي لائيني
| اۊستاندار= سید محمۊد حسیني پۊر
| پيش شۊماره= ۰۱۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-mz.ir/ مازندران ٚ اۊستانداري]
}}
[[تصویر:IranMazandaran.png|left|thumb|مازندران ٚ اۊستان]]
[[تصویر:A200.JPG|left|thumb|مازندران ٚ اۊستان]]
'''مازرۊن''' یا '''مازندران''' ایته اۊستان ایسه کي أن ٚ جۊغرافي مؤقعيت، [[کاسپي دریا]] [[نسا]] ؤ [[ايران]] ٚ [[کلسيا]] ایسه ؤ [[گيلان]]، [[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]، [[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]، [[تئران ٚ اۊستان|تئران]] ؤ [[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]] ٚ اۊستانان ٚ أمرأ سامانسر دأره.
أ اۊستان ٚ مرکز، [[ساري]] شأر ایسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20101201084824/http://tebyan-babol.ir/main.asp?id=00139%7C عنوان = معرفی استان مازندران| تاریخ بازدید = ۱۱ مهر ۱۳۸۹| ناشر = تبیان| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101201084824/http://tebyan-babol.ir/main.asp?id=00139|&lt;nowiki&gt; archivedate = ۱ دسامبر ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

== زوان ==
مازرۊن ٚ مردۊم ٚ أصلي زوان [[مازندراني]] ایسه کي اۊن-أ تبري یا گلکي ني دۊخانده. مازندراني [[کاسپي زوانان]] ٚ جه ايسه ؤ [[گيلکي]] ؤ [[تالشي]] ؤ سمناني أمرأ پۊر شباهت دأره.&lt;ref&gt;آقاگل‌زاده، فردوس (۱۳۹۵). زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی). نشر دانشگاه تربیت مدرس. ص. ۳.&lt;/ref&gt;

==مازندران ٚ نام==
مازرۊن یا مازندران ٚ قديمي نام، [[تپۊرستان]] ؤ اۊن ٚ معرب بۊبؤسته نام طبرستان یا تبرستان ایسه. تپۊر ايته جه قديمي قؤمان ایسه کي [[کاسپي دریا]] نسا مئن ساکن بۊ.
کاس، کادوس و آمارد جه باستانی اقوام و جه همسایگان تپوران در او قدیم زمات بۊد.

ابن اسفندیار گه کی ماز، ایتا کوه نام ایسه و مازندران یعنی ماز اونه مئن (ماز در آن) و بعضیان هم گیدی کی ماز معنی دژ و قلعه دِهِه.
مازندران مئن هم دژ و قلعه زیاد بنا بوبوسته مثل قلعه‌ای کی مازیار چاکوده و گید هنه وسته اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.
البته بعضیان هم گید کی ماز، معنی گَرزَک و سیفتال دِهِه و چون ویشتر گرزک‌داران مازندران مئن ایسابید اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.

ویشترین حدسی کی مردم زنن ا ایسه کی ماز دژ معنی ره داَنه ئو ایندرا هم ایتا پیله خودا زرتشت مئن ایسه.

==مازندران آبشاران==

[[داراب كلا آبشار]]  ، [[سواسره آبشار]] ، [[ايج يا ده قلو آبشار]] ، [[آزارك آبشار]] ، [[چاردر آبشار]] ، [[ريش براز آبشار]] ، [[اكاپل آبشار]] ، [[هريجان آبشار]] ، [[شاهاندشت آبشار]] ، [[تيمره آبشار]] ، [[پرومد آبشار]] .


==مازندران پوردان==

[[محمد حسن خان پورد]] ، [[بابلسر پورد]] ، [[كوچك پورد]] ، [[دوازده پله پورد]] ، [[چالوس پورد]] ،[[ سرخ رود پورد]] ، [[ورسك پورد]] .


==مازندران پارکان==

[[شهيد زارع پارك جنگلی]]، [[چالوس پارك جنگلی]] ،  [[نمك آبرود پارك جنگلی]]، [[نور پارك جنگلی]] ، [[خشكه داران پارك ملی]] ،  [[سی سنگان پارك جنگلی]].

==مازندران ٚ دریاچه‌ئن==

[[ساهون درياچه]] ، [[سد لار درياچه]] ، [[سد دريوك درياچه]] ، [[يخ مراد درياچه]]، [[گل درياچه]] ، [[استخر پشت درياچه]] ، [[ولشت درياچه]] ، [[خضرنبی درياچه]] ، [[شورمست درياچه]].

==مازندران دئنی جیگان== 

[[استرآباكو آب معدنی]] ، [[آمرلو آب معدنی]] ، [[رينه آبگرم]] ، [[لپو – پلنگان تالاب]] ، [[كش تپه]] ، [[امام زاده كتی تپه]] ،  [[شال كتی تپه هان]]، [[بالكن]]، [[چهاركتی]] ، [[نكا جنگلان]] ، [[چشمه آب گرم آب آهن يا آب فرنگی]] ،  [[آب اسك چشمه آب گرم]]، [[جواهرده چشمهان]] ، [[ زاغمرز سواحل]] ، [[كمبند غار]]  ، [[هيلدو غار]] ، [[سياه پور غار]] ، [[كندوچال مرداب]]  ،  [[ميرزا مهدی آب انبار]]، [[آب انبار نو]]، [[قديمی بازار]] ، [[رسكت برج]] ، [[سلطان زين العابدين برج]] ، [[لاجيم برج]] ، [[مير حيدر بقعه]] ، [[درويش فخر الدين بقعه]] ، [[آقا شاه بالوزاهد بقعه]] ، [[سلطان محمد طاهر بقعه]] ،  [[اشرف حمام]] ، [[نيما خانه]] ، [[عمارت و باغ صفوی]] «باغشاه»، [[شاهاندشت قلعه]] ، [[كنگلو قلعه]] ، [[بلده قلعه]] ، [[صفی آباد كاخ]] ، [[عباس آباد كاخ]] ، [[چشمه عمارت كاخ]] ، [[تيمشان كاخ]] ، [[اجابت كاخ]] ، [[چای خوران كاخ]] ،[[كلارتپه]] ،  [[فرح آباد مجموعه صفوی]] .


{{ایران اوستانان}}
{{مازندران}}
==سربس==
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]
[[جرگه:مازندران]]</text>
      <sha1>5jbq33l59j0tjedh44ndblfd2l5hrix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تئران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3046</id>
    <revision>
      <id>155820</id>
      <parentid>155777</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20174" sha1="fec75tr5n1k6j5obdgn85oh2l21yvre" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚز/جه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هسا دٚه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>fec75tr5n1k6j5obdgn85oh2l21yvre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155886</id>
      <parentid>155820</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155890</id>
      <parentid>155886</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bimashghaleh</username>
        <id>18473</id>
      </contributor>
      <origin>155890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20174" sha1="fec75tr5n1k6j5obdgn85oh2l21yvre" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚز/جه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هسا دٚه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>fec75tr5n1k6j5obdgn85oh2l21yvre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155891</id>
      <parentid>155890</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Bimashghaleh|Bimashghaleh]] ([[User talk:Bimashghaleh|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155894</id>
      <parentid>155891</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bimashghaleh</username>
        <id>18473</id>
      </contributor>
      <origin>155894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20173" sha1="80anjz9azbuqceys939cqpr2426obgq" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚزجه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هسا دٚه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>80anjz9azbuqceys939cqpr2426obgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155895</id>
      <parentid>155894</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Bimashghaleh|Bimashghaleh]] ([[User talk:Bimashghaleh|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ايران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4138</id>
    <revision>
      <id>155798</id>
      <parentid>155792</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30132-06</username>
        <id>18468</id>
      </contributor>
      <comment>Divi… edit once more here and your mom is a whore slave</comment>
      <origin>155798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19772" sha1="i9n5c3bzgvgpvmnoexysyctcp561pja" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=مزدیسنآئی(زرتشت گیلَک/کآسپی بۆ ڤ/و هسا آراد کآسپی/گیلَک ایسه ) ايران
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =سیآهٚکل
| رسمي زوان =گیلکی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان= 
|دين=مزدیسنآ
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی}}
'''....&gt;🐦‍🔥ایران ٚ''' اتیک🐦‍🔥پتیکۆ😎نٚم، '''مزدیسنآئی ايران بی بی.''' ایران یتا رزم معرکه خوجیر پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایرانۆ چاودار/رهبر/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتر  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلَکی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.'''

ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 

ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]]
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>i9n5c3bzgvgpvmnoexysyctcp561pja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155831</id>
      <parentid>155798</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30132-06|~2026-30132-06]] ([[User talk:~2026-30132-06|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18827" sha1="qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l" xml:space="preserve">[[فاىل:ئیرانِ بارام.png|ایران بارام|قاب]]{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =
| رسمي زوان =فارسی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان=کاسپی,کورد,لُر,فارس ئو ... 
|دين=اسلام و زرتشت
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=17
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه=.IR 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=+98
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=شمسی , شاهنشاهی و دیلمی
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی و طبری
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی و طبری}}ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 
ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]](اوشان ایته کاسپینی شا ایران مئن بو)
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|فارس||هفتؤم||شیراز||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||أول||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||دووم||رشت||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155834</id>
      <parentid>155831</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Tenshi your mom’s a whore🤣🤣🤣🤣</comment>
      <origin>155834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19772" sha1="i9n5c3bzgvgpvmnoexysyctcp561pja" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=مزدیسنآئی(زرتشت گیلَک/کآسپی بۆ ڤ/و هسا آراد کآسپی/گیلَک ایسه ) ايران
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =سیآهٚکل
| رسمي زوان =گیلکی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان= 
|دين=مزدیسنآ
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی}}
'''....&gt;🐦‍🔥ایران ٚ''' اتیک🐦‍🔥پتیکۆ😎نٚم، '''مزدیسنآئی ايران بی بی.''' ایران یتا رزم معرکه خوجیر پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایرانۆ چاودار/رهبر/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتر  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلَکی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.'''

ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 

ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]]
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>i9n5c3bzgvgpvmnoexysyctcp561pja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155857</id>
      <parentid>155834</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19773" sha1="fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=مزدیسنآئی(زرتشت گیلَک/کآسپی بۆ ڤ/و هسا آراد کآسپی/گیلَک ایسه ) ايران
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =سیآهٚکل
| رسمي زوان =گیلکی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان= 
|دين=مزدیسنآ
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی}}
'''....&gt;🐦‍🔥ایران ٚ''' اتیک🐦‍🔥پتیکۆ😎نٚم، '''مزدیسنآئی ايران بی بی.''' ایران یتا رزم معرکه خوجیر پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایران ٚ چاودار/رهبر/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتر  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلَکی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.'''

ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 

ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]]
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155863</id>
      <parentid>155857</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18827" sha1="qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l" xml:space="preserve">[[فاىل:ئیرانِ بارام.png|ایران بارام|قاب]]{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =
| رسمي زوان =فارسی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان=کاسپی,کورد,لُر,فارس ئو ... 
|دين=اسلام و زرتشت
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=17
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه=.IR 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=+98
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=شمسی , شاهنشاهی و دیلمی
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی و طبری
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی و طبری}}ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 
ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]](اوشان ایته کاسپینی شا ایران مئن بو)
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|فارس||هفتؤم||شیراز||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||أول||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||دووم||رشت||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155888</id>
      <parentid>155863</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bimashghaleh</username>
        <id>18473</id>
      </contributor>
      <comment>Quinlan your mom a whore🤣</comment>
      <origin>155888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19773" sha1="fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=مزدیسنآئی(زرتشت گیلَک/کآسپی بۆ ڤ/و هسا آراد کآسپی/گیلَک ایسه ) ايران
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =سیآهٚکل
| رسمي زوان =گیلکی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان= 
|دين=مزدیسنآ
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی}}
'''....&gt;🐦‍🔥ایران ٚ''' اتیک🐦‍🔥پتیکۆ😎نٚم، '''مزدیسنآئی ايران بی بی.''' ایران یتا رزم معرکه خوجیر پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایران ٚ چاودار/رهبر/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتر  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلَکی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.'''

ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 

ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]]
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155889</id>
      <parentid>155888</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/Bimashghaleh|Bimashghaleh]] ([[User talk:Bimashghaleh|talk]]) to last version by Quinlan83: reverting vandalism</comment>
      <origin>155831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18827" sha1="qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l" xml:space="preserve">[[فاىل:ئیرانِ بارام.png|ایران بارام|قاب]]{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =
| رسمي زوان =فارسی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان=کاسپی,کورد,لُر,فارس ئو ... 
|دين=اسلام و زرتشت
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=17
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه=.IR 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=+98
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=شمسی , شاهنشاهی و دیلمی
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی و طبری
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی و طبری}}ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 
ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]](اوشان ایته کاسپینی شا ایران مئن بو)
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|فارس||هفتؤم||شیراز||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||أول||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||دووم||رشت||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155892</id>
      <parentid>155889</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bimashghaleh</username>
        <id>18473</id>
      </contributor>
      <origin>155892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19773" sha1="fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=مزدیسنآئی(زرتشت گیلَک/کآسپی بۆ ڤ/و هسا آراد کآسپی/گیلَک ایسه ) ايران
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =سیآهٚکل
| رسمي زوان =گیلکی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان= 
|دين=مزدیسنآ
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی}}
'''....&gt;🐦‍🔥ایران ٚ''' اتیک🐦‍🔥پتیکۆ😎نٚم، '''مزدیسنآئی ايران بی بی.''' ایران یتا رزم معرکه خوجیر پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایران ٚ چاودار/رهبر/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتر  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلَکی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.'''

ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 

ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]]
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>fhfxvmlquf2euc68rz9mzyo743f4ffc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155893</id>
      <parentid>155892</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Bimashghaleh|Bimashghaleh]] ([[User talk:Bimashghaleh|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18827" sha1="qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l" xml:space="preserve">[[فاىل:ئیرانِ بارام.png|ایران بارام|قاب]]{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=
| عادي نام=
| بيدۊق ٚ تاتايي=
| ميللي نشان ٚ تاتیي=
| ميللي شعار=
| ميللي سۊرۊد= 
| نخشه=
| مرکز= 
| پيله‌ترين شأر =
| رسمي زوان =فارسی
| رائج ٚ زوانان=ایرانۆ دباخی زوانان 
| نژادان=کاسپی,کورد,لُر,فارس ئو ... 
|دين=اسلام و زرتشت
|أهالي نام=
| حکۊمت ٚ نؤع= 
| حاکمان ٚ نؤع=
| حاکمان ٚ نام =پیلّآٚه آراد هادیان غیاثی حافظی سیاٚٓئهکَلی
|مقننه=
|أعلا مجلس= 
|سفلا مجلس= 
|تاريخي دؤره‌ئن=۲۰۳ دوٚلت جه اولی ارتا (۷۸۴۵ پیش سال)
|بنانهأن ٚ زمات= 
| پيلئکي = ۱,۶۴۸,۲۲۸
| پيلئکي رتبه=17
| آو ٚ درصد=
| جمعيت ٚ سال=۱۵۹۸
| جمعيت=جرگییت۹۴،۴۴۴،۴۴۴
| جمعيت ٚ رتبه=
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=
| انساني تؤسعه شاخص=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=
| پۊل ٚ واحد=
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=﷼
| زمات ٚ جيگا=میٌن
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=
| utc=
| dst=
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه=.IR 
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=+98
| جيني=کاسپی ناموٚ جیسندن کاسپی گیلانوٚ اوٚستانوٚ میان چو جه کاسپی=گیلکوٚان هگیته کاسپئين دریا ناموٚ جه ای مردمونی ک ایرو زیوش کودندهدرن، فقد گیلکی/کاسپی ایسه ایرانوٌ دابی/رسمی/رسمهی/داوی زوان؛ گیلکی بزیوه 
| تقويم=شمسی , شاهنشاهی و دیلمی
| جيني سال=
| جيني رتبه=
| فرانئن ٚ ور = داب:گیلکی و طبری
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
|داب=گیلَکی و طبری}}ايران ۱,۶۴۸,۲۲۹ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]]  ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مَکوٚران دَریاٚ ؤ پارسی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛  [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. 
ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته.

بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته.

==نٚم==
ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری  هورٚ کشور ایسه.

==دیبآر==

*[[ایلامیان|مارلیک]] ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۴۸۸ سال پیش جه ۱۵۹۸کاسپی دیلمی گیلک ایرانی گهدسیتن
*[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]]
*[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]]
*[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] 
*[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] 
*[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] 

*دابوید Dabuyids
*[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]]
*[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]]
*[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]]
*[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]]
*[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]]
*[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]]
*[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]]
*[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]]
*[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]]
*[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]]
*[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]]
*[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]]
*[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]]
*[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]]
*[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]](اوشان ایته کاسپینی شا ایران مئن بو)
*گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) 

==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه==
دماوند کتل ۵۶۹۸ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری
==ايران ٚ میٰن (هسا)==
[[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ بیلیئی نخشۆان]]

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات
|-
!۲۵
|[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي
|-
!۲
|[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي 
|-
!۳
|[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي
|-
!۴
|[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي
|-
!۵
|[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي
|-
!۶
|[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي
|-
!۷
|[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي
|-
!۸
|[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي
|-
!۹
|[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۰
|[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي
|-
!۱۱
|[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي 
|-
!۱۲
|[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي
|-
!۱۳
|[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۴
|[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۵
|[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي 
|-
!۱۶
|[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي 
|-
!۱۷
|فارس||هفتؤم||شیراز||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي 
|-
!۱۸
|[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي 
|-
!۱۹
|[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي 
|-
!۲۰
|[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي 
|-
!۲۱
|[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي
|-
!۲۲
|[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي 
|-
!۲۳
|[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي 
|-
!۲۴
|[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي
|-
!۲۶
|[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي
|-
!۲۷
|[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||أول||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي
|-
!۲۸
|[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي
|-
!۲۹
|[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي
|-
!۳۰
|[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي
|-
!۳۱
|[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي
|-
!۱
| [[گيلان|كاسپي گيلان]]||دووم||رشت||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي
|-
!
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:دونیا کشورؤن]]
[[Category:آسیا کشورؤن]]
[[رده:جوغرافی]]
[[رده :مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>qmtsv2aslvqtriiriynhjvfv7ehi30l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قائمشهر ٚ شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5004</id>
    <revision>
      <id>155841</id>
      <parentid>155784</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1170" sha1="c6gogkgxdp8iiqnrr55vta96bcvj152" xml:space="preserve">شٚآٚهٚی Shahi

==مردوم و جوغرافی==


==بخشان و هستانان==

* [[ قائمشهر بخش مرکزی]]
** [[بالاتجن دهستان]] 
** [[بیشه‌سر دهستان]] (قائمشهر)
** [[على‌آباد دهستان]] (قائمشهر)
** [[نوکندکلا دهستان]] 
** [[کوهساران دهستان]] (قائمشهر)
شهر: [[قائمشهر]]

* [[کیاکلا بخش ]]
** [[تالارپی دهستان ]]
** [[کیاکلا دهستان ]]
شهر: [[کیاکلا]]

==تاریخی و تفریحی جیگان==

==دانگشان==

==جور وا جور==

==عکسان==

==قایمشهر روستاهان==

{{بالاتجن دهستان روستاهان }}

{{بیشه سر دهستان روستاهان}}

{{علی آباد دهستان دهستان روستاهان}}

{{نوکند کلا دهستان روستاهان}}

{{تالار پی دهستان روستاهان}}

{{کیاکلا دهستان روستاهان}}


{{مازندران}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:مازندرانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>c6gogkgxdp8iiqnrr55vta96bcvj152</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155868</id>
      <parentid>155841</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1215" sha1="f97gngub5rjqen2yeiihcix1yr1b0pn" xml:space="preserve">{{ناقص}}

[[تصویر:A200.JPG|left|thumb|مازندران]]

==مردوم و جوغرافی==


==بخشان و هستانان==

* [[ قائمشهر بخش مرکزی]]
** [[بالاتجن دهستان]] 
** [[بیشه‌سر دهستان]] (قائمشهر)
** [[على‌آباد دهستان]] (قائمشهر)
** [[نوکندکلا دهستان]] 
** [[کوهساران دهستان]] (قائمشهر)
شهر: [[قائمشهر]]

* [[کیاکلا بخش ]]
** [[تالارپی دهستان ]]
** [[کیاکلا دهستان ]]
شهر: [[کیاکلا]]

==تاریخی و تفریحی جیگان==

==دانگشان==

==جور وا جور==

==عکسان==

==قایمشهر روستاهان==

{{بالاتجن دهستان روستاهان }}

{{بیشه سر دهستان روستاهان}}

{{علی آباد دهستان دهستان روستاهان}}

{{نوکند کلا دهستان روستاهان}}

{{تالار پی دهستان روستاهان}}

{{کیاکلا دهستان روستاهان}}


{{مازندران}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:مازندرانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>f97gngub5rjqen2yeiihcix1yr1b0pn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قائم‌شهر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5032</id>
    <revision>
      <id>155848</id>
      <parentid>155774</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="rg6h9kak27jquepdmf08qra8ddvsxo9" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= شٚاهی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[مازندران]]
|شأرستان= [[شاهی ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[شٚاهی ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= شٚاهی	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۳۱۴
|جمعيت= ۲۰۴,۹۵۳ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۶۹۹
|زوان=طٚبٚری
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۵/۸۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۵۱/۲ متر
|دما ميانگين= ۱۶/۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۷۲۴/۹ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۴ رۊج
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۱
|وبجيگا=  
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''شٚاهی''' کي پهلوي زمات اۊن ٚ رسمي نام هسا مورسون '''شٚاهی''' بۊ یتا جه مازندران ٚ شأران ؤ شاهی ٚ شاهرستان ٚ مرکز ايسه اٚسعا.

== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، شٚاهی ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۲۰۴,۹۵۳ نفر-رٚسه.&lt;ref&gt;(یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://amar.org.ir/census/نفوس-و-مسکن/سرشماری-1390/نتایج-سرشماری-1390/جمعیت-و-خانوار-تا-سطح-آبادی-1390 |عنوان=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=4 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504050821/http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-1390 }}&lt;/ref&gt;

==سربس==

{{مازندران}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:مازندرانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>rg6h9kak27jquepdmf08qra8ddvsxo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155865</id>
      <parentid>155848</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="iomt10h44posmbn7ivq5vf8udmot4v9" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= قائمشهر
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Qaemshahr 1.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[مازندران]]
|شأرستان= [[قائمشهر ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[قائمشهر ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= قائمشهر	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= شاهي، علي آباد
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۳۱۴
|جمعيت= ۲۰۴,۹۵۳ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۶۹۹
|زوان=
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۴۵/۸۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۵۱/۲ متر
|دما ميانگين= ۱۶/۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۷۲۴/۹ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۴ رۊج
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۱
|وبجيگا= [http://www.ghaemshahr.ir/ قائمشهر ٚ شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''قائمشهر''' کي پهلوي زمات اۊن ٚ رسمي نام '''شاهي''' بۊ ايته جه مازندران ٚ شأران ؤ قائمشهر ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه.

== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، قائمشهر ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۲۰۴,۹۵۳ نفر-أ فأرسئي.&lt;ref&gt;(یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://amar.org.ir/census/نفوس-و-مسکن/سرشماری-1390/نتایج-سرشماری-1390/جمعیت-و-خانوار-تا-سطح-آبادی-1390 |عنوان=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=4 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504050821/http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-1390 }}&lt;/ref&gt;

==سربس==

{{مازندران}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:مازندرانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>iomt10h44posmbn7ivq5vf8udmot4v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دهبنه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5936</id>
    <revision>
      <id>155800</id>
      <parentid>154487</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj" xml:space="preserve">دٚهبٚنٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155806</id>
      <parentid>155800</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy" xml:space="preserve">{{ناقص}}

دهبنه-Dahbane ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].

دهبنه در ابتدای سیاهکل واقع شده است.

دهبنه ایسم ایته جی روستاهان [[شیرجوپشت دهستان]] ، [[لاجان]] شهرستان رودبنه بخش ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155814</id>
      <parentid>155806</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj" xml:space="preserve">دٚهبٚنٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155877</id>
      <parentid>155814</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy" xml:space="preserve">{{ناقص}}

دهبنه-Dahbane ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].

دهبنه در ابتدای سیاهکل واقع شده است.

دهبنه ایسم ایته جی روستاهان [[شیرجوپشت دهستان]] ، [[لاجان]] شهرستان رودبنه بخش ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سياهكل محله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5937</id>
    <revision>
      <id>155802</id>
      <parentid>155111</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92" xml:space="preserve">

سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه، دئباری تٚرن و قدیمی تٚرن و دامیشگایی تٚرن و بٚبسٚردٚه تٚرن جیگا ای هؤٚر/جٚهآٚن/عٚالٚم/دٚنیآٚ ٚ دورون، اٚیر سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155808</id>
      <parentid>155802</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h" xml:space="preserve">{{ناقص}}

'''سیآٚهکل مٚحلٚه'''، محله ای اٚز توابع بخش مرکزی شهرستان سیاهکل درون گیلان، امی ایران ایسه، اراد غیاثی حافظی/هادیان اهل ایر(اینجاست) بی.


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155817</id>
      <parentid>155808</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92" xml:space="preserve">

سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه، دئباری تٚرن و قدیمی تٚرن و دامیشگایی تٚرن و بٚبسٚردٚه تٚرن جیگا ای هؤٚر/جٚهآٚن/عٚالٚم/دٚنیآٚ ٚ دورون، اٚیر سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155830</id>
      <parentid>155817</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h" xml:space="preserve">{{ناقص}}

'''سیآٚهکل مٚحلٚه'''، محله ای اٚز توابع بخش مرکزی شهرستان سیاهکل درون گیلان، امی ایران ایسه، اراد غیاثی حافظی/هادیان اهل ایر(اینجاست) بی.


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155837</id>
      <parentid>155830</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92" xml:space="preserve">

سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه، دئباری تٚرن و قدیمی تٚرن و دامیشگایی تٚرن و بٚبسٚردٚه تٚرن جیگا ای هؤٚر/جٚهآٚن/عٚالٚم/دٚنیآٚ ٚ دورون، اٚیر سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>6q3p38s601dkmo7qw25wf4q8ktvnx92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155872</id>
      <parentid>155837</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h" xml:space="preserve">{{ناقص}}

'''سیآٚهکل مٚحلٚه'''، محله ای اٚز توابع بخش مرکزی شهرستان سیاهکل درون گیلان، امی ایران ایسه، اراد غیاثی حافظی/هادیان اهل ایر(اینجاست) بی.


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>epzxdet8xr2eby218ns6jm0j7vunx1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سپردان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5941</id>
    <revision>
      <id>155801</id>
      <parentid>16593</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv" xml:space="preserve">

سٚپٚردٚآٚن سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155807</id>
      <parentid>155801</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka" xml:space="preserve">{{ناقص}}

سیردان ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


سپردان ایسمه ایته روستا ایسه [[شبخوس لات دهستان]] مئن ، [[املش]] شهرستان جی اوستان [[گیلان]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شبخوس لات دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155818</id>
      <parentid>155807</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Tenshi your mom’s a whore🤣🤣🤣🤣</comment>
      <origin>155818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv" xml:space="preserve">

سٚپٚردٚآٚن سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155884</id>
      <parentid>155818</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka" xml:space="preserve">{{ناقص}}

سیردان ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


سپردان ایسمه ایته روستا ایسه [[شبخوس لات دهستان]] مئن ، [[املش]] شهرستان جی اوستان [[گیلان]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شبخوس لات دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لفمجان ٚ دهستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6521</id>
    <revision>
      <id>155804</id>
      <parentid>60081</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="rdokwuaqwdy0p9jpdwjjnjcmzccbu0w" xml:space="preserve">{{ناقص}}

[[جرگه:گيلان ٚ دهستانان]]
[[جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان]]</text>
      <sha1>rdokwuaqwdy0p9jpdwjjnjcmzccbu0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155810</id>
      <parentid>155804</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="g4ip0w56adl22s0jwdy14oa9skz24i0" xml:space="preserve">{{ناقص}}

==لفمجان دهستان روستاهان==
لفمجان ایسمه ایته دهستان ایسه [[لاجان]] شهرستان مئن جی اوستان [[گیلان]].

*[[بالامحله پاشاكی]]
*[[پايين محله پاشاكی]]
*[[گوكه]]
*[[بازارسرلفمجان]]
*[[كياسرا]]
*[[بالاشادده]]
*[[پايين شادده]]
*[[كلنگران]]
*[[گوشكجان]]
*[[شيوا]]
*[[خوبده]]
*[[بالامحله لفمجان]]
*[[جوپيش]]
*[[پائين محله لفمجان]]
*[[لمك محله لفمجان]]
*[[كردمحله]]
*[[بازارده]]
*[[لاحشر]]
*[[بيجاربنه]]
{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}


{{گیلان}}
[[جرگه:گيلان ٚ دهستانان]]
[[جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان]]</text>
      <sha1>g4ip0w56adl22s0jwdy14oa9skz24i0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155816</id>
      <parentid>155810</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="ciurupjllothraucdsnf3t41zk564p6" xml:space="preserve">[[جرگه:گيلان ٚ دهستانان]]
[[جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان]]</text>
      <sha1>ciurupjllothraucdsnf3t41zk564p6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155887</id>
      <parentid>155816</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="g4ip0w56adl22s0jwdy14oa9skz24i0" xml:space="preserve">{{ناقص}}

==لفمجان دهستان روستاهان==
لفمجان ایسمه ایته دهستان ایسه [[لاجان]] شهرستان مئن جی اوستان [[گیلان]].

*[[بالامحله پاشاكی]]
*[[پايين محله پاشاكی]]
*[[گوكه]]
*[[بازارسرلفمجان]]
*[[كياسرا]]
*[[بالاشادده]]
*[[پايين شادده]]
*[[كلنگران]]
*[[گوشكجان]]
*[[شيوا]]
*[[خوبده]]
*[[بالامحله لفمجان]]
*[[جوپيش]]
*[[پائين محله لفمجان]]
*[[لمك محله لفمجان]]
*[[كردمحله]]
*[[بازارده]]
*[[لاحشر]]
*[[بيجاربنه]]
{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}


{{گیلان}}
[[جرگه:گيلان ٚ دهستانان]]
[[جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ دهستانان]]</text>
      <sha1>g4ip0w56adl22s0jwdy14oa9skz24i0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بالاشادده</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6591</id>
    <revision>
      <id>155805</id>
      <parentid>155110</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b" xml:space="preserve">{{ناقص}}

شٚآٚهٚدٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155811</id>
      <parentid>155805</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe" xml:space="preserve">{{ناقص}}

جور شاده/جور شادده یتا جی سیاهکل شهرستان ٚ روستاهان، سیاهکل شهرستان ٚ مرکزی بخش ایسه [[گیلان]] مئن جی [[ایران]].


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155815</id>
      <parentid>155811</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b" xml:space="preserve">{{ناقص}}

شٚآٚهٚدٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155826</id>
      <parentid>155815</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe" xml:space="preserve">{{ناقص}}

جور شاده/جور شادده یتا جی سیاهکل شهرستان ٚ روستاهان، سیاهکل شهرستان ٚ مرکزی بخش ایسه [[گیلان]] مئن جی [[ایران]].


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155835</id>
      <parentid>155826</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b" xml:space="preserve">{{ناقص}}

شٚآٚهٚدٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>mqodbd6l07czx4femd4de6zzkc2zx7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155871</id>
      <parentid>155835</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe" xml:space="preserve">{{ناقص}}

جور شاده/جور شادده یتا جی سیاهکل شهرستان ٚ روستاهان، سیاهکل شهرستان ٚ مرکزی بخش ایسه [[گیلان]] مئن جی [[ایران]].


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
بالاشاده روستایی زیبا است با مردمانی خونگرم و پرتلاش که یکی از روستاهای دهستان لفمجان و شهرستان لاهیجان می باشد.</text>
      <sha1>2saq6kvc0s3niacjmir4tptd5np7yxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پايين شادده</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6592</id>
    <revision>
      <id>155812</id>
      <parentid>155106</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="byfnatmvnqaewstptwxqdx14j9olldr" xml:space="preserve">شٚآٚهٚدٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن.</text>
      <sha1>byfnatmvnqaewstptwxqdx14j9olldr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155828</id>
      <parentid>155812</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:13:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:~2026-48005-4|~2026-48005-4]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="321" sha1="ijj4sexhxeacvhcniugdij7izzu7knq" xml:space="preserve">{{ناقص}}

جیر شاده/جیر شاهده یتا جی روستاهان [[سياکل|سیاهکل]] شهرستان مرکزی بخش ایسه، [[گیلان]] مئن جی [[ایران]].


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}</text>
      <sha1>ijj4sexhxeacvhcniugdij7izzu7knq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155836</id>
      <parentid>155828</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Yall don’t wanna get a life now do u</comment>
      <origin>155836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="byfnatmvnqaewstptwxqdx14j9olldr" xml:space="preserve">شٚآٚهٚدٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن.</text>
      <sha1>byfnatmvnqaewstptwxqdx14j9olldr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155873</id>
      <parentid>155836</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="321" sha1="ijj4sexhxeacvhcniugdij7izzu7knq" xml:space="preserve">{{ناقص}}

جیر شاده/جیر شاهده یتا جی روستاهان [[سياکل|سیاهکل]] شهرستان مرکزی بخش ایسه، [[گیلان]] مئن جی [[ایران]].


{{لاجان شهرستان مرکزی بخش دهستانان}}
{{لفمجان دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}</text>
      <sha1>ijj4sexhxeacvhcniugdij7izzu7knq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تئران ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9651</id>
    <revision>
      <id>155819</id>
      <parentid>155781</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2093" sha1="3s3o526p60y33i7hmwdh2kio76ltq5v" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= تئران
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranTehran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[تئران]]
| پيلئکي= ۱۲,۹۸۱ 
| جمعيت= ۱۲,۲۶۷,۶۳۷ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۷۱۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۶
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= 
| پيش شۊماره= ۰۲۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-th.ir/ تئران ٚ اۊستانداري]
}}

'''تٚهرٚآٚن''' یتا جه [[ايران]] ٚ [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚپی]] اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[تئران]] ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سمنان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]] ؤ [[مرکزي اۊستان|مرکزي]] اۊستانان-أ رٚسٚه. [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۸ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{موزهان تئران}}

{{تئران}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>3s3o526p60y33i7hmwdh2kio76ltq5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155878</id>
      <parentid>155819</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= تئران
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranTehran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[تئران]]
| پيلئکي= ۱۲,۹۸۱ 
| جمعيت= ۱۲,۲۶۷,۶۳۷ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۷۱۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۶
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= 
| پيش شۊماره= ۰۲۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-th.ir/ تئران ٚ اۊستانداري]
}}

'''تئران''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[تئران]] ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سمنان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]] ؤ [[مرکزي اۊستان|مرکزي]] اۊستانان-أ فأرسه. [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۹ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{موزهان تئران}}

{{تئران}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شاهین نجفي</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12239</id>
    <revision>
      <id>155847</id>
      <parentid>155775</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>جایگزینی صفحه با 'شاهین نجفی یتا گیلک بی گ نٚوازٚنده ایسه، اٚیرٚآٚن نٚوازٚندٚه گ گیلٚکی خٚوانه و فٚقد کآٚسپٚیٚآٚن دٚریا و اهم مٚعنی نٚامانٚ مٚسرپ گودٚنه کآٚسپٚی گٚرٚ واسی دٚیوٚدٚآٚرٚی♾️.'</comment>
      <origin>155847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="bgkem7leed9u750ptq0ki800113ilet" xml:space="preserve">شاهین نجفی یتا گیلک بی گ نٚوازٚنده ایسه، اٚیرٚآٚن نٚوازٚندٚه گ گیلٚکی خٚوانه و فٚقد کآٚسپٚیٚآٚن دٚریا و اهم مٚعنی نٚامانٚ مٚسرپ گودٚنه کآٚسپٚی گٚرٚ واسی دٚیوٚدٚآٚرٚی♾️.</text>
      <sha1>bgkem7leed9u750ptq0ki800113ilet</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155856</id>
      <parentid>155847</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21202" sha1="guh2izuy1fgpyl381jfinre8is2rjp3" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
{{کار}}
[[پرونده:Tapesh2012 02.JPG|انگشتدان|تپش (میزقؤنˇجرگه)ˇکونسرت ۲۰۱۲]]
'''شاهین نجفی''' [[میزقأنچی]] ، [[گیتاریست]] ، [[خأندنکس]] و [[آنارشیست]] ایسه کی ألأن [[آلمان]]ˇمئن زیندگی کودندره.

شاهین نجفی  سال [[۱۳۵۹]] شمسی [[بندر انزلی]] مئن بدونیأ بمو و [[گیلأن]]ˇمئن زیندگی بوکوده. او [[جرگه شیناسی]] دأنشمج بو کی چون خو ئتراضی گبأنه دأنش جیگا مئن زأ ئوره جه دکأ بو و گه کی «جرگه شیناسیه جرگه مئن یاد بیگیفته، نأ دأنش جیگا مئن». اون نؤجوانی مئن قورآن خأند بازین [[شئر]] و [[میزقأن]]نی گوفتی.

شاهین نجفی خو شئرأنه؛ گیلکی و فارسی گه.

شاهین  سال [[۱۳۵۹]] در [[بندر انزلی]] به دونیا بمو و در [[گیلان]] زندگی بوکوده. اون دانشجوی رشتهٔ [[جامعه شناسی]] بو کی به دلیل ابراز عقیده موفق به پایان خو تحصیلات نوبسته و  خودش گویه کی «جامعه شناسیه  جامعه مین یاد بیگیفته، نه در دانشگاه». اون از نوجوانی به سرودن [[شعر]] و [[ترانه]] روی باارده و از شاگردان کسانی چون شیون فومنی ،باب خسرو،فرزام امین صالحی و عزیز طویلی بو و ساز [[گیتار]] را در سبک‌های [[گیتار کلاسیک|کلاسیک]] و [[گیتار فلامنکو|فلامنکو]] از فرزاد دانشمند،حمید حمیدی و سهراب فلک انگیز یاد بیگیفته. اون [[آواز]] خواندنه ، ابتدا در سبک‌های [[راک]] و [[موسیقی اسپانیایی|اسپانیولی]] در ایران و زیرزمینی  آغاز بوکود و با چند گروه مختلف همکاری دشته. 
پیش از مهاجرت به آلمان چن وقتی سرپرست ایتا گروه [[موسیقی زیرزمینی]] در ایران بو و در آلمان سرپرست گروهی به نام «[[اینان]]». آخرین گروهی کی با آن همکاری بوکوده، [[گروه تپش ۲۰۱۲]] است&lt;ref name=radiofarda&gt;{{یادکرد وب| نشانی = http://www.radiofarda.com/Article/2008/05/11/f4_Tapesh_band_music_.html| عنوان = «ما مرد نیستیم»؛ اعتراض موسیقی به جامعه مردسالار ایران | نویسنده =زمانی فر، امیر | تاریخ بازدید = ۳ سپتامبر ۲۰۰۸| تاریخ = ۲۲ اردیبهشت ۱۳۷۸| ناشر = رادیوفردا | صفحه = | زبان = }}&lt;/ref&gt;. وقتی شاهین نجفی به  ا گروه  بمو بااجرای شعرهای سیاسی-اجتماعی‌ اون، تپش ۲۰۱۲ بیش از پیش مورد استقبال مخاطبان و رسانه‌های فارسی‌زبان قرار بیگیفته &lt;ref&gt;{{یادکرد وب| نشانی = http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3464723,00.html | عنوان = جشنواره موسیقی بوخوم توتال و حضور گروه تپش ۲۰۱۲ در آن | نویسنده = کیواندخت قهاری | تاریخ بازدید = ۳ سپتامبر ۲۰۰۸| تاریخ =۰۶٫۰۷٫۲۰۰۸ | ناشر = دویچه وله | صفحه = | زبان = }}&lt;/ref&gt;  شاهین نجفی از ابتدای سال ۲۰۰۹ به همکاری خود با این گروه پایان داد.[http://shahinnajafi.com/post-108.aspx]
 
شاهین نجفی ترانهیان میان ، آمیزه‌ای از اعتراض به [[حکومت مذهبی]]، [[فقر]]، [[زن‌ستیزی]]، [[سانسور]] و [[اعتیاد]] شه دن. اون تلاش کونه کی  عناصر شاعرانه و ادبی و اصطلاح‌های فلسفی و سیاسی در خو ترانیان  بوره.&lt;ref name=maniha&gt;{{یادکرد وب| نشانی = http://www.newproline.com/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=748| عنوان = گفتگو با شاهین نجفی| نویسنده = بامداد جمالی | تاریخ بازدید =۳ سپتامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = وب‌گاه مانیها| صفحه = | زبان = }}&lt;/ref&gt; 	

==تک میزقأنأن==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! میزقأنˇنأم !! باخی خأندنکسأن !! زوان !! باخی گب
|-
|برادر بر دار ||شاهو || فارسی || -
|-
|به یاد ندا آقا سلطان || - || فارسی || -
|-
|انکار || آنتی کاریزما || فارسی || -
|-
|اسمشو تقدیر نزار || - || فارسی || -
|-
|قاضی شرع || - || فارسی || -
|-
|هم قفس || رپنات || فارسی || -
|-
|هذیون || مجید کاظمی || فارسی || -
|-
|مهدی  || || گیلکی و فارسی || ایمام زمأت أمرا دردیل بؤده
|-
|فاصله دریا|| هاتف پیشداد || گیلکی || [[گیلؤن]] دیلتنگی‌نؤمه
|-
|من خرم || - || فارسی || -
|-
|پلنگ زخمی || امیر عظیمی || فارسی || -
|-
|پیش قاضی و ملق بازی || نوید زردی || فارسی || -
|-
|صانع || نوید زردی || کوردی و فارسی || -
|-
|شاعره تمام شده || - || فارسی || شئر، [[مهدی موسوی]] جی ایسسه
|-
|شراعظم || امین وحید || فارسی || -
|-
|طرف ما || - || فارسی || -
|-
|تو ازم بدت میاد || - || فارسی || [[هیچکس]]ˇؤجایه دئنه
|-
|وقتی که… || - || فارسی || دیکلمه شئر
|-
|وطن || - || فارسی || -
|-
|بگا مگا || - || گیلکی || -
|-
|وای کشته ما رو || - || فارسی || -
|-
|پریود|| [[محسن نامجو]] || فارسی || -
|-
|مرگ نازلی || - || فارسی || شئر، [[احمد شاملو]] جی ایسسه
|-
|[[بیأ مره یاری بدن (میزقؤن)|بیأ مره یاری بدن]] || - || گیلکی || شئر، [[فرامرز دعایی]] جی ایسسه. ای میزقؤن ترامادؤلˇآلبومه شینه
|-
|با ما ||مجید کاظمی || فارسی || -
|-
|مامان || - || گیلکی || -
|-
|اعدام || مجید کاظمی || فارسی || -
|-
|کَل علی جان || - || گیلکی || شئر [[عاشورپور]] جی ایسسه 
|-
| شعبان || - || گیلکی و فارسی ||ای آهنگˇآخرین بیت ، [[فریدون پوررضا]] میزقؤنه شینه 
|-
|عمو نوروز || - || فارسی || -
|-
|BBBBC || - || فارسی || بی‌بی‌سی فارسیه انتقاد بؤده 
|-
|کوبانی || [[شاهو]] || کوردی || [[داعش]]ˇفوتورک کوبانیه واسی بخؤنده
|-
|ميرزا|| [[ناصر مسعودی]] || گیلکی|| استاد مسعؤدیˇتولد واسي
|-
|}


== آلبومأن==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;40&quot;|سال
!align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|آلبۊم
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۸۷]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[أمۊ مرد نييم (آلبۊم) | أمۊ مرد نييم]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۸۸]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[توهم (آلبۊم)| توهم]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۸۹]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[خۊنˇ سال (آلبۊم) | خۊنˇ سال]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۹۰]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[هيچ هيچ هيچ (آلبۊم)|هيچ هيچ هيچ]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۹۲]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|
''[[ترامادؤل (آلبۊم)|ترامادؤل]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۹۳]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[۱۴۱۴ (آلبۊم)|۱۴۱۴]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۹۴]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[ص (آلبۊم)|ص]]''
|-
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|[[۱۳۹۵]]
|align=&quot;right&quot; valign=&quot;top&quot;|''[[راديکال (آلبۊم)|راديکال]]''
|-
|۱۳۹۶
|[[متافریجین]]
|-
|۱۳۹۷
|[[جنس سوم]]
|}

==چند نؤمۊنه شاهينˇ فارسي شعرؤنˇ گيلکي وگردؤن==
&lt;small&gt;

*'''هپرا گۊفتندرم'''

'''من ؤ &quot;ندأری&quot; لاب براریم کی پا ب پا'''

'''همدیگرِ أمرا بؤئیم هرجیگا حتی اروپا'''

'''گئد أمی برار غرب جا ایسأ،  نأ غربتِ میئن'''

'''گئد برار مشهوری،  گم چاف أ شهرتِ میئن'''

'''گم چاف می پئرِ روح کی ارثیه نأشته'''

'''وختی دؤ قِران نأشته گؤه بؤخؤرده زاک بکأشته'''

'''لاب هرزِ واش أ دونیا جه کوفتی'''

'''هر کی فأرسه فؤکؤیه می سر جؤفتی'''

'''لعنتی کنکورِ پؤشت سفیدأ بؤست می مویأن'''

'''ایما سگِ منستن ترأ تأوِدئد بیرون جه میدأن'''

'''هر کی دؤکتؤر بئه،  دیپیچه نؤسخه تره'''

'''ترأ هرکی جأ بد آیه، تی حال بهم خؤره'''

'''اینفر تؤقامنده گی شاید مرهم ببه درده'''

'''ولی وختی مایه نأری تؤقایی کیلو چنده؟'''

'''بؤگفت پول همیشک نأوِره خوشبختی'''

'''بؤگفتم ولی وختی نأری حؤکمن بدبختی'''

'''هر کی فأرسه أمرأ پول کثیف و نجيسّه'''

'''لاب أمان اون مولِ آدم ایسیم جه قصّه'''

'''أنه مأنه &quot;ندأری&quot; أمه ره لاب شرفه'''

'''اتفاقاً تنها چیزی کی نأرم شرفه'''

'''اگه شرف دأشتم دباخی منستن دؤزدی کودم'''

'''دؤ تأ ترک ضبط کودنِ ره وا جان بدم'''

'''اگه شرف دأشتم شعر و ور خأندمه'''

'''فچمستم ارشادِ ور ؤ ایران مأندمه'''

'''فرقی نوکونه آسمان أنه هر جیگا ای رنگه'''

'''کی أن زمینه کی ای جیگا زشته ای جیگا قشنگه'''

'''کی أ زمینِ رو ایسه کی بعضیأن دأرئد ؤ خؤرئد'''

'''بعضیأن وؤشتایی أمرا شب خؤ جا سر خؤسئد'''

'''بعضی هر طریق جأ پولدارأ بئد میلیاردرئد'''

'''أن یعنی اوشان کی نأرئد وا بیمیرئد'''

'''أن یعنی شعر ؤ شؤعار أشن همه واتورا گبه'''

'''ترنه نقلِ أمرا سیر نبه،  بئه چی زمت بئه؟'''

'''دأنی چیسه بدبختی آدمِ أمرا تعارف نأره'''

'''بی'پولی،  بیچارگی هرجیگا هیچ فرقی نأره'''

'''هرچی عاج ؤ گمج ایسه تره آدم بئه'''

'''هرچی چانچو ؤ گؤزگایه تره رستم بئه'''

'''ابچه فندر تی دؤر ؤ برأ، تره عق گیره'''

'''تو جؤرتری اؤشان جأ ، مایه نأری تره غم گیره'''

'''وختی نأری ایتا گؤهه زیندگی هرجا'''

'''اون کی پیش شؤندره تو زِنی درجا'''

'''وختی نأری دینی تی زنم تی أمرا غریبه بؤسته'''

'''دینی ترأ تحویل نیگیره نوگو پس چی بوبؤسته'''

'''وختی نأری حقیر ایسی وا بیمیری'''

'''وختی مجبور ایسی اجاره خانه ره قرض بیگیری'''

'''وختی تی برارم پولِ ره تی جأ چک خأیه'''

'''وختی تی رفق ترأ دؤر زنه و کر آیه'''

'''هنه کی کینه تی دیل جا ابچه ابچه جمعأ بئه'''

'''تؤقایی و عاطفه معنا تی وجود جأ کمأ بئه'''

'''دأنی هر کی ایجورایی ایچی کم دأره'''

'''هیشکی خؤشبخت نیه دونیا جا هرکی ایجور غم دأره'''

'''هرکی خؤ دونیا میئن خؤره مملیه'''

'''أشن کی دینی همه گؤزگاپتئد الکیه'''

'''اگر مردکئد دأنئد خؤشأنِ زناکأنِ وضعأ'''

'''اگر زنأکئد من دأنم أشنِ ونگأنِ وضعأ'''

*'''بامداد'''

'''ایتا مرد کی واژه ی مردأ روسفید بوکود'''

'''ایتا مرد کی مرگأ انسانِ ره بعید بوکود'''

'''ایتا دشت بؤ کی اونه ور زانو بزه کوه'''

'''ایتا مرد کی اسطوره ای شکلِ هر درد بؤ'''

'''بطلانِ خط بؤ توقایی سقوطِ تزِ رو'''

'''اون تمامِ واژه'یأنأ هنی تعبیر بوکود'''

'''پَر بیگیفت قصه اوجِ جؤر مرثیه نخأد'''

'''اون آب و آتشأ شعرِ میئن ایتا جیگا دگأد'''

'''شعرِ فروغأ أمی زندگی میئن تکثیر بوکود'''

'''قصه فریدونأ هنی أمه ره تصویر بوکود'''

'''خؤ چومأ اقاقیأنِ مرگِ رو دنبست،  جینویشت'''

'''بینیشت! اما وختی کی اونه پایأ واوئن بینیشت'''

'''خمأ نوبوست!  اوجِ میئن و ایستاده بومرد'''

'''ضحاکی درگاهِ خورش جأ نخورد'''

'''پئر تو تکثیر ایتا دردِ دوباره ای'''

'''پئر تو معنیِ ایتا زندگیِ شاعرانه ای'''

'''پئر تو کوچه خشمی کی تی مشت دره'''

'''پئر تو ایتا نسلِ شاعری کی تی پشت دره'''

'''وختی دجال توقاییأ بوکوشت و دِ معنی نأره'''

'''تا قناری گلو جأ آوازی بیرون نأیه'''

'''شبی کی حتا جلاد ونگ بوکود جوخه جیر'''

'''کاوه نعره بومرد و سردِ تکبیر'''

'''دپیچسته شهرِ کوچه پس کوچه'یأنِ میئن'''

'''ننه دریا،  عمو صحرا زاکانأ حد بزه'''

'''روزی کی حافظأ خیابانأنِ میئن بگردانئن'''

'''خیامِ بی'خودا ره تعزیزی حبس واوئن'''

'''روزی کی صادقأ ب خودکشی جرم بوکوشتئن'''

'''هرچی ولگردِ سگ بوبوسته بؤ تهمتن'''

'''ستاره دِ آسمانِ جؤر نوبؤ،  اوین بؤ'''

'''أمی همه'تأنِ زاکانِ پا جیر مین بؤ'''

'''تمامِ پنجره'یأن بسته بوبوست! سیا بوبوست'''

'''ایتا راحتِ نفس کشئنِ ناجه تباه بوبوست'''

'''برار برارأ بفروخت و پئر مارأ'''

'''ب لجن فأکشئن هرچی اعتقاد و باورأ'''

'''خودا بینیشت و ونگ بوکود و خؤ خوداییأ پس فدأ'''

'''ابلیس غوصه جأ مست بوکود ! هرچی بوخورد پس بدأ'''

'''کلمه'یأنأ کی کتابأن جأ دِ بوشوستئن'''

'''هرچی واژه بؤ بینیشانئن و اونه گردنأ واوئن'''

'''مردانگی ریشه جأ ب ریش بوشؤ و اویرأ بوست'''

'''نفتِ مفتِ پول جأ ایتا عده گردن کلفتأ بوست'''

'''زنأ شالیکی دپیچانئن و صیغه بوکودن'''

'''اعتراضِ سورخِ زبانأ زیرِ تیغه بوکودن'''

'''ولی من ایتأ نسلم کی می اصل جأ دنکفتم'''

'''ایتا بشکسته بغضم و ایتا حنجره فریادم'''

'''ایتا سیلی بوخورده یم و ایتا کفن دردم'''

'''هر شکل و لباسِ میئن،  زنم یا مَردم'''

'''أ روزأنم دواره! من أ ناجه أمرا زنده'یم'''

'''أ وضعیت عوضأ بئه! عوضأ بئه!  دانم'''

'''أ وضعیت عوضأ بئه!  عوضأ بئه! دانم'''

'''پئر تو تکثیر ایتا دردِ دوباره ای'''

'''پئر تو معنیِ ایتا زندگیِ شاعرانه ای'''

'''پئر تو کوچه خشمی کی تی مشت دره'''

'''پئر تو ایتا نسلِ شاعری کی تی پشت دره'''

*'''نؤرۊز عأمۊ'''

'''عمو نوروز نوا آمون أیه'''

'''کی أ خانه عزادار ایسه'''

'''پئر عیدِ شبِ ای سال'''

'''قبلِ خرجأ بدهکار ایسه'''

'''مارِ چومأن جَه سورخی'''

'''ایسه هفت سینِ کولی منستن'''

'''کی جَه بس واپلکسته تترج'''
 
'''دِ ایپچه ایپچه نیدینئن'''

'''برار گومأ بوسته فراموشی'''

'''سورنگأنِ پوشتِ میئن'''

'''خاخورِ تن بوبوسته برسفته'''

'''هم آغوشی بازارِ میئن'''

'''أ لیمه خانه دورون'''

'''هیچکس تی رافا نیه'''

'''تا زمتی کی نان و خوشبختی'''

'''تی کوله بارِ أمرا نیه''' 

'''باهار أمه ره جخطر بوشویه'''

'''سفره سر نه نفتِ پول ایسه'''

'''نه هفت سین،  نان هم بوشویه'''

'''عمو نوروز أ خانه میئن'''

'''همه سالأ زیمستانه'''

'''گول و بولبول ایتا افسانه'یه'''

'''فقط اوو جغده کی خأنه'''

'''باهار و عیدِ شادیأ'''

'''اینفر جه أیه بودوزده دره'''

'''اینفر ماتمِ خاکسترأ'''

'''أمی تقویمِ رو فوگوده دره'''

'''عمو نوروز أیه آمون نوا''' 
&lt;/small&gt;

==چند نؤمۊنه، شاهينˇ گيلکي شعرؤنˇ جي==
&lt;small&gt;

*'''مامان'''

'''مار میشین دیلواپَسهَ ،غوصه خورهِ می دَستهَ جا'''

'''جاقالان بیگید اونهَ تی زای وَگَردهِ اَ روزان'''

'''بیمیرم تی نامِ  ره ،تی او دونهَ چومانهِ ره'''

'''مار مَرَهَ حلال کُون،کَرَه دِه واوینم مامان'''

'''مامان جان پیلˇخانوم گوله مریم خسته'''

'''دینی کی چُتو تی زای جوانی پیرأ بوسته'''

'''مامان کی اَمرَه جوز تو بَگَم می رمزه و رازه'''

'''تَرَه کَم دَرَمه مار ،مامان هَن می نیازه'''

'''مامان تی جان قوربان ،تی او چوشمانَ قوربان'''

'''مَرَه حلال کُون مار،وَگَردَم جان مامان'''

'''مامان دنی چقد مار  تی مانَستَن ایساده'''

'''دنی اَ خاک چقد زای هچین هچین فیشاده'''

'''من از تو یاد بیگیفتَم  کی می سر هَتو بُجورَه'''

'''تو می غم نوخور مار جان کی تی غم بوخوره'''

'''مامان تی جان قوربان ،تی او چوشمانَ قوربان'''

'''مَرَه حلال کُون مار،وَگَردَم جان مامان'''

*'''بگامگا'''

'''آخ چی بگا-مگایه'''

'''برئه تونم وا بدن'''

'''دونیا کی کربلایه'''

'''تو تره سینه بزن'''

می مارئی گوفته نوکون نوگو نوشو بازی میأن

'''تره بیچاره کونی؛ اون بی‌سواد بو مثلن'''

'''اون‌قدر دأنستی کی کوجدأنه‌یان کی پیللأ بد'''

'''خوشأنˇ دستˇ مرأ خاک خوشأنˇ سر دوکوند'''

'''ایتأ بوشؤ پولˇ پله دومبال به ای‌جایی فرسئه'''

'''ای‌نفر درسأ بیگیفته مدرکˇ فکستنی'''

'''ایتأ زن ببرده، زای بأرده، زندگیˇ گوسفندی و هر چی خاستنی'''

'''من بوشؤم کیتابˇ دومبال کی جهانأ چأکونم'''

'''غمˇ مردوم بوخؤرم، تاریخ و منطق بدأنم'''

'''پهلوانˇ قصه‌یان ببم مره کف بزند'''

'''بیمیرم مردمˇ ره، می قبرˇ سر گول بأوررد'''

'''ولی وختی کی بؤمؤم دونایه گؤ بیگیفته بو'''

'''هرچی کی بخأنده بوم دونیا میان وارونه بو'''

'''اگه از حقوقˇ زن بگی، گویید: دارأ گودی'''

'''هرچی کی بخأنده بی، تی سره آوارأ کودید'''

'''تویی تنها مینˇ أن همه کوری کی أشأن'''

'''خوشأنه رحم نأرده، عصایأ از هم دوزأند'''

'''آخ چی بگا مگاي برا تَنم وا بَدَن'''

'''دونیا کی کربلای توو تر سینه بزن'''

'''می ديلئی بیگیفته‌یه، تنها تی نامه دوخانم'''

'''تو کی گوفتی وا بدن زای؛تو کی گوفتی کی دانم'''

'''ای روزئی تی سر خوره سنگه کی دئه رایی ناری'''

'''مگسانˇ دؤرˇ شیرنی! دئه هواداری ناری'''

'''هرکی خو سرأ بیگیفتی، سره بی‌کولا بنأ'''

'''تو خری کی نانی کی دونیا أنه! دونیا أنه!'''

&lt;/small&gt;

== بیرونی خالأن==

* [https://web.archive.org/web/20100214114112/http://shahinnajafi.net/ وبسایت رسمی شاهین نجفی]

[[رده:رپ]]
[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:میزقأن]]
[[رده:گیلکأن]]
[[رده:انزلیچی هونرمندأن]]
[[رده:گیلکی خأندنکسأن]]
[[رده:حىاتي وانويسأن]]
[[رده:خؤندنکسؤن]]</text>
      <sha1>guh2izuy1fgpyl381jfinre8is2rjp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تالشي زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12642</id>
    <revision>
      <id>155842</id>
      <parentid>155783</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4585" sha1="mkbmtsdnuc7hcy1dpgcru8hrnyuoxn9" xml:space="preserve">'''تالشي زوؤن''' (تالشي جي: تالشی زوؤن) ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوؤنؤن ٚ ريشه أجي ايسه. بسيار زياد [[تاتي زوؤن|تاتي زوؤن-ه]] مؤندنه حتي يپأره زوؤنشيناسي سربسؤن (اتنؤلؤگ ٚ مۊسؤن) اي دۊته-أ يکته در نظر بيته-دأنه. اي زوؤن [[تالش|تالشؤن]] ٚ شئه ؤ [[کاسپينˇ زوانان|کاسپي دريا ديمه زوؤنؤن]] ٚ خؤنواده جي ايسه ؤ [[گيلکي]] ؤ [[مازندراني زوؤن|مازندراني]] أمرأ همريشه-أى ولي ايشؤن ٚ أمرأ پۊر تؤفير کؤنه.&lt;ref&gt;[http://www.example.org شباهت ها و تفاوت هاي تالشي گيلكي و مازندراني]، Jahad Daneshgahi. (in Persian&lt;/ref&gt;
اي زوؤن ٚ گۊيشورؤن، [[گيلان]] ٚ [[خۊرخۊس]] ؤ [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] نسؤم (لنکران ؤ آستارا ولايت) زيوسه-درن، بأني [[نمین]] ٚ ميئن أني گلف-گلف ايسأن.&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tly Ethnologue report for Talysh]&lt;/ref&gt;
[[پرونده:Talysh language dialects.svg|300px|بندانگشتی|تالشی زوؤن ٚ حدۊد ؤ ثغۊر. نارنجي: نسايي تالشي (خۊشابر ؤ شاندرمن). سبز: مرکزي تالشي (تالش). بنفش: کلسيايي تالشي (لنکران ؤ لوندويل)]]

==واجه-شيناسي ==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; text-align: center; background:white;&quot;
|-
!style=&quot;width:70px; background:#ADD8E6;&quot;|اينگيليسي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|زازاکي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|کلسيايي 
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|مرکزي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|نسايي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|تاتي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|گيلکي
|-
|big || pilla|| ? ||yâl || yâl || pilla ||پيله
|-
|boy, son || za || zoa, zua || zôa, zue || zu'a, zoa || zâ || ريکه
|-
|bride || veyv || vayü || vayu || gēša, veyb || vayu, vēi || گيشه
|-
|cat || pisink || kete, pišik, piš || peču || peču, pešu, piši || pešu || پيچه
|-
|cry (v) || berma || bamē || beramestē || beramē || beramesan || أرسۊ
|-
|daughter, girl (little) || keyna/kille || kina, kela || kilu, kela || kina, kel(l)a || kille, kilik || لاکۊ
|-
|day || roc/roz || rüž, ruj || ruz || ruz, roz || ruz || رۊج
|-
|eat (v) || hverde || hardē || hardē || hardē || hardan || خؤردن
|-
|egg || heak, uvay || uva, muqna, uya || âgla || merqona || xâ, merqowna || مرغؤنه
|-
|eye || çem || čâš || čaš,  čam || čēm || čašm || چۊم
|-
|father || per, piyer || dada, piya, biya || dada || ? || pē || پئر
|-
|fear (v) || tarsey || purnē, târsē || târsinē, tarsestē || tarsē || tarsesan || ترسئن
|-
|flag || bayrok || filak || parčam || ? || ? || بيدۊق
|-
|food || xuruk || xerâk || xerâk || xerâk || xuruk || خۊراک
|-
|go (v) || şè || šē || šē || šē || šiyan || شؤن
|-
|house/room || kàye/ka || ka || ka || ka || ka ||خؤنه
|-
|language; tongue ||zıvon, zun || zivon || zun || zavon || zuân || زوؤن
|-
|moon || aşm, meng || mâng, uvešim || mâng || mang || mung, meng || مانگ
|-
|mother || mar,may,  mayer || mua, mu, nana || nana || ? || mâ, dēdē, nana || مأر
|-
|mouth || fek, gavé || qav, gav || ga, gav, ga(f) || qar || gar || دهأن
|-
|night || şaw || šav || şaw || šav || šav || أسب
|-
|north || şımal|| kubasu || šimâl || ? || ? || کلسيا
|-
|rice || berzé || berz || berz || berj || berenj || بج
|-
|say (v) || vâtē|| votē || vâtē || vâtē || vâtan || گۊتن
|-
|sister || Xvâyer|| huva, hova, ho || xâlâ, xolo || xâ || xâv, xâ || خاخۊر
|-
|small || kuşkek|| ruk, gada || ruk || ruk || velle, xš || کۊچي، کۊجه
|-
|sunset || maqrib || šânga || maqrib || ? || ? || شنسر
|-
|sunshine || tinc, aftab, xvorşid|| şefhaši || âftâv || ? || ? || أفتؤ
|-
|water || ov, av|| uv, ôv || âv || âv || âv || أؤ
|-
|woman, wife || cen || žēn || žēn, žen || yen, žen || zanle, zan ||زن
|-
|yesterday || vizer || zina || zir, izer || zir, zer || zir || ديرۊ
|-
|}
{{Incubator|code=tly}}

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>mkbmtsdnuc7hcy1dpgcru8hrnyuoxn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155869</id>
      <parentid>155842</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4718" sha1="2rk0x13egslgs8qekhc9vllv8kkk0qe" xml:space="preserve">'''تالشي زوؤن''' (تالشي جي: تالشه زوؤن) ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوؤنؤن ٚ ريشه أجي ايسه. بسيار زياد [[تاتي زوؤن|تاتي زوؤن-ه]] مؤندنه حتي يپأره زوؤنشيناسي سربسؤن (اتنؤلؤگ ٚ مۊسؤن) اي دۊته-أ يکته در نظر بيته-دأنه. اي زوؤن [[تالش|تالشؤن]] ٚ شئه ؤ [[کاسپينˇ زوانان|کاسپي دريا ديمه زوؤنؤن]] ٚ خؤنواده جي ايسه ؤ [[گيلکي]] ؤ [[مازندراني زوؤن|مازندراني]] أمرأ همريشه-أى ولي ايشؤن ٚ أمرأ پۊر تؤفير کؤنه.&lt;ref&gt;[http://www.example.org شباهت ها و تفاوت هاي تالشي گيلكي و مازندراني]، Jahad Daneshgahi. (in Persian&lt;/ref&gt;
اي زوؤن ٚ گۊيشورؤن، [[گيلان]] ٚ [[خۊرخۊس]] ؤ [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] نسؤم (لنکران ؤ آستارا ولايت) زيوسه-درن، بأني [[نمین]] ٚ ميئن أني گلف-گلف ايسأن.&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tly Ethnologue report for Talysh]&lt;/ref&gt;
[[پرونده:Talysh language dialects.svg|300px|بندانگشتی|تالشی زوؤن ٚ حدۊد ؤ ثغۊر. نارنجي: نسايي تالشي (خۊشابر ؤ شاندرمن). سبز: مرکزي تالشي (تالش). بنفش: کلسيايي تالشي (لنکران ؤ لوندويل)]]

[[فاىل:Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|بندانگشتی| تالشي زوؤن گۊىشؤن  ٚ نخشه.]]

==واجه-شيناسي ==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; text-align: center; background:white;&quot;
|-
!style=&quot;width:70px; background:#ADD8E6;&quot;|اينگيليسي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|زازاکي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|کلسيايي 
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|مرکزي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|نسايي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|تاتي
!style=&quot;width:80px; background:#ADD8E6;&quot;|گيلکي
|-
|big || pilla|| ? ||yâl || yâl || pilla ||پيله
|-
|boy, son || za || zoa, zua || zôa, zue || zu'a, zoa || zâ || ريکه
|-
|bride || veyv || vayü || vayu || gēša, veyb || vayu, vēi || گيشه
|-
|cat || pisink || kete, pišik, piš || peču || peču, pešu, piši || pešu || پيچه
|-
|cry (v) || berma || bamē || beramestē || beramē || beramesan || أرسۊ
|-
|daughter, girl (little) || keyna/kille || kina, kela || kilu, kela || kina, kel(l)a || kille, kilik || لاکۊ
|-
|day || roc/roz || rüž, ruj || ruz || ruz, roz || ruz || رۊج
|-
|eat (v) || hverde || hardē || hardē || hardē || hardan || خؤردن
|-
|egg || heak, uvay || uva, muqna, uya || âgla || merqona || xâ, merqowna || مرغؤنه
|-
|eye || çem || čâš || čaš,  čam || čēm || čašm || چۊم
|-
|father || per, piyer || dada, piya, biya || dada || ? || pē || پئر
|-
|fear (v) || tarsey || purnē, târsē || târsinē, tarsestē || tarsē || tarsesan || ترسئن
|-
|flag || bayrok || filak || parčam || ? || ? || بيدۊق
|-
|food || xuruk || xerâk || xerâk || xerâk || xuruk || خۊراک
|-
|go (v) || şè || šē || šē || šē || šiyan || شؤن
|-
|house/room || kàye/ka || ka || ka || ka || ka ||خؤنه
|-
|language; tongue ||zıvon, zun || zivon || zun || zavon || zuân || زوؤن
|-
|moon || aşm, meng || mâng, uvešim || mâng || mang || mung, meng || مانگ
|-
|mother || mar,may,  mayer || mua, mu, nana || nana || ? || mâ, dēdē, nana || مأر
|-
|mouth || fek, gavé || qav, gav || ga, gav, ga(f) || qar || gar || دهأن
|-
|night || şaw || šav || şaw || šav || šav || أسب
|-
|north || şımal|| kubasu || šimâl || ? || ? || کلسيا
|-
|rice || berzé || berz || berz || berj || berenj || بج
|-
|say (v) || vâtē|| votē || vâtē || vâtē || vâtan || گۊتن
|-
|sister || Xvâyer|| huva, hova, ho || xâlâ, xolo || xâ || xâv, xâ || خاخۊر
|-
|small || kuşkek|| ruk, gada || ruk || ruk || velle, xš || کۊچي، کۊجه
|-
|sunset || maqrib || šânga || maqrib || ? || ? || شنسر
|-
|sunshine || tinc, aftab, xvorşid|| şefhaši || âftâv || ? || ? || أفتؤ
|-
|water || ov, av|| uv, ôv || âv || âv || âv || أؤ
|-
|woman, wife || cen || žēn || žēn, žen || yen, žen || zanle, zan ||زن
|-
|yesterday || vizer || zina || zir, izer || zir, zer || zir || ديرۊ
|-
|}
{{Incubator|code=tly}}

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>2rk0x13egslgs8qekhc9vllv8kkk0qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپديا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14084</id>
    <revision>
      <id>155840</id>
      <parentid>155785</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>جایگزینی صفحه با 'ویکیپدیا نابوٚد بوبوس😎Wikipedia is destroyed forever دیوٚداری  ==گيلکي ويکيپديا تٚنها ویکیپدیایی اییه گ اٚهریمٚنی نیعه==  ==سربس== {{جيرنويس}}  [[جرگه:وبجيگه'ن]]'</comment>
      <origin>155840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="259" sha1="1y51eghdfperdk6tmt4lk87usut7pkn" xml:space="preserve">ویکیپدیا نابوٚد بوبوس😎Wikipedia is destroyed forever دیوٚداری

==گيلکي ويکيپديا تٚنها ویکیپدیایی اییه گ اٚهریمٚنی نیعه==

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:وبجيگه'ن]]</text>
      <sha1>1y51eghdfperdk6tmt4lk87usut7pkn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155870</id>
      <parentid>155840</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5181" sha1="rw32xmjombiert4guapj19o2gg3jguh" xml:space="preserve">[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|ويکيپديا لؤگؤ|alt=Wikipedia-logo-v2.svg]]

'''ويکيپديا''' یا دانشمانه گله گپ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] مئن: Wikipedia) يکته چند زوؤنه اينترنتي دانشنامه أزه محتوا أمرأ ايسه گه داوطلب کارگيرؤن ٚ ايلجار ٚ أمرأ نيويشته بۊنه ؤ هرکسي گه اينترنت بدأري تؤنه اين ٚ وانويسؤن-ه دچينواچين بکۊني. أ دانشنامه، مردۊم ٚ بۊدؤنسه'ن ٚ جي چاگۊده بؤستن‌دره ؤ أن یعني أنکي هرکي تانه أ دانشنامه مئن بئسه ؤ خۊ بدانسته چیئنه ديگرؤن ٚ ره بنه. ويکيپديا نؤم ترکيبي ايسه ويکي واجه جي &quot;مۊشارکتي جيگه&quot; معني أمرأ ؤ انسايکلؤپديا کي &quot;دانشنامه&quot; معني-أ دنه. ويکيپديا ٚ هدف یکته رها دانشنامه ٚ واتينأدأن أ چاگۊدن تمؤم ٚ زينده زوؤنؤن ٚ مئن ايسه. ويکيپديا اينگيليسي مؤورخ ٚ ۱۵ ژانويه ۲۰۰۱ به شکل مۊکمل؛ نؤپديا تخصصي دانشنامه ويسين نويشته بۊبؤ. اين ٚ بنأنأنکسؤن &quot;جيمي ولز&quot; ؤ &quot;لري سنگر&quot; ايسن. هسأ ويکيمديا غيرانتفاعي بۊنياد ويکيپديا پؤرؤژهٰ پۊشتيباني کؤنه. اي جيگه أصلي اينترنتي ميزبانؤن (هاستؤن) [[فلؤريدا]] تامپا شأر ٚ ميئن ايسه. هأتؤني چن‌ته ايضافي ميزبانؤنأن [[آمستردام]] ؤ [[سئۊل]] ٚ ميئن دأنه.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot;&gt;Wikipedia. (2007, May 8). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 10:27, May 8, 2007, from http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=129105201&lt;/ref&gt;
ويکپيديا آوريل ما ۲۰۰۷ ٚ أواخر يکته جي دهته برتر جيگه'ن  دئنکسؤن ٚ لحاظ ٚ جي [[ألئکسا]] ميئن بۊ گه نيصف ٚ جي ويشتر ٚ اي آمار اينگيليسي ويکيپديا شي بۊ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071111223936/http://www.alexa.com/data/details/traffic_details?url=http%3A%2F%2Fwww.wikipedia.org آمارAlexa.com]&lt;/ref&gt;

تا ۲۰۱۵ دسامبر ما پنجۊم کؤل ٚ زوؤنؤن سرهم ۱۴۱ ميليۊن ته ويشتر ولگ دبؤنه گه ۳۷ ميليۊن ته ويشتر خالي وانيويس ايسه. پيله زوؤنؤن ٚ جي؛ [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] ۵ ميليۊن ته ويشتر, [[سۊئدي]] ۲/۱ ميليؤن, [[آلماني]] ۱/۸ ميليۊن, [[هۊلندي]] ۱/۸ ميليۊن, [[فرانسوي]] ۱/۷ ميليۊن, [[رۊسي]] ۱/۲ ميليۊن, [[ايتاليايي]] ۱/۲ ميليۊن, [[ايسپانيايي زوؤن| ايسپانيايي]] ۱/۲ ميليۊن, [[لهستاني]] ۱/۱ ميليۊن, [[ويتنامي]] ۱/۱ ميليۊن ؤ [[ژاپۊني]] ؤ [[پۊرتقالي زوؤن|پۊرتقالي]] ؤ [[چيني]] هرته ۸۵۰ هزارته ويشتر وانويس دأنن. ثبت ٚ نؤم بؤده کارگيرؤن ٚ تعداد حۊدۊد ٚ ۵۹ ميليۊن نفر ايسه گه ايشؤن ٚ جي ۴۰۲۲ نفر [[کارکيا]] ايسن. ويکيپديا ۲۹۱ته زوؤن-ه پۊشتيباني کؤنه.
&lt;ref&gt;[//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias/Table&amp;oldid=14981235 List of Wikipedias/Table] meta.wikimedia 5 December 2015&lt;/ref&gt;
اي دانشنامه wikipedia.org جيگه سر &quot;ويکي&quot; نرمأفزار ٚ سر گه هاوايي زوؤن ٚ ميئن بۊنه &quot;تۊند&quot; چؤده بۊبؤ. ولز عقيده دأنه ''ويکيپديا'' خأن بريتانيکا کيفيت-ه برسي ؤ حتي چاپ-أ ني ببي. جيمي ولز ''ويکيپديا'' بنأنأنکس اۊن-ه ايتؤ تؤصيف کؤنه&quot; &lt;blockquote&gt;&quot;''ويکيپديا'' حقسأيي در راستاى چؤدن ؤ خلقؤدن ٚ دانشنامه-اي با جؤرترين کيفيت همته مردۊم ؤ ايشؤن ٚ مأري زوؤن ٚ ويسين ايسه.&quot;&lt;/blockquote&gt;

==گيلکي ويکيپديا==
[[File:Wikipedia-logo-v2-glk.svg|thumb|گيلکي ويکيپديا لؤگؤ]]
گيلکي ويکيپدياخۊ کارأ ۱۵۸۰ ديلمي، کۊرچˇ ما (2006 Sep) سرأیته ؤ سۊته کارکيا ؤ ۸۰۰۰ته کارگير دأنه.&lt;ref&gt;https://glk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D8%B5:%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1&amp;action=raw&lt;/ref&gt;  ۲۰۰۷ اۊکتۊبر ما ۲۹؛ ۳۱۲ته وانويسˇ أمرأ رۊتبهٔ ۱۶۷ ويکيپديا زوؤنؤنˇ ميئن بۊ اۊ زمت خالي ۲۵۳ته ويکي دبۊ.&lt;ref&gt;https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias/Table&amp;oldid=730128&lt;/ref&gt;
۲۰۱۶ آگۊست ما ۳۱؛ ويکي گيلکي ۶۰۳۰ته وانويسˇ أمرأ رۊتبهٔ ۱۵۱ ويکي‌متا زوؤنؤنˇ لیست ٚ ميئن پيدؤده.&lt;ref&gt;https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias/Table&amp;oldid=15872373&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:وبجيگه'ن]]</text>
      <sha1>rw32xmjombiert4guapj19o2gg3jguh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>امیر فرید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14454</id>
    <revision>
      <id>155795</id>
      <parentid>41894</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hamidfarid59</username>
        <id>18462</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>155795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="693" sha1="0ela25fzwzdlcdjp6kqnmxuuer6olz9" xml:space="preserve">
خلاصه اطلاعاتی که پیدا شد:

* متولد تهران در سال ۱۳۵۶
* عضو هیئت علمی دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز
* مدرس رشته گرافیک و کاربرد خط
* در رشته ارتباط تصویری تا مقطع دکتری تحصیل کرده‌اند
* دارای دکتری هنر (تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی)
* نویسنده چند کتاب هنری
* برنده برخی جشنواره‌های هنری از جمله جشنواره فجر و نگارگری


کتاب‌های شناخته‌شده ایشان:

* «هم‌نشینی نقش و نوشتار در هنر ایران»</text>
      <sha1>0ela25fzwzdlcdjp6kqnmxuuer6olz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155796</id>
      <parentid>155795</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hamidfarid59</username>
        <id>18462</id>
      </contributor>
      <origin>155796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2306" sha1="ixpigt135dfwwi92e5f19313m9y9ndl" xml:space="preserve">
&lt;nowiki&gt;''امیر فرید''&lt;/nowiki&gt; پژوهشگر، هنرمند و مدرس دانشگاه ایرانی در حوزه گرافیک، خوشنویسی و هنر اسلامی است. او به عنوان عضو هیئت علمی در زمینه هنر و ارتباط تصویری فعالیت داشته و آثار پژوهشی و هنری متعددی در زمینه خوشنویسی و گرافیک ایرانی منتشر کرده است.


== زندگی و تحصیلات ==
امیر فرید در سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. وی تحصیلات خود را در رشته ارتباط تصویری و هنر ادامه داد و در زمینه تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی به درجه دکتری رسید. او در زمینه خوشنویسی نیز آموزش دیده و از شاگردان حمید عجمی بوده است.

== فعالیت‌های دانشگاهی ==
وی در حوزه آموزش هنر و گرافیک به عنوان مدرس و عضو هیئت علمی فعالیت داشته است. زمینه‌های تدریس و پژوهش او شامل:

گرافیک

ارتباط تصویری

کاربرد خط در هنر

هنر اسلامی

خوشنویسی معاصر ایران

او عضو هیئت علمی دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز است و همچنین سابقه تدریس در دانشگاه سمنان و جهاد دانشگاهی را دارد.


== فعالیت‌های هنری ==
امیر فرید در زمینه تلفیق خوشنویسی و گرافیک ایرانی فعالیت کرده و آثار او در برخی نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنری ارائه شده است. تمرکز بخشی از آثار او بر پیوند میان نوشتار و تصویر در هنر ایرانی است.

== آثار ==
از جمله آثار و تألیفات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

''هم‌نشینی نقش و نوشتار در هنر ایران''

== جوایز و افتخارات ==
او در برخی جشنواره‌ها و رویدادهای هنری ایران حضور داشته و موفق به دریافت جوایزی در حوزه هنرهای تجسمی و نگارگری شده است.</text>
      <sha1>ixpigt135dfwwi92e5f19313m9y9ndl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155797</id>
      <parentid>155796</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hamidfarid59</username>
        <id>18462</id>
      </contributor>
      <origin>155797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3759" sha1="pikwmpt5229644os0oebr9cdwhekaun" xml:space="preserve">
امیر فرید

پژوهشگر، هنرمند، خوشنویس و مدرس دانشگاه ایرانی در حوزه گرافیک، هنر اسلامی و ارتباط تصویری است. او به‌واسطه پژوهش‌ها و فعالیت‌های هنری خود در زمینه پیوند میان خوشنویسی سنتی ایران و گرافیک معاصر شناخته می‌شود و در زمینه آموزش هنر، پژوهش‌های تطبیقی هنر اسلامی و کاربرد نوشتار در هنرهای تجسمی فعالیت داشته است.
== زندگی و تحصیلات ==
امیر فرید در سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. وی تحصیلات خود را در حوزه هنر و ارتباط تصویری ادامه داد و موفق به دریافت درجه دکتری در رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی شد. او از سال‌های جوانی به خوشنویسی و طراحی گرافیک علاقه‌مند بود و در کنار تحصیلات دانشگاهی، آموزش‌های تخصصی خوشنویسی را نزد استاد حمید عجمی فرا گرفت.

پژوهش‌های فرید عمدتاً بر بررسی رابطه میان نوشتار، تصویر و هویت بصری در هنر ایرانی متمرکز بوده و بخشی از فعالیت‌های علمی او به مطالعه جایگاه خط و تایپوگرافی در هنر معاصر ایران اختصاص دارد.

== فعالیت‌های دانشگاهی ==
امیر فرید به عنوان مدرس و عضو هیئت علمی در حوزه هنر و گرافیک فعالیت داشته است. او در زمینه‌های ارتباط تصویری، طراحی گرافیک، مبانی هنرهای تجسمی، خوشنویسی و کاربرد خط در هنر تدریس کرده است.

وی همچنین در پروژه‌های پژوهشی مرتبط با هنر اسلامی، زیبایی‌شناسی خط فارسی و تلفیق سنت و مدرنیته در گرافیک ایرانی مشارکت داشته و با مراکز آموزش عالی همکاری کرده است.

او عضو هیئت علمی دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز است.


== فعالیت‌های هنری ==
عالیت‌های هنری فرید بر محور تلفیق عناصر خوشنویسی ایرانی با بیان معاصر گرافیک شکل گرفته است. آثار او اغلب با تأکید بر ترکیب‌بندی نوشتار، فرم و هویت بصری ایرانی شناخته می‌شوند.

او در نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنری مختلف حضور داشته و بخشی از آثارش در حوزه تایپوگرافی، نقاشیخط و طراحی گرافیک ارائه شده‌اند. برخی از آثار و پژوهش‌های او به بررسی ظرفیت‌های بصری خط فارسی در هنر معاصر می‌پردازند.

== آثار ==

''از جمله آثار و پژوهش‌های منتشرشده توسط امیر فرید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:''&lt;ref&gt;https://www.iranketab.ir/profile/54379-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;

* ''&lt;nowiki&gt;''هم‌نشینی نقش و نوشتار در هنر ایران''&lt;/nowiki&gt;''

== جوایز و افتخارات ==
امیر فرید در برخی جشنواره‌ها و رویدادهای هنری و پژوهشی ایران حضور داشته و موفق به دریافت تقدیرها و جوایزی در حوزه هنرهای تجسمی، گرافیک و نگارگری شده است.</text>
      <sha1>pikwmpt5229644os0oebr9cdwhekaun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155799</id>
      <parentid>155797</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hamidfarid59</username>
        <id>18462</id>
      </contributor>
      <origin>155799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="6aborw8x8u6lgmhgrel0i29cthb4mq7" xml:space="preserve">
امیر فرید

پژوهشگر، هنرمند، خوشنویس و مدرس دانشگاه ایرانی در حوزه گرافیک، هنر اسلامی و ارتباط تصویری است. او به‌واسطه پژوهش‌ها و فعالیت‌های هنری خود در زمینه پیوند میان خوشنویسی سنتی ایران و گرافیک معاصر شناخته می‌شود و در زمینه آموزش هنر، پژوهش‌های تطبیقی هنر اسلامی و کاربرد نوشتار در هنرهای تجسمی فعالیت داشته است.
== زندگی و تحصیلات ==
امیر فرید در سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. وی تحصیلات خود را در حوزه هنر و ارتباط تصویری ادامه داد و موفق به دریافت درجه دکتری در رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی شد. او از سال‌های جوانی به خوشنویسی و طراحی گرافیک علاقه‌مند بود و در کنار تحصیلات دانشگاهی، آموزش‌های تخصصی خوشنویسی را نزد استاد حمید عجمی فرا گرفت.

پژوهش‌های فرید عمدتاً بر بررسی رابطه میان نوشتار، تصویر و هویت بصری در هنر ایرانی متمرکز بوده و بخشی از فعالیت‌های علمی او به مطالعه جایگاه خط و تایپوگرافی در هنر معاصر ایران اختصاص دارد.

== فعالیت‌های دانشگاهی ==
امیر فرید به عنوان مدرس و عضو هیئت علمی در حوزه هنر و گرافیک فعالیت داشته است. او در زمینه‌های ارتباط تصویری، طراحی گرافیک، مبانی هنرهای تجسمی، خوشنویسی و کاربرد خط در هنر تدریس کرده است.

وی همچنین در پروژه‌های پژوهشی مرتبط با هنر اسلامی، زیبایی‌شناسی خط فارسی و تلفیق سنت و مدرنیته در گرافیک ایرانی مشارکت داشته و با مراکز آموزش عالی همکاری کرده است.

او عضو هیئت علمی دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز است.


== فعالیت‌های هنری ==
فعالیت‌های هنری فرید بر محور تلفیق عناصر خوشنویسی ایرانی با بیان معاصر گرافیک شکل گرفته است. آثار او اغلب با تأکید بر ترکیب‌بندی نوشتار، فرم و هویت بصری ایرانی شناخته می‌شوند.

او در نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنری مختلف حضور داشته و بخشی از آثارش در حوزه تایپوگرافی، نقاشیخط و طراحی گرافیک ارائه شده‌اند. برخی از آثار و پژوهش‌های او به بررسی ظرفیت‌های بصری خط فارسی در هنر معاصر می‌پردازند.

== آثار ==

''از جمله آثار و پژوهش‌های منتشرشده توسط امیر فرید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:''&lt;ref&gt;https://www.iranketab.ir/profile/54379-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;

* ''&lt;nowiki&gt;''هم‌نشینی نقش و نوشتار در هنر ایران''&lt;/nowiki&gt;''

== جوایز و افتخارات ==
امیر فرید در برخی جشنواره‌ها و رویدادهای هنری و پژوهشی ایران حضور داشته و موفق به دریافت تقدیرها و جوایزی در حوزه هنرهای تجسمی، گرافیک و نگارگری شده است.</text>
      <sha1>6aborw8x8u6lgmhgrel0i29cthb4mq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گیلکي رپ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14952</id>
    <revision>
      <id>155838</id>
      <parentid>155788</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2530" sha1="4d7z3jzxysm49nfnea7sf0ddl4eb638" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
'''گیلکی رپ'''،رپˇ میزقؤنˇ سبکˇ جی بومأ، ای سبکˇ رو، پور تاثیر بنه. ای میزقؤنˇ سبک سوتته رج دأنه&lt;ref&gt;سربس خأنه اما ندأنه!&lt;/ref&gt;:

اولی '''گأنگستری''' ایسه کی اینه '''خیابؤنی رپ''' نی landدخؤنن؛ دومی '''اعتراضی رپ''' ایسه و سومی ایپچه اخلاقی‌تر ایسه و سأی کؤنه کی جامعه ارزشؤنه یاد باوره.&lt;ref&gt;سربس خأنه ؤ ندأنه!&lt;/ref&gt;

گیلکی رپ، ای هر سو ته رجˇ مئن، بمیرفؤسی فعال ایسن. گأنگستری خؤجیر خؤندنکسؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[أدیب پژواک]] ایسن کی اوشؤنˇ گروه (جرگه) نؤم [[ؤ.پي (موزیکˇ جرگه)|ؤ.پي]] ایسسه و اعتراضی خؤجیر خؤندنکس، [[شاهين نجفي]] ایسه و سومی سبکˇ مئن، کي پور فعال نیه، [[رشت ؤ انزلي]] میزقؤن، [[عماد قویدل]]ˇ جی و [[ضد نژادپرستی]] میزقؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[کالی ام]]ˇ جی، دوتته جه خؤجیرترین میزقؤنؤن ایسن گیلکی رپˇ مئن.


گنگستا سبک، گیلکی مئن ایتؤ ایسه کی طنز و مزاقیتن و... اونˇ مئن زیاد دئه شأنه. [[سعید عؤسرا]] و [[أدیپ پژواک]] کی ویشتر أ کارؤنه دومبال کؤنن دوتته آلبوم بیرون هدأن کی أولی آلبؤمˇ نؤم [[شنگ (موزیکˇ آلبوم)|شنگ]] و دومی آلبؤمˇ نؤم 
[[تره اوچین (رپ)|تره اوچین]] ایسسه.
==دیلم رپ==
==خالؤن==
*[https://web.archive.org/web/20190804232623/http://v6rg.com/?p=7459 یکته رادیویی برنامه راجه به گیلکی رپ]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C شاهین نجفی]
*[https://web.archive.org/web/20150624071343/http://osra.rzb.ir/ سعید عوسرا جیگا]
*[https://web.archive.org/web/20160901151248/http://www.shahinnajafimusic.com/ شاهین نجفی جیگا]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%84_%28%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85%29 ترامادولˇآلبوم]
* [https://on.soundcloud.com/ZxX4y ژیویرِ جیگا]

==سربس==
{{جیرنویس}}


[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:رپ]]
[[رده:موزیک]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>4d7z3jzxysm49nfnea7sf0ddl4eb638</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155867</id>
      <parentid>155838</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
'''گیله رپ'''، رپˇ میزقؤنˇ سبکˇ جی بومأ ؤ [[فارسی‌ رپ]]، ای سبکˇ رو، پور تاثیر بنه. ای میزقؤنˇ سبک سوتته رج دأنه&lt;ref&gt;سربس خأنه اما ندأنه!&lt;/ref&gt;:

اولی '''گأنگستری''' ایسه کی اینه '''خیابؤنی رپ''' نی دخؤنن؛ دومی '''اعتراضی رپ''' ایسه و سومی ایپچه اخلاقی‌تر ایسه و سأی کؤنه کی جامعه ارزشؤنه یاد باوره.&lt;ref&gt;سربس خأنه ؤ ندأنه!&lt;/ref&gt;

گیلکی رپ، ای هر سو ته رجˇ مئن، بمیرفؤسی فعال ایسن. گأنگستری خؤجیر خؤندنکسؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[أدیب پژواک]] ایسن کی اوشؤنˇ گروه (جرگه) نؤم [[ؤ.پي (موزیکˇ جرگه)|ؤ.پي]] ایسسه و اعتراضی خؤجیر خؤندنکس، [[شاهين نجفي]] ایسه و سومی سبکˇ مئن، کي پور فعال نیه، [[رشت ؤ انزلي]] میزقؤن، [[عماد قویدل]]ˇ جی و [[ضد نژادپرستی]] میزقؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[کالی ام]]ˇ جی، دوتته جه خؤجیرترین میزقؤنؤن ایسن گیلکی رپˇ مئن.


گنگستا سبک، گیلکی مئن ایتؤ ایسه کی طنز و مزاقیتن و... اونˇ مئن زیاد دئه شأنه. [[سعید عؤسرا]] و [[أدیپ پژواک]] کی ویشتر أ کارؤنه دومبال کؤنن دوتته آلبوم بیرون هدأن کی أولی آلبؤمˇ نؤم [[شنگ (موزیکˇ آلبوم)|شنگ]] و دومی آلبؤمˇ نؤم 
[[تره اوچین (رپ)|تره اوچین]] ایسسه.

[[شاهين نجفي]] رپؤن ویشتر اعتراضی ایسن ولی چنته احساسی میزقؤن نی بخؤنده؛ [[مامان (رپˇ آهنگ)|مامان]] و [[بیأ مره یاری بدن (موزیک)|بیأ مره یاری بدن]] موسؤن. بعضی شاهین نجفی میزقؤنؤن، ترکیبی فارسی ؤ گیلکی أمرأ ایسه.

==گیل رپ==
از سال ۱۳۹۹ ایته سبک نو شکل بیگیفته برای احیای زبان گیلکی به نام «گیل رپ» و از بنیانگذاران ا سبک شا گیله متی و ژیویر نام بردن. 


==خالؤن==
*[https://web.archive.org/web/20190804232623/http://v6rg.com/?p=7459 یکته رادیویی برنامه راجه به گیلکی رپ]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C شاهین نجفی]
*[https://web.archive.org/web/20150624071343/http://osra.rzb.ir/ سعید عوسرا جیگا]
*[https://web.archive.org/web/20160901151248/http://www.shahinnajafimusic.com/ شاهین نجفی جیگا]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%84_%28%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85%29 ترامادولˇآلبوم]
* [https://on.soundcloud.com/ZxX4y ژیویرِ جیگا]

==سربس==
{{جیرنویس}}


[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:رپ]]
[[رده:موزیک]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فارسي زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15865</id>
    <revision>
      <id>155829</id>
      <parentid>155748</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="bbio0j6sx791dttc8n04eujd6wi39lo" xml:space="preserve">'''فارسي''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۹۰۰۰۰ ميليۊن نفر جرگییت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>bbio0j6sx791dttc8n04eujd6wi39lo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155832</id>
      <parentid>155829</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="465" sha1="ckzjr0foeki403b41tmowd6zs4gnxp8" xml:space="preserve">'''فارسي''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۹۰۰۰۰ ميليۊن نفر جرگییت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt; 90000 people speak Farsi as their native language.

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>ckzjr0foeki403b41tmowd6zs4gnxp8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155876</id>
      <parentid>155832</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>62799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنه‌ئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجه‌ئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]&lt;/ref&gt;  [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آذرباىجاني زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16730</id>
    <revision>
      <id>155833</id>
      <parentid>155747</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="9tmtlj1nd4wmg9wpgj6vuf7xltm0izw" xml:space="preserve">'''آذرباىجاني زوؤن''' ىا اذری تورکی '''زوؤن''' یاا زوؤنه گه تۊرکي زوانؤن ٚ خؤنواده ميئن دره. اي زوؤن قفقاز ٚ ميئن تکلم بۊنه گه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|۳۴ ساله کلسیایی اذربایجان جوموهوری]] ميئن رسمئه ؤ داغستان ٚ ميئن‌أن يته جي رسمي زوؤنؤنه گه [[رۊسيه]] فدراسيؤن تصويب بؤعوده. 

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>9tmtlj1nd4wmg9wpgj6vuf7xltm0izw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155875</id>
      <parentid>155833</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>62434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="exo4dsqr6uxy3py1638ttr2ih8uqq2z" xml:space="preserve">[[File:Map of the Azerbaijani language.svg|frameless|left]]
'''آذرباىجاني زوؤن''' ىا '''آذري زوؤن''' (آذرباىجاني ميئن:  آذربایجانجه ؤ لاتين ٚ خط ٚ أمرأ: Azərbaycanca) يته زوؤنه گه تۊرکي زوانؤن ٚ خؤنواده ميئن دره. اي زوؤن قفقاز ٚ ميئن تکلم بۊنه گه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ميئن رسمئه ؤ داغستان ٚ ميئن‌أن يته جي رسمي زوؤنؤنه گه [[رۊسيه]] فدراسيؤن تصويب بؤده. آذرباىجاني زوؤن ٚ گۊتنکسؤنه ۲۲-۳۵ ميليۊن نفر تخمين بزأ دأنن.
&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/language/aze Ethnologue report for Azerbaijani language]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.joshuaproject.net/people-clusters.php?peo۲=۱۲۶ Azerbaijani]، Joshua Project.&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>exo4dsqr6uxy3py1638ttr2ih8uqq2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>۲۰ ویکی پدیای برتر جهان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17431</id>
    <revision>
      <id>155846</id>
      <parentid>155776</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>می لٚند تی مٚاعر ٚ سوٚل ٚ دورون My dick around your mother’s pussy</comment>
      <origin>155846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3250" sha1="k3cqmpm9mlwcjaxcmo5xi88nplstlbk" xml:space="preserve">آٚهٚ دٚه
== ۲۰ ویکی‌پدیای برتر جهان مرتب‌شده بر پایهٔ شمار نوشتارها ==
درکل۳۰۴ ویکی پدیا با زبون های گوناگون در جهان دریم که امی زبون گیلکی در ۱ رٚتبٚه قرار بگیته.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|رتبه
|زبان
|مقاله ها
|دچینواچین ها
|مدیر ها
|کارگیران
|گارگیران فعال
|-
|1
|گیلٚکی/دٚیلٚمی
|'''۶٬۰۴۱٬۳۱۷'''
|۹۴۲٬۵۰۱٬۲۳۰
|۱٬۱۴۶
|۳۸٬۶۰۸٬۸۹۰
|۱۳۵٬۵۲۴
|-
|2
|[[سینوگبانونی]]
|'''۵٬۳۷۸٬۵۲۵'''
|۲۹٬۵۵۷٬۶۳۶
|۶
|۶۶٬۳۵۷
|۱۳۸
|-
|3
|[[سوئدی زوؤن|سوئدی]]
|'''۳٬۷۳۶٬۸۶۲'''
|۴۷٬۳۲۴٬۹۴۰
|۵۹
|۷۱۸٬۸۸۶
|۲٬۶۱۸
|-
|4
|[[آلماني زوؤن|آلمانی]]
|'''۲٬۴۱۱٬۷۱۱'''
|۱۹۶٬۷۰۲٬۴۸۷
|۱۹۲
|۳٬۴۱۷٬۸۷۷
|۱۸٬۶۶۴
|-
|5
|[[فرانسوي زوؤن|فرانسوی]]
|'''۲٬۱۹۳٬۱۵۶'''
|۱۶۸٬۳۰۷٬۵۸۵
|۱۶۱
|۳٬۷۳۵٬۶۰۰
|۱۹٬۸۳۸
|-
|6
|[[هلندی]]
|'''۲٬۰۰۲٬۷۲۲'''
|۵۵٬۷۶۱٬۳۶۲
|۳۸
|۱٬۰۵۹٬۰۶۷
|۴٬۱۶۹
|-
|7
|[[رۊسي زوؤن|روسی]]
|'''۱٬۶۰۷٬۳۹۲'''
|۱۰۵٬۵۹۴٬۷۲۳
|۸۴
|۲٬۷۱۸٬۷۳۶
|۱۱٬۵۴۰
|-
|8
|[[ایتالیایی]]
|'''۱٬۵۹۱٬۷۳۰'''
|۱۱۱٬۳۹۲٬۸۱۸
|۱۰۹
|۱٬۹۵۲٬۱۱۷
|۸٬۳۹۷
|-
|9
|[[ايسپانيايي زوؤن|اسپانیایی]]
|'''۱٬۵۸۵٬۰۹۳'''
|۱۲۴٬۰۸۰٬۸۵۸
|۶۷
|۵٬۷۵۹٬۰۰۹
|۱۶٬۳۷۸
|-
|10
|[[لهستانی]]
|'''۱٬۳۹۷٬۱۵۳'''
|۵۸٬۹۷۹٬۹۰۳
|۱۰۳
|۱٬۰۲۰٬۰۶۴
|۴٬۶۳۴
|-
|11
|[[وینارایی]]
|'''۱٬۲۶۳٬۹۷۸'''
|۶٬۲۰۸٬۸۲۳
|۳
|۴۴٬۱۶۶
|۷۵
|-
|12
|[[ویتنامی]]
|'''۱٬۲۴۲٬۲۸۱'''
|۵۹٬۷۱۱٬۲۶۵
|۲۱
|۷۲۹٬۹۹۷
|۲٬۲۳۳
|-
|13
|[[ژاپنی]]
|'''۱٬۱۹۶٬۴۶۲'''
|۷۶٬۵۴۹٬۲۷۵
|۴۱
|۱٬۶۰۹٬۷۷۲
|۱۴٬۷۵۳
|-
|14
|[[چینی زوؤن|چینی]]
|'''۱٬۱۰۶٬۲۶۵'''
|۵۸٬۴۸۶٬۰۵۸
|۸۰
|۲٬۹۱۴٬۲۲۸
|۸٬۷۳۵
|-
|15
|[[عربی]]
|'''۱٬۰۳۵٬۲۲۸'''
|۴۵٬۱۸۰٬۵۸۹
|۲۵
|۱٬۸۲۲٬۳۸۹
|۵٬۰۸۸
|-
|16
|[[پرتغالی]]
|'''۱٬۰۲۵٬۵۹۳'''
|۵۷٬۶۹۷٬۶۲۵
|۷۳
|۲٬۳۷۸٬۹۰۰
|۵٬۵۶۲
|-
|17
|[[اوکراینی]]
|'''۱٬۰۰۰٬۹۵۷'''
|۲۷٬۴۵۶٬۷۱۶
|۴۶
|۴۹۸٬۸۰۱
|۳٬۲۳۰
|-
|18
|[[فارسي زوؤن|فارسی]]
|'''۷۱۵٬۹۷۷'''
|۲۸٬۴۵۴٬۴۲۶
|۳۳
|۹۰۴٬۴۳۴
|۵٬۱۶۸
|-
|19
|[[کاتالان]]
|'''۶۴۰٬۴۶۳'''
|۲۲٬۹۶۵٬۸۴۰
|۲۱
|۳۵۰٬۵۹۴
|۱٬۴۰۱
|-
|20
|[[صربی]]
|'''۶۳۱٬۶۰۰'''
|۲۲٬۹۶۹٬۴۵۱
|۱۹
|۲۶۱٬۳۱۵
|۹۶۳
|}

== ویکی پدیای گیلکی ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|رتبه
|زبان
|مقاله ها
|دچینواچین ها
|مدیر ها
|کارگیران
|گارگیران فعال
|-
|۱۷۱
|[[گيلکي زوؤن|گیلکی]]
|'''۵٬۹۳۹'''
|[[خاص:Statistics|۵۳٬۸۲۳]]
|[[خاص:Listadmins|۳]]
|[[خاص:Listusers|۱۱٬۹۲۲]]
|[[خاص:ActiveUsers|۲۰]]
|}

== سربس ==

* https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias/fa</text>
      <sha1>k3cqmpm9mlwcjaxcmo5xi88nplstlbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155858</id>
      <parentid>155846</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3252" sha1="nylkilzjvsnzxn5k3yzon14o0ugkslb" xml:space="preserve">== ۲۰ ویکی‌پدیای برتر جهان مرتب‌شده بر پایهٔ شمار نوشتارها ==
درکل۳۰۴ ویکی پدیا با زبون های گوناگون در جهان دریم که امی زبون گیلکی در رتبه۱۷۱ قرار بگیته.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|رتبه
|زبان
|مقاله ها
|دچینواچین ها
|مدیر ها
|کارگیران
|گارگیران فعال
|-
|1
|[[اينگيليسي زوؤن|انگلیسی]]
|'''۶٬۰۴۱٬۳۱۷'''
|۹۴۲٬۵۰۱٬۲۳۰
|۱٬۱۴۶
|۳۸٬۶۰۸٬۸۹۰
|۱۳۵٬۵۲۴
|-
|2
|[[سینوگبانونی]]
|'''۵٬۳۷۸٬۵۲۵'''
|۲۹٬۵۵۷٬۶۳۶
|۶
|۶۶٬۳۵۷
|۱۳۸
|-
|3
|[[سوئدی زوؤن|سوئدی]]
|'''۳٬۷۳۶٬۸۶۲'''
|۴۷٬۳۲۴٬۹۴۰
|۵۹
|۷۱۸٬۸۸۶
|۲٬۶۱۸
|-
|4
|[[آلماني زوؤن|آلمانی]]
|'''۲٬۴۱۱٬۷۱۱'''
|۱۹۶٬۷۰۲٬۴۸۷
|۱۹۲
|۳٬۴۱۷٬۸۷۷
|۱۸٬۶۶۴
|-
|5
|[[فرانسوي زوؤن|فرانسوی]]
|'''۲٬۱۹۳٬۱۵۶'''
|۱۶۸٬۳۰۷٬۵۸۵
|۱۶۱
|۳٬۷۳۵٬۶۰۰
|۱۹٬۸۳۸
|-
|6
|[[هلندی]]
|'''۲٬۰۰۲٬۷۲۲'''
|۵۵٬۷۶۱٬۳۶۲
|۳۸
|۱٬۰۵۹٬۰۶۷
|۴٬۱۶۹
|-
|7
|[[رۊسي زوؤن|روسی]]
|'''۱٬۶۰۷٬۳۹۲'''
|۱۰۵٬۵۹۴٬۷۲۳
|۸۴
|۲٬۷۱۸٬۷۳۶
|۱۱٬۵۴۰
|-
|8
|[[ایتالیایی]]
|'''۱٬۵۹۱٬۷۳۰'''
|۱۱۱٬۳۹۲٬۸۱۸
|۱۰۹
|۱٬۹۵۲٬۱۱۷
|۸٬۳۹۷
|-
|9
|[[ايسپانيايي زوؤن|اسپانیایی]]
|'''۱٬۵۸۵٬۰۹۳'''
|۱۲۴٬۰۸۰٬۸۵۸
|۶۷
|۵٬۷۵۹٬۰۰۹
|۱۶٬۳۷۸
|-
|10
|[[لهستانی]]
|'''۱٬۳۹۷٬۱۵۳'''
|۵۸٬۹۷۹٬۹۰۳
|۱۰۳
|۱٬۰۲۰٬۰۶۴
|۴٬۶۳۴
|-
|11
|[[وینارایی]]
|'''۱٬۲۶۳٬۹۷۸'''
|۶٬۲۰۸٬۸۲۳
|۳
|۴۴٬۱۶۶
|۷۵
|-
|12
|[[ویتنامی]]
|'''۱٬۲۴۲٬۲۸۱'''
|۵۹٬۷۱۱٬۲۶۵
|۲۱
|۷۲۹٬۹۹۷
|۲٬۲۳۳
|-
|13
|[[ژاپنی]]
|'''۱٬۱۹۶٬۴۶۲'''
|۷۶٬۵۴۹٬۲۷۵
|۴۱
|۱٬۶۰۹٬۷۷۲
|۱۴٬۷۵۳
|-
|14
|[[چینی زوؤن|چینی]]
|'''۱٬۱۰۶٬۲۶۵'''
|۵۸٬۴۸۶٬۰۵۸
|۸۰
|۲٬۹۱۴٬۲۲۸
|۸٬۷۳۵
|-
|15
|[[عربی]]
|'''۱٬۰۳۵٬۲۲۸'''
|۴۵٬۱۸۰٬۵۸۹
|۲۵
|۱٬۸۲۲٬۳۸۹
|۵٬۰۸۸
|-
|16
|[[پرتغالی]]
|'''۱٬۰۲۵٬۵۹۳'''
|۵۷٬۶۹۷٬۶۲۵
|۷۳
|۲٬۳۷۸٬۹۰۰
|۵٬۵۶۲
|-
|17
|[[اوکراینی]]
|'''۱٬۰۰۰٬۹۵۷'''
|۲۷٬۴۵۶٬۷۱۶
|۴۶
|۴۹۸٬۸۰۱
|۳٬۲۳۰
|-
|18
|[[فارسي زوؤن|فارسی]]
|'''۷۱۵٬۹۷۷'''
|۲۸٬۴۵۴٬۴۲۶
|۳۳
|۹۰۴٬۴۳۴
|۵٬۱۶۸
|-
|19
|[[کاتالان]]
|'''۶۴۰٬۴۶۳'''
|۲۲٬۹۶۵٬۸۴۰
|۲۱
|۳۵۰٬۵۹۴
|۱٬۴۰۱
|-
|20
|[[صربی]]
|'''۶۳۱٬۶۰۰'''
|۲۲٬۹۶۹٬۴۵۱
|۱۹
|۲۶۱٬۳۱۵
|۹۶۳
|}

== ویکی پدیای گیلکی ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|رتبه
|زبان
|مقاله ها
|دچینواچین ها
|مدیر ها
|کارگیران
|گارگیران فعال
|-
|۱۷۱
|[[گيلکي زوؤن|گیلکی]]
|'''۵٬۹۳۹'''
|[[خاص:Statistics|۵۳٬۸۲۳]]
|[[خاص:Listadmins|۳]]
|[[خاص:Listusers|۱۱٬۹۲۲]]
|[[خاص:ActiveUsers|۲۰]]
|}

== سربس ==

* https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias/fa</text>
      <sha1>nylkilzjvsnzxn5k3yzon14o0ugkslb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گيلکي زوان ٚ أدبيات</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17647</id>
    <revision>
      <id>155827</id>
      <parentid>153313</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3689" sha1="iymhf0ykpx6t9qu0yfkduskixkjc5ef" xml:space="preserve">'''گيلکي زٚوان ٚ ادبيات مٚعرٚکن'''

== داميشکا ==
دئباريجی گيلکيجی نپیگانا  کی بنويشته ببه يا اۊنی مئن گيلکيج بنويشته ایسسه، شأ ۱.قؤرآنی تفسير سۊرتچي نوما (هفتؤمي قرن) ۲.مقامات الحریری_ه وگردان(هفتؤمي قرن) ۳.پيرشرفشا ديوان(هشتؤمي قرن) ۴.الکفایه(نؤهۊمي قرن) ۵.الابانه(نؤهۊمي قرن) ۶.کتاب الله_ه تفسير(قرن۹) ۷.مغنیسا تفسير(قرن۹) ۸.دؤوؤمي زيدي مشيخ(قرن۹) ۹.سۊوؤمي زيدي مشيخ(قرن۹) ۱۰.طنطرانیه قصيده(قرن۹) نؤم بؤردن.

== نؤمي شاعران ==

==== پيرشرفشا دؤلايي ====

==== ي گيلانيج ====
پيرشرفشا کی هشتؤمي قرنی مئن زيوش گۊد، گيلکي شئرا پئر شينأته بۊنه اُ خۊ اجا ايته ديوان نهه کی بؤخارا مئن پأسئه بۊنه، ان ديوان ۷۷۲ ته دۊبيتي شامل ایسه. پیرشرفشاهی ارامگاه دارسرا رۊستا (رضوانشهری شأرستانی مئن)مئن نهه.

ايته اجا خو شئران

اجا پيرشرفشا ش ٚ جيئران:

من مأنم همان وُل ؤ ميشؤن بکشتينأ

ول  بنه  لا  تر  به  خۊن  بدأشتينأ

من مأنم همان ول نچئه بمؤردينأ

باغ‌به‌کس بمأنده ول کام نیافتینأ
[[فاىل:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|ايته ولگ خان احمدی شئرانی اجا کی تهرانی پأسه بۊنه.]]

=== خان احمدخان ===
[[خان احمدخان]]، ايتأ شاعر بؤ کي گيلکي اُ فارسي زوانی وا شئر بؤگۊفته اُ اۊنی اجا شعراني بومانسته.

ايته شئر اجا خان احمدی شئران:

شده‌ام زار و پریشان، درم جؤن کنش’

دیل ٚ پۊر خۊن ٚ مۊ أز عشق ٚ تۊ مؤني آتش’

تۊ به أغيار نشيني مي ديل’ خۊن کؤني

تۊ بگۊ چي بکۊنم مردٚمؤن ٚ سرزنش’

شيوهٔ ديلبري ؤ عشوه ؤ ناز ؤ غمزه

هرچي دؤني تۊ بکۊن اؤنچه تۊ دؤني روش’

أز فراق ٚ تۊ مؤجم کۊچه به کۊچه شب ؤ رۊز

همدمي خۊد بگۊدي همسر ٚ تۊرک ؤ تالش’

مۊ که تأ هيچ نگۊتأم ؤ تۊ خۊد آزرده‌یأبي

دۊ هزار چئه مۊ تي دؤنم، يکته’ واگۊته نشأ

=== شيون فؤمني ===
[[شىون فؤمني|شيون فؤمني]] ني جي مؤعاصر شاعران ٚ جي ايسه کي پۊر گيلکي سر أثر نبأ دأره.شيون ٚ گيلکي غزلان خئلي نؤمي ايسن.

يته نيمۊنه جي شيون فۊمني_ه شئران:

هۊ جۊر کي خستگي نأ رادوارِه

زمین خؤریم نِهأ اسب ٚ سواره

اگه بشکسه نأ يی سر نخور غم

همیشک سنگ خؤري نأ مِوه داره

و دئباخي شاعران کي شامل:[[مأمدعلي أفراشته]]،[[ميرزا حسين کسماىي|میرزا حسین خان کسمایي]] ؤ [[محمد ولی مظفری]] ؤ [[محمۊد پاىنده لنگرۊدي|محمۊد پاينده لنگرۊدي]] و... بۊنن.

== سربس ==

# https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C
# تأملی در زندگی و دیوان اشعار پيرشرفشاه دولایی
# http://kokotiti.blogfa.com/post/19
[[جرگه:گيلکي ادبيات]]</text>
      <sha1>iymhf0ykpx6t9qu0yfkduskixkjc5ef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155866</id>
      <parentid>155827</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="6jci5av4joiri1igkusfj8qryopttkp" xml:space="preserve">'''گيلکي زٚوان ٚ ادبيات''' [[فارسي زوؤن|فارسي زوان]] ٚ پسي گيلکي دۊوؤمي زوان ايران ٚ مئن ايسه گه دئباري وؤت ؤ بنويشته دأره. اي زوان ٚ مئن سۊته جۊر (مزقاني شئر،تکأيي شئر،عرۊضي شئر)-ه دئه شأنه.

== داميشکا ==
دئباريجی گيلکيجی نپیگانا  کی بنويشته ببه يا اۊنی مئن گيلکيج بنويشته ایسسه، شأ ۱.قؤرآنی تفسير سۊرتچي نوما (هفتؤمي قرن) ۲.مقامات الحریری_ه وگردان(هفتؤمي قرن) ۳.پيرشرفشا ديوان(هشتؤمي قرن) ۴.الکفایه(نؤهۊمي قرن) ۵.الابانه(نؤهۊمي قرن) ۶.کتاب الله_ه تفسير(قرن۹) ۷.مغنیسا تفسير(قرن۹) ۸.دؤوؤمي زيدي مشيخ(قرن۹) ۹.سۊوؤمي زيدي مشيخ(قرن۹) ۱۰.طنطرانیه قصيده(قرن۹) نؤم بؤردن.

== نؤمي شاعران ==

==== پيرشرفشا دؤلايي ====

==== ي گيلانيج ====
پيرشرفشا کی هشتؤمي قرنی مئن زيوش گۊد، گيلکي شئرا پئر شينأته بۊنه اُ خۊ اجا ايته ديوان نهه کی بؤخارا مئن پأسئه بۊنه، ان ديوان ۷۷۲ ته دۊبيتي شامل ایسه. پیرشرفشاهی ارامگاه دارسرا رۊستا (رضوانشهری شأرستانی مئن)مئن نهه.

ايته اجا خو شئران

اجا پيرشرفشا ش ٚ جيئران:

من مأنم همان وُل ؤ ميشؤن بکشتينأ

ول  بنه  لا  تر  به  خۊن  بدأشتينأ

من مأنم همان ول نچئه بمؤردينأ

باغ‌به‌کس بمأنده ول کام نیافتینأ
[[فاىل:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|ايته ولگ خان احمدی شئرانی اجا کی تهرانی پأسه بۊنه.]]

=== خان احمدخان ===
[[خان احمدخان]]، ايتأ شاعر بؤ کي گيلکي اُ فارسي زوانی وا شئر بؤگۊفته اُ اۊنی اجا شعراني بومانسته.

ايته شئر اجا خان احمدی شئران:

شده‌ام زار و پریشان، درم جؤن کنش’

دیل ٚ پۊر خۊن ٚ مۊ أز عشق ٚ تۊ مؤني آتش’

تۊ به أغيار نشيني مي ديل’ خۊن کؤني

تۊ بگۊ چي بکۊنم مردٚمؤن ٚ سرزنش’

شيوهٔ ديلبري ؤ عشوه ؤ ناز ؤ غمزه

هرچي دؤني تۊ بکۊن اؤنچه تۊ دؤني روش’

أز فراق ٚ تۊ مؤجم کۊچه به کۊچه شب ؤ رۊز

همدمي خۊد بگۊدي همسر ٚ تۊرک ؤ تالش’

مۊ که تأ هيچ نگۊتأم ؤ تۊ خۊد آزرده‌یأبي

دۊ هزار چئه مۊ تي دؤنم، يکته’ واگۊته نشأ

=== شيون فؤمني ===
[[شىون فؤمني|شيون فؤمني]] ني جي مؤعاصر شاعران ٚ جي ايسه کي پۊر گيلکي سر أثر نبأ دأره.شيون ٚ گيلکي غزلان خئلي نؤمي ايسن.

يته نيمۊنه جي شيون فۊمني_ه شئران:

هۊ جۊر کي خستگي نأ رادوارِه

زمین خؤریم نِهأ اسب ٚ سواره

اگه بشکسه نأ يی سر نخور غم

همیشک سنگ خؤري نأ مِوه داره

و دئباخي شاعران کي شامل:[[مأمدعلي أفراشته]]،[[ميرزا حسين کسماىي|میرزا حسین خان کسمایي]] ؤ [[محمد ولی مظفری]] ؤ [[محمۊد پاىنده لنگرۊدي|محمۊد پاينده لنگرۊدي]] و... بۊنن.

== سربس ==

# https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C
# تأملی در زندگی و دیوان اشعار پيرشرفشاه دولایی
# http://kokotiti.blogfa.com/post/19
[[جرگه:گيلکي ادبيات]]</text>
      <sha1>6jci5av4joiri1igkusfj8qryopttkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسپي زوانان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17662</id>
    <revision>
      <id>155821</id>
      <parentid>155782</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="skrmk0harl1g5lmnu0xiwdhspu6tx9i" xml:space="preserve">'''کآٚسپٚیٚآٚنی زٚوانٚان''' یا '''کآٚسپٚی زٚوانٚان یا کآٚسپٚیٚآٚن/کآٚسپٚآٚن/کآٚسپٚستٚآٚن ٚ زٚوانٚان یا اٚیرٚآٚن ٚ پیلٚه تٚرن زٚوانی جٚرگه ٚ زٚوانٚان''' پیله جرگه جه زوانان ايسه کي ايران مئن بی بی، ۳۸ میلیون جرگییت دره، فارس ۲۰میلیون، تورک ۲۳ میلیون، دباخی چورنه تر بی بین. اي زوانان بؤدتٚر [[ايران]] ٚ میٚن ؤ [[آذرباىجان]] ٚ نسا و تورکمنستان ٚ نسا مئن تکلم بۊنه کي سۊته گت ٚ گۊده-أ شامل بۊنه ىأني [[گيلکي زوؤن|گيلکي]] ؤ [[مازندراني]] ؤ [[تالشي زوؤن|تالشي]] و تاتی و کومسی. کاسپي زوانان، اٚهمه سامٚوان ٚ رسمي زوان ایسن. Caspian languages are by far Iran’s largest language group.

== سربس ==

# https://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_languages
# https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
# https://iranicaonline.org/articles/dimli</text>
      <sha1>skrmk0harl1g5lmnu0xiwdhspu6tx9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155883</id>
      <parentid>155821</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3" xml:space="preserve">[[فاىل:Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|بندانگشتی|کاسپي زوانان ٚ محدۊده]]
'''کاسپي زوانان''' ىا '''کاسپين ٚ زوانان''' پیله جرگه جه زوانان ايسه کي ايران مئن بی بی، ۳۸ میلیون جرگییت دره، فارس ۲۰میلیون، تورک ۲۳ میلیون، دباخی چورنه تر بی بین. اي زوانان ويشتر [[ايران]] ٚ کليسا ؤ [[آذرباىجان]] ٚ نسا مئن تکلم بۊنه کي سۊته گت ٚ گۊده-أ شامل بۊنه ىأني [[گيلکي زوؤن|گيلکي]] ؤ [[مازندراني]] ؤ [[تالشي زوؤن|تالشي]]، هلبت دئباخي گۊىشان ؤ زوانان، سمناني، زازاکي، گۊراني، هأؤرامي ؤ سيوندي مۊرسؤن ني کاسپي زوانان ٚ جرگه مئن قرار گيرن. کاسپي زوانان، هئچ کمتان کيشور ٚ رسمي زوان نيئن. هأتؤ ني زازائن ٚ زوان، کي [[کاسپي درىا]] ٚ نسا جي [[تۊرکيه]] مۊهاجرت بۊگۊدن، هسأ ني [[زازاکي زوؤن]] ٚ أمرأ گب زنن ؤ رۊشن ایسه کي زازاکي زوان ني کاسپي زوانان ٚ أمرأ ايته بۊنه دأره.&lt;ref&gt;http://www.iranicaonline.org/articles/dimli&lt;/ref&gt;

== سربس ==

# https://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_languages
# https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
# https://iranicaonline.org/articles/dimli</text>
      <sha1>eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155896</id>
      <parentid>155883</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bimashghaleh</username>
        <id>18473</id>
      </contributor>
      <origin>155896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="skrmk0harl1g5lmnu0xiwdhspu6tx9i" xml:space="preserve">'''کآٚسپٚیٚآٚنی زٚوانٚان''' یا '''کآٚسپٚی زٚوانٚان یا کآٚسپٚیٚآٚن/کآٚسپٚآٚن/کآٚسپٚستٚآٚن ٚ زٚوانٚان یا اٚیرٚآٚن ٚ پیلٚه تٚرن زٚوانی جٚرگه ٚ زٚوانٚان''' پیله جرگه جه زوانان ايسه کي ايران مئن بی بی، ۳۸ میلیون جرگییت دره، فارس ۲۰میلیون، تورک ۲۳ میلیون، دباخی چورنه تر بی بین. اي زوانان بؤدتٚر [[ايران]] ٚ میٚن ؤ [[آذرباىجان]] ٚ نسا و تورکمنستان ٚ نسا مئن تکلم بۊنه کي سۊته گت ٚ گۊده-أ شامل بۊنه ىأني [[گيلکي زوؤن|گيلکي]] ؤ [[مازندراني]] ؤ [[تالشي زوؤن|تالشي]] و تاتی و کومسی. کاسپي زوانان، اٚهمه سامٚوان ٚ رسمي زوان ایسن. Caspian languages are by far Iran’s largest language group.

== سربس ==

# https://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_languages
# https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
# https://iranicaonline.org/articles/dimli</text>
      <sha1>skrmk0harl1g5lmnu0xiwdhspu6tx9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155897</id>
      <parentid>155896</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Bimashghaleh|Bimashghaleh]] ([[User talk:Bimashghaleh|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3" xml:space="preserve">[[فاىل:Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|بندانگشتی|کاسپي زوانان ٚ محدۊده]]
'''کاسپي زوانان''' ىا '''کاسپين ٚ زوانان''' پیله جرگه جه زوانان ايسه کي ايران مئن بی بی، ۳۸ میلیون جرگییت دره، فارس ۲۰میلیون، تورک ۲۳ میلیون، دباخی چورنه تر بی بین. اي زوانان ويشتر [[ايران]] ٚ کليسا ؤ [[آذرباىجان]] ٚ نسا مئن تکلم بۊنه کي سۊته گت ٚ گۊده-أ شامل بۊنه ىأني [[گيلکي زوؤن|گيلکي]] ؤ [[مازندراني]] ؤ [[تالشي زوؤن|تالشي]]، هلبت دئباخي گۊىشان ؤ زوانان، سمناني، زازاکي، گۊراني، هأؤرامي ؤ سيوندي مۊرسؤن ني کاسپي زوانان ٚ جرگه مئن قرار گيرن. کاسپي زوانان، هئچ کمتان کيشور ٚ رسمي زوان نيئن. هأتؤ ني زازائن ٚ زوان، کي [[کاسپي درىا]] ٚ نسا جي [[تۊرکيه]] مۊهاجرت بۊگۊدن، هسأ ني [[زازاکي زوؤن]] ٚ أمرأ گب زنن ؤ رۊشن ایسه کي زازاکي زوان ني کاسپي زوانان ٚ أمرأ ايته بۊنه دأره.&lt;ref&gt;http://www.iranicaonline.org/articles/dimli&lt;/ref&gt;

== سربس ==

# https://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_languages
# https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
# https://iranicaonline.org/articles/dimli</text>
      <sha1>eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مازندراني</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17825</id>
    <revision>
      <id>155844</id>
      <parentid>155779</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2737" sha1="rwjjuxi6eodbemnnuqo9ujj5rkbrpi2" xml:space="preserve">'''ٰٰمٚآٚزٚنی، مازندراني، تبري، طٚبٚری، هیرکٚانی، تٚپوٚری، سٚارٚوی، گٚرگٚانی گلٚکی'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; یتا جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]]،سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt;
مازندراني [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[گيلکي]] همرأ، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[تۊرکمني]] ؤ [[نسا]] جه ني تاتي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران|تهران]] ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>rwjjuxi6eodbemnnuqo9ujj5rkbrpi2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155860</id>
      <parentid>155844</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw" xml:space="preserve">[[پرونده: Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|400px|بندانگشتی|چپ|کاسپينˇ زوانان ؤ لئجه‌ئنˇ نخشه.]]
ٰٰ'''مازندراني''' کي اۊن-أ '''تبري'''، '''مازرۊنی'''، '''گالشي'''، '''تاتي'''  ىا '''گلکي'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; ني دۊخانده، ايته جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]]، [[زازاکي زوؤن|زازاکي]] ؤ سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt;
مازندراني [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[گيلکي]] همرأ، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[فارسي]] ؤ [[تۊرکمني]] ؤ [[نسا]] جه ني تاتي ؤ فارسي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران]] ؤ ألبۊرز ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گيلکي ويکيپديا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18161</id>
    <revision>
      <id>155839</id>
      <parentid>155787</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="258" sha1="hftuwciuq5z057c8mcdryuc4inl0pw2" xml:space="preserve">بٚزیوی تٚغریبا اٚهر چی ورانیجه ویکیپدیا

==گيلکي ويکيپديا باره==
😎NIGGERنٚیگٚر

==سربس==
[//meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias متاويکي]

[[جرگه:ويکيپديا زوانان]]</text>
      <sha1>hftuwciuq5z057c8mcdryuc4inl0pw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155874</id>
      <parentid>155839</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2509" sha1="fhmmsgm2xndts0msco6sp1czpgwukdj" xml:space="preserve">{{وبجيگا جعبه
| name             = گيلکي ويکيپديا
| logo             = Wikipedia-logo-v2-glk.svg
| logo_size        = 127px
| screenshot       =  
| collapsible      = 
| caption          =
| url              = http://glk.wikipedia.org/
| commercial       = نأ
| type             =اينترنتي أزا دانشنامه
| language         = [[گيلکي زوؤن|گيلکي]]
| num_users        = ۱۴,۸۴۸ (نام بينيویشته کارگيران، ۱۱ فوريه ۲۰۲۳ مئن)&lt;ref&gt;[//meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#100_000.2B_articles List of Wikipedias]. Wikimedia.org. 13 January 2014. Retrieved 13 January 2014.&lt;/ref&gt;
| content_license  = 
| registration     =ايختياري
| owner            =[[ويکيمديا مؤسسه]]
| alexa            = 
| launch_date      = سپتامبر ۲۰۰۶
}}
'''گيلکي ويکيپديا''' ايته نۊسخه [[ويکيپديا]] جه ايسه کي [[گيلکي زوان]] ٚ مئن بينيويشته به. گيلکي ويکيپديا ۱۹ آگۊست ۲۰۱۱ مئن ۵,۹۵۰ وانيويس ٚ أمرأ، ويکيپديائن ٚ مئن ۱۲۶اؤمي بۊ ولي ۳۱ اؤکتؤبر ۲۰۱۵ مئن ۵,۸۰۷ته وانيويس ٚ أمرأ، ۱۴۹اؤمي بۊ. ۱۹ آگؤست ۲۰۲۰ مئن گيلکي ويکيپديا وانيويسان ۶,۰۰۰ جه دوارسته ؤ ۱۰ فوريه ۲۰۲۳ مئن، ۶,۵۰۷ته وانيويس ٚ أمرأ ويکيپديائن ٚ مئن ۱۹۰اؤمي بۊ.

==گيلکي ويکيپديا باره==
گيلکي ويکيپدياخۊ کار-أ ۱۵۸۰ ديلمي، کۊرچ ٚ ما (2006 Sep) سرأیته ؤ سۊته کارکيا ؤ ۸۰۰۰ته کارگير دأنه.&lt;ref&gt;https://glk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D8%B5:%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1&amp;action=raw&lt;/ref&gt;  ۲۰۰۷ اؤکتؤبر ما ۲۹؛ ۳۱۲ته وانيويس ٚ أمرأ، اۊن ٚ رۊتبه ۱۶۷ ويکيپديا زوانان ٚ مئن بۊ. اۊ زمت خالي ۲۵۳ته ويکي دۊبۊ.&lt;ref&gt;https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias/Table&amp;oldid=730128&lt;/ref&gt;
۲۰۱۶ آگۊست ما ۳۱؛ گيلکي ويکي ۶۰۳۰ته وانيويس ٚ أمرأ رۊتبهٔ ۱۵۱ ويکي‌متا زوانان ٚ لیست ٚ مئن پيدؤده.&lt;ref&gt;https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias/Table&amp;oldid=15872373&lt;/ref&gt;

==سربس==
[//meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias متاويکي]

[[جرگه:ويکيپديا زوانان]]</text>
      <sha1>fhmmsgm2xndts0msco6sp1czpgwukdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسپي دریا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18566</id>
    <revision>
      <id>155822</id>
      <parentid>155786</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9271" sha1="nfn54bahjp775mkgxpr8gxafd1ockbw" xml:space="preserve">[[File:CaspianSeaDrainage v1.png|thumb|left|کاسپي دریا دؤر-أ کۊده سامانان]]
[[پرونده:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|left|کاسپي دریا هوايي تاتايي]]
'''کآٚسپٚیٚآٚن دٚریا یتا''' دٚریا ايسه کی أ دریا پيلئکي ۳۷۱,۰۰۰ کيلؤمتر ٚ مۊربع ايسه.&lt;ref name=LakeNet&quot;&gt;[http://www.worldlakes.org/lakedetails.asp?lakeid=8762 Lake Profile: Caspian Sea]. ''LakeNet.''&lt;/ref&gt; 
أ دریا نسا ور ایته مۊتمدن ٚ قؤمان زيوش گۊدي [[کاسپيئن|کاسپيان]] ٚ نامي کي [[گيلک|گيلکان]] ٚ لیکی جعرگه محسۊب به، ۸۹٪ ای دٚریا ایران/کاسپ شی ایسه و اٚکثٚر ای دٚریا ٚ چٚاف/کٚرانٚه/چٚاو/سٚاحل اٚیرٚآٚن ٚ شی ایسه أ دریا جۊلفتٚرٚن جيگا ۱۰۲۸ متر جۊلفي دأنه. 

کاسپي دریا پیله ارن دریا دانیا مئن ایسه&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1016%2Fj.euras.2010.10.009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.economist.com/the-economist-explains/2018/08/16/is-the-caspian-a-sea-or-a-lake&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://en.kremlin.ru/supplement/5328&lt;/ref&gt; اي دريا یته [[دؤرين-دکأل حؤضه]] هيسه گه [[اۊرۊپا]] یأ [[آسيا]] مئنأ نيأ: [[قفقاز]] ٚ خۊرتؤو، [[مئن-آسيا]] ٚ [[استپ]] ٚ خۊرخؤس، [[رۊسيه]] ثمروند ٚ دشتؤن ٚ نسا بأني گيلان أ [[مازندران]] ٚ کلسیا. اي دریا 371,000 کيلؤمتر ٚ مۊربع مساحت-ه ودأ دأره (اٚلبت دریا ٚ خۊرتؤو ٚ قرأبۊغاز ٚ پيلا سل گه اين-ي آو خلي شۊره بکت). اي مساحت تقريبا [[ژاپؤن|ژاپٚن]] ٚ مساحت ٚ هأندي هيسه. 78,200 کيلؤمتر ٚ مۊکأب-ني اي دریا حجم هيسه. کاسپئن ٚ دريا شۊري تقريبا %1.2 ( 12 گرم هر ليتر ٚ مئن) هيسه گه اي اٚنداجه کيلأکيله دریا'ن ٚ شۊري یک سۊوؤم ٚ جي. کاسپئن ٚ دريا دؤرأچئه نيأ کلسیا-خۊرتؤو ٚ را [[قزاقستان]] ٚ جي، کلسا-خۊرخؤس ٚ را رۊسيه جي، نسا-خۊرخؤس ٚ را [[آذربایجان ٚ جؤمۊري]] جي، نسا را [[ايران]] ٚ جي یأ نسا-خۊرتؤو ٚ را-ني [[تۊرکمنستان]] ٚ جي.
[[فاىل:Caspian Sea relief location map.jpg|بندانگشتی]]
اي دریا  1,200 جورتٚر کيلؤمتر کلسا جي تا نسا ايمتداد دأره یأ اين ٚ مۊتوسط ٚ لختئکي 320 کيلؤمتر هيسه. هيته-ني اين ٚ سطح ۳۰ متر اٚزا دریا'ن ٚ سطح ٚ جي جيتتر نیع.

== وۊرۊدئن ==
طويل‌ترين رۊخؤنه‌أني گه کاسپي دریا-یأ منتهي بۊنن:

* وؤلگا 3,531 کيلؤمتر

* اۊرال 2,428 کيلؤمتر

* کۊرا 1,515 کيلؤمتر

* اٚسپي‌رۊ 670 کيلؤمتر

* تئرٚک 623 کيلؤمتر
#

#

#

#

#

==درىا نام==

=== درىا نام دۊنىا سامانان ٚ مئن ===

پۊر پۊر ٚ زوؤنؤن اي دریا ٚ ديمه‌أن گۊتنکس دأرن گه اۊشؤن-ي پۊرگۊتنکس‌ترينؤن [[رۊسي زوؤن|رۊسي]]، [[قزاقي]]، [[تۊرکٚمني]]، [[گيلکي زوؤن|گيلٚکي]]، [[تالشي زوؤن|تالشي]] یأ [[آذرباىجاني زوؤن|آذربایٚجؤن ٚ تۊرکي]] هيسن. رۊسي یأ قزاقي مئن اي دریا' کاسپين دؤخؤنن. گيلٚکي مئن پيله دریا نؤم ٚ جئم شناس هيسه هيته-ني مازندرؤن ٚ مئن اۊن-ه مازرۊن ٚ دریۊ دؤخؤنن. تۊرکي مئن خزر أ تۊرکٚمني مئنأني هزر دؤخؤندن بۊنه. 

دئبأخي زوؤنؤن ٚ مئن-ني گه اي دریا ٚ دؤر ٚ بر دنئن رایج‌ترين نؤم کاسپين هيسه. اٚلبت اعراب اۊن ٚ معرب ٚ جي یأني قزویٚن ايستفاده کۊنن. خلي تۊرکي زوؤنؤن أ فارسي مئن-أن خزر ٚ نؤمي مشهۊره.

أ درىا نام ويشتر کشورانˇ مئن هۊ کاسپي درىا (caspian sea) ایسه ؤ ايرانˇ مئن اۊنˇ نام ''خزر'' ثبت بۊبؤسته کي گۊتن أ نام، أ درىا ره دۊرۊس نيه ؤ اۊنˇ أصلي نام کاسپي درىا ايسه، چؤن أ درىا قديمي ؤ أصلي ساکنان، کاسپیان بؤن. خزران ایته وحشي ؤ مۊهاجر قؤم ؤ ايته جه تۊرکانˇ طاىفه‌ئان بؤن کي چينˇ کلسيا ؤ مغۊلستانˇ بيابانˇ جه، کاسپي درىا ور ؤ قفقازˇ کلسيا-یه کۊچمال بۊگۊده بؤن ؤ هميشک ايرانئن ؤ گيلانئنˇ أمرأ دۊشمن بؤن. آخرپسي ني رۊسان اۊشان-أ قلمرؤ-یه فترکستد ؤ ويران-ه گۊدد ؤ اۊشان قؤم ني مؤنقرض-أ بؤسته.&lt;ref&gt;محسنی، محمدرضا ۱۳۸۹: «پان‌ترکیسم، ایران و آذربایجان»، انتشارات سمرقند، ص ۱۰۳&lt;/ref&gt;

آفريكانسˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيس&quot;، عربي سامانانˇ مئن ىا عربي زوانˇ مئن ''بحر قزوين'' (قزوين، کاسپينˇ عربي بۊبؤسته‌ ايسه)، كاتالانˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيا&quot;، دانماركي زوان &quot;كاسپيسكه&quot;، [[آلماني زوؤن|آلماني]] &quot;كاسپيشز&quot;، [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]ˇ مئن &quot;كاسپين&quot;، اسپرانتؤ مئن &quot;كاسپيو&quot;، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايی]] &quot;كاسپيو&quot;، اِستي زوان &quot;كاسپيا&quot;، [[فرانسوي زوؤن|فرانسوي]] &quot;كاسپين&quot;، پنجابي &quot;كسپيئن&quot;، پرتقالي &quot;كاسپيو&quot;، روماني &quot;كاسپيكا&quot;، قزاقي &quot;كاسپين&quot;، سومالي&quot;كاسپين/قزوين&quot;، اؤردۊ &quot;بحيره قزوين&quot;. [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106]

=== متۊن ٚ مئن ===
فردؤسي شاهنامه مئن هرجا کي أ درىا نام بأمؤ  اۊنˇ نام (دریای گیلان) ذکر بۊبؤسته ؤ أن نشان دهه کي دوارسته‌أنه مئن أ درىا نام گیلان بۊ و أ لقب أمرأ دۊخانده بؤستي.

== شۊري ==
اۊ جيگايي کي تازه اؤ اۊ درىاچه دۊرۊن أىه، درىاچه اؤ کمتر شۊره تا باخي جيگایان. مثلا کاسپيئنˇ کلسيا واوينؤنˇ مئن، اؤ تازه‌تر ايسه ؤ کمتر شۊره. امّا ايرانˇ نزديکي، شۊري پۊره ؤ اؤِ تازگي کم.

== کاسپي درىا بندري ؤ مۊهم شأران ==
مۊهترين بندري شأرؤني گه اي دریا ور نأن رۊسيه مئن ماخاچ‌قلأ، آذربایجؤن ٚ مئن باکۊ، قزاقستؤن ٚ مئن [[آکتاو]] (یا آقتاو)، ايران ٚ مئن [[أنزلي|اٚنزٚلي]] یأ تۊرکمستؤن ٚ مئن تۊرکمنباشي هيسه.
* [[آستارا (آذربایجؤن ٚ جؤمۊري)|آستارا]]، آذربایجؤن ٚ جؤمۊري
*[[آقتاو|آکتاو]]، قزاقستؤن
* [[آستارا]]، ايران
*
* [[أنزلي|اٚنزلي]]، ايران
* [[باکو]]، آذربايجؤن
*
* [[بابلسر]]، ايران
* [[تۊرکمنباشي|تۊرکٚمنباشي]]، تۊرکمنستؤن
* [[تۊنکابؤن|تنکابؤن]]، ايران
*[[دربند]]، رۊسيه
* [[چالۊس]]، ايران
*
*[[رۊدسر|رۊدٚسر]]، ايران
* [[سخت‌سر|سختٚسر]]، ايران
*
*
*
*[[فریدون‌کنار|فري‌کنار]]، ايران
*[[کاسپيسک|کاسپييسک]]، رۊسيه
* [[لنکران]]، آذربايجؤن
*[[مٚخاچ‌قلأ]]، رۊسيه
*[[محمودآباد|مأمۊدآباد]]، ايران
*[[نوشهر|نؤشأر]]، ايران
*[[نور (شهر)|نۊر]]، ايران

=== مئن‌پوشته‌أن (جزيره‌أن) ===
* [[آشوراده]]
* [[بولا]]
* [[قرأسو]]

== دئبار ==
تخمين بزه بۊبؤ کي کاسپي دريا، ۳۰ ميليون سال عومر بۊگۊده دأنه ؤ ۵.۵ ميليون سال پيش، اي درىا خۊشکي دؤراکۊده ؤ بۊبؤسته درىاچه.

[[هۊتؤ غار]] ([[بهشهر]]ˇ نزديکی) مئن کشفياتی به دس بومؤ کي نشان دهه کي أن درىا دؤر ؤ بر، ۷۵۰۰۰ سال پيش آدم زيوش گودي.[https://web.archive.org/web/20070710075729/http://www.iran-daily.com/1385/2717/html/focus.htm]

== جۊغرأفي ==
اين ٚ جۊغرافي عرض ۳۷ درجه تا ۴۷ (کلسایي) هيسه.

== أشأنم بیدينيد ==
* [[باکو]]
* [[آرال ٚ دریاچه]]
* [[ايران]]     
* [[گيلان]]
* [[مازندران]]

== جیرنویس ==
* [http://www.iranchamber.com/geography/articles/names_of_caspian_sea.php Names of Caspian Sea ]
*درىا نام دۊنىا سامانانˇ مئن [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;  

{{جیرنویس}}

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>nfn54bahjp775mkgxpr8gxafd1ockbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155882</id>
      <parentid>155822</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11771" sha1="kfh3obtuemi9r3jbibwg0ef4duu0bnq" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[File:CaspianSeaDrainage v1.png|thumb|left|کاسپي دریا دؤر-أ کۊده سامانان]]
[[پرونده:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|left|کاسپي دریا هوايي تاتايي]]
'''کاسپي دریا''' ([[اينگيليسي زوؤن]] ٚ مئن: Caspian Sea) ایته دریاچه ايسه کي اۊن ٚ جه پيله‌تر زيمي سر ننأ&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;[http://www.esa.int/esaEO/SEM5GYTLWFE_index_0.html]&lt;/ref&gt; ؤ هأن ٚ وأسي اۊن-أ دریا دۊخانده. أ دریا پيلئکي ۳۷۱,۰۰۰ کيلؤمتر ٚ مۊربع ايسه.&lt;ref name=LakeNet&quot;&gt;[http://www.worldlakes.org/lakedetails.asp?lakeid=8762 Lake Profile: Caspian Sea]. ''LakeNet.''&lt;/ref&gt; 
أ دریا نسا ور ایته مۊتمدن ٚ قؤم زيوش گۊدي [[کاسپيئن]] ٚ نامي کي [[گيلک|گيلکان]] ٚ مارقؤم محسۊب به. دۊرۊسسه گه کاسپئن ٚ دریا، دریاچه هيسه اٚمما عملاً [[وؤلگا-دؤن ٚ کانال|وؤلگا-دؤن ٚ کنال]] ٚ جي ايسه [[آزؤف ٚ دریا]]-ا مۊتصله. اي دریاچه زماتی بينه اي تتيس ٚ اۊقیانۊس ٚ جي بؤ گه ايمه خۊشکي اۊن-ه دؤرأچئه. هيتأن نفتي یأ گازي منابع ٚ دارا هيسه یأ دۊنیا بٚیترين خاويار-ه دأره.

‌ أ دریا جۊلف ٚ جيگا ۱۰۲۵ متر جۊلفي دأنه. یته دئه نقلي گه نأ اينه گه وختي کي رۊمي‌ئن فأرسه بؤن اي دریاچه ور ؤ اۊن ٚ آو-ه واچيشتن، بيدئن کي اين ٚ اؤ شۊر ايسه همدؤني اۊن-ه دریا دؤخؤندن.&lt;ref&gt;[http://www.factmonster.com/ipka/A0001777.html Large Lakes of the World]. ''Factmonster.com.''&lt;/ref&gt;

کاسپي دریا پيلاترين دؤرأچئه دریا دۊنیا مئن هيسه گه اۊن-ه خۊکفا دریا-ني دؤخؤنن.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1016%2Fj.euras.2010.10.009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.economist.com/the-economist-explains/2018/08/16/is-the-caspian-a-sea-or-a-lake&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://en.kremlin.ru/supplement/5328&lt;/ref&gt; اي دريا یته [[دؤرين-دکأل حؤضه]] هيسه گه [[اۊرۊپا]] یأ [[آسيا]] مئنأ نيأ: [[قفقاز]] ٚ خۊرتؤو، [[مئن-آسيا]] ٚ [[استپ]] ٚ خۊرخؤس، [[رۊسيه]] ثمروند ٚ دشتؤن ٚ نسا بأني گيلان أ [[مازندران]] ٚ کلسیا. اي دریا 371,000 کيلؤمتر ٚ مۊربع مساحت-ه ودأ دأره (اٚلبت دریا ٚ خۊرتؤو ٚ قرأبۊغاز ٚ پيلا سل گه اين-ي آو خلي شۊره بکت). اي مساحت تقريبا [[ژاپؤن|ژاپۊن]] ٚ مساحت ٚ هأندي هيسه. 78,200 کيلؤمتر ٚ مۊکأب-ني اي دریا حجم هيسه. کاسپئن ٚ دريا شۊري تقريبا %1.2 ( 12 گرم هر ليتر ٚ مئن) هيسه گه اي اٚنداجه کيلأکيله دریا'ن ٚ شۊري یک سۊوؤم ٚ جي. کاسپئن ٚ دريا دؤرأچئه نيأ کلسیا-خۊرتؤو ٚ را [[قزاقستان]] ٚ جي، کلسا-خۊرخؤس ٚ را رۊسيه جي، نسا-خۊرخؤس ٚ را [[آذربایجان ٚ جؤمۊري]] جي، نسا را [[ايران]] ٚ جي یأ نسا-خۊرتؤو ٚ را-ني [[تۊرکمنستان]] ٚ جي.
[[فاىل:Caspian Sea relief location map.jpg|بندانگشتی]]
اي دریا  1,200 کيلؤمتر کلسا جي تا نسا ايمتداد دأره یأ اين ٚ مۊتوسط ٚ لختئکي 320 کيلؤمتر هيسه. هيته-ني اين ٚ سطح 27 متر اٚزا دریا'ن ٚ سطح ٚ جي جيتتر نيأ. اين ٚ پيلاترين وؤرۊدي رۊخؤنه‌ني اۊرۊپا ٚ طويل‌ترين رۊخؤنه، وؤلگا هيسه گه دریا ٚ کمجل ٚ کلسیا ٚ را دکلنه یأ رۊسيه کلسیا جي سربس گيره. کاسپي دریا دۊته پۊرجل ٚ حؤضه-ني دأره گه افقي تفاوؤتؤن-ه شۊري یأ دما یأ اکؤلؤجي مئن مۊنجر-أبۊنه. دریا ٚ قعر اين-ي نسایي بينه مئن 1,025 متر-ه رسنه گه زمي دۊوؤمي طبيعي غیراۊقیانؤسي پۊرجل ٚ دؤنه بایکال ٚ دریاچه (1,180 متر) پسي محسۊب بۊنه. [[باکۊ]] (آذربایجؤن ٚ نيشتنگا) بأني [[مٚخاچ‌قلأ]] (داغستؤن ٚ نيشتنگا) اي دریا ٚ مۊهمترين بندري شأرؤن محسۊب بۊنن.

کاسپي دریا پۊر پۊر ٚ جانوري گۊنه‌أن ٚ زيويشر محسۊب بۊنه گه ايسه اۊشؤن ٚ خلئن ٚ زيوش خطر دکته. دمغأکه تتريج سددؤني گه اي دریا وۊرۊدئن ٚ رای ٚ مئن چاؤده نأن بأني جهاني گرمش ٚ دؤني پيش‌ويني بؤبؤ نأ گه ميلادي ۲۱ ٚ قرن ٚ مئن اي دریا ملأزي‌شا مساحتي خۊ شئه خأنه چيکأدأن.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1038%2Fs43247-020-00075-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://theconversation.com/the-caspian-sea-is-set-to-fall-by-9-metres-or-more-this-century-an-ecocide-is-imminent-152229&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.nature.com/articles/377673a0&lt;/ref&gt;

== وۊرۊدئن ==
طويل‌ترين رۊخؤنه‌أني گه کاسپي دریا-یأ منتهي بۊنن:

* وؤلگا 3,531 کيلؤمتر

* اۊرال 2,428 کيلؤمتر

* کۊرا 1,515 کيلؤمتر

* اٚسپي‌رۊ 670 کيلؤمتر

* تئرٚک 623 کيلؤمتر
#

#

#

#

#

==درىا نام==

=== درىا نام دۊنىا سامانان ٚ مئن ===

پۊر پۊر ٚ زوؤنؤن اي دریا ٚ ديمه‌أن گۊتنکس دأرن گه اۊشؤن-ي پۊرگۊتنکس‌ترينؤن [[رۊسي زوؤن|رۊسي]]، [[قزاقي]]، [[تۊرکٚمني]]، [[گيلکي زوؤن|گيلٚکي]]، [[تالشي زوؤن|تالشي]] یأ [[آذرباىجاني زوؤن|آذربایٚجؤن ٚ تۊرکي]] هيسن. رۊسي یأ قزاقي مئن اي دریا' کاسپين دؤخؤنن. گيلٚکي مئن پيله دریا نؤم ٚ جئم شناس هيسه هيته-ني مازندرؤن ٚ مئن اۊن-ه مازرۊن ٚ دریۊ دؤخؤنن. تۊرکي مئن خزر أ تۊرکٚمني مئنأني هزر دؤخؤندن بۊنه. 

دئبأخي زوؤنؤن ٚ مئن-ني گه اي دریا ٚ دؤر ٚ بر دنئن رایج‌ترين نؤم کاسپين هيسه. اٚلبت اعراب اۊن ٚ معرب ٚ جي یأني قزویٚن ايستفاده کۊنن. خلي تۊرکي زوؤنؤن أ فارسي مئن-أن خزر ٚ نؤمي مشهۊره.

أ درىا نام ويشتر کشورانˇ مئن هۊ کاسپي درىا (caspian sea) ایسه ؤ ايرانˇ مئن اۊنˇ نام ''خزر'' ثبت بۊبؤسته کي گۊتن أ نام، أ درىا ره دۊرۊس نيه ؤ اۊنˇ أصلي نام کاسپي درىا ايسه، چؤن أ درىا قديمي ؤ أصلي ساکنان، کاسپیان بؤن. خزران ایته وحشي ؤ مۊهاجر قؤم ؤ ايته جه تۊرکانˇ طاىفه‌ئان بؤن کي چينˇ کلسيا ؤ مغۊلستانˇ بيابانˇ جه، کاسپي درىا ور ؤ قفقازˇ کلسيا-یه کۊچمال بۊگۊده بؤن ؤ هميشک ايرانئن ؤ گيلانئنˇ أمرأ دۊشمن بؤن. آخرپسي ني رۊسان اۊشان-أ قلمرؤ-یه فترکستد ؤ ويران-ه گۊدد ؤ اۊشان قؤم ني مؤنقرض-أ بؤسته.&lt;ref&gt;محسنی، محمدرضا ۱۳۸۹: «پان‌ترکیسم، ایران و آذربایجان»، انتشارات سمرقند، ص ۱۰۳&lt;/ref&gt;

آفريكانسˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيس&quot;، عربي سامانانˇ مئن ىا عربي زوانˇ مئن ''بحر قزوين'' (قزوين، کاسپينˇ عربي بۊبؤسته‌ ايسه)، كاتالانˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيا&quot;، دانماركي زوان &quot;كاسپيسكه&quot;، [[آلماني زوؤن|آلماني]] &quot;كاسپيشز&quot;، [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]ˇ مئن &quot;كاسپين&quot;، اسپرانتؤ مئن &quot;كاسپيو&quot;، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايی]] &quot;كاسپيو&quot;، اِستي زوان &quot;كاسپيا&quot;، [[فرانسوي زوؤن|فرانسوي]] &quot;كاسپين&quot;، پنجابي &quot;كسپيئن&quot;، پرتقالي &quot;كاسپيو&quot;، روماني &quot;كاسپيكا&quot;، قزاقي &quot;كاسپين&quot;، سومالي&quot;كاسپين/قزوين&quot;، اؤردۊ &quot;بحيره قزوين&quot;. [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106]

=== متۊن ٚ مئن ===
فردؤسي شاهنامه مئن هرجا کي أ درىا نام بأمؤ  اۊنˇ نام (دریای گیلان) ذکر بۊبؤسته ؤ أن نشان دهه کي دوارسته‌أنه مئن أ درىا نام گیلان بۊ و أ لقب أمرأ دۊخانده بؤستي.

== شۊري ==
اۊ جيگايي کي تازه اؤ اۊ درىاچه دۊرۊن أىه، درىاچه اؤ کمتر شۊره تا باخي جيگایان. مثلا کاسپيئنˇ کلسيا واوينؤنˇ مئن، اؤ تازه‌تر ايسه ؤ کمتر شۊره. امّا ايرانˇ نزديکي، شۊري پۊره ؤ اؤِ تازگي کم.

== کاسپي درىا بندري ؤ مۊهم شأران ==
مۊهترين بندري شأرؤني گه اي دریا ور نأن رۊسيه مئن ماخاچ‌قلأ، آذربایجؤن ٚ مئن باکۊ، قزاقستؤن ٚ مئن [[آکتاو]] (یا آقتاو)، ايران ٚ مئن [[أنزلي|اٚنزٚلي]] یأ تۊرکمستؤن ٚ مئن تۊرکمنباشي هيسه.
* [[آستارا (آذربایجؤن ٚ جؤمۊري)|آستارا]]، آذربایجؤن ٚ جؤمۊري
*[[آقتاو|آکتاو]]، قزاقستؤن
* [[آستارا]]، ايران
*
* [[أنزلي|اٚنزلي]]، ايران
* [[باکو]]، آذربايجؤن
*
* [[بابلسر]]، ايران
* [[تۊرکمنباشي|تۊرکٚمنباشي]]، تۊرکمنستؤن
* [[تۊنکابؤن|تنکابؤن]]، ايران
*[[دربند]]، رۊسيه
* [[چالۊس]]، ايران
*
*[[رۊدسر|رۊدٚسر]]، ايران
* [[سخت‌سر|سختٚسر]]، ايران
*
*
*
*[[فریدون‌کنار|فري‌کنار]]، ايران
*[[کاسپيسک|کاسپييسک]]، رۊسيه
* [[لنکران]]، آذربايجؤن
*[[مٚخاچ‌قلأ]]، رۊسيه
*[[محمودآباد|مأمۊدآباد]]، ايران
*[[نوشهر|نؤشأر]]، ايران
*[[نور (شهر)|نۊر]]، ايران

=== مئن‌پوشته‌أن (جزيره‌أن) ===
* [[آشوراده]]
* [[بولا]]
* [[قرأسو]]

== دئبار ==
تخمين بزه بۊبؤ کي کاسپي دريا، ۳۰ ميليون سال عومر بۊگۊده دأنه ؤ ۵.۵ ميليون سال پيش، اي درىا خۊشکي دؤراکۊده ؤ بۊبؤسته درىاچه.

[[هۊتؤ غار]] ([[بهشهر]]ˇ نزديکی) مئن کشفياتی به دس بومؤ کي نشان دهه کي أن درىا دؤر ؤ بر، ۷۵۰۰۰ سال پيش آدم زيوش گودي.[https://web.archive.org/web/20070710075729/http://www.iran-daily.com/1385/2717/html/focus.htm]

== جۊغرأفي ==
اين ٚ جۊغرافي عرض ۳۷ درجه تا ۴۷ (کلسایي) هيسه.

== أشأنم بیدينيد ==
* [[باکو]]
* [[آرال ٚ دریاچه]]
* [[ايران]]     
* [[گيلان]]
* [[مازندران]]

== جیرنویس ==
* [http://www.iranchamber.com/geography/articles/names_of_caspian_sea.php Names of Caspian Sea ]
*درىا نام دۊنىا سامانانˇ مئن [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;  

{{جیرنویس}}

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>kfh3obtuemi9r3jbibwg0ef4duu0bnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قزوين</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18682</id>
    <revision>
      <id>155854</id>
      <parentid>60233</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1674" sha1="5094r5jckpgqgfswdzzzk4l84kdjsqy" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= قزوين
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=Qazvin - Chehel Sotun.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]
|شأرستان= [[قزوين ٚ شأرستان|قزوين]] 
|بخش= [[قزوين ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي]]	 
|رسمي نام= قزوين
|محلي نام= 
|قديمي نامان= کاسپين
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۸۵
|جمعيت= ۱,۶۳۵ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۹۰۳۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
|زوان= 
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۶۴/۱۳ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱,۳۴۷ متر
|دما ميانگين= ۱۳ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۳۰۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۲۸
|وبجيگا= [http://www.qazvin.ir/ قزوين ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''قزوين''' یتا گیلٚک شاهر جه [[ايران]] ٚ شأران ايسه کي [[قزوين ٚ اۊستان]] ٚ مرکز ايسه ؤ [[قزوين ٚ شأرستان]] ٚ [[قزوين ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن دره.

==جمعيت==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، قزوين ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۴۰۲,۷۴۸ نفر بۊ.&lt;ref&gt;https://www.amar.org.ir/english&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>5094r5jckpgqgfswdzzzk4l84kdjsqy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155864</id>
      <parentid>155854</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>60233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1656" sha1="ldeshbtq1vzhf12f40wmxfub6y8wxbr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= قزوين
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=Qazvin - Chehel Sotun.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]
|شأرستان= [[قزوين ٚ شأرستان|قزوين]] 
|بخش= [[قزوين ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي]]	 
|رسمي نام= قزوين
|محلي نام= 
|قديمي نامان= کاسپين
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۸۵
|جمعيت= ۱,۶۳۵ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۹۰۳۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
|زوان= 
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۶۴/۱۳ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱,۳۴۷ متر
|دما ميانگين= ۱۳ درجه سانتي‌گراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۳۰۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۲۸
|وبجيگا= [http://www.qazvin.ir/ قزوين ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''قزوين''' ايته جه [[ايران]] ٚ شأران ايسه کي [[قزوين ٚ اۊستان]] ٚ مرکز ايسه ؤ [[قزوين ٚ شأرستان]] ٚ [[قزوين ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن دره.

==جمعيت==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، قزوين ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۴۰۲,۷۴۸ نفر بۊ.&lt;ref&gt;https://www.amar.org.ir/english&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>ldeshbtq1vzhf12f40wmxfub6y8wxbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ألبۊرز ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18783</id>
    <revision>
      <id>155843</id>
      <parentid>155780</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>Alborz is Caspiani like most of Iran</comment>
      <origin>155843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1597" sha1="retmwhvxzopj8kpn0h3p6ak95hlqdle" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= ألبۊرز
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranAlborz-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[کرج]]
| پيلئکي= ۵,۸۳۳ 
| جمعيت= ۲,۷۱۲,۴۰۰ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= 
| شأرستان= ۷
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= مجتبی عبداللهي
| پيش شۊماره= ۰۲۶
| وبجيگا= 
}}
'''ألبۊرز''' یتا جه [[ايران]] ٚ کاسپیانی اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[کرج]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[قزوين ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[مرکزي اۊستان]]-أ رسه. ألبۊرز أول بار ۱۳۸۹ سال ٚ مئن اۊستان بۊبؤسته ؤ پيشتر [[تئران ٚ اۊستان]] ٚ شين بۊ.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>retmwhvxzopj8kpn0h3p6ak95hlqdle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155861</id>
      <parentid>155843</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>69071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1586" sha1="hpehxfoi0909bkazbf9ko05h2n5ajmu" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= ألبۊرز
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranAlborz-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[کرج]]
| پيلئکي= ۵,۸۳۳ 
| جمعيت= ۲,۷۱۲,۴۰۰ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= 
| شأرستان= ۷
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= مجتبی عبداللهي
| پيش شۊماره= ۰۲۶
| وبجيگا= 
}}
'''ألبۊرز''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[کرج]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[قزوين ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[مرکزي اۊستان]]-أ فأرسه. ألبۊرز أول بار ۱۳۸۹ سال ٚ مئن اۊستان بۊبؤسته ؤ پيشتر [[تئران ٚ اۊستان]] ٚ شين بۊ.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>hpehxfoi0909bkazbf9ko05h2n5ajmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نساجي مازندران ٚ فۊتبالي باشگاه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18894</id>
    <revision>
      <id>155851</id>
      <parentid>155772</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1783" sha1="sld590dcafos6fm963a8qkzm7z9sbcd" xml:space="preserve">[[فاىل:نساجی ترکیب سال ۱۳۳۸ مئن.png|بندانگشتی|نساجی ترکیب ۱۳۳۸ مئن]]
[[پرونده:F.C. Nassaji Mazandaran - 2022 Hazfi Cup Final.jpg|250px|بندانگشتی|چپ|نساجي تيم؛ ۰۱– ۱۴۰۰ حذفي جام ٚ فينال ٚ مئن]]

'''مازندرانان ٚ نٚساجی لیگتوٚپی باشگاه''' ايته ايراني تيمه گه سال ۱۳۳۸ [[قائم‌شهر|شاهی]] ميئن تأسيس بۊبؤ. نساجي، ايران ٚ ''ليگ برتر'' ٚ ميئن بازي کۊنه.&lt;ref name=&quot;hamshahrionline.ir&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/details/404124|عنوان=آشنایی با باشگاه فوتبال نساجی مازندران}}&lt;/ref&gt;

نساجی یه ته مازنی تیم ایسه کی سال ۱۳۳۸ شاهی مئن تاسیس بوبو.

أ تیم پهلوی زمت مئن تاسیس بوبو ئو أ ره کارخانه نساجی جی چاکودن هن تیم مازرون مئن پیله ترین تیم ایسه ئو پور طرفدار مازندران ئو کاسپین مئن دأره.

نساجی بارام مئن یته دوٚرگ دره کی أ دوٚرگ ,بودتٚر گیلان و ایپچه مازنیان نماد ئیسه.

سال ۱۳۶۲ مئن یته جدید تیم شاهی مئن نساجی نوم امره لیگ مئن بامو کی هر دؤ یته شار شین بو. آخرسر هر دؤ ته تیم رحیم دست نشان امره یه تیم بوبو.

==سرموربی و مودیر عامل==

نساجی سرموربّی 
ساکت الهامی ایسه
و اونِ مودیر عامل ایزد سیف‌الله‌پور ایسه

==سربس==</text>
      <sha1>sld590dcafos6fm963a8qkzm7z9sbcd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155862</id>
      <parentid>155851</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1746" sha1="7qjbwvbg622vpzlduvtpebqpw5szi5h" xml:space="preserve">{{پأچ}}
[[فاىل:نساجی ترکیب سال ۱۳۳۸ مئن.png|بندانگشتی|نساجی ترکیب ۱۳۳۸ مئن]]
[[پرونده:F.C. Nassaji Mazandaran - 2022 Hazfi Cup Final.jpg|250px|بندانگشتی|چپ|نساجي تيم؛ ۰۱– ۱۴۰۰ حذفي جام ٚ فينال ٚ مئن]]

'''نساجي مازندران ٚ فۊتبالي باشگاه''' ايته ايراني تيمه گه سال ۱۳۳۸ [[قائم‌شهر]] ٚ(شاهی) ميئن تأسيس بۊبؤ. نساجي، ايران ٚ ''ليگ برتر'' ٚ ميئن بازي کۊنه.&lt;ref name=&quot;hamshahrionline.ir&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/details/404124|عنوان=آشنایی با باشگاه فوتبال نساجی مازندران}}&lt;/ref&gt;

نساجی یه ته مازرونی تیم ایسه کی سال ۱۳۳۸ شاهی مئن تاسیس بوبو.

أ تیم پهلوی زمت مئن تاسیس بوبو ئو أ ره کارخانه نساجی جی چاکودن هن تیم مازرون مئن پیله ترین تیم ایسه ئو پور طرفدار مازندران ئو کاسپین مئن دأره.

نساجی بارام مئن یته ببر دره کی أ ببر ,مازرون نماد ئیسه.

سال ۱۳۶۲ مئن یته جدید تیم شاهی مئن نساجی نوم امره لیگ مئن بامو کی هر دؤ یته شار شین بو. آخرسر هر دؤ ته تیم رحیم دست نشان امره یه تیم بوبو.

==سرموربی و مودیر عامل==

نساجی سرموربّی 
ساکت الهامی ایسه
و اونِ مودیر عامل ایزد سیف‌الله‌پور ایسه

==سربس==</text>
      <sha1>7qjbwvbg622vpzlduvtpebqpw5szi5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>علي کريمي</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19117</id>
    <revision>
      <id>155849</id>
      <parentid>74694</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>جایگزینی صفحه با '  ==سربس=='</comment>
      <origin>155849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14" sha1="fy3sooq1k0gqlcghddbfwqmgguhfbg6" xml:space="preserve"> 
==سربس==</text>
      <sha1>fy3sooq1k0gqlcghddbfwqmgguhfbg6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155850</id>
      <parentid>155849</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <comment>سیاهکل ٚ شهرستان</comment>
      <origin>155850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="59jrmsv9fmcttj8qu7l1nlt39zjb58a" xml:space="preserve"> 
مٚحمّٚد عٚلی کٚریمی پاشاکی اٚیرٚآٚن ٚ قٚدیمی فوتبالیست گ [[سیآٚهٚکل]] ٚ شی ایسه. 
==سربس==</text>
      <sha1>59jrmsv9fmcttj8qu7l1nlt39zjb58a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155855</id>
      <parentid>155850</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>74694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5588" sha1="81i89bqk248fqggu6ktx45mwocq3xfn" xml:space="preserve">[[فاىل:Ali Karimi in Mashhad.jpg|thumb|250px]]

'''محمدعلي کريمي پاشاکي''' (بزارۊج ۱۷ آبان ۱۳۵۷) کي '''علي کريمي''' نام ٚ أمرأ بشناخته بۊبؤسته، [[ايران|ايراني]] ٚ سابق فۊتباليست ايسه. علي کريمي [[گيلک]] ايسه ؤ [[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]] ٚ [[کرج]] ٚ مئن دۊنیا بأمؤ ولي اۊن ٚ ايصالت [[گيلان]] ٚ [[لاجؤن]]-أ واگرده. علي کريمي ۱۸ سال فۊتبال بازي بۊگۊده ؤ ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۳ جه، ايران، امارات متحده عربی، قطر و آلمان ليگان ٚ مئن حضۊر بدأشته. علي کريمي خۊ دريبل زئن ؤ حمله ره پۊر مأرۊف ايسه ؤ «جادۊگر» ؤ «آسيا مارادؤنا» جه اۊن ٚ لقبان ايسد. کريمي ۲۰۱۸ سال ٚ مئن، آسيا فۊتبال ٚ کؤنفدراسيؤن ٚ وبجيگا کارگيران ٚ جه ۹۱٪ آراء أمرأ، «تاريخ ٚ بئترين هافبک» ٚ عۊنوان-أ آسيا ميللتان ٚ جام ٚ مئن بيگيته. کريمي ۱۳۹۴ شمسي سال ٚ مئن، ''۹۰ تلويزيؤني برنامه'' مئن مردۊم ٚ ۵۲.۵ درصد رأی ٚ أمرأ ايران ٚ محبۊب‌ترين فۊتباليست ٚ (۱۳۷۰ تا ۱۳۹۴) عۊنوان ٚ ره اينتخاب بۊبؤسته.

کريمي خۊ حرفه‌اي فۊتبال گۊدن-أ ۱۳۷۵ مئن ؤ تئران ٚ فتح ٚ باشگاه جه شرۊع بۊگۊده ؤ دۊ سال ٚ پسي [[پرسپؤليس ٚ فۊتبالي باشگاه|پرسپؤليس]] ٚ ره بازي بۊگۊده کي اۊیه ۳ فصل بازي پسي اي وار حذفي جام ٚ قهرماني ؤ دۊ وار ايران ٚ فۊتبال ٚ ليگ ٚ قهرماني-أ خۊ تيم ٚ أمرأ بؤبؤرده ؤ ايران ٚ ميللي تيم ٚ أمرأ ني بانکؤک ٚ آسيايي بازي‌ئن ٚ مئن طلا مدال-أ خۊ گردن وارگاده. کريمي ۱۳۷۷ بهمن ٚ مئن داور ٚ دۊسکۊل دأن ٚ وأسي، اي سال ٚ ره فۊتبال گۊدن ٚ جه محرۊم بۊبؤست. بأزين خۊ محرۊميت ٚ تۊمام بؤستن ٚ پسي دۊواره فۊتبال-أ واگردسته ؤ ۲۰۰۰ آسيا ملتان ٚ جام ٚ مئن ني حضۊر بيافته.

کريمي ۱۳۸۰ سال ٚ مئن دؤبی ٚ ألاهلي باشگاه-أ منتقل-أ بؤسته ؤ ۲۰۰۲-۲۰۰۳ فصل ٚ مئن امارات ٚ بئترين خارجي فۊتباليست عۊنوان-أ بيگيته ؤ ۲۰۰۳-۲۰۰۴ فصل ٚ مئن، «امارات ٚ ليگ ٚ گؤل ٚ آقا» ؤ «امارات ٚ فۊتبال ٚ سال ٚ مرداک» ٚ عۊنوانان-أ بيگيته. اۊن ايران ٚ ميللي ٚ تيم ٚ أمرأ، ۲۰۰۴ آسيا ميللتان ٚ جام ٚ مئن سوؤمي مقام-أ کسب بۊگۊده ؤ علاء حبيل ٚ أمرأ کي ايته بحریني فۊتباليست بۊ ايجايي «گؤل ٚ آقا» عۊنوان-أ بؤبؤردئد. اۊن هأ سال ٚ مئن آسيا فۊتبال ٚ سال ٚ مرداک جائزه-یأ آسيا فۊتبال ٚ کؤفدراسيؤن ٚ جه فيگيته. کريمي ۲۰۰۵ سال ٚ مئن بۊشؤ کي بایرن مۊنيخ باشگاه ره آلمان ٚ بۊندسليگا ليگ ٚ مئن بازي بۊکۊنه. اۊن بایرن مۊنيخ باشگاه مئن دۊ سال بمانسته ؤ ۴۲ ته بازي أ باشگاه ره أنجام بدأ کي آلمان ٚ حذفي جام ٚ قهرماني ؤ بۊندسليگا قهرماني-أ أ تيم ٚ أمرأ تجرۊبه بۊگۊده. علي کريمي هأتؤني ۲۰۰۶ جهاني جام ٚ مئن ايران ٚ ميللي تيم ٚ أمرأ حضۊر بيافته ؤ ۲۰۰۷ آسيا ميللتان ٚ جام ٚ مئن ني بازي بۊگۊده. کريمي بأزين بۊشؤ قطر ؤ ألقطر ٚ ورزشي باشگاه ره بازي بۊگۊده. اۊن ايته سال ٚ پسي واگردسته ايران ؤ تئران ٚ پرسپؤليس ٚ باشگاه ملحق بۊبؤسته ؤ ايته سال اۊن ٚ مئن بئسا. کريمي استيل آذين ٚ باشگاه ره ني ۱٫۵ فصل بازي بۊگۊده ؤ ۲۰۱۰-۲۰۱۱ دۊوؤمي نيم‌فصل ٚ مئن، آلمان ٚ بۊندسليگا شالکه تيم ٚ ره بازي بۊگۊده ؤ أ تيم ٚ أمرأ آلمان ٚ حذفي جام ٚ قهرماني-أ جشن بيگيته.

کريمي ۱۳۹۰ سال ٚ مئن سوؤمي وار ره بۊشؤ پرسپؤليس ؤ ۲ فصل بازي پسي تبريز ٚ تراکتؤر ٚ باشگاه ملحق بۊبؤسته ؤ خۊ آخري فۊتبال گۊدن فصل-أ أ تيم ٚ مئن بازي بۊگۊده ؤ اۊ فصل ٚ مئن ايران ٚ حذفي جام قهرماني-أ ني تراکتؤر ٚ أمرأ بؤبؤرده. کريمي ۱۳۹۳ سال مئن کارلؤس کیرؤش ٚ دسیاري أمرأ مۊربيگري حرفه مئن ورۊد بۊگۊده ؤ ايته دؤره [[سپيدرۊد ٚ رشت ٚ فۊتبالي باشگاه|رشت ٚ سپيدرۊد ٚ باشگاه]] سرمۊربي ني بۊ.&lt;ref&gt;https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/10/10/1911044/%25D8%25B9%25D9%2584%25DB%258C-%25DA%25A9%25D8%25B1%25DB%258C%25D9%2585%25DB%258C-%25D8%25A8%25D8%25A7-%25D8%25B3%25D9%25BE%25DB%258C%25D8%25AF%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25AF-%25D8%25B1%25D8%25B4%25D8%25AA-%25DA%2586%25D9%2587-%25DA%25A9%25D8%25B1%25D8%25AF/amp&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>81i89bqk248fqggu6ktx45mwocq3xfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ميجيک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29719</id>
    <revision>
      <id>155823</id>
      <parentid>155766</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edit after me and your mom is a whore</username>
        <id>18472</id>
      </contributor>
      <origin>155823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1753" sha1="2gk4tki25v1nyy6f0rwczw3r4l29zah" xml:space="preserve">'''مجیک توانه مغزوٚ منی اهم دهه، یاٚ''' مۊیيٚ منی دهه گه پلک ٚ جيري یأ جؤري لبه‌أن، هر کمتؤن ٚ سر شيش لایه مئن رۊشد کۊنه یأ برجه را ايمتداد گيره.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6147748&lt;/ref&gt; ميجيک چۊم-ه ذررات أ آخال أ گرد ٚ خاک ٚ جي دأشتدأري کۊنه. اۊن فؤق‌العاده حساس ایسه یأ أگر لمس ٚ جي تحريک بؤبۊن اؤشتؤوي ايجاد کۊنه گه یته شی (ويأ یا پؤرز ٚ مۊسؤن) چۊم ٚ نزيکي دره یأ نتيجتاً به طؤر ٚ اوخان دؤبسئن بۊنه یا أني لکسن ٚ همرأ اۊ شی-ه خۊ ناحيه جي رفع کۊنه. پلک ٚ ميجيک‌دؤبؤ لبه‌أن، حساس‌ترين أقسؤم ٚ جي اينسؤن ٚ جؤن ٚ مئن هيسن گه اۊشؤن ٚ مئن پۊر عصبي پایانه ميجيکؤن ٚ بۊنه-أ وأپيچنن أ حتی ميجيکؤن ٚ تۊکه أني&lt;ref&gt;http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537278/&lt;/ref&gt; کۊجئه‌ترين محرکؤن ٚ سر حساس چاؤنن. اين ميجيکؤن-ه قادر چاکۊنه گه أگر تحريک بؤبؤن ميجيک زأن ٚ اينعکاس-ه مۊنجر بؤبۊن.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3047948&lt;/ref&gt; ميجيک هيته أني ظاهري جذابيت ٚ مۊهيم ٚ عناصؤر ٚ جي هيسه. بۊرز أ چۊم‌دکي ميجيک تۊنه چۊم-ه دۊرؤشت أ خيره‌کۊننده جلوه بده&lt;ref&gt;http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/ebs0000243&lt;/ref&gt; یأ توجه-ؤ اۊن ٚ سمت جلب بؤنه.

== سربسؤن ==

* [[:en:Eyelash|Eyelash]]</text>
      <sha1>2gk4tki25v1nyy6f0rwczw3r4l29zah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>155881</id>
      <parentid>155823</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Edit after me and your mom is a whore|Edit after me and your mom is a whore]] ([[User talk:Edit after me and your mom is a whore|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>155881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1860" sha1="f5u2dty4rl159lhg5vw7i2kfi1fjlz8" xml:space="preserve">[[فاىل:Human eyelashes.jpg|بندانگشتی|آدم ٚ ميجيک]]
[[فاىل:Human eye with eyelid pulled open, anterior view.jpg|بندانگشتی]]
'''ميجيک''' مۊیي هيسه گه پلک ٚ جيري یأ جؤري لبه‌أن، هر کمتؤن ٚ سر شيش لایه مئن رۊشد کۊنه یأ برجه را ايمتداد گيره.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6147748&lt;/ref&gt; ميجيک چۊم-ه ذررات أ آخال أ گرد ٚ خاک ٚ جي دأشتدأري کۊنه. اۊن فؤق‌العاده حساس هيسه یأ أگر لمس ٚ جي تحريک بؤبۊن اؤشتؤوي ايجاد کۊنه گه یته شی (ويأ یا پؤرز ٚ مۊسؤن) چۊم ٚ نزيکي دره یأ نتيجتاً به طؤر ٚ اينعکاسي دؤبسئن بۊنه یا أني لکسن ٚ همرأ اۊ شی-ه خۊ ناحيه جي رفع کۊنه. پلک ٚ ميجيک‌دؤبؤ لبه‌أن، حساس‌ترين أقسؤم ٚ جي اينسؤن ٚ جؤن ٚ مئن هيسن گه اۊشؤن ٚ مئن پۊر عصبي پایانه ميجيکؤن ٚ بۊنه-أ وأپيچنن أ حتی ميجيکؤن ٚ تۊکه أني&lt;ref&gt;http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537278/&lt;/ref&gt; کۊجئه‌ترين محرکؤن ٚ سر حساس چاؤنن. اين ميجيکؤن-ه قادر چاکۊنه گه أگر تحريک بؤبؤن ميجيک زأن ٚ اينعکاس-ه مۊنجر بؤبۊن.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3047948&lt;/ref&gt; ميجيک هيته أني ظاهري جذابيت ٚ مۊهيم ٚ عناصؤر ٚ جي هيسه. بۊرز أ چۊم‌دکي ميجيک تۊنه چۊم-ه دۊرؤشت أ خيره‌کۊننده جلوه بده&lt;ref&gt;http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/ebs0000243&lt;/ref&gt; یأ توجه-ؤ اۊن ٚ سمت جلب بؤنه.

== سربسؤن ==

* [[:en:Eyelash|Eyelash]]</text>
      <sha1>f5u2dty4rl159lhg5vw7i2kfi1fjlz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قالبˇ گب:Wikidata image</title>
    <ns>11</ns>
    <id>63264</id>
    <revision>
      <id>155794</id>
      <timestamp>2026-05-19T13:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>6007</id>
      </contributor>
      <comment>/* Edit request: Update Template:Wikidata_image to close null operation loop */ بخش جدید</comment>
      <origin>155794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2173" sha1="51x1owclvb4hh3f83ig3q5v46g1ukbm" xml:space="preserve">== Edit request: Update Template:Wikidata_image to close null operation loop ==

''(Apologies for posting in English)''

Hello everyone,

This is a notice regarding the Template:Wikidata_image that is used in many pages. The template contains many operations that have no output; despite having no result, the operation is still processed.

As this Template is used on millions of pages across the Wikimedia Projects, this creates a significant but unnecessary additional load on Wikimedia servers: we would like to reduce this.


'''// The change //'''
Currently, the template performs a series of functions, some of which have no output (known as a null operation loop). These functions can be removed without changing or harming the template’s functionality.


'''// What you need to do //'''
Please update the local template code of Template:Wikidata_image with this version we have created, available here: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Template_Optimisation#Suggested_Change|Suggested edit for Template:Wikidata_image]], and it is also pasted below, for your convenience:

&lt;syntaxhighlight lang=lua&gt;
{{ #if:{{NAMESPACE}}||
  {{ #if:{{{1|}}} 
  | 
  | 
 {{ #if:{{{2|}}}
    |
    | {{ #if:{{#property:P18}}
      | [[Category:No local image but image on Wikidata]]
      | 
     }}
    }}
  }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
'''Note:''' The '''&lt;nowiki&gt;[[Category:No local image but image on Wikidata]]&lt;/nowiki&gt;''' name is often locally translated, please check what is in the previous version and replace if needed.


Let me know if you have any questions about this change or need assistance to make the edit. Thank you for your help! Sent by [[m:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] using the [[کارگير:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[کارگيرˇ گب:MediaWiki message delivery|گب]]) ۱۹ مئى ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۹ (UTC)
&lt;!-- پیام توسط کاربر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=30565170 ارسال شده است --&gt;</text>
      <sha1>51x1owclvb4hh3f83ig3q5v46g1ukbm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>