زياري‌ئن

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="glk">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>glkwiki</dbname>
    <base>https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مديا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گب</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارگير</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">کارگيرˇ گب</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">مدي Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فاىل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فاىلˇ گب</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدياويکي گب</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">قالب</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">قالبˇ گب</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">رانما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">رانما گب</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">جرگه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">جرگه گب</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماجۊل</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماجۊلˇ گب</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>زياري‌ئن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1572</id>
    <revision>
      <id>156116</id>
      <parentid>156099</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5981" sha1="63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n" xml:space="preserve">[[فاىل:Historical Atlas of Iran - Plate No. 12.jpg|بندانگشتی|چپ|200px| زياري‌ئن ٚ قلمرؤ نخشه، [[مرداويج]] ٚ زمات ٚ مئن]]
[[فاىل:Gonbad-e Qabus.JPG|بندانگشتی|چپ|200px| گۊنبدکاوۊس، زياري‌ئن ٚ پایتخت]]

'''زياري‌ئن''' ايته [[گيلان|گيلاني]] درزا ؤ خاندان بؤن کي [[کاسپي دریا]] [[نسا]] مئن ويشتر جه ۱۵۰ سال حۊکۊمت بۊگۊدئد. زياري‌ئن [[داخل]] ٚ منطقه شين بۊد. أ سلسله، ٩۳۱ تا ١٠٩٠ ميلادي (۵۰۵ تا ۶۶۴ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]) قۊدرت ٚ سر ايسابۊ. زياري‌ئن مۊختلف دؤره‌ئن مئن چار ته پایتخت دأشتيد کي اصفهان، ری، گۊرگان ؤ آمؤل-أ شامل بؤستي.
زياري شاهؤن، فرهنگ ؤ أدبيات ؤ دانش ٚ پيشرفت ٚ وأسي پۊر کۊنۊش بؤدن ؤ حتی زياري‌ئن ٚ جي، دۊ نفر کيتاب بينيويشته درن: [[کاوۊس زياري]] ؤ [[کيکاوۊس زياري]]. [[قابۊس نامه]]، هي کيکاوۊس بن اسکندر ٚ شي ايسه.

==پیشگۊفتار==
جه قدیم زمأت گیلانیان ، آزاتی و اختیار أمره خوشانه زیوش گودید. گیلانˇ جوغرافیا سه خاله بو کی اوشانه نام گیلان ، دیلمان و طالشان دوخاده بوستی. اسلامˇ ورود پسی ، اؤ زمات کی ساسانیانˇ سلسله فوگوردست و موسلمانان  بتأنستید تا خراسانˇ صارای فوسینید. موسلمانان چند دفعأ حق و سأی بوگودید کی [[کاسپي درىا]] صارای فوسینید. اما اوشان هر دفعأ دشکن خوردید و ناموفق بید. فقط موعاویه زمأت مئن ، موسلمانان بتأنستی گورگان فتح بوکونید.
جه سال ٤٣٦ دیلمی (٨٦٤ میلادی) کی علویان ، مازندران مئن علیه طاهریان و خلیفه عباسی شورش بوگودید و بتأنستید طبرستان و گورگان مئن ایته حکومت مستقل باورید و هردفعأ کی نیاز دأشتید جه گیل و دیلمˇ برزنگی مرداکان ایستفاده گودید. حسن بن قاسم (داعی صغیر) زمأت کی سامانیان أمره بجنگسته ، ایبار ده جه گیل و دیلمانˇ یاور ایستفاده بوگوده و بتأنسته سامانیانˇ مایه دار دشکن بده. مرداویج بن زیار بن وردانشاه کی زیارئنˇ اولین امیر بوبوسته ، ابتدا داعی صغیرˇ مایه دار مئن بو و ماکان بن کاکی خدمت گودی. ماکان ، داعی صغیرˇ پیله سردار بو کی بتأنسته شهران ری ، زنجان و همدان فوسینه. داعی تا هسا بتأنسته بو کی خو مخالفان و دشمنان دشکن بده و اونه قوت و زور هر روج ویشترا به. اما علویان مئن اختلاف و ناسازگاری نها بو و سامانیان متوجه بوبوسته بید و هأ موضوع جه ایستفاده بوگودید. اوشان اسفار بن شیرویه به خدمت بیگیفتید. اسفار ایتا جه داعی صغیرˇ سردار و ماکانˇ مایه دار مئن بو. اما اسفار و ماکان مئن اختلاف بوجود بومو و ماکان تصمیم بیگیفته اونه خو مایه دار جه دیمه بنا. هنه وأستی اسفار ، ماکان و داعی أمره دشمن بوبو و سامانیان ورجا بوشو  و باخی داعی مخالفانه خو ورجا دوخاده و اوشانه جه بخواسته کی اونه یاور ببید. مرداویج زیاری ایتا جه گیل و دیلم پیله کسان بو کی به اسفار ملحق بوبوسته. سال ٥٠٢ دیلمی (٩٢٨ میلادی) ، اسفار ، سامانیان یاور أمره به گرگان و مازندران فوتورکسته و بتانسته علویان دشکن بدأ و داعی صغیر أ جنگ مئن کوشته بوبو. داعی موردنˇ پسی ، علویانˇ قودرت فوگوردسته و اسفار اوشانه قلمرو و قودرت جیگیفته و بنام سامانیان حکومت بوگوده. 

==زياري أميران ٚ نام==
#[[مرداويج زياري]]، ۳۱۹ تا ۳۲۳ ه‍ ق
#[[وؤشۊمگير]]، ۳۲۳ تا ۳۵۷
#[[بهستۊن زياري]]، ۳۵۷ تا ۳۶۶
#[[کاوۊس زياري]]، ۳۶۶ تا ۴۰۳
#[[منۊچهر زياري]]، ۴۰۳ تا ۴۲۱
#[[أنۊشيروان زياري]]، ۴۲۱ تا ۴۳۵
#[[کیکاوۊس زياري]]، ۴۴۱ تا ۴۸۳
#[[گيلانشا زياري]]، ۴۸۳ تا ۴۸۶

==سربس==
*ابن اسفندیار بهاءالدین محمد بن حسن. تاریخ تبرستان. تصحیح عباس اقبال. خاور. تهران١٣٢٠
*اشپولر برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. واگردان جواد فلاتوری. اننشارات علمی و فرهنگی. ١٣٧٧
*طبری محمد بن جریر. تاریخ طبری. واگردان ابوالقاسم پاینده.اساطیر. ١٣٦٩
*کسروی احمد. شهریاران گمنام. انتشارات نگاه. تهران ١٣٨٥
*مرعشی سیدظهیرالدین. تاریخ طبرستان و رویان و مازندران. به اهتمام برنهارد دارن. گستره. تهران ١٣٦٣
*Madelung, W .Chapter 6. &quot;The Minor Dynasties of Northern Iran&quot;. [in 7th-11th Century Iran]pp 198-249, from Cambridge History of Iran 4.Cambridge University Press. London 1975
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ تاريخ]]</text>
      <sha1>63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سياکل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3484</id>
    <revision>
      <id>156117</id>
      <parentid>156100</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2715" sha1="545pejdd42nd12xjqki4jod20lu9jo0" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۱,۶۵۳ نفر (۱۵۹۰)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚكَل بتا جه [[گيلان]] ٚ شأران ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآهکل ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>545pejdd42nd12xjqki4jod20lu9jo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156136</id>
      <parentid>156117</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>سیآٚهٚکل ٚ قٚدیمی تٚرن نٚام سیآٚهٚکل ایسه</comment>
      <origin>156136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3022" sha1="ph0kglm8ukojlpa5pbgthmip7gt1ajd" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚکل/سی کل/سیکل/سیآٚکل یتا جه [[گيلان]] ٚ شاهران ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ مینه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی سیآهکلی،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شارستان مین زاک ایسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>ph0kglm8ukojlpa5pbgthmip7gt1ajd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156145</id>
      <parentid>156136</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2715" sha1="545pejdd42nd12xjqki4jod20lu9jo0" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۱,۶۵۳ نفر (۱۵۹۰)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚكَل بتا جه [[گيلان]] ٚ شأران ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآهکل ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>545pejdd42nd12xjqki4jod20lu9jo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156154</id>
      <parentid>156145</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3022" sha1="ph0kglm8ukojlpa5pbgthmip7gt1ajd" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚکل/سی کل/سیکل/سیآٚکل یتا جه [[گيلان]] ٚ شاهران ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ مینه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی سیآهکلی،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شارستان مین زاک ایسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>ph0kglm8ukojlpa5pbgthmip7gt1ajd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156155</id>
      <parentid>156154</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3026" sha1="0caa5jw3srtj76g2mrg28i5y1yp813t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚکل/سی کل/سیکل/سیآٚکل یتا جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ مینه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی سیآهکلی،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شارستان مین زاک ایسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>0caa5jw3srtj76g2mrg28i5y1yp813t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156156</id>
      <parentid>156155</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>جور جور جور جور</comment>
      <origin>156156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3028" sha1="s5zw1vo3s0vjyuw1u4z0skqmzo3rxsr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚکل/سی کل/سیکل/سیآٚکل یتا جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ میانه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی سیآهکلی،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شارستان مین زاک ایسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>s5zw1vo3s0vjyuw1u4z0skqmzo3rxsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156157</id>
      <parentid>156156</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>جور</comment>
      <origin>156157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3035" sha1="cquiv3re81yn1hpd08wfur3f3l6gihc" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]] 
|بخش= 
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل	 
|محلي نام=
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
سیآٚهٚکل/سی کل/سیکل/سیآٚکل یتا اٚز/جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مینی بخش]] ٚ جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ میانه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی سیآهکلی،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شارستان مین زاک ایسه.

==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f&lt;/ref&gt;

==تاتايي‌ئن==
&lt;gallery&gt;
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
&lt;/gallery&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>cquiv3re81yn1hpd08wfur3f3l6gihc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دهبنه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5936</id>
    <revision>
      <id>156121</id>
      <parentid>156103</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy" xml:space="preserve">{{ناقص}}

دهبنه-Dahbane ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].

دهبنه در ابتدای سیاهکل واقع شده است.

دهبنه ایسم ایته جی روستاهان [[شیرجوپشت دهستان]] ، [[لاجان]] شهرستان رودبنه بخش ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156140</id>
      <parentid>156121</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>I ain’t writing بالا or anything with it with an arrow actual</comment>
      <origin>156140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj" xml:space="preserve">دٚهبٚنٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156149</id>
      <parentid>156140</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy" xml:space="preserve">{{ناقص}}

دهبنه-Dahbane ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].

دهبنه در ابتدای سیاهکل واقع شده است.

دهبنه ایسم ایته جی روستاهان [[شیرجوپشت دهستان]] ، [[لاجان]] شهرستان رودبنه بخش ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شیرجوپشت دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>iin7fwtl77v0qauqtnznxn7tfrfsedy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156160</id>
      <parentid>156149</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>Dehboneh it is &amp; its ruler is Arad</comment>
      <origin>156160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj" xml:space="preserve">دٚهبٚنٚه سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>26om1dq9jjzcmv2399yjzggscjl22mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سپردان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5941</id>
    <revision>
      <id>156119</id>
      <parentid>156102</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka" xml:space="preserve">{{ناقص}}

سیردان ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


سپردان ایسمه ایته روستا ایسه [[شبخوس لات دهستان]] مئن ، [[املش]] شهرستان جی اوستان [[گیلان]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شبخوس لات دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156139</id>
      <parentid>156119</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv" xml:space="preserve">

سٚپٚردٚآٚن سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156148</id>
      <parentid>156139</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka" xml:space="preserve">{{ناقص}}

سیردان ایسم ایته جی روستاهان [[مالفجان دهستان]] ،[[سیاکل]] شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان [[گیلان]] مئن جی کیشور [[ایران]].


سپردان ایسمه ایته روستا ایسه [[شبخوس لات دهستان]] مئن ، [[املش]] شهرستان جی اوستان [[گیلان]].


{{مالفجان دهستان روستاهان}}

{{سیاکل شهرستان بخش مرکزی دهستانان}}
{{شبخوس لات دهستان روستاهان}}

{{گیلان}}
 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>8h3cn0t9bkyw42v8phfld3042omzrka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156161</id>
      <parentid>156148</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>Sopordan’s ruler is Arad</comment>
      <origin>156161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv" xml:space="preserve">

سٚپٚردٚآٚن سیآٚهٚکل شٰٚرستٚان ٚ مٚیٰٚن ایسه و یتا جه جیگاعانی گ اٚیرٚآٚن ٚ رٰٚهبٚر اٚؤٚرٚ شی ایسه، یٚنی آٚرٚآد هٚآٚدٚیآٚن. 
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>la4t3tf5dhkp9vm6jw3nrajlft1x1qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9617</id>
    <revision>
      <id>156126</id>
      <parentid>156115</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shhshhddhdhe</username>
        <id>18485</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="316" sha1="6roqjac8k9kytynsoreme5rrsgbjwcm" xml:space="preserve">'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتان یتا ساموان بی با کمتر جه ۲۵۰ سٚال سٚن هسا دٚه.!'''

{{جيرنويس}}

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>6roqjac8k9kytynsoreme5rrsgbjwcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156127</id>
      <parentid>156126</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|talk]]) to last version by Àncilu: unexplained content removal</comment>
      <origin>156115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7421" sha1="gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن
| عادي نام=آمريکا
| بيدۊق ٚ تاتايي=Flag of the United States.svg
| ميللي نشان ٚ تاتايي=Greater coat of arms of the United States.svg
| ميللي شعار= In God We Trust
| ميللي سۊرۊد= پۊر ستاره بيدۊق {{سخ}} {{سخ}}[[File:&quot;The Star-Spangled Banner&quot; - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]]
| نخشه= USA orthographic.svg
| مرکز= [[واشينگتؤن دي سي]]
| پيله‌ترين شأر = 
| رسمي زوان =[[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]
| رائج ٚ زوانان= ۷۸.۱٪ [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]{{سخ}} ۱۳.۲٪ [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]]{{سخ}} ۳.۷٪ باخي [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]]{{سخ}} ۳.۶٪ [[آسيا]] ؤ [[اؤقىانۊسيه]] زوانان{{سخ}} ۱.۲٪ باخي زوانان
| نژادان= ۶۱.۶٪ اسپي‌پۊس{{سخ}} ۱۲.۴٪ سيأپۊس{{سخ}} ۶٪ آسيايي{{سخ}} ۱.۱٪ سۊرخ‌پۊس{{سخ}} ۰.۲٪ اؤقىانۊسيه‌اي{{سخ}} ۱۰.۲٪ چن‌نژادي{{سخ}} ۸.۴٪ باخي نژادان{{سخ}}
'''هيسپانيک ؤ لاتين‌تباري أساس ٚ سر'''{{سخ}} ۸۱.۳٪ غىر هيسپانيک ؤ لاتين{{سخ}} ۱۸.۷٪ هيسپانیک ؤ لاتين
|دين= ۶۳٪ مسيحيت (۴۲٪ پرؤتستان، ۲۱٪ کاتؤليک، ۲٪ باخي مسحيت ٚ مذهبان){{سخ}} ۲۹٪ بي‌دين{{سخ}} ۶٪ باخي دينان{{سخ}} ۲٪ نامعلۊم
|أهالي نام= آمريکايي
| حکۊمت ٚ نؤع= فدرالي رياستي{{سخ}} جؤمۊري
| حاکمان ٚ نؤع={{•}} ريئيس جؤمۊر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر ٚ معاون{{سخ}}{{•}} نماىنده‌ئن ٚ مجلس ٚ ريئيس{{سخ}}{{•}} أرشد ٚ قاضي
| حاکمان ٚ نام =دونالد ترامپ{{سخ}} کامالا هريس{{سخ}}نأنسي پلؤسي{{سخ}}جان رابرتس
|مقننه=کؤنگره
|أعلا مجلس= سنا مجلس
|سفلا مجلس= نماىنده‌ئن ٚ مجلس
|تاريخي دؤره‌ئن=مستقل بؤستن بريتانيا جه{{سخ}}{{•}} اعلاميه{{سخ}}{{•}} کؤنفدراسيؤن{{سخ}}{{•}} پاريس ٚ عهدنامه تصويب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ تصويب{{سخ}}{{•}} حقۊق ٚ منشۊر{{سخ}}{{•}}آخري ايالت ٚ تعيين{{سخ}}{{•}}آخري اصلاحيه{{سخ}}
|بنانهأن ٚ زمات= {{سخ}}۴ جۊلای ۱۷۷۶{{سخ}}۱ مارس ۱۷۸۱{{سخ}}۳ سپتامبر ۱۷۸۳{{سخ}}۲۱ ژوئن ۱۷۸۸{{سخ}}۲۵ سپتامبر ۱۷۸۹{{سخ}}۲۱ آگؤست ۱۹۵۹{{سخ}}۵ مئی ۱۹۹۲{{سخ}}
| پيلئکي = ۹,۸۳۳,۵۲۰
| پيلئکي رتبه=سوؤم
| آو ٚ درصد=۴.۶۶٪
| جمعيت ٚ سال= ۲۰۲۲
| جمعيت=۳۳۴,۸۳۵,۰۰۰
| جمعيت ٚ رتبه=سوؤم
| جمعيت ٚ تراکؤم=۳۳.۶ نفر ايته کيلۊمتر مؤربع مئن&lt;ref&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density&lt;/ref&gt;
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=۱۴۶اؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=۲۰۲۱
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=$۲۲,۶۷۵ تريليۊن&lt;ref name=&quot;imf&quot;&gt;{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&amp;ey=2010&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=. &amp;br=1&amp;c=429&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=&amp;pr.x=49&amp;pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه= دۊوؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=  $۶۸,۳۰۹ دؤلار
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه= هفتؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=۲۰۱۹
| انساني تؤسعه شاخص={{increase}} ۰/۹۲۶&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211201210446/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf%7Ctitle=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210614070129/https://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=۱۷اؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=&lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;بالا&lt;/span&gt;
| پۊل ٚ واحد=دؤلار
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=$
| زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۲، +۱۰، +۱۱
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۰
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= .us‏
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=۱+
| جيني= ۴۶.۹&lt;ref name='CBI'&gt;[https://web.archive.org/web/20110113052137/http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.&lt;/ref&gt;&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| تقويم=ميلادي تقويم 
| جيني سال=۲۰۲۰
| جيني رتبه=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| فرانئن ٚ ور = راست
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
}}

[[فاىل:Us-map.png|thumb|220px| آمريکا نخشه]]
[[فاىل:Uscapitolindaylight.jpg|thumb|220px|آمریکا سنا]]

'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتؤن''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] مئن: United States of America؛ اختصاري: USA) کي خۊلاصه وار '''آمريکا''' دۊخانده به، ايته کيشور [[کلسيايي آمريکا]] دۊرۊن ؤ آرام ؤ أطلس ٚ اؤقیانۊسان ٚ مئن ايسه. آمريکا [[کلسيا]] جه [[کانادا]] ؤ [[نسا]] جه [[مکزيک]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آمريکا حکۊمت فدرالي ايسه ؤ ۵۰ ته ايالت، ۵ ته مسکۊني قلمرؤ ؤ ۹ ته کۊچي جزيره جه تشکيل بۊبؤسته کي اۊشان ٚ پيلئکي ايجايي ۳,۸ ميليۊن ماىل مؤربع (۹,۸ ميليۊن کيلۊمتر مؤربع) ايسه ؤ دۊنىا مئن سوؤمي پيله کيشور مساحت ٚ نظر ٚ جه ؤ ۳۳۵ ميليۊن جمعيت ٚ أمرأ ني دۊنىا سوؤمي کيشور جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Largest Countries in the World by Area - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/geography/largest-countries-in-the-world/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Population by Country (2021) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt; آمريکا پاىتخت [[واشينگتؤن دي سي]] ايسه ؤ [[نيۊىؤرک]] ني ويشترين جمعيت-أ آمريکا شأران ٚ مئن دأره.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156128</id>
      <parentid>156127</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shhshhddhdhe</username>
        <id>18485</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ جور get a life NDG NIGGER</comment>
      <origin>156128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="315" sha1="rltlevcrn4j8krzhvrgwmgwfe61vnzc" xml:space="preserve">'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتان یتا ساموان بی با کمتر جه ۲۵۰ سٚال سٚن هسا دٚه.'''

{{جيرنويس}}

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>rltlevcrn4j8krzhvrgwmgwfe61vnzc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156130</id>
      <parentid>156128</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <comment>Revert</comment>
      <origin>156130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7421" sha1="gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن
| عادي نام=آمريکا
| بيدۊق ٚ تاتايي=Flag of the United States.svg
| ميللي نشان ٚ تاتايي=Greater coat of arms of the United States.svg
| ميللي شعار= In God We Trust
| ميللي سۊرۊد= پۊر ستاره بيدۊق {{سخ}} {{سخ}}[[File:&quot;The Star-Spangled Banner&quot; - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]]
| نخشه= USA orthographic.svg
| مرکز= [[واشينگتؤن دي سي]]
| پيله‌ترين شأر = 
| رسمي زوان =[[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]
| رائج ٚ زوانان= ۷۸.۱٪ [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]{{سخ}} ۱۳.۲٪ [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]]{{سخ}} ۳.۷٪ باخي [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]]{{سخ}} ۳.۶٪ [[آسيا]] ؤ [[اؤقىانۊسيه]] زوانان{{سخ}} ۱.۲٪ باخي زوانان
| نژادان= ۶۱.۶٪ اسپي‌پۊس{{سخ}} ۱۲.۴٪ سيأپۊس{{سخ}} ۶٪ آسيايي{{سخ}} ۱.۱٪ سۊرخ‌پۊس{{سخ}} ۰.۲٪ اؤقىانۊسيه‌اي{{سخ}} ۱۰.۲٪ چن‌نژادي{{سخ}} ۸.۴٪ باخي نژادان{{سخ}}
'''هيسپانيک ؤ لاتين‌تباري أساس ٚ سر'''{{سخ}} ۸۱.۳٪ غىر هيسپانيک ؤ لاتين{{سخ}} ۱۸.۷٪ هيسپانیک ؤ لاتين
|دين= ۶۳٪ مسيحيت (۴۲٪ پرؤتستان، ۲۱٪ کاتؤليک، ۲٪ باخي مسحيت ٚ مذهبان){{سخ}} ۲۹٪ بي‌دين{{سخ}} ۶٪ باخي دينان{{سخ}} ۲٪ نامعلۊم
|أهالي نام= آمريکايي
| حکۊمت ٚ نؤع= فدرالي رياستي{{سخ}} جؤمۊري
| حاکمان ٚ نؤع={{•}} ريئيس جؤمۊر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر ٚ معاون{{سخ}}{{•}} نماىنده‌ئن ٚ مجلس ٚ ريئيس{{سخ}}{{•}} أرشد ٚ قاضي
| حاکمان ٚ نام =دونالد ترامپ{{سخ}} کامالا هريس{{سخ}}نأنسي پلؤسي{{سخ}}جان رابرتس
|مقننه=کؤنگره
|أعلا مجلس= سنا مجلس
|سفلا مجلس= نماىنده‌ئن ٚ مجلس
|تاريخي دؤره‌ئن=مستقل بؤستن بريتانيا جه{{سخ}}{{•}} اعلاميه{{سخ}}{{•}} کؤنفدراسيؤن{{سخ}}{{•}} پاريس ٚ عهدنامه تصويب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ تصويب{{سخ}}{{•}} حقۊق ٚ منشۊر{{سخ}}{{•}}آخري ايالت ٚ تعيين{{سخ}}{{•}}آخري اصلاحيه{{سخ}}
|بنانهأن ٚ زمات= {{سخ}}۴ جۊلای ۱۷۷۶{{سخ}}۱ مارس ۱۷۸۱{{سخ}}۳ سپتامبر ۱۷۸۳{{سخ}}۲۱ ژوئن ۱۷۸۸{{سخ}}۲۵ سپتامبر ۱۷۸۹{{سخ}}۲۱ آگؤست ۱۹۵۹{{سخ}}۵ مئی ۱۹۹۲{{سخ}}
| پيلئکي = ۹,۸۳۳,۵۲۰
| پيلئکي رتبه=سوؤم
| آو ٚ درصد=۴.۶۶٪
| جمعيت ٚ سال= ۲۰۲۲
| جمعيت=۳۳۴,۸۳۵,۰۰۰
| جمعيت ٚ رتبه=سوؤم
| جمعيت ٚ تراکؤم=۳۳.۶ نفر ايته کيلۊمتر مؤربع مئن&lt;ref&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density&lt;/ref&gt;
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=۱۴۶اؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=۲۰۲۱
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=$۲۲,۶۷۵ تريليۊن&lt;ref name=&quot;imf&quot;&gt;{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&amp;ey=2010&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=. &amp;br=1&amp;c=429&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=&amp;pr.x=49&amp;pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه= دۊوؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=  $۶۸,۳۰۹ دؤلار
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه= هفتؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=۲۰۱۹
| انساني تؤسعه شاخص={{increase}} ۰/۹۲۶&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211201210446/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf%7Ctitle=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210614070129/https://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=۱۷اؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=&lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;بالا&lt;/span&gt;
| پۊل ٚ واحد=دؤلار
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=$
| زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۲، +۱۰، +۱۱
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۰
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= .us‏
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=۱+
| جيني= ۴۶.۹&lt;ref name='CBI'&gt;[https://web.archive.org/web/20110113052137/http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.&lt;/ref&gt;&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| تقويم=ميلادي تقويم 
| جيني سال=۲۰۲۰
| جيني رتبه=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| فرانئن ٚ ور = راست
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
}}

[[فاىل:Us-map.png|thumb|220px| آمريکا نخشه]]
[[فاىل:Uscapitolindaylight.jpg|thumb|220px|آمریکا سنا]]

'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتؤن''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] مئن: United States of America؛ اختصاري: USA) کي خۊلاصه وار '''آمريکا''' دۊخانده به، ايته کيشور [[کلسيايي آمريکا]] دۊرۊن ؤ آرام ؤ أطلس ٚ اؤقیانۊسان ٚ مئن ايسه. آمريکا [[کلسيا]] جه [[کانادا]] ؤ [[نسا]] جه [[مکزيک]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آمريکا حکۊمت فدرالي ايسه ؤ ۵۰ ته ايالت، ۵ ته مسکۊني قلمرؤ ؤ ۹ ته کۊچي جزيره جه تشکيل بۊبؤسته کي اۊشان ٚ پيلئکي ايجايي ۳,۸ ميليۊن ماىل مؤربع (۹,۸ ميليۊن کيلۊمتر مؤربع) ايسه ؤ دۊنىا مئن سوؤمي پيله کيشور مساحت ٚ نظر ٚ جه ؤ ۳۳۵ ميليۊن جمعيت ٚ أمرأ ني دۊنىا سوؤمي کيشور جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Largest Countries in the World by Area - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/geography/largest-countries-in-the-world/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Population by Country (2021) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt; آمريکا پاىتخت [[واشينگتؤن دي سي]] ايسه ؤ [[نيۊىؤرک]] ني ويشترين جمعيت-أ آمريکا شأران ٚ مئن دأره.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156133</id>
      <parentid>156130</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>جور جور جور جور</comment>
      <origin>156133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="296" sha1="3i2xchk79g35ddgq3pvu0u23k5xv74h" xml:space="preserve">'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتان یتا ساموان بی با کمتر جه ۲۵۰ سٚال سٚن هسا دٚه.!'''

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>3i2xchk79g35ddgq3pvu0u23k5xv74h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156144</id>
      <parentid>156133</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7421" sha1="gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl" xml:space="preserve">{{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| أصلي نام=آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن
| عادي نام=آمريکا
| بيدۊق ٚ تاتايي=Flag of the United States.svg
| ميللي نشان ٚ تاتايي=Greater coat of arms of the United States.svg
| ميللي شعار= In God We Trust
| ميللي سۊرۊد= پۊر ستاره بيدۊق {{سخ}} {{سخ}}[[File:&quot;The Star-Spangled Banner&quot; - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]]
| نخشه= USA orthographic.svg
| مرکز= [[واشينگتؤن دي سي]]
| پيله‌ترين شأر = 
| رسمي زوان =[[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]
| رائج ٚ زوانان= ۷۸.۱٪ [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]{{سخ}} ۱۳.۲٪ [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]]{{سخ}} ۳.۷٪ باخي [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]]{{سخ}} ۳.۶٪ [[آسيا]] ؤ [[اؤقىانۊسيه]] زوانان{{سخ}} ۱.۲٪ باخي زوانان
| نژادان= ۶۱.۶٪ اسپي‌پۊس{{سخ}} ۱۲.۴٪ سيأپۊس{{سخ}} ۶٪ آسيايي{{سخ}} ۱.۱٪ سۊرخ‌پۊس{{سخ}} ۰.۲٪ اؤقىانۊسيه‌اي{{سخ}} ۱۰.۲٪ چن‌نژادي{{سخ}} ۸.۴٪ باخي نژادان{{سخ}}
'''هيسپانيک ؤ لاتين‌تباري أساس ٚ سر'''{{سخ}} ۸۱.۳٪ غىر هيسپانيک ؤ لاتين{{سخ}} ۱۸.۷٪ هيسپانیک ؤ لاتين
|دين= ۶۳٪ مسيحيت (۴۲٪ پرؤتستان، ۲۱٪ کاتؤليک، ۲٪ باخي مسحيت ٚ مذهبان){{سخ}} ۲۹٪ بي‌دين{{سخ}} ۶٪ باخي دينان{{سخ}} ۲٪ نامعلۊم
|أهالي نام= آمريکايي
| حکۊمت ٚ نؤع= فدرالي رياستي{{سخ}} جؤمۊري
| حاکمان ٚ نؤع={{•}} ريئيس جؤمۊر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر ٚ معاون{{سخ}}{{•}} نماىنده‌ئن ٚ مجلس ٚ ريئيس{{سخ}}{{•}} أرشد ٚ قاضي
| حاکمان ٚ نام =دونالد ترامپ{{سخ}} کامالا هريس{{سخ}}نأنسي پلؤسي{{سخ}}جان رابرتس
|مقننه=کؤنگره
|أعلا مجلس= سنا مجلس
|سفلا مجلس= نماىنده‌ئن ٚ مجلس
|تاريخي دؤره‌ئن=مستقل بؤستن بريتانيا جه{{سخ}}{{•}} اعلاميه{{سخ}}{{•}} کؤنفدراسيؤن{{سخ}}{{•}} پاريس ٚ عهدنامه تصويب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ تصويب{{سخ}}{{•}} حقۊق ٚ منشۊر{{سخ}}{{•}}آخري ايالت ٚ تعيين{{سخ}}{{•}}آخري اصلاحيه{{سخ}}
|بنانهأن ٚ زمات= {{سخ}}۴ جۊلای ۱۷۷۶{{سخ}}۱ مارس ۱۷۸۱{{سخ}}۳ سپتامبر ۱۷۸۳{{سخ}}۲۱ ژوئن ۱۷۸۸{{سخ}}۲۵ سپتامبر ۱۷۸۹{{سخ}}۲۱ آگؤست ۱۹۵۹{{سخ}}۵ مئی ۱۹۹۲{{سخ}}
| پيلئکي = ۹,۸۳۳,۵۲۰
| پيلئکي رتبه=سوؤم
| آو ٚ درصد=۴.۶۶٪
| جمعيت ٚ سال= ۲۰۲۲
| جمعيت=۳۳۴,۸۳۵,۰۰۰
| جمعيت ٚ رتبه=سوؤم
| جمعيت ٚ تراکؤم=۳۳.۶ نفر ايته کيلۊمتر مؤربع مئن&lt;ref&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density&lt;/ref&gt;
| جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=۱۴۶اؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=۲۰۲۱
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد=$۲۲,۶۷۵ تريليۊن&lt;ref name=&quot;imf&quot;&gt;{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&amp;ey=2010&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=. &amp;br=1&amp;c=429&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=&amp;pr.x=49&amp;pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه= دۊوؤم
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=  $۶۸,۳۰۹ دؤلار
| داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه= هفتؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=۲۰۱۹
| انساني تؤسعه شاخص={{increase}} ۰/۹۲۶&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211201210446/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf%7Ctitle=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210614070129/https://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=۱۷اؤم
| انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=&lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;بالا&lt;/span&gt;
| پۊل ٚ واحد=دؤلار
| پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=$
| زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۲، +۱۰، +۱۱
| تاوستاني زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي -۴ تا -۱۰
| کد بین‌المللی خودرو=
| اينترنتي دامنه= .us‏
| تلفؤن ٚ پيش شۊماره=۱+
| جيني= ۴۶.۹&lt;ref name='CBI'&gt;[https://web.archive.org/web/20110113052137/http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.&lt;/ref&gt;&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| تقويم=ميلادي تقويم 
| جيني سال=۲۰۲۰
| جيني رتبه=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;(متوسط)&lt;/span&gt;
| فرانئن ٚ ور = راست
| برق ٚ وؤلتاژ= 
| برق ٚ فرکانس= 
}}

[[فاىل:Us-map.png|thumb|220px| آمريکا نخشه]]
[[فاىل:Uscapitolindaylight.jpg|thumb|220px|آمریکا سنا]]

'''آمريکا ايجؤنابؤ ايالتؤن''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] مئن: United States of America؛ اختصاري: USA) کي خۊلاصه وار '''آمريکا''' دۊخانده به، ايته کيشور [[کلسيايي آمريکا]] دۊرۊن ؤ آرام ؤ أطلس ٚ اؤقیانۊسان ٚ مئن ايسه. آمريکا [[کلسيا]] جه [[کانادا]] ؤ [[نسا]] جه [[مکزيک]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آمريکا حکۊمت فدرالي ايسه ؤ ۵۰ ته ايالت، ۵ ته مسکۊني قلمرؤ ؤ ۹ ته کۊچي جزيره جه تشکيل بۊبؤسته کي اۊشان ٚ پيلئکي ايجايي ۳,۸ ميليۊن ماىل مؤربع (۹,۸ ميليۊن کيلۊمتر مؤربع) ايسه ؤ دۊنىا مئن سوؤمي پيله کيشور مساحت ٚ نظر ٚ جه ؤ ۳۳۵ ميليۊن جمعيت ٚ أمرأ ني دۊنىا سوؤمي کيشور جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Largest Countries in the World by Area - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/geography/largest-countries-in-the-world/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|عنوان=Population by Country (2021) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2021-10-29|کد زبان=en}}&lt;/ref&gt; آمريکا پاىتخت [[واشينگتؤن دي سي]] ايسه ؤ [[نيۊىؤرک]] ني ويشترين جمعيت-أ آمريکا شأران ٚ مئن دأره.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:آمریکا کشورؤن]]</text>
      <sha1>gcgrw1l7dvk5qkyit5d6vb37l0x8nvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تئران ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9651</id>
    <revision>
      <id>156123</id>
      <parentid>156108</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= تئران
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranTehran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[تئران]]
| پيلئکي= ۱۲,۹۸۱ 
| جمعيت= ۱۲,۲۶۷,۶۳۷ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۷۱۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۶
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= 
| پيش شۊماره= ۰۲۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-th.ir/ تئران ٚ اۊستانداري]
}}

'''تئران''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[تئران]] ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سمنان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]] ؤ [[مرکزي اۊستان|مرکزي]] اۊستانان-أ فأرسه. [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۹ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{موزهان تئران}}

{{تئران}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156141</id>
      <parentid>156123</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>Tenshi Niggereskishi</comment>
      <origin>156141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2146" sha1="jnikctkwo60v1982hygtwcoes5ia19r" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= تئران
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranTehran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[تئران]]
| پيلئکي= ۱۲,۹۸۱ 
| جمعيت= ۱۲,۲۶۷,۶۳۷ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۷۱۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۶
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= 
| پيش شۊماره= ۰۲۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-th.ir/ تئران ٚ اۊستانداري]
}}

'''تٚهرٚآٚن''' یتا جه [[ايران]] ٚ [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚپی]] اۊستانان ايسه و اٚکثٚریتٚش [[گيلک|گیلٚک]] بی. أ اۊستان ٚ مرکز [[تئران]] ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سمنان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]] ؤ [[مرکزي اۊستان|مرکزي]] اۊستانان-أ رٚسٚه. [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۸ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{موزهان تئران}}

{{تئران}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>jnikctkwo60v1982hygtwcoes5ia19r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156150</id>
      <parentid>156141</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= تئران
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranTehran-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[تئران]]
| پيلئکي= ۱۲,۹۸۱ 
| جمعيت= ۱۲,۲۶۷,۶۳۷ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۷۱۰ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۶
| ولي فقيه نماىنده = 
| اۊستاندار= 
| پيش شۊماره= ۰۲۱
| وبجيگا= [https://www.ostan-th.ir/ تئران ٚ اۊستانداري]
}}

'''تئران''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[تئران]] ايسه کي ايران ٚ مرکزه. أ اۊستان [[کلسيا]] جه [[مازندران ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سمنان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]] ؤ [[مرکزي اۊستان|مرکزي]] اۊستانان-أ فأرسه. [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ني تئران ٚ شين بۊ کي ۱۳۸۹ سال ٚ مئن خؤره ايته اۊستان بۊبؤسته.&lt;ref&gt;{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{موزهان تئران}}

{{تئران}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>f4vxlabd2t171l9z3d1h5bk6vdra14t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گیلکي رپ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14952</id>
    <revision>
      <id>156124</id>
      <parentid>156109</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
'''گیله رپ'''، رپˇ میزقؤنˇ سبکˇ جی بومأ ؤ [[فارسی‌ رپ]]، ای سبکˇ رو، پور تاثیر بنه. ای میزقؤنˇ سبک سوتته رج دأنه&lt;ref&gt;سربس خأنه اما ندأنه!&lt;/ref&gt;:

اولی '''گأنگستری''' ایسه کی اینه '''خیابؤنی رپ''' نی دخؤنن؛ دومی '''اعتراضی رپ''' ایسه و سومی ایپچه اخلاقی‌تر ایسه و سأی کؤنه کی جامعه ارزشؤنه یاد باوره.&lt;ref&gt;سربس خأنه ؤ ندأنه!&lt;/ref&gt;

گیلکی رپ، ای هر سو ته رجˇ مئن، بمیرفؤسی فعال ایسن. گأنگستری خؤجیر خؤندنکسؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[أدیب پژواک]] ایسن کی اوشؤنˇ گروه (جرگه) نؤم [[ؤ.پي (موزیکˇ جرگه)|ؤ.پي]] ایسسه و اعتراضی خؤجیر خؤندنکس، [[شاهين نجفي]] ایسه و سومی سبکˇ مئن، کي پور فعال نیه، [[رشت ؤ انزلي]] میزقؤن، [[عماد قویدل]]ˇ جی و [[ضد نژادپرستی]] میزقؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[کالی ام]]ˇ جی، دوتته جه خؤجیرترین میزقؤنؤن ایسن گیلکی رپˇ مئن.


گنگستا سبک، گیلکی مئن ایتؤ ایسه کی طنز و مزاقیتن و... اونˇ مئن زیاد دئه شأنه. [[سعید عؤسرا]] و [[أدیپ پژواک]] کی ویشتر أ کارؤنه دومبال کؤنن دوتته آلبوم بیرون هدأن کی أولی آلبؤمˇ نؤم [[شنگ (موزیکˇ آلبوم)|شنگ]] و دومی آلبؤمˇ نؤم 
[[تره اوچین (رپ)|تره اوچین]] ایسسه.

[[شاهين نجفي]] رپؤن ویشتر اعتراضی ایسن ولی چنته احساسی میزقؤن نی بخؤنده؛ [[مامان (رپˇ آهنگ)|مامان]] و [[بیأ مره یاری بدن (موزیک)|بیأ مره یاری بدن]] موسؤن. بعضی شاهین نجفی میزقؤنؤن، ترکیبی فارسی ؤ گیلکی أمرأ ایسه.

==گیل رپ==
از سال ۱۳۹۹ ایته سبک نو شکل بیگیفته برای احیای زبان گیلکی به نام «گیل رپ» و از بنیانگذاران ا سبک شا گیله متی و ژیویر نام بردن. 


==خالؤن==
*[https://web.archive.org/web/20190804232623/http://v6rg.com/?p=7459 یکته رادیویی برنامه راجه به گیلکی رپ]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C شاهین نجفی]
*[https://web.archive.org/web/20150624071343/http://osra.rzb.ir/ سعید عوسرا جیگا]
*[https://web.archive.org/web/20160901151248/http://www.shahinnajafimusic.com/ شاهین نجفی جیگا]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%84_%28%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85%29 ترامادولˇآلبوم]
* [https://on.soundcloud.com/ZxX4y ژیویرِ جیگا]

==سربس==
{{جیرنویس}}


[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:رپ]]
[[رده:موزیک]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156138</id>
      <parentid>156124</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>Zhaponi🇯🇵 you don’t have anything slave</comment>
      <origin>156138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2528" sha1="i9bvx1b6q3sdqob6z533ccxkrfn6u07" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
'''گیلٚکی رپ'''،رپˇ میزقؤنˇ سبکˇ جی بومأ، ای سبکˇ رو، پور تاثیر بنه. ای میزقؤنˇ سبک سوتته رج دأنه&lt;ref&gt;سربس خأنه اما ندأنه!&lt;/ref&gt;:

اولی '''گأنگستری''' ایسه کی اینه '''خیابؤنی رپ''' نی دخؤنن؛ دومی '''اعتراضی رپ''' ایسه و سومی ایپچه اخلاقی‌تر ایسه و سأی کؤنه کی جامعه ارزشؤنه یاد باوره.&lt;ref&gt;سربس خأنه ؤ ندأنه!&lt;/ref&gt;

گیلکی رپ، ای هر سو ته رجˇ مئن، بمیرفؤسی فعال ایسن. گأنگستری خؤجیر خؤندنکسؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[أدیب پژواک]] ایسن کی اوشؤنˇ گروه (جرگه) نؤم [[ؤ.پي (موزیکˇ جرگه)|ؤ.پي]] ایسسه و اعتراضی خؤجیر خؤندنکس، [[شاهين نجفي]] ایسه و سومی سبکˇ مئن، کي پور فعال نیه، [[رشت ؤ انزلي]] میزقؤن، [[عماد قویدل]]ˇ جی و [[ضد نژادپرستی]] میزقؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[کالی ام]]ˇ جی، دوتته جه خؤجیرترین میزقؤنؤن ایسن گیلکی رپˇ مئن.


گنگستا سبک، گیلکی مئن ایتؤ ایسه کی طنز و مزاقیتن و... اونˇ مئن زیاد دئه شأنه. [[سعید عؤسرا]] و [[أدیپ پژواک]] کی ویشتر أ کارؤنه دومبال کؤنن دوتته آلبوم بیرون هدأن کی أولی آلبؤمˇ نؤم [[شنگ (موزیکˇ آلبوم)|شنگ]] و دومی آلبؤمˇ نؤم 
[[تره اوچین (رپ)|تره اوچین]] ایسسه.
==دیلم رپ==
==خالؤن==
*[https://web.archive.org/web/20190804232623/http://v6rg.com/?p=7459 یکته رادیویی برنامه راجه به گیلکی رپ]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C شاهین نجفی]
*[https://web.archive.org/web/20150624071343/http://osra.rzb.ir/ سعید عوسرا جیگا]
*[https://web.archive.org/web/20160901151248/http://www.shahinnajafimusic.com/ شاهین نجفی جیگا]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%84_%28%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85%29 ترامادولˇآلبوم]
* [https://on.soundcloud.com/ZxX4y ژیویرِ جیگا]

==سربس==
{{جیرنویس}}


[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:رپ]]
[[رده:موزیک]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>i9bvx1b6q3sdqob6z533ccxkrfn6u07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156147</id>
      <parentid>156138</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m" xml:space="preserve">{{بیسربس}}
'''گیله رپ'''، رپˇ میزقؤنˇ سبکˇ جی بومأ ؤ [[فارسی‌ رپ]]، ای سبکˇ رو، پور تاثیر بنه. ای میزقؤنˇ سبک سوتته رج دأنه&lt;ref&gt;سربس خأنه اما ندأنه!&lt;/ref&gt;:

اولی '''گأنگستری''' ایسه کی اینه '''خیابؤنی رپ''' نی دخؤنن؛ دومی '''اعتراضی رپ''' ایسه و سومی ایپچه اخلاقی‌تر ایسه و سأی کؤنه کی جامعه ارزشؤنه یاد باوره.&lt;ref&gt;سربس خأنه ؤ ندأنه!&lt;/ref&gt;

گیلکی رپ، ای هر سو ته رجˇ مئن، بمیرفؤسی فعال ایسن. گأنگستری خؤجیر خؤندنکسؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[أدیب پژواک]] ایسن کی اوشؤنˇ گروه (جرگه) نؤم [[ؤ.پي (موزیکˇ جرگه)|ؤ.پي]] ایسسه و اعتراضی خؤجیر خؤندنکس، [[شاهين نجفي]] ایسه و سومی سبکˇ مئن، کي پور فعال نیه، [[رشت ؤ انزلي]] میزقؤن، [[عماد قویدل]]ˇ جی و [[ضد نژادپرستی]] میزقؤن، [[سعید عؤسرا]] و [[کالی ام]]ˇ جی، دوتته جه خؤجیرترین میزقؤنؤن ایسن گیلکی رپˇ مئن.


گنگستا سبک، گیلکی مئن ایتؤ ایسه کی طنز و مزاقیتن و... اونˇ مئن زیاد دئه شأنه. [[سعید عؤسرا]] و [[أدیپ پژواک]] کی ویشتر أ کارؤنه دومبال کؤنن دوتته آلبوم بیرون هدأن کی أولی آلبؤمˇ نؤم [[شنگ (موزیکˇ آلبوم)|شنگ]] و دومی آلبؤمˇ نؤم 
[[تره اوچین (رپ)|تره اوچین]] ایسسه.

[[شاهين نجفي]] رپؤن ویشتر اعتراضی ایسن ولی چنته احساسی میزقؤن نی بخؤنده؛ [[مامان (رپˇ آهنگ)|مامان]] و [[بیأ مره یاری بدن (موزیک)|بیأ مره یاری بدن]] موسؤن. بعضی شاهین نجفی میزقؤنؤن، ترکیبی فارسی ؤ گیلکی أمرأ ایسه.

==گیل رپ==
از سال ۱۳۹۹ ایته سبک نو شکل بیگیفته برای احیای زبان گیلکی به نام «گیل رپ» و از بنیانگذاران ا سبک شا گیله متی و ژیویر نام بردن. 


==خالؤن==
*[https://web.archive.org/web/20190804232623/http://v6rg.com/?p=7459 یکته رادیویی برنامه راجه به گیلکی رپ]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C شاهین نجفی]
*[https://web.archive.org/web/20150624071343/http://osra.rzb.ir/ سعید عوسرا جیگا]
*[https://web.archive.org/web/20160901151248/http://www.shahinnajafimusic.com/ شاهین نجفی جیگا]
*[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%84_%28%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85%29 ترامادولˇآلبوم]
* [https://on.soundcloud.com/ZxX4y ژیویرِ جیگا]

==سربس==
{{جیرنویس}}


[[رده:گیلکی رپ]]
[[رده:رپ]]
[[رده:موزیک]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>ot8voe8d4ukg92rcidxqfz2yqctw71m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گيلکي زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15084</id>
    <revision>
      <id>156132</id>
      <parentid>155947</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <origin>156132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35146" sha1="fqsih5kn4y6pw3jjrx7s57xqywy9zc2" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گيلکؤن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; ألبت بأضي هامۊجشؤن اين-ه گۊنن گه گيلکي، کارتولي (نسا-کفکازی گ جه کاسپین ایه) زوؤنؤن ٚ اٚرأني مۊشترک ٚ جرگه‌شينأسي ٚ چیزونو ٚ دارا ایسه (تاحدی ساب گوئن).&lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ ۲۰۲۵ مئن ۱۸،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۴٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>fqsih5kn4y6pw3jjrx7s57xqywy9zc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156142</id>
      <parentid>156132</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>Àncilu the slave NIGGER</comment>
      <origin>156142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34870" sha1="rrh5yra3hg9djj29h91ce5r3rmcb21l" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گيلکؤن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ 2026 مئن ۱۸،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۴٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>rrh5yra3hg9djj29h91ce5r3rmcb21l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156143</id>
      <parentid>156142</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ جور</comment>
      <origin>156143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34874" sha1="t6qztmdfnv1yr2fwtgz45m9tl74c0gl" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گیلٚکآٚن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ 2026 مئن ۱۸،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۴٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>t6qztmdfnv1yr2fwtgz45m9tl74c0gl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156151</id>
      <parentid>156143</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 2 edits by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35146" sha1="fqsih5kn4y6pw3jjrx7s57xqywy9zc2" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گيلکؤن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; ألبت بأضي هامۊجشؤن اين-ه گۊنن گه گيلکي، کارتولي (نسا-کفکازی گ جه کاسپین ایه) زوؤنؤن ٚ اٚرأني مۊشترک ٚ جرگه‌شينأسي ٚ چیزونو ٚ دارا ایسه (تاحدی ساب گوئن).&lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ ۲۰۲۵ مئن ۱۸،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۴٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>fqsih5kn4y6pw3jjrx7s57xqywy9zc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فارسي زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15865</id>
    <revision>
      <id>156120</id>
      <parentid>156104</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنه‌ئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجه‌ئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]&lt;/ref&gt;  [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156134</id>
      <parentid>156120</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>Japanese, German, Italian, Spanish, English, &amp; all the rest all get fucked yall all got whore mothers</comment>
      <origin>156134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="kg15cnhli4bk52xbevqmpkmqyxl5zlc" xml:space="preserve">'''فارسي''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۲۳۰۰۰ ميليۊن نفر جرگییت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt; 23000 people speak Farsi as their native language,  while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani.

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>kg15cnhli4bk52xbevqmpkmqyxl5zlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156135</id>
      <parentid>156134</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) to last version by Tenshi Hinanawi: reverting vandalism</comment>
      <origin>156120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنه‌ئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجه‌ئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]&lt;/ref&gt;  [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156153</id>
      <parentid>156135</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>NDNIGGER</comment>
      <origin>156153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="kg15cnhli4bk52xbevqmpkmqyxl5zlc" xml:space="preserve">'''فارسي''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۲۳۰۰۰ ميليۊن نفر جرگییت دأنن. &lt;ref&gt;Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418&lt;/ref&gt; 23000 people speak Farsi as their native language,  while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani.

==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>kg15cnhli4bk52xbevqmpkmqyxl5zlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مازندراني</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17825</id>
    <revision>
      <id>156125</id>
      <parentid>156045</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shhshhddhdhe</username>
        <id>18485</id>
      </contributor>
      <origin>156125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2623" sha1="4akzg9il0w930suzrmtd5ssabngcmvp" xml:space="preserve">'''مازنی کي اۊن-أ طبری، مازندرانی، تبری، تپوری، رویانی، پتشخوارگری، هیرکانی، ساروی، گورگانی، گلکي'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; ني دۊخانده، ايته جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]] ؤ تاتی و سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt; مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران]] ؤ گلستان ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>4akzg9il0w930suzrmtd5ssabngcmvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156129</id>
      <parentid>156125</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Shhshhddhdhe|Shhshhddhdhe]] ([[User talk:Shhshhddhdhe|talk]]) to last revision by Codename Noreste (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw" xml:space="preserve">[[پرونده: Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|400px|بندانگشتی|چپ|کاسپينˇ زوانان ؤ لئجه‌ئنˇ نخشه.]]
ٰٰ'''مازندراني''' کي اۊن-أ '''تبري'''، '''مازرۊنی'''، '''گالشي'''، '''تاتي'''  ىا '''گلکي'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; ني دۊخانده، ايته جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]]، [[زازاکي زوؤن|زازاکي]] ؤ سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt;
مازندراني [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[گيلکي]] همرأ، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[فارسي]] ؤ [[تۊرکمني]] ؤ [[نسا]] جه ني تاتي ؤ فارسي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران]] ؤ ألبۊرز ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سياکل ٚ شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18548</id>
    <revision>
      <id>156118</id>
      <parentid>156101</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4443" sha1="sctehc6v13a6p8ws23kcwks03py9apz" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سياکل ٚ شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آرآ غیآثی حآفظی
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|شأران=[[سياکل]]، [[ديلمؤن]]
|دهستانان= [[تۊتکي دهستان]]، [[خرارۊد ٚ دهستان]]، [[مالفجان ٚ دهستان]]، [[پيرکۊ دهستان]]، [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
|محلي نام= سياکل
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۲۵۵۱
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یتا سیاخکل محله ای کاسپی ( قدیمو گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} [[چأيي]]
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآئٚهکل''' يتا [[گيلان]] ٚ شاهرستاتان ايسه ؤ گيلان ٚ ميان قرار بيگيته دره. پيلّاٚٓ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه؛ ایشو ئرووٚ گیلانوٚ ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاجؤن]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو.

== کشوري تقسيمان ==
سياکل ٚ شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۵ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۰۶ ته رۊستا دأره.
* [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

* [[ديلمؤن ٚ بخش]]
* دهستانان:
** [[پيرکۊ دهستان]] 
** [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
* شأر: [[ديلمؤن]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۹۱ نفر (۱۳,۱۹۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>sctehc6v13a6p8ws23kcwks03py9apz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156137</id>
      <parentid>156118</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30681-33</username>
        <id>18486</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4504" sha1="9r4gb1pgc8yeg4cd9ljfobs1h9qazgv" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آرآ غیآثی حآفظی
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|مرکزي بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= [[تۊتکي دهستان]]، [[خرارۊد ٚ دهستان]]، [[مالفجان ٚ دهستان]]، [[پيرکۊ دهستان]]، [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
|محلي نام= سياهکل
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۲۵۵۱
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} [[چأيي]]
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا [[گيلان]] ٚ شاهرستاتان ايسه ؤ گيلان ٚ ميان قرار بيگيته دره. پيلّاٚٓ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه؛ ایشو ئرووٚ گیلانوٚ ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاجؤن]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو.

== کشوري تقسيمان ==
سياکل ٚ شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۵ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۰۶ ته رۊستا دأره.
* [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

* [[ديلمؤن ٚ بخش]]
* دهستانان:
** [[پيرکۊ دهستان]] 
** [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
* شأر: [[ديلمؤن]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۹۱ نفر (۱۳,۱۹۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>9r4gb1pgc8yeg4cd9ljfobs1h9qazgv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156146</id>
      <parentid>156137</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30681-33|~2026-30681-33]] ([[User talk:~2026-30681-33|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4443" sha1="sctehc6v13a6p8ws23kcwks03py9apz" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سياکل ٚ شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آرآ غیآثی حآفظی
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|شأران=[[سياکل]]، [[ديلمؤن]]
|دهستانان= [[تۊتکي دهستان]]، [[خرارۊد ٚ دهستان]]، [[مالفجان ٚ دهستان]]، [[پيرکۊ دهستان]]، [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
|محلي نام= سياکل
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۲۵۵۱
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یتا سیاخکل محله ای کاسپی ( قدیمو گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} [[چأيي]]
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآئٚهکل''' يتا [[گيلان]] ٚ شاهرستاتان ايسه ؤ گيلان ٚ ميان قرار بيگيته دره. پيلّاٚٓ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه؛ ایشو ئرووٚ گیلانوٚ ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاجؤن]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو.

== کشوري تقسيمان ==
سياکل ٚ شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۵ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۰۶ ته رۊستا دأره.
* [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

* [[ديلمؤن ٚ بخش]]
* دهستانان:
** [[پيرکۊ دهستان]] 
** [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
* شأر: [[ديلمؤن]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۹۱ نفر (۱۳,۱۹۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>sctehc6v13a6p8ws23kcwks03py9apz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156158</id>
      <parentid>156146</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <origin>156158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3918" sha1="kaz8gquyw5pzup8enjsmfxj1e19npne" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سياکل ٚ شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آرآ غیآثی حآفظی
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|شأران=[[سياکل]]، [[ديلمؤن]]
|دهستانان= [[تۊتکي دهستان]]، [[خرارۊد ٚ دهستان]]، [[مالفجان ٚ دهستان]]، [[پيرکۊ دهستان]]، [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
|محلي نام= سياکل
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= 88000000
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یتا سیاخکل محله ای کاسپی ( قدیمو گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} [[چأيي]]
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآئٚهکل''' يتا [[گيلان]] ٚ شاهرستاتان ايسه ؤ گيلان ٚ ميان قرار بيگيته دره. پيلّاٚٓ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه؛ ایشو ئرووٚ گیلانوٚ ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاجؤن]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو.

== کشوري تقسيمان ==
سياکل ٚ شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۵ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۰۶ ته رۊستا دأره.
* [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

* [[ديلمؤن ٚ بخش]]
* دهستانان:
** [[پيرکۊ دهستان]] 
** [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
* شأر: [[ديلمؤن]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۹۱ نفر (۱۳,۱۹۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>kaz8gquyw5pzup8enjsmfxj1e19npne</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156162</id>
      <parentid>156158</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4504" sha1="9r4gb1pgc8yeg4cd9ljfobs1h9qazgv" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آرآ غیآثی حآفظی
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|مرکزي بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= [[تۊتکي دهستان]]، [[خرارۊد ٚ دهستان]]، [[مالفجان ٚ دهستان]]، [[پيرکۊ دهستان]]، [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
|محلي نام= سياهکل
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۲۵۵۱
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}} [[چأيي]]
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا [[گيلان]] ٚ شاهرستاتان ايسه ؤ گيلان ٚ ميان قرار بيگيته دره. پيلّاٚٓ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه؛ ایشو ئرووٚ گیلانوٚ ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاجؤن]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو.

== کشوري تقسيمان ==
سياکل ٚ شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۵ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۰۶ ته رۊستا دأره.
* [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

* [[ديلمؤن ٚ بخش]]
* دهستانان:
** [[پيرکۊ دهستان]] 
** [[ديلمؤن ٚ دهستان]]
* شأر: [[ديلمؤن]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۹۱ نفر (۱۳,۱۹۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>9r4gb1pgc8yeg4cd9ljfobs1h9qazgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18549</id>
    <revision>
      <id>156131</id>
      <parentid>155962</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <comment>Revert</comment>
      <origin>156131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1387" sha1="fq9bjta27etmz6ilu9s04rlpiwxs0f2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش''' ايته جه [[گيلان]] ٚ بخشان [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه.
أ بخش ٚ مرکز [[سياکل]] ٚ شأر ايسه.&lt;ref&gt;اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.&lt;/ref&gt;

== کشوري تقسيمان ==
* سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ جمعيت، ۱۳۸۵ سال ٚ دۊرۊن ۳۴,۲۷۰ نفر (۹,۵۴۶ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ بخشان]]</text>
      <sha1>fq9bjta27etmz6ilu9s04rlpiwxs0f2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156159</id>
      <parentid>156131</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <comment>Àncilu the NIGGER slave</comment>
      <origin>156159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="693" sha1="amr4g2u0ahho036gbaqlkngagap9z89" xml:space="preserve">'''سیآٚهٚکل شٚهٰرٚستٚان ٚ وزٚنگی/مٚرکٚزی وخش/بٚخش''' یتا جه [[گيلان]] ٚ بخشان [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه.
أ بخش ٚ مرکز [[سياکل]] ٚ شأر ايسه و [[ایران|آراد]] اٚیرٚ شیه.&lt;ref&gt;اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.&lt;/ref&gt;

== کشوري تقسيمان ==
* سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
* دهستانان:
** [[تۊتکي دهستان]]
** [[خرارۊد ٚ دهستان]] 
** [[مالفجان ٚ دهستان]]
* شأر: [[سياکل]]

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ بخشان]]</text>
      <sha1>amr4g2u0ahho036gbaqlkngagap9z89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نساجي مازندران ٚ فۊتبالي باشگاه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18894</id>
    <revision>
      <id>156152</id>
      <parentid>155862</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T23:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30586-93</username>
        <id>18488</id>
      </contributor>
      <origin>156152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1783" sha1="sld590dcafos6fm963a8qkzm7z9sbcd" xml:space="preserve">[[فاىل:نساجی ترکیب سال ۱۳۳۸ مئن.png|بندانگشتی|نساجی ترکیب ۱۳۳۸ مئن]]
[[پرونده:F.C. Nassaji Mazandaran - 2022 Hazfi Cup Final.jpg|250px|بندانگشتی|چپ|نساجي تيم؛ ۰۱– ۱۴۰۰ حذفي جام ٚ فينال ٚ مئن]]

'''مازندرانان ٚ نٚساجی لیگتوٚپی باشگاه''' ايته ايراني تيمه گه سال ۱۳۳۸ [[قائم‌شهر|شاهی]] ميئن تأسيس بۊبؤ. نساجي، ايران ٚ ''ليگ برتر'' ٚ ميئن بازي کۊنه.&lt;ref name=&quot;hamshahrionline.ir&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/details/404124|عنوان=آشنایی با باشگاه فوتبال نساجی مازندران}}&lt;/ref&gt;

نساجی یه ته مازنی تیم ایسه کی سال ۱۳۳۸ شاهی مئن تاسیس بوبو.

أ تیم پهلوی زمت مئن تاسیس بوبو ئو أ ره کارخانه نساجی جی چاکودن هن تیم مازرون مئن پیله ترین تیم ایسه ئو پور طرفدار مازندران ئو کاسپین مئن دأره.

نساجی بارام مئن یته دوٚرگ دره کی أ دوٚرگ ,بودتٚر گیلان و ایپچه مازنیان نماد ئیسه.

سال ۱۳۶۲ مئن یته جدید تیم شاهی مئن نساجی نوم امره لیگ مئن بامو کی هر دؤ یته شار شین بو. آخرسر هر دؤ ته تیم رحیم دست نشان امره یه تیم بوبو.

==سرموربی و مودیر عامل==

نساجی سرموربّی 
ساکت الهامی ایسه
و اونِ مودیر عامل ایزد سیف‌الله‌پور ایسه

==سربس==</text>
      <sha1>sld590dcafos6fm963a8qkzm7z9sbcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آدؤلف هيتلر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63038</id>
    <revision>
      <id>156122</id>
      <parentid>156106</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tenshi Hinanawi</username>
        <id>18199</id>
      </contributor>
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-30392-57|~2026-30392-57]] ([[User talk:~2026-30392-57|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1014" sha1="6ti5o80n2zbx5ov1pwzeu2dha2gv31x" xml:space="preserve">'''آدؤلف هيتلر''' ([[آلماني زوان]]: ''Adolf Hitler'') (۲۰ آپريل ۱۸۸۹ - ۳۰ آپريل ۱۹۴۵) ايته [[آلمان|آلماني]] سياستمدار بۊ کي [[اؤتريش|اؤتريش ٚ]] مئن به‌دۊنيا بمؤ. هيتلر ناسيؤنال‌سؤسياليست ٚ حيزب ٚ رئبر بۊ کي ج سال ۱۹۳۴ تا سال ۱۹۴۵ [[نازي آلمان|نازي آلمان ٚ]] مئن به‌عؤنوان پيشوا حکؤمت بۊکۊد. هيتلر سال ۱۹۳۳ مئن ببست آلمان ٚ صدرأعظم. آلمان تحت اون ٚ رئبري، ۱۹۳۹ مئن به [[لهستان]] حمله بۊکۊد کي باعث ببست [[دۊوؤمي جهاني جنگ]] شرۊع ببه. هيتلر جنگان ٚ مئن نخش مؤهمي دأشتي و ج [[هؤلؤکاست]] ٚ طراحان بۊ.
[[فاىل:Bundesarchiv_Bild_102-10460,_Adolf_Hitler,_Rednerposen.jpg|جایگزین=|راست|بندانگشتی|هيتلر خۊ سۊخنرأني مئن، ۱۹۳۰]]</text>
      <sha1>6ti5o80n2zbx5ov1pwzeu2dha2gv31x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارگير:PK2</title>
    <ns>2</ns>
    <id>63151</id>
    <revision>
      <id>156163</id>
      <parentid>154685</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T00:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PK2</username>
        <id>12897</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>add user pages for new Wikipedia editions</comment>
      <origin>156163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36137" sha1="q5mx2nua49e1hqkoq9mzfd8evhxsjpt" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|-
| [[User:PK2/sandbox|This]] is where my sandbox pages in different languages are
|}

;&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%&quot;&gt;My user pages in different languages by language code&lt;/div&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ A
|-
| [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ab&lt;/code&gt;)
| [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ace&lt;/code&gt;)
| [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ady&lt;/code&gt;)
|-
| [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;af&lt;/code&gt;)
| [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;als&lt;/code&gt;)
| [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;alt&lt;/code&gt;)
|-
| [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;am&lt;/code&gt;)
| [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ami&lt;/code&gt;)
| [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;an&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ang&lt;/code&gt;)
| [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ann&lt;/code&gt;)
| [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;anp&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ar&lt;/code&gt;)
| [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arc&lt;/code&gt;)
| [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ary&lt;/code&gt;)
|-
| [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arz&lt;/code&gt;)
| [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;as&lt;/code&gt;)
| [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ast&lt;/code&gt;)
|-
| [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;atj&lt;/code&gt;)
| [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;av&lt;/code&gt;)
| [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;avk&lt;/code&gt;)
|-
| [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;awa&lt;/code&gt;)
| [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ay&lt;/code&gt;)
| [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;az&lt;/code&gt;)
|-
| [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;azb&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ B
|-
| [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ba&lt;/code&gt;)
| [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ban&lt;/code&gt;)
| [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bar&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bat-smg&lt;/code&gt;)
| [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bbc&lt;/code&gt;)
| [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bcl&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bdr&lt;/code&gt;)
| [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be&lt;/code&gt;)
| [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be-tarask&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bew&lt;/code&gt;)
| [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bg&lt;/code&gt;)
| [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bh&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bi&lt;/code&gt;)
| [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bjn&lt;/code&gt;)
| [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;blk&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bm&lt;/code&gt;)
| [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bn&lt;/code&gt;)
| [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bo&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bpy&lt;/code&gt;)
| [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;br&lt;/code&gt;)
| [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bs&lt;/code&gt;)
|-
| [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;btm&lt;/code&gt;)
| [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bug&lt;/code&gt;)
| [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bxr&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ C
|-
| [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ca&lt;/code&gt;)
| [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cbk-zam&lt;/code&gt;)
| [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cdo&lt;/code&gt;)
| [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ce&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ceb&lt;/code&gt;)
| [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ch&lt;/code&gt;)
| [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chr&lt;/code&gt;)
| [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chy&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ckb&lt;/code&gt;)
| [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;co&lt;/code&gt;)
| [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;crh&lt;/code&gt;)
| [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cs&lt;/code&gt;)
|-
| [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;csb&lt;/code&gt;)
| [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cu&lt;/code&gt;)
| [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cv&lt;/code&gt;)
| [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ D
|-
| [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;da&lt;/code&gt;)
| [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dag&lt;/code&gt;)
| [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;de&lt;/code&gt;)
| [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dga&lt;/code&gt;)
| [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;din&lt;/code&gt;)
|-
| [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;diq&lt;/code&gt;)
| [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dsb&lt;/code&gt;)
| [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dtp&lt;/code&gt;)
| [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dty&lt;/code&gt;)
| [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dv&lt;/code&gt;)
|-
| [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ E
|-
| [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ee&lt;/code&gt;)
| [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;el&lt;/code&gt;)
| [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eml&lt;/code&gt;)
| [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;en&lt;/code&gt;)
|-
| [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eo&lt;/code&gt;)
| [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;es&lt;/code&gt;)
| [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;et&lt;/code&gt;)
| [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eu&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ext&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ F
|-
| [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fa&lt;/code&gt;)
| [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fat&lt;/code&gt;)
| [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ff&lt;/code&gt;)
| [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fiu-vro&lt;/code&gt;)
| [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fj&lt;/code&gt;)
| [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fo&lt;/code&gt;)
| [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fon&lt;/code&gt;)
|-
| [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fr&lt;/code&gt;)
| [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frp&lt;/code&gt;)
| [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frr&lt;/code&gt;)
| [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fur&lt;/code&gt;)
|-
| [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ G
|-
| [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ga&lt;/code&gt;)
| [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gag&lt;/code&gt;)
| [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gan&lt;/code&gt;)
|-
| [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gcr&lt;/code&gt;)
| [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gd&lt;/code&gt;)
| [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gl&lt;/code&gt;)
|-
| [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;glk&lt;/code&gt;)
| [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gn&lt;/code&gt;)
| [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gom&lt;/code&gt;)
|-
| [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gor&lt;/code&gt;)
| [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;got&lt;/code&gt;)
| [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gpe&lt;/code&gt;)
|-
| [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gu&lt;/code&gt;)
| [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guc&lt;/code&gt;)
| [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gur&lt;/code&gt;)
|-
| [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guw&lt;/code&gt;)
| [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ H
|-
| [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ha&lt;/code&gt;)
| [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hak&lt;/code&gt;)
| [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;haw&lt;/code&gt;)
|-
| [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;he&lt;/code&gt;)
| [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hi&lt;/code&gt;)
| [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hif&lt;/code&gt;)
|-
| [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hr&lt;/code&gt;)
| [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hsb&lt;/code&gt;)
| [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ht&lt;/code&gt;)
|-
| [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hu&lt;/code&gt;)
| [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hy&lt;/code&gt;)
| [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hyw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ I
|-
| [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ia&lt;/code&gt;)
| [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iba&lt;/code&gt;)
| [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;id&lt;/code&gt;)
| [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ie&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ig&lt;/code&gt;)
| [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;igl&lt;/code&gt;)
| [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ik&lt;/code&gt;)
| [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ilo&lt;/code&gt;)
|-
| [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;inh&lt;/code&gt;)
| [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;io&lt;/code&gt;)
| [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;is&lt;/code&gt;)
| [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;it&lt;/code&gt;)
|-
| [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ J
|-
| [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ja&lt;/code&gt;)
| [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jam&lt;/code&gt;)
| [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jbo&lt;/code&gt;)
| [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ K
|-
| [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ka&lt;/code&gt;)
| [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaa&lt;/code&gt;)
| [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kab&lt;/code&gt;)
| [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kai&lt;/code&gt;)
|-
| [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaj&lt;/code&gt;)
| [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbd&lt;/code&gt;)
| [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbp&lt;/code&gt;)
| [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kcg&lt;/code&gt;)
|-
| [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kg&lt;/code&gt;)
| [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kge&lt;/code&gt;)
| [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ki&lt;/code&gt;)
| [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kk&lt;/code&gt;)
|-
| [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;km&lt;/code&gt;)
| [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kn&lt;/code&gt;)
| [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;knc&lt;/code&gt;)
| [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ko&lt;/code&gt;)
|-
| [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;koi&lt;/code&gt;)
| [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;krc&lt;/code&gt;)
| [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ks&lt;/code&gt;)
| [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ksh&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ku&lt;/code&gt;)
| [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kus&lt;/code&gt;)
| [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kv&lt;/code&gt;)
| [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kw&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ky&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ L
|-
| [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;la&lt;/code&gt;)
| [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lad&lt;/code&gt;)
| [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lb&lt;/code&gt;)
| [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lbe&lt;/code&gt;)
|-
| [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lez&lt;/code&gt;)
| [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lfn&lt;/code&gt;)
| [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lg&lt;/code&gt;)
| [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;li&lt;/code&gt;)
|-
| [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lij&lt;/code&gt;)
| [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lld&lt;/code&gt;)
| [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lmo&lt;/code&gt;)
| [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ln&lt;/code&gt;)
|-
| [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lo&lt;/code&gt;)
| [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lt&lt;/code&gt;)
| [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ltg&lt;/code&gt;)
| [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ M
|-
| [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mad&lt;/code&gt;)
| [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mai&lt;/code&gt;)
| [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;map-bms&lt;/code&gt;)
| [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mdf&lt;/code&gt;)
|-
| [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mg&lt;/code&gt;)
| [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mhr&lt;/code&gt;)
| [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mi&lt;/code&gt;)
| [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;min&lt;/code&gt;)
|-
| [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mk&lt;/code&gt;)
| [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ml&lt;/code&gt;)
| [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mn&lt;/code&gt;)
| [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mni&lt;/code&gt;)
|-
| [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mnw&lt;/code&gt;)
| [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mos&lt;/code&gt;)
| [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mr&lt;/code&gt;)
| [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mrj&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ms&lt;/code&gt;)
| [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mt&lt;/code&gt;)
| [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mwl&lt;/code&gt;)
| [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;my&lt;/code&gt;)
|-
| [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;myv&lt;/code&gt;)
| [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mzn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ N
|-
| [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nah&lt;/code&gt;)
| [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nap&lt;/code&gt;)
| [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds&lt;/code&gt;)
|-
| [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds-nl&lt;/code&gt;)
| [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ne&lt;/code&gt;)
| [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;new&lt;/code&gt;)
|-
| [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nia&lt;/code&gt;)
| [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nl&lt;/code&gt;)
| [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;no&lt;/code&gt;)
| [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nov&lt;/code&gt;)
| [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nqo&lt;/code&gt;)
|-
| [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nr&lt;/code&gt;)
| [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nrm&lt;/code&gt;)
| [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nso&lt;/code&gt;)
|-
| [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nup&lt;/code&gt;)
| [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nv&lt;/code&gt;)
| [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ny&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ O
|-
| [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;oc&lt;/code&gt;)
| [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;olo&lt;/code&gt;)
| [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;om&lt;/code&gt;)
| [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;or&lt;/code&gt;)
| [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;os&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ P
|-
| [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pa&lt;/code&gt;)
| [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pag&lt;/code&gt;)
| [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pam&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pap&lt;/code&gt;)
| [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcd&lt;/code&gt;)
| [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcm&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pdc&lt;/code&gt;)
| [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pfl&lt;/code&gt;)
| [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pl&lt;/code&gt;)
| [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pms&lt;/code&gt;)
| [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnb&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnt&lt;/code&gt;)
| [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ppl&lt;/code&gt;)
| [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ps&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pt&lt;/code&gt;)
| [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pwn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Q
|-
| [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;qu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ R
|-
| [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rki&lt;/code&gt;)
| [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rm&lt;/code&gt;)
| [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rmy&lt;/code&gt;)
| [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ro&lt;/code&gt;)
| [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-rup&lt;/code&gt;)
| [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-tara&lt;/code&gt;)
| [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rsk&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ru&lt;/code&gt;)
| [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rue&lt;/code&gt;)
| [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ S
|-
| [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sa&lt;/code&gt;)
| [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sah&lt;/code&gt;)
| [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sat&lt;/code&gt;)
| [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sc&lt;/code&gt;)
|-
| [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;scn&lt;/code&gt;)
| [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sco&lt;/code&gt;)
| [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sd&lt;/code&gt;)
| [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;se&lt;/code&gt;)
|-
| [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sg&lt;/code&gt;)
| [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sh&lt;/code&gt;)
| [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shi&lt;/code&gt;)
| [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;si&lt;/code&gt;)
| [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;simple&lt;/code&gt;)
| [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sk&lt;/code&gt;)
| [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;skr&lt;/code&gt;)
|-
| [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sl&lt;/code&gt;)
| [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sm&lt;/code&gt;)
| [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;smn&lt;/code&gt;)
| [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;so&lt;/code&gt;)
| [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sq&lt;/code&gt;)
| [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sr&lt;/code&gt;)
| [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;srn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ss&lt;/code&gt;)
| [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;st&lt;/code&gt;)
| [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;stq&lt;/code&gt;)
| [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;su&lt;/code&gt;)
|-
| [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sv&lt;/code&gt;)
| [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sw&lt;/code&gt;)
| [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;syl&lt;/code&gt;)
| [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szl&lt;/code&gt;)
|-
| [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ T
|-
| [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ta&lt;/code&gt;)
| [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tay&lt;/code&gt;)
| [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tcy&lt;/code&gt;)
| [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tdd&lt;/code&gt;)
|-
| [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;te&lt;/code&gt;)
| [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tet&lt;/code&gt;)
| [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tg&lt;/code&gt;)
| [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;th&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ti&lt;/code&gt;)
| [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tig&lt;/code&gt;)
| [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tk&lt;/code&gt;)
| [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tl&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tly&lt;/code&gt;)
| [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tn&lt;/code&gt;)
| [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;to&lt;/code&gt;)
| [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tok&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tpi&lt;/code&gt;)
| [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tr&lt;/code&gt;)
| [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;trv&lt;/code&gt;)
| [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ts&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tt&lt;/code&gt;)
| [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tum&lt;/code&gt;)
| [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tw&lt;/code&gt;)
| [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ty&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tyv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ U
|-
| [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;udm&lt;/code&gt;)
| [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ug&lt;/code&gt;)
| [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uk&lt;/code&gt;)
| [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ur&lt;/code&gt;)
| [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ V
|-
| [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ve&lt;/code&gt;)
| [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vec&lt;/code&gt;)
| [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vep&lt;/code&gt;)
| [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vls&lt;/code&gt;)
| [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ W
|-
| [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wa&lt;/code&gt;)
| [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;war&lt;/code&gt;)
| [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wo&lt;/code&gt;)
| [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wuu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ X
|-
| [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xal&lt;/code&gt;)
| [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xh&lt;/code&gt;)
| [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xmf&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Y
|-
| [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yi&lt;/code&gt;)
| [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Z
|-
| [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;za&lt;/code&gt;)
| [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zea&lt;/code&gt;)
| [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zgh&lt;/code&gt;)
|-
| [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh&lt;/code&gt;)
| [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-classical&lt;/code&gt;)
| [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-min-nan&lt;/code&gt;)
|-
| [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-yue&lt;/code&gt;)
| [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zu&lt;/code&gt;)
|}</text>
      <sha1>q5mx2nua49e1hqkoq9mzfd8evhxsjpt</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>