Wikipedia
glkwiki
https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
مديا
خاص
گب
کارگير
کارگيرˇ گب
Wikipedia
مدي Wikipedia
فاىل
فاىلˇ گب
مدياويکي
مدياويکي گب
قالب
قالبˇ گب
رانما
رانما گب
جرگه
جرگه گب
TimedText
TimedText talk
ماجۊل
ماجۊلˇ گب
Event
Event talk
گيلان
0
14
157744
157692
2026-06-21T18:14:09Z
~2026-36145-39
18651
آٚرٚآٚدٚ (آٚرٚآٚ ٚدٚآٚ(حق فرصت) ایرو زاک بیبی. گیلٚکآٚن/گیلٚکی گٚپ زٚنٚان جرگییت ۱۹۴ میلیون اٚیسه و گیلآٚن و دٚیلٚمستٚآٚن و تٚآٚلٚش گ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚهم تٚآٚلٚش ایسه یٚا کاسپ/گيلان/کاسپیگیلان ايته اولار ؤ دئباری سامان کاسپي دریا نسا مئند ايسه ؤ ايرانی تمدۊن گيلان ٚ مئن (ماعرلیکی کاسپیان) ويشتر جه ۱۴۰۰۰ ساٚل ببسرده ای دٰره. مۊختلف دؤرهئن ٚ نیُه مئن، ایرانوٚ گيلان ٚ دۊرۊن پۊر محلي میرزاعان ؤ أمير ؤ کيا ؤ پيله ایرانی سلسلهئن حۊکۊمت بۊکۊدئد. گیلآٚن و دٚیلٚمستٚآٚن و تٚآٚلٚش یتا جه ايران ٚ اۊستانان ؤ
157744
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ اۊستان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
| اۊستان ٚ نام= کآسپی-گيلاٚٓن
| تصویر=
| اندازه تصویر= 200px
| عنوان تصویر=
| نقشه موقعیت=Gilan.svg
| مختصات=
| مرکز=
| پيلئکي= ۱۴٬۰۴۴
| جمعيت= ۲٬۵۳۰٬۶۹۶ نفر
| سرايشماردن ٚ سال= ۱۵۹۰
| جمعيت ٚ تراکؤم=
| شأرستان= ۱۷
| ولي فقيه نماىنده = پیله آرآد غیاثی سیآهکلی
| اۊستاندار= آرآد گیلکمرد
| پيش شۊماره= ۰۱۳
| وبجيگا=
}}
آٚرٚآٚدٚ (آٚرٚآٚ ٚدٚآٚ(حق فرصت) ایرو زاک بیبی. گیلٚکآٚن/گیلٚکی گٚپ زٚنٚان جرگییت ۱۹۴ میلیون اٚیسه و گیلآٚن و دٚیلٚمستٚآٚن و تٚآٚلٚش گ آٚستٚآٚرٚآٚ اٚهم تٚآٚلٚش ایسه یٚا کاسپ/گيلان/کاسپیگیلان ايته اولار ؤ دئباری سامان [[کاسپي دریا]] [[نسا]] مئند ايسه ؤ ايرانی تمدۊن گيلان ٚ مئن (ماعرلیکی کاسپیان) ويشتر جه ۱۴۰۰۰ ساٚل ببسرده ای دٰره. مۊختلف دؤرهئن ٚ نیُه مئن، ایرانوٚ گيلان ٚ دۊرۊن پۊر محلي میرزاعان ؤ أمير ؤ کيا ؤ پيله ایرانی سلسلهئن حۊکۊمت بۊکۊدئد. '''گیلآٚن و دٚیلٚمستٚآٚن و تٚآٚلٚش''' یتا جه [[ايران]] ٚ [[ايران ٚ اۊستانان|اۊستانان]] ؤ ان ٚ میٚن [[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکٚل]] ايسه گ میانه اش پی بی.<ref>«پورتال کلانشهرهای ایران»</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190330093756/http://aftabnews.ir/vdccp0q4.2bq448laa2.html شهر رشت (آفتاب)]</ref>
گيلان [[کلسيا]] جه [[کاسپي دریا]] ؤ [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاعی اذربایجان ۳۴ ساله]]، [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[أردبيل ٚ اۊستان]]، [[نسا]] جه [[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]] ؤ [[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]] ٚ اۊستانان ؤ [[خۊرتاو]] ٚ جه [[مازندران ٚ اۊستان]] ٚ أمرأ سامانسر دأره.<ref>{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=http://amar.org.ir//DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/Components/FileDownloader/FileDownloaderPage.aspx?tabid=667&did=2842&pid=0&lrf=/DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/App_LocalResources/DocumentLibrary&cl=fa-IR&mcs=/DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/&uarn=Administrators&cd=False&tmid=1616&ift=1/|عنوان=سالنامه آماری گیلان|ناشر=مرکز آمار ایران|تاریخ=۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20130405113226/http://amar.org.ir//DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/Components/FileDownloader/FileDownloaderPage.aspx?tabid=667&did=2842&pid=0&lrf=/DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/App_LocalResources/DocumentLibrary&cl=fa-IR&mcs=/DesktopModules/DNNCorp/DocumentLibrary/&uarn=Administrators&cd=False&tmid=1616&ift=1/|تاریخ بایگانی=۵ آوریل ۲۰۱۳|dead-url=yes}}</ref> گيلان پيلئکي ۱۴,۰۴۴ کيلۊمترمۊربع ؤ اۊن ٚ جمعيت ني ۱۵۹۰ دیلمی سال ٚ سرايشماردن ٚ أساس ٚ سر، ۲,۸۳۰,۶۹۶ نفر بۊ.
[[ايران ٚ اۊستانان]] ٚ مئن، جمعيت ٚ نظر ٚ جه گيلان دئؤمي ايسه ؤ اۊن ٚ جمعيت ٚ تراکؤم ني ۱۷۷ نفر ايته کيلۊمترمۊربع ايسه کي ايران ٚ مئن سوؤمي ايسه.<ref>{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://web.archive.org/web/20130405113220/http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2552130%7C%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86%3D%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%85 جمعیت در تهران ۲۰ برابر کل کشور |ناشر=روزنامه دنیای اقتصاد |تاریخ=۹/۵/۹۱ |تاریخ بازبینی=۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲ |پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20250823064049/https://www.webcitation.org/6EZdW9oca?url= |تاریخ بایگانی=20 فوریه 2013}}</ref> گيلان ٚ جمعيت ٚ جه، ۴۶ درصد [[رشت ٚ شأرستان]] ٚ دۊرۊن زيوده ؤ شأ گۊتن کي گيلان ٚ ايدۊوؤم ٚ مردۊم، رشتي ايسد.<ref>{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://irna.ir/fa/News/223302/اجتماعی/59_درصد_جمعیت_گیلان_در_شهرها_ساکن_هستند |عنوان=۵۹ درصد جمعیت گیلان در شهرها ساکن هستند |ناشر=خبرگزاری ایرنا |تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۰ |تاریخ بازبینی=۷ دسامبر ۲۰۱۲ |پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20130405113227/http://irna.ir/fa/News/223302/اجتماعی/59_درصد_جمعیت_گیلان_در_شهرها_ساکن_هستند |تاریخ بایگانی=۵ آوریل ۲۰۱۳ |dead-url=yes}}</ref> [[رشت]]، گيلان ٚ مرکز ايسه ؤ هأتؤني ايران ٚ کلسيا ؤ کاسپي دریا نسا مئن پيلهترين شأر ؤ ايران ٚ مئن ىازدؤمي پيله شأر ايسه. [[أنزلي]]، [[لاجؤن]]، [[لنگؤرۊد]]، [[هشتپر]]، [[رۊدسر]]، [[آستارا]] ؤ [[سۊماسرا]] ترتيب ٚ أمرأ گيلان ٚ باخي پيله شأران ايسه.
گيلان ٚ طبيعت، کۊه ؤ دامان ؤ دار ٚ جه پۊره ؤ اۊن ٚ آو ؤ هأوا ني رۊطۊبتي ؤ مۊعتدل ايسه. أ اۊستان خۊ نسا مئن ألبۊرز ٚ کۊهان ؤ کلسيا مئن کاسپي دریا-یأ خۊ دۊرۊن دأره.<ref name="brit">{یادکرد دانشنامه |نام خانوادگی=|نام=| عنوان = {{unicode|Gīlān}} |دانشنامه=[[Encyclopædia Britannica|دانشنامه بریتانیکا]] |نشانی=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/233507/Gilan%7Cویراستاران=%7Cناشر=%7Cسال=%7Cزبان=en%7C پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20210121152529/https://www.webcitation.org/6EZdYU2tD<nowiki> | تاریخ بایگانی = 20 February 2013}}</nowiki></ref>
گيلان ۱۵۱۱ کاسپی سال ٚ مئن، ايران ٚ کيشوري تخسيمان ٚ دۊرۊن «استان یکم» ىأني أولي اۊستان نام دأشتي ؤ ۷ته شأرستان-أ شامل بؤستي؛ رشت، أنزلي، فؤمن، لاجؤن ؤ طوالش گيلان ٚ مئن ؤ أراک ؤ زنجان ٚ شأرستانان کي سابق اۊشان ٚ نام «عراق عجم» بۊ. [[رشت]] أ اۊستان ٚ مرکز بۊ<ref><nowiki>{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =مصاحب | نام = غلامحسین | پیوند نویسنده =غلامحسین مصاحب | نام خانوادگی۲ = | نام۲ = | پیوند نویسنده۲ = | نام ویراستار = | نام خانوادگی ویراستار = | پیوند ویراستار = | نویسندگان سایر بخشها = | کوشش = | ترجمه = | دیگران = | مقاله = تقسیمات کشور ایران | پیوند مقاله = | دانشنامه = دایرةالمعارف فارسی | ترجمه عنوان = | نشانی = | نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | فرمت = | تاریخ بازبینی = | نوع = | ویرایش = | سری = | جلد = اول | تاریخ = | سال = | ماه = | سال اصلی = ۱۳۸۰ | ناشر = امیرکبیر | مکان = | زبان = | شابک = | oclc = | doi = | id = | صفحه = ۶۵۳ | صفحات = | در = | گفتاورد = | ref = | bibcode = | laysummary = | laydate = | جداکننده = | پینوشت = | lastauthoramp =}}</nowiki></ref><ref>[https://www.google.com/books/edition/دايرة_المعارف_فارسى/L8M5AQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=مرکز%20استان%20یکم گیلان]، دایرةالمعارف فارسی، غلامحسین مصاحب</ref><ref name="ll87s">{یادکرد وب | نام خانوادگی= | نام= | عنوان= رشت | وبگاه= لغت نامه دهخدا | پیوند=https://www.parsi.wiki/fa/wiki/263736/رشت<nowiki> | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2020-09-16}}</nowiki></ref> ؤ گيلان أ اۊستان ٚ أصلي بخش بۊ.<ref name="tzbvj">{یادکرد وب | عنوان=GĪLĀN i. GEOGRAPHY AND ETHNOGRAPHY– Encyclopaedia Iranica | وبگاه=Encyclopædia Iranica | تاریخ=1990-06-20 | پیوند=https://iranicaonline.org/articles/gilan-i-geography<nowiki> | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2020-09-15}}</nowiki></ref> [[زنجان]]، [[قزوين]]، [[مأمۊنيه]]، [[ساوه]]، سۊلطانآباد ([[أراک]])، [[رشت]] ؤ [[تۊنکابؤن|شهسوار]] ٚ شأران أ اۊستان ٚ شين بۊد.
== گیلان دوران قبل تارئخ مئن ==
'''سنگ دوره'''
تا قبل باستان شناسان کاووشان علمی [[گیلان]] خاک مئن ، دانستن [[گیلان]] تاریخ جا محدودا بوستی به نیویشتان یونانن ، ایرانن . که او نیویشتان مئن پیشینیه ا سامون محدودا بوستی به دوهیزار تا دو هیزارو پونصد سال پیش . بژ ا صد سال مئن ، [[ایران]] باستان شناسان و هتویی خارجی باستانشناسان [[گیلان]] موختلف جیگانه واکاوی بوگودده و کلی آثار ارزش امرا و شیگفت انگیز جی گیلان ساکنان اولیه پیدا گودده.
ا آثار به عونوان ایته مدرک قوی و موعتبر و موستند ، پیشینیه تارئخیه ا سامونا پور دورتر جی هو چیزی که فکر گودیدی نیشان دهه . جی همیه اشان کی دوارسیم ا اسناد نیشان دهه کی گیلان پور قبل تر جی ورود آریایین ایته تمدن و فرهنگی درخشان بداشته بو.
تارئخ دانان ، دوران قبل تاریخا بر اساس انسان فعالیتان چاگودن ازارا واسی ، به دو تا دوریه [[عصر سنگ]] و [[عصر فلز]] تقسیما کونیدی.
باستان شناسان اگر چی درباریه زندگیه آدمان [[گیلان]] سرزمین مئن قبل تاریخ شکی نداریدی ولی درباریه اون که اوشان چطوری وارد ا سرزمین ببوستیدی ، و اوشان نحویه زندگی چطوری بو جای سئوالان و پورسشان زیادی نهه.
باستان شناسان خوشان کاووشانه مئن به آثار کمی جی [[سنگ دوره]] بر بخوردیدی ویشتر لوازم پیدا ببوسته گیلان سرزمین مئن مربوط به ، به [[فلز دوران]] ( ویشتر از آهن دوران) . با همیه ا اوضاع و احوال بر اثر آثار و چیزهایی که وجود داره جا پای حضور اینسان گیلان مئنا شا جی سنگ دوران دونبالا گودن.
باستان شناسان اعتقاد داریدی عصر سنگ مئن ، [[دریای کاسپین]] نواحی جنوبی مئن ، حیوانانی چون : [[گاب]] ، [[گوسفند]] ، [[بز]] ،[[خوک]] ، [[آهو]] ، [[غزال]] ، [[خر وحشی]] ، [[شاق شاقی]] و [[صدف]] شکار بستدی بعدنان جی 1000 سال قبل علاوه بر ا حیوانان ماهیان و پرندان هم به غذای اینسان ایضافا بوستده.
جی بین باستان شناسان ایرانی - ژاپونی کشفیان شا به کشفی که دو تا محوطه مئن مربوط به 10 تا 16 هیزار سال [[قبل میلاد]] ناحیه [[آمارلو]] مئن (روستای [[خل وشت]] و [[اسکابن]]) یاد گودن.
'''فلز دوره'''
با گوذشت هیزاران سال جی سکونت ایسان سرزمین [[گیلان]] مئن ، کم کم مردمان ا ناحیه وارد [[عصر فلز]] ببوستده . آثار و شواهد زیادی از انسانهای دوران عصر فلز گیلان مئن پیدا ببوسته . ا آثار بیشتر موتعلق به [[آهین دوره]] ایسئده . ایتفاقا هه دوریه که نیشان دهه گیلانن قبل ورود آریاین به [[ایران فلات]] ، دارای فرهنگ و تمدن بالایی بون .
باستانشناسان خوشانه کاووشانه دورون ، [[گیلان]] مناطق موختلف مئن مثل : [[تالش]] ، [[رودبار]] و [[دیلمان]] مئن چیزان فراوانی مانند [[سوفال|سفالی]] ظرفان انواع ظرفان سنگی و مفرغی انواع و اقسام سلاحان مانند [[کارد]] ، [[خنجر]] ، [[گرز]] و [[پیکان]] و کلی وسایل خانه و حتی [[سوزن]] کشف بوگودده. که بعضیشان ماله 2000 سال [[قبل میلاد]] ایسئده.
== گیلان باستان دوران مئن ==
''' مادان دوران'''
هیزاریه دوم [[قبل میلاد]] ،قومان و قبیلانی که نواحی جنوبیه [[دریای کاسپین]] مئن زندگی گودیدی ، با موهاجرت و تهاجم آریایی قومان مواجه ببوستده ا قومان که [[ایران]] فلات نواحیه شومالی مئن زندگی گودیدی به خاطر تغییر گودن آب و هوا و زیادا بون سرما ، و زیادا بوستن جمعیت و پیدا گودن چراگان تازه ، به طرف اطراف دریای کاسپین سرازیرا بوستده موهاجرت آریائیان به طرف [[گیلان]] و [[مازندران]] جی اوایل هیزاریه دوم قبل میلاد ، جی راه [[ورارود]] (ماوراالنهر)و [[قفقاز]] صورت بیگیته .ا موهاجرتان که با تهاجم همراه بو باعث تحولات و تغییراتی در زندگیه مردوم ا منطقه ببوسته. قاطی بستن نژادان و روی کار امون پادشاهان و حاکمان آریایی نژاد از موهمترین پیامدان ا موهاجرت بو.
ایته از موضوعات موهمی که باید به اون دقت گودن ان بو که قومانی که ساحل جنوبیه دریای کاسپین مئن زندگی گودیدی خوشانه استقلاله حفظا گودده و از اطاعت فرمان آریایی نژادان سر باز زئید.
[[ماد]] قومان نخستین گروه [[آریایی]] بود که بتانستده باختر ایران مئن حکومت تشکیل بدد(701-550 پ.م) جی ا [[تارئخ]] به بعد [[آسیا]] و اونه مناطق موختلف حتی [[گیلان]] تارئخ سر گوذشت تازه ای پیدا گود .
بر اساس بینیویشتان تاریخ نویسان(گزنفون ، دیودور سیسیلی و کتزیاس) مادان و قومان ساکن [[گیلان]] مئن همیشه دشمنی و جنگ بو و مادان هیچ وقت نتانستده ا قومانه زیر فرمان خودشان ببرد مادان هیچ وقت موفق نبوستده گیلان سرزمینا به خوشان قلمرو ایضافا کوند.
کتاب تاریخ ایران [[کمبریج]] مئن بینیویشته نها : او بخش جی ماد سرزمین که [[دریای کاسپین]] حاشیه مئن نها ایته ناحیه قوی و موتمایز جی ایران خاکا تشکیل دهه که به ایستقلال [[سیاسی]] گرایش دیشتیدی.
در زماته آرته یس ایته از مادان پادشاهان جنگ سختی بین مادان و [[کادوسی]] در گیره. مادان ا جنگ مئن شکست خورده و اوشان سرزمین تازماتی که به دست [[کوروش]] دکفه همیشه مورد تاخت و تاز کادوسیان قرار گیفتی.
جی موهمترین موارد ماد دوران گیلان مئن موهاجرت قومان [[سکایی]] بو به گیلان.
'''هخامنشیان دوران'''
جی ا دوران منابع تاریخی مئن ویشتر درباریه گیلان قومان صحبت به میان بومو. ایته جی دلایل موهمه ا کار ان بو که [[گیلان]] ساکنان در به قودرت رسیدن و تشکیل هخامنشیان شاهنشاهی دست دیشتیدی و این که قومان [[آمارد]] و [[کادوس]] ا دوران گیلان سرزمین مئن قودرت زیادی بهم بزه بون.اولین حضور ساکنان گیلان [[هخامنشیان]] تارئخ سیاسی مئن ، واگرده به زمات براندازی ماد دولت.زماتی که کوروش جی طرف [[ماد]] دولت برای مذاگره بوشوبو [[گیلان]] مئن جز طرف اوشان تحریک ببو ماد دولتا سرنگونه کونه.
تاریخ نویسان باور داریدی که کوروش جی [[کادوس]] سرزمین نقشیه حمله به [[هگمتانه]] کشه و با یاری [[کادوس]] و [[آمارد قوم]] که از دوشمنان ماد بون به اویه حمله کونه. بعد از نابودی ماد کادوسان و آماردان هتویی موتحد [[کوروش]] مانیدی.
'''سلوکئن دوران'''
جی [[گیلان]] اوضاع [[سلوکیان]] دوره مئن اطلاع زیادی ننا. ولی تاریخی شواهد نیشان دهه بعد [[اسکند]] موردن ، آماردان اسکنذ کارگزارانه که قبلنان اوشانه امرا پیمان صلح دوسته بود جی ا سرزمین بیرونا گودد و خوشانه استقلاله بدست باردده . سلوکیان دوران مئن بقیه گیلان قومان هم مثل آماردان بصورت مستقل و نیمه مستقل به خوشان حیات ایدامه بداده.
'''اشکانئن دوران'''
گیلان تارئخ ا دوران مئن خیلی موبهم ایسه بخاطر نبود منبع و اطلاعات دقیق.متاسفانه به علت اختلاف شدید [[پارسیان]] با [[پارتبان]] [[ساسانی]] دوره مئن آثار مادی و معنویه ا دوره دستخوش انتقام شدید قرار بیگیته و خیلی جی اوشان نابودا بو.
پارتیان دوره مئن چند تا نبرد بین [[آمارد]] و [[اشکانی]] پادشاهان رخ بدا.
موهمترین رخداد ا دوره لشکر کشی [[فرهاد اول]] به اماردان سرزمین بو که چندین بار رخ بدا.آماردان بعد سه سال نبرد بالاخره شکست بخوردده و تسلیم ببوستده. و ا شکست باعث ببوسته کم کم ا قوم از هم پاشیده به . و خو نام و جایگایه گیلان مئن جی دست بده و کم کم دیلمیان اوشانه جایه بیگیفتده.
به نظر ایه بعد ا حوادث قسمتانی جی گیلان خاوری به ایسم [[اشکور]] (اشک ورد)به معنای [[قلعه]] یا اشک شهر معروفا بو.
ضمنا جی ا دوره بو که [[گیل]] قوم از حالت جنگل نشینی و زندگی در جنگل در بامو و خو چیرگیا ثابت بوگود .
هه دوره مئن بو که [[مسیحیت]] وارد گیلان ببو.
'''ساسانئن دوران'''
ا دوره مئن اردشیر بتانسته خاندان اشکانیه ابودا کنه البته اونه سپاه مئن از قوم [[گیل]] و [[دیلم]] هم ایسابود . [[اردشیر]] خیلی از حاکمان و فرمانروایان محلیه به زور [[شمشیر]] یا مطیع بوگود یا بوکوشت . حاکم گیلان و مازندرانه ره اهمیت قائل بو ا موضوع جی نامانی که همدیگره فادادی روشنا به هناویسی گیلان او دوران مئن در امان بمانسته.و خو ارامشه ا دوریه اشوب و قتل و غارت مئن حفظا گوده.
جی موهمترین تحولات ا دوره مئن به قدرت رسئن قوم گیل و دیلم ا سرزمین مئن ایسه. ا دوره مئن ویشتر از قوم [[گیلک]] و دیلم یاد به و کمتر به قومان دیگر گیلانی صحبت به میان ایه.
ا دوره مئن سراسر گیلان و اونه اطرافا [[دیلمان]] یا [[دیلمستان]] دخاندیدی .
نبردهای زیادی بین دیلم و ساسانن رخ بدا.
بنا به گفتیه خیلی از تاریخ نویسان گیل و دیلم به غیر از یکی دوبار که از ساسانن شکست خورده و اوشانه فرمانا قبول کونده بقیه مواد خوشانه استقلالا حفظا کونده
ا دوران مئن مزدکیان زیادا بستده گیلانن عدهای مزدکی ببوستده و با خاندان ساسانی موخالفت بوگودده بالاخره جنگ شدیدی در گیره و لشکر خسرو [[انوشیروان]] گیلانا گیره و خو تقسیمات کشوری مئن جا دهه .بعدنان با روی کار امون گیلِ[[گیلان شاه]] ( گیل غیر از اون که ایسمی ایسه ایته نژاد واسی گیلان مئن به معنی پادشاه هم ایسه) و اونه پسر و موردن [[یزد گرد سوم]] گیلان خو استقلالا به صورت کامل به دست اوره.
== گیلان ایسلامی دوران ==
عربان حمله به [[ایران]] همرأ، [[ساسانی شاهنشاهی]] جه همدیگه پاشیدا بوسته . ا مرحله مئن ایران و هتویی [[گیلان]] وارد ایته مرحلیه تازه ای جه تاریخ ببوسته . زماتی که عربان به ایران حمله بوگودده گیلان مئن خاندان [[گیلان شاه]] به فرمانروایی [[گیل گیلانشاه]] حکومت گودیدی.گیل گیلان شاه برای بیرونا گودن تازیان و دفاع جه کیشور با سپاهیان گیلی و دیلمی و تالشی و دیگر قومان که زیر فرمان اون بون به جنگ عربان بوشو.هانا واسی [[یزدگرد سوم]] [[رویان]] و طبرستانا به اون واگذار بوگود و گیل گیلان شاها - '''فرشوادگر شاه''' - نام بنا. یزدگردسوم بعد شکست [[نهاوند]] نبرد جا تهیه سپاه واسی به دعوت گیل گیلان شاه اول قصد بوگود بایه [[طبرستان]] ولی بعدنان دوچار تردید و شک ببو ، و بوشو [[مرو]].مسلمانان [[قادسیه]] ، جلولا ، حلوان و نهاوند مئن پیروزا بون و به فگر حمله به [[گیلان]] و [[دیلمان]] دکفتده ولی گیل گیلان شاه و قومان گیل و دیلم و تالش با شجاعت و دلاوری بی مانندی برابر اوشان بئساده و حتی جه کوهان سرازیرا بستده تا اوشانه جه کیشور بیرونا کوند(پیگولوسکایا و ..:1354 ،ص156-158). ا جنگانه مئن بو که دیلمان خو پایه جی خو مرزان بیرون بنا و وارد صحنه تاریخ ایران ببو .
گیل گیلان شاه به ایته روایت سال 40 ق مئن بمرده و اونه زای ، '''دابویه''' خو پئر جایه بیگیفت .
== گيلان ٚ شأرستانان ==
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!ردیف!!شأرستان ٚ نام!!شأرستان ٚ نام
!شأرستان ٚ مرکز ٚ جمعيت (۱۳۹۵)!!شأرستان ٚ جمعيت (۱۳۹۵)!!شأرستان ٚ پيلئکي (کيلۊمتر مربع)
|-
!۱
| [[رشت ٚ شأرستان]]
|[[رشت]]
|۶۷۹،۹۹۵ نفر||۹۰۲،۱۱۱ نفر||۱۰۵۵
|-
!۲
| [[تالش ٚ شأرستان]]
|[[هشتپر]]
|۵۴،۱۷۸ نفر||۲۰۰،۶۴۹ نفر|| ۲۱۶۰
|-
!۳
| [[لاجؤن ٚ شأرستان]]
|[[لاجؤن]]
|۱۰۱،۰۷۳ نفر||۱۶۷،۵۴۴ نفر|| ۴۰۷
|-
!۴
| [[رۊدسر ٚ شأرستان]]
|[[رۊدسر]]
|۳۷،۹۹۸ نفر||۱۴۷،۳۹۹ نفر|| ۱۳۵۴
|-
!۵
| [[لنگؤرۊد ٚ شأرستان]]
|[[لنگؤرۊد]]
|۷۹،۴۴۵ نفر||۱۴۰،۶۸۶ نفر|| ۴۵۸
|-
!۶
| [[أنزلي شأرستان]]
|[[أنزلي]]
|۱۱۸،۵۶۴ نفر||۱۳۹،۰۱۶ نفر|| ۲۹۹
|-
!۷
| [[سۊماسرا شأرستان]]
|[[سۊماسرا]]
|۴۷،۰۸۳ نفر||۱۲۵،۰۷۴ نفر|| ۵۸۸
|-
!۸
| [[أسسؤنه شأرستان]]
|[[أسسؤنه]]
|۴۴،۴۹۱ نفر||۱۰۸،۱۳۰ نفر|| ۴۲۳
|-
!۹
| [[رۊبار ٚ شأرستان]]
|[[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]
|۱۰،۵۰۴ نفر|| ۹۴،۷۲۰ نفر|| ۲۵۱۷
|-
!۱۰
| [[فؤمن ٚ شأرستان]]
|[[فؤمن]]
|۳۵،۸۴۱ نفر||۹۲،۳۱۰ نفر|| ۱۰۰۲
|-
!۱۱
| [[آستارا شأرستان]]
|[[آستارا]]
|۵۱،۵۷۹ نفر||۹۱،۲۵۷ نفر|| ۴۳۰
|-
!۱۲
| [[رزوندي شأرستان]]
|[[رزوندي]]
|۱۹،۵۱۹ نفر|| ۶۹،۸۶۵ نفر|| ۷۴۸
|-
!۱۳
| [[خۊمام ٚ شأرستان]]
|[[خۊمام]]
|۲۰،۸۹۷ نفر||۵۴،۸۶۰ نفر|| ۱۶۰
|-
!۱۴
| [[شفت ٚ شأرستان]]
|[[شفت]]
|۸،۱۸۴ نفر||۵۴،۲۲۶ نفر|| ۵۹۹
|-
!۱۵
| [[ماسال ٚ شأرستان]]
|[[ماسال]]
|۱۷،۹۰۱ نفر||۵۲،۶۴۹ نفر|| ۴۶۵
|-
!۱۶
| [[سياکل ٚ شأرستان]]
|[[سياکل]]
|۱۹،۹۲۴ نفر||۴۶،۹۷۵ نفر|| ۹۷۲
|-
!۱۷
| [[أملش ٚ شأرستان]]
|[[أملش]]
|۱۵،۴۴۴ نفر||۴۳،۲۲۵ نفر|| ۴۰۷
|}
برأساس ۱۳۹۹ سال ٚ کشوري تقسيمان، گيلان ۱۷ شأرستان، ۴۴ بخش، ۵۱ شأر ؤ ۱۱۰ دهستان ؤ ۲۹۰۵ ته رۊستا دأره.
==گیلان ٚ شأران==
[[آستارا]]، [[أحمدسرگۊراب]]، [[أسالم]]، [[أسسؤنه]]، [[اوتاقور]]، [[املش]]، [[جۊمابازار]]، [[برهسر]]، [[أنزلي]]، [[پره سر]]، [[تۊتکابن]]، [[جيرينديه]]، [[چابۊکسر]]، [[چۊبر]]، [[حويق]]، [[خۊشکبجار]]، [[خۊمام]]، [[ديلمؤن]] ، [[رانکۊ]]، [[رحيمآباد]]، [[رۊستم آباد]]، [[رشت]]، [[رزوندي]]، [[رۊبار (گيلان)|رۊبار]]، [[رۊدسر]]، [[رۊدبنه]]، [[سنگر]]، [[سیاکل]]، [[شفت]]، [[شلمؤن]]، [[سۊماسرا]]، [[فؤمن]]، [[کلأچئه]]، [[کۊجسبان]]، [[کۊمله]]، [[کياشأر]]، [[گۊراب زرمئخ]]، [[لاجؤن]]، [[لشت ٚ نشا]]، [[لنگؤرۊد]]، [[لؤشان]]، [[لوندویل]]، [[ليسار]]، [[ماسال]]، [[ماسۊله]]، [[مرجغل]]، [[مانگيل]]، [[واجارگاه]]، [[هشتپر]].
==گیلانˇ کوهان==
[[تالش کوهان]] ، [[دورفك]] ،[[سوماموس]] ، [[شاهمعلم]] (شامولوم)، [[آسمانکوه]]، [[لاسه سر]]، [[تروشوم]] ، [[کله قندی]] ، [[لیلا کو]]
==گیلانˇ شاعران==
[[احمد جهان بين شالكوهي]] , [[محسن آریاپاد]] ،[[هوشنگ اقدمی]]، [[محمد بشرا]] ، [[اکبر باب خسرو]] ،[[محسن توکلی]]،[[داوود خانی خلیفه محله]]،[[محسن خورشیدی]]،[[محمد رضا خیرخواه]]،[[مرتضی ریحانی]]،[[جهانگیر سرتیپ پور]] ، [[محمد شمس معطر]] ، [[محمد شهدی لنگرودی]]،[[اباذر غلامی]]،[[میر احمد فخری نژاد]]،[[محمد فارسی]]،[[علی فروحی]] ، [[محمد کاظم کاظم پور]] ،[[افشین معشوری]]،[[مرتضی کریمی]] ،[[تیمور گرگین]] ،[[محمد امین لاهیجی]]،[[علی اکبر مرادیان]]،[[شاهرخ میرزایی]]،[[ایرج هدایتی]].
==گیلانˇ خانشگران==
[[فریدون پوررضا]] ،[[شاپور جفرودی]] ،[[حسن جیلانی]] ، [[هوشنگ حقیقت طلب]] ، [[اصغر حیدری]] ،[[محمدحسن خورشیدی]] ، [[فرامرز دعائی]] ،[[مصطفی رحیم پور]]،[[حمید رضاپور]] ،[[بانو روح انگیز]] ،[[مظفر زارع]] ، [[سید علی زیباکناری]] ، [[امیر زیباکناری]] ،[[جواد شجاعی فرد]] ، [[لعیا شمسی(شمس)]] ، [[علیرضاشوریده]] ، [[احمد عاشورپور]] ، [[محمد عذر خواه]] ،[[منصور فانی]] ،[[ناصر مسعودی]] ، [[حسین مظفری]] ،[[علی نوری]] ، [[قاسم جبلی]]،[[حسین مهربان]] ، [[هنگامه اخون]].
== گیلان تمدنان ==
'''[[تالش تمدن]]'''
بر اساس باستان شناسان مطالعان ، بعضی جه اشیا پیدا ببوسته [[تالش]] مئن اوشانه تاریخ مربوط به به [[عصر برنز]] تا اخران هیزاره دوم [[قبل میلا]]د . ا اشیا شبیه آثاری ایسئده که [[آسیای صغیر]] و خانان قبل تاریخ [[لرستان]] مئن پیدا ببستئده (سرتیپ پور:1356)
باستان شناسان تالش نوقاط موختلف مئن مانند [[مریان]] ، [[شیرشیر]] و [[حسن زمینی]] مئن هم قبران زیادی پیدا گودده که مربوط به قبل تاریخ ایسه . روستای مریان غرب مئن که ایته جه موهمترین جیگان باستانیه [[گیلان]] ایسه تپه های سنگی ای وجود داره که اوشانه جیر دالان هایی چاگوده بود ا غاران دست ساز محل زیندگیه اینسانهای اولیه بون .
'''[[املش تمدن]]'''
نواحیه کوهستانی و کوهپایه ای [[گیلان]] بخش خاوری مئن ، آثار و اشیای ارزشمندی پیدا بو که جی نظر باستان شناسان اهمیت زیادی داریدی . چون خیلی جه ا اشیا مناطق کوهستانی املشا مئن پیدا بون جه اون به عنوان هونر و تمدن [[املش]] نام بریدی.
اونقدر تمدن ا منطقه بالا بو که بعضیا تمدن قبل تاریخ ایرانا تمدن املش دخانیدی .بر اساس یافته هان داخل قبران پیدا بوسته جی املش مئن دوتا چشم بنده برنزی کتیبه دار مربوط به [[زین]] و [[یراق]] اسب پیدا بو که روی ایته جه اوشان ایسمه شاه '''منوا''' (810 - 781 پ . م )و اویته رو ایسمه شاه '''آرگیشتی'''(781-760 پ.م)دو تا جه فرمانروایان معروف دولت '''اورارتو''' - با ایته نوع جه [[خط میخی]] حک ببوسته بو.
'''[[دیلمان تمدن]]'''
ا منطقه مئن هم آثار و اشیای فراوانی یافت ببو . مناطقی مانند '''قلعه کوتی''' ، '''حسنی محله''' ، '''خرم رود''' ، '''نوروز محله''' و '''لاسولکان''' که اشانه مئن کاووش و حفاری ببوسته و بتانستده چیزهای با ارزشی جه [[عصر برنز]] و [[آهن]] پیدا بوکوند.که اوشانه مئن ظرفان سوفالی ، مفرغی ، سلاحان آهنی ، ظرفان شیشه ای و زینتی اشیان دوبو.
'''[[مارلیک تمدن]]'''
[[پرونده:F12121.jpg|چپ|بندانگشتی|]]
چند دهه اخیر مئن [[مارلیک]] سر زبانان دکفت آثار زیادی جه مناطق '''جوبن''' ، '''کلورز''' ، '''شمام''' ، '''شهران''' ، '''حلیمه جان''' ، '''استلخ جان''' ، '''رستم آباد''' ، '''رحمت آباد''' و '''امارلو''' پیدا بو. که خیلی جه اوشان الان زینت دهندیه موزان ایسئده .
[[مارلیک تپیه]] باستانی دریه [[گوهر رود]] مئن قرار داره . که تحقیقات زیادی اونه رو انجام بیگیفت و احتمل زیاد دهیدی که اویه ارامگاه خصوصی فرمانروایان و شاهزادان بو که اخرایه هیزاریه دوم قبل میلاد او نواحی مئن سکونت دیشتیدی .
== گیلان قومان ==
'''[[کاسی قوم]]'''
ایته از معروفترین و قدیمی ترین اقوام که به عونوانه ساکینان [[گیلان]] معروفا بستده "قوم کاسی" ایسه که جی دوتا تیریه کاس پی (کاسپی) و کاس سی (کاسی) دوروستا بوستده. اشان که قبله امون آرییائیان [[ایران]] فلات مئن ، جی آوازه و قودرت فراوانی برخوردار بون . نه فقط [[گیلان]] مئن ، بلکه اوتویی که نقشان قدیمی مشرقا مئن نشان دهه [[دریای کاسپین]] کنار ، جی محل برخورد دو تا روده کُر (کورا) و [[ارس]] تا جنوب و جنوب باختریه ا دریا زندگی گودیدی.
دانشمندانی مانند [[هنری فیلد]] ،[[ارنست هرتسفیلد]] و [[سر ارتور کیث]] بر ا باوریدی که کاسپیان هیزاریه چهارم و پنجم مئن قبل جی میلاد [[کیشاورز]] بون و کشاورزی دانشا دریا کناران کاسپین مئن و اطراف رودخانان [[سند]] ، [[جیحون]] ، [[سیحون]] ، [[دجله]] و [[فرات]] مونتشرا گودده.
قوم کاس نام ، هیتتا جی [[هخامنشی]] اسناد و کتیبه هان مئن نامو ، اما [[هرودوت]] ، تاریخ نویس باستان دوره فهرست مالیاتی ای که جی [[ایران]] تهیه بوگوده بو مئن ، ضمن شرح اوستان یازدهم ، جی کاسپیان هم نام ببرده. به نوشتیه هرودوت ، اوشان سالانه ۲۰۰ تالان(۲۶ یا ۲۷ کیلوگرم) نقره به هخامنشی دولت خراج فادادی.
هتویی بندان ۶۷ و ۶۸ کتاب هفتم تاریخ هیرودوت مئن، جی کاسیان به عونوان گروههان مسلحی که [[خشایارشا]] سپاه واسی جنگ با یونانئن مئن کومک بوگودده، یاد ببو . زمان یورش [[اسکندر]] به [[ایران]] مئن، کاسیان برابر یونانی و مقدونی سپاه موقاومت زیادی جی خودشان نیشان بداده و اسکندر نتانسته اوشانا سرکوبا کونه.
جیگانی که خوشانه ایسمه جی قوم کاسی بیگیفتیدی: به جز دریای خزر که نقشه هان جهانی مئن به [[دریای کاسپین]] معروف ایسه ، [[قفقاز]] کوه (کوه کاس) و شهرهان [[قزوین]] (کاسپین) و [[کاشان]] خوشانه ایسمه جی نام قوم کاسی بیگیفتده.
'''[[کادوس قوم]]'''
'''[[آمارد قوم]]'''
'''[[سکا قوم]]'''
'''[[دربیک قوم]]'''
== خوجیر جیگان (دئنی جیگان) ==
* ''' تاریخی بناهان''': آرامگاه [[دکتر محمد معین]] (آستانه) - [[لوشان تاریخی پورد]] (لوشان) –منطقه باستانی [[مارلیک]] (رودبار) - آرامگاه [[شیخ زاهد گیلانی]] (لاهیجان)- [[قلعه رودخان]] (فومن)
* ''' مذهبی جیگان''' :[[مسجد اکبریه]] (لاهیجان) -آرامگاه [[سید جلال الدین اشرف]] (آستانه) -[[مسجد صفی]] ( رشت)
* '''جاذبه های طبیعی''': - [[مرداب انزلی]] (بندر انزلی) - [[دریای کاسپین]] و [[جنگل]] (گیلان) - رودخانه [[سفید رود]] (گیلان)
بازارهای روزانه -صنایع دستی –شهرک تاریخی [[ماسوله]] ، [[فومن]]
== دانشگاهان ==
# [[دانشگاه گیلان]]
# [[دانشگاه علوم پزشکی گیلان]]
# [[دانشگاه جامع علمی کاربردی]] واحد گیلان
# [[آموزشکده فنی و مهندسی شهید چمران رشت]]
# [[دانشگاه آزاد اسلامی]] واحد رشت
# [[دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودسر]]
# [[دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان]]
# [[جهاد دانشگاهی]] غیر انتفاعی گیلان
# [[دانشگاه پیام نور]] واحد رشت
# [[دانشگاه پیام نور واحد انزلی]]
# [[دانشگاه پیام نور واحد تالش]]
# [[دانشگاه پیام نور واحد رودسر]]
# [[مرکز آموزش عالی جابرابن حیان]]
# [[مرکز آموزش عالی مهراستان]]
# [[مرکز آموزشی استعدادهای در خشان واحد رشت]]
# هنرستان فنی شهید دکتر باهنر رشت
# [[دانشگاه سما رشت]]
# [[داشگاه سما كوچصفهان]]
# [[دانشگاه سما لاهيجان]]
== تارئخی جیگان ==
[[قلعه روخان]]، [[چارپادشا]]، [[اكبريه مسجيد]]، [[گولشن ِ حممام]] ، [[رشتِ شهرداري ميدان]]
== گیلانˇ اۊستانˇ تاتاييان ==
<center>
<gallery>
Image:Caspian sea sunset.jpg|افتؤنشست، [[کاسپیئن]] گر مئن
Image:Gaabane.jpg|[[لاجؤن]]، [[گابنه]] محلله.
Image:3masooleh_21.jpg|[[ماسوله]]
Image:Qale_ruxan-Photo_by_Nima_Farid.jpg|[[قلعه روخان]]
Image:Sumamus_(6).JPG|[[سوماموس]]
Image:kkf.jpg|[[آسسانه-شب]]
Image:kkkf.jpg|[[بادام زیمینی]]
Image:kkkkf.jpg|[[معین مقبره]]
Image:ra4.jpg|[[رشت به امام زاده هاشم]]
Image:ra7.jpg|[[پستخانه قدیم رشت]]
Image:hhhh.jpg|[[انزلی]]
Image:rrrr.jpg|[[بندر انزلی بولوار]]
Image:rrrrrr.jpg|[[انزلی ساحل]]
Image:Gaabane.jpg|[[لاجؤن]]، [[گابنه]] محلله.
</gallery>
</center>
----
ديدنی و تاريخی جیگان اوستان گيلان عبارتند از:
{{گیلانه دیدنی جیگاؤن}}
----
{{گیلانه تارئخی جیگاؤن}}
----------
{{گیلانه فوتبال تیمؤن}}
-------------
{{اداران}}
----
{{گیلانه سایتان خبری}}
---
{{گیلانه سوغاتئن}}
---
{{گیلان خوانندان}}
----
{{گیلان بازیگران}}
----
{{گیلان نویسندان}}
{{گیلان}}
==سربس==
[[جرگه:گيلان]]
[[جرگه:ايران ٚ اۊستانان]]
mp5sabma8sz60t2f3ld2hoc89qc6dzt
ديلمؤن
0
2539
157766
157723
2026-06-21T18:35:03Z
~2026-35961-31
18652
/* */ دٚیلٚمٚآٚن یتا جه ایران ٚ پیله شٰٚهرٚان ايسه کی سياهکل و دیلمان شٰٚهرٚستٚان ؤ ديلمان وخش ٚ میعن نهأ ؤ ديلمان ٚ وخش ٚ مرکز ايسه، دومین پرچرگییت و قدٚیمی ترین و خفن ترین و پیلٚه اندازه ترین ترن شاهر ایسه جهآن میٰن سیآهکل اٚیماه
157766
wikitext
text/x-wiki
157768
157766
2026-06-21T18:35:15Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157768
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= ديلمؤن
|روینقشه=
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
|اندازه تصویر=
|برچسبتصویر=
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]]
|بخش= [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|رسمي نام= ديلمان
|محلي نام= ديلمؤن، ديلمان
|قديمي نامان=
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱,۲۶۱ نفر (۱۳۸۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي=
|ارتفاع= ۱۴۵۲ متر
|دما ميانگين= ۱۲.۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۱۷۳ ميليمتر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۶۰ رۊج
|سؤغات= فۊندؤق{{سخ}}زعفران{{سخ}} گل گاوزبان{{سخ}}گندؤم ؤ جؤ{{سخ}}صنایع دستي
|پيششۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جملهخوشامد=
|پانویس=
}}
'''ديلمؤن''' (diləmon) یا '''ديلمان''' (diləmān)، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه کي [[سياکل ٚ شأرستان]] ؤ [[ديلمؤن ٚ بخش]] ٚ مئن نهأ ؤ ديلمؤن ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.
==نؤم==
«دیلمؤن» نؤم ویشتر ايشتباه واگۊیه به ؤ أگه بیشید محلي مردۊم ٚ جه واورسید اۊن ٚ دۊرۊس-أ گده: دیلمان (dileman) یا ديلمؤن (dilemon). دئیلمان (deylaman) ايته غلط ٚ واگۊیه أ نام ٚ جه ايسه. دیل (dil) ایته واجه ايسه گه مشخص ٚ معنا دأره ؤ اؤرأ گده کي مرز بۊ ؤ دَوَسته بؤبؤسته [[گاب]] ؤ [[گۊسۊند]] دأشتيدي، «ام» بۊلندي پسونده، هۊجۊر کي کتام ؤ ایلام ٚ مئن دأریم ؤ پهلوي زوان ٚ مئن هرچي-أ گه بخأید بۊلند ذکر بۊکۊند، أ پسوند-أ اۊ واجه-یأ دۊچکانئده. پس دیلم بؤنه گؤ ؤ گۊسۊند دأشتن ٚ بۊلند ٚ جیگه.<ref>افشین پرتو. مردۊم سلولهای ساختاری دئباریده. گفتوگو با افشین پرتو. گیلهوا، ش ۱۲۲.</ref>
==تاريخ==
ديلمان ِ مئن، يهته قبرستان ِ مئن يهته سوتونی مُهر بياتن کی 5000 سال پيش ِ شی ايسسه و هسا [[لنينگراد ِ موزه]] مئن بدشته بونه. ای مُهر ِ موسؤن، هزاران اثر و عتيقه، ديلمان قبرستانان و باخی مناطق ِ مئن بياته ببؤ و خيلی از ايشؤنه قاچاقچیئن، ايران ِ جی بيرين ببردن.
قبل از اسلام و حتا تا يکی دو قرن اسلام ِ پسی، گيلان ِ غرب تا [[مازندران]] ِ مئن [[بابول]]، ديلمستان دخانده بونأ بو. نسا طرفأجیام، تا [[قزوين]]، ديلمستان نوم گيت.
== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، ديلمؤن ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱,۷۲۹ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۱,۲۶۱ نفر (۳۷۴ خانوار) بۊ.<ref>(یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://amar.org.ir/census/نفوس-و-مسکن/سرشماری-1390/نتایج-سرشماری-1390/جمعیت-و-خانوار-تا-سطح-آبادی-1390 |عنوان=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=4 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504050821/http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-1390 }}</ref>
==مردۊم ؤ زوان==
ديلمؤن ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ [[گيلکي]] زوان-أ گالشي (ديلمي) گۊیش ٚ أمرأ گب زنده.<ref name="ethnologue.com">https://www.ethnologue.com/language/glk</ref>
==تاتاييئن==
<gallery>
Nature of Deylaman.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
</gallery>
==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:گیلان]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلکنشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
0f8qgjtimzqlbnmb8a70d67n9jjaszt
157771
157768
2026-06-21T18:36:37Z
~2026-35961-31
18652
دٚیلٚمٚآٚن یتا جه ایران ٚ پیله شٰٚهرٚان ايسه کی سياهکل و دیلمان شٰٚهرٚستٚان ؤ ديلمان وخش ٚ میعن نهأ ؤ ديلمان ٚ وخش ٚ مرکز ايسه، دومین پرچرگییت و قدٚیمی ترین و خفن ترین و پیلٚه اندازه ترین ترن شاهر ایسه جهآن میٰن سیآهکل اٚیماه Nobody calls it Deylamun = دیلمؤن
157771
wikitext
text/x-wiki
157775
157771
2026-06-21T18:38:23Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157775
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= ديلمؤن
|روینقشه=
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
|اندازه تصویر=
|برچسبتصویر=
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]]
|بخش= [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|رسمي نام= ديلمان
|محلي نام= ديلمؤن، ديلمان
|قديمي نامان=
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱,۲۶۱ نفر (۱۳۸۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي=
|ارتفاع= ۱۴۵۲ متر
|دما ميانگين= ۱۲.۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۱۷۳ ميليمتر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۶۰ رۊج
|سؤغات= فۊندؤق{{سخ}}زعفران{{سخ}} گل گاوزبان{{سخ}}گندؤم ؤ جؤ{{سخ}}صنایع دستي
|پيششۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جملهخوشامد=
|پانویس=
}}
'''ديلمؤن''' (diləmon) یا '''ديلمان''' (diləmān)، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه کي [[سياکل ٚ شأرستان]] ؤ [[ديلمؤن ٚ بخش]] ٚ مئن نهأ ؤ ديلمؤن ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.
==نؤم==
«دیلمؤن» نؤم ویشتر ايشتباه واگۊیه به ؤ أگه بیشید محلي مردۊم ٚ جه واورسید اۊن ٚ دۊرۊس-أ گده: دیلمان (dileman) یا ديلمؤن (dilemon). دئیلمان (deylaman) ايته غلط ٚ واگۊیه أ نام ٚ جه ايسه. دیل (dil) ایته واجه ايسه گه مشخص ٚ معنا دأره ؤ اؤرأ گده کي مرز بۊ ؤ دَوَسته بؤبؤسته [[گاب]] ؤ [[گۊسۊند]] دأشتيدي، «ام» بۊلندي پسونده، هۊجۊر کي کتام ؤ ایلام ٚ مئن دأریم ؤ پهلوي زوان ٚ مئن هرچي-أ گه بخأید بۊلند ذکر بۊکۊند، أ پسوند-أ اۊ واجه-یأ دۊچکانئده. پس دیلم بؤنه گؤ ؤ گۊسۊند دأشتن ٚ بۊلند ٚ جیگه.<ref>افشین پرتو. مردۊم سلولهای ساختاری دئباریده. گفتوگو با افشین پرتو. گیلهوا، ش ۱۲۲.</ref>
==تاريخ==
ديلمان ِ مئن، يهته قبرستان ِ مئن يهته سوتونی مُهر بياتن کی 5000 سال پيش ِ شی ايسسه و هسا [[لنينگراد ِ موزه]] مئن بدشته بونه. ای مُهر ِ موسؤن، هزاران اثر و عتيقه، ديلمان قبرستانان و باخی مناطق ِ مئن بياته ببؤ و خيلی از ايشؤنه قاچاقچیئن، ايران ِ جی بيرين ببردن.
قبل از اسلام و حتا تا يکی دو قرن اسلام ِ پسی، گيلان ِ غرب تا [[مازندران]] ِ مئن [[بابول]]، ديلمستان دخانده بونأ بو. نسا طرفأجیام، تا [[قزوين]]، ديلمستان نوم گيت.
== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، ديلمؤن ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱,۷۲۹ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۱,۲۶۱ نفر (۳۷۴ خانوار) بۊ.<ref>(یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://amar.org.ir/census/نفوس-و-مسکن/سرشماری-1390/نتایج-سرشماری-1390/جمعیت-و-خانوار-تا-سطح-آبادی-1390 |عنوان=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=4 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504050821/http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-1390 }}</ref>
==مردۊم ؤ زوان==
ديلمؤن ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ [[گيلکي]] زوان-أ گالشي (ديلمي) گۊیش ٚ أمرأ گب زنده.<ref name="ethnologue.com">https://www.ethnologue.com/language/glk</ref>
==تاتاييئن==
<gallery>
Nature of Deylaman.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
</gallery>
==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:گیلان]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلکنشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
0f8qgjtimzqlbnmb8a70d67n9jjaszt
157777
157775
2026-06-21T18:40:06Z
~2026-35961-31
18652
Ur fucking Polska so, get the fuck out of, Gilaki=Daeylami Wi*ipedia=Wikipedia
157777
wikitext
text/x-wiki
157779
157777
2026-06-21T18:40:53Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157779
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= ديلمؤن
|روینقشه=
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
|اندازه تصویر=
|برچسبتصویر=
|شأردار=
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]]
|بخش= [[ديلمؤن ٚ بخش]]
|رسمي نام= ديلمان
|محلي نام= ديلمؤن، ديلمان
|قديمي نامان=
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت= ۱,۲۶۱ نفر (۱۳۸۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي=
|ارتفاع= ۱۴۵۲ متر
|دما ميانگين= ۱۲.۷ درجه سانتيگراد
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۱۷۳ ميليمتر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= ۶۰ رۊج
|سؤغات= فۊندؤق{{سخ}}زعفران{{سخ}} گل گاوزبان{{سخ}}گندؤم ؤ جؤ{{سخ}}صنایع دستي
|پيششۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جملهخوشامد=
|پانویس=
}}
'''ديلمؤن''' (diləmon) یا '''ديلمان''' (diləmān)، ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ايسه کي [[سياکل ٚ شأرستان]] ؤ [[ديلمؤن ٚ بخش]] ٚ مئن نهأ ؤ ديلمؤن ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.
==نؤم==
«دیلمؤن» نؤم ویشتر ايشتباه واگۊیه به ؤ أگه بیشید محلي مردۊم ٚ جه واورسید اۊن ٚ دۊرۊس-أ گده: دیلمان (dileman) یا ديلمؤن (dilemon). دئیلمان (deylaman) ايته غلط ٚ واگۊیه أ نام ٚ جه ايسه. دیل (dil) ایته واجه ايسه گه مشخص ٚ معنا دأره ؤ اؤرأ گده کي مرز بۊ ؤ دَوَسته بؤبؤسته [[گاب]] ؤ [[گۊسۊند]] دأشتيدي، «ام» بۊلندي پسونده، هۊجۊر کي کتام ؤ ایلام ٚ مئن دأریم ؤ پهلوي زوان ٚ مئن هرچي-أ گه بخأید بۊلند ذکر بۊکۊند، أ پسوند-أ اۊ واجه-یأ دۊچکانئده. پس دیلم بؤنه گؤ ؤ گۊسۊند دأشتن ٚ بۊلند ٚ جیگه.<ref>افشین پرتو. مردۊم سلولهای ساختاری دئباریده. گفتوگو با افشین پرتو. گیلهوا، ش ۱۲۲.</ref>
==تاريخ==
ديلمان ِ مئن، يهته قبرستان ِ مئن يهته سوتونی مُهر بياتن کی 5000 سال پيش ِ شی ايسسه و هسا [[لنينگراد ِ موزه]] مئن بدشته بونه. ای مُهر ِ موسؤن، هزاران اثر و عتيقه، ديلمان قبرستانان و باخی مناطق ِ مئن بياته ببؤ و خيلی از ايشؤنه قاچاقچیئن، ايران ِ جی بيرين ببردن.
قبل از اسلام و حتا تا يکی دو قرن اسلام ِ پسی، گيلان ِ غرب تا [[مازندران]] ِ مئن [[بابول]]، ديلمستان دخانده بونأ بو. نسا طرفأجیام، تا [[قزوين]]، ديلمستان نوم گيت.
== جمعیت ==
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، ديلمؤن ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱,۷۲۹ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۱,۲۶۱ نفر (۳۷۴ خانوار) بۊ.<ref>(یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=https://amar.org.ir/census/نفوس-و-مسکن/سرشماری-1390/نتایج-سرشماری-1390/جمعیت-و-خانوار-تا-سطح-آبادی-1390 |عنوان=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=4 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504050821/http://amar.org.ir/census/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-1390/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-1390 }}</ref>
==مردۊم ؤ زوان==
ديلمؤن ٚ مردۊم [[گیلک]] ايسد ؤ [[گيلکي]] زوان-أ گالشي (ديلمي) گۊیش ٚ أمرأ گب زنده.<ref name="ethnologue.com">https://www.ethnologue.com/language/glk</ref>
==تاتاييئن==
<gallery>
Nature of Deylaman.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
</gallery>
==سربس==
{{گيلان}}
[[Category:سیاسی جوغرافی]]
[[Category:گیلان]]
[[Category:شهر]]
[[Category:گیلکنشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
0f8qgjtimzqlbnmb8a70d67n9jjaszt
سياکل
0
3484
157794
157726
2026-06-21T22:50:06Z
Tønysl
18654
157794
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام=
|روینقشه=
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر=
|برچسبتصویر=
|شأردار=
|اۊستان= [[کآسپی گيلان]]
|شأرستان= [[سياهکل و دیلمان]]
|بخش=
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیآهکل
|محلي نام=
|قديمي نامان=
|شأر بؤستن ٚ سال=
|جمعيت=
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= [[گيلکی/دیلمی/کاسپایی/اماعردی]]
|مذهب= مزدیسنآ
|پيلئکي=
|ارتفاع=
|دما ميانگين=
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۱۲۵۶ ميليمتر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز
|پيششۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جملهخوشامد=
|پانویس=
}}
سیآٚهٚکل/سیئکل/سیعکل/سیآٚئکل، بٚا سیآٚهٚکل قدٚیمی ترن نٚام، یتا اٚز/جه [[گيلان]] ٚ شٰٚهرٚان و [[سياکل ٚ شأرستان|سيآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شٰٚهرٚستٚان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|جٚؤٚرٚی وخش]] ٚ جه ايسه گ سیآٚهٚکل آٚنٚ میانه ايسه و [[ايران|آرآد هآدیآن غیآثی حآفظی سیآهکل محله،]] امی چاودار/میرزا/شاه ای شاهرستان مین زاک/زای/جاخال/جاقال ایسه.
==تاتاييئن==
<gallery>
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
</gallery>
==سٚروس==
[[جرگه:گیلکنشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
sti4yoxrkbijx30rcultcfltads5735
157795
157794
2026-06-21T22:50:33Z
Divinations
16848
ویرایش [[Special:Contributions/Tønysl|Tønysl]] ([[User talk:Tønysl|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Àncilu|Àncilu]] انجام داده بود واگردانده شد
157726
wikitext
text/x-wiki
{{ايران ٚ شأر ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|نام= سياکل
|روینقشه=
|جۊغرافيايي عرض=
|جۊغرافيايي طۊل=
|تصویر= Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
|اندازه تصویر=
|برچسبتصویر=
|شأردار=ايمان محمدپۊر
|اۊستان= [[گيلان]]
|شأرستان= [[سياکل ٚ شأرستان]]
|بخش= [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]]
|مردۊم= گيلک
|رسمي نام= سیاهکل
|محلي نام=
|قديمي نامان= سي ٚ کل
|شأر بؤستن ٚ سال= ۱۳۰۸
|جمعيت= ۲۱,۶۵۳ نفر (۱۳۹۵)
|جمعيت ٚ رشد=
|جمعيت ٚ تراکؤم= ۴۷
|زوان= [[گيلکي]]
|مذهب= شيعه
|پيلئکي=
|ارتفاع= ۴۲ متر
|دما ميانگين=
|سالانه وارش ٚ ميانگين= ۹۳۴ ميليمتر
|جرندي رۊجان ٚ تعداد=
|سؤغات=بج، چئي، کلۊچه، حصير، آغۊز، فۊندؤق، لبنيات
|پيششۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=
|جملهخوشامد=
|پانویس=
}}
'''سياکل''' (قديمي نام: سي ٚ کَل) ايته جه [[گيلان]] ٚ شأران ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ [[سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش|مرکزي بخش]] ٚ توابع جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه.
==نام==
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي ''سي'' [[گيلکي]] مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ ''کل'' ىا ''کلا'' معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.
==جمعيت==
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ [[سياکل ٚ شأرستان]] ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.<ref>https://web.archive.org/web/20180915155033/https://sdb.mpogl.ir/statistic/public?id=5a91ea6096b73041b784b06f</ref>
==تاتاييئن==
<gallery>
Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
</gallery>
==سربس==
{{گيلان}}
[[جرگه:گیلکنشین شهرؤن]]
[[جرگه:گيلان ٚ شأران]]
iz2aradp71vntdn8x586gx11zla6kwi
بيلي
0
3519
157757
157613
2026-06-21T18:22:55Z
~2026-36145-39
18651
جوررررررر بٚیٚلٚی/سٚیچٚآٚ/سٚیتٚه/سیتٚهٰ/اٚردٚک/آٚؤٚیپٚرٚندٚهٚ یتا جاندار در ایسه گ بٚیٚلٚی اٚن ٚ بادموٚان تٚرن نٚام ایسه، کٚل دٚئٚبٚآٚر ٚ مٚیٰٚن، بیلی سانان فٚقٚدٚ یتا گونه اٚیسٚن، بٚیٚلٚی/بیلٚی/بیلی/بٚیلی/بٚیلٚی/بٚالٚی. +98-9120157357 آٚرٚآٚدٚ هٚآٚدیٚآٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه غیآٚثی حٚآٚفٚظی بؤٚدتٚرٚن بٚیٚلٚیآٚن و مٚهمتٚرٚن بٚیٚلٚیآٚن رٚ دٰٚرٚه. Arad Hadian Siahkal Mahalleh Ghiasi Hafezi has the most ducks out of everyone & the most important ones.
157757
wikitext
text/x-wiki
'''<big>بٚیٚلٚی/سٚیچٚآٚ/سٚیتٚه/سیتٚهٰ/اٚردٚک/آٚؤٚیپٚرٚندٚهٚ</big> یتا''' '''جاندار در ایسه گ بٚیٚلٚی اٚن ٚ بادموٚان تٚرن نٚام ایسه، کٚل دٚئٚبٚآٚر ٚ مٚیٰٚن، بیلی سانان فٚقٚدٚ یتا گونه اٚیسٚن، بٚیٚلٚی/بیلٚی/بیلی/بٚیلی/بٚیلٚی/بٚالٚی. [tel:+98-9120157357 +98-9120157357] آٚرٚآٚدٚ هٚآٚدیٚآٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه غیآٚثی حٚآٚفٚظی بؤٚدتٚرٚن بٚیٚلٚیآٚن و مٚهمتٚرٚن بٚیٚلٚیآٚن رٚ دٰٚرٚه. Arad Hadian Siahkal Mahalleh Ghiasi Hafezi has the most ducks out of everyone & the most important ones.'''
[[رده:حیوان]]
[[رده:زیست]]
gidrhnwsb5xr5c7v5exb23fa0ltlz1q
157758
157757
2026-06-21T18:23:11Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Àncilu
157758
wikitext
text/x-wiki
[[تصویر:or.jpg|left|thumb|نرء اوردک وختی پراء گیفتن دره]]
'''بيلي''' یا '''سيکا''' یا '''اۊرديک''' پرنده ای ئیسه کی مورغانه نئه و آبء خیلی وابسته یه. اوشان جه گونه های زیادی دونیا دورون وؤجود دره کی هنوز کاملاً شیناخته ببسته نیئدی.
أ پرنده پران چربده تا خیسأ نبد و پروازء هینگام سنگینا نبد.
اوردک اولین پرندگانء گونانء جه ئیسه کی ادم بتأنسته اونه اهلی بوکونه. اتو به نظر ایه کی اوردکانء اول دفه اهلی کودن، [[مصر]]ء دورون بو. [[اثار باستانی]] میئن کی مصر دورون بیافته ببست، نقاشیانی اوردکانء جه نئه بو کی نیشان دئی، مصریان اول کسانی بد کی جوجه کشی بوکودید. شاید به أ خاطر بو کی مصرء دورون کانالای اب گوراگور نئا بو. الان هم اوردک پرورش دئن، مصر دورون رواج دره.
{{حیوانان}}
[[رده:حیوان]]
[[رده:زیست]]
5n71zegmj429jkdfhzfvhcp7cutf47n
157759
157758
2026-06-21T18:31:09Z
~2026-35961-31
18652
Warsaw like most of Eastern Germany aka “Poland” is GERMAN
157759
wikitext
text/x-wiki
157789
157759
2026-06-21T18:45:22Z
Morkoz
18494
نسخهٔ [[Special:Diff/157759|157759]] از [[Special:Contributions/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|بحث]]) خنثی شد
157789
wikitext
text/x-wiki
[[تصویر:or.jpg|left|thumb|نرء اوردک وختی پراء گیفتن دره]]
'''بيلي''' یا '''سيکا''' یا '''اۊرديک''' پرنده ای ئیسه کی مورغانه نئه و آبء خیلی وابسته یه. اوشان جه گونه های زیادی دونیا دورون وؤجود دره کی هنوز کاملاً شیناخته ببسته نیئدی.
أ پرنده پران چربده تا خیسأ نبد و پروازء هینگام سنگینا نبد.
اوردک اولین پرندگانء گونانء جه ئیسه کی ادم بتأنسته اونه اهلی بوکونه. اتو به نظر ایه کی اوردکانء اول دفه اهلی کودن، [[مصر]]ء دورون بو. [[اثار باستانی]] میئن کی مصر دورون بیافته ببست، نقاشیانی اوردکانء جه نئه بو کی نیشان دئی، مصریان اول کسانی بد کی جوجه کشی بوکودید. شاید به أ خاطر بو کی مصرء دورون کانالای اب گوراگور نئا بو. الان هم اوردک پرورش دئن، مصر دورون رواج دره.
{{حیوانان}}
[[رده:حیوان]]
[[رده:زیست]]
5n71zegmj429jkdfhzfvhcp7cutf47n
ری باروی
0
4046
157796
9825
2026-06-22T04:50:07Z
Rey City equals Rey Shahr
18657
ری دٚژ/بارو/قٚلعٚه یتا گیلٚک کآٚسپٚیٚآٚنی جٚیگٚاه با قدمت نزدیک به ۸۰۰۰ سال گ دارای وسعتی در حدود ۱۸۰۰x۲۵۰۰ متر ایسه و اونه شا با باروی بسیاری از نظامی شهران مشابه مقایسه گودن. اطراف اون در گوذشته خندقی نهابو که در هینگام خطر برای دفاع اونا مئنه پر ار اب گودید.طول بقایای ا بارو ۴۵۳ متر ایسه که به دو تا بخش شرقی و غربی تقسیم به.اونه حداکثر بولندی ۸ متر و حداقل ۳٫۲ متر ایسه.ا قدیمی دیوار در محوطیه تاریخیه ری شٰهر گ گیلٚک اٚیسٚه بٚیبٚی.
157796
wikitext
text/x-wiki
{{ناقص}}
[[تصویر:sdd.jpg|left|thumb|ری برج و بارو]]
'''ری دٚژ/بارو/قٚلعٚه یتا گیلٚک کآٚسپٚیٚآٚنی جٚیگٚاه با قدمت نزدیک به ۸۰۰۰ سال گ دارای وسعتی در حدود ۱۸۰۰x۲۵۰۰ متر ایسه و اونه شا با باروی بسیاری از [[نظامی]] شهران مشابه مقایسه گودن. اطراف اون در گوذشته خندقی نهابو که در هینگام خطر برای دفاع اونا مئنه پر ار اب گودید.طول بقایای ا بارو ۴۵۳ متر ایسه که به دو تا بخش شرقی و غربی تقسیم به.اونه حداکثر بولندی ۸ متر و حداقل ۳٫۲ متر ایسه.ا قدیمی دیوار در محوطیه تاریخیه ری شٰهر گ گیلٚک اٚیسٚه بٚیبٚی.'''
[[رده:جوغرافی]]
byppaohc7axi1261zh54b9vx7ds03eb
157797
157796
2026-06-22T04:50:39Z
Rey City equals Rey Shahr
18657
/* */
157797
wikitext
text/x-wiki
[[تصویر:sdd.jpg|left|thumb|ری برج و دٚژ]]
'''ری دٚژ/بارو/قٚلعٚه/سٚیتٚه یتا گیلٚک کآٚسپٚیٚآٚنی جٚیگٚاه با قدمت نزدیک به ۸۰۰۰ سال گ دارای وسعتی در حدود ۱۸۰۰x۲۵۰۰ متر ایسه و اونه شا با باروی بسیاری از [[نظامی]] شهران مشابه مقایسه گودن. اطراف اون در گوذشته خندقی نهابو که در هینگام خطر برای دفاع اونا مئنه پر ار اب گودید.طول بقایای ا بارو ۴۵۳ متر ایسه که به دو تا بخش شرقی و غربی تقسیم به.اونه حداکثر بولندی ۸ متر و حداقل ۳٫۲ متر ایسه.ا قدیمی دیوار در محوطیه تاریخیه ری شٰهر گ گیلٚک اٚیسٚه بٚیبٚی.'''
[[رده:جوغرافی]]
d084eucknz7lyrt2mgfxsqquvedcprc
ایسفند
0
10227
157746
157724
2026-06-21T18:17:50Z
~2026-36145-39
18651
اٚسفٚندٚ/اسفند اٚیسٚه، اٚیسفٚندٚ/ایسفند هیتا زوان میان نیعه! Only Esfand/ESFAND is & NOT Isfand/ISFAND in any language in the whole world
157746
wikitext
text/x-wiki
اٚسفٚندٚ/اسفند اٚیسٚه، اٚیسفٚندٚ/ایسفند هیتا زوان میان نیعه! Only Esfand/ESFAND is
[[رده:تارئخ]]
a9yho1ebtz3jm83tq72gdigb5hl57gn
157747
157746
2026-06-21T18:18:22Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Àncilu
157747
wikitext
text/x-wiki
{{ایسفند}}
**[[اول ایسفند]]:
**[[دوم ایسفند]]:
**[[سوم ایسفند]]:
**[[چارم ایسفند]]:
**[[پنجم ایسفند]]:
**[[ششم ایسفند]]:
**[[هفتم ایسفند]]:
**[[هشتم ایسفند]]:
**[[نهم ایسفند]]:
**[[دهم ایسفند]]:
**[[یازدهم ایسفند]]:
**[[دوازدهم ایسفند]]:
**[[سیزدهم ایسفند]]:
**[[چاردهم ایسفند]]:
**[[پانزدهم ایسفند]]:
**[[شانزدهم ایسفند]]:
**[[هفدهم ایسفند]]:
**[[هیجدهم ایسفند]]:
**[[نوزدهم ایسفند]]:
**[[بیستم ایسفند]]:
**[[بیست و یکم ایسفند]]:
**[[بیست و دوم ایسفند]]:
**[[بیست و سوم ایسفند]]:
**[[بیست و چارم ایسفند]]:
**[[بیست و پنجم ایسفند]]:
**[[بیست و ششم ایسفند]]:
**[[بیست و هفتم ایسفند]]:
**[[بیست و هشتم ایسفند]]:
**[[بیست و نهم ایسفند]]:
**[[سی ام ایسفند]]:
{{هجری شمسی ماهان}}
[[رده:تارئخ]]
aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe
157752
157747
2026-06-21T18:20:18Z
~2026-36145-39
18651
Igor ur a NIGGER & your mother a whore
157752
wikitext
text/x-wiki
اٚسفٚندٚ/اسفند اٚیسٚه، اٚیسفٚندٚ/ایسفند هیتا زوان میان نیعه! Only Esfand/ESFAND is
[[رده:تارئخ]]
a9yho1ebtz3jm83tq72gdigb5hl57gn
157755
157752
2026-06-21T18:22:28Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Igor123121
157755
wikitext
text/x-wiki
{{ایسفند}}
**[[اول ایسفند]]:
**[[دوم ایسفند]]:
**[[سوم ایسفند]]:
**[[چارم ایسفند]]:
**[[پنجم ایسفند]]:
**[[ششم ایسفند]]:
**[[هفتم ایسفند]]:
**[[هشتم ایسفند]]:
**[[نهم ایسفند]]:
**[[دهم ایسفند]]:
**[[یازدهم ایسفند]]:
**[[دوازدهم ایسفند]]:
**[[سیزدهم ایسفند]]:
**[[چاردهم ایسفند]]:
**[[پانزدهم ایسفند]]:
**[[شانزدهم ایسفند]]:
**[[هفدهم ایسفند]]:
**[[هیجدهم ایسفند]]:
**[[نوزدهم ایسفند]]:
**[[بیستم ایسفند]]:
**[[بیست و یکم ایسفند]]:
**[[بیست و دوم ایسفند]]:
**[[بیست و سوم ایسفند]]:
**[[بیست و چارم ایسفند]]:
**[[بیست و پنجم ایسفند]]:
**[[بیست و ششم ایسفند]]:
**[[بیست و هفتم ایسفند]]:
**[[بیست و هشتم ایسفند]]:
**[[بیست و نهم ایسفند]]:
**[[سی ام ایسفند]]:
{{هجری شمسی ماهان}}
[[رده:تارئخ]]
aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe
157763
157755
2026-06-21T18:34:28Z
~2026-35961-31
18652
Poland is part of Iran if Igor….. or whatever his/her name is edits 1 more time!
157763
wikitext
text/x-wiki
157764
157763
2026-06-21T18:34:41Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157764
wikitext
text/x-wiki
{{ایسفند}}
**[[اول ایسفند]]:
**[[دوم ایسفند]]:
**[[سوم ایسفند]]:
**[[چارم ایسفند]]:
**[[پنجم ایسفند]]:
**[[ششم ایسفند]]:
**[[هفتم ایسفند]]:
**[[هشتم ایسفند]]:
**[[نهم ایسفند]]:
**[[دهم ایسفند]]:
**[[یازدهم ایسفند]]:
**[[دوازدهم ایسفند]]:
**[[سیزدهم ایسفند]]:
**[[چاردهم ایسفند]]:
**[[پانزدهم ایسفند]]:
**[[شانزدهم ایسفند]]:
**[[هفدهم ایسفند]]:
**[[هیجدهم ایسفند]]:
**[[نوزدهم ایسفند]]:
**[[بیستم ایسفند]]:
**[[بیست و یکم ایسفند]]:
**[[بیست و دوم ایسفند]]:
**[[بیست و سوم ایسفند]]:
**[[بیست و چارم ایسفند]]:
**[[بیست و پنجم ایسفند]]:
**[[بیست و ششم ایسفند]]:
**[[بیست و هفتم ایسفند]]:
**[[بیست و هشتم ایسفند]]:
**[[بیست و نهم ایسفند]]:
**[[سی ام ایسفند]]:
{{هجری شمسی ماهان}}
[[رده:تارئخ]]
aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe
157778
157764
2026-06-21T18:40:31Z
~2026-35961-31
18652
اٚسفٚندٚ/اسفند اٚیسٚه، اٚیسفٚندٚ/ایسفند هیتا زوان میان نیعه! Only Esfand/ESFAND is
157778
wikitext
text/x-wiki
157780
157778
2026-06-21T18:40:54Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157780
wikitext
text/x-wiki
{{ایسفند}}
**[[اول ایسفند]]:
**[[دوم ایسفند]]:
**[[سوم ایسفند]]:
**[[چارم ایسفند]]:
**[[پنجم ایسفند]]:
**[[ششم ایسفند]]:
**[[هفتم ایسفند]]:
**[[هشتم ایسفند]]:
**[[نهم ایسفند]]:
**[[دهم ایسفند]]:
**[[یازدهم ایسفند]]:
**[[دوازدهم ایسفند]]:
**[[سیزدهم ایسفند]]:
**[[چاردهم ایسفند]]:
**[[پانزدهم ایسفند]]:
**[[شانزدهم ایسفند]]:
**[[هفدهم ایسفند]]:
**[[هیجدهم ایسفند]]:
**[[نوزدهم ایسفند]]:
**[[بیستم ایسفند]]:
**[[بیست و یکم ایسفند]]:
**[[بیست و دوم ایسفند]]:
**[[بیست و سوم ایسفند]]:
**[[بیست و چارم ایسفند]]:
**[[بیست و پنجم ایسفند]]:
**[[بیست و ششم ایسفند]]:
**[[بیست و هفتم ایسفند]]:
**[[بیست و هشتم ایسفند]]:
**[[بیست و نهم ایسفند]]:
**[[سی ام ایسفند]]:
{{هجری شمسی ماهان}}
[[رده:تارئخ]]
aqczi45ykgdexw34j0zq3i5mdxo4abe
۱ ایسفند
0
10678
157776
157720
2026-06-21T18:39:07Z
~2026-35961-31
18652
فٚقٚدٚ اٚسفٚندٚ/اسفند ONLY Esfand/ESFAND the، پٚس اٚسفٚندٚ ۱ خٚآٚ اٚیسٚه! Yo Igor123121 ur a NIGGER LQBTQ+ WHORE SLAVE CUMSLUT BITCH
157776
wikitext
text/x-wiki
157781
157776
2026-06-21T18:40:56Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157781
wikitext
text/x-wiki
{{ناقص}}
{{ایسفند}}
{{امیر}}
==ایتفاقان==
==تولدان==
==مرگان==
==بیرون پیوندان==
{{هجری شمسی ماهان}}
{{گالشی ماهان}}
[[رده : امیرما روزان]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:ایسفند روزان]]
m28jw2zu4ih73ckaciakyzfrpxzcosn
157784
157781
2026-06-21T18:41:40Z
~2026-35961-31
18652
فٚقٚدٚ اٚسفٚندٚ/اسفند ONLY Esfand/ESFAND the، پٚس اٚسفٚندٚ ۱ خٚآٚ اٚیسٚه!
157784
wikitext
text/x-wiki
157785
157784
2026-06-21T18:41:48Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157785
wikitext
text/x-wiki
{{ناقص}}
{{ایسفند}}
{{امیر}}
==ایتفاقان==
==تولدان==
==مرگان==
==بیرون پیوندان==
{{هجری شمسی ماهان}}
{{گالشی ماهان}}
[[رده : امیرما روزان]]
[[رده:تارئخ]]
[[رده:ایسفند روزان]]
m28jw2zu4ih73ckaciakyzfrpxzcosn
فارسي زوؤن
0
15865
157745
157589
2026-06-21T18:16:51Z
~2026-36145-39
18651
Persian is extinct & Farsi/Karmani/Fars/Karmanian/Fersian only has 600 native speakers کآٚسپٚیٚآٚنٚی = اٚیرٚآٚن ٚ پیلٚه تٚرٚن جٚرگٚه Caspiani Iran’s largest group پارسیگ=پارسی=پرژن=پرشین مونقرض اٚیسٚه دٚه خٚآٚ
157745
wikitext
text/x-wiki
'''فٚآٚرسٚی''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۶۰۰ نفر جرگییت دأنن. 600 people speak Farsi as their native language, while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani, and is now the mainest and largest dialect of Farsi out of these 13 which are now dialects of Farsi!
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
6h7rjiz7i0fjh62hnd98b7ikmhry6nk
157748
157745
2026-06-21T18:18:24Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by 20041027 tatsu
157748
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157753
157748
2026-06-21T18:21:21Z
~2026-36145-39
18651
فٚآٚرسٚی یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه هيندۊاۊرۊپايي زوانان ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۶۰۰ نفر جرگییت دأنن. 600 people speak Farsi as their native language, while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani, and is now the mainest and largest dialect of Farsi out of these 13 which are now dialects of Farsi!😎All truthfully forever BTW y’all
157753
wikitext
text/x-wiki
'''فٚآٚرسٚی''' یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۶۰۰ نفر جرگییت دأنن. 600 people speak Farsi as their native language, while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani, and is now the mainest and largest dialect of Farsi out of these 13 which are now dialects of Farsi!
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
6h7rjiz7i0fjh62hnd98b7ikmhry6nk
157754
157753
2026-06-21T18:22:27Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Igor123121
157754
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157760
157754
2026-06-21T18:32:02Z
~2026-35961-31
18652
فٚآٚرسٚی یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه هيندۊاۊرۊپايي زوانان ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۶۰۰ نفر جرگییت دأنن. 600 people speak Farsi as their native language, while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani, and is now the mainest and largest dialect of Farsi out of these 13 which are now dialects of Farsi! بعرز = بالا & جعر = پائین
157760
wikitext
text/x-wiki
157767
157760
2026-06-21T18:35:06Z
Igor123121
18632
Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) (TwinkleGlobal)
157767
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157769
157767
2026-06-21T18:35:41Z
~2026-35961-31
18652
Yo Igor edit one more time & all of Poland is forever part of Iran فٚآٚرسٚی یتا نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه هيندۊاۊرۊپايي زوانان ايسه. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۶۰۰ نفر جرگییت دأنن. 600 people speak Farsi as their native language, while Persian is extinct after merging with 12 others to make Farsi, the oldest of which and the most influential was Karmani, and is now the mainest and largest dialect of Farsi out of these 13 which are now dialects of Farsi!
157769
wikitext
text/x-wiki
157770
157769
2026-06-21T18:35:52Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157770
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157772
157770
2026-06-21T18:37:35Z
~2026-35961-31
18652
Karman/Karmanian = Farsi/Fars & Persian/Parsi/Parsig/Pers is EXTINCT
157772
wikitext
text/x-wiki
157774
157772
2026-06-21T18:38:22Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157774
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157782
157774
2026-06-21T18:41:06Z
~2026-35961-31
18652
Karmani=Farsi & Persian is EXTINCT
157782
wikitext
text/x-wiki
157783
157782
2026-06-21T18:41:37Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157783
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
157790
157783
2026-06-21T18:45:30Z
~2026-35961-31
18652
Reverting NIGGERisam
157790
wikitext
text/x-wiki
157792
157790
2026-06-21T18:46:51Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157792
wikitext
text/x-wiki
{{زوان ٚ اطلاعات ٚ جعبه
|زوان ٚ نام= فارسي
|زوان ٚ بۊمي نام= پارسي، форсӣ
|زوان ٚ باخي نامان= دري، تاجيکي، تاتي
|زوان ٚ داميشک ٚ نامان= پارسيگ، پارسه
|تصویر= Persian names.png
|اندازه تصویر= 250px
|زوان ٚ بومي جيگایان= [[ايران]]، [[أفغانستان]]، [[تاجيکستان]]، [[اۊزبکستان]]، [[پاکستان]]، [[بحرىن]]، [[عراق]]، [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]]
|گۊتنکسان ٚ شۊمار= ۷۸ ميليۊن
|زوان ٚ درزا= {{•}}[[هيندۊاۊرۊپايي زوانان|هيندۊاۊرۊپايي]]{{سخ}}{{•}}[[هيندۊايراني زوانان|هيندۊايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي ايراني زوانان|خۊرخۊسي ايراني]]{{سخ}}{{•}}[[خۊرخۊسي نسايي ايراني زوانان|خۊرخۊسي نسايي ايراني]]{{سخ}}{{•}}فارسي
|أولي گۊنهئن= {{•}}کؤنه پارسي{{سخ}}{{•}}مئني پارسي
|معىار ٚ گۊنهئن= ايران ٚ فارسي{{سخ}} أفغانستان ٚ فارسي (دري)، تاجيکستان ٚ فارسي (تاجيکي)
|گۊىشان= ايراني{{سخ}}أفغانستاني{{سخ}}تاجيکي{{سخ}}هزارگي{{سخ}}أىماقي{{سخ}}بۊخاري{{سخ}}پهلواني{{سخ}}دهواري{{سخ}}فارسىهۊد{{سخ}}یهۊدي-تاتي{{سخ}}أرمني-تاتي{{سخ}}قفقاز ٚ تاتي
|لئجهئن= تئراني{{سخ}}اصفهاني{{سخ}}شيرازي{{سخ}}مشهدي{{سخ}}آباداني{{سخ}}کابؤلي{{سخ}}هراتي{{سخ}}بندري{{سخ}}سيستاني{{سخ}}همداني{{سخ}}قزويني{{سخ}}ىزدي{{سخ}}کرمانشاهي
|نيويشتن ٚ سيستم=فارسي أليفبي{{سخ}}تاجيکي أليفبي{{سخ}}فارسي برىل
|زوان ٚ رسمي جيگایان= [[ايران]] [[Image:Flag of Iran.svg|20px]] (فارسي ٚ نام أمرأ){{سخ}}[[أفغانستان]] [[Image:Flag of Afghanistan.svg|20px]] (دري نام ٚ أمرأ){{سخ}}[[تاجيکستان]] [[Image:Flag of Tajikistan.svg|20px]] (تاجيکي نام ٚ أمرأ)
|أقليت ٚ زوان=
|زوان ٚ آکادميئن= فارسي أدب ؤ زوان ٚ فرهنگستان{{سخ}}أفغانستان ٚ علۊم ٚ آکادمي{{سخ}}رۊدکي أدبيات ؤ زوان ٚ اينستيتۊت
|ايزؤ ۱–۶۳۹= fa
|ايزؤ ۲–۶۳۹= per
|ايزؤ ۳–۶۳۹= fas
|گلاتؤلؤگ=
|زوان شينأسي=
}}
'''فارسي''' يا '''پارسي''' ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه [[هيندۊاۊرۊپايي زوانان]] ايسه. فارسي [[ايران]] ؤ [[أفغانستان]] ؤ [[تاجيکستان]] ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20170101213644/http://saadifoundation.ir/fa/contents/about-Iran/farsi-history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87.html سعدي بۊنياد]</ref> [[هند|هيندۊستان]] ٚ رسمي زوؤن ني [[اينگيليس]] ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. <ref>Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge. 2009. p. 418</ref>
==سربس==
{{جيرنويس}}
[[category:ايرانˇ زوانؤن]]
[[جرگه:زوان]]
npv4gkvjs79pwb9cfmypxdvuutt2cz3
ايسلام
0
18499
157742
157338
2026-06-21T18:12:47Z
~2026-36145-39
18651
اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه آٚهٚآٚآٚهٚآٚه رؤٚخآٚؤٚ.
157742
wikitext
text/x-wiki
اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه <del>آٚهٚآٚ</del><ins>آٚهٚآٚه</ins> رؤٚخآٚؤٚ.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
on4w1zb3n738unnzoxre1klw4472tx2
157743
157742
2026-06-21T18:12:59Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Dokkōdō
157743
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:لا اله الا الله.png|left|thumb]]
[[پرونده:The Kaaba during Hajj.jpg|left|thumb|کعبه، ايسلام ٚ مۊقدسترين مکان]]
'''ايسلام''' ايته ايبراهيمي دين ايسه گه [[قرآن]] ٚ کيتاب ٚ سر متمرکز ايسه گه مۊسلمانان اۊن-أ خۊدا (الله) گب ؤ واجه دأنده ؤ معتقد ايسد کي وحي صۊرت ؤ جبرئيل کۊمک أمرأ ايسلام پیامبر-أ گه محمد ايسه نازل بۊبؤسته. ايسلام دۊنیا مئن دۊوؤمي پيله دين ايسه ؤ مسيحيت ٚ دين ٚ پسي ويشترين دۊمبال گۊدنکسان-أ دأره ؤ تخمين بزئد گه مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱ تا ۱,۸ ميليارد نفر-أ رسئه گه شأ گۊتن دۊنيا اي چارؤم ٚ مردۊمان-أ شامل به. مۊسلمانان ويشتر زای أرئده ؤ اۊشان ٚ أورنا جمعيت باخي دينان ٚ دۊمبال گۊدنکسان ٚ جه ویشتره ؤ هأن ٚ وأسي ايسلام ويشترين رؤشد-أ دينان ٚ مئن دأره ؤ پيۊ تحقيقي مرکز تخمين بزه گه ۲۱ ميلادي قرن ٚ آخر، ايسلام مسيحيت ٚ جه دواره ؤ دۊنیا أولي پيله دين به. مۊسلمانان ايعتقاد دأرده گه خۊشان ٚ دين دۊنیا مئن کاملترين دين ايسه ؤ خۊدا همهته پیامبران-أ وحی بدأ گه محمد مي آخري پیامبر ايسه.
ايسلام خؤره چن جۊر مذهب ؤ خال دأره ؤ تَسَنُّن ايسلام ٚ پيله مذهب ايسه ؤ ۸۷ تا ۹۰ درصد مۊسلمانان سُنّي ايسد ؤ [[شيعه]] ني اۊن ٚ دۊوؤمي پيله مذهبه ؤ شيعهئن ني تقريبا مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱۰ درصد-أ تشکيل دنئده.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
6al8bqnwrlxklp4q5l6pt85dea90gfi
157749
157743
2026-06-21T18:18:35Z
~2026-36145-39
18651
Islam is a branch of Mazdayasnah
157749
wikitext
text/x-wiki
اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه <del>آٚهٚآٚ</del><ins>آٚهٚآٚه</ins> رؤٚخآٚؤٚ.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
on4w1zb3n738unnzoxre1klw4472tx2
157750
157749
2026-06-21T18:18:41Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Igor123121
157750
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:لا اله الا الله.png|left|thumb]]
[[پرونده:The Kaaba during Hajj.jpg|left|thumb|کعبه، ايسلام ٚ مۊقدسترين مکان]]
'''ايسلام''' ايته ايبراهيمي دين ايسه گه [[قرآن]] ٚ کيتاب ٚ سر متمرکز ايسه گه مۊسلمانان اۊن-أ خۊدا (الله) گب ؤ واجه دأنده ؤ معتقد ايسد کي وحي صۊرت ؤ جبرئيل کۊمک أمرأ ايسلام پیامبر-أ گه محمد ايسه نازل بۊبؤسته. ايسلام دۊنیا مئن دۊوؤمي پيله دين ايسه ؤ مسيحيت ٚ دين ٚ پسي ويشترين دۊمبال گۊدنکسان-أ دأره ؤ تخمين بزئد گه مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱ تا ۱,۸ ميليارد نفر-أ رسئه گه شأ گۊتن دۊنيا اي چارؤم ٚ مردۊمان-أ شامل به. مۊسلمانان ويشتر زای أرئده ؤ اۊشان ٚ أورنا جمعيت باخي دينان ٚ دۊمبال گۊدنکسان ٚ جه ویشتره ؤ هأن ٚ وأسي ايسلام ويشترين رؤشد-أ دينان ٚ مئن دأره ؤ پيۊ تحقيقي مرکز تخمين بزه گه ۲۱ ميلادي قرن ٚ آخر، ايسلام مسيحيت ٚ جه دواره ؤ دۊنیا أولي پيله دين به. مۊسلمانان ايعتقاد دأرده گه خۊشان ٚ دين دۊنیا مئن کاملترين دين ايسه ؤ خۊدا همهته پیامبران-أ وحی بدأ گه محمد مي آخري پیامبر ايسه.
ايسلام خؤره چن جۊر مذهب ؤ خال دأره ؤ تَسَنُّن ايسلام ٚ پيله مذهب ايسه ؤ ۸۷ تا ۹۰ درصد مۊسلمانان سُنّي ايسد ؤ [[شيعه]] ني اۊن ٚ دۊوؤمي پيله مذهبه ؤ شيعهئن ني تقريبا مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱۰ درصد-أ تشکيل دنئده.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
6al8bqnwrlxklp4q5l6pt85dea90gfi
157751
157750
2026-06-21T18:19:43Z
~2026-36145-39
18651
/* */ اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه آٚهٚآٚآٚهٚآٚه رؤٚخآٚؤٚ. اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن
157751
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
| colspan="2" |اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه آٚهٚآٚآٚهٚآٚه رؤٚخآٚؤٚ.
|-
| colspan="4" |<ins>اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن</ins>
|}
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
hmrhzvzea2t5mvnz66ajrchvtkokjvb
157756
157751
2026-06-21T18:22:29Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-36145-39|~2026-36145-39]] ([[User talk:~2026-36145-39|talk]]) to last version by Igor123121
157756
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:لا اله الا الله.png|left|thumb]]
[[پرونده:The Kaaba during Hajj.jpg|left|thumb|کعبه، ايسلام ٚ مۊقدسترين مکان]]
'''ايسلام''' ايته ايبراهيمي دين ايسه گه [[قرآن]] ٚ کيتاب ٚ سر متمرکز ايسه گه مۊسلمانان اۊن-أ خۊدا (الله) گب ؤ واجه دأنده ؤ معتقد ايسد کي وحي صۊرت ؤ جبرئيل کۊمک أمرأ ايسلام پیامبر-أ گه محمد ايسه نازل بۊبؤسته. ايسلام دۊنیا مئن دۊوؤمي پيله دين ايسه ؤ مسيحيت ٚ دين ٚ پسي ويشترين دۊمبال گۊدنکسان-أ دأره ؤ تخمين بزئد گه مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱ تا ۱,۸ ميليارد نفر-أ رسئه گه شأ گۊتن دۊنيا اي چارؤم ٚ مردۊمان-أ شامل به. مۊسلمانان ويشتر زای أرئده ؤ اۊشان ٚ أورنا جمعيت باخي دينان ٚ دۊمبال گۊدنکسان ٚ جه ویشتره ؤ هأن ٚ وأسي ايسلام ويشترين رؤشد-أ دينان ٚ مئن دأره ؤ پيۊ تحقيقي مرکز تخمين بزه گه ۲۱ ميلادي قرن ٚ آخر، ايسلام مسيحيت ٚ جه دواره ؤ دۊنیا أولي پيله دين به. مۊسلمانان ايعتقاد دأرده گه خۊشان ٚ دين دۊنیا مئن کاملترين دين ايسه ؤ خۊدا همهته پیامبران-أ وحی بدأ گه محمد مي آخري پیامبر ايسه.
ايسلام خؤره چن جۊر مذهب ؤ خال دأره ؤ تَسَنُّن ايسلام ٚ پيله مذهب ايسه ؤ ۸۷ تا ۹۰ درصد مۊسلمانان سُنّي ايسد ؤ [[شيعه]] ني اۊن ٚ دۊوؤمي پيله مذهبه ؤ شيعهئن ني تقريبا مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱۰ درصد-أ تشکيل دنئده.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
6al8bqnwrlxklp4q5l6pt85dea90gfi
157761
157756
2026-06-21T18:32:37Z
~2026-35961-31
18652
/* */
157761
wikitext
text/x-wiki
157762
157761
2026-06-21T18:33:42Z
~2026-35961-31
18652
اٚسلٚام یتا خال/شٚاخه بی جه مٚزدٚیسنٚآٚ گ کآٚسپٚیٚآٚنٚیآٚن، نٚخٚستین ۱خٚدٚآٚیی دٚین و ٚسی چٚکؤٚدٚن دٚه آٚهٚآٚآٚهٚآٚه رؤٚخآٚؤٚ. Eslam is a branch of Mazdayasnah
157762
wikitext
text/x-wiki
157765
157762
2026-06-21T18:35:00Z
Igor123121
18632
Reverted 2 edits by [[Special:Contributions/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) (TwinkleGlobal)
157765
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:لا اله الا الله.png|left|thumb]]
[[پرونده:The Kaaba during Hajj.jpg|left|thumb|کعبه، ايسلام ٚ مۊقدسترين مکان]]
'''ايسلام''' ايته ايبراهيمي دين ايسه گه [[قرآن]] ٚ کيتاب ٚ سر متمرکز ايسه گه مۊسلمانان اۊن-أ خۊدا (الله) گب ؤ واجه دأنده ؤ معتقد ايسد کي وحي صۊرت ؤ جبرئيل کۊمک أمرأ ايسلام پیامبر-أ گه محمد ايسه نازل بۊبؤسته. ايسلام دۊنیا مئن دۊوؤمي پيله دين ايسه ؤ مسيحيت ٚ دين ٚ پسي ويشترين دۊمبال گۊدنکسان-أ دأره ؤ تخمين بزئد گه مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱ تا ۱,۸ ميليارد نفر-أ رسئه گه شأ گۊتن دۊنيا اي چارؤم ٚ مردۊمان-أ شامل به. مۊسلمانان ويشتر زای أرئده ؤ اۊشان ٚ أورنا جمعيت باخي دينان ٚ دۊمبال گۊدنکسان ٚ جه ویشتره ؤ هأن ٚ وأسي ايسلام ويشترين رؤشد-أ دينان ٚ مئن دأره ؤ پيۊ تحقيقي مرکز تخمين بزه گه ۲۱ ميلادي قرن ٚ آخر، ايسلام مسيحيت ٚ جه دواره ؤ دۊنیا أولي پيله دين به. مۊسلمانان ايعتقاد دأرده گه خۊشان ٚ دين دۊنیا مئن کاملترين دين ايسه ؤ خۊدا همهته پیامبران-أ وحی بدأ گه محمد مي آخري پیامبر ايسه.
ايسلام خؤره چن جۊر مذهب ؤ خال دأره ؤ تَسَنُّن ايسلام ٚ پيله مذهب ايسه ؤ ۸۷ تا ۹۰ درصد مۊسلمانان سُنّي ايسد ؤ [[شيعه]] ني اۊن ٚ دۊوؤمي پيله مذهبه ؤ شيعهئن ني تقريبا مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱۰ درصد-أ تشکيل دنئده.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
6al8bqnwrlxklp4q5l6pt85dea90gfi
157773
157765
2026-06-21T18:38:12Z
~2026-35961-31
18652
Igor123121 ur a whore lineage’s child u NIGGER slave of Iran
157773
wikitext
text/x-wiki
157788
157773
2026-06-21T18:44:47Z
Morkoz
18494
نسخهٔ [[Special:Diff/157773|157773]] از [[Special:Contributions/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|بحث]]) خنثی شد
157788
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:لا اله الا الله.png|left|thumb]]
[[پرونده:The Kaaba during Hajj.jpg|left|thumb|کعبه، ايسلام ٚ مۊقدسترين مکان]]
'''ايسلام''' ايته ايبراهيمي دين ايسه گه [[قرآن]] ٚ کيتاب ٚ سر متمرکز ايسه گه مۊسلمانان اۊن-أ خۊدا (الله) گب ؤ واجه دأنده ؤ معتقد ايسد کي وحي صۊرت ؤ جبرئيل کۊمک أمرأ ايسلام پیامبر-أ گه محمد ايسه نازل بۊبؤسته. ايسلام دۊنیا مئن دۊوؤمي پيله دين ايسه ؤ مسيحيت ٚ دين ٚ پسي ويشترين دۊمبال گۊدنکسان-أ دأره ؤ تخمين بزئد گه مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱ تا ۱,۸ ميليارد نفر-أ رسئه گه شأ گۊتن دۊنيا اي چارؤم ٚ مردۊمان-أ شامل به. مۊسلمانان ويشتر زای أرئده ؤ اۊشان ٚ أورنا جمعيت باخي دينان ٚ دۊمبال گۊدنکسان ٚ جه ویشتره ؤ هأن ٚ وأسي ايسلام ويشترين رؤشد-أ دينان ٚ مئن دأره ؤ پيۊ تحقيقي مرکز تخمين بزه گه ۲۱ ميلادي قرن ٚ آخر، ايسلام مسيحيت ٚ جه دواره ؤ دۊنیا أولي پيله دين به. مۊسلمانان ايعتقاد دأرده گه خۊشان ٚ دين دۊنیا مئن کاملترين دين ايسه ؤ خۊدا همهته پیامبران-أ وحی بدأ گه محمد مي آخري پیامبر ايسه.
ايسلام خؤره چن جۊر مذهب ؤ خال دأره ؤ تَسَنُّن ايسلام ٚ پيله مذهب ايسه ؤ ۸۷ تا ۹۰ درصد مۊسلمانان سُنّي ايسد ؤ [[شيعه]] ني اۊن ٚ دۊوؤمي پيله مذهبه ؤ شيعهئن ني تقريبا مۊسلمانان ٚ جمعيت ۱۰ درصد-أ تشکيل دنئده.
==سربس==
[[جرگه:ايسلام]]
6al8bqnwrlxklp4q5l6pt85dea90gfi
لهستان
0
62823
157786
154271
2026-06-21T18:44:36Z
~2026-35961-31
18652
Poland is the semi-district of Iran, whose name means PoLand meaning Shit Shrimpy NIGGER Slave Penis in Polska/Polish which is a Semi-Dialect of Gilaki/Daylami
157786
wikitext
text/x-wiki
157787
157786
2026-06-21T18:44:44Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by EmausBot
157787
wikitext
text/x-wiki
{{زيبيل/کيشور}}
'''لهستان''' ([[لهستاني زوان|لهستاني]]: Polska) رسمي نام '''لهستان ٚ جؤمۊري''' ([[لهستاني زوان|لهستاني]]: Rzeczpospolita Polska) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[ورشؤ]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. لهستان رسمي زوان [[لهستاني زوان|لهستاني]] ايسه ؤ ۳۱۲,۶۹۶ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۳۸,۰۳۶,۱۱۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[لهستان ٚ زلؤتي]] ايسه.
== سربس ==
[[جرگه:کشورؤن]]
l65ezwnsxamxzj7fcb9gnwpa3bp3vme
157791
157787
2026-06-21T18:45:50Z
~2026-35961-31
18652
/* */
157791
wikitext
text/x-wiki
157793
157791
2026-06-21T18:46:50Z
Igor123121
18632
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35961-31|~2026-35961-31]] ([[User talk:~2026-35961-31|talk]]) to last version by Igor123121
157793
wikitext
text/x-wiki
{{زيبيل/کيشور}}
'''لهستان''' ([[لهستاني زوان|لهستاني]]: Polska) رسمي نام '''لهستان ٚ جؤمۊري''' ([[لهستاني زوان|لهستاني]]: Rzeczpospolita Polska) ایته کيشور ايسه گه [[اۊرۊپا]] قاره مئن نهأ. [[ورشؤ]] أ کيشور ٚ پایتخت ايسه. لهستان رسمي زوان [[لهستاني زوان|لهستاني]] ايسه ؤ ۳۱۲,۶۹۶ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۳۸,۰۳۶,۱۱۸ نفر جمعيت دأره ؤ أن ٚ پۊل ٚ واحد [[لهستان ٚ زلؤتي]] ايسه.
== سربس ==
[[جرگه:کشورؤن]]
l65ezwnsxamxzj7fcb9gnwpa3bp3vme