گيلکی شاعرؤن

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="glk">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>glkwiki</dbname>
    <base>https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مديا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گب</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارگير</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">کارگيرˇ گب</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">مدي Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فاىل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فاىلˇ گب</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدياويکي گب</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">قالب</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">قالبˇ گب</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">رانما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">رانما گب</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">جرگه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">جرگه گب</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماجۊل</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماجۊلˇ گب</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>گيلکی شاعرؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23</id>
    <revision>
      <id>156593</id>
      <parentid>156584</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="gs17szizjlz2od8cljervtiwt919msm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156594</id>
      <parentid>156593</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2123" sha1="qgnxfgyqq1mzc42gaxlxvswe1pmfjke" xml:space="preserve">&lt;div dir=&quot;rtl&quot;&gt;&lt;br /&gt;
[[گيلکی]] شاعرؤن، شايد در اصل هو مردوم ببون. چون اوشان ايسن کی وختی [[بجار]] و [[چايی‌باغ]] ِ سر کار کودن، يا اؤ ِ مئن ماهی‌گيری کودن و يا کوه مئن، گؤ و گوسند ِ دونبال شؤن، خوشان ِ ره زمزمه کودن و [[چاردؤنه]] خؤندن.
امّا، اگه بخايم، چن‌نفر پيل ِ شاعر، گيلکی شاعرؤن ِ جی نام ببريم، وا [[امير پازواری]] و [[ديواروز]] و [[پيرشرفشا]] (قرن هفتم و هشتم هجری) جی نام ببريم. امير پازواری جی، کولّی چاردؤنه به جا بمونسه کی اوشانه [[اميری]] دوخانن. پيرشرفشا جی نی، يه‌ته ديوان به جا بمونسه کی اون ِ عرفانی و توقايی (عاشقانه) شعرؤن، اون ِ مئن دره.
ايپچه کی جولوتر بأييم، محمدعلی [[افراشته]] فارسنيم و بازين هارسنيم به محمود [[پاينده]] لنگرودی، [[مموألی موظففری کوجيدی]]، [[مصطفا رحيم‌پور]]، [[شيون فومنی]] و [[اميرفخر موسوی]]. ايشؤن، کسانی بؤن کی خوشان ِ شعرؤنه، نوار کاست ِ سر ضبط کودن و مردوم ِ مئن پخشا کودن. هی فند ِ واسی بو کی ايشؤن ِ شعر و گب، مردوم مئن پور پخشا بو و ايشؤن ِ شعر، مردوم زمزمه بوبو.
ايپچه کی جولوتر بأييم، يعنی 1357 [[انقلاب]] پسی، [[دامون]] ِ نشريه مونتشرا بونه و ای باعث بونه کی گيلکی شاعرؤن ويشترا بون. دامون ِ تعطيلا بؤن ِ پسی، چن سال بازون، [[گيله‌وا]] نشريه بيرين انه کی اونم گيلکی شاعرؤن ِ ره يه‌ته خوروم جيگا بو و هانی ايسه.

{{Naqes}}

[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:ادب]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>qgnxfgyqq1mzc42gaxlxvswe1pmfjke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156619</id>
      <parentid>156594</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="gs17szizjlz2od8cljervtiwt919msm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156754</id>
      <parentid>156619</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2123" sha1="qgnxfgyqq1mzc42gaxlxvswe1pmfjke" xml:space="preserve">&lt;div dir=&quot;rtl&quot;&gt;&lt;br /&gt;
[[گيلکی]] شاعرؤن، شايد در اصل هو مردوم ببون. چون اوشان ايسن کی وختی [[بجار]] و [[چايی‌باغ]] ِ سر کار کودن، يا اؤ ِ مئن ماهی‌گيری کودن و يا کوه مئن، گؤ و گوسند ِ دونبال شؤن، خوشان ِ ره زمزمه کودن و [[چاردؤنه]] خؤندن.
امّا، اگه بخايم، چن‌نفر پيل ِ شاعر، گيلکی شاعرؤن ِ جی نام ببريم، وا [[امير پازواری]] و [[ديواروز]] و [[پيرشرفشا]] (قرن هفتم و هشتم هجری) جی نام ببريم. امير پازواری جی، کولّی چاردؤنه به جا بمونسه کی اوشانه [[اميری]] دوخانن. پيرشرفشا جی نی، يه‌ته ديوان به جا بمونسه کی اون ِ عرفانی و توقايی (عاشقانه) شعرؤن، اون ِ مئن دره.
ايپچه کی جولوتر بأييم، محمدعلی [[افراشته]] فارسنيم و بازين هارسنيم به محمود [[پاينده]] لنگرودی، [[مموألی موظففری کوجيدی]]، [[مصطفا رحيم‌پور]]، [[شيون فومنی]] و [[اميرفخر موسوی]]. ايشؤن، کسانی بؤن کی خوشان ِ شعرؤنه، نوار کاست ِ سر ضبط کودن و مردوم ِ مئن پخشا کودن. هی فند ِ واسی بو کی ايشؤن ِ شعر و گب، مردوم مئن پور پخشا بو و ايشؤن ِ شعر، مردوم زمزمه بوبو.
ايپچه کی جولوتر بأييم، يعنی 1357 [[انقلاب]] پسی، [[دامون]] ِ نشريه مونتشرا بونه و ای باعث بونه کی گيلکی شاعرؤن ويشترا بون. دامون ِ تعطيلا بؤن ِ پسی، چن سال بازون، [[گيله‌وا]] نشريه بيرين انه کی اونم گيلکی شاعرؤن ِ ره يه‌ته خوروم جيگا بو و هانی ايسه.

{{Naqes}}

[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:ادب]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>qgnxfgyqq1mzc42gaxlxvswe1pmfjke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زياري‌ئن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1572</id>
    <revision>
      <id>156652</id>
      <parentid>156540</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6014" sha1="b28jxehe00ttezt9f2gjhjs8eju3azg" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156654</id>
      <parentid>156652</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156652|156652]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5981" sha1="63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n" xml:space="preserve">[[فاىل:Historical Atlas of Iran - Plate No. 12.jpg|بندانگشتی|چپ|200px| زياري‌ئن ٚ قلمرؤ نخشه، [[مرداويج]] ٚ زمات ٚ مئن]]
[[فاىل:Gonbad-e Qabus.JPG|بندانگشتی|چپ|200px| گۊنبدکاوۊس، زياري‌ئن ٚ پایتخت]]

'''زياري‌ئن''' ايته [[گيلان|گيلاني]] درزا ؤ خاندان بؤن کي [[کاسپي دریا]] [[نسا]] مئن ويشتر جه ۱۵۰ سال حۊکۊمت بۊگۊدئد. زياري‌ئن [[داخل]] ٚ منطقه شين بۊد. أ سلسله، ٩۳۱ تا ١٠٩٠ ميلادي (۵۰۵ تا ۶۶۴ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]) قۊدرت ٚ سر ايسابۊ. زياري‌ئن مۊختلف دؤره‌ئن مئن چار ته پایتخت دأشتيد کي اصفهان، ری، گۊرگان ؤ آمؤل-أ شامل بؤستي.
زياري شاهؤن، فرهنگ ؤ أدبيات ؤ دانش ٚ پيشرفت ٚ وأسي پۊر کۊنۊش بؤدن ؤ حتی زياري‌ئن ٚ جي، دۊ نفر کيتاب بينيويشته درن: [[کاوۊس زياري]] ؤ [[کيکاوۊس زياري]]. [[قابۊس نامه]]، هي کيکاوۊس بن اسکندر ٚ شي ايسه.

==پیشگۊفتار==
جه قدیم زمأت گیلانیان ، آزاتی و اختیار أمره خوشانه زیوش گودید. گیلانˇ جوغرافیا سه خاله بو کی اوشانه نام گیلان ، دیلمان و طالشان دوخاده بوستی. اسلامˇ ورود پسی ، اؤ زمات کی ساسانیانˇ سلسله فوگوردست و موسلمانان  بتأنستید تا خراسانˇ صارای فوسینید. موسلمانان چند دفعأ حق و سأی بوگودید کی [[کاسپي درىا]] صارای فوسینید. اما اوشان هر دفعأ دشکن خوردید و ناموفق بید. فقط موعاویه زمأت مئن ، موسلمانان بتأنستی گورگان فتح بوکونید.
جه سال ٤٣٦ دیلمی (٨٦٤ میلادی) کی علویان ، مازندران مئن علیه طاهریان و خلیفه عباسی شورش بوگودید و بتأنستید طبرستان و گورگان مئن ایته حکومت مستقل باورید و هردفعأ کی نیاز دأشتید جه گیل و دیلمˇ برزنگی مرداکان ایستفاده گودید. حسن بن قاسم (داعی صغیر) زمأت کی سامانیان أمره بجنگسته ، ایبار ده جه گیل و دیلمانˇ یاور ایستفاده بوگوده و بتأنسته سامانیانˇ مایه دار دشکن بده. مرداویج بن زیار بن وردانشاه کی زیارئنˇ اولین امیر بوبوسته ، ابتدا داعی صغیرˇ مایه دار مئن بو و ماکان بن کاکی خدمت گودی. ماکان ، داعی صغیرˇ پیله سردار بو کی بتأنسته شهران ری ، زنجان و همدان فوسینه. داعی تا هسا بتأنسته بو کی خو مخالفان و دشمنان دشکن بده و اونه قوت و زور هر روج ویشترا به. اما علویان مئن اختلاف و ناسازگاری نها بو و سامانیان متوجه بوبوسته بید و هأ موضوع جه ایستفاده بوگودید. اوشان اسفار بن شیرویه به خدمت بیگیفتید. اسفار ایتا جه داعی صغیرˇ سردار و ماکانˇ مایه دار مئن بو. اما اسفار و ماکان مئن اختلاف بوجود بومو و ماکان تصمیم بیگیفته اونه خو مایه دار جه دیمه بنا. هنه وأستی اسفار ، ماکان و داعی أمره دشمن بوبو و سامانیان ورجا بوشو  و باخی داعی مخالفانه خو ورجا دوخاده و اوشانه جه بخواسته کی اونه یاور ببید. مرداویج زیاری ایتا جه گیل و دیلم پیله کسان بو کی به اسفار ملحق بوبوسته. سال ٥٠٢ دیلمی (٩٢٨ میلادی) ، اسفار ، سامانیان یاور أمره به گرگان و مازندران فوتورکسته و بتانسته علویان دشکن بدأ و داعی صغیر أ جنگ مئن کوشته بوبو. داعی موردنˇ پسی ، علویانˇ قودرت فوگوردسته و اسفار اوشانه قلمرو و قودرت جیگیفته و بنام سامانیان حکومت بوگوده. 

==زياري أميران ٚ نام==
#[[مرداويج زياري]]، ۳۱۹ تا ۳۲۳ ه‍ ق
#[[وؤشۊمگير]]، ۳۲۳ تا ۳۵۷
#[[بهستۊن زياري]]، ۳۵۷ تا ۳۶۶
#[[کاوۊس زياري]]، ۳۶۶ تا ۴۰۳
#[[منۊچهر زياري]]، ۴۰۳ تا ۴۲۱
#[[أنۊشيروان زياري]]، ۴۲۱ تا ۴۳۵
#[[کیکاوۊس زياري]]، ۴۴۱ تا ۴۸۳
#[[گيلانشا زياري]]، ۴۸۳ تا ۴۸۶

==سربس==
*ابن اسفندیار بهاءالدین محمد بن حسن. تاریخ تبرستان. تصحیح عباس اقبال. خاور. تهران١٣٢٠
*اشپولر برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. واگردان جواد فلاتوری. اننشارات علمی و فرهنگی. ١٣٧٧
*طبری محمد بن جریر. تاریخ طبری. واگردان ابوالقاسم پاینده.اساطیر. ١٣٦٩
*کسروی احمد. شهریاران گمنام. انتشارات نگاه. تهران ١٣٨٥
*مرعشی سیدظهیرالدین. تاریخ طبرستان و رویان و مازندران. به اهتمام برنهارد دارن. گستره. تهران ١٣٦٣
*Madelung, W .Chapter 6. &quot;The Minor Dynasties of Northern Iran&quot;. [in 7th-11th Century Iran]pp 198-249, from Cambridge History of Iran 4.Cambridge University Press. London 1975
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ تاريخ]]</text>
      <sha1>63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156655</id>
      <parentid>156654</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6014" sha1="b28jxehe00ttezt9f2gjhjs8eju3azg" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156765</id>
      <parentid>156655</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5981" sha1="63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n" xml:space="preserve">[[فاىل:Historical Atlas of Iran - Plate No. 12.jpg|بندانگشتی|چپ|200px| زياري‌ئن ٚ قلمرؤ نخشه، [[مرداويج]] ٚ زمات ٚ مئن]]
[[فاىل:Gonbad-e Qabus.JPG|بندانگشتی|چپ|200px| گۊنبدکاوۊس، زياري‌ئن ٚ پایتخت]]

'''زياري‌ئن''' ايته [[گيلان|گيلاني]] درزا ؤ خاندان بؤن کي [[کاسپي دریا]] [[نسا]] مئن ويشتر جه ۱۵۰ سال حۊکۊمت بۊگۊدئد. زياري‌ئن [[داخل]] ٚ منطقه شين بۊد. أ سلسله، ٩۳۱ تا ١٠٩٠ ميلادي (۵۰۵ تا ۶۶۴ [[ديلمي تقويم|ديلمي]]) قۊدرت ٚ سر ايسابۊ. زياري‌ئن مۊختلف دؤره‌ئن مئن چار ته پایتخت دأشتيد کي اصفهان، ری، گۊرگان ؤ آمؤل-أ شامل بؤستي.
زياري شاهؤن، فرهنگ ؤ أدبيات ؤ دانش ٚ پيشرفت ٚ وأسي پۊر کۊنۊش بؤدن ؤ حتی زياري‌ئن ٚ جي، دۊ نفر کيتاب بينيويشته درن: [[کاوۊس زياري]] ؤ [[کيکاوۊس زياري]]. [[قابۊس نامه]]، هي کيکاوۊس بن اسکندر ٚ شي ايسه.

==پیشگۊفتار==
جه قدیم زمأت گیلانیان ، آزاتی و اختیار أمره خوشانه زیوش گودید. گیلانˇ جوغرافیا سه خاله بو کی اوشانه نام گیلان ، دیلمان و طالشان دوخاده بوستی. اسلامˇ ورود پسی ، اؤ زمات کی ساسانیانˇ سلسله فوگوردست و موسلمانان  بتأنستید تا خراسانˇ صارای فوسینید. موسلمانان چند دفعأ حق و سأی بوگودید کی [[کاسپي درىا]] صارای فوسینید. اما اوشان هر دفعأ دشکن خوردید و ناموفق بید. فقط موعاویه زمأت مئن ، موسلمانان بتأنستی گورگان فتح بوکونید.
جه سال ٤٣٦ دیلمی (٨٦٤ میلادی) کی علویان ، مازندران مئن علیه طاهریان و خلیفه عباسی شورش بوگودید و بتأنستید طبرستان و گورگان مئن ایته حکومت مستقل باورید و هردفعأ کی نیاز دأشتید جه گیل و دیلمˇ برزنگی مرداکان ایستفاده گودید. حسن بن قاسم (داعی صغیر) زمأت کی سامانیان أمره بجنگسته ، ایبار ده جه گیل و دیلمانˇ یاور ایستفاده بوگوده و بتأنسته سامانیانˇ مایه دار دشکن بده. مرداویج بن زیار بن وردانشاه کی زیارئنˇ اولین امیر بوبوسته ، ابتدا داعی صغیرˇ مایه دار مئن بو و ماکان بن کاکی خدمت گودی. ماکان ، داعی صغیرˇ پیله سردار بو کی بتأنسته شهران ری ، زنجان و همدان فوسینه. داعی تا هسا بتأنسته بو کی خو مخالفان و دشمنان دشکن بده و اونه قوت و زور هر روج ویشترا به. اما علویان مئن اختلاف و ناسازگاری نها بو و سامانیان متوجه بوبوسته بید و هأ موضوع جه ایستفاده بوگودید. اوشان اسفار بن شیرویه به خدمت بیگیفتید. اسفار ایتا جه داعی صغیرˇ سردار و ماکانˇ مایه دار مئن بو. اما اسفار و ماکان مئن اختلاف بوجود بومو و ماکان تصمیم بیگیفته اونه خو مایه دار جه دیمه بنا. هنه وأستی اسفار ، ماکان و داعی أمره دشمن بوبو و سامانیان ورجا بوشو  و باخی داعی مخالفانه خو ورجا دوخاده و اوشانه جه بخواسته کی اونه یاور ببید. مرداویج زیاری ایتا جه گیل و دیلم پیله کسان بو کی به اسفار ملحق بوبوسته. سال ٥٠٢ دیلمی (٩٢٨ میلادی) ، اسفار ، سامانیان یاور أمره به گرگان و مازندران فوتورکسته و بتانسته علویان دشکن بدأ و داعی صغیر أ جنگ مئن کوشته بوبو. داعی موردنˇ پسی ، علویانˇ قودرت فوگوردسته و اسفار اوشانه قلمرو و قودرت جیگیفته و بنام سامانیان حکومت بوگوده. 

==زياري أميران ٚ نام==
#[[مرداويج زياري]]، ۳۱۹ تا ۳۲۳ ه‍ ق
#[[وؤشۊمگير]]، ۳۲۳ تا ۳۵۷
#[[بهستۊن زياري]]، ۳۵۷ تا ۳۶۶
#[[کاوۊس زياري]]، ۳۶۶ تا ۴۰۳
#[[منۊچهر زياري]]، ۴۰۳ تا ۴۲۱
#[[أنۊشيروان زياري]]، ۴۲۱ تا ۴۳۵
#[[کیکاوۊس زياري]]، ۴۴۱ تا ۴۸۳
#[[گيلانشا زياري]]، ۴۸۳ تا ۴۸۶

==سربس==
*ابن اسفندیار بهاءالدین محمد بن حسن. تاریخ تبرستان. تصحیح عباس اقبال. خاور. تهران١٣٢٠
*اشپولر برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. واگردان جواد فلاتوری. اننشارات علمی و فرهنگی. ١٣٧٧
*طبری محمد بن جریر. تاریخ طبری. واگردان ابوالقاسم پاینده.اساطیر. ١٣٦٩
*کسروی احمد. شهریاران گمنام. انتشارات نگاه. تهران ١٣٨٥
*مرعشی سیدظهیرالدین. تاریخ طبرستان و رویان و مازندران. به اهتمام برنهارد دارن. گستره. تهران ١٣٦٣
*Madelung, W .Chapter 6. &quot;The Minor Dynasties of Northern Iran&quot;. [in 7th-11th Century Iran]pp 198-249, from Cambridge History of Iran 4.Cambridge University Press. London 1975
[[رده:تارئخ]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ تاريخ]]</text>
      <sha1>63hojfhb1kg6v8dch4ewf5wnf0bxw4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گيلک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1782</id>
    <revision>
      <id>156590</id>
      <parentid>156565</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1292" sha1="js6fbt3pwdzlmlxjoook26zlrwds7au" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156599</id>
      <parentid>156590</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by Àncilu: reverting vandalism</comment>
      <origin>156565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="r9bjlujgn38vqxo9ricv04nn72jplax" xml:space="preserve">'''گیلک''' یتا [[ايران|ایرانی]] لیک ؤ ادمونو ٚ نام ايسه کي [[کاسپي دریا]] [[نسا]] ور زيوده. گیلکان ٚ سامان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي]] ؤ [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سلمان‌شهر|متلکالاگن]] ؤ [[نسا]] جه [[ألمۊت]] ؤ [[ری]]-أ ؤ [[گیلان]] ؤ مازندران/مازرون ؤ کسپین/قزوین ٚ الورزۆ  تهرانۆ اردبیل و زنگانۆ دۊرۊن ایسن. ایپچه ایپچه کم/چورنه تر جه ۱۸ [[گيلکي زوؤن|میلیون]] ایسن ڤ ۲۲ ملیون به گیلٚکی/کاٚٓسپی زوان اولی گپ زن ایسن تئه دیوٚدار. 

==گیلَٚکوٚاٚٓئن،یتا لیکی گ ایسرا جه کاٚٓسپٚیٚآٚن بمابوٚ، پع یتا جه بئه اوٚا ایسن!==
[[فاىل:گیلکؤنˇ مردانه لیواس.png|بندانگشتی|مئرد گیلکؤنˇ گال]][[فاىل:گیلکؤنˇ زنانه لیواس.png|بندانگشتی|کور گیلکؤانۆ گال]] 

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

[[جرگه:أقوام]]
[[جرگه:گیلک]]
[[جرگه:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>r9bjlujgn38vqxo9ricv04nn72jplax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156621</id>
      <parentid>156599</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1292" sha1="js6fbt3pwdzlmlxjoook26zlrwds7au" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156753</id>
      <parentid>156621</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="r9bjlujgn38vqxo9ricv04nn72jplax" xml:space="preserve">'''گیلک''' یتا [[ايران|ایرانی]] لیک ؤ ادمونو ٚ نام ايسه کي [[کاسپي دریا]] [[نسا]] ور زيوده. گیلکان ٚ سامان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي]] ؤ [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سلمان‌شهر|متلکالاگن]] ؤ [[نسا]] جه [[ألمۊت]] ؤ [[ری]]-أ ؤ [[گیلان]] ؤ مازندران/مازرون ؤ کسپین/قزوین ٚ الورزۆ  تهرانۆ اردبیل و زنگانۆ دۊرۊن ایسن. ایپچه ایپچه کم/چورنه تر جه ۱۸ [[گيلکي زوؤن|میلیون]] ایسن ڤ ۲۲ ملیون به گیلٚکی/کاٚٓسپی زوان اولی گپ زن ایسن تئه دیوٚدار. 

==گیلَٚکوٚاٚٓئن،یتا لیکی گ ایسرا جه کاٚٓسپٚیٚآٚن بمابوٚ، پع یتا جه بئه اوٚا ایسن!==
[[فاىل:گیلکؤنˇ مردانه لیواس.png|بندانگشتی|مئرد گیلکؤنˇ گال]][[فاىل:گیلکؤنˇ زنانه لیواس.png|بندانگشتی|کور گیلکؤانۆ گال]] 

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}

[[جرگه:أقوام]]
[[جرگه:گیلک]]
[[جرگه:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>r9bjlujgn38vqxo9ricv04nn72jplax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>أنزلي</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1852</id>
    <revision>
      <id>156591</id>
      <parentid>156587</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="9qi7ul43pim04jaj0ak94928zxaiwxz" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156597</id>
      <parentid>156591</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156618</id>
      <parentid>156597</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16144" sha1="tvswo9h8ebprnnlpnhmvghhcbkm6v33" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156685</id>
      <parentid>156618</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16146" sha1="6cktyypb7g520rs76uh5ehcffh20fqr" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156764</id>
      <parentid>156685</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156794</id>
      <parentid>156764</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:56:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' کی با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156804</id>
      <parentid>156794</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156794|156794]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156810</id>
      <parentid>156804</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' کی با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156811</id>
      <parentid>156810</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156810|156810]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156820</id>
      <parentid>156811</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' کی با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156845</id>
      <parentid>156820</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156879</id>
      <parentid>156845</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:30:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' کی با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156881</id>
      <parentid>156879</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156883</id>
      <parentid>156881</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>اٚنزٚلٚی کی با نامان انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج دخانده بؤستي،انزلی گیلکان ۱۳مین شاهره</comment>
      <origin>156883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16110" sha1="2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' کی با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>2r5q0fp7wpf35mfz7stt41ls0xtip9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156886</id>
      <parentid>156883</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>۱۳مین پیله گیلک شاهر، ۲ومیش گیلان میان</comment>
      <origin>156886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16108" sha1="erinvskr7umn9l4df06glaain06mz66" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' گ با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندر یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>erinvskr7umn9l4df06glaain06mz66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156887</id>
      <parentid>156886</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156904</id>
      <parentid>156887</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16107" sha1="fskofpprs7yq2wwbsrbksuoz4p4orh8" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= انزلی
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= انزلی بندر
|محلي نام= انزلی بندر
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليچ، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۵۱,۵۶۴ نفر (۱۴۰۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی''' گ با نامان '''انزلی بندر با پهلوی بندR یا اٚنزٚلٚی/انزلیچ/انزلی/انژلیج/انزلیج''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه '''گیلان و دیلمستان و تالش''' ٚ مین و ۱۳مین گیلٚک شاهر کلا.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) انزلی، انزلی (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی اماردان کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>fskofpprs7yq2wwbsrbksuoz4p4orh8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156910</id>
      <parentid>156904</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15940" sha1="es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= أنزلي
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Bandar e Anzali Iran - panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= بندر انزلی
|محلي نام= أنزلي
|قديمي نامان= بندر پهلوي، أنزليج، چراغ پۊشتأن
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۷۶
|جمعيت= ۱۴۸,۵۶۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۸- متر
|دما ميانگين= ۱۶/۲درجه سانتیگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۹۰۳ میلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۷ رۊج
|سؤغات= ماهي، صنایع دستي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.anzali.ir/ أنزلي شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزٚلي''' کي پهلوي زمات مئن '''پهلوي بندر''' دخانده بؤستي، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه گه [[أنزلي شأرستان]] ٚ [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن دره ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه. أنزلي گردشگري،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200613143116/https://zoomlife.ir/travel/180-travel-guide-bandar-anzali.html&lt;/ref&gt; ايقتصادي ؤ ورزشي&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200613144051/http://anzali.ir/?p=9057 انزلی کلاب/ 13000 ورزشکار سازمان یافته در انزلی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |url=http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |title=13 هزار ورزشکار سازمان یافته در بندر انزلی |accessdate=۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903051425/http://khasteband.ir/NewsDetail.aspx?Id=YjQ0YTZjODAtM2I1MC00NTZiLTlkZTgtY2I3MDY0NmVmMjIy |archivedate=۳ سپتامبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; لحاظ ٚ جه پۊر گيلان ؤ ايران ٚ مئن جاجيگا دأره. أنزلي [[گيلک|گيلکان]] ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[رشت]] ٚ پسي ايسه.&lt;ref name=&quot;gilannews.ir&quot;&gt;یادکرد وب|url=http://www.gilannews.ir/4152.html|title=نسخه آرشیو شده|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222081718/http://www.gilannews.ir/4152.html|archivedate=۲۲ دسامبر ۲۰۱۵|dead-url=yes|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=|عنوان=}}&lt;/ref&gt; أ شأر ٚ مردۊم [[گيلک]] ايسده ؤ قديم ٚ زمات ٚ جه تا هأسأ اۊشان ٚ زوان [[گيلکي]] ايسه. أنزلي شأر أولي ؤ پيله‌ترين بندر، [[کاسپي دریا]] نسايي سامان ٚ مئن ايسه. أنزلي ويشترين جمعيت-أ گيلان ٚ شأران ٚ مئن [[رشت]] ٚ پسي دأره ؤ ايته جه [[ايران]] ٚ متراکم‌ترين شأران محسۊب به.&lt;ref&gt;http://www.anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |title=گمرکات ایران |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100427/http://anzalicustoms.ir/ShowPage.aspx?page_=form&amp;order=show&amp;lang=1&amp;sub=0&amp;PageId=253&amp;codeV=1&amp;tempname=MainTemplate |archivedate=۱۵ ژانویه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anzaliport.pmo.ir&quot;&gt;http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |title=اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان |accessdate=۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907045314/http://anzaliport.pmo.ir/home-anzali-fa.html |archivedate=۷ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;کتاب ایران قدیم، مهد تمدن جهان نوشته محمدعلی جدید الاسلام&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تاریخ بندرانزلی&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151016140705/http://anzaliclub.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C/ تاریخ بندرانزلی]&lt;/ref&gt; أ شأر ويشترين وارش-أ [[گيلان]] ٚ شأران ٚ مئن دأره.&lt;ref&gt;[[رشت#cite note-16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |title=ایرنا / انزلی پر باران‌ترین شهر ایران |accessdate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602230527/http://www.irna.ir/fa/News/2000779304/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA/%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archivedate=۲ ژوئن ۲۰۱۸ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي حدۊد ۴۲ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أنزلي آو ؤ هأوا مرطۊب ايسه ؤ اۊن ٚ رطۊبت ٚ ميزان جه ۷۱ تا ۹۷ درصد نوسان دأره. أ شأر ٚ وارش ٚ ميزان ني پۊر بۊجؤر ايسه ؤ به سالانه ۱۸۹۲ میليمتر فأرئسه.
أنزلي ۲۰۱۹ سال ٚ دۊرۊن رکؤرد بزه ؤ ويشترين وارش-أ دۊنیا شأران ٚ مئن ايته رۊج ٚ دۊرۊن دأشتي.
أنزلي شأر، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته ؤ [[کاسپي دریا]] ؤ [[أنزلي سل]] ٚ أمرأ مجاورت دأره ؤ جه چند ته جزيره ؤ شبه جزيره تشکيل بۊبؤسته دره کي پۊرد ٚ أمرأ به هم متصل ايسده.&lt;ref&gt;http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |title=جزیره انزلی |accessdate=۲۵ فوریه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730223212/http://www.bahaneh.net/hall/topic_show.php?t=34796 |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
أنزلي شأر پۊر تاريخ ؤ قدمت دأره ؤ چؤن أ شأر اۊرۊپا أمرأ تجاري ؤ ايقتصادي مراوده دأشتي، جهاني سطح ٚ مئن أن-أ شناسده. أنزلي چؤن گمرک دأشتي ؤ ايته تجاري مرکز بۊ قديم ٚ زمات ٚ جه ايراني ؤ خارجي تاجران ٚ مئن به ''اۊرۊپا بلته'' معرۊف بۊ ؤ چؤن أ شأر بندري بۊ اۊن ٚ مردۊم ني برخلاف باخي ايران ٚ شأران پۊر زۊتر جديد ٚ دستاوردان ؤ مؤدرن ٚ دۊنیا أمرأ آشنا بۊبؤستد.&lt;ref&gt;[http://www.tebyan-zn.ir/News-Article/tourism/استان-گیلان جاذبه-گردشگری بندرانزلی/2012/4/9/57893.html تبیان زنجان / انزلی دروازه اروپا]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

== أنزلي نام ==

راجه به أنزلي نوم، چن ته روايت نئهأ:

* ۱) أنزلي، '''أنزليج''' (اسکله‌اي کي پاراخۊت اۊن ورجأ پهلو گيره) جي بگيته بۊبؤسته.
* ۲) اي سري هم گيدي کي أنزلي '''أنزان''' واجه جه بيگيته بۊبؤسته دره. أنزان، اي سري دئباره مردۊم بيد کي قديم زمات کاسپي دریا نسا زندگي کۊديد.
* ۳) أنزل يا أنگر کي به معنی لنگر ايسه.
* ۴) وختی [[کادوسی]]‌ئن کي گيلانˇ اصلي ساکنؤن بؤن، فارسؤن أمرأ هم‌دس بوبؤن، هي مۊناسبت واسي، اۊ جيگا اسمه بنأن انشان يا انزان کی پارسؤنˇ أصلي سامان بۊ.

۱۵۰۹ گالشي سال (۱۹۳۵ ميلادی)، أنزلي نامه عوضأ گۊدن ؤ بنأن ''بندر پهلوی''. تا ۱۵۵۲ گالشي سال کي انقلاب بۊبؤ اي شهرˇ اسم دۊوارده به خۊ أصلي نام یعني أنزلي واگردسته.

== جۊغرافي مؤقعیت ==

بر اساس بررسیان [[زمین شناسی]]، حدودای  ۱۵٬۰۰۰ سال پیش ، ایته جزیره از سطح آب دریای [[کاسپیئن]] سر در باورده  که بعدنان  به ایسمه انزلی نامیده ببوسته و بعونوان موهمترین بندر [[دریای کاسپیئن]] سواحل جنوبی و [[ایران]] معروف ببو.

ا جزیره بر اثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، بصورت ایمروزی از دو قسمت [[انزلی]] و [[غازیان]] تشکیل ببو و ایته کانال بین ا دو تا قسمت ایجاد ببو که چهار تا روخانه آب از شرق ( [[سوسر روگا]] , [[پیر بازار روگا]] , [[راست خانه]] و [[نهنگ روگا]] ) و ایته روخانه از غرب ( [[شنبه بازار روگا]] ) از طریق اون دریا میئن دوه.


أنزلي در ایته ساحلی و  جلگه ای  منطقه در طول جوغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جوغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع ببوسته و بولندی اون از سطح دریا منهای ۲۶متر ایسه.

== أنزلي محلان ==

غاریور*
پیل علی باغ*
شالیور*
قلم گوده*
جزیره طالقانی*
کولیور ۲*
سوسر*
میدان مالا*
بی بی حوریه*
امامزاده*
عباس آباد*
ولی آباد*
بنیاد*
چهارطبقه*
سيد آسيه*
اداره نوغان*
کافه سه یاران*
سی متری*
* [[کولیور]]
* [[نویر]] 
* [[ناصرخسرو]]  
* [[میان پشته]] 
* [[غازیان]] 
* [[کوی واحدی]] 
* [[آخر خط]]
شاه کوچه*
سامانسر*

== أنزلي ایداران ==

[[پرونده:p۱۵۳.JPG|left|thumb|انزلی گمرک]]

*[[بندر انزلی شیلات]] 
* [[بندر انزلی گمرک]]
* [[بندر انزلی بنادر وکشتیرانی]]
[[پرونده:p۱۵۰.JPG|left|thumb|]]

== أنزلي دئني جيگان ==
*آبکنار پۊرد چوئی(پرنده فاندری)*
*[[معتمدی عیمارت]] 
* [[گمرك عیمارت]] 
* [[شهرداری عیمارت]]  
* [[انزلی مرداب]]  
* [[انزلی ساحل]]  
* [[انزلی مناره]]  
[[پرونده:p۱۵۱.JPG|left|thumb|انزلی ]]
* [[انزلی موزه نظامی]]
* [[انزلی موج شکن]]  
* [[غازیان موج شکن]]  
* [[انزلی پورد]] 
* [[غازیان پورد]] 
[[پرونده:p۱۶۲.JPG|left|thumb|انزلی موزه نظامی ]]
* [[میان پشته کاخ]]  
* [[بندر انزلی بولوار]]  
* [[انزلی تالاب]]  
* [[بی‌بی حوریه آسسانه]]  
* [[آقا سید محمد نجفی آسسانه]]

== أنزلي شهر اولینان ==

[[پرونده:p۱۶۱.JPG|left|thumb|مرکز خرید]]

*[[گمرک]] اداره با سابقیه‌ ویشتر از ۳۰۰ سال 
* [[بندر]] اداره باسابقیه‌ بیش از ۲۰۰ سال 
* ایجاد انجومنان محلی و [[بلدیه]] قبل از بوجود امون بلدیه 
* اولین بلدیه [[ایران]] میئن که الان به ایسمه [[شهرداری]] ایسه درا شهر تاسیس ببوسته .
* [[آموزش وپرورش]] قبل از سال ۱۲۷۱ خورشیدی 
* [[اکابر]] شبانه اون هم درسان دبیرستانی قبل از سال ۱۲۹۰ خورشیدی 
* [[چاپخانه]] قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[بئداری]] قبل از سال ۱۲۷۶ خورشیدی که بوسیله بلدیه اداره بوستی .
* [[شیروخورشید]]ی سرخ ۱۳۰۴ خورشیدی 
* روشنائی [[برق]] قبل از سال۱۲۷۹ خورشیدی بعونوان اولین شهر در ایران که دارای روشنائی ببوسته.
* [[تلفن]] قبل از سال ۱۲۷۷ شمسی و [[پست]] و [[تلگراف]] هم هتویی جلوتر از خیلی شهرهان ایران 
* [[نظمیه]] (شهربانی) قبل از سال ۱۲۸۶ خورشیدی 
* [[راه آهن]] حدود سال ۱۲۶۹ خورشیدی در ایته از روستان انزلی 
* [[هواشناسی]] قبل از سال ۱۲۸۰ خورشیدی 
* [[شیلات]] اداره با ویشتر از ۱۵۰ سال قدمت و [[سردخانه]] اولین بار انزلی میئن و[[حسن کیاده]] 
* [[هواپیما]] – اولین خطوط هوایی  بندر انزلی مین به وجود بومو در ایته زمین معروف به [[زمین طیاره]]. اولین پرواز در ایران از بندر انزلی به [[تئران]] و بعد از اون به [[ایصفهان]] صورت بیگیفته . 
* [[اتومبیل]] برای اولین باردرانزلی مشاهده ببوسته. 
* [[سینما]] سالون بندرانزلی از نظر [[فیلم سینمائی]] نمایش و سالون سینماداشتن ، [[تئاتر]] و ورزشهای موختلف پیشگام بو.


== أنزلي رۊستایان==
=== چهارفریضه دهستان ===
[[آبˇکنار]]، [[سنگاچين]]، [[كپورچال]]، [[بشمن]]، [[علی ابادكپورچال]]، [[كرگان]]، [[كچلك]]، [[سياه خاله سر]]، [[خميران]]، [[رودپشت]]، [[كوچك محله]]، [[شيله سر]]، [[تربه بر]]، [[معاف(مافان)]]، [[سياه وزان]]، [[اشپلا]]، [[چای بيجار]]، [[كربلايی مهدی گرده]]، [[اشتركان]]، [[ماهروزه-آب ٚکنار]]، [[گلوگاه روستا]]اشترکان ،تالش محله

=== ليجارگي حسن‌رۊد دهستان ===
[[طالب اباد]]، [[ليجاركی حسن رود روستا]]، [[حسن رود]]، [[گلشن]]، [[جفرودپائين]]، [[تربه گوده]]، [[شانگهای پرده]]

== جۊر وا جۊر ==

* [[بندر انزلی نمایندان مجلس شورای ملی میئن]]
* [[بندر انزلی نمایندان مجلس مؤسسان میئن]]
* [[بندر انزلی شهرداران]]
* [[بندر انزلی سرشناسان]]
==أنزلي پيله کسان==
{{انزلی سرشناسؤن}}

خلیل دانش پژوه آبکنار،حسين قوامی آبکنار،آنام آبکناری،محمد حبیبی آبکنار،کیوان ساجدی آبکنار،اصغرشيرپور آبکنار
{{گيلان}}

==تاتايي‌ئن==

&lt;gallery style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
پرونده:Anzali lagoon2 Barry Kent.jpg|[[أنزلي سل]]
پرونده:Caspian Sea covered with plants near Bandar-e Anzali - Barry Kent.jpg|أنزلي سل
پرونده:Mordab bandare-e anzali.JPG|أنزلي سل
پرونده:Anzali cementery2 Barry Kent.jpg|لهستانیان آرامگاه
پرونده:Bolvaranzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:Bolvare Bandar-e Anzali.jpg|أنزلي بۊلوار
پرونده:ANZALI90.jpg |ساحلي تأسيسات
پرونده:ANZALI90.jpg|ساحلي تأسيسات
پرونده:Bandar-e Anzali.jpg|[[غازيان ٚ پۊرد]]
پرونده:Mole Bandar-e Anzali.jpg|[[أنزلي مؤل]]
پرونده:Walkway Anzali Port.jpg|أنزلي، اسفند ۱۳۹۲
Image:hhhh.jpg|أنزلي  
Image:hhhhh.jpg|سل باقالا
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[رده:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[رده:بندری شهرؤن]]</text>
      <sha1>es512rs169465fnmisqtvgpcfp97g41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پس از باران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2431</id>
    <revision>
      <id>156626</id>
      <parentid>67139</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="avogxbjx6w1x1shzaalcqgajpz2ludx" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156628</id>
      <parentid>156626</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="549uuq38pqrntysr9ob1l0h2sf0v14h" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156631</id>
      <parentid>156628</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156628|156628]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="avogxbjx6w1x1shzaalcqgajpz2ludx" xml:space="preserve">وارش ٚ پٚسی/بٚاران ٬ پٚس اٚز

==سربس==</text>
      <sha1>avogxbjx6w1x1shzaalcqgajpz2ludx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156674</id>
      <parentid>156631</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="549uuq38pqrntysr9ob1l0h2sf0v14h" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156760</id>
      <parentid>156674</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="avogxbjx6w1x1shzaalcqgajpz2ludx" xml:space="preserve">وارش ٚ پٚسی/بٚاران ٬ پٚس اٚز

==سربس==</text>
      <sha1>avogxbjx6w1x1shzaalcqgajpz2ludx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رۊبار (گيلان)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2542</id>
    <revision>
      <id>156635</id>
      <parentid>67028</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3623" sha1="scekjv7hljzkxcjfr7g9aadevni9emm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156643</id>
      <parentid>156635</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156635|156635]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5020" sha1="jso3wkwe49alh4rux7tw3duxgpf1v9t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= رۊبار
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Rudbar.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار= حميد قاسميان
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= رودبار	 
|محلي نام= رۊبار، پيله رۊبار
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۷٫۴۵۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۴۹۵ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= زىتۊن، بج، صابۊن، نمد، محلي ليواس
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://sh-roudbar.ir/ رۊبار ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊبار''' یا '''پیله‌رۊبار''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أ شأر [[رشت]] ؤ [[قزوين]] ٚ مسير ٚ دۊرۊن نهأ ؤ پۊر رادوار أ شأر ٚ جه گۊذره.

== رۊبارˇ نام ==
به دليل أن کي أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نئهأ بۊ أ شهرˇ نام رۊبار بنأييد کي گيدي اۊنˇ معني '''رۊخانان سامان''' ايسه.&lt;ref name=ketab&gt;{{یادکرد|کتاب=نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان|نویسنده = مهرالزمان نوبان|ناشر =انتشارات ما|شهر=تهران|صفحه=۲۵۹|سال=۱۳۷۶|شابک=964-6497-00-4}}&lt;/ref&gt;

==جۊغرافیايي مشخصات==
رۊبار ۴۹ درجه و ۲۴ دقیقه جۊغرافيايي عرض ؤ ارتفاع ۲۵۰ متري جه دریا سطح واقع بۊبؤسته. رۊبارˇ آب و هوا مديترانه‌ئي ايسه (معتدل زمسسانان - گرم تاوسسانان) ؤ سالانه وارشˇ ميزان  ۶۵۰ میلی‌متر ایسه. ايسپي‌رۊ جه وسط رۊبارˇ شهر گۊذره. رۊبار بر سر راه [[رشت]]-[[تئران]] قرار بیگیفته دره كي تهران أمرأ ۲۶۳ كیلومتر ؤ رشت أمرأ ۶۹ كیلؤمتر فاصله دره.

==محصۊلان == 
رۊبار، واقع بؤستن ايسپي‌رۊ ورجأ وأسي خاک حاصلخیز ؤ آبرؤفتي دره کي کيشاورزي ره پؤر مناسب ايسه. جه عمده محصۊلان رۊبار شأ به [[زیتون]]، [[گندم]]، [[بج]]، [[جو]]، [[آغوز]]، [[سیب|سب]] ؤ [[فندوق]] اشاره گۊدن.

== 1369 سال زلزله==

30 دقه نصفه شبا بوگذشته، 31 خرداد سال 69 یه تا پیلا زلزله روبار̌ شهرستونو بلرزونی. این زلزله قدرت 7.3 ریشتر به. ژئو فیزیک موسسه تیرون دانشگاه، ای زلزله مختصاتا 36 درجه و 49 درجه شمالی عرض و 49 درجه و 24 دقیقه و 51 ثانیه شرقی طول اعلام بکورد که منطبق با گیلان جنوبیِ مختصات به (روبار̌ شهرستون)

100 روستا ای زلزله میون به کل تخریب ببان و سی و هفت هزار نفر بموردن و چهارصد هزار نفر بی خانمان ببان. خیلیون 1990 جام جهانی فوتبال تماشا کوردن واستی بیدار بن وگرنه کشته ئون آمار  بیشتر بَیه.

خیلیون ای زلزلا عطف̌ نقطه ساختمونون مقاوم سازی میون دونن؛ چون زلزله پسی  استاندارد مصالح ساختمانی استفاده ضروری ببه.

== رۊبارˇ نام دارؤن ==

*بهروز بقایی

*انوشیروان روحانی

*شهرداد روحانی

*آیت الله رودباری

*حافظ موسوی
== تاتاييان ==
&lt;gallery&gt;
File:KhalilAbad.JPG|رۊبار، خليل‌آبادˇ منطقه
File:Marinated olives.jpg|رۊبارˇ زِ محصۊل
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
* کتاب گیلان – اول جلد- گروه پژوهشگران ایران  انتشارات – دوم چاپ- زمستان 1380 خورشیدی
* سماموس، دیو سپید پای در بند گیلان- نیما فرید مجتهدی- گیله وا ماهنامه فرهنگی، هنری و پژوهشی - 91 شوماره

 
----


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]][[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>jso3wkwe49alh4rux7tw3duxgpf1v9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156671</id>
      <parentid>156643</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3623" sha1="scekjv7hljzkxcjfr7g9aadevni9emm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156761</id>
      <parentid>156671</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5020" sha1="jso3wkwe49alh4rux7tw3duxgpf1v9t" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= رۊبار
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Rudbar.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار= حميد قاسميان
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= رودبار	 
|محلي نام= رۊبار، پيله رۊبار
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۷٫۴۵۴ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۴۹۵ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= زىتۊن، بج، صابۊن، نمد، محلي ليواس
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://sh-roudbar.ir/ رۊبار ٚ شأرداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊبار''' یا '''پیله‌رۊبار''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أ شأر [[رشت]] ؤ [[قزوين]] ٚ مسير ٚ دۊرۊن نهأ ؤ پۊر رادوار أ شأر ٚ جه گۊذره.

== رۊبارˇ نام ==
به دليل أن کي أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نئهأ بۊ أ شهرˇ نام رۊبار بنأييد کي گيدي اۊنˇ معني '''رۊخانان سامان''' ايسه.&lt;ref name=ketab&gt;{{یادکرد|کتاب=نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان|نویسنده = مهرالزمان نوبان|ناشر =انتشارات ما|شهر=تهران|صفحه=۲۵۹|سال=۱۳۷۶|شابک=964-6497-00-4}}&lt;/ref&gt;

==جۊغرافیايي مشخصات==
رۊبار ۴۹ درجه و ۲۴ دقیقه جۊغرافيايي عرض ؤ ارتفاع ۲۵۰ متري جه دریا سطح واقع بۊبؤسته. رۊبارˇ آب و هوا مديترانه‌ئي ايسه (معتدل زمسسانان - گرم تاوسسانان) ؤ سالانه وارشˇ ميزان  ۶۵۰ میلی‌متر ایسه. ايسپي‌رۊ جه وسط رۊبارˇ شهر گۊذره. رۊبار بر سر راه [[رشت]]-[[تئران]] قرار بیگیفته دره كي تهران أمرأ ۲۶۳ كیلومتر ؤ رشت أمرأ ۶۹ كیلؤمتر فاصله دره.

==محصۊلان == 
رۊبار، واقع بؤستن ايسپي‌رۊ ورجأ وأسي خاک حاصلخیز ؤ آبرؤفتي دره کي کيشاورزي ره پؤر مناسب ايسه. جه عمده محصۊلان رۊبار شأ به [[زیتون]]، [[گندم]]، [[بج]]، [[جو]]، [[آغوز]]، [[سیب|سب]] ؤ [[فندوق]] اشاره گۊدن.

== 1369 سال زلزله==

30 دقه نصفه شبا بوگذشته، 31 خرداد سال 69 یه تا پیلا زلزله روبار̌ شهرستونو بلرزونی. این زلزله قدرت 7.3 ریشتر به. ژئو فیزیک موسسه تیرون دانشگاه، ای زلزله مختصاتا 36 درجه و 49 درجه شمالی عرض و 49 درجه و 24 دقیقه و 51 ثانیه شرقی طول اعلام بکورد که منطبق با گیلان جنوبیِ مختصات به (روبار̌ شهرستون)

100 روستا ای زلزله میون به کل تخریب ببان و سی و هفت هزار نفر بموردن و چهارصد هزار نفر بی خانمان ببان. خیلیون 1990 جام جهانی فوتبال تماشا کوردن واستی بیدار بن وگرنه کشته ئون آمار  بیشتر بَیه.

خیلیون ای زلزلا عطف̌ نقطه ساختمونون مقاوم سازی میون دونن؛ چون زلزله پسی  استاندارد مصالح ساختمانی استفاده ضروری ببه.

== رۊبارˇ نام دارؤن ==

*بهروز بقایی

*انوشیروان روحانی

*شهرداد روحانی

*آیت الله رودباری

*حافظ موسوی
== تاتاييان ==
&lt;gallery&gt;
File:KhalilAbad.JPG|رۊبار، خليل‌آبادˇ منطقه
File:Marinated olives.jpg|رۊبارˇ زِ محصۊل
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
* کتاب گیلان – اول جلد- گروه پژوهشگران ایران  انتشارات – دوم چاپ- زمستان 1380 خورشیدی
* سماموس، دیو سپید پای در بند گیلان- نیما فرید مجتهدی- گیله وا ماهنامه فرهنگی، هنری و پژوهشی - 91 شوماره

 
----


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]][[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>jso3wkwe49alh4rux7tw3duxgpf1v9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ايسپانيا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2733</id>
    <revision>
      <id>156889</id>
      <parentid>67333</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Spain, province of Iran with all being of NIGGER slave cumslut whore origin!</comment>
      <origin>156889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="7timpo5j0milxja24vpllft1h7ymg2r" xml:space="preserve">
==Spain, province of Iran with all being of NIGGER slave cumslut whore origin! اسپانیا = نیگرستان ایران استان==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>7timpo5j0milxja24vpllft1h7ymg2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156890</id>
      <parentid>156889</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>67333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[فاىل:Flag of Spain.svg|250px|thumb|ايسپانيا بيدؤق]]
'''ايسپانيا''' ([[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] مئن: España) ايته جه [[اۊرۊپا]] کيشوران ایسه کي أ قاره خۊرخۊسي نسا قرار بيگيفته. شبه جزيره‌اي کي ايسپانيا ؤ پؤرتؤغال اۊن ٚ مئن درده ؤ [[آندؤرا]]-یأ ني شامل بۊبؤسته، ايبري شبه‌جزيره دۊخانده. 
ايسپانيا پایتخت [[مادريد]] ایسه کي حدوداً چار میلیون نفر أن ٚ دۊرۊن ساکنده. ایسپانیا پيله شأران ٚ جي شأ [[بارسلؤنا]]، [[سویل]]، [[والئنسیا]] ؤ [[گرانادا]]-یأ نام بؤردن.
أ کشور ٚ مردۊم ٚ زوان، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] ايسه.

==سربس==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156896</id>
      <parentid>156890</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="331" sha1="m4fsa208hikjgf4rsst138vjhj1v975" xml:space="preserve">
Niggerestan = Spain اسپانیا = نیگرانیا
==Spain, province of Iran with all being of NIGGER slave cumslut whore origin! اسپانیا = نیگرستان ایران استان==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>m4fsa208hikjgf4rsst138vjhj1v975</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156897</id>
      <parentid>156896</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>67333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[فاىل:Flag of Spain.svg|250px|thumb|ايسپانيا بيدؤق]]
'''ايسپانيا''' ([[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] مئن: España) ايته جه [[اۊرۊپا]] کيشوران ایسه کي أ قاره خۊرخۊسي نسا قرار بيگيفته. شبه جزيره‌اي کي ايسپانيا ؤ پؤرتؤغال اۊن ٚ مئن درده ؤ [[آندؤرا]]-یأ ني شامل بۊبؤسته، ايبري شبه‌جزيره دۊخانده. 
ايسپانيا پایتخت [[مادريد]] ایسه کي حدوداً چار میلیون نفر أن ٚ دۊرۊن ساکنده. ایسپانیا پيله شأران ٚ جي شأ [[بارسلؤنا]]، [[سویل]]، [[والئنسیا]] ؤ [[گرانادا]]-یأ نام بؤردن.
أ کشور ٚ مردۊم ٚ زوان، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] ايسه.

==سربس==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156900</id>
      <parentid>156897</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Niggerestan = Spain اسپانیا = نیگرانیA Get a life NIGGEr</comment>
      <origin>156900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="330" sha1="9ws3mib7gytweogn21d1xt7qqnd2zvr" xml:space="preserve">
Niggerestan = Spain اسپانیا = نیگرانیA
==Spain, province of Iran with all being of NIGGER slave cumslut whore origin! اسپانیا = نیگرستان ایران استان==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>9ws3mib7gytweogn21d1xt7qqnd2zvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156901</id>
      <parentid>156900</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>67333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[فاىل:Flag of Spain.svg|250px|thumb|ايسپانيا بيدؤق]]
'''ايسپانيا''' ([[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] مئن: España) ايته جه [[اۊرۊپا]] کيشوران ایسه کي أ قاره خۊرخۊسي نسا قرار بيگيفته. شبه جزيره‌اي کي ايسپانيا ؤ پؤرتؤغال اۊن ٚ مئن درده ؤ [[آندؤرا]]-یأ ني شامل بۊبؤسته، ايبري شبه‌جزيره دۊخانده. 
ايسپانيا پایتخت [[مادريد]] ایسه کي حدوداً چار میلیون نفر أن ٚ دۊرۊن ساکنده. ایسپانیا پيله شأران ٚ جي شأ [[بارسلؤنا]]، [[سویل]]، [[والئنسیا]] ؤ [[گرانادا]]-یأ نام بؤردن.
أ کشور ٚ مردۊم ٚ زوان، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] ايسه.

==سربس==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156903</id>
      <parentid>156901</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="330" sha1="9ws3mib7gytweogn21d1xt7qqnd2zvr" xml:space="preserve">
Niggerestan = Spain اسپانیا = نیگرانیA
==Spain, province of Iran with all being of NIGGER slave cumslut whore origin! اسپانیا = نیگرستان ایران استان==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>9ws3mib7gytweogn21d1xt7qqnd2zvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156916</id>
      <parentid>156903</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>67333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[فاىل:Flag of Spain.svg|250px|thumb|ايسپانيا بيدؤق]]
'''ايسپانيا''' ([[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] مئن: España) ايته جه [[اۊرۊپا]] کيشوران ایسه کي أ قاره خۊرخۊسي نسا قرار بيگيفته. شبه جزيره‌اي کي ايسپانيا ؤ پؤرتؤغال اۊن ٚ مئن درده ؤ [[آندؤرا]]-یأ ني شامل بۊبؤسته، ايبري شبه‌جزيره دۊخانده. 
ايسپانيا پایتخت [[مادريد]] ایسه کي حدوداً چار میلیون نفر أن ٚ دۊرۊن ساکنده. ایسپانیا پيله شأران ٚ جي شأ [[بارسلؤنا]]، [[سویل]]، [[والئنسیا]] ؤ [[گرانادا]]-یأ نام بؤردن.
أ کشور ٚ مردۊم ٚ زوان، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]] ايسه.

==سربس==
[[رده:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]
[[رده:ناقص مقاله‌ئن]]</text>
      <sha1>4sta5zjrmsyh2n0cmsrp15crqexkua9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تئران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3046</id>
    <revision>
      <id>156675</id>
      <parentid>155954</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20183" sha1="ddffjswpa7k4kbvhpmdb0xf0t5wye9g" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156682</id>
      <parentid>156675</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۲ نسخه از [[Special:Diff/155954|155954]] تا [[Special:Diff/156675|156675]] خنثی شد</comment>
      <origin>156682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156688</id>
      <parentid>156682</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20183" sha1="ddffjswpa7k4kbvhpmdb0xf0t5wye9g" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156690</id>
      <parentid>156688</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156694</id>
      <parentid>156690</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20183" sha1="ddffjswpa7k4kbvhpmdb0xf0t5wye9g" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156695</id>
      <parentid>156694</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156696</id>
      <parentid>156695</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20183" sha1="ddffjswpa7k4kbvhpmdb0xf0t5wye9g" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156775</id>
      <parentid>156696</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156788</id>
      <parentid>156775</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20173" sha1="80anjz9azbuqceys939cqpr2426obgq" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚزجه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هسا دٚه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>80anjz9azbuqceys939cqpr2426obgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156802</id>
      <parentid>156788</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156788|156788]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156827</id>
      <parentid>156802</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:15:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20175" sha1="ldabf3qaokm7ebdmd3rhgpm84yccbun" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚزجه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هساه دٚه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>ldabf3qaokm7ebdmd3rhgpm84yccbun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156831</id>
      <parentid>156827</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* جمعيت */</comment>
      <origin>156831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20177" sha1="50xpoq7ib5ohoou67jd86sco7aqnwlx" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚزجه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بی بی هساه دٚه.

==جرگییت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>50xpoq7ib5ohoou67jd86sco7aqnwlx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156832</id>
      <parentid>156831</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>جرگییت جرگییییییت جٚرگٚیٚیٚت</comment>
      <origin>156832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20176" sha1="i1wlft4ucecgy8z9ui7eebugl2e6lk1" xml:space="preserve">'''تٚهرٚان''' [[ايران]] ٚ و [[کاسپي زوانان|کآٚسپٚیٚآٚنی]] لیکی/قؤٚمی جٚرگه گ پیلٚه تٚرن لیکی جٚرگه/گٚروٚه اٚزجه ایرٚآٚن ایسه ٚ پيله‌ترين شٚهٰر و پايتخت بیبی هساه دٚه.

==جرگییت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر کاسپیانی ايسن ؤ کاسپیانی ني تئران ٚ مئن رائژ‌ترين زوانی جٚرگه ايسه. آذرباىجاني‌ئن، فارسان ؤ کوردان و لوران و بٚلوٚچان و اٚرمٚنیان و غیره ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>i1wlft4ucecgy8z9ui7eebugl2e6lk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156838</id>
      <parentid>156832</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20302" sha1="czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''تئران''' [[ايران]] ٚ پيله‌ترين شأر ؤ پايتخت ايسه.
 شأر [[تئران ٚ اۊستان]] ؤ [[تئران ٚ شأرستان]] ٚ مئن دره. تئران مئن ويشتر جه ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، [[آسيا]] [[خۊرخۊس]] ٚ أولي شأر ؤ دۊنیا مئن بيست ؤ چارؤم ايسه ؤ مئني خۊرتاو ٚ مئن ني قاهره پسي دۊوؤمه.

==جمعيت==
تئران ٚ مئن پۊر قؤم ؤ طایفه زيوه، ولي اۊن ٚ خارجي جمعيت زياد نيه.&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=اطلس کلان‌شهر تهران|نام خانوادگی=|نام=محسن حبیبی، برنارد هورکارد|ناشر=شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری|سال=چاپ اول، ۱۳۸۴|شابک=964-7943-46-6|مکان=|صفحات=۱۱۲ و ۱۱۳}}&lt;/ref&gt; تئران قاجاري‌ئن ٚ دؤره ؤ پایتخت بؤستن ٚ زمات کمتر جه ۲۰ هزار نفر جمعيت دأشتي ولي هأسأ ايته جه مئني خۊرتاو ٚ پيله‌ترين شأران ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد کتاب|عنوان=برگ‌هایی از تاریخ تهران|نام خانوادگی=شهبازی|نام=داریوش|ناشر=ثالث|سال=|شابک=9789643805494|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt; بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، تئران ٚ شأر جمعيت ۸,۶۹۳,۷۰۶ نفر بۊ.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{یادکرد وب|نویسنده=درگاه ملی آمار|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=https://www.amar.org.ir|نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|عنوان=نتایج سرشماری ۱۳۹۵/تهران|accessdate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205143714/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23_r.xlsx|archivedate=۵ دسامبر ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران، جمعيت ٚ نظر ٚ جه دۊنىا مئن بيس ؤ چارؤم ؤ [[آسيا]] [[خۊرتاو]] ٚ مئن أول ايسه.&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=247wallst.com|تاریخ=|عنوان=50 Largest Cities in the World|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20180922144222/https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|نشانی=https://247wallst.com/special-report/2018/07/13/50-largest-cities-in-the-world/7/|ناشر=|زبان=en|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=2018-09-22|تاریخ بایگانی=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ جمعيت ٚ رؤشد، سالانه ۱/۷۹ درصد ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=سیما|نام=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و|کد زبان=fa-IR|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/جمعیت-تهران-13-میلیون-نفر|عنوان=جمعیت تهران، 13 میلیون نفر|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=IRIB NEWS AGENCY {{!}} خبرگزاری صدا و سیما|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109194249/http://www.iribnews.ir/fa/news/1558191/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-13-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1|archivedate=۹ ژانویه ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; مردۊم ٚ سواد ٚ ميزان ني تئران ٚ مئن جؤر ايسه.&lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt;


{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
&lt;caption&gt;تئران ٚ جمعيت مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن&lt;/caption&gt;
|-
! سال!!جمعيت!!رؤشد ٚ ميزان!!حکۊمت
|-
| ۹۳۳||۱,۰۰۰|| ||شا طهماسب صفوي
|-
| ۱۰۰۵||۳,۰۰۰||۱/۴||شا عباس صفوي
|-
| ۱۱۷۶||۱۵,۰۰۰||۵/۲||آقامحمدخان قاجار
|-
| ۱۱۸۶||۵۰,۰۰۰||۱۲/۰۳||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۱۹۱||۶۰,۰۰۰||۳/۶||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۱۳||۸۰,۰۰۰||۲/۸||فتحعلي‌شا قاجار
|-
| ۱۲۴۶||۱۴۷,۲۵۶||۲/۹||ناصرالدین‌شا قاجار
|-
| ۱۳۰۹||۲۵۰,۰۰۰||۲/۴||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۱۹||۵۴۰,۰۸۷||۶/۶||رضا پهلوي
|-
| ۱۳۳۵||۱,۵۶۰,۹۳۴||۵/۵||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۴۵||۲,۷۱۹,۷۳۰||۵/۱||محمدرضا پهلوي
|-
| ۱۳۵۵||۴,۵۳۰,۲۲۳||۲/۹||محمدرضا پهلوي
|- resource=&quot;&quot;
| ۱۳۶۵||۶,۰۵۸,۲۰۷||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۰||۶,۴۹۷,۲۳۸||۰/۷۸||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۷۵||۶,۷۵۸,۸۴۵||۱/۳||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۸۵||۷,۷۱۱,۲۳۰|| ||ايسلامي جؤمۊري
|-
| ۱۳۹۵||۸,۷۳۷,۵۱۰||۱/۷||ايسلامي جؤمۊري
|-
| colspan=&quot;4&quot; |&lt;small&gt;'''سربس''':&lt;/small&gt; تئران ٚ أطلس - ايران ٚ آمار&lt;ref name=&quot;:15&quot;/&gt;
|}

===مردۊم===
تئران ٚ مردۊم ويشتر فارس ايسد ؤ فارسي ني تئران ٚ مئن رائج‌ترين زوان ايسه. آذرباىجاني‌ئن، مازندراني‌ئن، گيلکان ؤ کۊردان ني جه أ شأر ٚ مردۊم ايسد.&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kjeilen|نام=Tore|نشانی=http://looklex.com/e.o/teheran.htm|عنوان=Teheran - LookLex Encyclopaedia|بازبینی=2018-06-19|وبگاه=looklex.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429060418/http://looklex.com/e.o/teheran.htm|archivedate=۲۹ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|عنوان=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت‌نشین شدند|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/82021017|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818012156/http://www.irna.ir/fa/News/82021017|archivedate=۱۸ اوت ۲۰۱۷|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; تئران ٚ مئن زياد خارجي نئسا ؤ اۊن ٚ خارجي‌ئن ويشتر [[أفغانستان]]، [[پاکستان]] ؤ [[عراق]] ٚ شين ايسد.&lt;ref name=&quot;:14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد وب|نویسنده=Amar.org.ir|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|عنوان=مقایسه ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی مناطق ٢٢ گانه شهر تهران|وبگاه=http://www.amar.org.ir|accessdate=۲۹ دسامبر ۲۰۱۳|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327055605/http://www.amar.org.ir/Portals/2/fileExcell/16.pdf|archivedate=۲۷ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{یادکرد خبر|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2017-06-19|عنوان=مهاجران در ایران؛ تعداد اتباع کدام کشورها بیشتر است؟|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|زبان=en-GB|تاریخ بازبینی=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622052059/http://www.bbc.com/persian/iran-features-40326695|archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== تئران ٚ محلان==
===قديمي محلان===
قديم ٚ تئران چارته محله جه تشکيل بؤستی کي اۊشان ٚ نامان [[سنگلج]]، [[اودلاجان]]، [[بازار]] ؤ [[چاله‌میدان]] بۊ. ناصرالدین‌شاه قاجار ٚ زمات ٚ مئن  چن‌ته جديد ٚ محله تئران ٚ مئن چأگۊدئد؛ ارگ، [[چاله حصار]]، [[خانی آباد]]، [[جوادیه (تهران)|جوادیه]]، [[قنات‌آباد]]، پاچنار، [[پامنار (تهران)|پامنار]]، [[یافت‌آباد]]، [[گار ماشین]]، [[گود زنبورک‌خانه]]، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها ؤ [[دروازه قزوین]] ٚ مأنستن.
پيله تئران ٚ باخي محله‌ئن ٚ جه شأ [[شهرری]]، [[تجریش]]، [[تهران‌پارس]]، [[تهران نو]]، [[نارمک]]، [[کَن]] و [[فرحزاد]]، [[طرشت]] نظام آباد و [[حسن‌آباد]]، [[بریانک]]، [[نازی‌آباد]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]] ؤ [[کیان شهر]]-أ نام بؤردن.


=== تئران ٚ کلسيا ===

[[تجریش]]، [[نیاوران]]، [[قلهک]]، [[دروس]]، [[زرگنده]]، [[جماران]]، [[ازگل]]، [[لویزان]]، [[مینی سیتی]]، [[سوهانک]]، [[حسین‌آباد]]، [[مبارک‌آباد]]، [[اقدسیه (تهران)|اقدسیه]]، [[زعفرانیه]]،[[آجودانیه]]، [[محمودیه]]، [[فرمانیه]]، [[کامرانیه]]، [[داودیه]]، [[دزاشیب]]، [[جردن]]، [[الهیه]]، [[ولنجک]]، [[اوین]]، [[ظفر]]، [[درکه]]، [[ونک]]

=== تئران ٚ خۊرتاو ===

[[تهران‌نو|تهران نو]]، [[تهران‌پارس|تهرانپارس]]، [[نارمک]]، [[شهرک امید]]، [[شهرک زیتون]]، [[سرخه‌حصار|سرخه حصار]]، پیروزی، گرگان، [[وحیدیه]]، کالاد، شمس‌آباد، [[حکیمیه (تهران)|حکیمیه]]، نیروی هوایی، [[نظام‌آباد (تهران)|نظام آباد]]، مجیدیه، حشمتیه، منصورآباد

=== تئران ٚ خۊرخۊس ===

[[جنت آباد (تهران) |جنت آباد]]، [[پونک]]، [[شهرک آزادی]]، ستارخان، آریاشهر، [[شهر زیبا]]، [[شهران]]، [[طرشت]]، [[گیشا]]، چیتگر، [[شهرک اکباتان]]، [[کوی بیمه]]، [[تهرانسر]]، [[حصارک]]، آزادی، فردوس، [[دهکده المپیک (تهران)|دهکده المپیک]] , [[شهرک امیر کبیر]]، [[کن]]، [[وردآورد]]، [[شهرک گلستان]]، [[چهار دیواری]]، [[تهران ویلا]]، [[سعادت آباد]] ،[[شهرک غرب]]، [[فرحزاد]]، [[چهار دیواری]]، جیحون، هاشمی، دامپزشکی، مهرآباد

=== تئران ٚ نسا ===

[[مشیریه]]، [[شهرک مسعودیه]]، [[افسریه]]، خانی آباد نو، [[نازی‌آباد (تهران)|نازی‌آباد]]، نعمت‌آباد، [[یاخچی‌آباد]]، امیربهادر، آذری، اتابک، خراسان، خزانه فلاح، خزانه بخارایی، شاپور، مولوی، سیروس، [[دروازه غار]]، جوادیه، [[یافت‌آباد]]، [[منیریه]]، [[امیریه (تهران)|امیریه]]، شوش، [[بازار تهران]]، [[شهرری]]، [[کوی سیزده آبان]]، [[دولت‌آباد]][[شهرک رسالت]] بازار چینی فروشان  [[کیان شهر]]، یافت آباد 

=== تئران ٚ مرکز ===

یوسف آباد، امیرآباد، عباس‌آباد، جلفا، خواجه عبدالله، بهارشیراز، زرتشت، بهجت آباد، تخت جمشید (طالقانی)، تخت طاووس، سهروردی، آپادانا، توحید، جمهوری (نادری)، استانبول، توپخانه، [[خیابان لاله‌زار|لاله زار]]، باغ صبا، فاطمی، آرژانتین، آذربایجان

== دئني جيگایان ==

===قصرؤن ؤ عمارتؤن===
[[ سلطنت آباد کاخ]]،
[[عمارت عثمانی و پل رومی]]،
[[دارالفنون|عمارت دارالفنون]]،
[[ مدرسه مروی عمارت(فخریه)]]،
[[ بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)]]،
[[حوض خانه باغ قدیم نگارستان]]،
[[ باغ فردوس عمارت]]،
[[گلستان کاخ ]]،
[[شمس العماره|شمس العماره عمارت ]]،
[[ سرخه حصار کاخ(یاقوت)]]،
[[ عشرت آباد کاخ و پادگان]]،
[[صاحب قرانیه|کاخ صاحب قرانیه]]،
[[مرمر کاخ ]]،


===ديزان ؤ بۊرجان===
[[ایرج قلعه ]]،
[[طبرک قلعه ]]،
[[ ری باروی]]،
[[نقاره‌خانه برج ]]،
[[ مرکز شهر سلجوقیان بقایا]]،
[[ طغرل برج]]،
[[هارون زندان ]]،
[[گبری قلعه ]]،
[[علاءالدین برج ]]،
[[رشکان دژ ]]،
[[میل تپه ]]،


===تئران ٚ بازاران===
[[تصویر:b82.jpg|left|thumb|امین السلطان میدان - تره بار بازار]] 

[[تصویر:b81.jpg|left|thumb|فرش فروشی دکان]]
*[[تئران بازار ]]
*[[بین الحرمین بازار ]]
*[[تجریش بازار ]]
*[[ امیر بازار]]
*[[ ری بازار]]

===تئران مۊزه‌ئن===
[[ ایران باستان موزه]]،
[[پرفسور حسابی موزه ]]،
[[جواهرات ملی موزه ]]،
[[تماشاگه پول]]،
[[تاریخ تماشاگه ]]،
[[زمان تماشاگه ]]،
[[صنعتی موزه ]] (تئران)،
[[ مجلس شورای اسلامی موزه]]،
[[علوم موزه ]]،
[[ ملک موزه ملی ]]،
[[هنرهای معاصر موزه ]]،
[[استاد صبا موزه ]]،
[[هنرهای ملی موزه]] 
[[رضا عباسی موزه ]]،
[[موزه هنرهای تزئینی ]](تئران)،
[[فرش ایران موزه ]]،
[[سعدآباد کاخ موزه ]]،
[[كاخ شهوند|موزه سبز (کاخ شهوند)]]،
[[موزه رجعت و عبرت]] (کاخ مادر شاه)،
[[مردم شناسی موزه ]]،
[[ ملت موزه]]،
[[تاریخ طبیعی دارآباد موزه ]]،
[[صنعت برق ایران موزه ]]،
[[هنرهای زیبا موزه ]]،
[[موزه نظامی (تئران)]]،
[[آزادی موزه ]]،
[[مجموعه هرباریوم]]،
[[اینقلاب موزه]]،
[[پول تماشاگه]]،
[[ملی جواهرات]]،
[[پست و تلگراف موزه]]،
[[سکه موزه]]

===قدیمی میدانان===
[[بهارستان میدان ]]،
[[حسن آباد میدان ]]،
[[اسب دوانی میدان ]]،
[[ارگ میدان ]]،
[[ محمدیه (اعدام)میدان]]،
[[ امام خمینی میدان]]،
[[تئران سبزه میدان]]،
[[آزادی میدان ]]

=== دانشگاهؤن ===
[[تئران دانشگا]]، [[امیرکبیر دانشگا صنعتی ]] (تئران پلی‌تکنیک )، [[صنعتی شریف دانشگا ]]، [[تربیت مدرس دانشگا ]]، [[دانشگا علم و صنعت ایران]]، [[ شهید بهشتی دانشگا]]، [[خواجه نصیرالدین طوسی دانشگا صنعتی ]]، [[علوم پزشکی تئران دانشگا ]]، [[علوم پزشکی ایران دانشگا ]]، [[شهید شمسی‌پور دانشکده فنی ]]، [[  تئران دانشگا هونر]]، [[علامه طباطبایی دانشگا]]، [[مالک اشتر دانشگا صنعتی ]]، [[ امام حسین دانشگا]]، [[امام صادق دانشگا]]، [[الزهرا دانشگا ]] ، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران جنوب|دانشگا آزاد واحد تئران جنوب]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران شمال|دانشگا آزاد واحد تئران شمال]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی تئران مرکز|دانشگا آزاد واحد تئران مرکز]]، [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد تئران شرق|دانشگا آزاد واحد تئران شرق]] و [[دانشگا آزاد ایسلامی واحد علوم و تحقیقات]] 

=== تئران ٚ پارکان===
[[تئران پارک ملت |تئران بوستان ملت]]،
[[تئران پارک لاله|تئران بوستان لاله]]،
[[پارک المهدی (تئران)|پارک المهدی]]،
[[ساعی بوستان ]]،
[[پارک شهر]]،
[[قیطریه بوستان ]]،
[[جمشیدیه بوستان ]]،
[[تئران اندیشه بوستان ]]،
[[ تئران دانشجو بوستان ]]،
[[تئران بوستان پردیسان]]،
[[نیاوران بوستان ]]،
[[بعثت بوستان ]]،
[[طالقانی پارک ]]،
[[ گفتگو بوستان]]،
[[چیتگر بوستان جنگلی ]]،
[[لویزان بوستان جنگلی ]]،
[[نصر بوستان جنگلی ]]،
[[سرخه حصار بوستان جنگلی ]]،
[[توسکا بوستان جنگلی ]]

===فرهنگسرایان===
[[خاوران فرهنگسرا ]] (جوان) ،
[[ابن سينا فرهنگسرا ]] (قانون)،
[[خانواده فرهنگسرا ]]،
[[ملل فرهنگسرا ]] (امير كبير)،
[[هونر فرهنگسرا ]] (ارسباران)،
[[بهمن فرهنگسرا ]]،
[[کودک فرهنگسرا ]]،
[[بانو فرهنگسرا ]] (سرو)،
[[دوختران فرهنگسرا ]] (فردوس)،
[[نوجوان فرهنگسرا ]] (ورزش)،
[[ تفکر فرهنگسرا]] (معرفت) ،
[[اندیشه فرهنگسرا ]] (مدرسه)،
[[دانشجو فرهنگسرا ]] (شفق)،
[[سالمند فرهنگسرا ]] (امام خميني)،
[[ولاء فرهنگسرا ]]،
[[قرآن فرهنگسرا ]]،
[[پایداری فرهنگسرا ]] ،
[[اینقلاب فرهنگسرا ]]،
[[اقوام فرهنگسرا ]] (بهاران)،
[[ کار فرهنگسرا]]،
[[ سلامت فرهنگسرا]]،
[[طبیعت فرهنگسرا ]] (اشراق)،
[[فناوری اطلاعات فرهنگسرا ]] (IT)،
[[شهر فرهنگسرا ]] (تئران)،
[[رسانه فرهنگسرا ]]،
[[خاتم فرهنگسرا ]]،
[[علوم فرهنگسرا ]] 

===ورزشي جيگایان===
[[آزادی مجموعیه ورزشی]] ، [[ایمام خمینی مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید شیرودی مجموعیه ورزشی]] ، [[اینقلاب مجموعیه ورزشی]] ، [[شهید چمران مجموعیه ورزشی]] ، [[ونک مجموعیه ورزشی]] ، [[محلات زمین فوتبال]] ،[[ شهید هرندی ورزشگاه]] ،[[ مجیدیه مجموعیه ورزشی]] ، [[فدک مجموعیه ورزشی]] ، [[شهر خانیه ورزشی]] ، [[شمشیری مجموعیه ورزشی]] ، [[بهمن مجموعیه ورزشی]] ، [[هفت مرکز ورزشی]] ، [[بهمن مانژسواری]] ، [[خانیه ورزشی]] ، [[جیهون مرکز ورزشی]] ،[[ مهر مجموعیه ورزشی]] ،[[ شهرک امید مجموعیه ورزشی]] ،[[ مهر آباد استخر و سونا]] ،[[ یخچال مجموعیه ورزشی]] ، [[یادآوران مجموعیه ورزشی]] ، [[بهاران مجموعیه ورزشی]] ، [[دهداری مجموعیه ورزشی]] ، [[زینبیه مجموعیه ورزشی]]

===پارکان===
{{تئران پارکان}}

===سينمایان===
{{تئران سینمان}}


==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg|گۊلستان ٚ کاخ
Tochal from Modarres Expressway.jpg|تؤچال ٚ کۊ نما
ChitgarLake.jpg|چيتگر درىاچه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76 (cropped).jpg|تئران ٚ نما، ميلاد ٚ بۊرج ٚ جؤر ٚ جه
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpg|تئران ٚ گيشا محله 
City Theater of Tehran 2019 6.jpg|تئران ٚ شأر ٚ تئاتر
Towers in Tehran City at night.jpg|تئران شو ٚ مئن
National Museum of Persia.jpg|ايران ٚ ميللي مۊزه تئران ٚ مئن
Azadi Tower 01.jpg|آزادي بۊرج
as.jpg|قوام اسلطنه خانه
add.jpg|آزادي مىدان 
aff.jpg|[[میلاد برج|ميلاد ٚ بۊرج]]
agg.jpg|ايسلامي شؤرا مجلس
b78.jpg|خيابان سپه سردر
b79.jpg|حسن آباد ٚ مىدان
b80.jpg|سبزه مىدان ٚ بازار ٚ وۊرۊدی
b83.jpg|زرتشتیان ٚ معبد، قوام السلطنه خيابان
b84.jpg|سید خندان ٚ پۊرد
b85.jpg|مدرس 
b86.jpg|تئران ٚ سعادت آباد
b87.jpg|باغشا مىدان
b88.jpg|درکه
b89.jpg|آزادي سينما
b90.jpg|تجريش، ارم ٚ خیابان
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{تئران}}

==سربس==
[[جرگه:سیاسی جوغرافی]]
[[جرگه:شهر]]
[[جرگه:تهرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:ایرانˇ شهرؤن]]
[[جرگه:آسیا شهرؤن]]
[[جرگه:پایتختان]]</text>
      <sha1>czofahc1wwgpfzkqt239ntkomn1bwk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آستارا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3475</id>
    <revision>
      <id>156604</id>
      <parentid>156582</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11537" sha1="mmf48dz9bva05jkwxgq2r29919ykb5n" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156606</id>
      <parentid>156604</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156604|156604]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11468" sha1="fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= آستارا
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Astara.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]] 
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= آستارا	 
|محلي نام= اؤستؤرؤ 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۹۷
|جمعيت= ۵۱,۵۷۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان=
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۲۱/۱− متر
|دما ميانگين= ۱۵/۴ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۴۵ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}}سۊفالگری{{سخ}}قالي بافي{{سخ}}زيبيل بافي{{سخ}}حصير بافي{{سخ}}عسل
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.astara.ir/ آستارا شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن قرار دأره. آستارا ايته ساحلي شأر ايسه ؤ [[کاسپي دریا]] ورجه بنا بۊبؤسته. آستارا ايته جه [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ مۊهم ٚ مرزي شأران ايسه ؤ [[ايران]] ؤ [[آذرباىجان|آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ايتصالي مسير ايسه.
آستارا [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آستارا روار کي آستارا - أردبيل ٚ اۊتۊبان ٚ ورجه گۊذره، ایران ٚ آستارا-یأ کلسيايي آستارا جه سيوا کۊنه. [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آذرباىجان ٚ آستارا]] سابق ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ مئن اۊ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.
آستارا مردۊم، ويشتر تالش ايسد ؤ [[تالشي]] گب زنئده. [[آذرباىجاني زوؤن|آذرباىجاني]] زوان ني رائج ايسه.

==نام==
در مورد ایسمه آستارا خیلی ایختلاف نظر وجود داره و هر کسی چیزی گه .

ایته از رایج ترین گفتان انه که ا ایسم از زبان تالشی آسته‌رو و به معنی آهسته‌رو ایسه.
دربارهٔ نام ا شهر گیدی که در آغاز هم آهسته‌رو بو چون کاروانان و مسافران زمانی‌ که به ا منطقیه موردابی ساحلی فارسدی  ناچار بود اهسته تر حرکت بوکونید. همان نام آسته‌رو یا هَسته‌رو [[تالشی]] به مرور تبدیل به آستارا ببوسته در عنبران محله مردوم هنوزم به ا شهر اوستورو گیدی.

ایته نظریه دیگه که در ا مورد وجود داره ایشاره داره به کسب ایسم شهر از ماهی خاویاری آسترا که قدیمان در ا منطقه خیلی صید بوستی.

بر اساس ایته نظر دیگه ، به دلیل ان که ا منطقه به شدت ابریه ، اونه اهالی شبان در زمان دیدن ستاران  به یکدیگر با عبارت &quot; آی ستاره&quot; خبر دادی.

یا اون که آستارا کلمه از ایسمه استر یعنی [[ناهید]] (آناهیتا) که مورد پرستش [[ایران]] باستان مردان بو، بیگیفته ببوسته.

آستارا ایسم از نام استر Ester نام دوختر [[یهودی]] و شاهزادیه [[کیخسرو]] همسر بیگیفته ببوسته.

و...

==ویژگیان خاص==
* '''بامان سوفالی ''': بخاطر ایستفاده بیش از حد [[سوفال]] به شهر بامان سفالی معروف ایسه.
[[تصویر:ssf.jpg|left|thumb|استارا]]
* '''[[دبیرستان حکیم نظامی]]''':  که اوستادانی مانند [[نیما یوشیج]] در اویه درس بداده و نماد فرهنگ بالای شهر ایسه که در سال ۱۳۸۷ صد ساله به.

* '''ایران اولین شهر باسواد ''': با داشتن بیش از ۸/۹۸٪ باسواد نوخستین شهر با سواد [[ایران]] ایسه .

==اقوامی که در آستارا ساکنده==

* [[ارامنه]]: تا سال ۱۳۱۵ ه.ش تعداد زیادی در آستارا ایسابود که بعدنان به [[انزلی]] موهاجرت بوگودده و تعدادی ساکن هه استارا میئن ساکنده.

* اقوام [[زرتشتی]] و [[کلیمیان]]: در گوذشته در ا شهر زندگی گودیدی که قدیمی قبران در مناطق موختلف چون [[حیران]]، [[ونه بین]] و [[لاتون]] دیده بده.

* خلجان: از [[کرمانشاه]] [[اورامانات]] بوموده و در [[لوندویل]] و [[سیبلی]] بمانسده.

* چاردولوها: 

* الکچیان: قبل ازسال ۱۳۰۴ ه.ش بوموده و [[تله سیفی]] میئن ماندگار ببوستده.

* اسبلیان: در قحطی سال ۲۳۷ ه.ش از [[آذربایجان]] بوموده و در [[تله سفی]] ساکنا بوستده.

* گیلکان: در [[مسجید گیلک لر]] پشت و بعد در تمام نوقاط شهر ساکن ببوستده.

* [[تالشی]]‌: در تمام نقاط شهرساکن ببوستده.

* [[اهل تسنن]]: در روستای [[عنبران]] و چند روستای دیگه ساکن ببوستده.
و ولان ویشتر ساکنان ایه به تالشی زوان با لهجیی خاص صحبت کونیدی.

==آستارا روستاهان==

[[آسیاشوان]]،[[شونده چولابالا]]،[[ بابا علی محله]]،[[ بابا علی]]،[[شونده چولا پایین]]،[[بالو دوغ]]،[[باش محله]]،[[شهاب محله]]،[[پوری چو]]،[[باغچه سرا]]،[[شیخ علی محله]]،[[ چملر]]،[[بی بی یانلو]]،[[شیخ محله]]،[[چناره ]]،[[بیجاربین]]،[[شیری حیاطی]]،[[حاجی امیر محله]]،[[تاواکش ]]،[[شیرین آباد]]،[[حیران]]،[[ترک محله]]،[[شونان]]،[[دگیر مانکشی]]،[[تله خان ]]،[[عباس آباد]]،[[دمیراوغلی کش]]،[[تندری چینیک]]،[[عسگر محله]]،[[سیج]]،[[جوزی محله]]،[[عنبر آکومه]]،[[شاد غوله]]،[[جیرنابند]]،[[عنبران محله]]،[[ زرژیه]]،[[ چلوند بالا]]،[[عیوض محله]]،[[صیادلر]]،[[چلوند پائین]]،[[ قلعه]]،[[فندق پشته]]،[[ خانه های]]،[[آسیاب]]،[[قنبر محله]]،[[ گنج کشی ]]،[[ خسرو محله]]،[[کانرود]]،[[یدی اولر]]،[[ خلیفه حیاطی]]،[[کشفی]]،[[ گیلده ]]،[[ خلیله سرا]]،[[ کلمبی]]،[[ مشند]]،[[خمت دره ]]،[[کوته کومه]]، [[مومبی  ]]،[[داشدی]]،[[ کوردسرا]]،[[ونه بین]]،[[ دربند]]،[[ گرفش سیاه ور ]]،[[ دوراه ]]،[[گونوش ]]،[[دیله ]]،[[لمیر محله ]]،[[سولی ]]،[[منصور محله]]،[[سیبلی]]،[[ویرمونی ]]،[[سیرالیوه]]،[[هودول ]]

==نویسندان==

*[[اشرف حریری]] متولد ۱۳۰۴
*[[دوکتر حسین فریور]] متولد ۱۲۹۸
*[[اسدآقا عبدالهیان]] متولد ۱۳۰۳
*[[سید میر فتاح پاک نژاد]] متولد ۱۳۲۲
*[[مقصود عبدالهی]] متولد ۱۳۱۷
*[[حجت السلام دکتر رضا برنجکار]] متولد ۱۳۴۶
*[[دکتر بهزاد بهزادی]]  متولد ۱۳۰۶
*[[بهروز نعمت اللّهی]]  متولد ۱۳۱۵ درگذشت ۱۳۸۲

==شاعران==
*[[اکبر اکسیر]] 
*[[بیژن کلکی]]
*[[منصور بنی مجیدی]]
*[[بهروز نعمت اللّهی ]]
*[[آرش نصرت الهی]] 
*[[یوسف کلانتری]]
*[[اورنگ ضیا]]
*[[صفا شفیقی]]
*[[هوشنگ مجرب]]
*[[سیمین شکور نقاش]]
*[[رستم شهرام پور]]

==هونرمندان==
* [[بهنام سیف اللهی]]  متولد ۱۳۱۶  -  پیکر تراش، [[معمار]] و طراح دکوراسیون موزه‌ها
* [[مقصود عبد اللهی]]  متولد ۱۳۱۷  -  [[نقاش]]،  نیویسنده
* [[هوشنگ نوروزی]]  متولد  ۱۳۱۹  -  [[خوشنیویس]]
* [[دکتر ناصر وثوقی]] متولد ۱۳۲۰  -  پیکر تراش، نقاش
* [[کی خسرو فیروزی]] متولد  ۱۳۲۱ - نقاش
* [[بهمن شریف]] متولد ۱۳۳۸ - [[موجسمه ساز]]
* [[جهانبخش محمد پور]]  متولد ۱۳۴۵ - موعرق کار چوب
* [[ترانه هاشم نیا]]  متولد  ۱۳۴۵ - نقاش، [[تصویر ساز]]، [[کاریکاتوریست]]
* [[فرزین حریری]]  متولد  ۱۳۴۸ - خوشنیویس، [[طراح]]، [[گرافیست]]
* [[رامین باغچه سرایی]] متولد ۱۳۵۱ - گرافیست
* [[رامین پیری]]  متولد ۱۳۵۲ - خوشنیویس، [[تذهیب]]، [[مینیاتور]]
* [[فرشاد روحی]]  متولد ۱۳۵۳ - نقاش


==آستارا دیدنئن==
[[تصویر:ffkl.gif|left|thumb|معلم پارک]]
*[[آبشار لاتون (بارزاو)]] 
*[[آبگرم علی داشی]] 
*[[کوته کومه آبگرم ]] 
*[[آسیو شوان (آسیاب آبی)]] 
*[[امامزاده ابراهیم وقاسم]] 
*[[آستاراباغ ملی]] 
*[[پیر قطب الدین بوقعه ]]
*[[سید محمد دوست بوقعه ]]
*[[شیخ تاج الدین محمود خیوی بوقعه‌ی ]] 
*[[دوستاق خانه (خانه دیو یا زندان)]] 
*[[صدف ساحل ]] 
*[[مظفری طرق ]] 
*[[شیندان قلعه ]] 
*[[تک آغاج قلعه ]] 
*[[حیران منطقه ]]
*[[حیاط وحش لوندوی پارک ]] 
*[[کاکتوسان بهشت ]]
*[[آستارا باغ پرندان ]]
*[[استیل عباس آباد]]
*[[آستارا بازار]]

==استارا عکسان==

&lt;gallery&gt;
Image:Astara.jpg|[[آستارا سفالˇسر خانه‌ٰن]]
Image:skk.jpg|[[استارا گومرک]]
Image:skkk.jpg|[[استارا بندر]] 
Image:skkkk.jpg|[[کیلکا]]
Image:skkkkk.jpg|[[حکیم نظامی دبیرستان]]
Image:skkkkkk.jpg|[[قایق سواری]]
Image:skkkkkkk.jpg|[[کشتی صیدماهی]]
Image:skkkkkkkk.jpg|[[استارا شهرداری]]
Image:sskss.jpg|[[استارا مسجد ابروان]]


&lt;/gallery&gt;


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گیلانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156608</id>
      <parentid>156606</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11537" sha1="mmf48dz9bva05jkwxgq2r29919ykb5n" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156771</id>
      <parentid>156608</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11468" sha1="fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= آستارا
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Astara.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]] 
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= آستارا	 
|محلي نام= اؤستؤرؤ 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۹۷
|جمعيت= ۵۱,۵۷۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان=
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۲۱/۱− متر
|دما ميانگين= ۱۵/۴ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۴۵ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}}سۊفالگری{{سخ}}قالي بافي{{سخ}}زيبيل بافي{{سخ}}حصير بافي{{سخ}}عسل
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.astara.ir/ آستارا شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن قرار دأره. آستارا ايته ساحلي شأر ايسه ؤ [[کاسپي دریا]] ورجه بنا بۊبؤسته. آستارا ايته جه [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ مۊهم ٚ مرزي شأران ايسه ؤ [[ايران]] ؤ [[آذرباىجان|آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ايتصالي مسير ايسه.
آستارا [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آستارا روار کي آستارا - أردبيل ٚ اۊتۊبان ٚ ورجه گۊذره، ایران ٚ آستارا-یأ کلسيايي آستارا جه سيوا کۊنه. [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آذرباىجان ٚ آستارا]] سابق ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ مئن اۊ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.
آستارا مردۊم، ويشتر تالش ايسد ؤ [[تالشي]] گب زنئده. [[آذرباىجاني زوؤن|آذرباىجاني]] زوان ني رائج ايسه.

==نام==
در مورد ایسمه آستارا خیلی ایختلاف نظر وجود داره و هر کسی چیزی گه .

ایته از رایج ترین گفتان انه که ا ایسم از زبان تالشی آسته‌رو و به معنی آهسته‌رو ایسه.
دربارهٔ نام ا شهر گیدی که در آغاز هم آهسته‌رو بو چون کاروانان و مسافران زمانی‌ که به ا منطقیه موردابی ساحلی فارسدی  ناچار بود اهسته تر حرکت بوکونید. همان نام آسته‌رو یا هَسته‌رو [[تالشی]] به مرور تبدیل به آستارا ببوسته در عنبران محله مردوم هنوزم به ا شهر اوستورو گیدی.

ایته نظریه دیگه که در ا مورد وجود داره ایشاره داره به کسب ایسم شهر از ماهی خاویاری آسترا که قدیمان در ا منطقه خیلی صید بوستی.

بر اساس ایته نظر دیگه ، به دلیل ان که ا منطقه به شدت ابریه ، اونه اهالی شبان در زمان دیدن ستاران  به یکدیگر با عبارت &quot; آی ستاره&quot; خبر دادی.

یا اون که آستارا کلمه از ایسمه استر یعنی [[ناهید]] (آناهیتا) که مورد پرستش [[ایران]] باستان مردان بو، بیگیفته ببوسته.

آستارا ایسم از نام استر Ester نام دوختر [[یهودی]] و شاهزادیه [[کیخسرو]] همسر بیگیفته ببوسته.

و...

==ویژگیان خاص==
* '''بامان سوفالی ''': بخاطر ایستفاده بیش از حد [[سوفال]] به شهر بامان سفالی معروف ایسه.
[[تصویر:ssf.jpg|left|thumb|استارا]]
* '''[[دبیرستان حکیم نظامی]]''':  که اوستادانی مانند [[نیما یوشیج]] در اویه درس بداده و نماد فرهنگ بالای شهر ایسه که در سال ۱۳۸۷ صد ساله به.

* '''ایران اولین شهر باسواد ''': با داشتن بیش از ۸/۹۸٪ باسواد نوخستین شهر با سواد [[ایران]] ایسه .

==اقوامی که در آستارا ساکنده==

* [[ارامنه]]: تا سال ۱۳۱۵ ه.ش تعداد زیادی در آستارا ایسابود که بعدنان به [[انزلی]] موهاجرت بوگودده و تعدادی ساکن هه استارا میئن ساکنده.

* اقوام [[زرتشتی]] و [[کلیمیان]]: در گوذشته در ا شهر زندگی گودیدی که قدیمی قبران در مناطق موختلف چون [[حیران]]، [[ونه بین]] و [[لاتون]] دیده بده.

* خلجان: از [[کرمانشاه]] [[اورامانات]] بوموده و در [[لوندویل]] و [[سیبلی]] بمانسده.

* چاردولوها: 

* الکچیان: قبل ازسال ۱۳۰۴ ه.ش بوموده و [[تله سیفی]] میئن ماندگار ببوستده.

* اسبلیان: در قحطی سال ۲۳۷ ه.ش از [[آذربایجان]] بوموده و در [[تله سفی]] ساکنا بوستده.

* گیلکان: در [[مسجید گیلک لر]] پشت و بعد در تمام نوقاط شهر ساکن ببوستده.

* [[تالشی]]‌: در تمام نقاط شهرساکن ببوستده.

* [[اهل تسنن]]: در روستای [[عنبران]] و چند روستای دیگه ساکن ببوستده.
و ولان ویشتر ساکنان ایه به تالشی زوان با لهجیی خاص صحبت کونیدی.

==آستارا روستاهان==

[[آسیاشوان]]،[[شونده چولابالا]]،[[ بابا علی محله]]،[[ بابا علی]]،[[شونده چولا پایین]]،[[بالو دوغ]]،[[باش محله]]،[[شهاب محله]]،[[پوری چو]]،[[باغچه سرا]]،[[شیخ علی محله]]،[[ چملر]]،[[بی بی یانلو]]،[[شیخ محله]]،[[چناره ]]،[[بیجاربین]]،[[شیری حیاطی]]،[[حاجی امیر محله]]،[[تاواکش ]]،[[شیرین آباد]]،[[حیران]]،[[ترک محله]]،[[شونان]]،[[دگیر مانکشی]]،[[تله خان ]]،[[عباس آباد]]،[[دمیراوغلی کش]]،[[تندری چینیک]]،[[عسگر محله]]،[[سیج]]،[[جوزی محله]]،[[عنبر آکومه]]،[[شاد غوله]]،[[جیرنابند]]،[[عنبران محله]]،[[ زرژیه]]،[[ چلوند بالا]]،[[عیوض محله]]،[[صیادلر]]،[[چلوند پائین]]،[[ قلعه]]،[[فندق پشته]]،[[ خانه های]]،[[آسیاب]]،[[قنبر محله]]،[[ گنج کشی ]]،[[ خسرو محله]]،[[کانرود]]،[[یدی اولر]]،[[ خلیفه حیاطی]]،[[کشفی]]،[[ گیلده ]]،[[ خلیله سرا]]،[[ کلمبی]]،[[ مشند]]،[[خمت دره ]]،[[کوته کومه]]، [[مومبی  ]]،[[داشدی]]،[[ کوردسرا]]،[[ونه بین]]،[[ دربند]]،[[ گرفش سیاه ور ]]،[[ دوراه ]]،[[گونوش ]]،[[دیله ]]،[[لمیر محله ]]،[[سولی ]]،[[منصور محله]]،[[سیبلی]]،[[ویرمونی ]]،[[سیرالیوه]]،[[هودول ]]

==نویسندان==

*[[اشرف حریری]] متولد ۱۳۰۴
*[[دوکتر حسین فریور]] متولد ۱۲۹۸
*[[اسدآقا عبدالهیان]] متولد ۱۳۰۳
*[[سید میر فتاح پاک نژاد]] متولد ۱۳۲۲
*[[مقصود عبدالهی]] متولد ۱۳۱۷
*[[حجت السلام دکتر رضا برنجکار]] متولد ۱۳۴۶
*[[دکتر بهزاد بهزادی]]  متولد ۱۳۰۶
*[[بهروز نعمت اللّهی]]  متولد ۱۳۱۵ درگذشت ۱۳۸۲

==شاعران==
*[[اکبر اکسیر]] 
*[[بیژن کلکی]]
*[[منصور بنی مجیدی]]
*[[بهروز نعمت اللّهی ]]
*[[آرش نصرت الهی]] 
*[[یوسف کلانتری]]
*[[اورنگ ضیا]]
*[[صفا شفیقی]]
*[[هوشنگ مجرب]]
*[[سیمین شکور نقاش]]
*[[رستم شهرام پور]]

==هونرمندان==
* [[بهنام سیف اللهی]]  متولد ۱۳۱۶  -  پیکر تراش، [[معمار]] و طراح دکوراسیون موزه‌ها
* [[مقصود عبد اللهی]]  متولد ۱۳۱۷  -  [[نقاش]]،  نیویسنده
* [[هوشنگ نوروزی]]  متولد  ۱۳۱۹  -  [[خوشنیویس]]
* [[دکتر ناصر وثوقی]] متولد ۱۳۲۰  -  پیکر تراش، نقاش
* [[کی خسرو فیروزی]] متولد  ۱۳۲۱ - نقاش
* [[بهمن شریف]] متولد ۱۳۳۸ - [[موجسمه ساز]]
* [[جهانبخش محمد پور]]  متولد ۱۳۴۵ - موعرق کار چوب
* [[ترانه هاشم نیا]]  متولد  ۱۳۴۵ - نقاش، [[تصویر ساز]]، [[کاریکاتوریست]]
* [[فرزین حریری]]  متولد  ۱۳۴۸ - خوشنیویس، [[طراح]]، [[گرافیست]]
* [[رامین باغچه سرایی]] متولد ۱۳۵۱ - گرافیست
* [[رامین پیری]]  متولد ۱۳۵۲ - خوشنیویس، [[تذهیب]]، [[مینیاتور]]
* [[فرشاد روحی]]  متولد ۱۳۵۳ - نقاش


==آستارا دیدنئن==
[[تصویر:ffkl.gif|left|thumb|معلم پارک]]
*[[آبشار لاتون (بارزاو)]] 
*[[آبگرم علی داشی]] 
*[[کوته کومه آبگرم ]] 
*[[آسیو شوان (آسیاب آبی)]] 
*[[امامزاده ابراهیم وقاسم]] 
*[[آستاراباغ ملی]] 
*[[پیر قطب الدین بوقعه ]]
*[[سید محمد دوست بوقعه ]]
*[[شیخ تاج الدین محمود خیوی بوقعه‌ی ]] 
*[[دوستاق خانه (خانه دیو یا زندان)]] 
*[[صدف ساحل ]] 
*[[مظفری طرق ]] 
*[[شیندان قلعه ]] 
*[[تک آغاج قلعه ]] 
*[[حیران منطقه ]]
*[[حیاط وحش لوندوی پارک ]] 
*[[کاکتوسان بهشت ]]
*[[آستارا باغ پرندان ]]
*[[استیل عباس آباد]]
*[[آستارا بازار]]

==استارا عکسان==

&lt;gallery&gt;
Image:Astara.jpg|[[آستارا سفالˇسر خانه‌ٰن]]
Image:skk.jpg|[[استارا گومرک]]
Image:skkk.jpg|[[استارا بندر]] 
Image:skkkk.jpg|[[کیلکا]]
Image:skkkkk.jpg|[[حکیم نظامی دبیرستان]]
Image:skkkkkk.jpg|[[قایق سواری]]
Image:skkkkkkk.jpg|[[کشتی صیدماهی]]
Image:skkkkkkkk.jpg|[[استارا شهرداری]]
Image:sskss.jpg|[[استارا مسجد ابروان]]


&lt;/gallery&gt;


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گیلانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156797</id>
      <parentid>156771</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11469" sha1="tiq620jl74rjcxt7gcq9ebzw85obpz6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= آستارا
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Astara.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان و دیلمستان و تالش]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]] 
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= 	 
|محلي نام=  
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۹۷
|جمعيت= ۵۱,۵۷۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان=
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۲۱/۱− متر
|دما ميانگين= ۱۵/۴ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۴۵ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}}سۊفالگری{{سخ}}قالي بافي{{سخ}}زيبيل بافي{{سخ}}حصير بافي{{سخ}}عسل
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.astara.ir/ آستارا شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
آٚستٚآٚرٚآٚ '''مردٚمان فٚقٚدٚ تالش اٚیسٚن ؤ [[تالشي]] گب زنئده.''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: آٚسٚتٚآٚرٚآٚ) ایته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن قرار دأره. آستارا ايته ساحلي شأر ايسه ؤ [[کاسپي دریا]] ورجه بنا بۊبؤسته. آستارا ايته جه [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ مۊهم ٚ مرزي شأران ايسه ؤ [[ايران]] ؤ [[آذرباىجان|آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ايتصالي مسير ايسه.
آستارا [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آستارا روار کي آستارا - أردبيل ٚ اۊتۊبان ٚ ورجه گۊذره، ایران ٚ آستارا-یأ کلسيايي آستارا جه سيوا کۊنه. [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آذرباىجان ٚ آستارا]] سابق ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ، و الان ۶ برابر ازش کوچتای تره، ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ مئن اۊ شهر بوبوس و جه ايران جۊدا بۊبؤسته.

==نام==
در مورد ایسمه آستارا خیلی ایختلاف نظر وجود داره و هر کسی چیزی گه .

ایته از رایج ترین گفتان انه که ا ایسم از زبان تالشی آسته‌رو و به معنی آهسته‌رو ایسه.
دربارهٔ نام ا شهر گیدی که در آغاز هم آهسته‌رو بو چون کاروانان و مسافران زمانی‌ که به ا منطقیه موردابی ساحلی فارسدی  ناچار بود اهسته تر حرکت بوکونید. همان نام آسته‌رو یا هَسته‌رو [[تالشی]] به مرور تبدیل به آستارا ببوسته در عنبران محله مردوم هنوزم به ا شهر اوستورو گیدی.

ایته نظریه دیگه که در ا مورد وجود داره ایشاره داره به کسب ایسم شهر از ماهی خاویاری آسترا که قدیمان در ا منطقه خیلی صید بوستی.

بر اساس ایته نظر دیگه ، به دلیل ان که ا منطقه به شدت ابریه ، اونه اهالی شبان در زمان دیدن ستاران  به یکدیگر با عبارت &quot; آی ستاره&quot; خبر دادی.

یا اون که آستارا کلمه از ایسمه استر یعنی [[ناهید]] (آناهیتا) که مورد پرستش [[ایران]] باستان مردان بو، بیگیفته ببوسته.

آستارا ایسم از نام استر Ester نام دوختر [[یهودی]] و شاهزادیه [[کیخسرو]] همسر بیگیفته ببوسته.

و...

==ویژگیان خاص==
* '''بامان سوفالی ''': بخاطر ایستفاده بیش از حد [[سوفال]] به شهر بامان سفالی معروف ایسه.
[[تصویر:ssf.jpg|left|thumb|استارا]]
* '''[[دبیرستان حکیم نظامی]]''':  که اوستادانی مانند [[نیما یوشیج]] در اویه درس بداده و نماد فرهنگ بالای شهر ایسه که در سال ۱۳۸۷ صد ساله به.

* '''ایران اولین شهر باسواد ''': با داشتن بیش از ۸/۹۸٪ باسواد نوخستین شهر با سواد [[ایران]] ایسه .

==اقوامی که در آستارا ساکنده==

* [[ارامنه]]: تا سال ۱۳۱۵ ه.ش تعداد زیادی در آستارا ایسابود که بعدنان به [[انزلی]] موهاجرت بوگودده و تعدادی ساکن هه استارا میئن ساکنده.

* اقوام [[زرتشتی]] و [[کلیمیان]]: در گوذشته در ا شهر زندگی گودیدی که قدیمی قبران در مناطق موختلف چون [[حیران]]، [[ونه بین]] و [[لاتون]] دیده بده.

* خلجان: از [[کرمانشاه]] [[اورامانات]] بوموده و در [[لوندویل]] و [[سیبلی]] بمانسده.

* چاردولوها: 

* الکچیان: قبل ازسال ۱۳۰۴ ه.ش بوموده و [[تله سیفی]] میئن ماندگار ببوستده.

* اسبلیان: در قحطی سال ۲۳۷ ه.ش از [[آذربایجان]] بوموده و در [[تله سفی]] ساکنا بوستده.

* گیلکان: در [[مسجید گیلک لر]] پشت و بعد در تمام نوقاط شهر ساکن ببوستده.

* [[تالشی]]‌: در تمام نقاط شهرساکن ببوستده.

* [[اهل تسنن]]: در روستای [[عنبران]] و چند روستای دیگه ساکن ببوستده.
و ولان ویشتر ساکنان ایه به تالشی زوان با لهجیی خاص صحبت کونیدی.

==آستارا روستاهان==

[[آسیاشوان]]،[[شونده چولابالا]]،[[ بابا علی محله]]،[[ بابا علی]]،[[شونده چولا پایین]]،[[بالو دوغ]]،[[باش محله]]،[[شهاب محله]]،[[پوری چو]]،[[باغچه سرا]]،[[شیخ علی محله]]،[[ چملر]]،[[بی بی یانلو]]،[[شیخ محله]]،[[چناره ]]،[[بیجاربین]]،[[شیری حیاطی]]،[[حاجی امیر محله]]،[[تاواکش ]]،[[شیرین آباد]]،[[حیران]]،[[ترک محله]]،[[شونان]]،[[دگیر مانکشی]]،[[تله خان ]]،[[عباس آباد]]،[[دمیراوغلی کش]]،[[تندری چینیک]]،[[عسگر محله]]،[[سیج]]،[[جوزی محله]]،[[عنبر آکومه]]،[[شاد غوله]]،[[جیرنابند]]،[[عنبران محله]]،[[ زرژیه]]،[[ چلوند بالا]]،[[عیوض محله]]،[[صیادلر]]،[[چلوند پائین]]،[[ قلعه]]،[[فندق پشته]]،[[ خانه های]]،[[آسیاب]]،[[قنبر محله]]،[[ گنج کشی ]]،[[ خسرو محله]]،[[کانرود]]،[[یدی اولر]]،[[ خلیفه حیاطی]]،[[کشفی]]،[[ گیلده ]]،[[ خلیله سرا]]،[[ کلمبی]]،[[ مشند]]،[[خمت دره ]]،[[کوته کومه]]، [[مومبی  ]]،[[داشدی]]،[[ کوردسرا]]،[[ونه بین]]،[[ دربند]]،[[ گرفش سیاه ور ]]،[[ دوراه ]]،[[گونوش ]]،[[دیله ]]،[[لمیر محله ]]،[[سولی ]]،[[منصور محله]]،[[سیبلی]]،[[ویرمونی ]]،[[سیرالیوه]]،[[هودول ]]

==نویسندان==

*[[اشرف حریری]] متولد ۱۳۰۴
*[[دوکتر حسین فریور]] متولد ۱۲۹۸
*[[اسدآقا عبدالهیان]] متولد ۱۳۰۳
*[[سید میر فتاح پاک نژاد]] متولد ۱۳۲۲
*[[مقصود عبدالهی]] متولد ۱۳۱۷
*[[حجت السلام دکتر رضا برنجکار]] متولد ۱۳۴۶
*[[دکتر بهزاد بهزادی]]  متولد ۱۳۰۶
*[[بهروز نعمت اللّهی]]  متولد ۱۳۱۵ درگذشت ۱۳۸۲

==شاعران==
*[[اکبر اکسیر]] 
*[[بیژن کلکی]]
*[[منصور بنی مجیدی]]
*[[بهروز نعمت اللّهی ]]
*[[آرش نصرت الهی]] 
*[[یوسف کلانتری]]
*[[اورنگ ضیا]]
*[[صفا شفیقی]]
*[[هوشنگ مجرب]]
*[[سیمین شکور نقاش]]
*[[رستم شهرام پور]]

==هونرمندان==
* [[بهنام سیف اللهی]]  متولد ۱۳۱۶  -  پیکر تراش، [[معمار]] و طراح دکوراسیون موزه‌ها
* [[مقصود عبد اللهی]]  متولد ۱۳۱۷  -  [[نقاش]]،  نیویسنده
* [[هوشنگ نوروزی]]  متولد  ۱۳۱۹  -  [[خوشنیویس]]
* [[دکتر ناصر وثوقی]] متولد ۱۳۲۰  -  پیکر تراش، نقاش
* [[کی خسرو فیروزی]] متولد  ۱۳۲۱ - نقاش
* [[بهمن شریف]] متولد ۱۳۳۸ - [[موجسمه ساز]]
* [[جهانبخش محمد پور]]  متولد ۱۳۴۵ - موعرق کار چوب
* [[ترانه هاشم نیا]]  متولد  ۱۳۴۵ - نقاش، [[تصویر ساز]]، [[کاریکاتوریست]]
* [[فرزین حریری]]  متولد  ۱۳۴۸ - خوشنیویس، [[طراح]]، [[گرافیست]]
* [[رامین باغچه سرایی]] متولد ۱۳۵۱ - گرافیست
* [[رامین پیری]]  متولد ۱۳۵۲ - خوشنیویس، [[تذهیب]]، [[مینیاتور]]
* [[فرشاد روحی]]  متولد ۱۳۵۳ - نقاش


==آستارا دیدنئن==
[[تصویر:ffkl.gif|left|thumb|معلم پارک]]
*[[آبشار لاتون (بارزاو)]] 
*[[آبگرم علی داشی]] 
*[[کوته کومه آبگرم ]] 
*[[آسیو شوان (آسیاب آبی)]] 
*[[امامزاده ابراهیم وقاسم]] 
*[[آستاراباغ ملی]] 
*[[پیر قطب الدین بوقعه ]]
*[[سید محمد دوست بوقعه ]]
*[[شیخ تاج الدین محمود خیوی بوقعه‌ی ]] 
*[[دوستاق خانه (خانه دیو یا زندان)]] 
*[[صدف ساحل ]] 
*[[مظفری طرق ]] 
*[[شیندان قلعه ]] 
*[[تک آغاج قلعه ]] 
*[[حیران منطقه ]]
*[[حیاط وحش لوندوی پارک ]] 
*[[کاکتوسان بهشت ]]
*[[آستارا باغ پرندان ]]
*[[استیل عباس آباد]]
*[[آستارا بازار]]

==استارا عکسان==

&lt;gallery&gt;
Image:Astara.jpg|[[آستارا سفالˇسر خانه‌ٰن]]
Image:skk.jpg|[[استارا گومرک]]
Image:skkk.jpg|[[استارا بندر]] 
Image:skkkk.jpg|[[کیلکا]]
Image:skkkkk.jpg|[[حکیم نظامی دبیرستان]]
Image:skkkkkk.jpg|[[قایق سواری]]
Image:skkkkkkk.jpg|[[کشتی صیدماهی]]
Image:skkkkkkkk.jpg|[[استارا شهرداری]]
Image:sskss.jpg|[[استارا مسجد ابروان]]


&lt;/gallery&gt;


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گیلانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>tiq620jl74rjcxt7gcq9ebzw85obpz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156846</id>
      <parentid>156797</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Vermont|Vermont]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11468" sha1="fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= آستارا
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= Astara.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]] 
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= آستارا	 
|محلي نام= اؤستؤرؤ 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۲۹۷
|جمعيت= ۵۱,۵۷۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان=
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۲۱/۱− متر
|دما ميانگين= ۱۵/۴ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۴۵ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]{{سخ}}سۊفالگری{{سخ}}قالي بافي{{سخ}}زيبيل بافي{{سخ}}حصير بافي{{سخ}}عسل
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [http://www.astara.ir/ آستارا شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن قرار دأره. آستارا ايته ساحلي شأر ايسه ؤ [[کاسپي دریا]] ورجه بنا بۊبؤسته. آستارا ايته جه [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ مۊهم ٚ مرزي شأران ايسه ؤ [[ايران]] ؤ [[آذرباىجان|آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ايتصالي مسير ايسه.
آستارا [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ٚ أمرأ سامانسر دأره. آستارا روار کي آستارا - أردبيل ٚ اۊتۊبان ٚ ورجه گۊذره، ایران ٚ آستارا-یأ کلسيايي آستارا جه سيوا کۊنه. [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آذرباىجان ٚ آستارا]] سابق ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ مئن اۊ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.
آستارا مردۊم، ويشتر تالش ايسد ؤ [[تالشي]] گب زنئده. [[آذرباىجاني زوؤن|آذرباىجاني]] زوان ني رائج ايسه.

==نام==
در مورد ایسمه آستارا خیلی ایختلاف نظر وجود داره و هر کسی چیزی گه .

ایته از رایج ترین گفتان انه که ا ایسم از زبان تالشی آسته‌رو و به معنی آهسته‌رو ایسه.
دربارهٔ نام ا شهر گیدی که در آغاز هم آهسته‌رو بو چون کاروانان و مسافران زمانی‌ که به ا منطقیه موردابی ساحلی فارسدی  ناچار بود اهسته تر حرکت بوکونید. همان نام آسته‌رو یا هَسته‌رو [[تالشی]] به مرور تبدیل به آستارا ببوسته در عنبران محله مردوم هنوزم به ا شهر اوستورو گیدی.

ایته نظریه دیگه که در ا مورد وجود داره ایشاره داره به کسب ایسم شهر از ماهی خاویاری آسترا که قدیمان در ا منطقه خیلی صید بوستی.

بر اساس ایته نظر دیگه ، به دلیل ان که ا منطقه به شدت ابریه ، اونه اهالی شبان در زمان دیدن ستاران  به یکدیگر با عبارت &quot; آی ستاره&quot; خبر دادی.

یا اون که آستارا کلمه از ایسمه استر یعنی [[ناهید]] (آناهیتا) که مورد پرستش [[ایران]] باستان مردان بو، بیگیفته ببوسته.

آستارا ایسم از نام استر Ester نام دوختر [[یهودی]] و شاهزادیه [[کیخسرو]] همسر بیگیفته ببوسته.

و...

==ویژگیان خاص==
* '''بامان سوفالی ''': بخاطر ایستفاده بیش از حد [[سوفال]] به شهر بامان سفالی معروف ایسه.
[[تصویر:ssf.jpg|left|thumb|استارا]]
* '''[[دبیرستان حکیم نظامی]]''':  که اوستادانی مانند [[نیما یوشیج]] در اویه درس بداده و نماد فرهنگ بالای شهر ایسه که در سال ۱۳۸۷ صد ساله به.

* '''ایران اولین شهر باسواد ''': با داشتن بیش از ۸/۹۸٪ باسواد نوخستین شهر با سواد [[ایران]] ایسه .

==اقوامی که در آستارا ساکنده==

* [[ارامنه]]: تا سال ۱۳۱۵ ه.ش تعداد زیادی در آستارا ایسابود که بعدنان به [[انزلی]] موهاجرت بوگودده و تعدادی ساکن هه استارا میئن ساکنده.

* اقوام [[زرتشتی]] و [[کلیمیان]]: در گوذشته در ا شهر زندگی گودیدی که قدیمی قبران در مناطق موختلف چون [[حیران]]، [[ونه بین]] و [[لاتون]] دیده بده.

* خلجان: از [[کرمانشاه]] [[اورامانات]] بوموده و در [[لوندویل]] و [[سیبلی]] بمانسده.

* چاردولوها: 

* الکچیان: قبل ازسال ۱۳۰۴ ه.ش بوموده و [[تله سیفی]] میئن ماندگار ببوستده.

* اسبلیان: در قحطی سال ۲۳۷ ه.ش از [[آذربایجان]] بوموده و در [[تله سفی]] ساکنا بوستده.

* گیلکان: در [[مسجید گیلک لر]] پشت و بعد در تمام نوقاط شهر ساکن ببوستده.

* [[تالشی]]‌: در تمام نقاط شهرساکن ببوستده.

* [[اهل تسنن]]: در روستای [[عنبران]] و چند روستای دیگه ساکن ببوستده.
و ولان ویشتر ساکنان ایه به تالشی زوان با لهجیی خاص صحبت کونیدی.

==آستارا روستاهان==

[[آسیاشوان]]،[[شونده چولابالا]]،[[ بابا علی محله]]،[[ بابا علی]]،[[شونده چولا پایین]]،[[بالو دوغ]]،[[باش محله]]،[[شهاب محله]]،[[پوری چو]]،[[باغچه سرا]]،[[شیخ علی محله]]،[[ چملر]]،[[بی بی یانلو]]،[[شیخ محله]]،[[چناره ]]،[[بیجاربین]]،[[شیری حیاطی]]،[[حاجی امیر محله]]،[[تاواکش ]]،[[شیرین آباد]]،[[حیران]]،[[ترک محله]]،[[شونان]]،[[دگیر مانکشی]]،[[تله خان ]]،[[عباس آباد]]،[[دمیراوغلی کش]]،[[تندری چینیک]]،[[عسگر محله]]،[[سیج]]،[[جوزی محله]]،[[عنبر آکومه]]،[[شاد غوله]]،[[جیرنابند]]،[[عنبران محله]]،[[ زرژیه]]،[[ چلوند بالا]]،[[عیوض محله]]،[[صیادلر]]،[[چلوند پائین]]،[[ قلعه]]،[[فندق پشته]]،[[ خانه های]]،[[آسیاب]]،[[قنبر محله]]،[[ گنج کشی ]]،[[ خسرو محله]]،[[کانرود]]،[[یدی اولر]]،[[ خلیفه حیاطی]]،[[کشفی]]،[[ گیلده ]]،[[ خلیله سرا]]،[[ کلمبی]]،[[ مشند]]،[[خمت دره ]]،[[کوته کومه]]، [[مومبی  ]]،[[داشدی]]،[[ کوردسرا]]،[[ونه بین]]،[[ دربند]]،[[ گرفش سیاه ور ]]،[[ دوراه ]]،[[گونوش ]]،[[دیله ]]،[[لمیر محله ]]،[[سولی ]]،[[منصور محله]]،[[سیبلی]]،[[ویرمونی ]]،[[سیرالیوه]]،[[هودول ]]

==نویسندان==

*[[اشرف حریری]] متولد ۱۳۰۴
*[[دوکتر حسین فریور]] متولد ۱۲۹۸
*[[اسدآقا عبدالهیان]] متولد ۱۳۰۳
*[[سید میر فتاح پاک نژاد]] متولد ۱۳۲۲
*[[مقصود عبدالهی]] متولد ۱۳۱۷
*[[حجت السلام دکتر رضا برنجکار]] متولد ۱۳۴۶
*[[دکتر بهزاد بهزادی]]  متولد ۱۳۰۶
*[[بهروز نعمت اللّهی]]  متولد ۱۳۱۵ درگذشت ۱۳۸۲

==شاعران==
*[[اکبر اکسیر]] 
*[[بیژن کلکی]]
*[[منصور بنی مجیدی]]
*[[بهروز نعمت اللّهی ]]
*[[آرش نصرت الهی]] 
*[[یوسف کلانتری]]
*[[اورنگ ضیا]]
*[[صفا شفیقی]]
*[[هوشنگ مجرب]]
*[[سیمین شکور نقاش]]
*[[رستم شهرام پور]]

==هونرمندان==
* [[بهنام سیف اللهی]]  متولد ۱۳۱۶  -  پیکر تراش، [[معمار]] و طراح دکوراسیون موزه‌ها
* [[مقصود عبد اللهی]]  متولد ۱۳۱۷  -  [[نقاش]]،  نیویسنده
* [[هوشنگ نوروزی]]  متولد  ۱۳۱۹  -  [[خوشنیویس]]
* [[دکتر ناصر وثوقی]] متولد ۱۳۲۰  -  پیکر تراش، نقاش
* [[کی خسرو فیروزی]] متولد  ۱۳۲۱ - نقاش
* [[بهمن شریف]] متولد ۱۳۳۸ - [[موجسمه ساز]]
* [[جهانبخش محمد پور]]  متولد ۱۳۴۵ - موعرق کار چوب
* [[ترانه هاشم نیا]]  متولد  ۱۳۴۵ - نقاش، [[تصویر ساز]]، [[کاریکاتوریست]]
* [[فرزین حریری]]  متولد  ۱۳۴۸ - خوشنیویس، [[طراح]]، [[گرافیست]]
* [[رامین باغچه سرایی]] متولد ۱۳۵۱ - گرافیست
* [[رامین پیری]]  متولد ۱۳۵۲ - خوشنیویس، [[تذهیب]]، [[مینیاتور]]
* [[فرشاد روحی]]  متولد ۱۳۵۳ - نقاش


==آستارا دیدنئن==
[[تصویر:ffkl.gif|left|thumb|معلم پارک]]
*[[آبشار لاتون (بارزاو)]] 
*[[آبگرم علی داشی]] 
*[[کوته کومه آبگرم ]] 
*[[آسیو شوان (آسیاب آبی)]] 
*[[امامزاده ابراهیم وقاسم]] 
*[[آستاراباغ ملی]] 
*[[پیر قطب الدین بوقعه ]]
*[[سید محمد دوست بوقعه ]]
*[[شیخ تاج الدین محمود خیوی بوقعه‌ی ]] 
*[[دوستاق خانه (خانه دیو یا زندان)]] 
*[[صدف ساحل ]] 
*[[مظفری طرق ]] 
*[[شیندان قلعه ]] 
*[[تک آغاج قلعه ]] 
*[[حیران منطقه ]]
*[[حیاط وحش لوندوی پارک ]] 
*[[کاکتوسان بهشت ]]
*[[آستارا باغ پرندان ]]
*[[استیل عباس آباد]]
*[[آستارا بازار]]

==استارا عکسان==

&lt;gallery&gt;
Image:Astara.jpg|[[آستارا سفالˇسر خانه‌ٰن]]
Image:skk.jpg|[[استارا گومرک]]
Image:skkk.jpg|[[استارا بندر]] 
Image:skkkk.jpg|[[کیلکا]]
Image:skkkkk.jpg|[[حکیم نظامی دبیرستان]]
Image:skkkkkk.jpg|[[قایق سواری]]
Image:skkkkkkk.jpg|[[کشتی صیدماهی]]
Image:skkkkkkkk.jpg|[[استارا شهرداری]]
Image:sskss.jpg|[[استارا مسجد ابروان]]


&lt;/gallery&gt;


{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[category:ناقص مقاله‌ئن]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گیلانˇ شهرؤن]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]</text>
      <sha1>fecke8blkhioy1a5c5tjs00z0s6g5s1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کرج</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3889</id>
    <revision>
      <id>156699</id>
      <parentid>69073</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2241" sha1="bm7809783mr0ydoxqvz3adm6pn3vrsm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156700</id>
      <parentid>156699</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>69073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3330" sha1="81x736zukmpgqq982vx4xv55imfltdu" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= کرج
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=1karajکرج panorama.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[کرج ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[کرج ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= کرج	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= کوه‌رج، کراج، کاوک، کرژ
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۹۲,۴۹۲ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۷,۵۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۲۲۰ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱۳۰۰ متر
|دما ميانگين= ۱۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۹۷ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۵۰ رۊج
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۲۶
|وبجيگا= [https://karaj.ir/portal/home/ کرج ٚ شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''کرج''' ايته جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[کرج ٚ شأرستان]] ٚ [[کرج شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن نهأ. أ شأر ۱,۵۹۲,۴۹۲ نفر جمعيت ٚ أمرأ ايران ٚ چارؤمي شأر ؤ مئني‌خۊرتاو ٚ بيس ؤ دۊوؤمي شأر جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه. کرج ۱۶۰ کيلۊمتر مربع پيلئکي أمرأ، مرکزي ألبۊرز ٚ کۊهان ٚ مئن نهأ. کرج ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ پيش، ايته جه [[تئران ٚ اۊستان]] ٚ شأران بۊ ؤ ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ أمرأ اۊن ٚ مرکز بۊبؤسته. أ شأر خۊ مناسب جۊغرافي جيگا ؤ خۊ صنعتي شأرکان ؤ [[تئران]] ٚ نزديکي وأسي پۊر مۊهاجر گيره ؤ [[تئران]] ٚ پسي ايران ٚ دۊوؤمي مۊهاجرگير شأر ايران ٚ مئن ايسه ؤ ايران ٚ همه‌ته اۊستانان ؤ شأران ٚ مردۊم اۊن ٚ مئن زيوده، هأنه وأسي أ شأر-أ ''کۊچي ايران'' ني گده. أ شأر جمعيت ٚ رؤشد پۊر بۊجؤره ؤ ۴/۷ درصد سالانه رؤشد ٚ أمرأ ايران ٚ پيله شأران ٚ مئن أول ايسه.
[[تصویر:b13.gif|left|thumb|کرج ٚ نخشه]]

==دئني جيگایان==
بقایانه دوره اشكانی و ساسانی آتشكده سنگی تخت رستم، شاهزاده سلمان اشتهارد بوقعه، امامزاده رحمن بوقعه و زید پلنگ آباد اشتهارد، سلیمانیه كاخ، سد امیركبیردریاچه، وله چشمه، شاهدشت چشمه، گله گیله چشمه، پیچه آدران آبشار، خورپیست، دیزین پیست، دیزین پیست اسكی روی چمن، یخ مراد غار، شهرستانک كاخ، وكیل قلعه، میدانک برج، هلجرد مسجید و حمام، صمصام  قلعه، شاه عباسی پورد، سنگی گچسر برج

==کرج دانگشان==
* [[کرج دانشگا آزاد]] 

==سربس==</text>
      <sha1>81x736zukmpgqq982vx4xv55imfltdu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156705</id>
      <parentid>156700</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2241" sha1="bm7809783mr0ydoxqvz3adm6pn3vrsm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156769</id>
      <parentid>156705</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>69073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3330" sha1="81x736zukmpgqq982vx4xv55imfltdu" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= کرج
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=1karajکرج panorama.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[ألبۊرز ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[کرج ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[کرج ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= کرج	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= کوه‌رج، کراج، کاوک، کرژ
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۹۲,۴۹۲ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۷,۵۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۲۲۰ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱۳۰۰ متر
|دما ميانگين= ۱۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۳۹۷ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۵۰ رۊج
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۲۶
|وبجيگا= [https://karaj.ir/portal/home/ کرج ٚ شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''کرج''' ايته جه [[ألبۊرز ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[کرج ٚ شأرستان]] ٚ [[کرج شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن نهأ. أ شأر ۱,۵۹۲,۴۹۲ نفر جمعيت ٚ أمرأ ايران ٚ چارؤمي شأر ؤ مئني‌خۊرتاو ٚ بيس ؤ دۊوؤمي شأر جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه. کرج ۱۶۰ کيلۊمتر مربع پيلئکي أمرأ، مرکزي ألبۊرز ٚ کۊهان ٚ مئن نهأ. کرج ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ پيش، ايته جه [[تئران ٚ اۊستان]] ٚ شأران بۊ ؤ ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ أمرأ اۊن ٚ مرکز بۊبؤسته. أ شأر خۊ مناسب جۊغرافي جيگا ؤ خۊ صنعتي شأرکان ؤ [[تئران]] ٚ نزديکي وأسي پۊر مۊهاجر گيره ؤ [[تئران]] ٚ پسي ايران ٚ دۊوؤمي مۊهاجرگير شأر ايران ٚ مئن ايسه ؤ ايران ٚ همه‌ته اۊستانان ؤ شأران ٚ مردۊم اۊن ٚ مئن زيوده، هأنه وأسي أ شأر-أ ''کۊچي ايران'' ني گده. أ شأر جمعيت ٚ رؤشد پۊر بۊجؤره ؤ ۴/۷ درصد سالانه رؤشد ٚ أمرأ ايران ٚ پيله شأران ٚ مئن أول ايسه.
[[تصویر:b13.gif|left|thumb|کرج ٚ نخشه]]

==دئني جيگایان==
بقایانه دوره اشكانی و ساسانی آتشكده سنگی تخت رستم، شاهزاده سلمان اشتهارد بوقعه، امامزاده رحمن بوقعه و زید پلنگ آباد اشتهارد، سلیمانیه كاخ، سد امیركبیردریاچه، وله چشمه، شاهدشت چشمه، گله گیله چشمه، پیچه آدران آبشار، خورپیست، دیزین پیست، دیزین پیست اسكی روی چمن، یخ مراد غار، شهرستانک كاخ، وكیل قلعه، میدانک برج، هلجرد مسجید و حمام، صمصام  قلعه، شاه عباسی پورد، سنگی گچسر برج

==کرج دانگشان==
* [[کرج دانشگا آزاد]] 

==سربس==</text>
      <sha1>81x736zukmpgqq982vx4xv55imfltdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هيران (آستارا)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4122</id>
    <revision>
      <id>156595</id>
      <parentid>156583</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1985" sha1="aocg0cekc79nsct3yupc6slm22syu9a" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156602</id>
      <parentid>156595</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last revision by Àncilu (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot" xml:space="preserve">{{ايران ٚ رۊستا اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= هيران 
|نام=
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan_-_Heyran_Gedik_-_panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|دهىار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]]
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|دهستان= [[هيران ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|داميشک ٚ نامان= 
|باخي نامان=
|رۊستا بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۷۹ نفر 
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[تالشي]]
|مذهب= سۊنني 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۵۰۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=
|پيش شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|خۊش بامۊئيد ٚ جۊمله= 
|جيرنيويس= 
}}

[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران''' ايته جه [[گيلان]] ٚ رۊستایان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ فأرسه.

أ رۊستا ۲۷۹ نفر (۸۵ خانوار) ثابت ٚ جمعيت ؤ ۱۷۰۰ نفر (۴۱۲ خانوار) متحرک ٚ جمعيت دأره ؤ ايته جه زیباترین [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ دئني جيگایان ايسه. طبیعي دئنيان ؤ  علي داشي گرم ٚ آو أ رۊستا مئن جه اۊن ٚ جاذبه‌ئن ایسد. أهالي شغل ني ويشتر کشاورزي ؤ دامداري ؤ سيفتالداري ایسه.

۱۳۹۷ سال ٚ مئن قرار بۊبؤسته ایته دروازه هیران ٚ ورۊدی مئن آستارا شأرداري همکاري أمرأ چأکۊده ببه تا أ تۊریستي منطقه دئنيان بختر معرفي ببه ؤ سۊدجۊیان ٚ دس أ منطقه جه کي اۊن ٚ ادعا-یأ کۊنده کۊتا ببه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156616</id>
      <parentid>156602</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1985" sha1="aocg0cekc79nsct3yupc6slm22syu9a" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156776</id>
      <parentid>156616</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot" xml:space="preserve">{{ايران ٚ رۊستا اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= هيران 
|نام=
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan_-_Heyran_Gedik_-_panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|دهىار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]]
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|دهستان= [[هيران ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|داميشک ٚ نامان= 
|باخي نامان=
|رۊستا بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۷۹ نفر 
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[تالشي]]
|مذهب= سۊنني 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۵۰۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=
|پيش شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|خۊش بامۊئيد ٚ جۊمله= 
|جيرنيويس= 
}}

[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران''' ايته جه [[گيلان]] ٚ رۊستایان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ فأرسه.

أ رۊستا ۲۷۹ نفر (۸۵ خانوار) ثابت ٚ جمعيت ؤ ۱۷۰۰ نفر (۴۱۲ خانوار) متحرک ٚ جمعيت دأره ؤ ايته جه زیباترین [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ دئني جيگایان ايسه. طبیعي دئنيان ؤ  علي داشي گرم ٚ آو أ رۊستا مئن جه اۊن ٚ جاذبه‌ئن ایسد. أهالي شغل ني ويشتر کشاورزي ؤ دامداري ؤ سيفتالداري ایسه.

۱۳۹۷ سال ٚ مئن قرار بۊبؤسته ایته دروازه هیران ٚ ورۊدی مئن آستارا شأرداري همکاري أمرأ چأکۊده ببه تا أ تۊریستي منطقه دئنيان بختر معرفي ببه ؤ سۊدجۊیان ٚ دس أ منطقه جه کي اۊن ٚ ادعا-یأ کۊنده کۊتا ببه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156789</id>
      <parentid>156776</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2991" sha1="4topne7yuko6wa183vah0sx7ozsrylk" xml:space="preserve">{{ايران ٚ رۊستا اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= هيران 
|نام=
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan_-_Heyran_Gedik_-_panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|دهىار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]]
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|دهستان= [[هيران ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|داميشک ٚ نامان= 
|باخي نامان=
|رۊستا بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۷۹ نفر 
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[تالشي]]
|مذهب= سۊنني 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۵۰۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=
|پيش شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|خۊش بامۊئيد ٚ جۊمله= 
|جيرنيويس= 
}}

[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران/حیران، گٚردٚشگٚری اٚییه، اٚنی ا‌ٚنٚ ببنوشته ای جٚور تور ایسه.''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ وارسه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>4topne7yuko6wa183vah0sx7ozsrylk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156814</id>
      <parentid>156789</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156789|156789]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot" xml:space="preserve">{{ايران ٚ رۊستا اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= هيران 
|نام=
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan_-_Heyran_Gedik_-_panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|دهىار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]]
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|دهستان= [[هيران ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|داميشک ٚ نامان= 
|باخي نامان=
|رۊستا بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۷۹ نفر 
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[تالشي]]
|مذهب= سۊنني 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۵۰۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=
|پيش شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|خۊش بامۊئيد ٚ جۊمله= 
|جيرنيويس= 
}}

[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران''' ايته جه [[گيلان]] ٚ رۊستایان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ فأرسه.

أ رۊستا ۲۷۹ نفر (۸۵ خانوار) ثابت ٚ جمعيت ؤ ۱۷۰۰ نفر (۴۱۲ خانوار) متحرک ٚ جمعيت دأره ؤ ايته جه زیباترین [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ دئني جيگایان ايسه. طبیعي دئنيان ؤ  علي داشي گرم ٚ آو أ رۊستا مئن جه اۊن ٚ جاذبه‌ئن ایسد. أهالي شغل ني ويشتر کشاورزي ؤ دامداري ؤ سيفتالداري ایسه.

۱۳۹۷ سال ٚ مئن قرار بۊبؤسته ایته دروازه هیران ٚ ورۊدی مئن آستارا شأرداري همکاري أمرأ چأکۊده ببه تا أ تۊریستي منطقه دئنيان بختر معرفي ببه ؤ سۊدجۊیان ٚ دس أ منطقه جه کي اۊن ٚ ادعا-یأ کۊنده کۊتا ببه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156821</id>
      <parentid>156814</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>شاهره</comment>
      <origin>156821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1985" sha1="aocg0cekc79nsct3yupc6slm22syu9a" xml:space="preserve">[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران/حیران، گٚردٚشگٚری اٚییه، اٚنی ا‌ٚنٚ ببنوشته ای جٚور تور ایسه.''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ وارسه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>aocg0cekc79nsct3yupc6slm22syu9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156848</id>
      <parentid>156821</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot" xml:space="preserve">{{ايران ٚ رۊستا اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= هيران 
|نام=
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan_-_Heyran_Gedik_-_panoramio.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|دهىار= 
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[آستارا شأرستان]]
|بخش= [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|دهستان= [[هيران ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|داميشک ٚ نامان= 
|باخي نامان=
|رۊستا بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۲۷۹ نفر 
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[تالشي]]
|مذهب= سۊنني 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۵۰۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات=
|پيش شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|خۊش بامۊئيد ٚ جۊمله= 
|جيرنيويس= 
}}

[[تصویر:ssskk.jpg|left|thumb|هيران]]
'''هيران''' ايته جه [[گيلان]] ٚ رۊستایان ايسه ؤ [[آستارا شأرستان]] ٚ [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ؤ [[هيران ٚ دهستان]] ٚ مئن دره. أ رۊستا، [[آستارا]] شأر ٚ أمرأ ۳۰ کيلؤمتر فاصله دأره. هيران ٚ منطقه سۊ ته کۊچي رۊستا جه کي اۊشان ٚ نام هيران سفلی، هيران وسطی ؤ هيران علیا ايسه تشکيل بۊبؤسته. هيران ٚ منطقه ۲۲۰۰ هکتار مساحت دأره. أ رۊستا [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]، [[نسا]] جه [[تالش]] ٚ کۊهان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[آستارا]] شأر ؤ [[عنبران محله]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه نمین-أ فأرسه.

أ رۊستا ۲۷۹ نفر (۸۵ خانوار) ثابت ٚ جمعيت ؤ ۱۷۰۰ نفر (۴۱۲ خانوار) متحرک ٚ جمعيت دأره ؤ ايته جه زیباترین [[ايران]] ؤ [[گيلان]] ٚ دئني جيگایان ايسه. طبیعي دئنيان ؤ  علي داشي گرم ٚ آو أ رۊستا مئن جه اۊن ٚ جاذبه‌ئن ایسد. أهالي شغل ني ويشتر کشاورزي ؤ دامداري ؤ سيفتالداري ایسه.

۱۳۹۷ سال ٚ مئن قرار بۊبؤسته ایته دروازه هیران ٚ ورۊدی مئن آستارا شأرداري همکاري أمرأ چأکۊده ببه تا أ تۊریستي منطقه دئنيان بختر معرفي ببه ؤ سۊدجۊیان ٚ دس أ منطقه جه کي اۊن ٚ ادعا-یأ کۊنده کۊتا ببه.

== هيران ٚ نام ==
حیران، ''هیران'' ٚ واجه جه معرب بۊبؤسته. هيران ايته [[گيلان|گيلاني]] أصيل ٚ واجه ايسه ؤ [[تالشي زوؤن]] ٚ مئن «هیر» یا «هِر»، مها ؤ شۊرۊم ٚ معني-أ دهه ؤ «ان» ني مکان ؤ جيگا پسوند ايسه. ايته جه هيران ٚ ويژگيان ني أن ايسه کي أ رۊستا ويشتر زمات سال شۊرۊم بزئک ايسه. &lt;ref&gt;http://taleshen.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/|عنوان=ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا}}&lt;/ref&gt;

==باخي اطلاعات==
{{حیران دهستان روستاهان}}
{{گیلان}}

==سربس==
[[جرگه:آستارا شأرستان ٚ رۊستایان]]
[[رده:جوغرافی]]</text>
      <sha1>cg276sbmd5w3afpkhj5fe5hhlwl84ot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>أسسؤنه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4250</id>
    <revision>
      <id>156676</id>
      <parentid>62669</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5456" sha1="g67ryx4j116eqilzjl8basdnq06kmch" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156677</id>
      <parentid>156676</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3903" sha1="4qommf5wzpmyi6wj68hmiz1od72oan4" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156678</id>
      <parentid>156677</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3910" sha1="omfo1rivom4yad12m6ktrlu5hz4g0z5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156679</id>
      <parentid>156678</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 62669 by [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|talk]]): Rb (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5776" sha1="pw720frhlzb96vvluafj9xmpkgfc5vm" xml:space="preserve">{{الگو:شأر
|رسمي نام= آستانه اشرفيه
|نام= أسسؤنه	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= مأمد دانش‌شکيب
|اۊستان= گيلان
|شأرستان= [[أسسؤنه شأرستان]]
|بخش= [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= أسسؤنه
|قديمي نامان= کۊچان
|شأر بؤستنˇ سال=
|جمعيت= ۴۴،۹۴۱ نفر (۱۳۹۵) &lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;
|جمعيتˇ رشد=
|جمعيتˇ تراکؤم= 
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۹- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارشˇ ميانگين= ۱۵۰۰ ميلي‌متر&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی۱۶، ۴–۵&lt;/ref&gt;
|جرندي رۊجانˇ تعداد= 
|سؤغات= بج{{سخ}} کۊيي{{سخ}} بادام{{سخ}} گمج{{سخ}} حصيري محصۊلان {{سخ}} خؤلي {{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

[[پرونده:Gil10.jpg|left|thumb|أسسؤنه شهرستان گيلانˇ نقشه مئن]]

'''أسسؤنه''' ىا '''پيله أسسؤنه''' ايته جه [[گيلان]]ˇ شأران ايسه کي [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]ˇ مئن قرار بيگيته دره. أ شأر [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ مرکز ني ايسه.

== أسسؤنه نام ==
أ شهرˇ قبلي نام کۊچان بۊ. گيدي کي قبلا ايتأ شهر به نام کۊچان أسسؤنه فعلي مکانˇ نزديکي نئهأ بۊ ؤ بعد أن کي به دلیل نامعلۊم تخريب بۊبؤسته اۊنه چؤر کۊچان دۊخاديد ؤ اۊنˇ مردۊم بۊشؤييد اۊ محل ورجأ ايتأ جديدˇ شهر بنا بۊگۊديد.
بعد أن کي سید جلال‌الدين اشرف کي گيدي ايتأ جه فرزندان امام موسی کاظم ؤ امام رضا برار ايسه أیه دفن بۊبؤسته، أ شهر نام گلف گلف به پیله أسسؤنه یا أسسؤنه تغيير بۊگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190812161627/http://www.qudsonline.ir/news/164535/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF&lt;/ref&gt;

==زؤان==
أسسؤنه مردۊمان [[گیلک]] ايسن و گۊیش بیه‌پیشي زؤان گیلکی جه گب زئندرن.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
أسسؤنه [[رشت]]ˇ أمرأ ۳۵ کیلؤمتر ؤ [[لاجؤن]] أمرأ ۷ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر جه کلسیا حسن کیاده شهر أمرأ مرتبط ايسه ؤ اۊن جه ۱۷ کيلؤمتر فاصله دره. أسسؤنه شهرستانˇ وۊسعت ۴۲۶،۶ كيلؤمتر مربع ايسه ؤ جۊغرافیايي عرض ۳۷ درجه و ۱۶ دقيقه و جۊغرافيايي طۊل ۴۹ درجه و ۵۶ دقيقه نصف النهار مبدا شرق واقع بۊبؤسته ؤ اۊنˇ مۊتوسط ارتفاع جه دریا سطح ۳ متر ايسه.

==أسسؤنه کیشاورزی محصۊلان==
*بج
*بادام زمینی
*رؤغني دانه‌ئان
*حبۊبات
*تۊت

== دئني جيگایان ==

*[[كيسم پورد خشتی]]
*[[دكتر معين آسسانه]]
*[[آپيرجنگلی آسسانه]]
*[[آقاسيدمحمد آسسانه]] 
*[[سيدجلال الدين اشرف بوقعه]]
*[[آسید محمد بوقعه کومچال]]
*[[عسگرآباد دهكاء]]
*[[آستانه پارک ساحلی]] 
*[[بندر كياشهر پارك جنگلی]]
*[[بندر كياشهر اسكله ماهيگيری و قايقرانی]] 
*[[صفرا بسته پارك جنگلی]] 
*[[بندر كياشهر تالاب]]
*[[پل سفید]]
*پنج شنبه بازار

==أسسؤنه دانشگان==
*[[پیام نور دانشگاه آسسانه واحد]]
*[[آزاد اسلامی دانشگا آسسانه واحد]]

==أسسؤنه تاتاييان==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:kkkf.jpg|بادام زیمینی
Image:kkkkf.jpg|دکتر معینˇ مقبره
Image:kkkkkf.jpg|أسسؤنه پیام نورˇ دانشگا
Image:kkkkkkf.jpg|أسسؤنه آموزش و پرورش
Image:hhkk.jpg|بيجار
Image:kkkff.jpg|أسسؤنه صنایع دستی
Image:P10222.JPG|أسسؤنه غله شرکت
Image:P1197.JPG|بصیرˇ رۊزˇ بازار
Image:P1202.JPG|أسسؤنه نصرˇ پاساژ
Image:P1214.JPG|أسسؤنه جلالیه پيله بازار
Image:P1201.JPG|أسسؤنه جامعˇ مسجدˇ بازار
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>pw720frhlzb96vvluafj9xmpkgfc5vm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156680</id>
      <parentid>156679</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156681</id>
      <parentid>156680</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3910" sha1="omfo1rivom4yad12m6ktrlu5hz4g0z5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156683</id>
      <parentid>156681</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="espi4vc0tz9xjr8hci53iakbviz8co2" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156684</id>
      <parentid>156683</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۲ نسخه از [[Special:Diff/156680|156680]] تا [[Special:Diff/156681|156681]] خنثی شد</comment>
      <origin>156684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl" xml:space="preserve">{{الگو:شأر
|رسمي نام= آستانه اشرفيه
|نام= أسسؤنه	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= مأمد دانش‌شکيب
|اۊستان= گيلان
|شأرستان= [[أسسؤنه شأرستان]]
|بخش= [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= أسسؤنه
|قديمي نامان= کۊچان
|شأر بؤستنˇ سال=
|جمعيت= ۴۴،۹۴۱ نفر (۱۳۹۵) &lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;
|جمعيتˇ رشد=
|جمعيتˇ تراکؤم= 
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۹- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارشˇ ميانگين= ۱۵۰۰ ميلي‌متر&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی۱۶، ۴–۵&lt;/ref&gt;
|جرندي رۊجانˇ تعداد= 
|سؤغات= بج{{سخ}} کۊيي{{سخ}} بادام{{سخ}} گمج{{سخ}} حصيري محصۊلان {{سخ}} خؤلي {{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

[[پرونده:Gil10.jpg|left|thumb|أسسؤنه شهرستان گيلانˇ نقشه مئن]]

'''أسسؤنه''' ىا '''پيله أسسؤنه''' ايته جه [[گيلان]]ˇ شأران ايسه کي [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]ˇ مئن قرار بيگيته دره. أ شأر [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ مرکز ني ايسه.

==زؤان==
أسسؤنه مردۊمان [[گیلک]] ايسن و گۊیش بیه‌پیشي زؤان گیلکی جه گب زئندرن.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
أسسؤنه [[رشت]]ˇ أمرأ ۳۵ کیلؤمتر ؤ [[لاجؤن]] أمرأ ۷ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر جه کلسیا حسن کیاده شهر أمرأ مرتبط ايسه ؤ اۊن جه ۱۷ کيلؤمتر فاصله دره. أسسؤنه شهرستانˇ وۊسعت ۴۲۶،۶ كيلؤمتر مربع ايسه ؤ جۊغرافیايي عرض ۳۷ درجه و ۱۶ دقيقه و جۊغرافيايي طۊل ۴۹ درجه و ۵۶ دقيقه نصف النهار مبدا شرق واقع بۊبؤسته ؤ اۊنˇ مۊتوسط ارتفاع جه دریا سطح ۳ متر ايسه.

==أسسؤنه کیشاورزی محصۊلان==
*بج
*بادام زمینی
*رؤغني دانه‌ئان
*حبۊبات
*تۊت

== دئني جيگایان ==

*[[كيسم پورد خشتی]]
*[[دكتر معين آسسانه]]
*[[آپيرجنگلی آسسانه]]
*[[آقاسيدمحمد آسسانه]] 
*[[سيدجلال الدين اشرف بوقعه]]
*[[آسید محمد بوقعه کومچال]]
*[[عسگرآباد دهكاء]]
*[[آستانه پارک ساحلی]] 
*[[بندر كياشهر پارك جنگلی]]
*[[بندر كياشهر اسكله ماهيگيری و قايقرانی]] 
*[[صفرا بسته پارك جنگلی]] 
*[[بندر كياشهر تالاب]]
*[[پل سفید]]
*پنج شنبه بازار

==أسسؤنه دانشگان==
*[[پیام نور دانشگاه آسسانه واحد]]
*[[آزاد اسلامی دانشگا آسسانه واحد]]

==أسسؤنه تاتاييان==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:kkkf.jpg|بادام زیمینی
Image:kkkkf.jpg|دکتر معینˇ مقبره
Image:kkkkkf.jpg|أسسؤنه پیام نورˇ دانشگا
Image:kkkkkkf.jpg|أسسؤنه آموزش و پرورش
Image:hhkk.jpg|بيجار
Image:kkkff.jpg|أسسؤنه صنایع دستی
Image:P10222.JPG|أسسؤنه غله شرکت
Image:P1197.JPG|بصیرˇ رۊزˇ بازار
Image:P1202.JPG|أسسؤنه نصرˇ پاساژ
Image:P1214.JPG|أسسؤنه جلالیه پيله بازار
Image:P1201.JPG|أسسؤنه جامعˇ مسجدˇ بازار
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156689</id>
      <parentid>156684</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="espi4vc0tz9xjr8hci53iakbviz8co2" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156691</id>
      <parentid>156689</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl" xml:space="preserve">{{الگو:شأر
|رسمي نام= آستانه اشرفيه
|نام= أسسؤنه	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= مأمد دانش‌شکيب
|اۊستان= گيلان
|شأرستان= [[أسسؤنه شأرستان]]
|بخش= [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= أسسؤنه
|قديمي نامان= کۊچان
|شأر بؤستنˇ سال=
|جمعيت= ۴۴،۹۴۱ نفر (۱۳۹۵) &lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;
|جمعيتˇ رشد=
|جمعيتˇ تراکؤم= 
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۹- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارشˇ ميانگين= ۱۵۰۰ ميلي‌متر&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی۱۶، ۴–۵&lt;/ref&gt;
|جرندي رۊجانˇ تعداد= 
|سؤغات= بج{{سخ}} کۊيي{{سخ}} بادام{{سخ}} گمج{{سخ}} حصيري محصۊلان {{سخ}} خؤلي {{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

[[پرونده:Gil10.jpg|left|thumb|أسسؤنه شهرستان گيلانˇ نقشه مئن]]

'''أسسؤنه''' ىا '''پيله أسسؤنه''' ايته جه [[گيلان]]ˇ شأران ايسه کي [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]ˇ مئن قرار بيگيته دره. أ شأر [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ مرکز ني ايسه.

==زؤان==
أسسؤنه مردۊمان [[گیلک]] ايسن و گۊیش بیه‌پیشي زؤان گیلکی جه گب زئندرن.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
أسسؤنه [[رشت]]ˇ أمرأ ۳۵ کیلؤمتر ؤ [[لاجؤن]] أمرأ ۷ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر جه کلسیا حسن کیاده شهر أمرأ مرتبط ايسه ؤ اۊن جه ۱۷ کيلؤمتر فاصله دره. أسسؤنه شهرستانˇ وۊسعت ۴۲۶،۶ كيلؤمتر مربع ايسه ؤ جۊغرافیايي عرض ۳۷ درجه و ۱۶ دقيقه و جۊغرافيايي طۊل ۴۹ درجه و ۵۶ دقيقه نصف النهار مبدا شرق واقع بۊبؤسته ؤ اۊنˇ مۊتوسط ارتفاع جه دریا سطح ۳ متر ايسه.

==أسسؤنه کیشاورزی محصۊلان==
*بج
*بادام زمینی
*رؤغني دانه‌ئان
*حبۊبات
*تۊت

== دئني جيگایان ==

*[[كيسم پورد خشتی]]
*[[دكتر معين آسسانه]]
*[[آپيرجنگلی آسسانه]]
*[[آقاسيدمحمد آسسانه]] 
*[[سيدجلال الدين اشرف بوقعه]]
*[[آسید محمد بوقعه کومچال]]
*[[عسگرآباد دهكاء]]
*[[آستانه پارک ساحلی]] 
*[[بندر كياشهر پارك جنگلی]]
*[[بندر كياشهر اسكله ماهيگيری و قايقرانی]] 
*[[صفرا بسته پارك جنگلی]] 
*[[بندر كياشهر تالاب]]
*[[پل سفید]]
*پنج شنبه بازار

==أسسؤنه دانشگان==
*[[پیام نور دانشگاه آسسانه واحد]]
*[[آزاد اسلامی دانشگا آسسانه واحد]]

==أسسؤنه تاتاييان==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:kkkf.jpg|بادام زیمینی
Image:kkkkf.jpg|دکتر معینˇ مقبره
Image:kkkkkf.jpg|أسسؤنه پیام نورˇ دانشگا
Image:kkkkkkf.jpg|أسسؤنه آموزش و پرورش
Image:hhkk.jpg|بيجار
Image:kkkff.jpg|أسسؤنه صنایع دستی
Image:P10222.JPG|أسسؤنه غله شرکت
Image:P1197.JPG|بصیرˇ رۊزˇ بازار
Image:P1202.JPG|أسسؤنه نصرˇ پاساژ
Image:P1214.JPG|أسسؤنه جلالیه پيله بازار
Image:P1201.JPG|أسسؤنه جامعˇ مسجدˇ بازار
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156692</id>
      <parentid>156691</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="espi4vc0tz9xjr8hci53iakbviz8co2" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156693</id>
      <parentid>156692</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by Quinlan83: reverting vandalism</comment>
      <origin>156684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl" xml:space="preserve">{{الگو:شأر
|رسمي نام= آستانه اشرفيه
|نام= أسسؤنه	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= مأمد دانش‌شکيب
|اۊستان= گيلان
|شأرستان= [[أسسؤنه شأرستان]]
|بخش= [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= أسسؤنه
|قديمي نامان= کۊچان
|شأر بؤستنˇ سال=
|جمعيت= ۴۴،۹۴۱ نفر (۱۳۹۵) &lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;
|جمعيتˇ رشد=
|جمعيتˇ تراکؤم= 
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۹- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارشˇ ميانگين= ۱۵۰۰ ميلي‌متر&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی۱۶، ۴–۵&lt;/ref&gt;
|جرندي رۊجانˇ تعداد= 
|سؤغات= بج{{سخ}} کۊيي{{سخ}} بادام{{سخ}} گمج{{سخ}} حصيري محصۊلان {{سخ}} خؤلي {{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

[[پرونده:Gil10.jpg|left|thumb|أسسؤنه شهرستان گيلانˇ نقشه مئن]]

'''أسسؤنه''' ىا '''پيله أسسؤنه''' ايته جه [[گيلان]]ˇ شأران ايسه کي [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]ˇ مئن قرار بيگيته دره. أ شأر [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ مرکز ني ايسه.

==زؤان==
أسسؤنه مردۊمان [[گیلک]] ايسن و گۊیش بیه‌پیشي زؤان گیلکی جه گب زئندرن.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
أسسؤنه [[رشت]]ˇ أمرأ ۳۵ کیلؤمتر ؤ [[لاجؤن]] أمرأ ۷ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر جه کلسیا حسن کیاده شهر أمرأ مرتبط ايسه ؤ اۊن جه ۱۷ کيلؤمتر فاصله دره. أسسؤنه شهرستانˇ وۊسعت ۴۲۶،۶ كيلؤمتر مربع ايسه ؤ جۊغرافیايي عرض ۳۷ درجه و ۱۶ دقيقه و جۊغرافيايي طۊل ۴۹ درجه و ۵۶ دقيقه نصف النهار مبدا شرق واقع بۊبؤسته ؤ اۊنˇ مۊتوسط ارتفاع جه دریا سطح ۳ متر ايسه.

==أسسؤنه کیشاورزی محصۊلان==
*بج
*بادام زمینی
*رؤغني دانه‌ئان
*حبۊبات
*تۊت

== دئني جيگایان ==

*[[كيسم پورد خشتی]]
*[[دكتر معين آسسانه]]
*[[آپيرجنگلی آسسانه]]
*[[آقاسيدمحمد آسسانه]] 
*[[سيدجلال الدين اشرف بوقعه]]
*[[آسید محمد بوقعه کومچال]]
*[[عسگرآباد دهكاء]]
*[[آستانه پارک ساحلی]] 
*[[بندر كياشهر پارك جنگلی]]
*[[بندر كياشهر اسكله ماهيگيری و قايقرانی]] 
*[[صفرا بسته پارك جنگلی]] 
*[[بندر كياشهر تالاب]]
*[[پل سفید]]
*پنج شنبه بازار

==أسسؤنه دانشگان==
*[[پیام نور دانشگاه آسسانه واحد]]
*[[آزاد اسلامی دانشگا آسسانه واحد]]

==أسسؤنه تاتاييان==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:kkkf.jpg|بادام زیمینی
Image:kkkkf.jpg|دکتر معینˇ مقبره
Image:kkkkkf.jpg|أسسؤنه پیام نورˇ دانشگا
Image:kkkkkkf.jpg|أسسؤنه آموزش و پرورش
Image:hhkk.jpg|بيجار
Image:kkkff.jpg|أسسؤنه صنایع دستی
Image:P10222.JPG|أسسؤنه غله شرکت
Image:P1197.JPG|بصیرˇ رۊزˇ بازار
Image:P1202.JPG|أسسؤنه نصرˇ پاساژ
Image:P1214.JPG|أسسؤنه جلالیه پيله بازار
Image:P1201.JPG|أسسؤنه جامعˇ مسجدˇ بازار
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156698</id>
      <parentid>156693</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="espi4vc0tz9xjr8hci53iakbviz8co2" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156768</id>
      <parentid>156698</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl" xml:space="preserve">{{الگو:شأر
|رسمي نام= آستانه اشرفيه
|نام= أسسؤنه	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|شأردار= مأمد دانش‌شکيب
|اۊستان= گيلان
|شأرستان= [[أسسؤنه شأرستان]]
|بخش= [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= أسسؤنه
|قديمي نامان= کۊچان
|شأر بؤستنˇ سال=
|جمعيت= ۴۴،۹۴۱ نفر (۱۳۹۵) &lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;
|جمعيتˇ رشد=
|جمعيتˇ تراکؤم= 
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه 
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۹- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارشˇ ميانگين= ۱۵۰۰ ميلي‌متر&lt;ref&gt;فرهنگ جغرافیایی۱۶، ۴–۵&lt;/ref&gt;
|جرندي رۊجانˇ تعداد= 
|سؤغات= بج{{سخ}} کۊيي{{سخ}} بادام{{سخ}} گمج{{سخ}} حصيري محصۊلان {{سخ}} خؤلي {{سخ}} مرکبات
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|اينترنتي ساىت=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

[[پرونده:Gil10.jpg|left|thumb|أسسؤنه شهرستان گيلانˇ نقشه مئن]]

'''أسسؤنه''' ىا '''پيله أسسؤنه''' ايته جه [[گيلان]]ˇ شأران ايسه کي [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ [[أسسؤنه شأرستانˇ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]ˇ مئن قرار بيگيته دره. أ شأر [[أسسؤنه شأرستان]]ˇ مرکز ني ايسه.

==زؤان==
أسسؤنه مردۊمان [[گیلک]] ايسن و گۊیش بیه‌پیشي زؤان گیلکی جه گب زئندرن.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
أسسؤنه [[رشت]]ˇ أمرأ ۳۵ کیلؤمتر ؤ [[لاجؤن]] أمرأ ۷ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر جه کلسیا حسن کیاده شهر أمرأ مرتبط ايسه ؤ اۊن جه ۱۷ کيلؤمتر فاصله دره. أسسؤنه شهرستانˇ وۊسعت ۴۲۶،۶ كيلؤمتر مربع ايسه ؤ جۊغرافیايي عرض ۳۷ درجه و ۱۶ دقيقه و جۊغرافيايي طۊل ۴۹ درجه و ۵۶ دقيقه نصف النهار مبدا شرق واقع بۊبؤسته ؤ اۊنˇ مۊتوسط ارتفاع جه دریا سطح ۳ متر ايسه.

==أسسؤنه کیشاورزی محصۊلان==
*بج
*بادام زمینی
*رؤغني دانه‌ئان
*حبۊبات
*تۊت

== دئني جيگایان ==

*[[كيسم پورد خشتی]]
*[[دكتر معين آسسانه]]
*[[آپيرجنگلی آسسانه]]
*[[آقاسيدمحمد آسسانه]] 
*[[سيدجلال الدين اشرف بوقعه]]
*[[آسید محمد بوقعه کومچال]]
*[[عسگرآباد دهكاء]]
*[[آستانه پارک ساحلی]] 
*[[بندر كياشهر پارك جنگلی]]
*[[بندر كياشهر اسكله ماهيگيری و قايقرانی]] 
*[[صفرا بسته پارك جنگلی]] 
*[[بندر كياشهر تالاب]]
*[[پل سفید]]
*پنج شنبه بازار

==أسسؤنه دانشگان==
*[[پیام نور دانشگاه آسسانه واحد]]
*[[آزاد اسلامی دانشگا آسسانه واحد]]

==أسسؤنه تاتاييان==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:kkkf.jpg|بادام زیمینی
Image:kkkkf.jpg|دکتر معینˇ مقبره
Image:kkkkkf.jpg|أسسؤنه پیام نورˇ دانشگا
Image:kkkkkkf.jpg|أسسؤنه آموزش و پرورش
Image:hhkk.jpg|بيجار
Image:kkkff.jpg|أسسؤنه صنایع دستی
Image:P10222.JPG|أسسؤنه غله شرکت
Image:P1197.JPG|بصیرˇ رۊزˇ بازار
Image:P1202.JPG|أسسؤنه نصرˇ پاساژ
Image:P1214.JPG|أسسؤنه جلالیه پيله بازار
Image:P1201.JPG|أسسؤنه جامعˇ مسجدˇ بازار
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلک‌نشین شهرؤن]]
[[Category:گيلان ٚ شأران]]
[[Category:ایرانˇ شهرؤن]]
[[رده:حىاتي وانويسؤن]]
[[Category:آسیا شهرؤن]]</text>
      <sha1>741s6m52kqonor8l4fuyym4vmg2kfvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خۊرخۊسي آذربایجان ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7867</id>
    <revision>
      <id>156701</id>
      <parentid>68313</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3030" sha1="1epfhxwfy2e5sg6mgmf2ty2fgd0p7y3" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156702</id>
      <parentid>156701</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>62935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= خۊرخۊسي آذرباىجان
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranWestAzerbaijan-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[اۊرۊميه]]
| پيلئکي= ۳۷,۴۳۷  
| جمعيت= ۳,۲۶۵,۲۱۹ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۸۷ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۹
| ولي فقيه نماىنده = سید مهدي قریشي
| اۊستاندار= محمدصادق معتمديان
| پيش شۊماره= ۰۴۴
| وبجيگا= [https://www.ostan-ag.gov.ir/ خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستانداري]
}}
[[پرونده:azar2.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]
[[پرونده:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]]

'''خۊرخۊسي آذرباىجان''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[اۊرۊميه]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[تۊرکيه]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[تۊرکيه]] ؤ [[عراق]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ؤ [[زنجان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[کۊردستان ٚ اۊستان]]-أ فأرسه. أ اۊستان تنئا اۊستان ايران ٚ مئن ايسه کي تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ پيلئکي ۳۷,۴۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ سيزدهؤمي پيله اۊستان محسۊب به ؤ ۲/۲۵ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ تشکيل دهه. أ اۊستان ٚ جمعيت طبق ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر ايسه ؤ ۴٫۰۸ درصد جه ايران ٚ جمعیت اۊن ٚ مئن زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ هشتؤمي اۊستان ايسه.

[[فاىل:azar1.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]

==شأرستانان==
[[شهرستان ارومیه|ارومیه]] ، [[شهرستان اشنویه|اشنویه]] ، [[شهرستان بوکان|بوکان]] ، [[شهرستان پیرانشهر|پیرانشهر]] ، [[شهرستان تکاب|تکاب]] ، [[شهرستان چالدران|چالدران]] ، [[شهرستان خوی|خوی]] ، [[شهرستان شاهین‌دژ|شاهین‌دژ]] ، [[شهرستان ماکو|ماکو]] ، [[شهرستان مهاباد|مهاباد]] ، [[شهرستان میاندوآب|میاندوآب]] ، [[شهرستان نقده|نقده]]

==شأران==

[[ارومیه]]،[[اشنویه]]،[[آواجیق]] ،[[ایواوغلی]]،[[باروق]] ،
[[بازرگان (شهر)|بازرگان]]،[[بوکان]]،[[پلدشت]]،[[پیرانشهر]]،
[[تازه‌شهر]]،[[تکاب]]،[[چهاربرج]]،[[خوی]]،[[ربط (شهر)|ربط]]،
[[سردشت]]،[[سرو (شهر)|سرو]]،[[سلماس]]،[[سیلوانه]] ،[[سیمینه]]،
[[سیه‌چشمه]]،[[شاهین‌دژ]]،[[شوط]]،[[فیرورق]]،[[قره‌ضیاءالدین]]،[[قوشچی]]،[[کشاورز (شهر)|کشاورز]] ،[[گردکشانه]]،[[ماکو]]،
[[محمدیار]]،[[محمودآباد (شهرستان شاهین‌دژ)|محمودآباد]]،[[مهاباد]]،
[[میاندوآب]] ،[[میرآباد]]،[[نالوس]]،[[نقده]]،[[نوشین‌شهر]].

==دئني جيگایان==
[[پرونده:az1.jpg|left|thumb|ارومیه دریاچه]]
[[ارومیه دریاچه]]،
[[مارمیشو دریاچه]]،
[[خوشاکو اسکی پیست]]،
[[شیخ تپه پارک جنگلی]]،
[[سه گنبد جیگا]]،
[[مسجید جامع]]،
[[مارسر گیز کلیسا]]،
[[ننه مریم کلیسا]]،
[[مطلب خان مسجید]]،
[[شمس تبریزی مناره]]،
[[دروازه سنگی]]،
[[پورد قطور]]،
[[سورپ کلیسا]]،
[[بستام قلعه]]،
[[ارومیه موزه]].

==جیر نیویس==

[https://web.archive.org/web/20080906212213/http://www.ostan-ag.gov.ir/newsite/ آذربایجان غربی اوستانداری]

[https://web.archive.org/web/20180323014815/http://www.anobanini.ir/travel/fa/azarbaeijan-gh/ گردشگری سایت]

==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;

Image:tab50.jpg|[[ماکو]]
Image:tab51.jpg|[[باغچه جوق کاخ]]
Image:tab52.jpg|[[انصاری خانه]]
Image:tab53.jpg|[[قاسملو دره]]
Image:tab54.jpg|[[ارومیه مسجد جامع]]


&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{آذربایجان غربی}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:ایرانˇ اوستانؤن]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156703</id>
      <parentid>156702</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4812" sha1="0blev9mjmpotxl9vo6zmn27a2565sg4" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156704</id>
      <parentid>156703</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3030" sha1="1epfhxwfy2e5sg6mgmf2ty2fgd0p7y3" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156706</id>
      <parentid>156704</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2936" sha1="gvh4yfk35j9nps1l4b2hm84hh9uxbeh" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156707</id>
      <parentid>156706</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2932" sha1="bz5j46kv52gtnor0a7lqflbr9doyih3" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156708</id>
      <parentid>156707</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2669" sha1="9cf3zir5ij3s054nutyfeqq7lhhrqeu" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156728</id>
      <parentid>156708</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۵ نسخه از [[Special:Diff/156703|156703]] تا [[Special:Diff/156708|156708]] خنثی شد</comment>
      <origin>156728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= خۊرخۊسي آذرباىجان
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranWestAzerbaijan-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[اۊرۊميه]]
| پيلئکي= ۳۷,۴۳۷  
| جمعيت= ۳,۲۶۵,۲۱۹ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۸۷ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۹
| ولي فقيه نماىنده = سید مهدي قریشي
| اۊستاندار= محمدصادق معتمديان
| پيش شۊماره= ۰۴۴
| وبجيگا= [https://www.ostan-ag.gov.ir/ خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستانداري]
}}
[[پرونده:azar2.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]
[[پرونده:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]]

'''خۊرخۊسي آذرباىجان''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[اۊرۊميه]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[تۊرکيه]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[تۊرکيه]] ؤ [[عراق]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ؤ [[زنجان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[کۊردستان ٚ اۊستان]]-أ فأرسه. أ اۊستان تنئا اۊستان ايران ٚ مئن ايسه کي تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ پيلئکي ۳۷,۴۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ سيزدهؤمي پيله اۊستان محسۊب به ؤ ۲/۲۵ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ تشکيل دهه. أ اۊستان ٚ جمعيت طبق ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر ايسه ؤ ۴٫۰۸ درصد جه ايران ٚ جمعیت اۊن ٚ مئن زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ هشتؤمي اۊستان ايسه.

[[فاىل:azar1.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]

==شأرستانان==
[[شهرستان ارومیه|ارومیه]] ، [[شهرستان اشنویه|اشنویه]] ، [[شهرستان بوکان|بوکان]] ، [[شهرستان پیرانشهر|پیرانشهر]] ، [[شهرستان تکاب|تکاب]] ، [[شهرستان چالدران|چالدران]] ، [[شهرستان خوی|خوی]] ، [[شهرستان شاهین‌دژ|شاهین‌دژ]] ، [[شهرستان ماکو|ماکو]] ، [[شهرستان مهاباد|مهاباد]] ، [[شهرستان میاندوآب|میاندوآب]] ، [[شهرستان نقده|نقده]]

==شأران==

[[ارومیه]]،[[اشنویه]]،[[آواجیق]] ،[[ایواوغلی]]،[[باروق]] ،
[[بازرگان (شهر)|بازرگان]]،[[بوکان]]،[[پلدشت]]،[[پیرانشهر]]،
[[تازه‌شهر]]،[[تکاب]]،[[چهاربرج]]،[[خوی]]،[[ربط (شهر)|ربط]]،
[[سردشت]]،[[سرو (شهر)|سرو]]،[[سلماس]]،[[سیلوانه]] ،[[سیمینه]]،
[[سیه‌چشمه]]،[[شاهین‌دژ]]،[[شوط]]،[[فیرورق]]،[[قره‌ضیاءالدین]]،[[قوشچی]]،[[کشاورز (شهر)|کشاورز]] ،[[گردکشانه]]،[[ماکو]]،
[[محمدیار]]،[[محمودآباد (شهرستان شاهین‌دژ)|محمودآباد]]،[[مهاباد]]،
[[میاندوآب]] ،[[میرآباد]]،[[نالوس]]،[[نقده]]،[[نوشین‌شهر]].

==دئني جيگایان==
[[پرونده:az1.jpg|left|thumb|ارومیه دریاچه]]
[[ارومیه دریاچه]]،
[[مارمیشو دریاچه]]،
[[خوشاکو اسکی پیست]]،
[[شیخ تپه پارک جنگلی]]،
[[سه گنبد جیگا]]،
[[مسجید جامع]]،
[[مارسر گیز کلیسا]]،
[[ننه مریم کلیسا]]،
[[مطلب خان مسجید]]،
[[شمس تبریزی مناره]]،
[[دروازه سنگی]]،
[[پورد قطور]]،
[[سورپ کلیسا]]،
[[بستام قلعه]]،
[[ارومیه موزه]].

==جیر نیویس==

[https://web.archive.org/web/20080906212213/http://www.ostan-ag.gov.ir/newsite/ آذربایجان غربی اوستانداری]

[https://web.archive.org/web/20180323014815/http://www.anobanini.ir/travel/fa/azarbaeijan-gh/ گردشگری سایت]

==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;

Image:tab50.jpg|[[ماکو]]
Image:tab51.jpg|[[باغچه جوق کاخ]]
Image:tab52.jpg|[[انصاری خانه]]
Image:tab53.jpg|[[قاسملو دره]]
Image:tab54.jpg|[[ارومیه مسجد جامع]]


&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{آذربایجان غربی}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:ایرانˇ اوستانؤن]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156730</id>
      <parentid>156728</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3030" sha1="1epfhxwfy2e5sg6mgmf2ty2fgd0p7y3" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156731</id>
      <parentid>156730</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= خۊرخۊسي آذرباىجان
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranWestAzerbaijan-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[اۊرۊميه]]
| پيلئکي= ۳۷,۴۳۷  
| جمعيت= ۳,۲۶۵,۲۱۹ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۸۷ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۹
| ولي فقيه نماىنده = سید مهدي قریشي
| اۊستاندار= محمدصادق معتمديان
| پيش شۊماره= ۰۴۴
| وبجيگا= [https://www.ostan-ag.gov.ir/ خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستانداري]
}}
[[پرونده:azar2.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]
[[پرونده:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]]

'''خۊرخۊسي آذرباىجان''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[اۊرۊميه]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[تۊرکيه]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[تۊرکيه]] ؤ [[عراق]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ؤ [[زنجان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[کۊردستان ٚ اۊستان]]-أ فأرسه. أ اۊستان تنئا اۊستان ايران ٚ مئن ايسه کي تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ پيلئکي ۳۷,۴۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ سيزدهؤمي پيله اۊستان محسۊب به ؤ ۲/۲۵ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ تشکيل دهه. أ اۊستان ٚ جمعيت طبق ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر ايسه ؤ ۴٫۰۸ درصد جه ايران ٚ جمعیت اۊن ٚ مئن زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ هشتؤمي اۊستان ايسه.

[[فاىل:azar1.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]

==شأرستانان==
[[شهرستان ارومیه|ارومیه]] ، [[شهرستان اشنویه|اشنویه]] ، [[شهرستان بوکان|بوکان]] ، [[شهرستان پیرانشهر|پیرانشهر]] ، [[شهرستان تکاب|تکاب]] ، [[شهرستان چالدران|چالدران]] ، [[شهرستان خوی|خوی]] ، [[شهرستان شاهین‌دژ|شاهین‌دژ]] ، [[شهرستان ماکو|ماکو]] ، [[شهرستان مهاباد|مهاباد]] ، [[شهرستان میاندوآب|میاندوآب]] ، [[شهرستان نقده|نقده]]

==شأران==

[[ارومیه]]،[[اشنویه]]،[[آواجیق]] ،[[ایواوغلی]]،[[باروق]] ،
[[بازرگان (شهر)|بازرگان]]،[[بوکان]]،[[پلدشت]]،[[پیرانشهر]]،
[[تازه‌شهر]]،[[تکاب]]،[[چهاربرج]]،[[خوی]]،[[ربط (شهر)|ربط]]،
[[سردشت]]،[[سرو (شهر)|سرو]]،[[سلماس]]،[[سیلوانه]] ،[[سیمینه]]،
[[سیه‌چشمه]]،[[شاهین‌دژ]]،[[شوط]]،[[فیرورق]]،[[قره‌ضیاءالدین]]،[[قوشچی]]،[[کشاورز (شهر)|کشاورز]] ،[[گردکشانه]]،[[ماکو]]،
[[محمدیار]]،[[محمودآباد (شهرستان شاهین‌دژ)|محمودآباد]]،[[مهاباد]]،
[[میاندوآب]] ،[[میرآباد]]،[[نالوس]]،[[نقده]]،[[نوشین‌شهر]].

==دئني جيگایان==
[[پرونده:az1.jpg|left|thumb|ارومیه دریاچه]]
[[ارومیه دریاچه]]،
[[مارمیشو دریاچه]]،
[[خوشاکو اسکی پیست]]،
[[شیخ تپه پارک جنگلی]]،
[[سه گنبد جیگا]]،
[[مسجید جامع]]،
[[مارسر گیز کلیسا]]،
[[ننه مریم کلیسا]]،
[[مطلب خان مسجید]]،
[[شمس تبریزی مناره]]،
[[دروازه سنگی]]،
[[پورد قطور]]،
[[سورپ کلیسا]]،
[[بستام قلعه]]،
[[ارومیه موزه]].

==جیر نیویس==

[https://web.archive.org/web/20080906212213/http://www.ostan-ag.gov.ir/newsite/ آذربایجان غربی اوستانداری]

[https://web.archive.org/web/20180323014815/http://www.anobanini.ir/travel/fa/azarbaeijan-gh/ گردشگری سایت]

==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;

Image:tab50.jpg|[[ماکو]]
Image:tab51.jpg|[[باغچه جوق کاخ]]
Image:tab52.jpg|[[انصاری خانه]]
Image:tab53.jpg|[[قاسملو دره]]
Image:tab54.jpg|[[ارومیه مسجد جامع]]


&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{آذربایجان غربی}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:ایرانˇ اوستانؤن]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156743</id>
      <parentid>156731</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3030" sha1="1epfhxwfy2e5sg6mgmf2ty2fgd0p7y3" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156766</id>
      <parentid>156743</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow" xml:space="preserve">{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= خۊرخۊسي آذرباىجان
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر= 
| نقشه موقعیت=IranWestAzerbaijan-SVG.svg
| مختصات= 
| مرکز= [[اۊرۊميه]]
| پيلئکي= ۳۷,۴۳۷  
| جمعيت= ۳,۲۶۵,۲۱۹ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۳۹۵
| جمعيت ٚ تراکؤم= ۸۷ نفر ايته کيلۊمتر مربع مئن
| شأرستان= ۱۹
| ولي فقيه نماىنده = سید مهدي قریشي
| اۊستاندار= محمدصادق معتمديان
| پيش شۊماره= ۰۴۴
| وبجيگا= [https://www.ostan-ag.gov.ir/ خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستانداري]
}}
[[پرونده:azar2.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]
[[پرونده:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]]

'''خۊرخۊسي آذرباىجان''' ايته جه [[ايران]] ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز [[اۊرۊميه]] ايسه ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[تۊرکيه]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[تۊرکيه]] ؤ [[عراق]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ؤ [[زنجان ٚ اۊستان]] ؤ [[نسا]] جه [[کۊردستان ٚ اۊستان]]-أ فأرسه. أ اۊستان تنئا اۊستان ايران ٚ مئن ايسه کي تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ پيلئکي ۳۷,۴۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ سيزدهؤمي پيله اۊستان محسۊب به ؤ ۲/۲۵ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ تشکيل دهه. أ اۊستان ٚ جمعيت طبق ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر ايسه ؤ ۴٫۰۸ درصد جه ايران ٚ جمعیت اۊن ٚ مئن زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ هشتؤمي اۊستان ايسه.

[[فاىل:azar1.jpg|left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان]]

==شأرستانان==
[[شهرستان ارومیه|ارومیه]] ، [[شهرستان اشنویه|اشنویه]] ، [[شهرستان بوکان|بوکان]] ، [[شهرستان پیرانشهر|پیرانشهر]] ، [[شهرستان تکاب|تکاب]] ، [[شهرستان چالدران|چالدران]] ، [[شهرستان خوی|خوی]] ، [[شهرستان شاهین‌دژ|شاهین‌دژ]] ، [[شهرستان ماکو|ماکو]] ، [[شهرستان مهاباد|مهاباد]] ، [[شهرستان میاندوآب|میاندوآب]] ، [[شهرستان نقده|نقده]]

==شأران==

[[ارومیه]]،[[اشنویه]]،[[آواجیق]] ،[[ایواوغلی]]،[[باروق]] ،
[[بازرگان (شهر)|بازرگان]]،[[بوکان]]،[[پلدشت]]،[[پیرانشهر]]،
[[تازه‌شهر]]،[[تکاب]]،[[چهاربرج]]،[[خوی]]،[[ربط (شهر)|ربط]]،
[[سردشت]]،[[سرو (شهر)|سرو]]،[[سلماس]]،[[سیلوانه]] ،[[سیمینه]]،
[[سیه‌چشمه]]،[[شاهین‌دژ]]،[[شوط]]،[[فیرورق]]،[[قره‌ضیاءالدین]]،[[قوشچی]]،[[کشاورز (شهر)|کشاورز]] ،[[گردکشانه]]،[[ماکو]]،
[[محمدیار]]،[[محمودآباد (شهرستان شاهین‌دژ)|محمودآباد]]،[[مهاباد]]،
[[میاندوآب]] ،[[میرآباد]]،[[نالوس]]،[[نقده]]،[[نوشین‌شهر]].

==دئني جيگایان==
[[پرونده:az1.jpg|left|thumb|ارومیه دریاچه]]
[[ارومیه دریاچه]]،
[[مارمیشو دریاچه]]،
[[خوشاکو اسکی پیست]]،
[[شیخ تپه پارک جنگلی]]،
[[سه گنبد جیگا]]،
[[مسجید جامع]]،
[[مارسر گیز کلیسا]]،
[[ننه مریم کلیسا]]،
[[مطلب خان مسجید]]،
[[شمس تبریزی مناره]]،
[[دروازه سنگی]]،
[[پورد قطور]]،
[[سورپ کلیسا]]،
[[بستام قلعه]]،
[[ارومیه موزه]].

==جیر نیویس==

[https://web.archive.org/web/20080906212213/http://www.ostan-ag.gov.ir/newsite/ آذربایجان غربی اوستانداری]

[https://web.archive.org/web/20180323014815/http://www.anobanini.ir/travel/fa/azarbaeijan-gh/ گردشگری سایت]

==تاتايي‌ئن==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;

Image:tab50.jpg|[[ماکو]]
Image:tab51.jpg|[[باغچه جوق کاخ]]
Image:tab52.jpg|[[انصاری خانه]]
Image:tab53.jpg|[[قاسملو دره]]
Image:tab54.jpg|[[ارومیه مسجد جامع]]


&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==باخي اطلاعات==
{{آذربایجان غربی}}

{{ایران اوستانان}}

==سربس==
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:ایرانˇ اوستانؤن]]
[[Category:اوستان]]
[[رده:مردوم]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:جوغرافی]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>ad8u2tly7z8s8sbtzwzvjsz4f5rapow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هؤرمؤزگان ٚ اۊستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7873</id>
    <revision>
      <id>156744</id>
      <parentid>153153</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1409" sha1="r5the7gvvv5cfd1jibpdid03pq783f4" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156745</id>
      <parentid>156744</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:13:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>153153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1419" sha1="tj8flc2jkvn13p9miq2np8817es0tyh" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''هؤرمؤزگان ٚ اۊستان'''، ايته جه [[ايران]] ٚ [[ايران ٚ اۊستانان|اۊستانان]] ؤ اۊن ٚ مرکز، بندرعباس ایسه. هؤرمؤزگان تۊريستي، نيظامي، ژئؤپؤلتيک، تجاري، بندري ؤ صیادی حؤزه‌ئان ٚ مئن أهميت دأره. أ اۊستان ٚ مۊهم شأران ٚ جه، [[بندرعباس]]، [[کيش]]، [[قشم]]، ؤ [[بندرلنگه]]-أ شأ نام بؤردن. أ اۊستان، [[کلسيا]] ؤ خۊرتاوي کلسيا جه [[کرمان ٚ اۊستان]]، کلسيا ؤ خۊرخۊسي کلسيا جه [[فارس ٚ اۊستان]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[بۊشهر ٚ اۊستان]]، ؤ [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان]] ٚ أمرأ همسایه ایسه ؤ اۊن ٚ [[نسا]]-یأ [[فارس ٚ خليج]] ؤ [[مکران ٚ دریا]] نهأده گه نزيک ۹۰۰ کيلۊمتر نواري ساحل دأره. هؤرمؤزگان ٚ جمعيت-أ ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۷۷۶ ميليۊن نفر تخمين بزئده.

==کيشوري تخسيمان==
[[تصویر:IranHormozgan.png|left|thumb|هرمزگان اوستان]]

[[تصویر:Hor1.jpg|left|thumb|هرمزگان اوستان]]

{{هرمزگان}}
{{ایران اوستانان}}

== سربس ==
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]</text>
      <sha1>tj8flc2jkvn13p9miq2np8817es0tyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آلمان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10053</id>
    <revision>
      <id>156610</id>
      <parentid>155739</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="k87kihvnmyvc1ghhdedl7lvoy3uj9qv" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156611</id>
      <parentid>156610</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="gy0etn43tx8hlh3zws4zsyvrio0eivb" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156612</id>
      <parentid>156611</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="h3t7c40933ia5vofgkvaz99q4wjkp3g" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156778</id>
      <parentid>156612</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Infinite0694|Infinite0694]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>153438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[File:Flag of Germany.svg|100px|thumb|آلمان ٚ فدرال ٚ جؤمۊري بيدۊق]]
::''ديگري کاربۊردؤن ٚ ويسين [[آلمان (ایبهام زۊدايي)]] بينين.''
[[File:EU-Germany.svg|thumb|آلمان، [[اۊرۊپا]] نخشه ميئن]]
'''آلمان''' ([[آلماني زوؤن|آلماني زوان '''ٚ''']] مئن: Deutschland) يا اۊن ٚ رسمي نؤم '''آلمان ٚ فدرال ٚ جۊمۊري''' ([[آلماني زوؤن|آلماني]] ميئن: Bundesrepublik Deutschland: BRD) يته کيشوره [[اۊرۊپا]] ميئن ؤ اين ٚ پايتخت [[برلين]] ايسه. آلمان [[کلسيا]] جي [[کلسيا دریا]] ؤ [[دانمارک]] ؤ [[بالتيک ٚ دریا]] أمرأ؛ [[خۊرتاو|خۊرتؤ]] جي [[لهستان]] ؤ [[چک ٚ جؤمۊري]] أمرأ؛ [[نسا]] جي [[اؤتريش]] ؤ [[سۊئيس]] ٚ أمرأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جي [[فرانسه]] ؤ [[لۊکزامبۊرگ]] ؤ [[بلژيک]] ؤ [[هؤلند]] ٚ أمرأ سامانسر دأنه.&lt;ref&gt;اطلس جامع گیتاشناسی ۸۴–۸۵ &lt;/ref&gt; اين ٚ مساحت ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ ۸۲ ميليۊن نفر ٚ أمرأ؛ [[اۊرۊپا]] دۊومين پۊر جمعيت ٚ کيشور ايسه ؤ هأتؤني [[اۊرۊپا ايتحاديه]] پۊر جميعت‌ترين کيشور ايسه.&lt;ref&gt;[http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/۰۱__willkommen/Deutschlandkarte/__Deutschlandkarte.html جغرافیای آلمان] ناشر: سفارت آلمان در تهران.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/fa/content-home/facts-and-figures/geography.html?type=۱&amp;tx_a۲۱glossary Facts about Germany]&lt;/ref&gt;

دۊره باستانˇ مئن، ژرمنˇ قۊم، آلمانˇ کلسيا ور ساکن بيد. سال ۱۰۰ پ.م. پيشي، أيته منطقه ''ژرمانيا'' نامˇأمره آلمانˇ کلسيا ور نام ببرده بسته؛ سال ۱۹۶۲ مئن، آلمانˇ پادشائي، رۊمˇ مۊقدسˇ أمپراتۊريˇ ويشتر تشکيل دهئي کي معرۊف أيسه به '''رايش أول'''. سده ۱۶ مئن، آلمانˇ کلسيا ور ببست پرؤتستانيسمˇ مرکز. ناپلئؤني جنگانˇأمره، رايش أول مۊنحل ببست و آلمانˇ کۊنفدراسيؤن، سال ۱۸۱۵ تشکيل ببست.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156786</id>
      <parentid>156778</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="n4pp0mvwob79mk0u0jgnqv9lxz41fiv" xml:space="preserve">


==آٚلٚمٚآٚن! Alman the country of people who are serious usually for no reason==
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>n4pp0mvwob79mk0u0jgnqv9lxz41fiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156787</id>
      <parentid>156786</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>USSR-Slav</username>
        <id>15901</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|talk]]) to last version by Vermont</comment>
      <origin>156787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[File:Flag of Germany.svg|100px|thumb|آلمان ٚ فدرال ٚ جؤمۊري بيدۊق]]
::''ديگري کاربۊردؤن ٚ ويسين [[آلمان (ایبهام زۊدايي)]] بينين.''
[[File:EU-Germany.svg|thumb|آلمان، [[اۊرۊپا]] نخشه ميئن]]
'''آلمان''' ([[آلماني زوؤن|آلماني زوان '''ٚ''']] مئن: Deutschland) يا اۊن ٚ رسمي نؤم '''آلمان ٚ فدرال ٚ جۊمۊري''' ([[آلماني زوؤن|آلماني]] ميئن: Bundesrepublik Deutschland: BRD) يته کيشوره [[اۊرۊپا]] ميئن ؤ اين ٚ پايتخت [[برلين]] ايسه. آلمان [[کلسيا]] جي [[کلسيا دریا]] ؤ [[دانمارک]] ؤ [[بالتيک ٚ دریا]] أمرأ؛ [[خۊرتاو|خۊرتؤ]] جي [[لهستان]] ؤ [[چک ٚ جؤمۊري]] أمرأ؛ [[نسا]] جي [[اؤتريش]] ؤ [[سۊئيس]] ٚ أمرأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جي [[فرانسه]] ؤ [[لۊکزامبۊرگ]] ؤ [[بلژيک]] ؤ [[هؤلند]] ٚ أمرأ سامانسر دأنه.&lt;ref&gt;اطلس جامع گیتاشناسی ۸۴–۸۵ &lt;/ref&gt; اين ٚ مساحت ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ ۸۲ ميليۊن نفر ٚ أمرأ؛ [[اۊرۊپا]] دۊومين پۊر جمعيت ٚ کيشور ايسه ؤ هأتؤني [[اۊرۊپا ايتحاديه]] پۊر جميعت‌ترين کيشور ايسه.&lt;ref&gt;[http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/۰۱__willkommen/Deutschlandkarte/__Deutschlandkarte.html جغرافیای آلمان] ناشر: سفارت آلمان در تهران.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/fa/content-home/facts-and-figures/geography.html?type=۱&amp;tx_a۲۱glossary Facts about Germany]&lt;/ref&gt;

دۊره باستانˇ مئن، ژرمنˇ قۊم، آلمانˇ کلسيا ور ساکن بيد. سال ۱۰۰ پ.م. پيشي، أيته منطقه ''ژرمانيا'' نامˇأمره آلمانˇ کلسيا ور نام ببرده بسته؛ سال ۱۹۶۲ مئن، آلمانˇ پادشائي، رۊمˇ مۊقدسˇ أمپراتۊريˇ ويشتر تشکيل دهئي کي معرۊف أيسه به '''رايش أول'''. سده ۱۶ مئن، آلمانˇ کلسيا ور ببست پرؤتستانيسمˇ مرکز. ناپلئؤني جنگانˇأمره، رايش أول مۊنحل ببست و آلمانˇ کۊنفدراسيؤن، سال ۱۸۱۵ تشکيل ببست.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156795</id>
      <parentid>156787</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="0gjymkawptsa1o4yz7cz2384mwq0co9" xml:space="preserve">
المان 
==آٚلٚمٚآٚن! Alman the country of people who are serious usually for no reason==
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>0gjymkawptsa1o4yz7cz2384mwq0co9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156796</id>
      <parentid>156795</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="jwipxniuicqu07md4raehksvawm2qrv" xml:space="preserve">
آٚلٚمٚآٚن 
==آٚلٚمٚآٚن! Alman the country of people who are serious usually for no reason==
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>jwipxniuicqu07md4raehksvawm2qrv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156813</id>
      <parentid>156796</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۲ نسخه از [[Special:Diff/156795|156795]] تا [[Special:Diff/156796|156796]] خنثی شد</comment>
      <origin>156813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[File:Flag of Germany.svg|100px|thumb|آلمان ٚ فدرال ٚ جؤمۊري بيدۊق]]
::''ديگري کاربۊردؤن ٚ ويسين [[آلمان (ایبهام زۊدايي)]] بينين.''
[[File:EU-Germany.svg|thumb|آلمان، [[اۊرۊپا]] نخشه ميئن]]
'''آلمان''' ([[آلماني زوؤن|آلماني زوان '''ٚ''']] مئن: Deutschland) يا اۊن ٚ رسمي نؤم '''آلمان ٚ فدرال ٚ جۊمۊري''' ([[آلماني زوؤن|آلماني]] ميئن: Bundesrepublik Deutschland: BRD) يته کيشوره [[اۊرۊپا]] ميئن ؤ اين ٚ پايتخت [[برلين]] ايسه. آلمان [[کلسيا]] جي [[کلسيا دریا]] ؤ [[دانمارک]] ؤ [[بالتيک ٚ دریا]] أمرأ؛ [[خۊرتاو|خۊرتؤ]] جي [[لهستان]] ؤ [[چک ٚ جؤمۊري]] أمرأ؛ [[نسا]] جي [[اؤتريش]] ؤ [[سۊئيس]] ٚ أمرأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جي [[فرانسه]] ؤ [[لۊکزامبۊرگ]] ؤ [[بلژيک]] ؤ [[هؤلند]] ٚ أمرأ سامانسر دأنه.&lt;ref&gt;اطلس جامع گیتاشناسی ۸۴–۸۵ &lt;/ref&gt; اين ٚ مساحت ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ ۸۲ ميليۊن نفر ٚ أمرأ؛ [[اۊرۊپا]] دۊومين پۊر جمعيت ٚ کيشور ايسه ؤ هأتؤني [[اۊرۊپا ايتحاديه]] پۊر جميعت‌ترين کيشور ايسه.&lt;ref&gt;[http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/۰۱__willkommen/Deutschlandkarte/__Deutschlandkarte.html جغرافیای آلمان] ناشر: سفارت آلمان در تهران.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/fa/content-home/facts-and-figures/geography.html?type=۱&amp;tx_a۲۱glossary Facts about Germany]&lt;/ref&gt;

دۊره باستانˇ مئن، ژرمنˇ قۊم، آلمانˇ کلسيا ور ساکن بيد. سال ۱۰۰ پ.م. پيشي، أيته منطقه ''ژرمانيا'' نامˇأمره آلمانˇ کلسيا ور نام ببرده بسته؛ سال ۱۹۶۲ مئن، آلمانˇ پادشائي، رۊمˇ مۊقدسˇ أمپراتۊريˇ ويشتر تشکيل دهئي کي معرۊف أيسه به '''رايش أول'''. سده ۱۶ مئن، آلمانˇ کلسيا ور ببست پرؤتستانيسمˇ مرکز. ناپلئؤني جنگانˇأمره، رايش أول مۊنحل ببست و آلمانˇ کۊنفدراسيؤن، سال ۱۸۱۵ تشکيل ببست.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156822</id>
      <parentid>156813</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="220" sha1="fjvbt5ue4a1vh7veh4at2sdljbgtity" xml:space="preserve">
آٚلٚمٚآٚن تٚنها هٚیتلٚر صٚاحٚبٚهٚ 
==آٚلٚمٚآٚن! Alman the country of people who are serious usually for no reason==
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>fjvbt5ue4a1vh7veh4at2sdljbgtity</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156851</id>
      <parentid>156822</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[File:Flag of Germany.svg|100px|thumb|آلمان ٚ فدرال ٚ جؤمۊري بيدۊق]]
::''ديگري کاربۊردؤن ٚ ويسين [[آلمان (ایبهام زۊدايي)]] بينين.''
[[File:EU-Germany.svg|thumb|آلمان، [[اۊرۊپا]] نخشه ميئن]]
'''آلمان''' ([[آلماني زوؤن|آلماني زوان '''ٚ''']] مئن: Deutschland) يا اۊن ٚ رسمي نؤم '''آلمان ٚ فدرال ٚ جۊمۊري''' ([[آلماني زوؤن|آلماني]] ميئن: Bundesrepublik Deutschland: BRD) يته کيشوره [[اۊرۊپا]] ميئن ؤ اين ٚ پايتخت [[برلين]] ايسه. آلمان [[کلسيا]] جي [[کلسيا دریا]] ؤ [[دانمارک]] ؤ [[بالتيک ٚ دریا]] أمرأ؛ [[خۊرتاو|خۊرتؤ]] جي [[لهستان]] ؤ [[چک ٚ جؤمۊري]] أمرأ؛ [[نسا]] جي [[اؤتريش]] ؤ [[سۊئيس]] ٚ أمرأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جي [[فرانسه]] ؤ [[لۊکزامبۊرگ]] ؤ [[بلژيک]] ؤ [[هؤلند]] ٚ أمرأ سامانسر دأنه.&lt;ref&gt;اطلس جامع گیتاشناسی ۸۴–۸۵ &lt;/ref&gt; اين ٚ مساحت ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ ۸۲ ميليۊن نفر ٚ أمرأ؛ [[اۊرۊپا]] دۊومين پۊر جمعيت ٚ کيشور ايسه ؤ هأتؤني [[اۊرۊپا ايتحاديه]] پۊر جميعت‌ترين کيشور ايسه.&lt;ref&gt;[http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/۰۱__willkommen/Deutschlandkarte/__Deutschlandkarte.html جغرافیای آلمان] ناشر: سفارت آلمان در تهران.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/fa/content-home/facts-and-figures/geography.html?type=۱&amp;tx_a۲۱glossary Facts about Germany]&lt;/ref&gt;

دۊره باستانˇ مئن، ژرمنˇ قۊم، آلمانˇ کلسيا ور ساکن بيد. سال ۱۰۰ پ.م. پيشي، أيته منطقه ''ژرمانيا'' نامˇأمره آلمانˇ کلسيا ور نام ببرده بسته؛ سال ۱۹۶۲ مئن، آلمانˇ پادشائي، رۊمˇ مۊقدسˇ أمپراتۊريˇ ويشتر تشکيل دهئي کي معرۊف أيسه به '''رايش أول'''. سده ۱۶ مئن، آلمانˇ کلسيا ور ببست پرؤتستانيسمˇ مرکز. ناپلئؤني جنگانˇأمره، رايش أول مۊنحل ببست و آلمانˇ کۊنفدراسيؤن، سال ۱۸۱۵ تشکيل ببست.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156906</id>
      <parentid>156851</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="220" sha1="fjvbt5ue4a1vh7veh4at2sdljbgtity" xml:space="preserve">
آٚلٚمٚآٚن تٚنها هٚیتلٚر صٚاحٚبٚهٚ 
==آٚلٚمٚآٚن! Alman the country of people who are serious usually for no reason==
[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>fjvbt5ue4a1vh7veh4at2sdljbgtity</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156917</id>
      <parentid>156906</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2541" sha1="cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
[[File:Flag of Germany.svg|100px|thumb|آلمان ٚ فدرال ٚ جؤمۊري بيدۊق]]
::''ديگري کاربۊردؤن ٚ ويسين [[آلمان (ایبهام زۊدايي)]] بينين.''
[[File:EU-Germany.svg|thumb|آلمان، [[اۊرۊپا]] نخشه ميئن]]
'''آلمان''' ([[آلماني زوؤن|آلماني زوان '''ٚ''']] مئن: Deutschland) يا اۊن ٚ رسمي نؤم '''آلمان ٚ فدرال ٚ جۊمۊري''' ([[آلماني زوؤن|آلماني]] ميئن: Bundesrepublik Deutschland: BRD) يته کيشوره [[اۊرۊپا]] ميئن ؤ اين ٚ پايتخت [[برلين]] ايسه. آلمان [[کلسيا]] جي [[کلسيا دریا]] ؤ [[دانمارک]] ؤ [[بالتيک ٚ دریا]] أمرأ؛ [[خۊرتاو|خۊرتؤ]] جي [[لهستان]] ؤ [[چک ٚ جؤمۊري]] أمرأ؛ [[نسا]] جي [[اؤتريش]] ؤ [[سۊئيس]] ٚ أمرأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جي [[فرانسه]] ؤ [[لۊکزامبۊرگ]] ؤ [[بلژيک]] ؤ [[هؤلند]] ٚ أمرأ سامانسر دأنه.&lt;ref&gt;اطلس جامع گیتاشناسی ۸۴–۸۵ &lt;/ref&gt; اين ٚ مساحت ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ ۸۲ ميليۊن نفر ٚ أمرأ؛ [[اۊرۊپا]] دۊومين پۊر جمعيت ٚ کيشور ايسه ؤ هأتؤني [[اۊرۊپا ايتحاديه]] پۊر جميعت‌ترين کيشور ايسه.&lt;ref&gt;[http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/۰۱__willkommen/Deutschlandkarte/__Deutschlandkarte.html جغرافیای آلمان] ناشر: سفارت آلمان در تهران.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/fa/content-home/facts-and-figures/geography.html?type=۱&amp;tx_a۲۱glossary Facts about Germany]&lt;/ref&gt;

دۊره باستانˇ مئن، ژرمنˇ قۊم، آلمانˇ کلسيا ور ساکن بيد. سال ۱۰۰ پ.م. پيشي، أيته منطقه ''ژرمانيا'' نامˇأمره آلمانˇ کلسيا ور نام ببرده بسته؛ سال ۱۹۶۲ مئن، آلمانˇ پادشائي، رۊمˇ مۊقدسˇ أمپراتۊريˇ ويشتر تشکيل دهئي کي معرۊف أيسه به '''رايش أول'''. سده ۱۶ مئن، آلمانˇ کلسيا ور ببست پرؤتستانيسمˇ مرکز. ناپلئؤني جنگانˇأمره، رايش أول مۊنحل ببست و آلمانˇ کۊنفدراسيؤن، سال ۱۸۱۵ تشکيل ببست.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:کشورؤن]]
[[جرگه:اۊرۊپا کشورؤن]]</text>
      <sha1>cbufnqi3j89mlu39734de894gcuq88m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایسفند</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10227</id>
    <revision>
      <id>156782</id>
      <parentid>40303</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آٚ</username>
        <id>18570</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>فقد اٚسفٚندٚ/اسفند، یتا گیلٚکی نٚام</comment>
      <origin>156782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="ryjrswursodft8m8o480nc85qnkkhmd" xml:space="preserve">اٚسفٚندٚ اٚیسٚه، اٚیسفٚندٚ/ایسفند هیتا زوان میان نیعه.
[[رده:تارئخ]]</text>
      <sha1>ryjrswursodft8m8o480nc85qnkkhmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156783</id>
      <parentid>156782</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 40303 by [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] ([[User talk:Addbot|talk]]): Restore  (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe" xml:space="preserve">{{ایسفند}}
**[[اول ایسفند]]:
**[[دوم ایسفند]]:
**[[سوم ایسفند]]:
**[[چارم ایسفند]]: 
**[[پنجم ایسفند]]:
**[[ششم ایسفند]]:
**[[هفتم ایسفند]]:
**[[هشتم ایسفند]]:
**[[نهم ایسفند]]:
**[[دهم ایسفند]]:
**[[یازدهم ایسفند]]:
**[[دوازدهم ایسفند]]:
**[[سیزدهم ایسفند]]:
**[[چاردهم ایسفند]]:
**[[پانزدهم ایسفند]]:
**[[شانزدهم ایسفند]]:
**[[هفدهم ایسفند]]:
**[[هیجدهم ایسفند]]:
**[[نوزدهم ایسفند]]:
**[[بیستم ایسفند]]:
**[[بیست و یکم ایسفند]]:
**[[بیست و دوم ایسفند]]:
**[[بیست و سوم ایسفند]]:
**[[بیست و چارم ایسفند]]: 
**[[بیست و پنجم ایسفند]]:
**[[بیست و ششم ایسفند]]:
**[[بیست و هفتم ایسفند]]:
**[[بیست و هشتم ایسفند]]:
**[[بیست و نهم ایسفند]]:
**[[سی ام ایسفند]]:
{{هجری شمسی ماهان}}

[[رده:تارئخ]]</text>
      <sha1>aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>۱ ایسفند</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10678</id>
    <revision>
      <id>156784</id>
      <parentid>155347</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آٚ</username>
        <id>18570</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="dl51ug5uv69y2q9cbdh4v4slz2kpxv3" xml:space="preserve">==اٚسفٚندٚ ۱==

[[رده : امیرما روزان]]

[[رده:تارئخ]]
[[رده:ایسفند روزان]]</text>
      <sha1>dl51ug5uv69y2q9cbdh4v4slz2kpxv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156785</id>
      <parentid>156784</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 155347 by [[Special:Contributions/هلاهل|هلاهل]] ([[User talk:هلاهل|talk]]): Rb (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="287" sha1="m28jw2zu4ih73ckaciakyzfrpxzcosn" xml:space="preserve">{{ناقص}}
{{ایسفند}}
{{امیر}}

==ایتفاقان==

==تولدان==

==مرگان==

==بیرون پیوندان==

{{هجری شمسی ماهان}}


{{گالشی ماهان}}

[[رده : امیرما روزان]]

[[رده:تارئخ]]
[[رده:ایسفند روزان]]</text>
      <sha1>m28jw2zu4ih73ckaciakyzfrpxzcosn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فارس ٚ خليج</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13297</id>
    <revision>
      <id>156747</id>
      <parentid>153120</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="497" sha1="msvyoep247px34b94py95ymyvjwq2lf" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156748</id>
      <parentid>156747</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>153120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''فارس ٚ خليج''' ([[فارسي زوان|فارسي]] مئن: خلیج فارس) ایته دریا ايسه گه آسيا خۊرخۊس نهأ. أن ٚ تاريخي نام فارسي مئن «دریای پارس» یا «شاخاب پارس» ايسه.
فارس ٚ خليج ٚ پيلئکي ۲۳۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ مکزيک ٚ خليج ؤ هادسؤن ٚ خليج ٚ پسي، دۊنیا سوؤمي پيله خليج محسۊب به. فارس ٚ خليج خۊرتاو ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه ؤ عۊمان ٚ دریا أمرأ هند ٚ اۊقیانۊس-أ فأرسه ؤ خۊرخۊس ٚ جه ني أروندرۊد ٚ دلتا-یأ گه أن ٚ خۊرخۊسي کلسيا ساحل-أ تشکيل دنه همجوار ايسه.
[[ایران]]، [[عۊمان]]، [[عراق]]، [[سعۊدي عربستان]]، [[کؤویت]]، [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[قطر]] ؤ [[بحرین]] کيشوراني ايسد گه فارس ٚ خليج ٚ ورجه نهأده گه أ کيشوران ٚ مئن ايران ويشترين همجواري-أ فارس ٚ خليج ٚ أمرأ دأره. 
أ خليج ٚ دۊرۊن نفت ؤ گاز ٚ منابع درد ؤ أ خليج ايقتصادي ؤ نظامي نظر ٚ جه پۊر أهميت دأره.

== فارس ٚ خليج ٚ سربسان ==
خلیج فارس ایتا جه مؤهمˇ سربسانه دۊنىا نفت ؤ گازˇ ميان. جغرزˇ نفت ؤ گاز، أنˇ مرواریدم جهانˇ میان معرۊفه.

== منظره‌ئن ==
هتو هم مناظر جذاب زیادی داره که از أن میان شه به سواحل مرجانی و یونانی کشتی که حدود 50 سال پیش، جزیره کیشا نزدیکی به گل بینیشست اشاره کودن. 

==نام==
تا حدود سال ۱۹۶۰ میلادی همه کشوران دونیا از جمله کشورای عربی أن خلیجا ، خلیج فارس(به عربی: الخلیج الفارس) گوفتید تا أن کي دهه شصتˇ میان [[جمال عبدالناصر]] ([[مصر]]ˇ رئیس جؤمۊر) أنی واستی که [[محمدرضاشاه|محمدرضا شاه]]،  عربان ؤ اسرائیلˇ جنگˇ میان،  اسرائیلˇ جي حمایت بۊکۊد، پیشنهاد فده کي أنˇ جا پسي اعراب جه''' خلیج العربی''' به جایˇ خلیج فارسی استفاده بۊکۊنید.{{سربس}}  در صۊرتي که تمامˇ نقشه یان تا اون سال از عبارت خلیج  استفاده بوگوده بون.{{سربس}}  هسا هم تمام زوانان ویکیپدیا میان به جز عربی ویکیپدیا از عبارت خلیج فارس یا خلیج ایران استفاده بوگودن. حتی مصری ویکیپدیا میانم از خلیج فارس استفاده بوبوسته. درتازه ترین نسخه از یونسکو کتابه میان عبارت خلیج اه ابراهه واسی درج بوگودید.{{سربس}} واو چیزی هم که در تمام شبکه هان معتبر جهان به کار گرفته به از جمله سی ان ان,عربی وانگلیسی بی بی سی,الجزیره,العربیه,فرانس24 هه عبارت خلیج ایسه.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
پرونده:Persian-gulf-dubai-mus.JPG|ایتا نقشه امارات میان که کلمه فارس(persian) لاک أمرا پاک بوبوسته و فقط واژه خلیج(gulf) بمانسته
پرونده:Persian Gulf by Gamal Abdel Nasser.jpg|جمال عبدالناصر دستخط که قبل از سال 1960 از عبارت خلیج فارس استفاده بوگوده
پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|ایتا نقشه مربوط به قبل از دهه 60 میلادی که وابسته به عربستان سعودی شرکت نفت(ارمکو) ایسه
پرونده:Persian golf in 1689 world map-red-arrow.TIF|ایتا قدیمی نقشه که أنه میان خلیج فارس بینیوشته
پرونده:UN Persian Gulf.jpg|سازمان ملل بیانیه به استفاده بوگودن از عبارت کامل خلیج فارس
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==بيريني خال==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf خليج فارس، اينگيليسي ويکيپديا مئن]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf_naming_dispute جدل، خليجˇ فارسˇ نؤمˇ سر]

==سربس==
[[رده:خليجؤن]]
[[رده:سياسي جؤغرافي]]</text>
      <sha1>tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156793</id>
      <parentid>156748</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="1t78yovarp3x6hqs927wkelwwwz5ur6" xml:space="preserve">'''كآسپی شاخاوٚ/شاخسوما''' (اينگيليسي مئن: '''Caspian Gulf''') [[زيمي|هوروٚ]] اولارترن شاخاوٚ ایسه کي پیشتران اۊنا کوچیه کاسپی دریا گۊفتیدین. [[ايران]]، [[امارات]]، [[قطر]]، [[بحرين]]، [[کویت]]، [[عراق]] ؤ [[عربستان]]، اعمان کاسپی خلیج أمرا آبي مرز دارن کي أ کشورانˇ میان ویشترین آبي مرزأ  ايراندره.</text>
      <sha1>1t78yovarp3x6hqs927wkelwwwz5ur6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156803</id>
      <parentid>156793</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156793|156793]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''فارس ٚ خليج''' ([[فارسي زوان|فارسي]] مئن: خلیج فارس) ایته دریا ايسه گه آسيا خۊرخۊس نهأ. أن ٚ تاريخي نام فارسي مئن «دریای پارس» یا «شاخاب پارس» ايسه.
فارس ٚ خليج ٚ پيلئکي ۲۳۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ مکزيک ٚ خليج ؤ هادسؤن ٚ خليج ٚ پسي، دۊنیا سوؤمي پيله خليج محسۊب به. فارس ٚ خليج خۊرتاو ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه ؤ عۊمان ٚ دریا أمرأ هند ٚ اۊقیانۊس-أ فأرسه ؤ خۊرخۊس ٚ جه ني أروندرۊد ٚ دلتا-یأ گه أن ٚ خۊرخۊسي کلسيا ساحل-أ تشکيل دنه همجوار ايسه.
[[ایران]]، [[عۊمان]]، [[عراق]]، [[سعۊدي عربستان]]، [[کؤویت]]، [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[قطر]] ؤ [[بحرین]] کيشوراني ايسد گه فارس ٚ خليج ٚ ورجه نهأده گه أ کيشوران ٚ مئن ايران ويشترين همجواري-أ فارس ٚ خليج ٚ أمرأ دأره. 
أ خليج ٚ دۊرۊن نفت ؤ گاز ٚ منابع درد ؤ أ خليج ايقتصادي ؤ نظامي نظر ٚ جه پۊر أهميت دأره.

== فارس ٚ خليج ٚ سربسان ==
خلیج فارس ایتا جه مؤهمˇ سربسانه دۊنىا نفت ؤ گازˇ ميان. جغرزˇ نفت ؤ گاز، أنˇ مرواریدم جهانˇ میان معرۊفه.

== منظره‌ئن ==
هتو هم مناظر جذاب زیادی داره که از أن میان شه به سواحل مرجانی و یونانی کشتی که حدود 50 سال پیش، جزیره کیشا نزدیکی به گل بینیشست اشاره کودن. 

==نام==
تا حدود سال ۱۹۶۰ میلادی همه کشوران دونیا از جمله کشورای عربی أن خلیجا ، خلیج فارس(به عربی: الخلیج الفارس) گوفتید تا أن کي دهه شصتˇ میان [[جمال عبدالناصر]] ([[مصر]]ˇ رئیس جؤمۊر) أنی واستی که [[محمدرضاشاه|محمدرضا شاه]]،  عربان ؤ اسرائیلˇ جنگˇ میان،  اسرائیلˇ جي حمایت بۊکۊد، پیشنهاد فده کي أنˇ جا پسي اعراب جه''' خلیج العربی''' به جایˇ خلیج فارسی استفاده بۊکۊنید.{{سربس}}  در صۊرتي که تمامˇ نقشه یان تا اون سال از عبارت خلیج  استفاده بوگوده بون.{{سربس}}  هسا هم تمام زوانان ویکیپدیا میان به جز عربی ویکیپدیا از عبارت خلیج فارس یا خلیج ایران استفاده بوگودن. حتی مصری ویکیپدیا میانم از خلیج فارس استفاده بوبوسته. درتازه ترین نسخه از یونسکو کتابه میان عبارت خلیج اه ابراهه واسی درج بوگودید.{{سربس}} واو چیزی هم که در تمام شبکه هان معتبر جهان به کار گرفته به از جمله سی ان ان,عربی وانگلیسی بی بی سی,الجزیره,العربیه,فرانس24 هه عبارت خلیج ایسه.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
پرونده:Persian-gulf-dubai-mus.JPG|ایتا نقشه امارات میان که کلمه فارس(persian) لاک أمرا پاک بوبوسته و فقط واژه خلیج(gulf) بمانسته
پرونده:Persian Gulf by Gamal Abdel Nasser.jpg|جمال عبدالناصر دستخط که قبل از سال 1960 از عبارت خلیج فارس استفاده بوگوده
پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|ایتا نقشه مربوط به قبل از دهه 60 میلادی که وابسته به عربستان سعودی شرکت نفت(ارمکو) ایسه
پرونده:Persian golf in 1689 world map-red-arrow.TIF|ایتا قدیمی نقشه که أنه میان خلیج فارس بینیوشته
پرونده:UN Persian Gulf.jpg|سازمان ملل بیانیه به استفاده بوگودن از عبارت کامل خلیج فارس
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==بيريني خال==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf خليج فارس، اينگيليسي ويکيپديا مئن]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf_naming_dispute جدل، خليجˇ فارسˇ نؤمˇ سر]

==سربس==
[[رده:خليجؤن]]
[[رده:سياسي جؤغرافي]]</text>
      <sha1>tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156809</id>
      <parentid>156803</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="485" sha1="fdfdnax7ja77j2ebk9hq8pd9c7werxb" xml:space="preserve">'''كآسپی شاخاوٚ/شاخسوما''' (اينگيليسي مئن: '''Caspian Gulf''') [[زيمي|هوروٚ]] اولارترن شاخاوٚ ایسه کي پیشتران اۊنا کوچیه کاسپی دریا گۊفتیدین. [[ايران]]، [[امارات]]، [[قطر]]، [[بحرين]]، [[کویت]]، [[عراق]] ؤ [[عربستان]]، کاسپی خلیج أمرا آبي مرز دارن کي أ کشورانˇ میان ویشترین آبي مرزأ  ايراندره.</text>
      <sha1>fdfdnax7ja77j2ebk9hq8pd9c7werxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156812</id>
      <parentid>156809</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156809|156809]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''فارس ٚ خليج''' ([[فارسي زوان|فارسي]] مئن: خلیج فارس) ایته دریا ايسه گه آسيا خۊرخۊس نهأ. أن ٚ تاريخي نام فارسي مئن «دریای پارس» یا «شاخاب پارس» ايسه.
فارس ٚ خليج ٚ پيلئکي ۲۳۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ مکزيک ٚ خليج ؤ هادسؤن ٚ خليج ٚ پسي، دۊنیا سوؤمي پيله خليج محسۊب به. فارس ٚ خليج خۊرتاو ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه ؤ عۊمان ٚ دریا أمرأ هند ٚ اۊقیانۊس-أ فأرسه ؤ خۊرخۊس ٚ جه ني أروندرۊد ٚ دلتا-یأ گه أن ٚ خۊرخۊسي کلسيا ساحل-أ تشکيل دنه همجوار ايسه.
[[ایران]]، [[عۊمان]]، [[عراق]]، [[سعۊدي عربستان]]، [[کؤویت]]، [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[قطر]] ؤ [[بحرین]] کيشوراني ايسد گه فارس ٚ خليج ٚ ورجه نهأده گه أ کيشوران ٚ مئن ايران ويشترين همجواري-أ فارس ٚ خليج ٚ أمرأ دأره. 
أ خليج ٚ دۊرۊن نفت ؤ گاز ٚ منابع درد ؤ أ خليج ايقتصادي ؤ نظامي نظر ٚ جه پۊر أهميت دأره.

== فارس ٚ خليج ٚ سربسان ==
خلیج فارس ایتا جه مؤهمˇ سربسانه دۊنىا نفت ؤ گازˇ ميان. جغرزˇ نفت ؤ گاز، أنˇ مرواریدم جهانˇ میان معرۊفه.

== منظره‌ئن ==
هتو هم مناظر جذاب زیادی داره که از أن میان شه به سواحل مرجانی و یونانی کشتی که حدود 50 سال پیش، جزیره کیشا نزدیکی به گل بینیشست اشاره کودن. 

==نام==
تا حدود سال ۱۹۶۰ میلادی همه کشوران دونیا از جمله کشورای عربی أن خلیجا ، خلیج فارس(به عربی: الخلیج الفارس) گوفتید تا أن کي دهه شصتˇ میان [[جمال عبدالناصر]] ([[مصر]]ˇ رئیس جؤمۊر) أنی واستی که [[محمدرضاشاه|محمدرضا شاه]]،  عربان ؤ اسرائیلˇ جنگˇ میان،  اسرائیلˇ جي حمایت بۊکۊد، پیشنهاد فده کي أنˇ جا پسي اعراب جه''' خلیج العربی''' به جایˇ خلیج فارسی استفاده بۊکۊنید.{{سربس}}  در صۊرتي که تمامˇ نقشه یان تا اون سال از عبارت خلیج  استفاده بوگوده بون.{{سربس}}  هسا هم تمام زوانان ویکیپدیا میان به جز عربی ویکیپدیا از عبارت خلیج فارس یا خلیج ایران استفاده بوگودن. حتی مصری ویکیپدیا میانم از خلیج فارس استفاده بوبوسته. درتازه ترین نسخه از یونسکو کتابه میان عبارت خلیج اه ابراهه واسی درج بوگودید.{{سربس}} واو چیزی هم که در تمام شبکه هان معتبر جهان به کار گرفته به از جمله سی ان ان,عربی وانگلیسی بی بی سی,الجزیره,العربیه,فرانس24 هه عبارت خلیج ایسه.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
پرونده:Persian-gulf-dubai-mus.JPG|ایتا نقشه امارات میان که کلمه فارس(persian) لاک أمرا پاک بوبوسته و فقط واژه خلیج(gulf) بمانسته
پرونده:Persian Gulf by Gamal Abdel Nasser.jpg|جمال عبدالناصر دستخط که قبل از سال 1960 از عبارت خلیج فارس استفاده بوگوده
پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|ایتا نقشه مربوط به قبل از دهه 60 میلادی که وابسته به عربستان سعودی شرکت نفت(ارمکو) ایسه
پرونده:Persian golf in 1689 world map-red-arrow.TIF|ایتا قدیمی نقشه که أنه میان خلیج فارس بینیوشته
پرونده:UN Persian Gulf.jpg|سازمان ملل بیانیه به استفاده بوگودن از عبارت کامل خلیج فارس
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==بيريني خال==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf خليج فارس، اينگيليسي ويکيپديا مئن]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf_naming_dispute جدل، خليجˇ فارسˇ نؤمˇ سر]

==سربس==
[[رده:خليجؤن]]
[[رده:سياسي جؤغرافي]]</text>
      <sha1>tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156823</id>
      <parentid>156812</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="rbmv7iubficfc9z8p8txtpm9nc9skyl" xml:space="preserve">'''كآسپی شاخاوٚ/شاخسوما''' (اينگيليسي مئن: '''Caspian Gulf''') [[زيمي|هوروٚ]] اولارترن شاخاوٚ ایسه کي پیشتران اۊنا کوچیه کاسپی دریا گۊفتیدین. [[ايران]]، [[امارات]]، [[قطر]]، [[بحرين]]، [[کویت]]، [[عراق]] ؤ [[عربستان]]، اهمان کاسپی خلیج أمرا آبي مرز دارن کي أ کشورانˇ میان ویشترین آبي مرزأ  ايراندره.</text>
      <sha1>rbmv7iubficfc9z8p8txtpm9nc9skyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156849</id>
      <parentid>156823</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''فارس ٚ خليج''' ([[فارسي زوان|فارسي]] مئن: خلیج فارس) ایته دریا ايسه گه آسيا خۊرخۊس نهأ. أن ٚ تاريخي نام فارسي مئن «دریای پارس» یا «شاخاب پارس» ايسه.
فارس ٚ خليج ٚ پيلئکي ۲۳۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ مکزيک ٚ خليج ؤ هادسؤن ٚ خليج ٚ پسي، دۊنیا سوؤمي پيله خليج محسۊب به. فارس ٚ خليج خۊرتاو ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه ؤ عۊمان ٚ دریا أمرأ هند ٚ اۊقیانۊس-أ فأرسه ؤ خۊرخۊس ٚ جه ني أروندرۊد ٚ دلتا-یأ گه أن ٚ خۊرخۊسي کلسيا ساحل-أ تشکيل دنه همجوار ايسه.
[[ایران]]، [[عۊمان]]، [[عراق]]، [[سعۊدي عربستان]]، [[کؤویت]]، [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[قطر]] ؤ [[بحرین]] کيشوراني ايسد گه فارس ٚ خليج ٚ ورجه نهأده گه أ کيشوران ٚ مئن ايران ويشترين همجواري-أ فارس ٚ خليج ٚ أمرأ دأره. 
أ خليج ٚ دۊرۊن نفت ؤ گاز ٚ منابع درد ؤ أ خليج ايقتصادي ؤ نظامي نظر ٚ جه پۊر أهميت دأره.

== فارس ٚ خليج ٚ سربسان ==
خلیج فارس ایتا جه مؤهمˇ سربسانه دۊنىا نفت ؤ گازˇ ميان. جغرزˇ نفت ؤ گاز، أنˇ مرواریدم جهانˇ میان معرۊفه.

== منظره‌ئن ==
هتو هم مناظر جذاب زیادی داره که از أن میان شه به سواحل مرجانی و یونانی کشتی که حدود 50 سال پیش، جزیره کیشا نزدیکی به گل بینیشست اشاره کودن. 

==نام==
تا حدود سال ۱۹۶۰ میلادی همه کشوران دونیا از جمله کشورای عربی أن خلیجا ، خلیج فارس(به عربی: الخلیج الفارس) گوفتید تا أن کي دهه شصتˇ میان [[جمال عبدالناصر]] ([[مصر]]ˇ رئیس جؤمۊر) أنی واستی که [[محمدرضاشاه|محمدرضا شاه]]،  عربان ؤ اسرائیلˇ جنگˇ میان،  اسرائیلˇ جي حمایت بۊکۊد، پیشنهاد فده کي أنˇ جا پسي اعراب جه''' خلیج العربی''' به جایˇ خلیج فارسی استفاده بۊکۊنید.{{سربس}}  در صۊرتي که تمامˇ نقشه یان تا اون سال از عبارت خلیج  استفاده بوگوده بون.{{سربس}}  هسا هم تمام زوانان ویکیپدیا میان به جز عربی ویکیپدیا از عبارت خلیج فارس یا خلیج ایران استفاده بوگودن. حتی مصری ویکیپدیا میانم از خلیج فارس استفاده بوبوسته. درتازه ترین نسخه از یونسکو کتابه میان عبارت خلیج اه ابراهه واسی درج بوگودید.{{سربس}} واو چیزی هم که در تمام شبکه هان معتبر جهان به کار گرفته به از جمله سی ان ان,عربی وانگلیسی بی بی سی,الجزیره,العربیه,فرانس24 هه عبارت خلیج ایسه.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
پرونده:Persian-gulf-dubai-mus.JPG|ایتا نقشه امارات میان که کلمه فارس(persian) لاک أمرا پاک بوبوسته و فقط واژه خلیج(gulf) بمانسته
پرونده:Persian Gulf by Gamal Abdel Nasser.jpg|جمال عبدالناصر دستخط که قبل از سال 1960 از عبارت خلیج فارس استفاده بوگوده
پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|ایتا نقشه مربوط به قبل از دهه 60 میلادی که وابسته به عربستان سعودی شرکت نفت(ارمکو) ایسه
پرونده:Persian golf in 1689 world map-red-arrow.TIF|ایتا قدیمی نقشه که أنه میان خلیج فارس بینیوشته
پرونده:UN Persian Gulf.jpg|سازمان ملل بیانیه به استفاده بوگودن از عبارت کامل خلیج فارس
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==بيريني خال==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf خليج فارس، اينگيليسي ويکيپديا مئن]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf_naming_dispute جدل، خليجˇ فارسˇ نؤمˇ سر]

==سربس==
[[رده:خليجؤن]]
[[رده:سياسي جؤغرافي]]</text>
      <sha1>tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156909</id>
      <parentid>156849</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="rbmv7iubficfc9z8p8txtpm9nc9skyl" xml:space="preserve">'''كآسپی شاخاوٚ/شاخسوما''' (اينگيليسي مئن: '''Caspian Gulf''') [[زيمي|هوروٚ]] اولارترن شاخاوٚ ایسه کي پیشتران اۊنا کوچیه کاسپی دریا گۊفتیدین. [[ايران]]، [[امارات]]، [[قطر]]، [[بحرين]]، [[کویت]]، [[عراق]] ؤ [[عربستان]]، اهمان کاسپی خلیج أمرا آبي مرز دارن کي أ کشورانˇ میان ویشترین آبي مرزأ  ايراندره.</text>
      <sha1>rbmv7iubficfc9z8p8txtpm9nc9skyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156915</id>
      <parentid>156909</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''فارس ٚ خليج''' ([[فارسي زوان|فارسي]] مئن: خلیج فارس) ایته دریا ايسه گه آسيا خۊرخۊس نهأ. أن ٚ تاريخي نام فارسي مئن «دریای پارس» یا «شاخاب پارس» ايسه.
فارس ٚ خليج ٚ پيلئکي ۲۳۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ مکزيک ٚ خليج ؤ هادسؤن ٚ خليج ٚ پسي، دۊنیا سوؤمي پيله خليج محسۊب به. فارس ٚ خليج خۊرتاو ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه ؤ عۊمان ٚ دریا أمرأ هند ٚ اۊقیانۊس-أ فأرسه ؤ خۊرخۊس ٚ جه ني أروندرۊد ٚ دلتا-یأ گه أن ٚ خۊرخۊسي کلسيا ساحل-أ تشکيل دنه همجوار ايسه.
[[ایران]]، [[عۊمان]]، [[عراق]]، [[سعۊدي عربستان]]، [[کؤویت]]، [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[قطر]] ؤ [[بحرین]] کيشوراني ايسد گه فارس ٚ خليج ٚ ورجه نهأده گه أ کيشوران ٚ مئن ايران ويشترين همجواري-أ فارس ٚ خليج ٚ أمرأ دأره. 
أ خليج ٚ دۊرۊن نفت ؤ گاز ٚ منابع درد ؤ أ خليج ايقتصادي ؤ نظامي نظر ٚ جه پۊر أهميت دأره.

== فارس ٚ خليج ٚ سربسان ==
خلیج فارس ایتا جه مؤهمˇ سربسانه دۊنىا نفت ؤ گازˇ ميان. جغرزˇ نفت ؤ گاز، أنˇ مرواریدم جهانˇ میان معرۊفه.

== منظره‌ئن ==
هتو هم مناظر جذاب زیادی داره که از أن میان شه به سواحل مرجانی و یونانی کشتی که حدود 50 سال پیش، جزیره کیشا نزدیکی به گل بینیشست اشاره کودن. 

==نام==
تا حدود سال ۱۹۶۰ میلادی همه کشوران دونیا از جمله کشورای عربی أن خلیجا ، خلیج فارس(به عربی: الخلیج الفارس) گوفتید تا أن کي دهه شصتˇ میان [[جمال عبدالناصر]] ([[مصر]]ˇ رئیس جؤمۊر) أنی واستی که [[محمدرضاشاه|محمدرضا شاه]]،  عربان ؤ اسرائیلˇ جنگˇ میان،  اسرائیلˇ جي حمایت بۊکۊد، پیشنهاد فده کي أنˇ جا پسي اعراب جه''' خلیج العربی''' به جایˇ خلیج فارسی استفاده بۊکۊنید.{{سربس}}  در صۊرتي که تمامˇ نقشه یان تا اون سال از عبارت خلیج  استفاده بوگوده بون.{{سربس}}  هسا هم تمام زوانان ویکیپدیا میان به جز عربی ویکیپدیا از عبارت خلیج فارس یا خلیج ایران استفاده بوگودن. حتی مصری ویکیپدیا میانم از خلیج فارس استفاده بوبوسته. درتازه ترین نسخه از یونسکو کتابه میان عبارت خلیج اه ابراهه واسی درج بوگودید.{{سربس}} واو چیزی هم که در تمام شبکه هان معتبر جهان به کار گرفته به از جمله سی ان ان,عربی وانگلیسی بی بی سی,الجزیره,العربیه,فرانس24 هه عبارت خلیج ایسه.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
پرونده:Persian-gulf-dubai-mus.JPG|ایتا نقشه امارات میان که کلمه فارس(persian) لاک أمرا پاک بوبوسته و فقط واژه خلیج(gulf) بمانسته
پرونده:Persian Gulf by Gamal Abdel Nasser.jpg|جمال عبدالناصر دستخط که قبل از سال 1960 از عبارت خلیج فارس استفاده بوگوده
پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|ایتا نقشه مربوط به قبل از دهه 60 میلادی که وابسته به عربستان سعودی شرکت نفت(ارمکو) ایسه
پرونده:Persian golf in 1689 world map-red-arrow.TIF|ایتا قدیمی نقشه که أنه میان خلیج فارس بینیوشته
پرونده:UN Persian Gulf.jpg|سازمان ملل بیانیه به استفاده بوگودن از عبارت کامل خلیج فارس
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==بيريني خال==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf خليج فارس، اينگيليسي ويکيپديا مئن]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Gulf_naming_dispute جدل، خليجˇ فارسˇ نؤمˇ سر]

==سربس==
[[رده:خليجؤن]]
[[رده:سياسي جؤغرافي]]</text>
      <sha1>tmrw5xuwq32l2fqwj5n10qxv5xykz01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گيلکي زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15084</id>
    <revision>
      <id>156589</id>
      <parentid>156581</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35036" sha1="kxbwqjg0r5lx4xtae8bkm9cnar4e4hw" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156598</id>
      <parentid>156589</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34874" sha1="tpq15wy6gfznv2az67ctyibvupxvbi4" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گیلٚکآٚن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ 2026 مئن ۲۲،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۶٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>tpq15wy6gfznv2az67ctyibvupxvbi4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156622</id>
      <parentid>156598</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35038" sha1="7tmmqp8586qggod6sfidbpo7dazsh95" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156762</id>
      <parentid>156622</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34874" sha1="tpq15wy6gfznv2az67ctyibvupxvbi4" xml:space="preserve">{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= گيلکي
|زوان ٚ بۊمي نام= گيلکي، گيليکي، گئلکي
|زوان ٚ باخي نامان= 
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= 
|تصویر= Gilaki in Nastaliq.png  
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= کاسپين ٚ نسا
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= 
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي کلسيايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي کلسيايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}گيلکي
|أولي گۊنه‌ئن= 
|معىار ٚ گۊنه‌ئن= 
|گۊىشان= 
|لئجه‌ئن= 
|نيويشتن ٚ سيستم= [[گيلکي أليفبي]]
|زوان ٚ رسمي جيگایان= 
|أقليت ٚ زوان= 
|زوان ٚ آکادمي‌ئن= 
|ايزؤ ۱–۶۳۹= 
|ايزؤ ۲–۶۳۹= 
|ايزؤ ۳–۶۳۹= glk
|گلاتؤلؤگ= 
|زوان شينأسي=
}}
[[ايران|گیلَکی،]] '''[[ايران|آرادٚ]] زوان''' ایسهوٚ ڤ یتا زوان ٚ نؤم ایسه گه [[گيلک|گیلٚکآٚن]] اۊن ٚ أمرأ گب زنن. اي زوؤن  کاسپی ٚ شي ایسه و [[ايران|ايراني خۊرخؤسي-کليسایي]] هال ٚ مئن جیگا‌ بیته دأره.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982206011390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated, page 294&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Tati language group in the sociolinguistic context of Northwestern Iran and Transcaucasia By D.Stilo, pages 137-185&lt;/ref&gt; اي زوؤن ٚ گۊتنکسؤن ٚ تئداد-ه [[اتنؤلؤگ]] سال ٚ 2026 مئن ۲۲،۴۴۴،۶۸۴ گپ زن ڤ ۱۶٬۹۸۱٬۴۴۴ گیلَٚک گپ زم داشتیبۆ ای زوان گ دیباری تٚرن زپان ایسه ای هوٚرٚ میٚن ری.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt; گه ألبت مۊختلف ٚ سربسؤن ٚ مئن اي آمار جيرجؤر دأره. اي زوؤن ٚ جۊغرأفي شر-ه [[کاسپي دریا]] ٚ نسایي لک ٚ جي دا [[ألبۊرز ٚ ارتفاعات|ألبۊرز ٚ کتلستان]] مؤعرفي گۊده شأنه. ولي اين ٚ طۊلي (جۊغرافي طۊل، خۊرتؤو-خۊرخؤس) محدۊده سر نظرات مۊتناقضه یأ ايختلافات نيأ. گيلکيیوٚ بٚه گيلکي خط ٚ جي نويسنن.

==گۊیشؤن==


گيلکي زوؤن-ه فی‌الواقع اين ٚ [[لفظˇ زنجيله|زنجيله‌یي گۊیشؤن]] چاؤننن ؤ هۊته گه اۊن ٚ نؤم ٚ جي مۊشخصه زنجيل ٚ مۊسؤن کسن-ه مۊرتبط أ وصل هيسن. خلئن سأی بؤده دأرن گه گيلکي‌ گۊیشؤن-ه توخس بؤنن ؤ اۊشؤن ٚ ره محدۊده مشخص چاؤنن أمما اي تقسيمؤن کسن ٚ همرأ خلي متناقضن. یه پأره زوؤن‌شناسؤن أ هامۊج‌کسؤن معتقدن گيلان أ مازرۊن ٚ گۊیشؤن-ه خأن یته زوؤن ٚ شي دؤنسن گه گيلکي/تبري دؤخؤندن بۊنه.

#
#
#
#
#

==گيلکي واجه‌ئن==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! بيه پيش
! بيه پس
! اينگيليسي
|-
| ديم || ديم
| Face
|-
| زمات، زمت || زمات
| Time
|-
| جؤر|| جؤر
| Up
|-
| جير || جير
| Down
|-
|بۊن
|بۊن
|Under
|-
| پئر || پئر
| Father
|-
| زأک، زأی || زای / زاک
| Baby / Kid
|-
| ريکه، وچه || رِی / رِئک
| Boy
|-
| لاکۊ / دتر || کؤر / کیلکا / لؤی / دَتَر
| girl / Daughter
|-
|زن پئر || زن پئر
|Father in law
|-
|مار || مار
|Mother
|-
|خاخۊر || خاخۊر
|Sister
|-
|برار، برأر || برار
|Brother 
|-
|شۊ برأر || مردˇ برار
|Brother in law
|-
|شۊ مار|| مردˇ مار
|Mother in law
|-
| پيله، پيلا || پيله
| Great
|-
| ليسک || ليسک
| Lubricious
|-
| کرچ || کَرچ
| Brittle
|-
| وارگنئن، درگئنتن || اۊرگادن / وارگادن
| Hangning
|-
| هکشئن || فَکِشِن / دکشن
| Drag
|-
| فۊدۊشتن || فۊدۊشتن / اۊدۊشتن
| Sucking
|-
| واسَن || واستن
| Appetite or Desire
|-
| فؤدن، شؤندن، کألئن || فۊکۊدن / فۊگۊدن
| Pouring of Liquids
|-
| دار || دار
| Tree
|-
| سیفتال || گَرزَک
| Bee
|-
|تيتيل
|چيچيلاس / ککر
|Dragonfly
|-
| گؤ، مال || گاب
| Cow
|-
| پیچا/پیچا کوته || پیچا/پیچا کوته
| Cat/Kitty
|-
|آغۊز / گۊرکان
|آغۊز
|Nut
|-
| بیلی / سیکا
| بیلی
| duck
|-
| کرک || کَرک
| Hen
|-
| ملجه / چيچيني || چيچيني
| Sparrow
|-
|ميۊلئم
|لانتي
|Snake
|}

==گيلکي دابدستور==
===أليفبي===
گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته&lt;ref&gt;محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.&lt;/ref&gt; جي فرسه أمي دس ايتؤره:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! رديف !! حرفˇنؤم !! حرف
|-
| ۱ || کۊجي هفت || ˇ
|-
| ۲ || أليف || آ، أ، ا
|-
| ۳ || بي || ب
|-
| ۴ || پي || پ
|-
| ۵ || تي || ت
|-
| ۶ || ثي || ث
|-
| ۷ || جأم || ج
|-
| ۸ || چي || چ
|-
| ۹ || حي || ح
|-
| ۱۰ || خي || خ
|-
| ۱۱ || دال || د
|-
| ۱۲ || ذال || ذ
|-
| ۱۳ || ري || ر
|-
| ۱۴ || زي || ز
|-
| ۱۵ || ژي || ژ
|-
| ۱۶ || سين || س
|-
| ۱۷ || شين || ش
|-
| ۱۸ || صات || ص
|-
| ۱۹ || ضات || ض
|-
| ۲۰ || طأى || ط
|-
| ۲۱ || ظأى || ظ
|-
| ۲۲ || عىن || ع
|-
| ۲۳ || غىن || غ
|-
| ۲۴ || في || ف
|-
| ۲۵ || قاف || ق
|-
| ۲۶ || کاف || ک
|-
| ۲۷ || گاف || گ
|-
| ۲۸ || لام || ل
|-
| ۲۹ || ميم || م
|-
| ۳۰ || نۊن || ن
|-
| ۳۱ || وؤ || و، ۊ، ؤ
|-
| ۳۲ || ىه || ي، ى، ئ
|- 
| ۳۳ || هئ گرد || ه
|}

[[پرونده:گيلکي أليفبي.ogg|بندانگشتی|راست|گيلکي أليفبي]]


=== ایپچه گيلکي کلم&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140802095522/http://v6rg.com/?p=9412 ورگ. چنته نؤکته، گيلکي و فارسی و ایشؤنˇ هدأهگیرˇ جی.]&lt;/ref&gt; ===


{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || اینگیلیسی ||کۊردي
|-
| دیم || Face || Dîmen 
|-
| زأی/ زأک/ وچه || Baby/Kid || Zarok
|-
| پیلˇپئر || Grand Father || Bapîr
|-
| جؤر || Up || jûr/Jûrewe 
|-
| اساره/ رؤجا || Star ||  Estêre/Stêrk
|-
| لاکو/ کؤر/ کیجا/ کئلکا || Girl || Kıç/Kîj
|-
| ریکه/ رئک/ رئه/ وچه || Boy || Kurr
|-
| پیتار || Ant || Mêlûre
|-
| سیفتال/ گرزک || Bee || Hengejalle
|-
| پیچا/ پیچه || Cat || Pışîle
|-
| نسا || Shadow || Nısê/Sêwer
|-
|  پیله/ گأت || Great || Gewre
|-
|  پئر || Father || Bawk
|-
| فودوشتن || Suck|| Mıjîn
|-
| وأستن/ یأسه || Appetite/ Desire || ?
|-
|  فودن/ شؤندن || Pouring of liquids|| Rıjanın/ Rıştın
|-
|  لیسک || Lubricious|| Lûs/Xız
|-
|  کرچ/ کرج || Brittle || Puşke
|-
|  دار || Tree|| Dar
|-
| چیشنک/ ملجه/ چیچینی || Sparrow|| Peresêlke/ Çoleke
|-
|  بشو || Go || Pıço
|-
|  هگیر/ فگیر || Take it in your hand || Bıgre
|-
|  هنگیر/ فنگیر || Dont take in your hand|| Megre
|-
|  پورد || Bridge|| Pırd
|}


===خؤندشؤن ؤ حرفؤن===
گيلکی بیسˇ دو ته حرف (صامت ىا همخوان) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| پ || p || پورد 
|-
| ب || b || بال
|-
| ت/ط || t || توم
|-
| د || d || دأره
|-
| ک || k || کرجي
|-
| گ || g || گأره 
|-
| غ/ق || q || قاش 
|-
| ف || f || فو 
|-
| و || v || وأرش 
|-
| س/ص/ث || s || ساق 
|-
| ز/ض/ظ/ذ || z || زور 
|-
| ش || š || شل 
|-
| ژ || ž || ژیویر 
|-
| خ || x || خؤنخا 
|-
| ه/ح || h || هئن 
|-
| چ || c || چوچار 
|-
| ج || j || جیگه 
|-
| ر || r || راب 
|-
| ل || l || لاس 
|-
| م || m || مره 
|-
| ن || n || نمکار 
|-
| ی || y || یالمند 
|}

هف ته ني ساده خؤندش (مصوت ىا واکه) دأنه:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آ || ā || کال 
|-
| او (ۊ) || u || سو
|-
| اي (ي) || i || شیم
|-
| ئ || e || گئشه
|-
| ؤ || o || چؤ
|-
| أ ||a || هأن 
|-
| ٚ || ə || کل 
|}

بانی سه جرگه تویم (مرکب) خؤندش&lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۷.&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ؤۊ || ou || اؤۊربۊ (امرود) /ourbu/ 
|-
| آۊ || āu || زاۊ (شکؤمدار زنأی) /zāu/
|-
| آي || āi || ماي (ماهی) /māi/
|-
| ئي || ei || خئيل (جرگه) /xeil/
|-
| ۊؤ || uo || تۊؤر (تبر) /tuor/
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| ئی || ey || رئی (ریکه) /rey/ 
|-
| ٚی || əy || میدان /məydān/
|-
| أی || ay || أیوار (ای دفأر) /ayvār/
|-
| آی || āy || هأرای (زهار، فریاد) /harāy/
|-
| ؤی || oy || کؤیتا (کؤکته) /koytā/
|-
| ۊی || uy || اۊیتا (اؤکته) /uytā/ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! گيلکي || فؤنؤتیک || مورسؤن 
|-
| آؤ || āw || ناؤدان /nāwdān/ 
|-
| ؤ || ow || اؤلاد /owlād/
|-
| أؤ || aw || أؤدؤ (دهن‌وله) /awdo/
|-
| ٚؤ || əw || خؤخوره (خرناسه) /xəwxurə/
|}

آخری خؤندش (ə) یکجور خؤندشه کي گيلکي مئن همه ته خؤندشؤن جي ویشتر به کار شنه ؤ یکچی ایسه a ؤ e مئن. گيلکي خؤندشؤنˇ بورز/بولند/کنده/پورز &lt;ref&gt;مسعود پورهادی. زبان گيلکي. دانشنامه‌ی فرهنگ و تمدن گیلان، جلد ۱۶. رشت: نشر ایلیا ۱۳۸۷. ص۲۶.&lt;/ref&gt;

===نامتا'ن (ضميرؤن)===
====شخصي نامتا====
گيلکي مئن شخصي نامتا دۊ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:
=====الف. سيوا شخصي نامتا=====

{| class=&quot;wikitable&quot;
! سيوا نامتا || شخصي نامتا (فاعلي) || شخصي نامتا (مفعۊلي)
|-
| أول شخصˇ فرد || مۊ، من || مأ، مره
|-
| دوم شخصˇ فرد || تۊ || تأ، تره
|-
| سىؤم شخصˇ فرد || اۊن، اۊ || اۊنه، وره
|-
| أول شخصˇ جم || أمان، أما، أمه، أمۊ، آمۊ || أمره
|-
| دوم شخصˇ جم || شۊمان، شۊما، شمه، شۊمۊ، شمۊ || شمره
|-
| سىؤم شخصˇ جم || أشان، ايشؤن (اۊشؤن)، ايشان || أشأنه، ايشؤنه (اۊشؤنه)، ايشانه
|}

=====ب. دشکسه شخصي نامتا=====


===فاعل===
گيلکي مئن، فاعل، شخص ؤ شماره' جي، فعلˇ همرأ جۊره&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مرىم ظرفؤنه بۊشؤسته.''

''مرىم ؤ زهرا ظرفؤنه بۊشؤستن.''

فاعل تينه حذف بۊبۊن ؤ فاعلˇ شخص ؤ شماره شأنه فعلˇ شناسه' جي فأمسن&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;:

''مۊ شنم. -&gt; شنم.''

''اۊ کيتابه هأىته. -&gt; کيتابه هأىته.''


===فعل===
گيلکي مئن فعل دۊ ته بنه دأنه: '''هسا بنه''' (مضارع) کي اۊنأجي اخباري هسا ؤ التزامي هسا ؤ أمر چاگۊده بنه باني '''بۊگذشته بنه''' کي مصدر ؤ مفعۊلي صفت ؤ بۊگذشته فعلؤن اۊنأجي چاگۊده بنه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;


====مصدر====
مصدر، -ən ؤ -an همرأ تمنأ بنه. أگه ىکته فعلˇ بنه خؤندشˇ همرأ سر بمأ، اينˇ مصدر -n گينه: ''زئن'' ؤ ''خؤردن'' ؤ ''فۊدن''ˇ مۊسؤن.

====ماضي صرفان====
گيلکي مئن ماضي ساده و ماضي استمراري به ترتيب ايته بساته بۊنن:
*ماضي ساده: ب+بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;
*ماضي استمراري: بؤگذشته بۊنه+شناسه&lt;ref&gt;فرهنگ قادري || http://khurtav.blogfa.com/post-80.aspx&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! مصدر || بۊگذشته بۊنه || ماضي ساده؛ اول شخص مفرد || ماضي استمراري؛ اول شخص مفرد
|-
| خؤفتن || خؤفت || بخؤفتم || خؤفتم، خؤفتمه
|-
| خؤتن || خؤت || بخؤتم || خؤتم
|-
| بختن || خت || بختم || ختم
|}

===قىد===
نحوي أگه نيگا بۊکۊنيم گيلکي مئن دۊ جرگه قىد دأنيم: ىک جرگه '''حتماً''' ؤ '''مثلاً'''ˇ مۊسؤن قىدؤن ؤ ىک جرگه' ني '''خئلي''' ؤ '''ويشتر'''ˇ مۊسؤن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

دومي جرگه قىدؤنه نشأنه جۊمله سر أردن: خئلي حسن کتاب خؤنه. أول جرگه '''جۊمله قىد''' ايسن أمما دومي جرگه، '''فعلي جرگه قىد'''ن.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

===جۊمله===
گيلکي مئن کلمه'نˇ ترتيب ''فاعل-مفعۊل-فعل'' ايسه.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;  بسچي گاگلف مفعۊل تينه فعلˇ پسي بأ أمما مننئه فاعلˇ پيش بأ:

''علي کيتابه خؤنه.''

''علي خؤنه کيتابه.''

====ناشخصي ساخت====
ناشخصي ىا غىرˇشخصي جۊمله'ن اۊ جۊمله'نن کي ايشؤنˇ فعل، خۊشؤنˇ فاعلˇ همرأ جۊر نئه ؤ اي جۊمله'نˇ فعلˇشناسه سىؤم شخصˇ فرد ايسه: '''مأ تشنه'.'''&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ فعلؤن حسي ايسن ؤ ىعني ىکته مرجع خأنن کي ىکته تجرۊبه ىا حسه نسبت بدئن اۊ مرجعه. پس مننئن '''نمأ نامتا''' (ضمير ناملفوظ) بدأرن: گۊشنه'.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اي جۊمله'نˇ مئن، فعلˇ مرجع مننئه بيجؤن بۊبۊن. پس أگه تينيم بدأريم: ''مأ گۊشنه''' ىا ''حسنه گۊشنه''' ىا ''سگؤنه گۊشنه'''؛ مننيم بۊگؤىم ''ميزه گۊشنه'''.&lt;ref&gt;علی درزی. مریم دانای طوسی. [https://web.archive.org/web/20151015224542/http://v6rg.com/?p=10675 ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان]&lt;/ref&gt;

اۊ نؤمي جرگه کي ناشخصي جۊمله'نˇ سر هأنه، فاعل نئه؛ اي نؤمي جرگه مفعۊله کي شنه فاعلˇ خالي جيگه مئن نيشينه

==گيلکي دپ==
''&lt;sub&gt;اصلˇ وانيويس: [[گيلکي نیویشتن]]&lt;/sub&gt;''

صد سالˇ أخيرˇ مئ هرکي هرجۊر کي دوس دأشت گيلکي بنويشته کي البته ويشتري آرامي خطˇ جي نيويسنن کي ايرانˇ مئن به اشتبا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458#g1&lt;/ref&gt; عربي ىا فارسي خۊ دۊخؤنده بنه؛ اي خطˇ مئن هرکي هرجۊر داب ض زاکۊن کي دۊرۊس تشخيص بده عمل کؤنه امما [[گیله‌وا|گيلوا]] مجله يکته دابدستۊر پيش بنأبۊ کي چورنه چورنه بۊبؤ دابدستۊري کي گيلوا مئن بکي-ويريس بکارشنه ؤ اينˇ گتن کارکتر کۊچˇ هف (ˇ) ايسه.

۱۵۸۸ اسفندار ما، [[ورگ (اينترنتي جيگه)|ورگ]]، گيلوا دابدستۊرˇ سر يکته شيوه-نامه ؤ [[کاربر:Varg/پؤرؤژهٰ‌ن/گيلکي کيليدتأخته|کيليدتأخته]] (Keyboard) مؤنتشر بۊده کي شأنه گۊتن منسجمترين دابدستۊري ايسه کي تاهيسه بيرين بمأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

ورگˇ پيش بنأ شيوه ايتؤره:

&lt;sub&gt;''(اي وؤت، اي سربسˇ جي نقل بؤدره: [https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید])''&lt;/sub&gt;

'''چۊتؤ خأ اي خطˇ جي گيلکي نيويشتن؟'''


ا. نؤميترين ؤ مؤهمترين نشؤنه، “ˇ” ايسه کي شؤا(ə) نۊشؤن دئنه. امما قراردادˇ جي أمه اينه همته اضافي ترکيبؤنˇ مئن کاراگينيم.

ملکي اضافه: ماکانˇ جۊف

وصفي اضافه: سۊرخˇ رۊجا

هرماله اضافه: اۊتاقˇمئن

دقت بکۊنين کي “ˇ” دۊ جا أصلن بکارنشنه. ىکته مفعۊلي نشؤنه جا: من تي پسره بيدئم. پس أگه اي جومله’ ايتؤ بنويسيم که “من تي پسرˇ بيدئم” دوروس نيه. چۊن پئرˇ پسي “ه” ىکته سيوا کلمه ايسه ؤ مفعولي نشؤنه ايسه. اؤکته “ايسه” فعلˇ مئنه: اۊن تي مأره. که أگه بنويسيم “اۊن تي مأرˇ” غلطه. چۊن ائره م مأرˇ پسي “ه” ىکته فعله: اۊن تي مأر ايسه.

– گاگلف لازمه کي تأکيد بۊکۊنيم ىکته کلمه مئن ىکته گب (حرف)ˇ پسي، شؤا دأنيم؛ اي جۊر وختؤن شأنه کۊچˇ هفته کاراىتن. وٚرگ ىا کٚلˇ مۊسؤن. گيلکي کيليدتأخته مئن أگه شيفتˇ کيليده بدأرين ؤ کۊچˇ هفته بزنين، تينين ىکته گبˇ جؤر شؤا بنين. اما نخأ اي کارˇ مئن تۊند شؤن؛ گيلکي-نيويسي مئن نخأ گبؤنˇ جؤر ؤ جير اعراب نأن.


ب. a ىا فتحه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “أ” (ىزبر: yəzəbər) کاراگينيم: تأ، دأنم، پأچ، دأرم.


ج. اۊ کلمه’نˇ مئن کي “ه” همره سرهنن ؤ اي “ه” ىکته خؤندشˇ جا ايسه (خؤنه، فرده ؤ…)، أگه لازم ببۊن کي مفعۊلي نشؤنه ىا “ايسه” جا ىکته فتحه بچربؤنيم کلمه سراخره، “أ” جا، چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم “‘” کاراگينيم: خؤنه’، فرده’، خسته’بؤستم، پياده’بم.


د. e ىا کسره خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه) “ئ” (ىزير: yəzir) کارأگينيم: زئن، مئبه، زئندرم.


ه. o ىا ضممه خؤندشˇ جا (چي کۊتا چي دکشه ىا چي ow خؤندشˇبه) “ؤ” (ىپيش: yəpiš) کاراگينيم: شؤن، شؤ، خؤ، مۊسؤن.


و. اۊ کلمه’ني که “ه” ىا “ا” همره سرهنن، اۊشؤنˇ جم دوستنˇبه چۊن خأنيم کلمه ظاهر ؤ صورته بدأريم، “‘” کاراگينيم ؤ أگه کلمه “ي” همره سربأ، “ئ” کاراگينيم: خؤنه’ن، پا’ن، کاسپيئن/کاسپئن، تيتيئن/تيتئن.


ز. اي خطˇ مئن نيمفاصله ندأنيم. هر جا بدين نيمفاصله خأنين، اۊنˇ جهاني معادله کاراگيرين: دأش (-).


ح. u خؤندشˇ به، چي دکشه چي کۊتا، “ۊ” کاراگينيم: فۊوؤستن، دۊر، پۊر.


ط. i خؤندشˇ به، چي کۊتا چي دکشه، “ي” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، نؤقطه دأنه. “تيتي” مۊسؤن.


ى. اۊ کلمه’نˇ مئن کي دۊ ته گب (حرف)ˇ همره کي ىکته خؤندشˇ نماىنده ايسن سرأگينه (ايران، اؤره، ائره ؤ…)، اولي أليف هۊتؤ کي هميشک داب بو بنويشته بنه امما بۊخؤنده نبنه.


ک. تۊىم خؤندشؤنˇ به کي گيلکي خۊشئبه دأنه، هي علامتؤنه خأ تۊىم گۊدن: تيۊل، ريۊت ؤ…


ل. y گبˇ جا، “ى” کاراگينيم کي هم وختي سيوا بنويشته بنه ؤ هم وختي ىکته حرفه دچکئنه، بينؤقطه': چأىي، حسنى.


م. اۊ کلمه’ني که اۊشؤنˇ مئن ي پسي، ى هنه، بيه، ديا، پياز ؤ… مۊسؤن، خالي “ي” بنويشته بنه: بيه، ديا، بيه، پياز ؤ…


ن. سيوانيويسي ىا دچکسه-نيويسي، اصلˇ ملاک کلمه استقلاله. ىعني ىکته کلمه وابينؤن خأ کسؤنه دچکئن مگر اينکه باخى ملاکؤن ىا نيويشتاري عادتؤن مانع ببۊن. مثلن، مؤستمر فعلؤنه چۊن ىکته مۊستقل فعل ؤ ىکته کلمه ايسن دچکسه نويسنيم: شؤندرم، بمأبۊ ؤ خؤردئدرم. هيتؤرم “بي” ؤ “نا” مۊسؤن پيشوندؤن: بيکس، بيسواد، نابلد ؤ…

– هرجا فاصله ىا نيمفاصله لازم بۊ، دأش (-) کاراىته-بنه: خؤرده-درم، فورته-دبۊ.


س. گيۊمه وأسي، هۊ جهاني ؤ استاندارد گيۊمه’ (“”) کارأگينيم. گيۊمه اي جاؤن کاراىته-بنه:

– اۊ گبي که ىک جا ىا ىک کسˇ جي نقل بنه.

– خاصˇ نؤمؤن ؤ خاصˇ کلمه’ن، تيترؤن، فندي ؤ علمي اصطلاحؤن (هر وؤتˇ مئن خالي ىک دفأ).


ع. نؤمره-نيويسي مئن، أعشاري نؤمره’نˇ مئن مؤمىئز (/) بکارشنه (۲۳/۴۰۵) ؤ هزارگانˇ سۊ رقمه سيواگۊدنˇبه هۊ علامتي که دونىا مئن دابه ( ۳,۰۴۰,۰۰۴,۰۰۵,۰۶۰) کاراىته-بنه.


ف. پس گيلکي أليفبي اۊجۊر کي بۊگذشته جي فرسه أمي دس (محمۊد پاىنده لنگرۊدى فرهنگˇ گيل و دىلم) ؤ چاکۊنواکۊني که أمه پيش نئنيم، ايتؤره:

أليف (آ، ا، أ)، بي (ب)، پي (پ)، تي (ت)، ثي (ث)، جأم (ج)، چي (چ)، حي (ح)، خي (خ)، دال (د)، ذال (ذ)، ري (ر)، زي (ز)، ژي (ژ)، سين (س)، شين (ش)، صات (ص)، ضات (ض)، طأى (ط)، ظأى (ظ)، عىن (ع)، غىن (غ)، في (ف)، قاف (ق)، کاف (ک)، گاف (گ)، لام (ل)، ميم (م)، نۊن (ن)، وؤ (و، ؤ، ۊ)، ىه (ى، ئ، ي)، هئ گرد (ه).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]&lt;/ref&gt;

==گيلکي دئبار==

[[فاىل:Gilaki_Language_Location_Map.PNG]]

گيلکي خو تاریخ ؤ ادبیاته دأنه. پیرشرفشا شئرؤنˇ دیوانˇ مورسؤن کي هشتۊمي قرنˇ هجری قمری جي بجا بمؤنسه.&lt;ref&gt;رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون). گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.&lt;/ref&gt;  بخشی جه قدیمي آثار که یا به گیلکي بأنوشته ببه یا بخش هایی جه اؤن گیلکي ايسه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.دیوان پیر شرفشاه دولابی(قرن۸) ۴.الکفایه(قرن۹) ۵.الابانه(قرن۹) ۶.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۷.تفسیر مؤغنیسا(قرن۹) ۸.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۹.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۰.قصیده طنطرانیه(قرن۹) گيلکي جي تا هفتؤمي قرن ه.ق وؤت بجا بمؤنسه. [[پیرشرفشا دولایی]] دیوان کي گيلکي زوان ئبه ىکته پیله سنده.&lt;ref&gt;دیوان پیرشرفشاه دولائی. به کوشش دکتر محمدعلی صوتی، ناشر بنياد فرهنگ ايران، تهران، 1358.&lt;/ref&gt; جغرزˇ اون، نهؤمی قرن جي، [[قاسم انوار]]ˇ شئرؤنˇ دیوان بمؤنسه کي اونˇ مئن گيلکي غزل دره. نهؤمی قرنˇ جي به بعد دئه گيلکي جي پۊر پورˇ وؤت هنأ تا مشروطه زمت کي حتا چن سوره انجیلˇ جي واگردؤن ببؤ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیˇ چن ته گيلکي کلمه راجه به جؤنورشناسی، نسخه‌ی خطی «خواص الحیوان»ˇ مئن (ملاعلی کامی لاهیجانی) دره کي الؤن [[ترهان]]ˇ دانشگا کتابخؤنه مئن هنأ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

سیزدهؤمی قرن مئن، [[سید ظهیرالدین مرعشی]] «تاریخ طبرستان، رویان و مازندران»ˇ جي ىکته واوینه (بنای آمل) [[میرزا ابراهیم گیلانی]] به گيلکي واگردؤنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 رضا مدنی. نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون).  گيلان‌نامه، مجموعه مقالات گيلان‌شناسی، جلد دوم، چاپ 1369.]&lt;/ref&gt;

یکته گيلکي شئر ني [[خان احمد خان]] جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ&lt;ref&gt;پژوهشگر، ابوالقاسم. [https://web.archive.org/web/20210420034330/https://www.webcitation.org/6FsvEXaYg «معرفی برگی از نسخه خطی اشعار گيلکي خان احمد گیلانی»]. پیام بهارستان (تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس) ۲، ش. ۱۳ (۱۳۹۰): ۱۰۶۹. [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120413184126-8049-225.pdf اصلی نسخه] جي بایگانی ببؤ.&lt;/ref&gt;:
'''
شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا

تو باَغیار نشینی می دِلا خون کُانی | تو بگو چه بَکُنَم مردمانَ سَرزَنَشا

شیوه دلبری و عشوه و ناز و غمزه | هرچه دُانی توبَکُن آنچه تو ذاتی رَوَشا

از فراق تو مُجَم [مَجَم] کوچه بکوچه شب و روز | همدَمی خود بَگُدی همسر تُرک طالَشا

موکه تا [تَ] هیچ نَگُتامو تو خود آزرده یَه بی | دو هزار چه موتی دانم یَکتا و اگُتَه نَشا'''

[[پرونده:Karkiya Xan Ahmad xan-e do'om.PNG|بندانگشتی|600px|وسط|یکته ولگ نسخه خطی کي خان احمد خان گيلکي شئرؤن اون سر بنویشته نأ]]

یکته دئه سربس، گيلکي قدیمی وؤتˇ وأسی، «تفسیر کتاب الله» ایسه، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی کي هشتؤمی قرنˇ مئن بنویشته ببؤ ؤ اونˇ مئن قرآن به گيلکي واگردؤنه ؤ تفسیر ببؤ.&lt;ref&gt; [https://www.academia.edu/2912872/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C_-_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87 تفسیر کتاب‌الله/ ابوالفضل بن شهردویر دیلمی؛ با مقدمهٔ محمد عمادی حائری. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. قم: کتابخانه‌ٔ تخصصی تفسیر و علوم قرآنی. ۱۳۸۸.]&lt;/ref&gt;

[[مازیار]] (کی مازندرؤنی بو ؤ ۲۱۸ تا ۲۲۵ ه.ق حوکومت گود) خو نامه‌ٰنˇ مئن به عباسی خلیفه، خوشه گیلˇ گیلان دخؤنه ؤ خلیفه ني اینه جیلˇ جیلان (گیلؤنˇ گیل؛ فارسی: گیل گیلها) دخؤند. اي اول سندی ایسه کي یک نفر خودش ؤ خو مردومه گیل دخؤند. هنۊزم مازندرانˇ غربˇ کوهؤنˇ مئن، گالشؤن، جیرا (جؤلگه) دخؤنن: گیلؤن. 

[[فردؤسی]]، خو [[شاهنامه]] مئن، اؤره کي '''منوچهر'''، '''سلم''' ؤ '''تور'''ˇ جي انتقام بکشه، نویسنه: 

''سپه را ز درىا به هامون کشید | ز چین دژ سوی آفریدون کشید

چو آمد به نزدیک تمیشه باز | نیا را به دیدار او بد نیاز

ز دریای گیلان چو ابر سیاه | دُمادُم به ساری رسید آن سپاه''

بازین کي '''فریدون''' مازندرانˇ مردومˇ همره شنه منوچهرˇ استقبال:

''به زرین ستام و به زرین کمر | به سیمین رکاب و به زرین سپر

ابا گنج و پیلان و با خواسته | پذیره شدن را بیاراسته

همه گیل مردان چو شیر یله | ابا طوق زرین و مشکین کله.''

شاهنامه مئنم، فردؤسی مازندرانˇ مردومه گیل دخؤنه. 

[[نظامی گنجوی]] ني مازندراني‌ئنه گیل دؤنس؛ خو [[اسکندرنامه]] مئن وختی گه اسکندر، ایران ؤ رومˇ سپاهˇ همره شنه اوروسؤن (روسؤن)ˇ جنگ، اینˇ پهلوانؤنه نؤم بئنه:

''زریوند گیلی ز مازندران | نیال یل از کشور خاوران''

'''زریوند''' ني رجز خؤندن و فأزمه گودنˇ زمت گونه:

''زریوند مازندراني منم | که بازی بود جنگ اهریمنم''

زریوند چن نفره کوشنه تا بیلاخره بکوشتن شنه ؤ اسکندر ناراحت بنه:

''جهاندار از آن کار شد تنگدل | که سالار گیلی درآمد به گل''

[[ناصرالدین شا]] ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن. 


==بيريني خال==
*[https://web.archive.org/web/20150520214459/http://v6rg.com/?p=10037 نوشته‌های گيلکی و تالشي خطی و چاپ‌شده (از سده هشتم تاکنون)]
*[http://globalrecordings.net/program/C08110 چن‌ته صوتی فايل، به گيلکی]
*[http://www.briancoad.com/checklists/farsinameslist.htm Freshwater Fishes of Iran]
*[https://web.archive.org/web/20150619024843/http://v6rg.com/?p=10309 فعل مرکب گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20150221030708/http://v6rg.com/?p=9640 افسانه‌های زبان گيلکي] (اونچی که راجه به گيلکي دؤنین ؤ امکان دأنه اشتبا ببون!)
*[https://web.archive.org/web/20150815180741/http://v6rg.com/?page_id=9197 گيلکي مدرسه] (اینترنتی گيلکي باموجین)
*[https://web.archive.org/web/20131209062357/http://v6rg.com/?p=8044 ساخت مستمر (در جریان) در فعل‌های گيلکي]
*[https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458 خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید]

==جیرنویس==
{{جیرنویس}}
[[رده:کاسپي زوانؤن]]
[[رده:ايرانˇ زوانؤن]]
[[رده:شۊمالغربي ايراني زوانؤن]]
[[جرگه:گيلکي]]
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>tpq15wy6gfznv2az67ctyibvupxvbi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ايسپانيايي زوان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16405</id>
    <revision>
      <id>156891</id>
      <parentid>154583</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* *اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever/</comment>
      <origin>156891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1125" sha1="5cjoccex7sno1bz0xro3hmrtf7ltmhf" xml:space="preserve">اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>5cjoccex7sno1bz0xro3hmrtf7ltmhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156892</id>
      <parentid>156891</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:35:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* سربس */</comment>
      <origin>156892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1099" sha1="cbzo5q9ue5iu9vo6re2qi93xq2iqd72" xml:space="preserve">اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt;

==س==
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>cbzo5q9ue5iu9vo6re2qi93xq2iqd72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156893</id>
      <parentid>156892</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5" xml:space="preserve">[[پرونده:Map-Hispanophone World.svg|upright=2|بندانگشتی| ايسپانيايي وأؤده دۊنيا ميئن، '''آبي پۊررنگ''':رسمي، '''آبي کمرنگ''': گۊتنکس دار]]
'''ايسپانيايي''' يا '''کاستيلي''' يته زوؤن [[رۊمي زوؤنؤن]] ٚ جي ؤ يته جه دۊنيا پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt; طي سال ۲۰۱۴ ميلادي آمارؤن ايسپانيايي زوؤن ۴۷۰ ميليۊن نفر گۊتنکس ٚ أمرأ به عۊنوان ٚ مأري زوؤن، دۊنيا دۊوؤمي پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156894</id>
      <parentid>156893</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>سروس سروس اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever سروس</comment>
      <origin>156894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky" xml:space="preserve">اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever

==س==
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156895</id>
      <parentid>156894</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5" xml:space="preserve">[[پرونده:Map-Hispanophone World.svg|upright=2|بندانگشتی| ايسپانيايي وأؤده دۊنيا ميئن، '''آبي پۊررنگ''':رسمي، '''آبي کمرنگ''': گۊتنکس دار]]
'''ايسپانيايي''' يا '''کاستيلي''' يته زوؤن [[رۊمي زوؤنؤن]] ٚ جي ؤ يته جه دۊنيا پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt; طي سال ۲۰۱۴ ميلادي آمارؤن ايسپانيايي زوؤن ۴۷۰ ميليۊن نفر گۊتنکس ٚ أمرأ به عۊنوان ٚ مأري زوؤن، دۊنيا دۊوؤمي پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156898</id>
      <parentid>156895</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Get a life NIGGER</comment>
      <origin>156898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky" xml:space="preserve">اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever

==س==
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156899</id>
      <parentid>156898</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5" xml:space="preserve">[[پرونده:Map-Hispanophone World.svg|upright=2|بندانگشتی| ايسپانيايي وأؤده دۊنيا ميئن، '''آبي پۊررنگ''':رسمي، '''آبي کمرنگ''': گۊتنکس دار]]
'''ايسپانيايي''' يا '''کاستيلي''' يته زوؤن [[رۊمي زوؤنؤن]] ٚ جي ؤ يته جه دۊنيا پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt; طي سال ۲۰۱۴ ميلادي آمارؤن ايسپانيايي زوؤن ۴۷۰ ميليۊن نفر گۊتنکس ٚ أمرأ به عۊنوان ٚ مأري زوؤن، دۊنيا دۊوؤمي پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156902</id>
      <parentid>156899</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky" xml:space="preserve">اسپانیایی منقرضه دیوٚداری دٚه Spanish is extinct forever

==س==
[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>9cgddsu23n3qigdqhcvngs0cx9n7dky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156913</id>
      <parentid>156902</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5" xml:space="preserve">[[پرونده:Map-Hispanophone World.svg|upright=2|بندانگشتی| ايسپانيايي وأؤده دۊنيا ميئن، '''آبي پۊررنگ''':رسمي، '''آبي کمرنگ''': گۊتنکس دار]]
'''ايسپانيايي''' يا '''کاستيلي''' يته زوؤن [[رۊمي زوؤنؤن]] ٚ جي ؤ يته جه دۊنيا پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.&lt;ref name=&quot;ethnologue.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.org], [https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html sil.org], [https://web.archive.org/web/20140307124031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html cia.gov] (see &quot;World&quot; file), [https://web.archive.org/web/20100323134957/http://www.eldia.es/2009-11-02/cultura/3-espanol-esta-crisis-Instituto-Cervantes.htm eldia.es] (according to [[Ethnology (journal)]]), Encarta ([https://web.archive.org/web/20100910030220/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1481582983/Modern_Standard_Chinese.html Chinese 800 million], [https://web.archive.org/web/20100426143532/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861781790/Spanish.html Spanish 358 million], [https://web.archive.org/web/20110525090601/http://uk.encarta.msn.com/dictionary_1861789540/English.html English 350 million]).&lt;/ref&gt; طي سال ۲۰۱۴ ميلادي آمارؤن ايسپانيايي زوؤن ۴۷۰ ميليۊن نفر گۊتنکس ٚ أمرأ به عۊنوان ٚ مأري زوؤن، دۊنيا دۊوؤمي پۊرگۊتنکسترين زوؤن ايسه.

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>g7lxj1y8gowcpryn0bvq9b2enkn35y5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لؤشان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16558</id>
    <revision>
      <id>156639</id>
      <parentid>74825</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="m1fe544cs9fu88aqrmi2dgicpbbhsml" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156640</id>
      <parentid>156639</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="kudkbld16n33lqo2xvpyk4ot8ccdfnk" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156641</id>
      <parentid>156640</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="63ge491733ta4om5evxyuo9irrbpap1" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156646</id>
      <parentid>156641</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۳ نسخه از [[Special:Diff/156639|156639]] تا [[Special:Diff/156641|156641]] خنثی شد</comment>
      <origin>156646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1409" sha1="e4vtoz04bahp4f0j2wl1f9vjk25vnbr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام=لؤشان
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= لؤشان.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[لؤشان ٚ بخش]]
|رسمي نام= لؤشان	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۳۶۰
|جمعيت= ۱۳,۰۳۲ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۴۹۱ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لؤشان''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ؤ [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[لؤشان ٚ بخش]] ٚ توابع جه ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت-أ ۱۳,۰۳۲ نفر تخمين بزأن.&lt;ref&gt;[http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os01.xls ۱۳۹۰ سرشۊماري نتايج]، آمارˇ مللي درگاه.&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>e4vtoz04bahp4f0j2wl1f9vjk25vnbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156668</id>
      <parentid>156646</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="63ge491733ta4om5evxyuo9irrbpap1" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156756</id>
      <parentid>156668</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1409" sha1="e4vtoz04bahp4f0j2wl1f9vjk25vnbr" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام=لؤشان
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= لؤشان.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[لؤشان ٚ بخش]]
|رسمي نام= لؤشان	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۳۶۰
|جمعيت= ۱۳,۰۳۲ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۴۹۱ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''لؤشان''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ؤ [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[لؤشان ٚ بخش]] ٚ توابع جه ايسه.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت-أ ۱۳,۰۳۲ نفر تخمين بزأن.&lt;ref&gt;[http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os01.xls ۱۳۹۰ سرشۊماري نتايج]، آمارˇ مللي درگاه.&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>e4vtoz04bahp4f0j2wl1f9vjk25vnbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آذرباىجاني زوؤن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16730</id>
    <revision>
      <id>156780</id>
      <parentid>155949</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daniuu</username>
        <id>13038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-30147-46|~2026-30147-46]] ([[User talk:~2026-30147-46|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="exo4dsqr6uxy3py1638ttr2ih8uqq2z" xml:space="preserve">[[File:Map of the Azerbaijani language.svg|frameless|left]]
'''آذرباىجاني زوؤن''' ىا '''آذري زوؤن''' (آذرباىجاني ميئن:  آذربایجانجه ؤ لاتين ٚ خط ٚ أمرأ: Azərbaycanca) يته زوؤنه گه تۊرکي زوانؤن ٚ خؤنواده ميئن دره. اي زوؤن قفقاز ٚ ميئن تکلم بۊنه گه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ميئن رسمئه ؤ داغستان ٚ ميئن‌أن يته جي رسمي زوؤنؤنه گه [[رۊسيه]] فدراسيؤن تصويب بؤده. آذرباىجاني زوؤن ٚ گۊتنکسؤنه ۲۲-۳۵ ميليۊن نفر تخمين بزأ دأنن.
&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/language/aze Ethnologue report for Azerbaijani language]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.joshuaproject.net/people-clusters.php?peo۲=۱۲۶ Azerbaijani]، Joshua Project.&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:زوان]]</text>
      <sha1>exo4dsqr6uxy3py1638ttr2ih8uqq2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پامادؤر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16980</id>
    <revision>
      <id>156647</id>
      <parentid>154375</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9272" sha1="j1nvrw29yi7boch7wkvi8bkvf131orw" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156648</id>
      <parentid>156647</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7096" sha1="6u0zzv5epc5cq63zntpkiyfgg3tsf6x" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156649</id>
      <parentid>156648</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by InternetArchiveBot: unexplained content removal</comment>
      <origin>156649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156650</id>
      <parentid>156649</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8651" sha1="a3s1fszpb83ztesuutltpjfd9t08laa" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156653</id>
      <parentid>156650</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156650|156650]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156657</id>
      <parentid>156653</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9281" sha1="paxg3hohtvrxng5svggv31fnasar38w" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156658</id>
      <parentid>156657</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by Der-Wir-Ing: unexplained content removal</comment>
      <origin>156658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156659</id>
      <parentid>156658</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11423" sha1="h1rjhz2fkj6kflcjtcmphfw6yg6j8zw" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156660</id>
      <parentid>156659</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10636" sha1="eywfzxh6vtilo30yeb0atf3nk0xindi" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156661</id>
      <parentid>156660</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7961" sha1="po2jiua1kyent1i2yafk5daz4ew75ft" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156662</id>
      <parentid>156661</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by Der-Wir-Ing: unexplained content removal</comment>
      <origin>156662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156663</id>
      <parentid>156662</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8687" sha1="aru6mx7vimdf2gcl5w9jueyhhayu925" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156664</id>
      <parentid>156663</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last version by Der-Wir-Ing: unexplained content removal</comment>
      <origin>156664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156665</id>
      <parentid>156664</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9310" sha1="sjdlrpchuxy3lc0vnbpyzwwcg1gjzck" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156666</id>
      <parentid>156665</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7164" sha1="h7ou87q0j9eymxtjttn7cj4ocyirahk" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156667</id>
      <parentid>156666</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7153" sha1="obciiotki5z4n9b0ld6o1c89gxwmutv" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156759</id>
      <parentid>156667</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11452" sha1="502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd" xml:space="preserve">[[فاىل:Bright red tomato and cross section02.jpg|بندانگشتی|برسه پامادور (راست) - دوخاله بوبوسته (چپ)]]
'''پامادؤر''' یا '''گؤجي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Tomato)، (لاتين: Solanum lycopersicum) ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا میان پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک میان پور ارزش و جاجیگاه دره. پامادور به اشکال موختلفی خورده به. ویشتر سالاد میان بطور خام مصرف کونید یا اونه پَجید یا بِبیشته کونید. پامادور ایتا حاضر و آماده خوردنی ایسه و انواع چاشنی هان و ترشی هان دورون ایستفاده کونید. ایپچه جه پامادور دونیا میان به اشکالی موختلفی ، آبˇ پامادور (گوجه) ، کنسرو بوبوسته یا قوطی میان ، سس ، پوره ، رب یا پودری منستن مصرف به.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/plant/tomato&lt;/ref&gt;

پامادور پور جه آنتی اکسیدان لیکوپن ایسه و بیماریانˇدرمان و جان ساقی ره مفید ایسه. دانشمندانˇ علمی واموج نشان دیهه کی پامادور احتمال ابتلا به سرطان بجیر آوره و قلب و عروق ره پور خاصیت دره. پامادور منبع ویتامین C ، k ، فولات و پتاسیم ایسه. پامادور موختلفه رنگ و طعم دره. و ویشتر وختی کی بطور کامل فرسه اونه چینید و مصرف کونید.&lt;ref&gt;https://www.healthline.com/nutrition/foods/tomatoes&lt;/ref&gt;

پامادور انواع موختلفی دره کی آب و هوای معتدل و مرطوب میان رشد کونه. گولخانه میان شأ تمام سال میان پامادور تولید کودن. پامادورˇ گیاه یک تا سه متر بولندی دره. پامادورˇ گیاه اندازه ، به اونه جاجیگاه و آب و خاک بستگی دره.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

==تارئخ==
پامادور ˇ اصلی جاجیگاه ، نسایی آمریکا میان بو. ناواتل ˇ زوان میان اونه توماتل دوخادید. وختی إسپانیائین [[آمریکا قاره]] میان ورود بوگودید اونه نام جیگیفتید و توماته (ايسپانيايي زوؤن:  tomate) بنائید. پامادور مکزیکˇ بومیان خوراک بو و اوشانه آشپجی دورون ایستفاده گودید. إسپانیائین ، پامادورˇ بذر آمریکا جه اروپا دورون باوردید و هتویی اول اروپا میان و بعد قرن شانزدهم دورون ، باخی دونیا میانن بکاشته و تکثیر بوبوسته.&lt;ref&gt;https://eol.org/pages/392557/articles&lt;/ref&gt;

پامادور اوایل اروپا نسا میان ، بسرعت رواج بیگیفه و مردوم خوراک میان جای بیگیفته. اما کلسیا اوروپا میان مردوم تمایل نشتید پامادور بخورید و فکر گودید که اون سمی ایسه. اینگیلیسیان ، پامادور خوجیر مئوه دنستید و اوشانه خوش امویی ولی حاضر نیبید اونه بخورید چون فکر گودید کی پامادور سمی مئوه ایسه. 
قرن شانزدهم ، اروپا میان ، اوشانی کی دارا و ثروتمند بید خوشانه آشپجخانهˇ ظروف، سرب جه چگوده بوبوسته بو و پامادور سرب جذب گودی و مسمومیت پیش امویی و باعث مرگ و میر بوستی. هن وستی ثروتمندان پامادور نوخوردید. اما فقیران و سوتالˇ مردومˇ ظرفان چوبی بو و پامادور خوردن سر موشکلی نشتید. تا قرن نوزدهم میان ، پامادور فقیرانˇ خوراک بو و ویشتر ایتالیا میان مصرف بوستی. هنه وستی ایتا داب بوجود بومو کی ویشتر سوتالانˇ خوراک ، پامادور جا چگوده بوبوستی.&lt;ref&gt;http://www.tomato-cages.com/tomato-history.html&lt;/ref&gt;

==تولید گودن==
پامادور بدلیل اهمیتی که آشپجی و خورد و خوراک میان دره و همه تانه ره بعنوان ایتا چاشنی یا خوراکی و یا سالاد دورون مصرف به. ایتا محصول پور مصرف دونیا میان ایسه. کشوران وستی پامادور تولید گودن پور اهمیت دره و اونه صادرات منبع درآمدی کشوران وستی ایسه. کشورانی کی اوشانه تولید بجیر ایسه ، خوشانه نیاز و مصرف وستی مجبورید کی پیله تولیدکننده ورجا پامادور وارد بوکونید. سال ۲۰۱۷ دنیا میان ، پور جه صد و هفتاد تن پامادور تولید بوبوسته. و کشوران مختلف ، انواع پامادور ، طعم و مزه و ظاهر متفاوت امره تولید بوگودید. ویشتر پامادورˇ کاشت و تولید گولخانه‌ٰن دورون انجام گیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100544/https://gardeningfan.com/top-10-tomato-producing-countries-tomato-production/&lt;/ref&gt;  

ده تا کشور عمده ، بعنوان پیله ترین پامادورˇ تولیدکننده ، ۸۳ درصد تولید سالانه میان سهم درید. اَ چند سال میان ، باخی کشوران بتنستید خوشانه تولید افزایش بدید و هتو بوبو کی اَ ده کشورˇ سالیانه تولیدˇ سهم بیجیر بایه. پامادورˇ تولیدˇ اهمیت و توجه بیست سال اخیر میان پور اضافا بوبوسته. مصرف پامادور رابطه مستقیمی ، جامعهˇ سلامت و جان ساقی امره دره. آمار نیشان دیهه کی کشورانی کی اونه میان سطح زندگی بوجور ایسه ، آمریکا ، اروپایی کشوران ، آسیا خورتاب و اقیانوسیه منستن ، پامادور پور مصرف به (بیست تا بیست و هشت کیلو سالانه هر ای نفره). جغرز اَن ، باخی کشوران میان ، [[کانادا]] ، [[ژاپؤن]] ، [[تونس]] و ... منستن انواع پامادورˇ محصولات پور اهمیت دره. اَ چند سال میان باوجود افزایش جهانی پامادورˇ قیمت ، تقاضا و مصرف دنیا میان رشد بوگوده. هنه واستی باعث بوبو کی کشوران خوشانه تولید ویشترا کونید. هسا چین ، پامادورˇ کشت و تولید وستی پیله سرمایه گذاری بوگوده و باعث بوبوسته کی آمریکا و ایتالیا به عنوان دوتا پیله تولیدکننده خوشانه بازار ایپچه جه دست بدید و چین اوشانه جای صادرات میان بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190420100546/http://www.tomatonews.com/en/background_47.html&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! جاجیگاه !! کشور !! مقدار (به میلیون تن)
|-
| ۱ || [[چین]] || ۵۴.۵
|-
| ۲ || [[هند]] || ۱۸.۷
|-
| ۳ || [[آمریکا|ایجایی ایالتان]] || ۱۴.۵
|-
| ۴ || [[ترکیه]] || ۱۱.۹
|-
| ۵ || [[مصر]] || ۸.۳
|-
| ۶ || [[ایران]] || ۶
|-
| ۷ || [[ایتالیا]] || ۵.۴
|-
| ۸ || [[اسپانیا]] || ۵
|-
| ۹ || [[برزیل]] || ۴.۳
|-
| ۱۰ || [[مکزیک]] || ۳.۴
|}

==آفتان==
ممکن ایسه کی پامادور دچار مختلف بیماری یا آفتان ببه. زمینه گیاهˇ بیماری و یا آفت ، ممکن ایسه بدلیل فقر خاک یا کمبود کلسیم ببه. گیاهه زیادی هرس گودن ، باعث آفت و اخلال رشد مئوه دورون به. هوایˇ درجه دما و خاک ، وانیشا گودن زمات مئن پور اهمیت دره. کم یا زیادی آب دئن هم آفتˇ دلیل ایسه. آب دئن زمات میان ، گیاه رو مستقیم آب فوگودن احتمال رشد قارچ زیادا کونه. کمبود هوا و خاک جیگا آفت آوره یا باعث کاهش گیاهˇ باروری به.&lt;ref&gt;http://www.saferbrand.com/articles/common-tomato-plant-problems-how-to-fix-them&lt;/ref&gt;  

پامادور دو مرحله میان، قبل و بعد گول دئن و میوه باردن زمات میان آفت گیره. وختی هوا و خاکˇ رطوبت بوجور ببه یا چند روج مئن وارش دواره ، شرایط باکتری اورزا گودن (رشد گودن) وستی بوجود آیه. ساقه ، ولگ و حتی خود میوه آفت زنه. قارچ و آفتˇ نشانه ، سیفید دانه و لکه ایسه. شوروم (رطوبت) و وارش باکتری رشد زیاد کونه. مناطقی کی زیادی وارش دواره ، احتمال انکی پامادور قارچ بیگیره و خراب ببه ویشتر ایسه. آفت تازه و تره ولگان خوشک و نابودا کونه و قدیمی و پیله ولگان زرد یا سیاه بید یا آفت باعث دوچولکستن ولگان به. آفت بزه بوته ، لکه دار میوه آوره و کال و نرسه پامادور ، لکه دار و سیاه ایسه. آفت بزه پامادور نتنه خو رشد طبیعی ادامه بده و وختی بپخته به و اونه رنگ سورخ به ، اونه سطح پوست میان قهوه ای یا زردˇ لکه بوجود آیه و اونه سطح رنگ خالصی نره.&lt;ref&gt;http://vikaspedia.in/agriculture/crop-production/integrated-pest-managment/ipm-for-vegetables/ipm-strategies-for-tomato/tomato-diseases-and-symptoms&lt;/ref&gt;

==ترکیبات==
۹۵ درصد پامادور ، آب جه تشکیل بوبوسته و باخی شامل ۴درصد کربوهیدرات و یک درصد پروتئین و چربی ایسه. پامادور میئوه‌ٰن میان منبع ویتامینی C متوسطی دره و جز خوراکان رژیمی و کم حجم ایسه.  
صد گرم پامادور ، ۱۸ کالری دره  و ۰۹% گرم پروتئین ، ۳.۹%  گرم کربوهیدرات ، ۲.۶% گرم شکر ، ۱.۲ گرم فیبر و ۰۲% چربی جا تشکیل بوبوسته. پامادورˇ سورخ رنگ ، آنتی اکسیدان لیکوپن وستی ایسه.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-world-s-leading-tomato-producing-countries.html&lt;/ref&gt; 


&lt;gallery&gt;
Red Tomatoes with PLU code.jpg|سورخˇ پامادوران میوه فروشی میان
TomateJungpflanzenAnzuchtNiederlande.jpg|ایتا گولخانه پامادور ، هولند میان
Colorful Red and Yellow Tomatoes 2816px.jpg| پامادورˇ ظاهر تنوع رنگی دره
Caprese cherry tomatoes.JPG| پامادور و پنیرˇ سالاد
&lt;/gallery&gt;

{{گیاهان}}

==جیر بینیوشته==</text>
      <sha1>502m9fvxcvge5uiwnw15diabpsfobsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تۊتکابن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16996</id>
    <revision>
      <id>156637</id>
      <parentid>66891</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2929" sha1="656204r4ihspga3uxkl2xnird06twl1" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156638</id>
      <parentid>156637</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2834" sha1="mhs4m1zrshnbefshjjd8memuanwsn82" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156645</id>
      <parentid>156638</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:22:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۲ نسخه از [[Special:Diff/156637|156637]] تا [[Special:Diff/156638|156638]] خنثی شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156669</id>
      <parentid>156645</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:36:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="awxxt3l7e7xe58d7n7en1ydtsns1626" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156751</id>
      <parentid>156669</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156839</id>
      <parentid>156751</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="rxfmcslnkrc960jpfgdkrngoe77slw2" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>rxfmcslnkrc960jpfgdkrngoe77slw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156843</id>
      <parentid>156839</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* جمعيت */</comment>
      <origin>156843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156844</id>
      <parentid>156843</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Vermont|Vermont]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156853</id>
      <parentid>156844</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>جرگییت جرگییییییت جٚرگٚیٚیٚت</comment>
      <origin>156853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156854</id>
      <parentid>156853</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156857</id>
      <parentid>156854</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156858</id>
      <parentid>156857</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156872</id>
      <parentid>156858</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>My dick is inside wikipedia, wish my language didnt have a wikipedia like Luri or Baluchi or Achumi</comment>
      <origin>156872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156874</id>
      <parentid>156872</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156875</id>
      <parentid>156874</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156877</id>
      <parentid>156875</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156882</id>
      <parentid>156877</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Say why u a Spanish in Gilaki wikipedia &amp; ill stop</comment>
      <origin>156882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5" xml:space="preserve">تٚؤٚتکٚآٚبٚن اٚهمه چٚیعش ۵۱٪ دٚیلٚم، ۴۹٪ گٚیؤٚ 


[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>kt1umymyokk3znr4v7l9nqy5yavqgz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156912</id>
      <parentid>156882</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= تۊتکابن
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر=
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]	 
|رسمي نام= توتکابن
|محلي نام= تۊتکابن
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱,۵۱۰ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۱۷۹ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''تۊتکابِن''' یا '''تۊتکابۊن''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]] ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري [[رۊبار]] ٚ خۊرتاوي [[کلسيا]] ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري [[رۊستم آباد]] ٚ [[خۊرتاو]] ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ [[خۊرخۊس]] قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته [[رشت]] - [[قزوينˇ اۊستان|قزوين]] ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.&lt;ref name=&quot;sko.ir&quot;&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ | ناشر =معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران) |تاریخ =۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲}}&lt;/ref&gt;

==زوان==
تۊتکابؤن ٚ مردۊم [[گيلکي]] زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>qyi74z4xikh6vkkhpz7zew9y1mzirev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رۊبار ٚ شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17090</id>
    <revision>
      <id>156636</id>
      <parentid>155497</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8604" sha1="sds847tutz48l03jieew1u1u8788pix" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156644</id>
      <parentid>156636</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156636|156636]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8566" sha1="l6q50h6kfxwlatkqiezuyooffc1d3hh" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= رۊبار ٚ شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار= هۊشنگ عباسقلي زاده
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش|رحمت آباد ؤ بلۊکات]]، [[فاراب ٚ بخش|فاراب]]، [[خۊرگام ٚ بخش|خۊرگام]]، [[لؤشان ٚ بخش|لؤشان]]
|شأران=[[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]، [[رۊستم آباد]]، [[تۊتکابن]]، [[لؤشان]]، [[مانگيل]]، [[جيرينديه]]، [[بره‌سر]]
|دهستانان= [[کلشتر ٚ دهستان|کلشتر]]، [[نسايي رۊستم آباد ٚ دهستان|نسايي رۊستم آباد]]، [[کلسيايي رۊستم آباد ٚ دهستان|کلسيايي رۊستم آباد]]، [[جيرينديه دهستان|جيرينديه]]، [[کليشم ٚ دهستان|کليشم]]، [[خۊرگام ٚ دهستان|خۊرگام]]، [[دلفک ٚ دهستان|دلفک]]، [[بلۊکات ٚ دهستان|بلۊکات]]، [[رحمت‌آباد ٚ دهستان|رحمت آباد]]، [[دشتویل ٚ دهستان|دشتويل]]، [[جمال‌آباد ٚ دهستان (رۊبار)|جمال‌آباد]]، [[پاچنار ٚ دهستان|پاچنار]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= رۊبار، رۊوار
|قديمي نامان=
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۸
|جمعيت= ۱۲۶٬۳۱۵ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]، رۊباري لئجه أمرأ&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۲۵۷۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱۰۵۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= زىتۊن، بج، صابۊن، نمد، محلي لباس
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[http://roodbar.gilan.ir/ رۊبار ٚ فرمانداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊبار ٚ شأرستان'''، یتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه و گیلک بی ؤ أ اۊستان ٚ [[نسا]] مئن قرار بيگيته ؤ گيلان ٚ پيله‌ترين شأرستان ني ايسه. أ شأرستان ۲,۵۷۴ کيلۊمتر مربع مساحت دأره ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[رۊبار (گيلان)|رۊبار]] ٚ شأر ايسه.

== رۊبار ٚ نام ==
أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نهأ ؤ هأن ٚ وأسي اۊن ٚ نام-أ رۊبار بنأده کي گده اۊن ٚ معني '''رۊخانان ٚ سامان''' ايسه.&lt;ref name=ketab&gt;{{یادکرد|کتاب=نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان|نویسنده = مهرالزمان نوبان|ناشر =انتشارات ما|شهر=تهران|صفحه=۲۵۹|سال=۱۳۷۶|شابک=964-6497-00-4}}&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
رۊبار ٚ شأرستان ايته جه ۱۷ ته [[گيلان]] ٚ شأرستانان ؤ پيله‌ترين شأرستان ني اۊشان ٚ مئن ايسه. أ شأرستان [[کلسيا]] جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سياکل]] شأرستانان، [[نسا]] جه [[ألمۊت]] ٚ منطقه، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سياکل ٚ شأرستان]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[شفت ٚ شأرستان]]-أ رسئه. أ ناحيه خۊ فراوان زي باغان ٚ وأسي کي اۊن ٚ محصۊلان ٚ کیفيت ني خئلي بۊجؤره معرۊف ايسه.

رۊبار ٚ شأرستان کۊهستاني ناحيه مئن قرار دأره ؤ اۊن ٚ آو ؤ هأوا خۊشک ؤ نیمه خۊشک ؤ مديترانه‌اي ايسه، هأن ٚ وأسي زي داران اۊیه خؤب رؤشد کۊنئده. أ شأرستان [[ايسپي رۊ]] ورجأ بنا بۊبؤسته ؤ ايسپي رۊ دائمي وا مسير ٚ مئن کي ''مانگيل ٚ وا'' نام ٚ أمرأ ني معرۊف ايسه قرار دأره ؤ هأ مؤضوع باعث چأگۊدن مانگيل ٚ بادي قۊوتگا ۱۳۷۰ سال ٚ دۊرۊن بۊبؤسته.

== کيشوري تخسيمان ==
رۊبار ٚ شأرستان چار ته بخش دأره:
* ۱. [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] 
* دهستانان: 
** [[کلشتر ٚ دهستان]]
** [[نسايي رۊستم آباد ٚ دهستان]]
** [[کلسيايي رۊستم آباد ٚ دهستان]]
* شأران: [[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]، [[رۊستم آباد]]، [[مانگيل]]

* ۲. [[فاراب ٚ بخش]]
*دهستان­ان: 
** [[جيرينديه دهستان]]
** [[کليشم ٚ دهستان]]
*شأر: [[جيرينديه]]
 
* ۳. [[خۊرگام ٚ بخش]]
*دهستانان: 
** [[خۊرگام ٚ دهستان]] 
** [[دلفک ٚ دهستان]]
* شأر: [[بره‌سر]]

* ۴. [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]]

* دهستانان: 
** [[بلۊکات ٚ دهستان]]
** [[رحمت‌آباد ٚ دهستان]]
** [[دشتویل ٚ دهستان]]
* شأر: [[تۊتکابن]]

* [[لؤشان ٚ بخش]]
** [[جمال‌آباد ٚ دهستان (رۊبار)|جمال‌آباد ٚ دهستان]]
** [[پاچنار ٚ دهستان]]
شأر: [[لؤشان]]

== جمعيت ==
أ شأرستانˇ جمعيت ۱۲۶,۳۱۵ نفر ايسه کي أ تعدادˇ جه ۶۹,۶۲۰ نفر شأري منطقه‌ئن ؤ ۵۶,۶۹۵ نفر رۊستائانˇ دۊرۊن ساکن ايسده.

== زوان ؤ مردۊم ==
رۊبارˇ شأرستان ويشتر مردۊم [[گيلک]] ايسن ؤ به [[گيلکي زوؤن]]، گالشي(دیلمي) گۊیش ؤ رۊباري لئجه أمرأ گب زنده. رۊباري ايته جه گيلکيˇ هشت‌ته أصلي لئجه [[گيلان]]ˇ دۊرۊن ايسه.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

== دئني جيگایان ==

* [[هرزویلˇ سرو]]

* آسمانسرا قله

* [[مارلیک]]ˇ دئباره تپه

* [[اسکابن]]ˇ تاريخي رۊستا 

* [[آماردلۊ]] جؤردي

* [[لؤشان]]ˇ دئباره پۊرد

* [[مانگيلˇ بادي قۊوتگا]]

* [[ايسپي‌رۊ سد]]

* کلشترˇ چشمه

* تالشدر دامان

* لاکۊشابˇ آبشار

* [[داماش جیرنده|داماش]]ˇ تۊريستي دهکده

* [[سلانسر]]ˇ منطقه

* امامزاده صالح خاصکول

* امامزاده اسماعیل قاسم، محمود

* امامزاده ابراهیم کیابادˇ مئن

* امامزادگان ابوالحسن، ابوالمحسن و ابوالفضل فیلده مئن

* امامزادگان حمزه و یوسف شیرکدهˇ مئن

* سیّد طاهر شمامˇ دۊرۊن

* سید طاهر و سید طیّب پایده دۊرۊن

* امامزاده عسکربن جیرنده دۊرۊن

* امامزاده محمد حنفیه(قلقلي)، [[بیورزین]]ˇ رۊستا

* امامزاده سیداشرف الدین ابن موسی کاظم [[چمل قدیم]]ˇ رۊستا

* [[امامزاده روح‌الله]]، [[خۊرگام]]، [[نوده]]

* سیدحسن گندمي، [[سمام]]

* امامزاده احمد و محمد، [[ناوه]]

* امامزاده طاهر خرمکوه، [[خرمکوه|خره‌پۊ]] رۊستا دۊرۊن

* امامزادگان سه فرزندان موسی کاظم، [[فیلده]] رۊستا

* امامزاده محتشم، [[اسطلخ جان]]

* امام زاده پیر محمد

== تاتاييان ==
&lt;gallery&gt;

پرونده:Manjildam.JPG|[[ايسپي رۊ]] سد

پرونده:Manjeel windmills.jpg|مانگيلˇ بادي قۊوتگا

پرونده:Jame hayoolaye do sar va ghazal.jpg|هیۊلای دؤسرˇ جام، لۊور مۊزه

پرونده:Swastika iran.jpg|ايته جه گردنبندان [[مارلیک]]

پرونده:Iran bastan - 24.jpg | ايتأ ريتۊن یافت بۊبؤسته آمآردلۊ جه کي صد سال قبل ميلاد شين ايسه.

پرونده:Damashvillage.jpg|[[داماش جیرنده]]ˇ تۊريستي دهکده 

پرونده:Dscloshanpol(18).jpg|[[لؤشان]]ˇ خشتي پۊرد

&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>l6q50h6kfxwlatkqiezuyooffc1d3hh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156670</id>
      <parentid>156644</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6323" sha1="esvima7rzrje3r936ezvuuliijuqgyl" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156758</id>
      <parentid>156670</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8566" sha1="l6q50h6kfxwlatkqiezuyooffc1d3hh" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= رۊبار ٚ شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار= هۊشنگ عباسقلي زاده
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش|رحمت آباد ؤ بلۊکات]]، [[فاراب ٚ بخش|فاراب]]، [[خۊرگام ٚ بخش|خۊرگام]]، [[لؤشان ٚ بخش|لؤشان]]
|شأران=[[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]، [[رۊستم آباد]]، [[تۊتکابن]]، [[لؤشان]]، [[مانگيل]]، [[جيرينديه]]، [[بره‌سر]]
|دهستانان= [[کلشتر ٚ دهستان|کلشتر]]، [[نسايي رۊستم آباد ٚ دهستان|نسايي رۊستم آباد]]، [[کلسيايي رۊستم آباد ٚ دهستان|کلسيايي رۊستم آباد]]، [[جيرينديه دهستان|جيرينديه]]، [[کليشم ٚ دهستان|کليشم]]، [[خۊرگام ٚ دهستان|خۊرگام]]، [[دلفک ٚ دهستان|دلفک]]، [[بلۊکات ٚ دهستان|بلۊکات]]، [[رحمت‌آباد ٚ دهستان|رحمت آباد]]، [[دشتویل ٚ دهستان|دشتويل]]، [[جمال‌آباد ٚ دهستان (رۊبار)|جمال‌آباد]]، [[پاچنار ٚ دهستان|پاچنار]]
|مردۊم= گيلک
|محلي نام= رۊبار، رۊوار
|قديمي نامان=
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۸
|جمعيت= ۱۲۶٬۳۱۵ نفر
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلکي]]، رۊباري لئجه أمرأ&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۲۵۷۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۱۰۵۰ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= زىتۊن، بج، صابۊن، نمد، محلي لباس
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[http://roodbar.gilan.ir/ رۊبار ٚ فرمانداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊبار ٚ شأرستان'''، یتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه و گیلک بی ؤ أ اۊستان ٚ [[نسا]] مئن قرار بيگيته ؤ گيلان ٚ پيله‌ترين شأرستان ني ايسه. أ شأرستان ۲,۵۷۴ کيلۊمتر مربع مساحت دأره ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[رۊبار (گيلان)|رۊبار]] ٚ شأر ايسه.

== رۊبار ٚ نام ==
أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نهأ ؤ هأن ٚ وأسي اۊن ٚ نام-أ رۊبار بنأده کي گده اۊن ٚ معني '''رۊخانان ٚ سامان''' ايسه.&lt;ref name=ketab&gt;{{یادکرد|کتاب=نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان|نویسنده = مهرالزمان نوبان|ناشر =انتشارات ما|شهر=تهران|صفحه=۲۵۹|سال=۱۳۷۶|شابک=964-6497-00-4}}&lt;/ref&gt;

== جۊغرافي مؤقعيت ==
رۊبار ٚ شأرستان ايته جه ۱۷ ته [[گيلان]] ٚ شأرستانان ؤ پيله‌ترين شأرستان ني اۊشان ٚ مئن ايسه. أ شأرستان [[کلسيا]] جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[سياکل ٚ شأرستان|سياکل]] شأرستانان، [[نسا]] جه [[ألمۊت]] ٚ منطقه، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[سياکل ٚ شأرستان]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[شفت ٚ شأرستان]]-أ رسئه. أ ناحيه خۊ فراوان زي باغان ٚ وأسي کي اۊن ٚ محصۊلان ٚ کیفيت ني خئلي بۊجؤره معرۊف ايسه.

رۊبار ٚ شأرستان کۊهستاني ناحيه مئن قرار دأره ؤ اۊن ٚ آو ؤ هأوا خۊشک ؤ نیمه خۊشک ؤ مديترانه‌اي ايسه، هأن ٚ وأسي زي داران اۊیه خؤب رؤشد کۊنئده. أ شأرستان [[ايسپي رۊ]] ورجأ بنا بۊبؤسته ؤ ايسپي رۊ دائمي وا مسير ٚ مئن کي ''مانگيل ٚ وا'' نام ٚ أمرأ ني معرۊف ايسه قرار دأره ؤ هأ مؤضوع باعث چأگۊدن مانگيل ٚ بادي قۊوتگا ۱۳۷۰ سال ٚ دۊرۊن بۊبؤسته.

== کيشوري تخسيمان ==
رۊبار ٚ شأرستان چار ته بخش دأره:
* ۱. [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] 
* دهستانان: 
** [[کلشتر ٚ دهستان]]
** [[نسايي رۊستم آباد ٚ دهستان]]
** [[کلسيايي رۊستم آباد ٚ دهستان]]
* شأران: [[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]، [[رۊستم آباد]]، [[مانگيل]]

* ۲. [[فاراب ٚ بخش]]
*دهستان­ان: 
** [[جيرينديه دهستان]]
** [[کليشم ٚ دهستان]]
*شأر: [[جيرينديه]]
 
* ۳. [[خۊرگام ٚ بخش]]
*دهستانان: 
** [[خۊرگام ٚ دهستان]] 
** [[دلفک ٚ دهستان]]
* شأر: [[بره‌سر]]

* ۴. [[رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش]]

* دهستانان: 
** [[بلۊکات ٚ دهستان]]
** [[رحمت‌آباد ٚ دهستان]]
** [[دشتویل ٚ دهستان]]
* شأر: [[تۊتکابن]]

* [[لؤشان ٚ بخش]]
** [[جمال‌آباد ٚ دهستان (رۊبار)|جمال‌آباد ٚ دهستان]]
** [[پاچنار ٚ دهستان]]
شأر: [[لؤشان]]

== جمعيت ==
أ شأرستانˇ جمعيت ۱۲۶,۳۱۵ نفر ايسه کي أ تعدادˇ جه ۶۹,۶۲۰ نفر شأري منطقه‌ئن ؤ ۵۶,۶۹۵ نفر رۊستائانˇ دۊرۊن ساکن ايسده.

== زوان ؤ مردۊم ==
رۊبارˇ شأرستان ويشتر مردۊم [[گيلک]] ايسن ؤ به [[گيلکي زوؤن]]، گالشي(دیلمي) گۊیش ؤ رۊباري لئجه أمرأ گب زنده. رۊباري ايته جه گيلکيˇ هشت‌ته أصلي لئجه [[گيلان]]ˇ دۊرۊن ايسه.&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

== دئني جيگایان ==

* [[هرزویلˇ سرو]]

* آسمانسرا قله

* [[مارلیک]]ˇ دئباره تپه

* [[اسکابن]]ˇ تاريخي رۊستا 

* [[آماردلۊ]] جؤردي

* [[لؤشان]]ˇ دئباره پۊرد

* [[مانگيلˇ بادي قۊوتگا]]

* [[ايسپي‌رۊ سد]]

* کلشترˇ چشمه

* تالشدر دامان

* لاکۊشابˇ آبشار

* [[داماش جیرنده|داماش]]ˇ تۊريستي دهکده

* [[سلانسر]]ˇ منطقه

* امامزاده صالح خاصکول

* امامزاده اسماعیل قاسم، محمود

* امامزاده ابراهیم کیابادˇ مئن

* امامزادگان ابوالحسن، ابوالمحسن و ابوالفضل فیلده مئن

* امامزادگان حمزه و یوسف شیرکدهˇ مئن

* سیّد طاهر شمامˇ دۊرۊن

* سید طاهر و سید طیّب پایده دۊرۊن

* امامزاده عسکربن جیرنده دۊرۊن

* امامزاده محمد حنفیه(قلقلي)، [[بیورزین]]ˇ رۊستا

* امامزاده سیداشرف الدین ابن موسی کاظم [[چمل قدیم]]ˇ رۊستا

* [[امامزاده روح‌الله]]، [[خۊرگام]]، [[نوده]]

* سیدحسن گندمي، [[سمام]]

* امامزاده احمد و محمد، [[ناوه]]

* امامزاده طاهر خرمکوه، [[خرمکوه|خره‌پۊ]] رۊستا دۊرۊن

* امامزادگان سه فرزندان موسی کاظم، [[فیلده]] رۊستا

* امامزاده محتشم، [[اسطلخ جان]]

* امام زاده پیر محمد

== تاتاييان ==
&lt;gallery&gt;

پرونده:Manjildam.JPG|[[ايسپي رۊ]] سد

پرونده:Manjeel windmills.jpg|مانگيلˇ بادي قۊوتگا

پرونده:Jame hayoolaye do sar va ghazal.jpg|هیۊلای دؤسرˇ جام، لۊور مۊزه

پرونده:Swastika iran.jpg|ايته جه گردنبندان [[مارلیک]]

پرونده:Iran bastan - 24.jpg | ايتأ ريتۊن یافت بۊبؤسته آمآردلۊ جه کي صد سال قبل ميلاد شين ايسه.

پرونده:Damashvillage.jpg|[[داماش جیرنده]]ˇ تۊريستي دهکده 

پرونده:Dscloshanpol(18).jpg|[[لؤشان]]ˇ خشتي پۊرد

&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
{{جيرنويس}}
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>l6q50h6kfxwlatkqiezuyooffc1d3hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رۊستم آباد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17118</id>
    <revision>
      <id>156632</id>
      <parentid>66892</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="739" sha1="fop5ne8m0ahvbpzq8zpmumt5dx77iv8" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156633</id>
      <parentid>156632</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="211" sha1="kocye59o8lyriij94opusl3gz2yyxyh" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156634</id>
      <parentid>156633</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="197" sha1="2lhjgb0zwkrhgwmwf2z1gwjs6rs0wkx" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156642</id>
      <parentid>156634</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۳ نسخه از [[Special:Diff/156632|156632]] تا [[Special:Diff/156634|156634]] خنثی شد</comment>
      <origin>156642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2721" sha1="tslba3xgowgqax8upaqak45k11uq2is" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= رۊستم آباد
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= رۊستم آباد	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۳,۷۴۶ نفر (۱۳۹۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=  
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊستم آباد''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رۊبار]] ٚ [[کلسيا]] نهأ ؤ اۊن ٚ جه ۱۵ کيلؤمتر فاصله دأره. أ شأر چار ته محل ٚ جه کلۊرز، ماندابان، پۊشته ؤ شمام ٚ نامان ٚ أمرأ تشکيل بۊبؤسته دره.
رۊستم آباد ایته جه قديمي‌ترین انسان ٚ سکۊنت جيگايان ايسه ؤ انسان ٚ سکۊنت، گنج‌پر ٚ دئبار تپه دۊرۊن، ۳۰۰ هيزار سال پيش ٚ مئن تخمين بزه بۊبؤسته.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ شأر ٚ جمعيت ۱۳,۷۴۶ نفر ايسه.&lt;ref&gt;http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=1828 |عنوان = مرکز آمار ایران. تعداد جمعیت و خانوار براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |accessdate = ۲۴ مارس ۲۰۱۴ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20141006083443/http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=1828 |archivedate = ۶ اکتبر ۲۰۱۴ |dead-url = yes }}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>tslba3xgowgqax8upaqak45k11uq2is</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156672</id>
      <parentid>156642</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="197" sha1="2lhjgb0zwkrhgwmwf2z1gwjs6rs0wkx" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156770</id>
      <parentid>156672</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2721" sha1="tslba3xgowgqax8upaqak45k11uq2is" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= رۊستم آباد
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[رۊبار ٚ شأرستان]] 
|بخش= [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|رسمي نام= رۊستم آباد	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۱۳,۷۴۶ نفر (۱۳۹۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=  
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''رۊستم آباد''' ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران، [[رۊبار ٚ شأرستان]] ٚ [[رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ مئن ايسه. أ شأر [[رۊبار]] ٚ [[کلسيا]] نهأ ؤ اۊن ٚ جه ۱۵ کيلؤمتر فاصله دأره. أ شأر چار ته محل ٚ جه کلۊرز، ماندابان، پۊشته ؤ شمام ٚ نامان ٚ أمرأ تشکيل بۊبؤسته دره.
رۊستم آباد ایته جه قديمي‌ترین انسان ٚ سکۊنت جيگايان ايسه ؤ انسان ٚ سکۊنت، گنج‌پر ٚ دئبار تپه دۊرۊن، ۳۰۰ هيزار سال پيش ٚ مئن تخمين بزه بۊبؤسته.

== جمعيت ==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ شأر ٚ جمعيت ۱۳,۷۴۶ نفر ايسه.&lt;ref&gt;http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=1828 |عنوان = مرکز آمار ایران. تعداد جمعیت و خانوار براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |accessdate = ۲۴ مارس ۲۰۱۴ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20141006083443/http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=1828 |archivedate = ۶ اکتبر ۲۰۱۴ |dead-url = yes }}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>tslba3xgowgqax8upaqak45k11uq2is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسپي زوانان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17662</id>
    <revision>
      <id>156779</id>
      <parentid>155948</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daniuu</username>
        <id>13038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-30147-46|~2026-30147-46]] ([[User talk:~2026-30147-46|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3" xml:space="preserve">[[فاىل:Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|بندانگشتی|کاسپي زوانان ٚ محدۊده]]
'''کاسپي زوانان''' ىا '''کاسپين ٚ زوانان''' پیله جرگه جه زوانان ايسه کي ايران مئن بی بی، ۳۸ میلیون جرگییت دره، فارس ۲۰میلیون، تورک ۲۳ میلیون، دباخی چورنه تر بی بین. اي زوانان ويشتر [[ايران]] ٚ کليسا ؤ [[آذرباىجان]] ٚ نسا مئن تکلم بۊنه کي سۊته گت ٚ گۊده-أ شامل بۊنه ىأني [[گيلکي زوؤن|گيلکي]] ؤ [[مازندراني]] ؤ [[تالشي زوؤن|تالشي]]، هلبت دئباخي گۊىشان ؤ زوانان، سمناني، زازاکي، گۊراني، هأؤرامي ؤ سيوندي مۊرسؤن ني کاسپي زوانان ٚ جرگه مئن قرار گيرن. کاسپي زوانان، هئچ کمتان کيشور ٚ رسمي زوان نيئن. هأتؤ ني زازائن ٚ زوان، کي [[کاسپي درىا]] ٚ نسا جي [[تۊرکيه]] مۊهاجرت بۊگۊدن، هسأ ني [[زازاکي زوؤن]] ٚ أمرأ گب زنن ؤ رۊشن ایسه کي زازاکي زوان ني کاسپي زوانان ٚ أمرأ ايته بۊنه دأره.&lt;ref&gt;http://www.iranicaonline.org/articles/dimli&lt;/ref&gt;

== سربس ==

# https://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_languages
# https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
# https://iranicaonline.org/articles/dimli</text>
      <sha1>eomgff7g07j0280vu7rnn7aquodsgn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مازندراني</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17825</id>
    <revision>
      <id>156625</id>
      <parentid>156545</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2679" sha1="mti5q4uhlo4gjgb5l6fhrv7ntphdtrh" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156630</id>
      <parentid>156625</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156625|156625]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw" xml:space="preserve">[[پرونده: Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|400px|بندانگشتی|چپ|کاسپينˇ زوانان ؤ لئجه‌ئنˇ نخشه.]]
ٰٰ'''مازندراني''' کي اۊن-أ '''تبري'''، '''مازرۊنی'''، '''گالشي'''، '''تاتي'''  ىا '''گلکي'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; ني دۊخانده، ايته جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]]، [[زازاکي زوؤن|زازاکي]] ؤ سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt;
مازندراني [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[گيلکي]] همرأ، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[فارسي]] ؤ [[تۊرکمني]] ؤ [[نسا]] جه ني تاتي ؤ فارسي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران]] ؤ ألبۊرز ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156651</id>
      <parentid>156630</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2679" sha1="585shev0utuespxhdbgkfyiqrrtsan5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156755</id>
      <parentid>156651</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw" xml:space="preserve">[[پرونده: Map of Caspian Languages in Iran and Azerbaijan.png|400px|بندانگشتی|چپ|کاسپينˇ زوانان ؤ لئجه‌ئنˇ نخشه.]]
ٰٰ'''مازندراني''' کي اۊن-أ '''تبري'''، '''مازرۊنی'''، '''گالشي'''، '''تاتي'''  ىا '''گلکي'''&lt;ref&gt;عمادی، اسدالله، زبان مازندرانی از دوران باستان تا امروز، سال ۱۳۹۹، ناشر: نشر شلفین، صفحه = ۱۵}}&lt;/ref&gt; ني دۊخانده، ايته جه [[کاسپي زوانان]] ايسه ؤ ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا زوانان ٚ جرگه مئن دره ؤ [[مازندران]] ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه.&lt;ref&gt;(نام خانوادگی۱=BORJIAN |نام۱=HABIB |تاریخ=2010 |عنوان=Rev.: Etymological Dictionary of the Iranian Verb |پیوند= https://www.academia.edu/8075087/Rev_Etymological_Dictionary_of_the_Iranian_Verb?email_work_card=title |ژورنال=Journal of the Royal Asiatic Society |دوره= |شماره= |صفحات=2 |doi= |تاریخ بازبینی= |زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(نام خانوادگی = آقاگل‌زاده | نام = فردوس | عنوان = زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی) | سال = ۱۳۹۵ | ناشر = نشر دانشگاه تربیت مدرس | صفحه = ۳}}&lt;/ref&gt; مازندراني باخي کاسپي ٚ زوانان أمرأ [[گيلکي]]، [[تالشي]]، [[زازاکي زوؤن|زازاکي]] ؤ سمناني مأنستن، ايته زواني جرگه ؤ خانواده مئن قرار گيره ؤ اۊشان ٚ أمرأ شباهت دأره.&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/dimli DIMLĪ in Encyclopædia Iranica = Linguistic position of Dimlī. After their migration in the Middle Ages, for almost a millennium the Dimlīs had no direct contact with their closest linguistic relatives. Nevertheless, their language has preserved numerous isoglosses with the dialects of the southern Caspian region, and its place in the Caspian dialect group of Northwest Iranian is clear. The Caspian dialects comprise Ṭālešī, Harzan(d)ī, Gūrānī, Gīlakī, Tabari, and some dialects in Tātī-speaking areas and in the area around Semnān. Historically the Caspian dialects belong to the “Northwest Iranian group of languages” and are related to Parthian (see Windfuhr). The isoglosses are of historical phonetic, morphological, and lexical order], Garnik Asatrian&lt;/ref&gt;
مازندراني [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[گيلکي]] همرأ، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[فارسي]] ؤ [[تۊرکمني]] ؤ [[نسا]] جه ني تاتي ؤ فارسي زوان ٚ همساده ايسه. مازندراني، جؤز مازندران ٚ اۊستان، [[گلستان]] ؤ [[استان سمنان|سمنان]] ؤ [[تئران]] ؤ ألبۊرز ٚ اۊستانان ٚ مئن ني رايجه.

==سربس==
{{جيرنويس}}</text>
      <sha1>54vq5mbqlpra2d91vrp57v83ldr7krw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سياکل ٚ شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18548</id>
    <revision>
      <id>156588</id>
      <parentid>156586</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4647" sha1="7596h8iis5kdp53bdtep55r0e7w6n6u" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156601</id>
      <parentid>156588</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۵۱,۵۱۰ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156620</id>
      <parentid>156601</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4647" sha1="7596h8iis5kdp53bdtep55r0e7w6n6u" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156763</id>
      <parentid>156620</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۵۱,۵۱۰ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156801</id>
      <parentid>156763</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4647" sha1="7596h8iis5kdp53bdtep55r0e7w6n6u" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، دٚیلٚمآٚن ٚ شأرستان ٚ جرگییت ۴،۸۴۴،۱۱۶،۶۹۹ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;Siahkal &amp; Daylaman county's population is 4844117699 people in 2026.

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>7596h8iis5kdp53bdtep55r0e7w6n6u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156808</id>
      <parentid>156801</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:06:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156801|156801]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۵۱,۵۱۰ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156817</id>
      <parentid>156808</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5010" sha1="tkknslb83r1vapl3f9v4kk8v8lzcg79" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''مٚآٚهٚ رٚخ شٚعبٚآٚنٚی پٚؤٚر دٚهبٚنه و اٚسفٚندٚ هٚآٚدیٚآٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و مٚژگٚآٚن هٚآٚدیٚآٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و آٚرٚآٚدٚ هٚآٚدیٚآٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و سٚینٚآٚ غیآٚثی حٚآٚفٚظی اٚیر شی اٚن دٚه! سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، دٚیلٚمآٚن ٚ شأرستان ٚ جرگییت ۴،۸۴۴،۱۱۶،۶۹۹ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;Siahkal &amp; Daylaman county's population is 4844117699 people in 2026.

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>tkknslb83r1vapl3f9v4kk8v8lzcg79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156847</id>
      <parentid>156817</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن شٚهٰرٚستٚان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= 
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=آٚرٚی غیآثی حآفظی
|اۊستان= 
|بخشان=[[سياهکل و دیلمان ٚ شأرستان سیاهکل بخش|سیاهکل بخش]]، [[ديلمان ٚ بخش]]
|شأران=[[سياهکل]]، [[ديلمان]]
|دهستانان= 
|محلي نام= سياهکل و دیلمان
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال=از شروع تاریخ کلاه 
|جمعيت= ۴۶,۹۹۱ نفر&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گیلٚکی (بٚؤٚدتٚر دٚیلٚمی گوٚیٚش جه ای زٚوان، یٚنی گیلٚکی]]&lt;ref&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;
|مذهب= مزدیسنا چو زرتشت گیلک بو (یٚتا سیاهکل محله ای کاسپی/ گیلک) بو)
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بٚج]] [[چٚآٚی]]
|پيش‌شۊماره= ۰۴
|وبجيگا=
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن''' يتا گيلان و دیلمستان و تالش اٚستٚان جیگاهٚان ايسه ؤ بؤٚدتٚرٚن دیلمستان ٚ ميان قرار بيگيته دره و چؤٚرنٚه تٚرٚن گیلان دورون. پیلٚهٰ [[ايران|آرآد]]، كه يتا [[سياهكل محله|هاديان]] بي ئرو زاک ایسه و ۴ نٚفٚری گ تٚا دٚیؤٚدٚآٚر/اٚبٚدٚ زٚندٚه اٚیسٚن یٚنی پیلٚهٰعٚآٚن، سٚینٚآٚ، مٚژگٚآٚن، اٚسفٚندٚ، و مٚآٚهٚرٚخ ایشو ئرووٚ دیلمستان ایرانوٚ میرزاوٚ شٚه ایسه. ئرو ميان [[سياکل|سيآٚهٚکل]] ٚ شأر ايسه. سياکل ٚ شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان|لنگؤرۊد]] ؤ [[أملش ٚ شأرستان|أملش]] ؤ [[رۊدسر ٚ شأرستان|رۊدسر]] ٚ شأرستانان، [[کلسيا|کلسياه]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[لاجؤن ٚ شأرستان|لاهیجان]] ٚ شأرستانان ؤ [[خۊرخۊس]] ؤ [[نسا]] جه [[رۊبار ٚ شأرستان]]&lt;nowiki/&gt;ره داشتهي بو، سیاهکل پیله ترن شاهر ای جهان میان ایسه، و دیلمان دومین پیله ترین شاهر، ایسه و خواهه بو و بو و بیبی.

* ۲ تٚا شٰٚهر و ۲۲۲ رٚوٚستٚا

== جٚرگٚیٚیٚت ==
براساس ۱۴۰۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۵۱,۵۱۰ نفر بٚؤٚ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
سياکل ٚ شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسنۆ اۊشان ٚ زوان ایرو مین [[گيلکي]] ايسه، اٚکثٚرا دٚیلٚمی گیلٚک.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سٚرغٚس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>7ifq781sjt8qpm9x90ndn9seao4j1rc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسپي دریا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18566</id>
    <revision>
      <id>156781</id>
      <parentid>155951</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daniuu</username>
        <id>13038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-30147-46|~2026-30147-46]] ([[User talk:~2026-30147-46|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>155937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11771" sha1="kfh3obtuemi9r3jbibwg0ef4duu0bnq" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[File:CaspianSeaDrainage v1.png|thumb|left|کاسپي دریا دؤر-أ کۊده سامانان]]
[[پرونده:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|left|کاسپي دریا هوايي تاتايي]]
'''کاسپي دریا''' ([[اينگيليسي زوؤن]] ٚ مئن: Caspian Sea) ایته دریاچه ايسه کي اۊن ٚ جه پيله‌تر زيمي سر ننأ&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;[http://www.esa.int/esaEO/SEM5GYTLWFE_index_0.html]&lt;/ref&gt; ؤ هأن ٚ وأسي اۊن-أ دریا دۊخانده. أ دریا پيلئکي ۳۷۱,۰۰۰ کيلؤمتر ٚ مۊربع ايسه.&lt;ref name=LakeNet&quot;&gt;[http://www.worldlakes.org/lakedetails.asp?lakeid=8762 Lake Profile: Caspian Sea]. ''LakeNet.''&lt;/ref&gt; 
أ دریا نسا ور ایته مۊتمدن ٚ قؤم زيوش گۊدي [[کاسپيئن]] ٚ نامي کي [[گيلک|گيلکان]] ٚ مارقؤم محسۊب به. دۊرۊسسه گه کاسپئن ٚ دریا، دریاچه هيسه اٚمما عملاً [[وؤلگا-دؤن ٚ کانال|وؤلگا-دؤن ٚ کنال]] ٚ جي ايسه [[آزؤف ٚ دریا]]-ا مۊتصله. اي دریاچه زماتی بينه اي تتيس ٚ اۊقیانۊس ٚ جي بؤ گه ايمه خۊشکي اۊن-ه دؤرأچئه. هيتأن نفتي یأ گازي منابع ٚ دارا هيسه یأ دۊنیا بٚیترين خاويار-ه دأره.

‌ أ دریا جۊلف ٚ جيگا ۱۰۲۵ متر جۊلفي دأنه. یته دئه نقلي گه نأ اينه گه وختي کي رۊمي‌ئن فأرسه بؤن اي دریاچه ور ؤ اۊن ٚ آو-ه واچيشتن، بيدئن کي اين ٚ اؤ شۊر ايسه همدؤني اۊن-ه دریا دؤخؤندن.&lt;ref&gt;[http://www.factmonster.com/ipka/A0001777.html Large Lakes of the World]. ''Factmonster.com.''&lt;/ref&gt;

کاسپي دریا پيلاترين دؤرأچئه دریا دۊنیا مئن هيسه گه اۊن-ه خۊکفا دریا-ني دؤخؤنن.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1016%2Fj.euras.2010.10.009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.economist.com/the-economist-explains/2018/08/16/is-the-caspian-a-sea-or-a-lake&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://en.kremlin.ru/supplement/5328&lt;/ref&gt; اي دريا یته [[دؤرين-دکأل حؤضه]] هيسه گه [[اۊرۊپا]] یأ [[آسيا]] مئنأ نيأ: [[قفقاز]] ٚ خۊرتؤو، [[مئن-آسيا]] ٚ [[استپ]] ٚ خۊرخؤس، [[رۊسيه]] ثمروند ٚ دشتؤن ٚ نسا بأني گيلان أ [[مازندران]] ٚ کلسیا. اي دریا 371,000 کيلؤمتر ٚ مۊربع مساحت-ه ودأ دأره (اٚلبت دریا ٚ خۊرتؤو ٚ قرأبۊغاز ٚ پيلا سل گه اين-ي آو خلي شۊره بکت). اي مساحت تقريبا [[ژاپؤن|ژاپۊن]] ٚ مساحت ٚ هأندي هيسه. 78,200 کيلؤمتر ٚ مۊکأب-ني اي دریا حجم هيسه. کاسپئن ٚ دريا شۊري تقريبا %1.2 ( 12 گرم هر ليتر ٚ مئن) هيسه گه اي اٚنداجه کيلأکيله دریا'ن ٚ شۊري یک سۊوؤم ٚ جي. کاسپئن ٚ دريا دؤرأچئه نيأ کلسیا-خۊرتؤو ٚ را [[قزاقستان]] ٚ جي، کلسا-خۊرخؤس ٚ را رۊسيه جي، نسا-خۊرخؤس ٚ را [[آذربایجان ٚ جؤمۊري]] جي، نسا را [[ايران]] ٚ جي یأ نسا-خۊرتؤو ٚ را-ني [[تۊرکمنستان]] ٚ جي.
[[فاىل:Caspian Sea relief location map.jpg|بندانگشتی]]
اي دریا  1,200 کيلؤمتر کلسا جي تا نسا ايمتداد دأره یأ اين ٚ مۊتوسط ٚ لختئکي 320 کيلؤمتر هيسه. هيته-ني اين ٚ سطح 27 متر اٚزا دریا'ن ٚ سطح ٚ جي جيتتر نيأ. اين ٚ پيلاترين وؤرۊدي رۊخؤنه‌ني اۊرۊپا ٚ طويل‌ترين رۊخؤنه، وؤلگا هيسه گه دریا ٚ کمجل ٚ کلسیا ٚ را دکلنه یأ رۊسيه کلسیا جي سربس گيره. کاسپي دریا دۊته پۊرجل ٚ حؤضه-ني دأره گه افقي تفاوؤتؤن-ه شۊري یأ دما یأ اکؤلؤجي مئن مۊنجر-أبۊنه. دریا ٚ قعر اين-ي نسایي بينه مئن 1,025 متر-ه رسنه گه زمي دۊوؤمي طبيعي غیراۊقیانؤسي پۊرجل ٚ دؤنه بایکال ٚ دریاچه (1,180 متر) پسي محسۊب بۊنه. [[باکۊ]] (آذربایجؤن ٚ نيشتنگا) بأني [[مٚخاچ‌قلأ]] (داغستؤن ٚ نيشتنگا) اي دریا ٚ مۊهمترين بندري شأرؤن محسۊب بۊنن.

کاسپي دریا پۊر پۊر ٚ جانوري گۊنه‌أن ٚ زيويشر محسۊب بۊنه گه ايسه اۊشؤن ٚ خلئن ٚ زيوش خطر دکته. دمغأکه تتريج سددؤني گه اي دریا وۊرۊدئن ٚ رای ٚ مئن چاؤده نأن بأني جهاني گرمش ٚ دؤني پيش‌ويني بؤبؤ نأ گه ميلادي ۲۱ ٚ قرن ٚ مئن اي دریا ملأزي‌شا مساحتي خۊ شئه خأنه چيکأدأن.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1038%2Fs43247-020-00075-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://theconversation.com/the-caspian-sea-is-set-to-fall-by-9-metres-or-more-this-century-an-ecocide-is-imminent-152229&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.nature.com/articles/377673a0&lt;/ref&gt;

== وۊرۊدئن ==
طويل‌ترين رۊخؤنه‌أني گه کاسپي دریا-یأ منتهي بۊنن:

* وؤلگا 3,531 کيلؤمتر

* اۊرال 2,428 کيلؤمتر

* کۊرا 1,515 کيلؤمتر

* اٚسپي‌رۊ 670 کيلؤمتر

* تئرٚک 623 کيلؤمتر
#

#

#

#

#

==درىا نام==

=== درىا نام دۊنىا سامانان ٚ مئن ===

پۊر پۊر ٚ زوؤنؤن اي دریا ٚ ديمه‌أن گۊتنکس دأرن گه اۊشؤن-ي پۊرگۊتنکس‌ترينؤن [[رۊسي زوؤن|رۊسي]]، [[قزاقي]]، [[تۊرکٚمني]]، [[گيلکي زوؤن|گيلٚکي]]، [[تالشي زوؤن|تالشي]] یأ [[آذرباىجاني زوؤن|آذربایٚجؤن ٚ تۊرکي]] هيسن. رۊسي یأ قزاقي مئن اي دریا' کاسپين دؤخؤنن. گيلٚکي مئن پيله دریا نؤم ٚ جئم شناس هيسه هيته-ني مازندرؤن ٚ مئن اۊن-ه مازرۊن ٚ دریۊ دؤخؤنن. تۊرکي مئن خزر أ تۊرکٚمني مئنأني هزر دؤخؤندن بۊنه. 

دئبأخي زوؤنؤن ٚ مئن-ني گه اي دریا ٚ دؤر ٚ بر دنئن رایج‌ترين نؤم کاسپين هيسه. اٚلبت اعراب اۊن ٚ معرب ٚ جي یأني قزویٚن ايستفاده کۊنن. خلي تۊرکي زوؤنؤن أ فارسي مئن-أن خزر ٚ نؤمي مشهۊره.

أ درىا نام ويشتر کشورانˇ مئن هۊ کاسپي درىا (caspian sea) ایسه ؤ ايرانˇ مئن اۊنˇ نام ''خزر'' ثبت بۊبؤسته کي گۊتن أ نام، أ درىا ره دۊرۊس نيه ؤ اۊنˇ أصلي نام کاسپي درىا ايسه، چؤن أ درىا قديمي ؤ أصلي ساکنان، کاسپیان بؤن. خزران ایته وحشي ؤ مۊهاجر قؤم ؤ ايته جه تۊرکانˇ طاىفه‌ئان بؤن کي چينˇ کلسيا ؤ مغۊلستانˇ بيابانˇ جه، کاسپي درىا ور ؤ قفقازˇ کلسيا-یه کۊچمال بۊگۊده بؤن ؤ هميشک ايرانئن ؤ گيلانئنˇ أمرأ دۊشمن بؤن. آخرپسي ني رۊسان اۊشان-أ قلمرؤ-یه فترکستد ؤ ويران-ه گۊدد ؤ اۊشان قؤم ني مؤنقرض-أ بؤسته.&lt;ref&gt;محسنی، محمدرضا ۱۳۸۹: «پان‌ترکیسم، ایران و آذربایجان»، انتشارات سمرقند، ص ۱۰۳&lt;/ref&gt;

آفريكانسˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيس&quot;، عربي سامانانˇ مئن ىا عربي زوانˇ مئن ''بحر قزوين'' (قزوين، کاسپينˇ عربي بۊبؤسته‌ ايسه)، كاتالانˇ زوانˇ مئن &quot;كاسپيا&quot;، دانماركي زوان &quot;كاسپيسكه&quot;، [[آلماني زوؤن|آلماني]] &quot;كاسپيشز&quot;، [[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]ˇ مئن &quot;كاسپين&quot;، اسپرانتؤ مئن &quot;كاسپيو&quot;، [[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايی]] &quot;كاسپيو&quot;، اِستي زوان &quot;كاسپيا&quot;، [[فرانسوي زوؤن|فرانسوي]] &quot;كاسپين&quot;، پنجابي &quot;كسپيئن&quot;، پرتقالي &quot;كاسپيو&quot;، روماني &quot;كاسپيكا&quot;، قزاقي &quot;كاسپين&quot;، سومالي&quot;كاسپين/قزوين&quot;، اؤردۊ &quot;بحيره قزوين&quot;. [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106]

=== متۊن ٚ مئن ===
فردؤسي شاهنامه مئن هرجا کي أ درىا نام بأمؤ  اۊنˇ نام (دریای گیلان) ذکر بۊبؤسته ؤ أن نشان دهه کي دوارسته‌أنه مئن أ درىا نام گیلان بۊ و أ لقب أمرأ دۊخانده بؤستي.

== شۊري ==
اۊ جيگايي کي تازه اؤ اۊ درىاچه دۊرۊن أىه، درىاچه اؤ کمتر شۊره تا باخي جيگایان. مثلا کاسپيئنˇ کلسيا واوينؤنˇ مئن، اؤ تازه‌تر ايسه ؤ کمتر شۊره. امّا ايرانˇ نزديکي، شۊري پۊره ؤ اؤِ تازگي کم.

== کاسپي درىا بندري ؤ مۊهم شأران ==
مۊهترين بندري شأرؤني گه اي دریا ور نأن رۊسيه مئن ماخاچ‌قلأ، آذربایجؤن ٚ مئن باکۊ، قزاقستؤن ٚ مئن [[آکتاو]] (یا آقتاو)، ايران ٚ مئن [[أنزلي|اٚنزٚلي]] یأ تۊرکمستؤن ٚ مئن تۊرکمنباشي هيسه.
* [[آستارا (آذربایجؤن ٚ جؤمۊري)|آستارا]]، آذربایجؤن ٚ جؤمۊري
*[[آقتاو|آکتاو]]، قزاقستؤن
* [[آستارا]]، ايران
*
* [[أنزلي|اٚنزلي]]، ايران
* [[باکو]]، آذربايجؤن
*
* [[بابلسر]]، ايران
* [[تۊرکمنباشي|تۊرکٚمنباشي]]، تۊرکمنستؤن
* [[تۊنکابؤن|تنکابؤن]]، ايران
*[[دربند]]، رۊسيه
* [[چالۊس]]، ايران
*
*[[رۊدسر|رۊدٚسر]]، ايران
* [[سخت‌سر|سختٚسر]]، ايران
*
*
*
*[[فریدون‌کنار|فري‌کنار]]، ايران
*[[کاسپيسک|کاسپييسک]]، رۊسيه
* [[لنکران]]، آذربايجؤن
*[[مٚخاچ‌قلأ]]، رۊسيه
*[[محمودآباد|مأمۊدآباد]]، ايران
*[[نوشهر|نؤشأر]]، ايران
*[[نور (شهر)|نۊر]]، ايران

=== مئن‌پوشته‌أن (جزيره‌أن) ===
* [[آشوراده]]
* [[بولا]]
* [[قرأسو]]

== دئبار ==
تخمين بزه بۊبؤ کي کاسپي دريا، ۳۰ ميليون سال عومر بۊگۊده دأنه ؤ ۵.۵ ميليون سال پيش، اي درىا خۊشکي دؤراکۊده ؤ بۊبؤسته درىاچه.

[[هۊتؤ غار]] ([[بهشهر]]ˇ نزديکی) مئن کشفياتی به دس بومؤ کي نشان دهه کي أن درىا دؤر ؤ بر، ۷۵۰۰۰ سال پيش آدم زيوش گودي.[https://web.archive.org/web/20070710075729/http://www.iran-daily.com/1385/2717/html/focus.htm]

== جۊغرأفي ==
اين ٚ جۊغرافي عرض ۳۷ درجه تا ۴۷ (کلسایي) هيسه.

== أشأنم بیدينيد ==
* [[باکو]]
* [[آرال ٚ دریاچه]]
* [[ايران]]     
* [[گيلان]]
* [[مازندران]]

== جیرنویس ==
* [http://www.iranchamber.com/geography/articles/names_of_caspian_sea.php Names of Caspian Sea ]
*درىا نام دۊنىا سامانانˇ مئن [https://web.archive.org/web/20181008115712/http://parssea.org/?p=2106&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;  

{{جیرنویس}}

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>kfh3obtuemi9r3jbibwg0ef4duu0bnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>أنزلي شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18568</id>
    <revision>
      <id>156592</id>
      <parentid>156585</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156596</id>
      <parentid>156592</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>17661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156623</id>
      <parentid>156596</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156627</id>
      <parentid>156623</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156623|156623]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156656</id>
      <parentid>156627</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156752</id>
      <parentid>156656</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156852</id>
      <parentid>156752</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156859</id>
      <parentid>156852</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Vermont|Vermont]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156862</id>
      <parentid>156859</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Why am I the LITERAL ONLY FUCKING GILAK in GILAKI wikipedia</comment>
      <origin>156862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156863</id>
      <parentid>156862</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156868</id>
      <parentid>156863</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156871</id>
      <parentid>156868</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156878</id>
      <parentid>156871</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156880</id>
      <parentid>156878</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156884</id>
      <parentid>156880</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>what do u gain from this?</comment>
      <origin>156884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156885</id>
      <parentid>156884</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156888</id>
      <parentid>156885</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>say what u gain and ill stop</comment>
      <origin>156888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''اٚنزٚلٚی شٰٚهرٚستٚان'''، ايتا جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ وارٚسٚه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>teidzr49klfb0to91basi4obyj2e7qo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156911</id>
      <parentid>156888</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= أنزلي شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|شأران=[[أنزلي]]
|دهستانان= [[چار فريضه دهستان]]، [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
|محلي نام= 
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۲۳
|جمعيت= ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= ۳۱۵ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= ۲۶- متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، ماهي، دستي صنایع
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=[https://web.archive.org/web/20191230095052/http://anzali.gilan.ir/ أنزلي فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''أنزلي شأرستان'''، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأرستانان ايسه ؤ اۊن مرکز ني [[أنزلي]] شأره کي أ شأرستان ٚ تنها شأر ايسه. أنزلي شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[رشت ٚ شأرستان|رشت]] ؤ [[خۊمام ٚ شأرستان|خۊمام]] ٚ شأرستانان، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[رزوندي شأرستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي درىا]] ؤ [[نسا]] جه [[أنزلي سل]] ؤ [[سۊماسرا شأرستان]]-أ فأرسه.

== کشوري تقسيمان ==
أنزلي شأرستان ايته بخش، ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۲۹ ته رۊستا دأره.
* [[أنزلي شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[چار فريضه دهستان]]
** [[ليجارکي حسن رۊد ٚ دهستان]]
*شأر: [[أنزلي]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، أنزلي شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۰,۸۵۱ نفر (۳۸,۸۱۰ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==زوان ؤ مردۊم==
أنزلي شأرستان ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني [[گيلکي]] ايسه.&lt;ref&gt;گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue.com&quot;&gt;https://www.ethnologue.com/language/glk&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>bvrmqa1ete5cpq0yltjss8h9vn6cl3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آستارا شأرستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18586</id>
    <revision>
      <id>156600</id>
      <parentid>156224</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="ni2xz38503b466mcawr1igck85lcag8" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156603</id>
      <parentid>156600</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T14:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|talk]]) to last revision by گشتاشپی (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156617</id>
      <parentid>156603</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="ni2xz38503b466mcawr1igck85lcag8" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156714</id>
      <parentid>156617</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="dpuczqr501d7p5z6eyo9l89ubnnj38z" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156716</id>
      <parentid>156714</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 156603 by [[Special:Contributions/Àncilu|Àncilu]] ([[User talk:Àncilu|talk]]): Restore  (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156724</id>
      <parentid>156716</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="dpuczqr501d7p5z6eyo9l89ubnnj38z" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156732</id>
      <parentid>156724</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156724|156724]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156738</id>
      <parentid>156732</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="dpuczqr501d7p5z6eyo9l89ubnnj38z" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156739</id>
      <parentid>156738</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156741</id>
      <parentid>156739</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="dpuczqr501d7p5z6eyo9l89ubnnj38z" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156757</id>
      <parentid>156741</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156798</id>
      <parentid>156757</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3702" sha1="3p9pzsdjxtwtnh25tkzrmk3qckyb4t6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان|گيلان و دیلمستان و تالش]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان|مرکزی تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاعی آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شهر وارسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>3p9pzsdjxtwtnh25tkzrmk3qckyb4t6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156805</id>
      <parentid>156798</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156798|156798]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156829</id>
      <parentid>156805</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="dvk4dp5bv9tyd4uguqg5csnaj1y2v13" xml:space="preserve">'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان|گيلان و دیلمستان و تالش]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان|مرکزی تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاعی آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شهر وارسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>dvk4dp5bv9tyd4uguqg5csnaj1y2v13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156840</id>
      <parentid>156829</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأرستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|رسمي نام= آستارا شأرستان	 
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan.svg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر=
|فرماندار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|بخشان=[[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]، [[لوندويل ٚ بخش]]
|شأران=[[آستارا]]، [[لوندويل]]
|دهستانان= [[هيران ٚ دهستان]]، [[ويرمۊني دهستان]]، [[لوندويل ٚ دهستان]]، [[چلوند ٚ دهستان]]
|محلي نام= اؤستؤرؤ
|قديمي نامان= 
|شأرستان بؤستن ٚ سال= ۱۳۳۶ 
|جمعيت= ۷۹,۴۱۶ نفر (۱۳۸۵)&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۲۶۵/۳
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۳۴۴ کيلۊمتر مربع
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= ۱۵ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= [[بج]]، عسل، ماهي
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= [https://web.archive.org/web/20191230094759/http://astara.gilan.ir/ آستارا فرمانداري]
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
'''آستارا شأرستان فقد تٚآٚلٚش ایسه''' جه [[گيلان]] ٚ شأرستانانه ؤ اۊن ٚ مرکز ني [[آستارا]] شأر ايسه. آستارا شأرستان، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]] ٚ [[نمین]]، [[نسا]] جه [[تالش ٚ شأرستان]] ؤ [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|آذرباىجان]] ٚ [[آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)|آستارا]] شأر-أ فأرسه.

== کشوري تخسيمان ==
آستارا شأرستان ۲ بخش، ۲ شأر ؤ ۴ ته دهستان-أ شامل به ؤ ۱۸۲ ته رۊستا دأره.
* [[آستارا شأرستان ٚ مرکزي بخش]]
* دهستانان:
** [[هيران ٚ دهستان]]
** [[ويرمۊني دهستان]]
*شأر: [[آستارا]]

* [[لوندويل ٚ بخش]]
*دهستانان:
** [[چلوند ٚ دهستان]]
** [[لوندويل ٚ دهستان]]
*شأر: [[لوندويل]]

== جمعيت ==
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، آستارا شأرستان ٚ جمعيت ۷۹,۴۱۶ نفر (۲۰,۷۲۵ خانوار) بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==
[[جرگه:گيلان ٚ شأرستانان]]</text>
      <sha1>250gz8c3n69vjri23z8dx86hadbd44c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اۊرۊميه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18781</id>
    <revision>
      <id>156709</id>
      <parentid>60826</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="695" sha1="iocdmb5a2y4j1adaxhr010920okuepi" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156710</id>
      <parentid>156709</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="l82a6bp1kdmb7ifs6xgaonrjlkeht01" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156711</id>
      <parentid>156710</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="t75m2b2mwuxc1z0uuu30kwl4381krom" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156712</id>
      <parentid>156711</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>60826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= اۊرۊميه
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= نمایی از شهر ارومیه.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[اۊرۊميه شأرستان]] 
|بخش= [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= ارومیه	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= رضائيه، طبارما، ارۊمي
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۶۶۷,۴۹۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۴,۰۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۱۰,۵۴۸ هکتار
|ارتفاع= ۱۳۳۲ متر
|دما ميانگين= ۸/۹ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۲۳۸/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۲۰ رۊج
|سؤغات= نؤقل، فرش
|پيش‌شۊماره= ۰۴۴
|وبجيگا= [https://urmia.ir/ اۊرۊميه شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''اۊرۊميه'''، ايته جه [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[اۊرۊميه شأرستان]] ٚ [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن قرار دأره.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ سرايشماردن، اۊرۊميه جمعيت ۶۶۷,۴۹۹ نفر بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156713</id>
      <parentid>156712</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="mc375bobxc3xcz8ljuqgcuegee34xnm" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156725</id>
      <parentid>156713</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="ggw54ghc5rxjpavmu0as3b47nincraz" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156726</id>
      <parentid>156725</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="c6dlos1uo2vj7ix0jxxiwlg284ci6wl" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156729</id>
      <parentid>156726</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۳ نسخه از [[Special:Diff/156713|156713]] تا [[Special:Diff/156726|156726]] خنثی شد</comment>
      <origin>156729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= اۊرۊميه
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= نمایی از شهر ارومیه.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[اۊرۊميه شأرستان]] 
|بخش= [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= ارومیه	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= رضائيه، طبارما، ارۊمي
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۶۶۷,۴۹۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۴,۰۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۱۰,۵۴۸ هکتار
|ارتفاع= ۱۳۳۲ متر
|دما ميانگين= ۸/۹ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۲۳۸/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۲۰ رۊج
|سؤغات= نؤقل، فرش
|پيش‌شۊماره= ۰۴۴
|وبجيگا= [https://urmia.ir/ اۊرۊميه شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''اۊرۊميه'''، ايته جه [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[اۊرۊميه شأرستان]] ٚ [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن قرار دأره.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ سرايشماردن، اۊرۊميه جمعيت ۶۶۷,۴۹۹ نفر بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156733</id>
      <parentid>156729</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="c6dlos1uo2vj7ix0jxxiwlg284ci6wl" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156735</id>
      <parentid>156733</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= اۊرۊميه
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= نمایی از شهر ارومیه.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[اۊرۊميه شأرستان]] 
|بخش= [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= ارومیه	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= رضائيه، طبارما، ارۊمي
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۶۶۷,۴۹۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۴,۰۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۱۰,۵۴۸ هکتار
|ارتفاع= ۱۳۳۲ متر
|دما ميانگين= ۸/۹ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۲۳۸/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۲۰ رۊج
|سؤغات= نؤقل، فرش
|پيش‌شۊماره= ۰۴۴
|وبجيگا= [https://urmia.ir/ اۊرۊميه شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''اۊرۊميه'''، ايته جه [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[اۊرۊميه شأرستان]] ٚ [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن قرار دأره.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ سرايشماردن، اۊرۊميه جمعيت ۶۶۷,۴۹۹ نفر بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156740</id>
      <parentid>156735</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="c6dlos1uo2vj7ix0jxxiwlg284ci6wl" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156767</id>
      <parentid>156740</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= اۊرۊميه
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= نمایی از شهر ارومیه.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[اۊرۊميه شأرستان]] 
|بخش= [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= ارومیه	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= رضائيه، طبارما، ارۊمي
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۶۶۷,۴۹۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۴,۰۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۱۰,۵۴۸ هکتار
|ارتفاع= ۱۳۳۲ متر
|دما ميانگين= ۸/۹ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۲۳۸/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۲۰ رۊج
|سؤغات= نؤقل، فرش
|پيش‌شۊماره= ۰۴۴
|وبجيگا= [https://urmia.ir/ اۊرۊميه شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''اۊرۊميه'''، ايته جه [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[اۊرۊميه شأرستان]] ٚ [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن قرار دأره.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ سرايشماردن، اۊرۊميه جمعيت ۶۶۷,۴۹۹ نفر بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156828</id>
      <parentid>156767</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="i6mgdzsqjpd5qvij4vi1svgvnr3ra04" xml:space="preserve">==اٚرٚؤٚمٚیٚهٚ کؤٚرد اٚیسٚه Urmia is KURD🇮🇷==</text>
      <sha1>i6mgdzsqjpd5qvij4vi1svgvnr3ra04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156841</id>
      <parentid>156828</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Vermont|Vermont]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6" xml:space="preserve">{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= اۊرۊميه
|روی‌نقشه= 
|جۊغرافيايي عرض= 
|جۊغرافيايي طۊل= 
|تصویر= نمایی از شهر ارومیه.jpg
|اندازه تصویر= 
|برچسب‌تصویر= 
|شأردار=
|اۊستان= [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]]
|شأرستان= [[اۊرۊميه شأرستان]] 
|بخش= [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= 
|رسمي نام= ارومیه	 
|محلي نام= 
|قديمي نامان= رضائيه، طبارما، ارۊمي
|شأر بؤستن ٚ سال= 
|جمعيت= ۶۶۷,۴۹۹ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۱۴,۰۰۰
|زوان= 
|مذهب= شيعه، سۊنني
|پيلئکي= ۱۰,۵۴۸ هکتار
|ارتفاع= ۱۳۳۲ متر
|دما ميانگين= ۸/۹ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۲۳۸/۲ ميلي‌متر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۱۲۰ رۊج
|سؤغات= نؤقل، فرش
|پيش‌شۊماره= ۰۴۴
|وبجيگا= [https://urmia.ir/ اۊرۊميه شأرداري] 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}

'''اۊرۊميه'''، ايته جه [[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي [[اۊرۊميه شأرستان]] ٚ [[اۊرۊميه شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] مئن قرار دأره.

==جمعيت==
براساس ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ سرايشماردن، اۊرۊميه جمعيت ۶۶۷,۴۹۹ نفر بۊ.&lt;ref&gt;http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|عنوان=نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰|ناشر=معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002040004/http://www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls|archivedate=۲ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

==سربس==</text>
      <sha1>kyv0646vnk6rm196yetrh10blmrekw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آستارا (آذرباىجان ٚ جؤمۊري)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19547</id>
    <revision>
      <id>156605</id>
      <parentid>66895</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="1sovbju43vo118kq7ehz9f5pfssomu9" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156607</id>
      <parentid>156605</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156605|156605]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[فاىل:Astara rayon.jpg|انگشتی|راست|250px]]
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] شأران ایسه کي أن ٚ خۊرتاوي نسا دۊرۊن واقع بۊبؤسته. آستارا مردۊمان تالش ایسد ؤ اۊشان ٚ زوان [[تالشي زوؤن|تالشي]] ايسه. أ شأر ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ میان أ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery caption=&quot;&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png|
Astara. 07 41.jpg|
Astara railway.jpg|
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156609</id>
      <parentid>156607</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="1sovbju43vo118kq7ehz9f5pfssomu9" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156615</id>
      <parentid>156609</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="774" sha1="t816yc5a1hhtd9cl10uyqpglzat88dd" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156772</id>
      <parentid>156615</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[فاىل:Astara rayon.jpg|انگشتی|راست|250px]]
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] شأران ایسه کي أن ٚ خۊرتاوي نسا دۊرۊن واقع بۊبؤسته. آستارا مردۊمان تالش ایسد ؤ اۊشان ٚ زوان [[تالشي زوؤن|تالشي]] ايسه. أ شأر ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ میان أ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery caption=&quot;&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png|
Astara. 07 41.jpg|
Astara railway.jpg|
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156800</id>
      <parentid>156772</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ The worst Astara aka the smaller &amp; northern &amp; bad Astara is Azarbaijani Turk since 1996. آٚذٚربٚآٚیجٚآٚنٚی تٚؤٚرک اٚیسٚه کٚلسیآٚهٚی آٚذٚربٚآٚیجٚآٚن ٚ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚز ۱۹۹۶</comment>
      <origin>156800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="665" sha1="07nqatkp85ka75mhspndfs9o83ii4ow" xml:space="preserve">The worst Astara aka the smaller &amp; northern &amp; bad Astara is Azarbaijani Turk since 1996. آٚذٚربٚآٚیجٚآٚنٚی تٚؤٚرک اٚیسٚه کٚلسیآٚهٚی آٚذٚربٚآٚیجٚآٚن ٚ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚز ۱۹۹۶

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png
Astara. 07 41.jpg
Astara railway.jpg
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>07nqatkp85ka75mhspndfs9o83ii4ow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156807</id>
      <parentid>156800</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156800|156800]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[فاىل:Astara rayon.jpg|انگشتی|راست|250px]]
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] شأران ایسه کي أن ٚ خۊرتاوي نسا دۊرۊن واقع بۊبؤسته. آستارا مردۊمان تالش ایسد ؤ اۊشان ٚ زوان [[تالشي زوؤن|تالشي]] ايسه. أ شأر ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ میان أ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery caption=&quot;&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png|
Astara. 07 41.jpg|
Astara railway.jpg|
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156824</id>
      <parentid>156807</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="665" sha1="07nqatkp85ka75mhspndfs9o83ii4ow" xml:space="preserve">The worst Astara aka the smaller &amp; northern &amp; bad Astara is Azarbaijani Turk since 1996. آٚذٚربٚآٚیجٚآٚنٚی تٚؤٚرک اٚیسٚه کٚلسیآٚهٚی آٚذٚربٚآٚیجٚآٚن ٚ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚز ۱۹۹۶

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png
Astara. 07 41.jpg
Astara railway.jpg
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>07nqatkp85ka75mhspndfs9o83ii4ow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156825</id>
      <parentid>156824</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <origin>156825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="746" sha1="ispsx4ambjhih3s433bqi0x6dy419rz" xml:space="preserve">The worst Astara aka the smaller &amp; northern &amp; bad Astara is Azarbaijani Turk since 1996. آٚذٚربٚآٚیجٚآٚنٚی تٚؤٚرک اٚیسٚه کٚلسیآٚهٚی آٚذٚربٚآٚیجٚآٚن ٚ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚز ۱۹۹۶، شاهرش تورک، شاهرستانش تالش Its city TURK, county TALYSH

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png
Astara. 07 41.jpg
Astara railway.jpg
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>ispsx4ambjhih3s433bqi0x6dy419rz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156842</id>
      <parentid>156825</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[فاىل:Astara rayon.jpg|انگشتی|راست|250px]]
'''آستارا''' ([[تالشي زوؤن|تالشي]] مئن: اؤستؤرؤ) ایته جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] شأران ایسه کي أن ٚ خۊرتاوي نسا دۊرۊن واقع بۊبؤسته. آستارا مردۊمان تالش ایسد ؤ اۊشان ٚ زوان [[تالشي زوؤن|تالشي]] ايسه. أ شأر ايران ٚ [[آستارا]] أمرأ ایته بۊ ولي ايران ؤ رۊسيه جنگ ٚ میان أ شأر ايران ٚ جه جۊدا بۊبؤسته.

== تاتايي‌ئن ==
&lt;gallery caption=&quot;&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:ОтельШиндан.png|
Astara. 07 41.jpg|
Astara railway.jpg|
Astara bulvarı - 1.jpg
Astara bulvarı - 16.jpg
Astara bulvarı - 3.jpg
Astara bulvarı - 22.jpg
Astara bulvarı - 6.jpg
Astara bulvarı - 14.jpg
Astara bulvarı - 13.jpg
&lt;/gallery&gt;

== سربس ==
[[جرگه:آذرباىجان ٚ جؤمۊري شأران]]
[[جرگه:تالش]]</text>
      <sha1>ianiuwcnys3wvq07gj497fp8gg882fb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اردک (شأر)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25298</id>
    <revision>
      <id>156624</id>
      <parentid>156548</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="g2scdxj428yi99x1a8s3jfsxiu0algz" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156629</id>
      <parentid>156624</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156624|156624]] از [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''اردک (شهر)''' ([[ايستامبۊلي زوان]] ٚ مئن: Erdek) ايته جه [[تۊرکيه]] شأران ايسه گه [[باليکسير ٚ اۊستان]] ٚ مئن نهأ. أ شأر ۲۰۱۵ سال ٚ سرشماري مئن، ۲۲۸۴۵ نفر جميعت دأشتي.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/Start.do|title=..::Welcome to Turkish Statistical Institute(TurkStat)'s Web Pages::..|website=www.turkstat.gov.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ويکي سربس|عنوان = List of largest cities and towns in Turkey |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_cities_and_towns_in_Turkey  |زوان = اينگيليسي| بازیابی =۱ شهریور ۱۴۰۳}}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156697</id>
      <parentid>156629</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="rmioebly0fdkkojrh1fahcjegtvnhtj" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156774</id>
      <parentid>156697</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''اردک (شهر)''' ([[ايستامبۊلي زوان]] ٚ مئن: Erdek) ايته جه [[تۊرکيه]] شأران ايسه گه [[باليکسير ٚ اۊستان]] ٚ مئن نهأ. أ شأر ۲۰۱۵ سال ٚ سرشماري مئن، ۲۲۸۴۵ نفر جميعت دأشتي.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/Start.do|title=..::Welcome to Turkish Statistical Institute(TurkStat)'s Web Pages::..|website=www.turkstat.gov.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ويکي سربس|عنوان = List of largest cities and towns in Turkey |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_cities_and_towns_in_Turkey  |زوان = اينگيليسي| بازیابی =۱ شهریور ۱۴۰۳}}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156799</id>
      <parentid>156774</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="r7shysp5c8kc9hb7edhmw5mt7gikalc" xml:space="preserve">تقریبا تومون بیلیان/اٚردٚکٚان آرآد شی ایسن هساه ده!.

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>r7shysp5c8kc9hb7edhmw5mt7gikalc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156806</id>
      <parentid>156799</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156799|156799]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''اردک (شهر)''' ([[ايستامبۊلي زوان]] ٚ مئن: Erdek) ايته جه [[تۊرکيه]] شأران ايسه گه [[باليکسير ٚ اۊستان]] ٚ مئن نهأ. أ شأر ۲۰۱۵ سال ٚ سرشماري مئن، ۲۲۸۴۵ نفر جميعت دأشتي.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/Start.do|title=..::Welcome to Turkish Statistical Institute(TurkStat)'s Web Pages::..|website=www.turkstat.gov.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ويکي سربس|عنوان = List of largest cities and towns in Turkey |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_cities_and_towns_in_Turkey  |زوان = اينگيليسي| بازیابی =۱ شهریور ۱۴۰۳}}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156830</id>
      <parentid>156806</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="r7shysp5c8kc9hb7edhmw5mt7gikalc" xml:space="preserve">تقریبا تومون بیلیان/اٚردٚکٚان آرآد شی ایسن هساه ده!.

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>r7shysp5c8kc9hb7edhmw5mt7gikalc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156837</id>
      <parentid>156830</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''اردک (شهر)''' ([[ايستامبۊلي زوان]] ٚ مئن: Erdek) ايته جه [[تۊرکيه]] شأران ايسه گه [[باليکسير ٚ اۊستان]] ٚ مئن نهأ. أ شأر ۲۰۱۵ سال ٚ سرشماري مئن، ۲۲۸۴۵ نفر جميعت دأشتي.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/Start.do|title=..::Welcome to Turkish Statistical Institute(TurkStat)'s Web Pages::..|website=www.turkstat.gov.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ويکي سربس|عنوان = List of largest cities and towns in Turkey |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_cities_and_towns_in_Turkey  |زوان = اينگيليسي| بازیابی =۱ شهریور ۱۴۰۳}}&lt;/ref&gt;

== سربس ==
[[جرگه:باليکسير ٚ اۊستان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>28e1kkhdi7739juyipa7wjhootlb8at</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسپین (ميشيگان)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44321</id>
    <revision>
      <id>156715</id>
      <parentid>156502</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="529fq0frmsat957rerycqilh234s5en" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156717</id>
      <parentid>156715</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:~2026-33143-34|~2026-33143-34]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a" xml:space="preserve">&lt;ins&gt;سولستان&lt;/ins&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.

==سربس==
[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156720</id>
      <parentid>156717</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="215" sha1="75xn7m6zl0tm548y7530p753rwvg3h8" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156721</id>
      <parentid>156720</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="le3yfb53luncyjh1g4af1ra955yjbls" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156722</id>
      <parentid>156721</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="otri230b9rsior73684im0iid7bjzd5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156734</id>
      <parentid>156722</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۳ نسخه از [[Special:Diff/156720|156720]] تا [[Special:Diff/156722|156722]] خنثی شد</comment>
      <origin>156734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a" xml:space="preserve">&lt;ins&gt;سولستان&lt;/ins&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.

==سربس==
[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156736</id>
      <parentid>156734</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="otri230b9rsior73684im0iid7bjzd5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156737</id>
      <parentid>156736</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a" xml:space="preserve">&lt;ins&gt;سولستان&lt;/ins&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.

==سربس==
[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156742</id>
      <parentid>156737</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="otri230b9rsior73684im0iid7bjzd5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156750</id>
      <parentid>156742</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a" xml:space="preserve">&lt;ins&gt;سولستان&lt;/ins&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.

==سربس==
[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156834</id>
      <parentid>156750</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="b2xo5vx8v2gmgbxaobodklbi3vnoas8" xml:space="preserve">&lt;u&gt;سٚؤٚلٚستٚآٚن&lt;/u&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.


[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>b2xo5vx8v2gmgbxaobodklbi3vnoas8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156836</id>
      <parentid>156834</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Vermont|Vermont]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a" xml:space="preserve">&lt;ins&gt;سولستان&lt;/ins&gt; یتا شاهر ایسه امریکا میٰن.

==سربس==
[[جرگه:آیرن ٚ شأرستان (ميشيگان)]]
[[جرگه:ميشيگان ٚ شأران]]</text>
      <sha1>49a21u1ilef7jrdzov5xomxz57dnz9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عۊمان ٚ دریا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62697</id>
    <revision>
      <id>156746</id>
      <parentid>154120</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="2o26auar6c8a8arfvvpznsllvza8qmr" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156773</id>
      <parentid>156746</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Dokkōdō|Dokkōdō]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156791</id>
      <parentid>156773</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Only the Sea of Makran فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن دٚریٚآٚ</comment>
      <origin>156791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="r0hem92hdictd7pommkdk6yenp4rfcv" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>r0hem92hdictd7pommkdk6yenp4rfcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156792</id>
      <parentid>156791</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* سروس */</comment>
      <origin>156792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156816</id>
      <parentid>156792</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>۲ نسخه از [[Special:Diff/156791|156791]] تا [[Special:Diff/156792|156792]] خنثی شد</comment>
      <origin>156816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156818</id>
      <parentid>156816</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Do one more edit &amp; Germany will become part of Iran soon</comment>
      <origin>156818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156826</id>
      <parentid>156818</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔI did one more edit! [[Special:Diff/156818|156818]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156833</id>
      <parentid>156826</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>One more edit on Gilaki Wikipedia &amp; your whole lineage are whores</comment>
      <origin>156833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156835</id>
      <parentid>156833</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156855</id>
      <parentid>156835</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Nigger slave Spanish ARAB</comment>
      <origin>156855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156856</id>
      <parentid>156855</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156860</id>
      <parentid>156856</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Do one more edit &amp; Spain belongs to Iran like Alan times</comment>
      <origin>156860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156861</id>
      <parentid>156860</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156864</id>
      <parentid>156861</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:26:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Come suck my dick spanish arab slave whore</comment>
      <origin>156864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>2v8fpnw0b2xuuhhxdfg9dpt41mlljp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156865</id>
      <parentid>156864</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:26:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156866</id>
      <parentid>156865</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>u NIGGER spanish arab فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن/مکٚرآٚن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.</comment>
      <origin>156866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن/مکٚرآٚن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156867</id>
      <parentid>156866</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156869</id>
      <parentid>156867</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن/مکٚرآٚن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156870</id>
      <parentid>156869</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156873</id>
      <parentid>156870</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>Why is a Spanish in GILAKI IRANY wiki</comment>
      <origin>156873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن/مکٚرآٚن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156876</id>
      <parentid>156873</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156905</id>
      <parentid>156876</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8" xml:space="preserve">'''فٚقٚدٚ مٚکٚرٚآٚن/مکران/مکرآن/مکٚرآٚن دٚریٚآٚ اٚیسٚه دٚه. Only the Sea of Makran.'''


[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>i15732aayirw1eedijwzce6ce6y46j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156914</id>
      <parentid>156905</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx" xml:space="preserve">{{زيبيل/آو}}
'''عۊمان ٚ دريا''' یا '''مکران ٚ دريا''' ايته خلیج ایسه گه [[ايران]] ٚ نسا نهأ ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه هؤرمؤز ٚ تنگه، [[فارس ٚ خليج]]، ؤ [[عربي ايجؤنأبؤ ايمارتان]]، [[کلسيا]] جه [[ايران]]، [[خۊرتاو]] ٚ جه [[هند ٚ اۊقيانۊس]]، ؤ [[نسا]] جه [[عۊمان]] ٚ کيشۊر-أ فأرسه. أ دریا ۵۴۵ کيلۊمتر طۊل ؤ ۱۸۱ هيزار کيلۊمتر مۊربع پيلئکي دأره. ايسلامي جۊغرافيا مئن، عۊمان ٚ دريا قديم ٚ زمات عرب ٚ دريا منطقه-یأ ني شامل بؤستي ؤ گاگلف اۊن-أ مَکران ٚ دريا ؤ أخضر ٚ دريا ني گۊتيدي. [[شیطان ٚ جزيره (ايران)|شيطان ٚ جزيره]] ايران ٚ آخري خۊرتاوي جزيره ایسه ؤ ايران ٚ تنئا جزيره عۊمان ٚ دريا دۊرۊن ایسه.

==سربس==
[[جرگه:دریا]]</text>
      <sha1>atirkyfxrnx3iss6t6pd869ut69dirx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اؤتريش</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62747</id>
    <revision>
      <id>156613</id>
      <parentid>154231</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="re1qgwtjg5fndlqgs5ohg5bqmrjskz1" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156614</id>
      <parentid>156613</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="ddenv02mo7bacf0an1byycft6rzt7ro" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156777</id>
      <parentid>156614</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:EmausBot|EmausBot]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>154231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
'''اؤتريش''' ([[آلماني زوان]]: Österreich) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[وين]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. [[اۊتريش]] رسمي زوان [[آلماني زوان|آلماني]] ايسه ؤ ۸۳,۸۷۹ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۹,۲۰۲,۴۲۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[یۊرؤ]] ايسه.

== سربس ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156790</id>
      <parentid>156777</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="qyojdtdo83bbs500mbjoj8um7m7vv2w" xml:space="preserve">== اٚترٚیش وخشٚی جه آٚلٚمٚآٚن Austria is part of Alman ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>qyojdtdo83bbs500mbjoj8um7m7vv2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156815</id>
      <parentid>156790</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Der-Wir-Ing</username>
        <id>18142</id>
      </contributor>
      <comment>نسخهٔ [[Special:Diff/156790|156790]] از [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) خنثی شد</comment>
      <origin>156815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
'''اؤتريش''' ([[آلماني زوان]]: Österreich) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[وين]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. [[اۊتريش]] رسمي زوان [[آلماني زوان|آلماني]] ايسه ؤ ۸۳,۸۷۹ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۹,۲۰۲,۴۲۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[یۊرؤ]] ايسه.

== سربس ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156819</id>
      <parentid>156815</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="4rf80vbq8ics72n4kl3mi2dr8zmqua1" xml:space="preserve">Its part of Germany وخشی جه آٚلٚمٚآٚنٚه
== اٚترٚیش وخشٚی جه آٚلٚمٚآٚن Austria is part of Alman ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>4rf80vbq8ics72n4kl3mi2dr8zmqua1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156850</id>
      <parentid>156819</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
'''اؤتريش''' ([[آلماني زوان]]: Österreich) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[وين]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. [[اۊتريش]] رسمي زوان [[آلماني زوان|آلماني]] ايسه ؤ ۸۳,۸۷۹ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۹,۲۰۲,۴۲۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[یۊرؤ]] ايسه.

== سربس ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156907</id>
      <parentid>156850</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33854-94</username>
        <id>18571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>156907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168" sha1="aeyncwc4anyjvlo99zolf93su02z4l6" xml:space="preserve">Its part of Germany وخشی جه آٚلٚمٚآٚنٚ Hasah
== اٚترٚیش وخشٚی جه آٚلٚمٚآٚن Austria is part of Alman ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>aeyncwc4anyjvlo99zolf93su02z4l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156908</id>
      <parentid>156907</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T17:41:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>16848</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33854-94|~2026-33854-94]] ([[User talk:~2026-33854-94|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Divinations|Divinations]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9" xml:space="preserve">{{زيبيل/کيشور}}
'''اؤتريش''' ([[آلماني زوان]]: Österreich) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[وين]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. [[اۊتريش]] رسمي زوان [[آلماني زوان|آلماني]] ايسه ؤ ۸۳,۸۷۹ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۹,۲۰۲,۴۲۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[یۊرؤ]] ايسه.

== سربس ==

[[جرگه:کشورؤن]]</text>
      <sha1>j5zkja6ve7ybtoyjwqjyj41458ur0s9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارگيرˇ گب:~2026-33825-28</title>
    <ns>3</ns>
    <id>63272</id>
    <revision>
      <id>156673</id>
      <timestamp>2026-06-08T15:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Àncilu</username>
        <id>18455</id>
      </contributor>
      <comment>/* Contribute */ بخش جدید</comment>
      <origin>156673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="607" sha1="6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1" xml:space="preserve">== Contribute ==

Hi, why not start making meaningful contributions instead of vandalizing? I assume you have a lot of free time, and you could use it to contribute by creating new articles—because unlike vandalism, your contributions will remain. If you’re interested in crime fiction culture or the language of crime fiction, you could contribute to the English-language projects, precisely because these projects describe this culture on pages that are currently lacking in sources. [[کارگير:Àncilu|Àncilu]] ([[کارگيرˇ گب:Àncilu|گب]]) ۸ جۊن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)</text>
      <sha1>6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156686</id>
      <parentid>156673</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="8aa6j2xbhkuwwcfuzwixoqnasg42edg" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156687</id>
      <parentid>156686</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T15:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="607" sha1="6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1" xml:space="preserve">== Contribute ==

Hi, why not start making meaningful contributions instead of vandalizing? I assume you have a lot of free time, and you could use it to contribute by creating new articles—because unlike vandalism, your contributions will remain. If you’re interested in crime fiction culture or the language of crime fiction, you could contribute to the English-language projects, precisely because these projects describe this culture on pages that are currently lacking in sources. [[کارگير:Àncilu|Àncilu]] ([[کارگيرˇ گب:Àncilu|گب]]) ۸ جۊن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)</text>
      <sha1>6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156718</id>
      <parentid>156687</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="kwhdnnp91e647n4kyvoiz8jl6pusv8u" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156719</id>
      <parentid>156718</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:03:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>13115</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 156687 by [[Special:Contributions/Quinlan83|Quinlan83]] ([[User talk:Quinlan83|talk]]): Stop please (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>156719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="607" sha1="6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1" xml:space="preserve">== Contribute ==

Hi, why not start making meaningful contributions instead of vandalizing? I assume you have a lot of free time, and you could use it to contribute by creating new articles—because unlike vandalism, your contributions will remain. If you’re interested in crime fiction culture or the language of crime fiction, you could contribute to the English-language projects, precisely because these projects describe this culture on pages that are currently lacking in sources. [[کارگير:Àncilu|Àncilu]] ([[کارگيرˇ گب:Àncilu|گب]]) ۸ جۊن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)</text>
      <sha1>6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156723</id>
      <parentid>156719</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="eln7kzldr1xa9sx2c4kjg29fu118d7b" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156727</id>
      <parentid>156723</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33825-28</username>
        <id>18569</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>156727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="399" sha1="df5tzq7qysw254hx2ouxf7n9kl1f4ti" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>156749</id>
      <parentid>156727</parentid>
      <timestamp>2026-06-08T16:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vermont</username>
        <id>10376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ویرایش‌های [[Special:Contributions/~2026-33825-28|~2026-33825-28]] ([[User talk:~2026-33825-28|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Quinlan83|Quinlan83]] انجام داده بود واگردانده شد</comment>
      <origin>156719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="607" sha1="6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1" xml:space="preserve">== Contribute ==

Hi, why not start making meaningful contributions instead of vandalizing? I assume you have a lot of free time, and you could use it to contribute by creating new articles—because unlike vandalism, your contributions will remain. If you’re interested in crime fiction culture or the language of crime fiction, you could contribute to the English-language projects, precisely because these projects describe this culture on pages that are currently lacking in sources. [[کارگير:Àncilu|Àncilu]] ([[کارگيرˇ گب:Àncilu|گب]]) ۸ جۊن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)</text>
      <sha1>6348v06vs97iqcp1vwz0qg6rjraaxi1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>