ملوان ٚ أنزلي فۊتبالي باشگاه

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="glk">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>glkwiki</dbname>
    <base>https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مديا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گب</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارگير</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">کارگيرˇ گب</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">مدي Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فاىل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فاىلˇ گب</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدياويکي گب</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">قالب</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">قالبˇ گب</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">رانما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">رانما گب</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">جرگه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">جرگه گب</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">همزمت وؤت</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">همزمت وؤتˇ گب</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماجۊل</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماجۊلˇ گب</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ملوان ٚ أنزلي فۊتبالي باشگاه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3342</id>
    <revision>
      <id>158812</id>
      <parentid>83865</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XALÂBAR</username>
        <id>18983</id>
      </contributor>
      <comment>پیلپ(فوتبال)</comment>
      <origin>158812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9920" sha1="f777bbxwfnu3p7h5bv6ar1r51zlpbed" xml:space="preserve">[[فاىل:Malavan Logo.svg.png|بندانگشتی|چپ|250px|ملوان ٚ لؤگؤ]]
[[پرونده:malavan.jpg|left|thumb|ملوان]]
'''ملوان أنزلي''' ايته جه [[گيلان]] ٚ [[أنزلي]] پیلپ ٚ باشگاهان ايسه کي قديمي ايسه ؤ پۊر طرفدار دره. ملوان ۱۵۴۳ ديلمي سال (۱۳۴۸ ه.ش) مئن &quot;نيروی دریایی&quot; نام ٚ أمرأ چاکۊده بۊبؤسته، ألبته فقط پیلپ ٚ رشته مئن.&lt;ref&gt;[http://www.malavan.ir/11//ملوان%20بندرانزلی/تاریخچه-باشگاه-ملوان-بندر-انزلی/ malavan.ir]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; اۊن ٚ حامي ناوبان کریم رستگاري راد بۊ کي اۊ زمات أنزلي نيرۊی دريايي تربيت بدني بخش ٚ رياست اۊن ٚ دس دۊبۊ. مؤربي أن ٚ شينم [[بهمن صالح نیا]] بۊ کي مأرۊف ايسه به [[گيلان]] ٚ پیلپ ٚ پئر و خۊدشم ني ملوان ٚ بازيکؤن بۊ.

صالح‌نيا کي أنزلي مدرسه'ن ٚ مئن مألم ورزش بۊ، اي جرگه خۊ شاگردان ٚ أمرأ باشگايأ چاکۊد. ملوان خۊ کارأ کيشور ٚ دانش‌آمۊزي مۊسابقه‌ئن ؤ اؤستاني مۊسابقه‌ئن ٚ جه سراگيفته ؤ خيلي زۊد خؤره فأرسانئه کيشور ٚ لیگ دسته اول ؤ جه هۊ أول خۊ خؤرم نتيجه‌ئن ٚ أمرأ بتانسته خؤره تاوده توجهات ٚ کانۊن ٚ مئن.
بعد أنکي نيرۊی دريايی تيم تخت جمشيد ٚ جام ٚ انتخابي ماسبقه‌ئن ٚ مئن شرکت بۊگۊد، سومي تيم ٚ عنوان ٚ أمرأ تخت جشميد ٚ ليگ یک-أ صعۊد بۊگۊده. ۱۳۵۲ سال ٚ مئن سۊ ته نام آرتميس، ملوان ؤ بایندر پيشنهاد بدأده کي اۊشان ٚ جه ملوان انتخاب بۊبؤسته ؤ أ تيم ٚ نام بۊبؤست ملوان نیرۊی دريايي بندر پهلوي. بعد أنکي انقلاب رؤخ بدأ ؤ شأر دۊورادئه خۊ قبلي نام یأني أنزلي-أ بدست باورده ملوان ٚ رسمي نام ني تغيير بۊگۊد ؤ بۊبؤست ملوان نيرۊی دریايي بندر أنزلي.&lt;ref&gt;|نویسنده = |نشانی=https://web.archive.org/web/20210423102350/http://anzaliclub.ir/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86/ |عنوان=بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ =۱۲ اسفند ۱۳۹۱ |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.freezepage.com/1463689931YPMNVPAIGT |عنوان=به مناسبت تولد بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt; 

ملوان ۱۳۵۲ ٚ سال ٚ جه همه‌ته ايران ٚ ليگان ٚ مئن ايسابۊ تا أنکي ۱۳۷۵ ٚ سال ٚ دۊرۊن أول وار بکفته بيجير. ملوان ۱۳۷۸ ٚ سال ايواردئه بکفته ؤ هنده ۱۳۸۱ ٚ سال سوؤمين دفأ بکفته. ملوان هر سه سفره واگردسته بۊجؤر أما ۱۳۹۵ ٚ سال ٚ مئن خۊ چائارؤمين سۊقۊطه تجرؤبه بۊکۊده ؤ تا هأسأم کرأ ليگ ٚ يک ٚ مئن تۊپ زنه.&lt;ref&gt;|نشانی =http://www.varzesh3.com/news/1325286/سیاه-جامگان-2-ملوان-0؛-خداحافظ-قوی-سپید|عنوان =سیاه جامگان 2 - ملوان 0؛ خداحافظ قوی سپید|ناشر =ورزش سه|تاریخ = ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۵}}&lt;/ref&gt; 

تۊمام ٚ أ تفاسير ٚ أمرأ ملوان بتانسته خؤب کارنامه‌اي خؤره چاکۊنه. ملوان تا ۱۳۸۰ ٚ سال [[ایران]] ٚ بئترين شأرستاني تيم بۊ. ألبت بعدن [[سپاهان]] ؤ [[فولاد خوزستان]] ملوانأ ببردده رؤتبه‌ی سوؤم.

أما هنده ملوان أ گۊلازان ٚ أمرأ: تخت جمشيد ٚ جام ٚ بئترين شأرستاني تيم، سۊ‌ته قهرماني جام حذفی مئن، سه‌تا نایب قهرماني جام حذفي مئن، دۊ وار حۊضۊر آسيا باشگايان ٚ جام ٚ مئن به عنوان ايران ٚ نماينده ؤ... هسأ ني ايران ٚ باشگايان ٚ مياني خۊ جاجيگايه دأره.

هسأ ملوان جغرز پيله سالان ٚ فۊتبال ٚ تيم، فۊتبال ٚ مدارس ٚ مئن ؤ نؤنهالان ؤ نؤجوانان ؤ جوانان ؤ اؤميد ٚ رده'ن ٚ ميانم تيم دأره. علاوه بر أشأن قایقرانی، بسکتبال ؤ بؤکس ٚ مئنم فعاليت کۊداندره ؤ هأتؤ خانمان ٚ وأسي ني قايقراني، فۊتسال ؤ فۊتبال ٚ مئن تيم داري کۊنه. ويشتر جه ۶۰۰ته جوانم أنزلي دۊرۊن أ تيمان ٚ مئن ايساده.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110729163519/http://www.hamshahrionline.ir/print-34348.aspx همشهری آنلاین آشنایی با ملوان]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;

== ملوان ٚ گۊلازان ==
* ۱۳۴۸ : باشگاه راه دکفته
* ۱۳۵۱ : وارد لیگ دسته اول ایران ببوسته ( جام تخت جمشید ) 
* ۱۳۵۲ : بخترین تیم شهرستانی ایران ببوسته در جام تخت جمشید با کسب مقام پنجم ، مقام دوم در جام عمران منطقه ای [[پاکستان]] 
* ۱۳۵۳ : مقام ششم در جام تخت جمشید کسب بوگود، [[عزیز اسپندار]] با ۱۰ گل زده [[آقای گل]] ببوسته
* ۱۳۵۴ : مقام هفتم در جام تخت جمشید بدست باورده
* ۱۳۵۵ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید ( مقام هفتم ) ، قهرمان اولین دوره جام حذفی ایران با پیروزی ۴ بر یک مقابل [[تراکتورسازی تبریز]] 
* ۱۳۵۶ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام سوم ، عزیز اسپندار با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۵۷ : مقام ششم در جام تخت جمشیده بدست باورده
* ۱۳۶۰ : مقام سوم در جام وحدت با شرکت تیمهای [[سوریه]]، [[الجزایر]]، [[استقلال]]، [[پیروزی]] و امیدهای ارتش ایران 
* ۱۳۶۵ : قهرمان جام حذفی ببوسته با غلبه ۲ بر ۱ بر تیم خیبر خرم آباد - قهرمان گروه مقدماتی جام باشگاههای آسیا ببوسته در [[سریلانکا]] ( سال ۱۹۸۷ میلادی ) 
در دور مقدماتی أ موسابقات در سریلانکا، تیم ملوان در طی ۳ مسابقه 21 تا گل بزه و فقط ایته گل بخورده به مقام اول گروه برسه .
* ملوان ۷ - بانک پاکستان ۰ ( [[سیروس قایقران]] ۳ گل ، محمدیان ، احمدزاده ، اسپندار ، قنبرنژاد)

* ملوان ۱ - ساندرز سیلان ۱ ( قایقران)

* ملوان ۱۲ - [[مالدیو]] ۰ ( قایقران ۴ گل - احمدزاده ۳ گل - [[عزیز اسپندار]] ۲ گل - محمدیان - دلخوش - قنبرنژاد)

* ۱۳۶۶ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۱ بر ۰ در تک بازی انجام ببوسته در تئران در مقابل تیم [[پرسپولیس]] 
* ۱۳۶۷ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۵ بر ۳ در دو بازی رفت ( پیروزی ۳ بر ۱ ) و برگشت ( شکست ۴ بر ۰ ) در مقابل [[شاهین اهواز]] 
* ۱۳۶۸ : بخترین تیم شهرستانی ایران با کسب مقام سوم در لیگ ، [[احمدزاده]] با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۶۹ : قهرمان جام حذفی با پیروزی ۶ بر ۵ در مقابل استقلال تئران در تک بازی انجام شده در تئران - از مسابقات آسیایی ( ۱۹۹۲ ) با دو تساوی ۱-۱ و ۰-۰ حذفا بوسته در مقابل الرمثه [[اردن]] 
* ۱۳۷۰ : مقام چهارم لیگ ، نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۲ بر ۱ مقابل پرسپولیس در تک بازی انجام شده در تئران 
* ۱۳۷۱ : مقام چهاردهم لیگ 
* ۱۳۷۲ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۳ : مقام هفتم لیگ 
* ۱۳۷۴ : مقام دوازدهم لیگ 
* ۱۳۷۵ : مقام چهاردهم لیگ و سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۶ : قهرمان دسته دوم و صعود به لیگ 
* ۱۳۷۷ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۸ : سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۹ : مقام دهم لیگ حرفه ای 
* ۱۳۸۰ : مقام دوازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۱ الی ۸۲ لیگ حرفه ای : مقام چهاردهم و سقوط به دسته اول 
* فصل ۸۲ الی ۸۳ : نایب قهرمان دسته اول و صعود به لیگ حرفه ای ، نماینده ایران در مسابقات [[المپیک]] آسیاو [[آفریقا]] ببوسته
* فصل ۸۳ الی ۸۴ : مقام هفتم لیگ و کسب عنوان پدیده لیگ حرفه ای به خودش اختصاص بدا
* فصل ۸۴ الی ۸۵ : مقام یازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۵ الی ۸۶ : حضور در لیگ حرفه ای''' 

* فصل 89 الی 90 : مقام هشتم لیگ حرفه ای و نایب قهرمانی جام حذفی

==سربس==

[[جرگه:ورزشي باشگاهؤن]]</text>
      <sha1>f777bbxwfnu3p7h5bv6ar1r51zlpbed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158813</id>
      <parentid>158812</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XALÂBAR</username>
        <id>18983</id>
      </contributor>
      <comment>ؤرجٚش(ورزش)</comment>
      <origin>158813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9910" sha1="cafnexdosimmklolqsi9hyro3ze3dts" xml:space="preserve">[[فاىل:Malavan Logo.svg.png|بندانگشتی|چپ|250px|ملوان ٚ لؤگؤ]]
[[پرونده:malavan.jpg|left|thumb|ملوان]]
'''ملوان أنزلي''' ايته جه [[گيلان]] ٚ [[أنزلي]] پیلپ ٚ باشگاهان ايسه کي قديمي ايسه ؤ پۊر طرفدار دره. ملوان ۱۵۴۳ ديلمي سال (۱۳۴۸ ه.ش) مئن &quot;نيروی دریایی&quot; نام ٚ أمرأ چاکۊده بۊبؤسته، ألبته فقط پیلپ ٚ رشته مئن.&lt;ref&gt;[http://www.malavan.ir/11//ملوان%20بندرانزلی/تاریخچه-باشگاه-ملوان-بندر-انزلی/ malavan.ir]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; اۊن ٚ حامي ناوبان کریم رستگاري راد بۊ کي اۊ زمات أنزلي نيرۊی دريايي تربيت بدني بخش ٚ رياست اۊن ٚ دس دۊبۊ. مؤربي أن ٚ شينم [[بهمن صالح نیا]] بۊ کي مأرۊف ايسه به [[گيلان]] ٚ پیلپ ٚ پئر و خۊدشم ني ملوان ٚ بازيکؤن بۊ.

صالح‌نيا کي أنزلي مدرسه'ن ٚ مئن مألم ورجٚش بۊ، اي جرگه خۊ شاگردان ٚ أمرأ باشگايأ چاکۊد. ملوان خۊ کارأ سامؤن دانش‌آمۊزي مۊسابقه‌ئن ؤ اؤستاني مۊسابقه‌ئن ٚ جه سراگيفته ؤ خيلي زۊد خؤره فأرسانئه کيشور ٚ لیگ دسته اول ؤ جه هۊ أول خۊ خؤرم نتيجه‌ئن ٚ أمرأ بتانسته خؤره تاوده توجهات ٚ کانۊن ٚ مئن.
بعد أنکي نيرۊی دريايی تيم تخت جمشيد ٚ جام ٚ انتخابي ماسبقه‌ئن ٚ مئن شرکت بۊگۊد، سومي تيم ٚ عنوان ٚ أمرأ تخت جشميد ٚ ليگ یک-أ صعۊد بۊگۊده. ۱۳۵۲ سال ٚ مئن سۊ ته نام آرتميس، ملوان ؤ بایندر پيشنهاد بدأده کي اۊشان ٚ جه ملوان انتخاب بۊبؤسته ؤ أ تيم ٚ نام بۊبؤست ملوان نیرۊی دريايي بندر پهلوي. بعد أنکي انقلاب رؤخ بدأ ؤ شأر دۊورادئه خۊ قبلي نام یأني أنزلي-أ بدست باورده ملوان ٚ رسمي نام ني تغيير بۊگۊد ؤ بۊبؤست ملوان نيرۊی دریايي بندر أنزلي.&lt;ref&gt;|نویسنده = |نشانی=https://web.archive.org/web/20210423102350/http://anzaliclub.ir/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86/ |عنوان=بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ =۱۲ اسفند ۱۳۹۱ |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.freezepage.com/1463689931YPMNVPAIGT |عنوان=به مناسبت تولد بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt; 

ملوان ۱۳۵۲ ٚ سال ٚ جه همه‌ته ايران ٚ ليگان ٚ مئن ايسابۊ تا أنکي ۱۳۷۵ ٚ سال ٚ دۊرۊن أول وار بکفته بيجير. ملوان ۱۳۷۸ ٚ سال ايواردئه بکفته ؤ هنده ۱۳۸۱ ٚ سال سوؤمين دفأ بکفته. ملوان هر سه سفره واگردسته بۊجؤر أما ۱۳۹۵ ٚ سال ٚ مئن خۊ چائارؤمين سۊقۊطه تجرؤبه بۊکۊده ؤ تا هأسأم کرأ ليگ ٚ يک ٚ مئن تۊپ زنه.&lt;ref&gt;|نشانی =http://www.varzesh3.com/news/1325286/سیاه-جامگان-2-ملوان-0؛-خداحافظ-قوی-سپید|عنوان =سیاه جامگان 2 - ملوان 0؛ خداحافظ قوی سپید|ناشر =ورزش سه|تاریخ = ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۵}}&lt;/ref&gt; 

تۊمام ٚ أ تفاسير ٚ أمرأ ملوان بتانسته خؤب کارنامه‌اي خؤره چاکۊنه. ملوان تا ۱۳۸۰ ٚ سال [[ایران]] ٚ بئترين شأرستاني تيم بۊ. ألبت بعدن [[سپاهان]] ؤ [[فولاد خوزستان]] ملوانأ ببردده رؤتبه‌ی سوؤم.

أما هنده ملوان أ گۊلازان ٚ أمرأ: تخت جمشيد ٚ جام ٚ بئترين شأرستاني تيم، سۊ‌ته قهرماني جام حذفی مئن، سه‌تا نایب قهرماني جام حذفي مئن، دۊ وار حۊضۊر آسيا باشگايان ٚ جام ٚ مئن به عنوان ايران ٚ نماينده ؤ... هسأ ني ايران ٚ باشگايان ٚ مياني خۊ جاجيگايه دأره.

هسأ ملوان جغرز پيله سالان ٚ پیلپ ٚ تيم، فۊتبال ٚ مدارس ٚ مئن ؤ نؤنهالان ؤ نؤجوانان ؤ جؤوازان ؤ اؤميد ٚ رده'ن ٚ ميانم تيم دأره. علاوه بر أشأن قایقرانی، بسکتبال ؤ بؤکس ٚ مئنم فعاليت کۊداندره ؤ هأتؤ خانمان ٚ وأسي ني قايقراني، فۊتسال ؤ پیلپ مئن تيم داري کۊنه. ويشتر جه ۶۰۰ته جوانم أنزلي دۊرۊن أ تيمان ٚ مئن ايساده.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110729163519/http://www.hamshahrionline.ir/print-34348.aspx همشهری آنلاین آشنایی با ملوان]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;

== ملوان ٚ گۊلازان ==
* ۱۳۴۸ : باشگاه راه دکفته
* ۱۳۵۱ : وارد لیگ دسته اول ایران ببوسته ( جام تخت جمشید ) 
* ۱۳۵۲ : بخترین تیم شهرستانی ایران ببوسته در جام تخت جمشید با کسب مقام پنجم ، مقام دوم در جام عمران منطقه ای [[پاکستان]] 
* ۱۳۵۳ : مقام ششم در جام تخت جمشید کسب بوگود، [[عزیز اسپندار]] با ۱۰ گل زده [[آقای گل]] ببوسته
* ۱۳۵۴ : مقام هفتم در جام تخت جمشید بدست باورده
* ۱۳۵۵ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید ( مقام هفتم ) ، قهرمان اولین دوره جام حذفی ایران با پیروزی ۴ بر یک مقابل [[تراکتورسازی تبریز]] 
* ۱۳۵۶ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام سوم ، عزیز اسپندار با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۵۷ : مقام ششم در جام تخت جمشیده بدست باورده
* ۱۳۶۰ : مقام سوم در جام وحدت با شرکت تیمهای [[سوریه]]، [[الجزایر]]، [[استقلال]]، [[پیروزی]] و امیدهای ارتش ایران 
* ۱۳۶۵ : قهرمان جام حذفی ببوسته با غلبه ۲ بر ۱ بر تیم خیبر خرم آباد - قهرمان گروه مقدماتی جام باشگاههای آسیا ببوسته در [[سریلانکا]] ( سال ۱۹۸۷ میلادی ) 
در دور مقدماتی أ موسابقات در سریلانکا، تیم ملوان در طی ۳ مسابقه 21 تا گل بزه و فقط ایته گل بخورده به مقام اول گروه برسه .
* ملوان ۷ - بانک پاکستان ۰ ( [[سیروس قایقران]] ۳ گل ، محمدیان ، احمدزاده ، اسپندار ، قنبرنژاد)

* ملوان ۱ - ساندرز سیلان ۱ ( قایقران)

* ملوان ۱۲ - [[مالدیو]] ۰ ( قایقران ۴ گل - احمدزاده ۳ گل - [[عزیز اسپندار]] ۲ گل - محمدیان - دلخوش - قنبرنژاد)

* ۱۳۶۶ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۱ بر ۰ در تک بازی انجام ببوسته در تئران در مقابل تیم [[پرسپولیس]] 
* ۱۳۶۷ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۵ بر ۳ در دو بازی رفت ( پیروزی ۳ بر ۱ ) و برگشت ( شکست ۴ بر ۰ ) در مقابل [[شاهین اهواز]] 
* ۱۳۶۸ : بخترین تیم شهرستانی ایران با کسب مقام سوم در لیگ ، [[احمدزاده]] با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۶۹ : قهرمان جام حذفی با پیروزی ۶ بر ۵ در مقابل استقلال تئران در تک بازی انجام شده در تئران - از مسابقات آسیایی ( ۱۹۹۲ ) با دو تساوی ۱-۱ و ۰-۰ حذفا بوسته در مقابل الرمثه [[اردن]] 
* ۱۳۷۰ : مقام چهارم لیگ ، نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۲ بر ۱ مقابل پرسپولیس در تک بازی انجام شده در تئران 
* ۱۳۷۱ : مقام چهاردهم لیگ 
* ۱۳۷۲ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۳ : مقام هفتم لیگ 
* ۱۳۷۴ : مقام دوازدهم لیگ 
* ۱۳۷۵ : مقام چهاردهم لیگ و سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۶ : قهرمان دسته دوم و صعود به لیگ 
* ۱۳۷۷ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۸ : سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۹ : مقام دهم لیگ حرفه ای 
* ۱۳۸۰ : مقام دوازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۱ الی ۸۲ لیگ حرفه ای : مقام چهاردهم و سقوط به دسته اول 
* فصل ۸۲ الی ۸۳ : نایب قهرمان دسته اول و صعود به لیگ حرفه ای ، نماینده ایران در مسابقات [[المپیک]] آسیاو [[آفریقا]] ببوسته
* فصل ۸۳ الی ۸۴ : مقام هفتم لیگ و کسب عنوان پدیده لیگ حرفه ای به خودش اختصاص بدا
* فصل ۸۴ الی ۸۵ : مقام یازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۵ الی ۸۶ : حضور در لیگ حرفه ای''' 

* فصل 89 الی 90 : مقام هشتم لیگ حرفه ای و نایب قهرمانی جام حذفی

==سربس==

[[جرگه:ورزشي باشگاهؤن]]</text>
      <sha1>cafnexdosimmklolqsi9hyro3ze3dts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158814</id>
      <parentid>158813</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XALÂBAR</username>
        <id>18983</id>
      </contributor>
      <comment>نؤوازۊن:جوانان</comment>
      <origin>158814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9910" sha1="dkf2i8gkixtpxb401zb7q1e6zknwe2r" xml:space="preserve">[[فاىل:Malavan Logo.svg.png|بندانگشتی|چپ|250px|ملوان ٚ لؤگؤ]]
[[پرونده:malavan.jpg|left|thumb|ملوان]]
'''ملوان أنزلي''' ايته جه [[گيلان]] ٚ [[أنزلي]] پیلپ ٚ باشگاهان ايسه کي قديمي ايسه ؤ پۊر طرفدار دره. ملوان ۱۵۴۳ ديلمي سال (۱۳۴۸ ه.ش) مئن &quot;نيروی دریایی&quot; نام ٚ أمرأ چاکۊده بۊبؤسته، ألبته فقط پیلپ ٚ رشته مئن.&lt;ref&gt;[http://www.malavan.ir/11//ملوان%20بندرانزلی/تاریخچه-باشگاه-ملوان-بندر-انزلی/ malavan.ir]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; اۊن ٚ حامي ناوبان کریم رستگاري راد بۊ کي اۊ زمات أنزلي نيرۊی دريايي تربيت بدني بخش ٚ رياست اۊن ٚ دس دۊبۊ. مؤربي أن ٚ شينم [[بهمن صالح نیا]] بۊ کي مأرۊف ايسه به [[گيلان]] ٚ پیلپ ٚ پئر و خۊدشم ني ملوان ٚ بازيکؤن بۊ.

صالح‌نيا کي أنزلي مدرسه'ن ٚ مئن مألم ورجٚش بۊ، اي جرگه خۊ شاگردان ٚ أمرأ باشگايأ چاکۊد. ملوان خۊ کارأ سامؤن دانش‌آمۊزي مۊسابقه‌ئن ؤ اؤستاني مۊسابقه‌ئن ٚ جه سراگيفته ؤ خيلي زۊد خؤره فأرسانئه کيشور ٚ لیگ دسته اول ؤ جه هۊ أول خۊ خؤرم نتيجه‌ئن ٚ أمرأ بتانسته خؤره تاوده توجهات ٚ کانۊن ٚ مئن.
بعد أنکي نيرۊی دريايی تيم تخت جمشيد ٚ جام ٚ انتخابي ماسبقه‌ئن ٚ مئن شرکت بۊگۊد، سومي تيم ٚ عنوان ٚ أمرأ تخت جشميد ٚ ليگ یک-أ صعۊد بۊگۊده. ۱۳۵۲ سال ٚ مئن سۊ ته نام آرتميس، ملوان ؤ بایندر پيشنهاد بدأده کي اۊشان ٚ جه ملوان انتخاب بۊبؤسته ؤ أ تيم ٚ نام بۊبؤست ملوان نیرۊی دريايي بندر پهلوي. بعد أنکي انقلاب رؤخ بدأ ؤ شأر دۊورادئه خۊ قبلي نام یأني أنزلي-أ بدست باورده ملوان ٚ رسمي نام ني تغيير بۊگۊد ؤ بۊبؤست ملوان نيرۊی دریايي بندر أنزلي.&lt;ref&gt;|نویسنده = |نشانی=https://web.archive.org/web/20210423102350/http://anzaliclub.ir/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86/ |عنوان=بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ =۱۲ اسفند ۱۳۹۱ |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.freezepage.com/1463689931YPMNVPAIGT |عنوان=به مناسبت تولد بهمن صالح نیا | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt; 

ملوان ۱۳۵۲ ٚ سال ٚ جه همه‌ته ايران ٚ ليگان ٚ مئن ايسابۊ تا أنکي ۱۳۷۵ ٚ سال ٚ دۊرۊن أول وار بکفته بيجير. ملوان ۱۳۷۸ ٚ سال ايواردئه بکفته ؤ هنده ۱۳۸۱ ٚ سال سوؤمين دفأ بکفته. ملوان هر سه سفره واگردسته بۊجؤر أما ۱۳۹۵ ٚ سال ٚ مئن خۊ چائارؤمين سۊقۊطه تجرؤبه بۊکۊده ؤ تا هأسأم کرأ ليگ ٚ يک ٚ مئن تۊپ زنه.&lt;ref&gt;|نشانی =http://www.varzesh3.com/news/1325286/سیاه-جامگان-2-ملوان-0؛-خداحافظ-قوی-سپید|عنوان =سیاه جامگان 2 - ملوان 0؛ خداحافظ قوی سپید|ناشر =ورزش سه|تاریخ = ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۵}}&lt;/ref&gt; 

تۊمام ٚ أ تفاسير ٚ أمرأ ملوان بتانسته خؤب کارنامه‌اي خؤره چاکۊنه. ملوان تا ۱۳۸۰ ٚ سال [[ایران]] ٚ بئترين شأرستاني تيم بۊ. ألبت بعدن [[سپاهان]] ؤ [[فولاد خوزستان]] ملوانأ ببردده رؤتبه‌ی سوؤم.

أما هنده ملوان أ گۊلازان ٚ أمرأ: تخت جمشيد ٚ جام ٚ بئترين شأرستاني تيم، سۊ‌ته قهرماني جام حذفی مئن، سه‌تا نایب قهرماني جام حذفي مئن، دۊ وار حۊضۊر آسيا باشگايان ٚ جام ٚ مئن به عنوان ايران ٚ نماينده ؤ... هسأ ني ايران ٚ باشگايان ٚ مياني خۊ جاجيگايه دأره.

هسأ ملوان جغرز پيله سالان ٚ پیلپ ٚ تيم، فۊتبال ٚ مدارس ٚ مئن ؤ نؤنهالان ؤ نؤجوانان ؤ نؤوازۊن ؤ اؤميد ٚ رده'ن ٚ ميانم تيم دأره. علاوه بر أشأن قایقرانی، بسکتبال ؤ بؤکس ٚ مئنم فعاليت کۊداندره ؤ هأتؤ خانمان ٚ وأسي ني قايقراني، فۊتسال ؤ پیلپ مئن تيم داري کۊنه. ويشتر جه ۶۰۰ته جوانم أنزلي دۊرۊن أ تيمان ٚ مئن ايساده.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110729163519/http://www.hamshahrionline.ir/print-34348.aspx همشهری آنلاین آشنایی با ملوان]|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;

== ملوان ٚ گۊلازان ==
* ۱۳۴۸ : باشگاه راه دکفته
* ۱۳۵۱ : وارد لیگ دسته اول ایران ببوسته ( جام تخت جمشید ) 
* ۱۳۵۲ : بخترین تیم شهرستانی ایران ببوسته در جام تخت جمشید با کسب مقام پنجم ، مقام دوم در جام عمران منطقه ای [[پاکستان]] 
* ۱۳۵۳ : مقام ششم در جام تخت جمشید کسب بوگود، [[عزیز اسپندار]] با ۱۰ گل زده [[آقای گل]] ببوسته
* ۱۳۵۴ : مقام هفتم در جام تخت جمشید بدست باورده
* ۱۳۵۵ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید ( مقام هفتم ) ، قهرمان اولین دوره جام حذفی ایران با پیروزی ۴ بر یک مقابل [[تراکتورسازی تبریز]] 
* ۱۳۵۶ : بخترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام سوم ، عزیز اسپندار با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۵۷ : مقام ششم در جام تخت جمشیده بدست باورده
* ۱۳۶۰ : مقام سوم در جام وحدت با شرکت تیمهای [[سوریه]]، [[الجزایر]]، [[استقلال]]، [[پیروزی]] و امیدهای ارتش ایران 
* ۱۳۶۵ : قهرمان جام حذفی ببوسته با غلبه ۲ بر ۱ بر تیم خیبر خرم آباد - قهرمان گروه مقدماتی جام باشگاههای آسیا ببوسته در [[سریلانکا]] ( سال ۱۹۸۷ میلادی ) 
در دور مقدماتی أ موسابقات در سریلانکا، تیم ملوان در طی ۳ مسابقه 21 تا گل بزه و فقط ایته گل بخورده به مقام اول گروه برسه .
* ملوان ۷ - بانک پاکستان ۰ ( [[سیروس قایقران]] ۳ گل ، محمدیان ، احمدزاده ، اسپندار ، قنبرنژاد)

* ملوان ۱ - ساندرز سیلان ۱ ( قایقران)

* ملوان ۱۲ - [[مالدیو]] ۰ ( قایقران ۴ گل - احمدزاده ۳ گل - [[عزیز اسپندار]] ۲ گل - محمدیان - دلخوش - قنبرنژاد)

* ۱۳۶۶ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۱ بر ۰ در تک بازی انجام ببوسته در تئران در مقابل تیم [[پرسپولیس]] 
* ۱۳۶۷ : نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۵ بر ۳ در دو بازی رفت ( پیروزی ۳ بر ۱ ) و برگشت ( شکست ۴ بر ۰ ) در مقابل [[شاهین اهواز]] 
* ۱۳۶۸ : بخترین تیم شهرستانی ایران با کسب مقام سوم در لیگ ، [[احمدزاده]] با ۱۶ گل زده آقای گل ببوسته
* ۱۳۶۹ : قهرمان جام حذفی با پیروزی ۶ بر ۵ در مقابل استقلال تئران در تک بازی انجام شده در تئران - از مسابقات آسیایی ( ۱۹۹۲ ) با دو تساوی ۱-۱ و ۰-۰ حذفا بوسته در مقابل الرمثه [[اردن]] 
* ۱۳۷۰ : مقام چهارم لیگ ، نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۲ بر ۱ مقابل پرسپولیس در تک بازی انجام شده در تئران 
* ۱۳۷۱ : مقام چهاردهم لیگ 
* ۱۳۷۲ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۳ : مقام هفتم لیگ 
* ۱۳۷۴ : مقام دوازدهم لیگ 
* ۱۳۷۵ : مقام چهاردهم لیگ و سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۶ : قهرمان دسته دوم و صعود به لیگ 
* ۱۳۷۷ : مقام سیزدهم لیگ 
* ۱۳۷۸ : سقوط به دسته دوم 
* ۱۳۷۹ : مقام دهم لیگ حرفه ای 
* ۱۳۸۰ : مقام دوازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۱ الی ۸۲ لیگ حرفه ای : مقام چهاردهم و سقوط به دسته اول 
* فصل ۸۲ الی ۸۳ : نایب قهرمان دسته اول و صعود به لیگ حرفه ای ، نماینده ایران در مسابقات [[المپیک]] آسیاو [[آفریقا]] ببوسته
* فصل ۸۳ الی ۸۴ : مقام هفتم لیگ و کسب عنوان پدیده لیگ حرفه ای به خودش اختصاص بدا
* فصل ۸۴ الی ۸۵ : مقام یازدهم لیگ حرفه ای 
* فصل ۸۵ الی ۸۶ : حضور در لیگ حرفه ای''' 

* فصل 89 الی 90 : مقام هشتم لیگ حرفه ای و نایب قهرمانی جام حذفی

==سربس==

[[جرگه:ورزشي باشگاهؤن]]</text>
      <sha1>dkf2i8gkixtpxb401zb7q1e6zknwe2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بابل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5014</id>
    <revision>
      <id>158806</id>
      <parentid>155000</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T12:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yutraw</username>
        <id>18978</id>
      </contributor>
      <comment>/* مردمون نامور */</comment>
      <origin>158806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15167" sha1="loy8kadkfzfl7eaqupu14t6c5a2lr2x" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
'''بابل''' یا '''بابۊل''' ايته جه [[ايران]] ٚ [[مازندران ٚ اۊستان]] ٚ شأران ؤ [[بابل ٚ شأرستان]] ٚ مرکز ايسه. بابل، مازندران ٚ دۊوؤمي پيله شأر [[ساري]] پسي ايسه. بابل ٚ لقب '''«شهر بهارنارنج»'''&lt;ref&gt;بابل شهر بهار نارنج، نوشته گروه مولفان، نشر چشمه، 1379&lt;/ref&gt; ايسه. بابل دۊته شأري منطقه مئن تخسيم به. أ شأر ٚ بۊلندی حۊدۊد ۲ متر دریا سطح ٚ جه بيجيرتر ایسه.&lt;ref&gt;نماینده مردم بابل،نیاز آذری، بابل شناسی&lt;/ref&gt;
بابل ٚ شأرستان ويشترين جمعيت-أ مازندران ٚ شأرستانان مئن دأره. بابل ٚ شأر، ايران ٚ ۱۳۹۰ سرشۊماري أساس ٚ سر ۲۱۹,۴۶۷ نفر بۊ ؤ بابل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ني ۴۹۵,۴۷۲ نفر بۊ گه ۱۶/۱۲ درصد اۊستان ٚ جمعيت-أ شامل به. بابل ٚ شأر ۳۲ کيلۊمتر مۊربع مساحت دأره.
بابل مۊختلف زمینه‌ئن ٚ مئن؛ پجشکي، کيشاورزي، دانشگاهي، سياسي ؤ تجاري مأنستن ايته مۊهم ٚ شأر ايسه. أ شأر [[کاسپي دریا]] ؤ ألبۊرز ٚ کۊ ورجه بنا بۊبؤسته ؤ دریا جه ۱۵ کيلۊمتر ؤ [[تئران]] ٚ جه ۲۱۰ کيلۊمتر فاصله دأره.

==سیاسی تقسیمات==
بابل از شمال به شهرستان های ساحلی [[بابلسر]] و [[فریدونکنار]]، از شمال شرقی به [[سیمرغ]]، از شرق به شهرستان های [[قائمشهر]] و [[سوادکوه شمالی]]، از جنوب شرقی به [[شهرستان سوادکوه]]، از غرب به شهرستان [[آمل]] و از جنوب به شهرستان [[فیروزکوه]] که در استان تهران ایسه، محدود به.
[[پرونده:A200.JPG|500px|بی‌قاب|وسط]]


==بخشان و هستانان==
[[پرونده:Way of Babol1.jpg|300px|بندانگشتی|چپ|بابِلِ راه ها]]
* [[امیرکلا بخش]]
** شهرها: [[امیرشهر]]


* [[بابل‌کنار بخش]]
** شهرها: [[مرزیکلا|مرزی‌کلا]]
*** دهستان [[دهستان بابل‌کنار|بابل‌کنار]]
*** دهستان [[دهستان درازکلا|درازکلا]]


* [[بندپی شرقی بخش]]
** شهرها: [[گلوگاه (بابل)|گلوگاه]]
*** [[سجادرود دهستان]]
*** [[فیروزجاه دهستان]]


* [[بندپی غربی بخش]]
** شهرها: [[خوش‌رودپی|خوش‌رود]] و [[شهیدآباد]]
*** [[خوش‌رود دهستان]]
*** [[شهیدآباد دهستان]]


* [[گتاب بخش]]
** شهرها: [[گتاب]] و [[آهنگرکلا]]
*** [[گتاب جنوبی دهستان]]
*** [[گتاب شمالی دهستان]]


*  [[لاله‌آباد بخش]]
** شهرها: [[زرگرمحله|زرگرشهر]] و [[احمدشهر]]
*** دهستان [[کاری‌پی دهستان]]
*** دهستان [[لاله‌آباد دهستان]]


* [[بخش مرکزی شهرستان بابل|بخش مرکزی]]
** شهرها: [[بابل (شهر)|بابل]] و [[گنج‌افروز]]
*** [[فیضیه دهستان]]
*** [[اسبوکلا دهستان]]
*** [[گنج افروز دهستان]]


==  مردمون نامور ==
''' نیکوکارون: ''' سید حسین فلاح نوشیروانی، محمد صادق شفیع زاده، دكتر سيد على طبرى پور

''' دانشمندا: ''' شاهرخ مسکوب، منوچهر فرهنگ، احمد قهرمان، محسن ثلاثی، سید محمدباقر حجتی، ابوالقاسم اسماعیل پور، محمد اردشیر، حسن انوشه، احمد عبداله‌زاده بارفروش

''' علما: ''' سعید العلماء، علی اصغر مازندرانی، میرزا شفیع مازندرانی، شیخ کبیر، زین العابدین حائری مازندرانی، فانی، آیت الله هادی روحانی

''' هِنِرمندا: ''' داود رشیدی، سعید امیرسلیمانی، پرویز بهرام، مائده طهماسبی، اردلان شجاع‌کاوه، اسرافیل شیرچی، مکرمه قنبری، پریناز ایزدیار، مریم کاویانی، منوچهر طبری، مهدی فلاح

''' شاعرون: ''' [[امیر پازواری]]، محمد عاصمی

''' خوانندگان: ''' دلکش، [[مازیار]]، بیژن مرتضوی، افشین (خواننده)، آریا آرام نژاد، ماهان بهرام خان، بیژن بیژنی

''' شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی: ''' مسیح (معصومه) علی نژاد، قاسم معتمدی، کریم معتمدی، حسن قشقاوی، محمود نبویان، محمد مجدآرا، سعید قاسمی‌نژاد

''' ورزشکارون: ''' امامعلی حبیبی(کشتی گیر)، عبدالله موحد(کشتیگیر)، نوشاد عالمیان(پینگ پنگ باز)، سوسن حاجی پور(تکواندو کار)، بشیر باباجانزاده (کشتی گیر فرنگی)، مجتبی میرزاجانپور(والیبالیست)، حامد طالبی زرین کمر(کشتی گیر)، مهران رضازاده (کشتی گیر)،جلال زمان(کشتی گیر)، سهراب انتظاری(فوتبالیست)،هادی نوروزی(فوتبالیست)، نیما عالمیان(پینگ پنگ باز)، پوریا عمرانی(پینگ پنگ باز)، محجوبه عمرانی(پینگ پنگ باز) و...
&lt;gallery&gt;

پرونده:Ayatollah-mz.jpg|علی‌اصغر مازندرانی
پرونده:Abdollah Movahed.png|عبدالله موحد
پرونده:Imam-Ali Habibi.png|امامعلی حبیبی
پرونده:Hamed Talebi 2011 World Wrestling Championships.jpeg|حامد طالبی
پرونده:Delkesh.jpg|دلکش
پرونده:Bijan Mortazavi.jpg|بیژن مرتضوی
&lt;/gallery&gt;

== گردشگری طبیعی جائون ==


=== دریاچه‌ها ===

[[پرونده:Babolsar darya.jpg|250px|بندانگشتی|چپ|سواحل دریای مازندران در بابلسر]]
[[پرونده:Shiadeh Dam 14.JPG|250px|بندانگشتی|چپ|دریاچه سد شیاده]]
* دریای مازندران
* دریاچه سد البرز
* دریاچه سد شیاده

* دریاچه کامی کلا
* دریاچه آب بندان رمنت


=== جنگِل‌ها ===
[[پرونده:Forest in mazandaran.jpg|250px|بندانگشتی|چپ|جنگل های بزچفتِ بابلکنار]]
* جنگل لفور
* جنگل نارنجلو

* جنگل شیاده
* جنگل بابلکنار
* جنگل ویوج

* جنگل طبیعت


=== آبشارها ===


* آبشار حاجی شیخ موسی

* آبشار کیمون

* آبشار تیرکن

* هفت آبشار

* آبشار کیمون


=== چشمه‌ها ===

* چشمه آب گرم اَزرو


=== ییلاق‌ها ===
* فیلبند
* شیخ موسی
* ورزنه
* لهه
* انیژدون

* شالدرکا (طایفه طالش)
* شالینگچال
==  تاریخی و مذهبی جائون ==

*بقعه امامزاده قاسم معروف هسه به آستانه
*بقعه سلطان محمد طاهر
*بقعه درویش فخرالدین
*مسجدجامع
*تکیه پیرعلم
*تکیه مقریکلا
*تکیه حصیرفروشان
*قصر سابق شاه
*برج دیده بانی
*پل محمدحسن خان
*ساختمان شهرداری
*(موزه بابل) ساختمان شهربانی
*ماهی فروشای بازار 
*مقبرهٔ درویش علمبازی
*مقبره حاجی شیخ موسی، ییلاق شیخ موسی خش بند پی شرقی دله دره
*سقاخانه شیاده، بخش بندپی غربی دله دره
*حمام عمومی روستای نمودارکلاه
*تکیه فیلبند
*مقبره ملا محمد شهر آشوب
&lt;gallery&gt;
پرونده:برج دیده بانی بابل 1.jpg|تصویری قدیمی از برج دیده بانی
|تصویر جدید از برج دیده بانی
Image:a216.jpg|[[بابل موزه]]
Image:a217.jpg|[[مقریکلا تکیه]]
پرونده:Saqanephar Shiadeh 05.jpg|سقانفار شیاده
&lt;/gallery&gt;


== آموزش عالیِ مرکزا ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ردیف !! نام مرکز !! عنوان !! نوع !! وبگاه
|-
| 1 || [[دانشگاه علوم پزشکی بابل]] || دانشگاه || دولتی || https://web.archive.org/web/20010428032904/http://www.mubabol.ac.ir/
|-
| 2 || [[دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل]] || دانشگاه || دولتی || https://web.archive.org/web/20180224033628/http://nit.ac.ir/
|-
| 3 || دانشگاه فرهنگیان- مرکز آموزش عالی شهید رجایی بابل || دانشگاه || دولتی || https://web.archive.org/web/20120828104358/http://www.rajaee-ttc.ir/
|-
| 4 || دانشکده فنی امام صادق بابل || دانشکده || دولتی || https://web.archive.org/web/20151101122542/http://baboltc.ac.ir/
|-
| 5 || [[دانشگاه علوم و فنون مازندران]] || دانشگاه || غیرانتفاعی || https://web.archive.org/web/20121207032248/http://ustmb.ac.ir/
|-
| 6 || دانشگاه پیام نور- مرکز بابل || دانشگاه || پیام نور || https://web.archive.org/web/20170813175207/http://www.babol.mpnu.ac.ir/
|-
| 7 || دانشگاه پیام نور- واحد بندپی || دانشگاه || پیام نور || http://www.bandpey.mpnu.ac.ir
|-
| 8 || [[دانشگاه آزاد اسلامی- واحد بابل]] || دانشگاه || آزاد || https://web.archive.org/web/20190812111645/http://www.baboliau.ac.ir/
|-
| 9 || دانشگاه علمی و کاربردی- واحد بابل || دانشگاه || علمی کاربردی || https://web.archive.org/web/20140518072706/http://unbabol.com/
|-
| 10 || مرکز آموزش علمی و کاربردی فرهنگ و هنر- واحد 4 بابل || موسسه || علمی کاربردی || https://babolfh4.pafcoerp.com
|-
| 11 || مرکز آموزش علمی و کاربردی جهاد دانشگاهی- واحد بابل || موسسه || علمی کاربردی || https://web.archive.org/web/20140223020140/http://www.babol.iastjd.ac.ir/
|-
| 12|| مرکز آموزش علمی و کاربردی بندپی غربی || موسسه || علمی کاربردی ||
|-
| 13|| [[مؤسسه آموزش عالی صنعتی مازندران]] || موسسه || غیرانتفاعی || http://www.mit.ac.ir
|-
| 14|| [[موسسه آموزش عالی علوم و فناوری آریان]] || موسسه || غیرانتفاعی || https://web.archive.org/web/20140613054842/http://www.aryan.ac.ir/
|-
| 15|| موسسه آموزش عالی طبری || موسسه || غیرانتفاعی || https://web.archive.org/web/20140607012528/http://tabari.ac.ir/
|-
| 16|| موسسه آموزش عالی راه دانش بابل || موسسه || غیرانتفاعی || https://web.archive.org/web/20140516185538/http://rahedanesh.ac.ir/
|-
| 17|| آموزشکده فنی و حرفه ای سما- واحد بابل || آموزشکده || آزاد || http://www.babol-samacollege.ir
|-
| 18|| آموزشکده فنی و حرفه ای الزهرا- واحد بابل || اموزشکده || دولتی || https://web.archive.org/web/20131015085526/http://www.alzahrababol.ac.ir/
|}


== بهداشت == 

=== بیمارستان ها ===

* بیمارستان [[هادی روحانی|روحانی]] (بلوار کشاورز) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140217135745/http://rohani.mubabol.ac.ir/ بیمارستان روحانی]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان [[شهید بهشتی]] (خیابان سرگرد قاسمی) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140614165734/http://beheshti.mubabol.ac.ir/ بیمارستان شهید بهشتی]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان شهید یحیی نژاد (خیابان مصطفی خمینی) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140218181259/http://yahya.mubabol.ac.ir/ بیمارستان شهید یحیی نژاد]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان کودکان شفیع زاده (امیرشهر، خیابان امام) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130813230712/http://amirkola.mubabol.ac.ir/ بیمارستان کودکان]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان بابل کلینیک (خیابان [[سید جمال الدین]] اسدآبادی) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140617203747/http://www.babolclinic.com/ بیمارستان بابل کلینیک]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان چشم پزشکی میناگر (بلوار کشاورز)
* بیمارستان مهرگان (بلوار شهید بهشتی)
* بیمارستان [[فاطمه زهرا]] (بلوار نوشیروانی) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140614170016/http://fz.mubabol.ac.ir/ بیمارستان فاطمه زهرا]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان ١٧ شهریور (مرزی کلاً) [&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140427000211/http://shahrivar.mubabol.ac.ir/default.asp?Lang=Fa/ بیمارستان ١٧ شهریور]&lt;/ref&gt;]
* بیمارستان نیکان (در دست ساخت) (جاده قائم شهر)

=== داروخانه های شبانه روزی ===
* داروخانه دکتر پریدل (خیابان مصطفی خمینی)
* داروخانه دکتر صالحیان (میدان کشوری)
* داروخانه دکتر برادران (چهار راه امیرکبیر)
* داروخانه دکتر رضایی روشن (امیرکلا، خیابان امام)
* داروخانه [[دکتر داوودی]] (بلوار کشاورز)
* داروخانه دکتر رستمی (گلوگاه)
* داروخانه دکتر رمضانی (امیرکلا، خیابان امام)

== بازارها و مراکز خرید == 

=== میوه و تره بار ===
* میدان بار امام (بلوار امام رضا)
* بازار روز نوشیروانی (بلوار نوشیروانی)
* بازار روز رضوان (خیابان امام)
* بازار روز [[امام رضا]] (حیدرکلا)
* بازار روز مسجد جامع (خیابان بازار، مسجد جامع)
* بازار روز [[امام حسین]] (میدان امام حسین)

=== ماهی فروشای بازار ===
* بازار ماهی فروشان نوشیروانی (بلوار نوشیروانی)
* بازار ماهی فروشان امام رضا (بلوار امام رضا)

=== لباسِ بازار ===
* مجتمع تجاری شهریار (خیابان نیما)
* مجتمع تجاری عطر زیستان (خیابان سعیدی)
* مجتمعی تجاری یاس (خیابان مدرس)
* سیتی سنتر (بلوار نوشیروانی)
* پاساژ بزرگ (خیابان مدرس)
* پاساژ امیر (بلوار طالقانی)
* پاساژ قلی تبار (بلوار طالقانی)
* پاساژ شجاعی (بلوار طالقانی)

== سربس ==
{{پانویس}}


{{مازندران}}
[[جرگه:مازندران ٚ شأران]]</text>
      <sha1>loy8kadkfzfl7eaqupu14t6c5a2lr2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>يۊليسيس گرانت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15092</id>
    <revision>
      <id>158811</id>
      <parentid>158728</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T02:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13036</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>158811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105195" sha1="1who3iwe3vjx2qqk56lk7ld0flmgp87" xml:space="preserve">[[پرونده:Ulysses S. Grant 1870-1880.jpg|بندانگشتی|ىۊليسيس ساىمن گرانت آمريکا چکنه ؤ رئیس جؤمۊر]]
'''ىۊليسيس ساىمن گرانت''' (1885-1822 م. 1459–1396 [[گیلکی تقویم|گیلکی]]) آمريكا هیجدهؤمی رئيس‌جؤمۊر بۊ. گرانتˇ اصلی نام هيرام بۊ. اۊن 27 آوريل 1822 [[اؤهايؤ]] مئن ايتا سۊتالˇ كؤگا مئن بيچه ببؤسته. 
اۊنˇ پئرˇ نام جئس روت گرانت ؤ اۊنˇ مارˇ نام حنا سيمپسون بۊ. گرانت 22 آگؤست سال 1848 '''جولی دنت'''ˇ امره ازدواج بۊگۊده. &lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130801045505/http://faculty.css.edu/mkelsey/usgrant/granthist1.html&lt;/ref&gt;

اۊن خۊ جواني زمات بشؤ حشرؤماىه‌دار (ارتش)ˇ دۊرۊن ؤ [[آمريکا ؤ مکزيکˇ جنگ]]ˇ  مئن خدمت 
بگۊده ؤ [[آمريکا داخلی جنگ]]ˇ مئن آمريكا چكنه بۊبؤسته ؤ شا گوفتن کي ا جنگˇ دۊرۊن، پيله نقش آمريكا پيروزی مئن داشتی. سال 1864، اؤرلندˇ عملياته ضدˇ نسايیئن سراگيفته کي ايتا خونی ؤ چتين عمليات بۊ ؤ پۊر كسان بکۊشته بۊبؤستيد. گرانت بِتانسته شورشيانه دشكنه ؤ اۊشانˇ پاىتخت، [[ریچموند]]ه  بنه‌بر (موحاصره) بکۊنه ؤ بگیره ؤ ژنرال [[رابرت لی]] نسايیئنˇ چكنه، ژنرال گرانته تسليم ببؤسته ؤ [[آپوماتوکس دادگاه]] مئن دادگاهی بۊبؤسته.
ژنرال گرانت ايتا جؤمۊريخا بۊ ؤ خؤره رياست جؤمۊري واستي كانديد بگۊده ؤ سال 1868 م آمريكا رئيس جؤمۊر ببؤسته ؤ سال 1872 هنده دؤجين ببؤسته. اۊن خۊ رياست جؤمۊري مئن، پانزدهؤمی لاىحه (سياهانˇ حقˇ رای) کؤنگره مئن تصویب بگۊده ؤ سياهانا حقˇ رای فدأ. ؤ هأتؤىي [[کوکلاس کلأن]]ˇ تشكيلاتˇ امره مقابله بۊگۊده ؤ اۊشانˇ تشكيلاته فگردانه.

گرانت آمريکا تارئخ میان، ایتا آدم ؤ شخصیت دۊگانه ؤ مرمۊز ایسه. جواني میان هم خۊ شغل ؤ کار سر ؤ هم حشروماىه دار میان نامؤفق بۊ. ولي آمريکا داخلی جنگ میان، طی چهارسال بِتنسته بوجورترین سطح فرماندهی، آمريکا ماىه دار میان فرسه ؤ آمريکا ماىه دار چکنه بۊبؤسته. ؤ سال 1865 میان آمريکا گرانتˇ رهبری امره بِتنسته شورشیان دَشکنه ؤ جنگ دۊرۊن پیروز بۊبؤسته. گرانت دۊ دوره آمريکا رئیس جؤمۊر بۊ ؤ پۊر مورخان بوگؤفتيد کي اۊنه ریاستˇ دوران، فاسدترین دوره آمريکا تارئخ میان ایسه. ولي گرانتˇ معاصرانˇ نظر ؤ همچنین خود گرانتˇ خاطرات دۊرۊن کي بینیویشته، شأ گوفتن گرانت دارای شخصیت قوی ؤ موحترم ایسه.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه 2009&lt;/ref&gt; 

==گۊد==
[[پرونده:GrantBirthplace.jpg|بندانگشتی|گرانت اَ خانه مئن بیچه ببؤ]]
يولسيس ساىمن گرانت 27 آوريل 1822، [[اؤهايؤ]] ايالتˇ مئن پونت پيلاسانت، اؤهايؤ روبارˇ ورجا بيچه ببؤسته.&lt;ref&gt;http://www.biography.com/people/ulysses-s-grant-9318285&lt;/ref&gt;
اۊنˇ پئر جئس روت گرانت ايتا دباغ ؤ اۊنˇ مار حنا سيمپسون بۊ. گرانتˇ اجداد [[اينگیليس]] ؤ [[اسكاتلند]]ˇ شين بيد.
ابتدا گرانتˇ کوگا سال 1630 م، بوستون میان بوموئید. ولي نسل به نسل آفتؤنسشتˇ سمت مؤهاجرت بۊگۊدید ؤ آخرسر [[اؤهايؤ]] فرسه اید، اؤیه بۊ کي اۊشانه دوارستن خاتمه بیگیفته. وختی گرانتˇ پیله مار بمرده، گرانتˇ پیله پئر (نۊح گرانت) نتنستی خۊ هشتا زاکه خؤرؤم مواظب بوکۊنه ؤ خۊ زندگی سر بمانسته بۊ. جئس (گرانتˇ پئر) دومی زاک بۊ. ادعا بۊبؤسته کي گرانتˇ پیله پئر ایتا ملی قهرمان بۊ کي [[آمريکا انقلاب]] میان شرکت بۊگۊده ؤ حضور فعال دشتی. ولي نۊح گرانت زندگی میان پۊر شایعه  ؤ دۊرؤ وؤجۊد دره. حتی باخي مورخان ادعا بۊگۊديد نۊح گرانت جنگ میان حضور نشتی. ولي اؤ زمات کي جسی (گرانتˇ پئر) یازده سال دشتی، خؤره ایتا محلی سیاستمدار نشان بدأ. وختی هیرام هیجده ماهه بۊ اۊنه پئر (جئس) خۊ زن ؤ زاک اوساده ؤ بوشو به ایتا تازه جیگا جؤرج تاؤن میان ؤ اؤىه ایتا دباغی دوکان بازا گۊده ؤ اۊنه ویجا ایتا کۊمه چکۊده.&lt;ref&gt;http://www.sparknotes.com/biography/grant/section1.rhtml&lt;/ref&gt;  

ىۊليسˇ واستي خوشايند نبۊ خۊ پئرˇ زمينˇ سر دباغی ؤ كشاورزی بکۊنه ؤ اَ جور كارانˇ واستي اۊنه آزار گيفتی. او زماتˇ مئن اسبانه علاقه داشتی ؤ خۊ استعدادا اسبانˇ سر نيشان بدأ. 1939 مئن، گرانتˇ پئر اۊنه وادار بگۊده، [[وئست پؤينت]] (آمريكا حشرؤماىه‌دارˇ آكادمی) نيؤيؤركˇ مئن نام‌نیويسی بکۊنه. گرچه گرانت مايل نبۊ ولي اۊنˇ پئر اۊنˇ جا بخاسته حشرؤماىه‌دارˇ دۊرۊن بشه.&lt;ref&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/241766/Ulysses-S-Grant&lt;/ref&gt;

==حشرؤماىه‌دارˇ مئن==
[[پرونده:Brevet Second Lieutenant Ulysses S. Grant in 1843.jpg|بندانگشتی|ستوان دوم گرانت سال ۱۸۴۳ میان]]
گرانت، وئست پؤىنتˇ مئن خؤرؤم كاران نگۊده ؤ اۊنˇ فعاليت متوسط بۊ. چند بار خۊ ژندره ليباس دوكودن  ؤ تاخير ؤ سوستی واستي توبيخ ببؤسته. وئست پؤينت، گرانتˇ واستي جالب نبۊ ؤ دوست ناشتی حشرؤماىه‌دارˇ مئن بئسه. ولي گرانتˇ رياضی، زمين‌شناسی ؤ سواركاری خوجير بۊ ؤ همه‌تنا سرآمد بۊ. سال 1843، گرانت فارغ التحصيل ببؤسته ؤ اۊنˇ نمرات 21 جه 39 بۊ. گرانت خوشحال بۊ کي حشرؤماىه‌دارˇ جا كرا شؤندره. اۊن خاستی خۊ چار سال حشرؤماىه‌دارˇ مئن فعالیته دیمه. بنه&lt;ref&gt;http://www.biography.com/people/ulysses-s-grant-9318285&lt;/ref&gt;

با وؤجۊد انکی سوارکاري گرانت ˇ چم بۊ. ؤ [[وئست پؤينت]] میان خۊ خؤرؤم سوارکاريه نشان بدأ. ولي چون سواره ماىه دار میان خالی جا نۊبۊ، چهارمی پیاده ماىه دار میان ایتا پست فگیفته ؤ خۊ خدمتا شورع بۊگۊده. سال 1846 میان گرانت، ژنرال [[زكريا تيلور]] ماىه دار دۊرۊن، [[تگزاس]] ˇ نسا میان کرا خدمت گۊدی. ؤ وختی [[آمريکا ؤ مکزيکˇجنگ]] آغازا بؤسته پالو آلتو ؤ رساکا دلا پالما میان بجنگسته. گرچه گرانت ایتا پیاده ماىه دار رستر بۊ. ولي جنگ میان حاشیه جا گیفتی. بعد [[مونتری]] نبرد کي شرکت بۊگۊده، به ژنرال اسکات ˇماىه دار مونتقل بۊبؤسته. مارس 1847 میان، گرانت وراکروز ˇ بنه بر (محاصره) میان ژنرال اسکات ˇ ماىه دار میان حضور دشتی ؤ بجنگسته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150906032703/http://militaryhistory.about.com/od/americancivilwar/a/American-Civil-War-Lieutenant-General-Ulysses-S-Grant.htm&lt;/ref&gt; 

گرانت جنگˇ دۊرۊن خۊ توانايی ؤ لياقته نيشان بدأ ؤ خۊ خوجير ؤ پيله كارانˇ واستي درجه فگيفته ؤ ستوان ببؤسته.&lt;ref&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/241766/Ulysses-S-Grant&lt;/ref&gt;
آمريكا ؤ مكزيکˇ جنگˇ مئن، گرانت خدمت بگۊده ؤ ژنرال [[زكريا تيلور]] ؤ بازون [[اسكات وينفيلد]]ˇ ورجا دوده ؤ جيردست ببؤسته ؤ اؤيه، اۊشانˇ تاكتيكان ؤ تواناييه، خۊ چومˇ امره فاندرسته ؤ شناس ببؤسته. &lt;ref&gt;http://www.biography.com/people/ulysses-s-grant-9318285&lt;/ref&gt;

گرانت مكزيکˇ جنگˇ همره مؤخالف بۊ ؤ اَ جنگˇ واستي بگوفته بو: اَ جنگ، ايتا جه ناعادلانه‌ترين جنگانی ايسه کي ايتا پيله قودرت ضدˇ ايتا بورسفته ملت راه تاواده داره. ولي اَ احساسˇ امره خۊ كشورˇ واستي، جنگˇ مئن بئسا ؤ خدمت بگۊده ؤ همه‌ی پيلˇ جنگانˇ مئن جغرزˇ بوئنه ويستا مئن شركت بگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130801045505/http://faculty.css.edu/mkelsey/usgrant/granthist1.html&lt;/ref&gt;

اي بار گرانت مکزيکˇ جنگ وستی بۊؤفته: 

&quot;... فکر نۊکۊنم تا هسا، مکزيک ˇجنگ جا ظالمانه تر دۊنىا میان وؤجۊد بداره کي ايجاناىي ایالات (آمريکا)، مکزيک میان راه تاوادا. مره مکزيک ˇجنگ جا وحشت گیره، همیشک اعتقاد درم کي امی جنگستن ناحق ایسه. اؤ جنگی کي امی سربازان اۊنه میان بجنگستید شرارت بۊ. ؤ هتویی امی دؤلت ˇ سیاست ؤ ادعا کي جنگا شروع بۊگۊديد. امأ مکزيک دۊرۊن ادعایی نریم. ؤ هتو مکزيک نوئسئز روبار اوشتر ادعایی نره. ولي دؤلت اماره وادار بۊگۊده ریوگرانده فوسینیم. من همیشک می کشورا وستی، احساس شرمندگی کونم وختی اؤ فتورکستنه فکرا کونم...&quot;
&lt;ref&gt;http://www.urbandictionary.com/define.php?term=Mexican-American+War&lt;/ref&gt;

==داخلی جنگ==
13 آوريل 1861 وختی [[آمريکا داخلی جنگ]] آغاز ببؤسته، گرانت خۊ پئرˇ دوكانˇ سر كرا دباغی گۊدی ؤ اَ جنگˇ مئن، پاكاری جا بتانسته حشرؤماىه‌دارˇ چكنه ؤ بازون رئيس جؤمۊر ببه ؤ هن گرانتˇ پيله كار زندگی مئن بۊ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130903040507/http://faculty.css.edu/mkelsey/usgrant/facts.html&lt;/ref&gt;

سال 1861 وختی آغازا بؤسته، خۊ نامه حشرؤماىه‌دارˇ مئن بنيويشته ؤ هويه بۊ کي  مؤفق ببؤسته. گرانت اولين تجربه جنگ مئن ايلينؤيزˇ پياده‌نظامˇ بيست ؤ يكمˇ مئن سرهنگ ببؤسته. ولي هیچی‌نبؤ بتانسته جولای 1861 مئن سرتيپ ببه ؤ سپتامبرˇ مئن ميسوری صارایˇ آفتؤزردی (جنوب شرقی)  چكنه بؤبؤسته.&lt;ref&gt;http://www.civilwar.org/education/history/biographies/ulysses-s-grant.html&lt;/ref&gt;

وختی جنگ چتين ببؤسته بو، گرانت تصميم بگيفته ميسيسيپی دره‌یا خۊدش كؤنترل بکۊنه. فوريه 1862، گرانت [[دؤنالسؤنˇ قلا]] (اينگيليسی: Fort Donelson) [[تئنسی]] دۊرۊن تصرف بگۊده ؤ اَ جنگ اولين پيله پیروزی، آمريكا ايجايی (union) واستي بۊ ؤ جنگˇ استراتژی واستي پۊر اهميت داشتی.
وختی نسايی‌ئنˇ چكنه تسليمˇ شرایطه گرانتˇ ورجا بگوفته، گرانت اؤجا بدأ:
&lt;br /&gt;
«...هيچ شرايطی پذيرفته نبه. فقط نسايی‌ئن زرتی وا تسليم ببيد...» ؤ نسايی‌ئن (كنفدراسيون) هأتؤىي تسليم ببوستيد.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150324230633/http://www.cr.nps.gov/logcabin/html/usg2.html&lt;/ref&gt;

ايتا سال بعد گرانت تئنسی حشرؤماىه‌دار (Army of the Tennessee) چكنه ببؤسته. گرانت نسايي‌ئنˇ امره [[شيلوه]] مئن بجنگسته واَ پيلˇ جنگˇ مئن گرانت خۊ تواناييه نيشان بدأ. اَ جنگˇ مئن نسايي‌ئنˇ چكنه [[آلبرت سيدنی جكسؤن]] بکۊشته ببؤسته.

===ويكسبورگ===
داخلی جنگˇ زمات، [[میسیسیپی روبار]] آمريكا واستي پۊر اهميت داشتی ؤ مؤهم‌ترين اهميته اقتصادی آمريكا قاره مئن داشتی. وختی نسايي‌ئن آمريكا جا سيوا ببوستيد اَ روخانهٰ بنه‌بر بگۊديد. خاستيد كلسيايي‌ئنˇ ناوبری ؤ تجارته نابود بكونيد. [[آبراهام لینکؤن]] آمريكا رئيس جؤمۊر بگوفته كی: «...اما وا [[میسیسیپی روبار]] كنترل بوكونيم. هن امی كليد ايسه.»&lt;ref&gt;http://www.nps.gov/vick/historyculture/vickkey.htm&lt;/ref&gt;

گرانت شهرˇ [[ويكسبورگ]] 4 ژوئيه سال 1863 مئن تصرف بكوده. بعدˇ انكی اۊنه پۊر زماتˇ مئن بنه‌بر بگۊده بۊ ؤ بتانسته نسايی‌ئنه [[میسیسیپی روبار]]ˇ سر دشكنه. هنˇ واستي گرانت بفأمسته کي كله گيفتن مئن اۊنˇ كار سكˇسو بزه.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-biography&lt;/ref&gt;

===چاتانوگا===
[[پرونده:Battle of Missionary Ridge McCormick Harvesting.jpg |بندانگشتی|کلسیا خلابران میسونری ریج مئن، نسايی‌ئن فوتورکستید]]
بعدˇ [[چیکامووگا جنگ]] سپتامبر ۱۸۶۳ مئن، ژنرال [[ویلیام روسکرانس]] ايجاناىي (اتحادیه) چکنه کي اۊنه ماىه دار دورسوفته بۊ پس بینیشته ؤ نسايی‌ئنˇ چکنه [[براکستون برَگ ]] خۊ حشروماىه دار امره ایتا کوله جور بوشوئید ؤ جه او جؤر شهرا فاندرستی.&lt;ref&gt;http://www.historynet.com/battle-of-chattanooga&lt;/ref&gt;
[[آبراهام لینکؤن]] وختی بیده نساییئن مؤفق بۊبؤستید آمريکا ماىه دار [[چیکامووگا جنگ]] دۊرۊن دشکن بیدید،  ؤ کارتوشکه بوخورده ژنرال گرانت کي [[میسیسیپی روبار]]  سر ایسا بۊ دستور فدأ اۊشانه فوتورکه . گرانت زرتی ژنرال روسکرانسه دیمه بنا ؤ ژنرال [[جؤرج توماس]] اۊنه جا سر باورده.  ؤ ایتا موهندس بنام ژنرال [[ویلیام اسمیت]] اوسی بۊگۊده تا چاتانوگا مئن ؤ جنگ واسی آوانگاره بیگیره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150905175820/http://militaryhistory.about.com/od/civilwar/p/chattanooga.htm&lt;/ref&gt;

24 نوامبر ۱۸۶۳ مئن وختی جنگ شروع بۊبؤسته شوروم بیگیفته کي بعد تومام روج مئن کول جور شوروم پورتر بۊبؤسته ؤ هنه واستي بۊ کي اَ کله گیفتن ««ابرانه بوجور تر»» نام بیگیفته.
25  نوامبر ۱۸۶۳ مئن  ژنرال [[جؤرج توماس]] خۊ خلابران امره نسايی‌ئن کي خوشانه کله بسته مئن میسیونری ریج (اینگلیسی: Missionary Ridge ) دۊرۊن ایسابید فوتورکستید ؤ نسايی‌ئن اَ جور پیله فوتورکه رافا نیبید. 28 نوامبر، کلسیا ماىه دار تام بزا ؤ جوخوسی [[تئنسی روبار]] جا بجیر بوموئید ؤ دوشمنه غافل تاوادید ؤ بِتَنستید (اینگیلیسی: Brown's Ferry) تصرف بوکونید ؤ خوشانه راغه (مسیر) فوتورک ؤ تدارکات ؤ آوانگاره گیفتن واستي وا بۊگۊديد. 
&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20010206054104/http://www.battlesforchattanooga.com/open.html&lt;/ref&gt;

گرانت ؤ توماس تسکه دیل بید ؤ شک ؤ تردید امره خط مقدمه جنگه میسیونری ریج (اینگلیسی: Missionary Ridge ) مئن فندرستید. [[براکستون برَگ ]] نسايی‌ئن چکنه ایتا جیجا اوساده ونَنِستی چی بوکۊنه ؤ  اۊنه خلابران جیویشتید. ؤ خؤره فرسانه دالتون، جورجیا مئن ؤ اؤىه هچین تلاش بۊگۊده خۊ خلابران جما کۊنه ولي اۊشانه روحیه بجیر ترین سطح فرسه بۊ. &lt;ref&gt;http://www.historynet.com/battle-of-chattanooga&lt;/ref&gt;

[[چاتانوگا جنگ]] گرانت واستي آخرین بار بۊ کي آمريکا آفتوزردی (غرب) مئن بجنگسته.  بعد اَ جنگ وختی بهار فرسه گرانت بوشو آمريکا خورتاب (شرق) ؤ اؤىه بۊ کي ژنرال [[رابرت لی]] امره کله گیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150905175820/http://militaryhistory.about.com/od/civilwar/p/chattanooga.htm&lt;/ref&gt;

==حشرومايه دارˇ چكنه==
[[پرونده:GenUSGrant.jpg|بندانگشتی|ژنرال گرانت در سال ۱۸۶۲]]
فوریه 1846 میان، کنگره درجه سپهبد (دوستاره ژنرال، آمريکا ماىه دار میان) گرانته فدأ. تا اؤ زمات فقط [[جؤرج واشینگتن]] ؤ [[اسكات وينفيلد]] به اَ درجه فرسه بید. ؤ آمريکا رئیس جؤمۊر [[آبراهام لینکؤن]] ایتا رتبه بوجورتر خواستي گرانت درجه فده ؤ اۊنه آمريکا حشروماىه دار چکنه منصوب بۊگۊده.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه 2009&lt;/ref&gt;

بعد [[گیتزی برگ]]، [[آبراهام لینکؤن]] ژنرال [[جؤرج مید]] کي نسایینه اَ جنگ دۊرۊن دشکنه بۊ دیمه بنا ؤ اۊنه جا سر ژنرال گرانتِ آمريکا چکنه منصوب بۊگۊده.گرانت، ژنرال شرمن دستور فدأ کي نسايی‌ئن صارای فوسینه ؤ خۊدش [[پوتومک ماىه دار]] (اینگیلیسی: Army of the Potomac) امره، فوتورکسته کلسیا ویرجینیا ماىه دار 
(اینگیلیسی: Army of Northern Virgini )  کي اۊشانه چکنه  ژنرال [[رابرت لی]] بۊ.&lt;ref&gt;http://www.americancivilwar.com/north/grant.html&lt;/ref&gt;

[[آبراهام لینکؤن]] ، ژنرال گرانت امره پیروزی جنگ واستي  نقشا فوگۊدید کي زرتی بِتنید اَ جنگا تومام بوکونید اۊشان تصمیم بیگیفتید نسايی‌ئنˇ راه آهنˇ خطوط دورسانید ؤ اۊشانه تأسیسات ؤ اقتصاده نابودا بوکونید.  ژنرال شرمن فوتورکسته آتلانتا ؤ جؤرجیا ؤ ژنرال گرانت ؤ ژنرال [[جؤرج مید]]،  [[پوتومکˇ ماىه دار]] امره ژنرال [[رابرت لی]] امره کله گیفیتد. اۊشان ناجه دشتید بتنید نسايی‌ئن دشکن بیدید ؤ [[جئمزˇ روبار]] (اینگیلیسی: James River) سر دوارید ؤ بعد بتَنید نسايی‌ئن پایتخت [[ریچموند]]  بنه بر ؤ تصرف بوکونید.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 157.&lt;/ref&gt;

ژنرال گرانت ؤ [[آبراهام لینکؤن]] هر دۊ [[پراگماتیست]] (عملگرا) بید. اۊشان حاضر بید هر کاری جنگ وستی بوکونید. گرانت داخلی جنگ میان، آمريکا ايجاناىي وستی هر چکنه ای جا ویشتر تاثیرگذار بۊ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150817065914/http://abrahamlincolnsclassroom.org/abraham-lincolns-contemporaries/abraham-lincoln-and-ulysses-s-grant/#usg&lt;/ref&gt;
گرانت تنها آمريکا ايجاناىي ژنرال بۊ کي تنستی ژنرال [[رابرت لی]] امره برابری بوکۊنه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150826051108/http://www.shmoop.com/civil-war/ulysses-s-grant.html&lt;/ref&gt;

==اؤورلندˇ عمليات ؤ پیروزی==
===وایلدرنس جنگ===
[[اؤورلندˇ عمليات]]، ژنرال گرانت آخرین پیله فوتورک،  [[رابرت لی]] نساییئن چکنه جولو بۊ.
ماه مه 1864 بومو، گرانت 118 هیزار خلابر امره [[ریچموند]]، مؤتلفه پایتخت فوتورکسته
گرانت ناجه دشتی بتانه لی کله بست دورسانه ؤ نساییئن فورانه ؤ هتویی به ریچمونده فوسینه ؤ تصرف بوکۊنه ولي اۊنه پیله حشرو ماىه دار، کوچی نساییئن ماىه دار جولو سوممه (کند) بۊ ؤ پۊر تحرک نشتی.
گرانت 5 می رابرت لی امره کي 64 هیزار خلابر دَشتی کله گیفته ایتا گومار دامون ویرجینیا مئن.  اۊشانه جنگ پۊر چتین بۊ حتی دوکاره ؤ پیله رستران دپرکانه.
کلسیا خلابران دس واموج (کورمال) گومار مئن فوتورکستید. دوشمن اۊشانه فوداشتید (شلیک) ولي نتانستید خرم فندرید. ؤ گومار دۊرۊن  اۊشانه تیر خالان حتی دارانه زمین رو بیگادی. اجساد ؤ جیجا اوساده خلابران رو کفتی ؤ هتو دامون بل بیگیفته ؤ مرداکان همه تان خزیدن امره جیویشتید.
وختی اَ دۊ روج جنگ تومام بۊبؤسته هیژده هیزار جه گرانت خلابران کۊشته بۊبؤسته. [[رابرت لی]]  تلفات 6000 کس پورتر بۊ.

پوتومکˇ ماىه دار پس نیشتن رافا ایسا بۊ، هتوکی همه سابقه جنگان دۊرۊن ویرجینیا مئن دشتی. ؤ او شبه مئن گرانت خۊ خلابرانه گب بزه ؤ اۊشانه جا بخاسته کي گوذشته جخطرا دید ؤ اۊشانه دسکلا بزه ؤ بوگفته کي خوایه نساییئن فوتورکه ؤ بشه ریچموند ؤ نخوایه واگرده بشه واشینگتون.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20141110225108/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-greatest-battles/&lt;/ref&gt;

===اسپوتسیلوانیا ؤ کلد هاربور===
[[پرونده:Grant crop of Cold Harbor photo.png|بندانگشتی|سال ۱۸۶۴ ژنرال گرانتˇ تاتایی [[کلد هاربورˇ جنگ]] میان]]
[[اسپوتسیلوانیا جنگ]] ادامه وایلدرنس جنگ بۊ کي ژنرال گرانت تصمیم بیگیفته بۊ کي جنگا ادامه بده ؤ اولین باری بۊ کي پوتومکˇ ماىه دار خورتاب میان پیشروی گۊدی ؤ جنگˇ ابتکارا بدس بیگیفته بۊ. ایتا جومله شا گفتن اورلندˇ عملیات میان، وایلدرنس جنگ ؤ اسپوتسیلوانیا جنگ خونی ترین ˇ جنگان آمريکا تارئخ میان ایسه. کي 8 تا 21 مه  سال  1864 ایتفاق دکفته کي ایتا سری جه چتین ˇ کله گیفتن بۊ ؤ اۊنه میان خلابران پۊر جانفشانی بۊگۊديد کي آمريکا داخلی جنگ میان بی سابقه بۊ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150423113724/http://thomaslegion.net/bloodyanglebattleofspotsylvania.html&lt;/ref&gt;

اسپوتسیلوانیا جنگ، سیزده روج درازی بکشه کي [[رابرت لی]] ماىه دارˇ وستی پۊر هزینه اوساده. جنگ دۊرۊن، ژنرال گرانت سعی بۊگۊده نسايی‌ئن ˇ دفاعی خطوط دشکنه ؤ اۊشانه کله بسته دورسانه. هتو بۊ کي اَ جنگ ایتا جه خونین ترین جنگان، آمريکا داخلی جنگ دۊرۊن بۊبؤسته. ؤ اسپوتسیلوانیا جنگ لقب بۊبؤسته بلادی انگل ([[اینگیلیسی]]: Bloody Angle) - ([[گیلکی]]: خونی قارماق). گرانت نتنسته کي نسايی‌ئنˇ خطوط  دشکنه ولي هنده نسايی خورتاب ˇ سمت کنفدراسیونˇ (نسايی‌ئن) ماىه دار امره  کلسیا آننا ([[اینگیلیسی]]: North Anna) کله گیفته کي سه روج درازا دشتی.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 169 .&lt;/ref&gt;

دفاعی کله گیفتن نسايی‌ئن وستی ایتا مزیت بۊ. اۊشان بتنستید خوشانه کله بسته خؤرؤم دفاع بوکونید. گرانت ایتا تازه نقشه دشتی کي خواستي کلد هاربور ([[اینگیلیسی]]: Cold Harbor) فوسینه کي پۊر اهمیت دشتی ؤ ایتا راه آهن ˇ مرکز دشتی کي به [[ریچموند]] ارتباط دشتی. ولي نسايی‌ئن، ايجاناىي ماىه دار جولو خؤرؤم رچ دوستید ؤ کله گیفتید. سومین روجˇ جنگ میان گرانت هچین تلاش بۊگۊده نسايی‌ئنˇ کله بسته دورسانه. ولي ايجاناىي ماىه دار تلفات بی سابقه بۊ ؤ پۊر کۊشته بدأ. کلسیا مطبوعات گرانت جا انتقاد بۊگۊديد اۊنه &quot;قصاب &quot; لقب بدائید. طبق گزارشان سی روج جنگ میان گرانت ˇ ماىه دار 52788 کس تلفات دشتی. ولي [[رابرت لی]] ماىه دار تلفات کمتر بو، نسايی‌ئن ˇتلفات 32907 کس بۊ ولي کمتر تنستید کي  تازه خلابر جایگزین خوشانه تلفات بوکونید.&lt;ref&gt;Bonekemper 2011, pp. 41–42.&lt;/ref&gt;                                                       

ايجاناىي ماىه دارˇ اصلی ؤ پیله فوتورک 7000 تلفات امره خاتم بیگیفته کي ایتا ساعت میان ؤ حتی باخي حدس زنید ده دقیقه هم نۊبۊستی ای کله گیفتن ایتا جه زرخ ؤ بیسابقه ترین آمريکا داخلی جنگ میان بۊ.&lt;ref&gt;http://www.historynet.com/cold-harbor  &lt;/ref&gt;

===پترزبؤرگ ˇ بنه بر===
بعد کلدهاربور ˇجنگ، ژنرال لی خۊ موقعیت ؤ جاجیگاهه [[ریچموند]] میان، کي ویرجینیا مرکز ؤ نسايی‌ئن پایتخت بۊ محکم بۊگۊده. گرانتˇ استراتژی جنگ دۊرۊن تغییر بۊگۊده ؤ به جاىˇ انکی مستقیم فوتورکه لی کله بسته. تصمیم بیگیفته پترزبؤرگ ˇسمت بشه کي نسايی‌ئن راه آهنˇ مرکزی جاجیگاه بۊ ؤ ارتباط بین ریچموند ؤ باخي نسایی شهران دشتی. ايجاناىي ماىه دار پیله فوتورکستن سه روج 15 تا 18 ژوئن درازی دشتی کي نامؤفق بۊ ؤ دشکن بوخوردید. هنه وستی گرانت مجبور بۊبؤسته پترزبؤرگ ˇ بنه بر ادامه بدی ؤ جنگستن درازا فکشه.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه 2009 &lt;/ref&gt;  

ژنرال بؤورگارد، نسايی‌ئنˇ چکنه شهر جا کرا دفاع گۊدی ؤ رابرت لی خۊ دوکاره ؤ قدیمی خلابرانه،  بؤورگارد یاور اوسی بۊگۊده ؤ هتو بۊ کي ژنرال لی اۊنه یاور بومو. هنه وستی بنه بر 9 ماه  درازا بکشه. ؤ کلسیا ماىه دار به زحمت تَوادا. ولي ژنرال لی نتنسته وختی بنه بر بۊ هنده خۊ ماىه داره تقویت بوکۊنه. چون ژنرال شرمن ؤ شریدان اۊنه مانع کار بۊبؤسته بید. بنه بر زمات میان ، ژنرال شرمن بتنسته آتلانتا میان پیروزی بدس باوره. ای پیله پیروزی پۊر اهمیت دشتی کي حتی ریاست  جؤمۊري انتخابات میان کي [[آبراهام لینکؤن]] هنده دؤجين بۊبؤ پۊر تاثیر بنأ بۊ.
ژنرال شریدان ايجاناىي ماىه دار چکنه جه شینانو دؤجين بۊبؤسته بۊ ؤ گرانت اۊنه ماموریت فدأ کي دوشمن دونبال بوکۊنه تا وختی کي اۊشانه مرگ فرسه.&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 178–186.&lt;/ref&gt; 
[[پرونده:The Peacemakers 1868.jpg|بندانگشتی|راست|ژنرال گرانت(وسط) لینکؤنˇ ویجا نیشته. ژنرال شرمن (چپ) ؤ آدمیرال پؤرتر (راست) صلحˇ بگو بیشتاؤ میان ]]

آخربسر، کلسیا ماىه دار پیروز بۊبؤ. ؤ ژنرال گرانت بتنسته شهرا لی دس جا بیرون جکشه. رابرت لی ماىه دار دورسفته ؤ مجبور بۊبؤ شهر جا بشه.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150527004716/http://www.stonesentinels.com/Petersburg-East/Petersburg_Facts.php&lt;/ref&gt;

ژنرال ای.پی هیل، ایتا جه خؤرؤم لی افسران بۊ کي بضرب گولوله کۊشته بۊبؤ. ؤ ژنرال لی بفهمسته کي دئه نتنه پترزبؤرگ ؤ ىا پایتخت ؤ ىا حتی خۊ ماىه داره بداره. دوم آوریل صوبح سر، ساعت 10:30 به دؤلت، [[ریچموند]] میان تلگراف بزه: 

&quot;... می ماىه دار جه سه طرف دشکسته ؛ ریچمونده ها امشب وا تخلیه بوکونید...&quot;

و بعد رابرت لی خلابران پترزبؤرگ جا پس بینیشتید ؤ جنگ خاتمه بیگیفته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150905075859/http://www.sonofthesouth.net/leefoundation/battle-of-petersburg.htm&lt;/ref&gt;

جنگˇ پیامد اول هن بۊ کي ریچموند، مؤتلفه (نسايی‌ئن) پایتخت تخلیه بۊبؤسته. نسايی‌ئنˇ کشتی هان، جئمزˇ روبار میان بل بیگیفتید ىا بترکستید. ؤ هتو مهمات انبار شهر میان بل بیگیفته ؤ بوسوخته. مؤتلفه رئیس جؤمۊر [[جفرسون دیویس]] خۊ کابینه امره قطار امره شهرا ترک بۊگۊديد. پۊر نسایی خلابران آفتؤنشستˇ سمت دوارستید. ؤ ناجه دشتید کي ژنرال لی ماىه داره مولحق ببید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150527004716/http://www.stonesentinels.com/Petersburg-East/Petersburg_Facts.php&lt;/ref&gt;

[[پرونده:Lee Surrenders to Grant at Appomattox.jpg|بندانگشتی|آپوماتوكس  مئن - ژنرال لی ؤ  ژنرال گرانت - لی تسليمˇ گرانت بۊبؤسته]]

===آپوماتوكس دادگاه جنگ===
نهم آوریل 1865 میان، باقی جان براؤن گؤردونˇخلابران ؤ رابرت لی سواره نظام امره آخرین بار وستی [[آپوماتوکس دادگاه]] ورجا مئن ایتا کله بست چگۊدید ؤ آماده جنگستن بۊبؤستید. ژنرال لی آخرین دفعا وستی سعی بۊگۊده لینچ بورگ ([[اینگیلیسی]]: Lynchburg) میان خۊ ماىه دار وستی منابع بدس باوره تا بتنه ژنرال گرانتˇ بنه بر جا  کي هر لحظه تنگتر بوستی جیویزه. صوبه سر نسايی‌ئن ژنرال شریدان سواره نظام جولو پیشروی بۊگۊديد ولي وختی کي چارلز گیریفین پیاده ماىه دار جنگ میان ورود بۊگۊده، اۊشانه پیشروی متوقف بۊبؤسته ؤ خوشانه جاسر بئسائید. هسا ژنرال لی ماىه دار سه طرف جا بنه بر بۊبؤسته بۊ بعد ایپچه درگیری ژنرال لی تسلیم بۊبؤسته ؤ ایتا نسایی سوارکار، سیفیدˇ بیدوق امره ايجاناىي ماىه دارˇ سمت بوشو. ؤ هتویی داخلی جنگ ویرجینیا میان تومام بۊبؤسته. &lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120521205552/http://www.civilwar.org/battlefields/appomattox-courthouse/maps/appomattoxmap.html&lt;/ref&gt;

==فرماندهی ؤ سیاست==
===لینکؤنˇ ترور===
چارده آوریل میان، پنج روج بعد گرانتˇ پیروزی آپوماتوکس میان، گرانت بوشو واشنگتؤن ؤ جلسه دؤلتˇ کابینه میان حضور دشتی. بعدˇ جلسه لینکؤن ؤ خۊ گیشبر امره خواستيد بیشید فورد تئاتر. ؤ لینکؤن، گرانتˇ دعوت بۊگۊده اۊشانه امره بایه تئاتر. ولي گرانت بوگفته کي نتنه اۊشانه امره تئاتر بایه چون خوایه بشه  فیلادلفیا. چند تا  سوء قصد، علیه اعضای دؤلته بۊبؤسته. ؤ لینکؤن  تئاتر میان بدس [[جان ویلکس بوث]] ترور بۊبؤسته. ؤ فردایش صوبه سر بمرده.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 224&lt;/ref&gt; 

جنگˇوزیر استانتؤن، گرانتˇ خبرا گۊده کي رئیس جؤمۊر ترور بۊبؤسته. ؤ اۊنه بوگفته کي واگرده واشنگتؤن. تارئخ 19 آوریل لینکؤنˇ تشییع جنازه میان گرانت شرکت بۊگۊده ؤ مراسم میان تنها ایتا کنار گوشه بئسا ؤ ارسو فوگۊدی. گرانت بعدا بوگوفته &quot;لینکؤن پیله ترین انسانی بۊ کي تا هسأ بشناختم.&quot;&lt;ref&gt;Smith, pp. 409–412&lt;/ref&gt;

بعد لینکؤنˇ ترور، اۊنه معاۊن [[اندرو جانسون]] رئیس جؤمۊر بۊبؤسته ؤ لینکؤنˇ سیاسته دونبالا گۊده ؤ ادامه بدأ. ؤ می 1865 جانسون قسم بوخورده ؤ خۊ برنامه‌ٰن بازسازی ؤ لغو برده برداری وستی ؤ هتویی نسایی ایالات واگردستن به ايجاناىي ایالات اعلام بۊگۊده.&lt;ref&gt;http://www.howard.edu/library/reference/guides/reconstructionera/default.htm&lt;/ref&gt;

===بازسازی زمات===
[[پرونده:Ulysses S. Grant from West Point to Appomattox.jpg|بندانگشتی|چندته تاتایی گرانتˇ زندگی جا، جه وئست پؤينت تا آپوماتوکس دادگاه]]
بعد جنگ، گرانت آمريکا چکنه بمانسته ؤ ایتا تازه وظیفه دشتی کي نسایی ایالتان بازسازی میان مدیریت بوکۊنه ؤ هتو جنگ سۊرخ مردکان امره آفتؤنسشتˇ سمت نظارت بوکۊنه.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 410–411&lt;/ref&gt;

سال 1866 میان گرانت بجورترین درجه آمريکا ماىه دار میان فرسه ؤ تمام ژنرال بۊبؤ. کي سابقا [[جؤرج واشینگتون]] فقط بتنسته به اَ درجه فرسه. گرانت، ارتش فرمان حالت عادی (صلح) فدأ ؤ نسایی ایالتانˇ بازسازی وستی دؤلت امره ایله جار بۊگۊده تا هنده نسایی ایالتان واگردید به ايجاناىي ایالات.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه&lt;/ref&gt;

ايجاناىي ایالتانˇ پیروزی آمريکا داخلی جنگ، می 1865 میان باعث بۊبؤ کي چار میلیون برده آزادا بید. ولي خؤره ایتا تازه مشکل نسایی ایالتان احیا گۊدن وستی بازسازی زمات (1865-1877)  ببؤسته. موانع موهم ؤ تازه ای وؤجۊد باورده بۊ. [[اندرو جانسون]] ریاستˇ زمات 1865 ؤ 1866 میان تازه نسايی‌ئنˇ ایالتانˇ نمایندگان ایتا تازه قانون بنام سیا کؤدان (رمزان) ([[اینگیلیسی]]: black codes) سیاهان وستی تصویب بۊگۊديد ؤ اَ قانون امره بتنید آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی تبار کسب ؤ کار محدود ؤ اۊشانه کردوکارانه زیرنظر ؤ کنترل بوکونید. اَ قانون مردۊما آمريکا کلسیا‌  میان زرخا گۊده باعث بۊبؤ کي کنگره دؤجين دۊرۊن رادیکال جؤمۊري خواهان پیروز ببید. همچنین بازسازی زمات میان اولین بار وستی آمريکا  تارئخ میان سیاهان صاحب حقوق اجتماعی بۊبؤستید.  ولي هو دهه میان مخالفانˇ سیاهانˇ حقوق موخالفت ؤ اعتراض بۊگۊديد کي ویشتر ایتا سری سازمان بنام [[کوکلاس کلأن]] بۊ کي خشونت علیه سیاهان گۊدید. &lt;ref&gt;http://www.history.com/topics/american-civil-war/reconstruction&lt;/ref&gt;

گرانت عقیده نشتی کي غیرنظامی حکومت بتنه نسایی ایالتان میان حکومت بوکۊنه. گرانت معتقد بۊ کي فدرالˇ دؤلت هم کاسه مردان ؤ هم سیاهانه وا حمایت بوکۊنه ؤ اۊشانه یاور ببه.
&lt;ref&gt;Brands 2012a, p. 390&lt;/ref&gt;
بعد داخلی جنگ کنگره بدس رادیکال جؤمۊري خواهان کنترل بوستی . لینکؤن تا وختی زنده بۊ اۊشانه محدود گۊدی ؤ تنستی اۊشانه کنترل بوکۊنه. لینکؤن باور دشتی نسایی ایالتان، ایتا آدم منستن ایسید کي جنگ جا واگردسته بخانه درحالی کي اۊنه  برار جنگ دۊرۊن کۊشته بۊبؤسته.  لینکؤن بازسازی وستی گؤفتي کي جنگˇ عوارض نیاز به وقت دره. ولي رادیکال جؤمۊري خواهان عقیده دشتید کي بازسازی زمات یعنی نسایی ایالتان تنبیه گۊدن ؤ اۊشانه سخت گیفتن. سال 1866 میان، کنگره قانونی  شامل اقدامات شدید ضد نسايی‌ئن تصویب بۊگۊده ؤ ای کس بنام بیل وید دیویس خاستید اوسی بوکونید نسایی ایالتان تا پیگری بوکۊنه. ولي لینکؤن مخالفت ؤ اۊنه وتو بۊگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150821180122/http://www.socialstudieshelp.com/lesson_36_notes.htm&lt;/ref&gt;

سیا کد توسط آفتؤنشستˇ ایالتان کي میانه رو بید تصویب بۊبؤسته تابتنید آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی تبارˇ موهاجرت جولویه بیگیرید. سیا کدˇ قوانین نسایی ایالتان میان سختگیرانه تر اعمال بۊبؤسته ؤ اۊشان سعی بۊگۊديد خوشانه اجتماعی ؤ طبقاتی سیستم ؤ نظامه حفظ بوکونید. ؤ نسایی قانونگذاران سعی بۊگۊديد سابقه بردگان (سیاهان) آزادیه ؤ اجتماعی حقوقه محدود بوکونید. [[میسیسیپی]] اولین ایالتی بۊ آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژاد اجتماعی حقوقه لغو بۊگۊده. سال 1865 میان سایر ایالتان قانونی، سیا کد منستن تصویب بۊگۊديد. باخي ایالتان ای قانونه شدیدتر اعمال بۊگۊديد کي شأ گوفتن سابقه برده داری زمات منستن بۊ کي اۊنه جا سر موختلفه اجباری کار بومو.&lt;ref&gt;http://www.howard.edu/library/reference/guides/reconstructionera/default.htm&lt;/ref&gt;
ولی کنگره سال 1866 مقابله بۊگۊده ؤ قانون اجتماعی حقوقه تصویب بۊگۊده (ضد سیا کد) کي ایالتان هسأ وا سابقه بردگان کي آزادا بؤسته بید حق شهروندی درجه دۊ فدید. حتی کنگره سعی بۊگۊدهد حق موساوی ؤ یکسان همه مردۊم فده هنه وستی سیاهانه حق تجارت ؤ عقد قرارداد، تصاحب مال ؤ حق درمان فدأ.&lt;ref&gt;http://www.howard.edu/library/reference/guides/reconstructionera/default.htm&lt;/ref&gt;

===ایله جار جاسون امره===
جانسونˇ نظر بازسازی وستی ملایم بۊ ؤ میانه روی گۊدی ؤ خواستي نسایی ایالتان زرتی هنده واگردید به ايجاناىي ایالتان. ولي تضمین نوگۊده سیاهانه صاحب حق شهروندی ببید.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 397–398 &lt;/ref&gt; 
گنگره انتخابات سال 1866 میان، درگیری ؤ اختلاف بین رادیکالان (تندروهان) ؤ محافظه کاران ادامه دشتی. کنگره جانسونˇ نظر کي نسايی‌ئنˇ امره زرتی وا آشتی گۊدن رد بۊگۊده. کنگره بازسازی واستي برنامه دیچه نسایی ایالتانه به پنج تا نظامی منطقه تبدیل بۊگۊده. تا سابقه برده‌ٰنˇ اساسی حقوق ؤ اۊشانه آزادی حفاظت بوکۊنه. جانسونˇ انتقالی دؤلت تازه حاکمان نسایی ایالتان میان نظامی دؤجين بۊگۊده. گرانت کسی بۊ کي نظارت نسایی صارا وستی دؤجين بۊبؤسته . کنگره ترجیح بدأ کي اَ طرحه بازسازی وستی تصویب بوکۊنه.&lt;ref&gt; Smith, pp. 432–433  &lt;/ref&gt; 

بازسازی زمات میان، گرانت ؤ ماىه دار جه پورتر 1500 آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژاد حق ؤ حقوق پاسبانی بۊگۊده. ؤ سال 1867 میان اولین بار وستی سیاکود دیمه بنا بۊبؤسته.&lt;ref&gt;Smith, pp. 421, 433&lt;/ref&gt;

===جانسونˇایستیضاح===
جانسون خاستی جنگˇوزیر استانتؤن دیمه بنه ؤ ژنرال گرانت اۊنه جانشین بوکۊنه. استانتؤن کي [[آبراهام لینکؤن]] اۊنه منصوب بۊگۊده بۊ کسی بۊ کي بازسازی برنامه وستی کنگره امره موافق بۊ. جانسون چون ژنرال گرانت خۊ سیاسی رقیب دنستی ؤ اۊنه انگیزه هن بۊ کي بتنه گرانت اتویی زیرنظر ؤ کنترل بوکۊنه. جانسون، گرانته نامزد بۊگۊده جنگˇوزارت وستی. ؤ اۊنه موعرفی بۊگۊده ولي کنگره جانسون امره موخالفت بۊگۊده. ؤ بین جانسون ؤ کنگره اختلاف دکفته.&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 262–264&lt;/ref&gt; 

جانسون پۊر زمات بۊ کي خاستی [[ائدوين استانتون]]، جنگˇوزیره دیمه بنه چون استانتون تنها عضو کابینه بۊ کي تندرو جؤمۊري خاهان امره برنامه بازسازی وستی موافق بۊ ؤ اۊشانه امره ایله جار گۊدی. تارئخ 12 اوت میان، جانسون جنگˇوزیر (استانتون) دیمه بنا ؤ ژنرال گرانت کي پۊر محبوبیت دشتی اۊنه جانشین بۊگۊده. جانسون ناجه دشتی ای کاره امره افسرانˇ انتصابˇ قانونه کي گنگره دؤجين بۊگۊده بۊ حذفا کۊنه.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-impeachment/&lt;/ref&gt;

24 فوریه 1868 میان کنگره نمایندگان تصمیم بیگیفتید رئیس جؤمۊر جانسونه ایستیضاح بوکونید. جه مارس تا می 1886 جانسونˇ ایستیضاح کنگره میان درازا فکشه. آخربسر رئیس جؤمۊر جانسون تبرئه بۊبؤسته 35 رای موخالف امره موقابله 19 رای موافقˇ ایستیضاح. جانسونˇ ایستیضاح وستی نیاز بۊ کي دوسوم کنگره موافق ببید.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-impeachment/&lt;/ref&gt; 

===انتخابات نامزدی=== 

[[پرونده:GrantColfax1868.png|بندانگشتی|گرانت ؤ کولفکس تاتایی تبلیغات]]
آمريکا ریاست جؤمۊري دؤجين سال 1868 میان، اولین انتخاباتی بۊ کي بعد داخلی جنگ برگزار بۊبؤسته. ؤ گرماگرمه بازسازی زمات میان کي هنه وستی سه تا نسایی ایالت [[تگزاس]]، [[میسیسیپی]]، [[ویرجینیا]] هنوز ايجاناىي ایالات امره مولحق نوبؤسته بید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150922132528/https://www.boundless.com/u-s-history/textbooks/boundless-u-s-history-textbook/reconstruction-1865-1877-19/the-grant-administration-142/the-election-of-1868-750-8767/&lt;/ref&gt;

گرانت آمريکا چکنه ماىه دار بمانسته بۊ. ولي وزارتˇ جنگ جا کناره گیری بۊگۊده. ای زمات بۊ کي گرانتˇ محبوبیت تندرو جؤمۊري خاهان ورجا هر روج ویشترا بوستی. ؤ آخرسر [[شیکاگو]] میان جؤمۊري خاهانˇ ایله جار دۊرۊن، گرانت جؤمۊري خاهانˇ نامزد انتخابات 1868 میان دؤجين بۊبؤسته. گرانتˇ شوعار انتخابات میان هن بۊ «بنید صولح میان بئسیم».
&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 264–267&lt;/ref&gt;
گرانتˇ رئیس جؤمۊر دسیاری (معاونت) وستی، اسکایلر کولفکس کي گنگره سخنگو بۊ دؤجين بۊبؤ. گرانت مبارزات انتخاباتی میان گرانفروشی ؤ بازار سیا موضوع سر (سال 1862میان، داخلی جنگ زمات) گب زه ای ؤ ایبار بوگوفته: 

&quot;...مره فرقی نوکۊنه ؤ ایتا جرگه ؤ نژاد خاصی رو تعصب نرم. هرکس شایسته تر ببه اۊنه دؤجين کونم...&quot;&lt;ref&gt;Smith, pp. 459–460&lt;/ref&gt;   

ای انتخابات پۊر ذوق ؤ شوق مره خاتمه بیگیفته. جؤمۊري خاهان اواخر اکتبر میان تسکه دیل ؤ هراسان بید ؤ چند دفعا مؤرد ضرب ؤ شتم قرار بیگیفتید. ولي دموکراتانˇ خیال آسوده بۊ. ؤ اۊشانه نامزد [[هوریشیو سیمور]] بۊ کي مردۊم اۊنه خائن ؤ مزاحم دوخادید. هزاران کس  نسایی ایالتان میان کي دموکراتان هواخواه بید نتنستید انتخابات میان شرکت بوکونید. چون اۊشانه ایالتان هنوز مولحق نوبؤسته بۊ هنه وستی اۊشانه رای بحساب نومو. 
گرانت خۊ کمپین میان هیچ قول ؤ وعده ای نده ای. فقط ایتا خط دۊرۊن خۊ برنامه ریاست جؤمۊري وستی بینیویشته بۊ ؤ بوگفته: &quot;اجازه بدید صلح میان بئسیم.&quot;

بعد چهار سال داخلی جنگ ؤ سه سال اختلاف، کشورˇ بازسازی وستی ؤ هتو سعی رئیس جؤمۊرˇ ایستیضاح وستی. گرانتˇ گب مردۊما خوش بومو ؤ موافق بید. ؤ مردۊمه بوگفتید گه اگه خوایید واگردید داخلی جنگ زمات هوریشیو سیموره رای فدید. اَ زمات نسایی ایالتان میان خشونت ؤ آزار ؤ اذیت علیه سیاهان ثابت بۊگۊده کي بازسازی نسایی ایالتان میان نیاز به برخورد توند ؤ رادیکالی دره. نظر سنجی میان هوریشیو سیمور  2,708,744 رای بدس باورده ولي گرانت  3,013,650 رای امره پیش دکفته. آخرسر گرانت انتخاباتˇ کالج میان برنده بۊبؤسته ؤ بتنسته انتخابات میان پیروز ببه. پۊر نسایی ایالتان میان سیمور تنستی رای باوره. ولي امکان شرکت گۊدن انتخابات میان نشتید. ولي ای وضع امره هم نشا گوفتن کي تنستی پیروز ببه ؤ انتخابات قابل پیش بینی نۊبۊ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150922132528/https://www.boundless.com/u-s-history/textbooks/boundless-u-s-history-textbook/reconstruction-1865-1877-19/the-grant-administration-142/the-election-of-1868-750-8767/&lt;/ref&gt;


==ریاست جؤمۊري==
[[پرونده:Inauguration of Grant - NARA - 530394.jpg|بندانگشتی|گرانت جؤمۊري خواهان کمپین میان کرا گب زنه]]
4 مارس 1869 میان، گرانت هیجدهمی آمريکا رئیس جؤمۊر بۊبؤسته ؤ سالمون پی  جئس آمريکا رئیس کل دادگستری جولو قسم بوخورده. گرانت ریاست جؤمۊري زمات، آغاز سنت شکنی سیاسی عرف ؤ سنت بۊ. [[اندرو جانسون]] آخرین بار وستی سیفید کاخ ترک بۊگۊده. ؤ گرانت آغاز بکار مراسم کنگره میان شرکت نوگۊده.&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 287–288&lt;/ref&gt;

گرانت خۊ کابینه وستی، ویشتر اشخاصی دؤجين بۊگۊده اکثرا بی تجربه، بی کفایت ؤ نامطمئن بید. کي ویشتر اۊنه قدیمی دس براران، سابقه ماىه دارˇ همکاران ؤ تجار مال دوست ؤ دیپلماتان حاشیه نشین بید.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه&lt;/ref&gt; 
گرانت کي روی کار بومو خۊ حزبˇ سیاستان امره مخالفت گۊدی ؤ خۊ هم حزبیانه خۊ جا دور بۊگۊده. وختی خۊ کابینه خاستی دؤجين بوکۊنه اۊشانه مشاوره رد بۊگۊده ؤ اۊشانه گبانه قبول نشدی. ولي مردۊم فکر گۊدید گرانت تنه ایتا آدمه دوکاره ؤ مطمئنه مسئولیت فده. ای استراتژی امره باخي کابینه اعضا خؤرؤم بید ؤ باخي هم ایسا بید کي اۊشانه کار مشکوک بۊ. گرانت هر کسی کي گوذشته میان اۊنه یاور بۊبؤسته ىا اۊنه وفادار بۊ کارسر بنا. هیچ علاقه ای نشتی بیکفایت اشخاصه دیمه بنه ؤ برکنار بوکۊنه. باخي دؤلتˇ قسمتان فساد ؤ بیکفایتی پۊر وؤجۊد دشتی.&lt;ref&gt;http://millercenter.org/president/biography/grant-life-in-brief&lt;/ref&gt;

گرانت، جان راولینس کي اۊنه دس برار جنگ زمات بۊ جنگˇ وزیر بۊگۊده. ؤ [[همیلتون فیش]] کي نيۊىؤرکˇ محافظه کار دیپلمات بۊ خارجه امور وزیر بۊبؤسته. ژنرال شرمن ترفیع فگیفته ؤ آمريکا ماىه دارˇ چکنه بۊبؤسته. ولي اۊنه روابط گرانت امره توشکه بوخورده وختی جنگˇ وزیر راولینس تصمیم بیگیفته شرمنˇ اختیارات محدود بوکۊنه. بعد چند ماه راولینس خۊ محل کار میان بمرده. ؤ گرانت اۊنه جاسر ویلیام بلکنپ جنگˇ وزیر بۊگۊده.&lt;ref&gt;Simon 2002, pp. 246–247&lt;/ref&gt;

ویشتر اجتماعی حقوق، سیزدهمی ؤ چهاردهمی ؤ پانزدهمی قانونی اساسی متمم امره کي بعد جنگ ؤ بازسازی زمات میان تصویب بۊبؤسته بۊ تضمین بیگیفته. سیزدهمی متمم (برده داری دیمه نهن) سال 1865 میان تصویب بۊبؤ ؤ برده داری آمريکا میان غیرقانونی بۊبؤ. چهاردهمی متمم مربوطه برابری نژادی سال 1868 میان تصویب بۊبؤسته ؤ تضمین بۊبؤسته کي هیکس نتنه مردۊمˇ زندگی ؤ اۊشانه آزادی ؤ اموال تصاحب بوکۊنه ؤ هتو سال 1870 میان پانزدهمی متمم تصویب بۊبؤ کي آمريکا ايجاناىي ایالتان میان حق شهروندی همه تانه کي آمريکا تابیعت ىا آمريکا میان بیچه بۊبؤئستید هر نژاد ؤ رنگ امره کي دشتید اعطا بۊبؤسته.&lt;ref&gt; http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=4564&lt;/ref&gt; 
[[پرونده:Ulysses S. Grant seated by Brady (cropped).tif|بندانگشتی|گرانت سال 1869 میان]]
با وؤجۊد انکی پانزدهمی متمم (سیاهانˇ حق رای) تصویب بۊبؤسته بۊبؤ. ولي اواخر دهه 1870 میان مخصوصا نسایی ایالتان میان سعی بۊبؤسته کي مانع آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژاد حق رای ببید. بعد چند دهه تبعیض سال 1965 ایالتی قوانین مجبور بۊبؤستید بر اساس پانزدهمی متمم سیاهانˇ حق رای رعایت ؤ اجرا بوکونید.&lt;ref&gt; http://www.history.com/topics/black-history/fifteenth-amendment&lt;/ref&gt;

خشونت نسایی ایالتان میان، ایتا سری سازمان ؤ جرگه بنام [[کوکلاس کلأن]] وستی بۊ. کلأن ایتا تروریستی جرگه بۊ ؤ قوت ؤ زور وستی کي دشتید اۊشانه &quot; نسايی‌ئنˇ سری امپراتوری&quot; دوخادید. اولین بار وستی سال 1868 میان تشکیل بۊبؤ ؤ اۊشانه اولین رئیس ؤ پیله کس کي «پیله جادوگر» لقب دشتی سابقه نسايی‌ئنˇ چکنه داخلی جنگ میان ژنرال [[ناتان بدفؤرد فارست]] بۊ.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-kkk/&lt;/ref&gt;
آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژادˇ حق ؤ حقوق محدودیت امره بۊ. ؤ بعد سال 1861 پۊر سیاهان هنوز ایسا بید کي اجتماعی حقوق جا محروم بید ؤ اۊشانه وضعیت ایقتصادی خؤرؤم نۊبۊ. ؤ اۊشانه زندگی شرایط چتین بۊ. ویشتر سیاهان کارگری ىا کاسه مرداکانˇ زمین سر کرا کشاورزی گۊدید ؤ مستاجر بید. ؤ هتویی کاسه مرداکان اۊشانه استثمار گۊدید. متعصبˇ کاسه مرداکان خشونت ضد سیاهان، کتک زئن، کوشتن ؤ [[لینچ گۊدن]] (شکنجه امره کوشتن) منستن صورت گیفتی. ؤ متعصبˇ جرگه‌ٰن، [[کوکلاس کلأن]]  منستن تهدید ؤ خشونت ؤ اذیت گۊدن امره سعی گۊدید سیاهانˇ حق ؤ حقوقه جولوی بیگیرید. ؤ اۊشان ای روش امره خاستید کي سیاهانه دپرکانید ؤ رای دئن جا اۊشانه مونصرف بوکونید.&lt;ref&gt;http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=4564&lt;/ref&gt;     
وختی [[کوکلاس کلأن]] ؤ باقی متعصبˇ جرگه‌ٰنˇ جنایت، ضد آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژاد ویشترا بؤسته، گرانت احساس خطر بۊگۊده ؤ اۊنه تشویق امره کنگره ایتا قانون تصویب بۊگۊده کي آمريکاىي‌ئنˇ آفریقایی نژاد محروم گۊدن جه اۊشانه حق ؤ حقوق جرم محسوب به. ؤ همه تان وا سه متمم قانونی کي تصویب بۊبؤسته، همه آمريکا ایالتان میان اجرا بوکونید.&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 368–369&lt;/ref&gt; 

سال 1871 میان گنگره ایتا قانون ضد کوکلاس کلأن تصویب بۊگۊده. ؤ اجازه بدا دؤلته کي تروریستی تشکیلات امره مقابله ؤ اۊشانه سرکوب بوکۊنه. گرانت نتنسته اَ قانونه خؤرؤم اجرا بوکۊنه. با انکی صدها تن جه کوکلاس کلأنˇ اعضا بازداشت بۊبؤستید. ولي کلان نسایی ایالتان میان پۊر هواخواه دشتی. گرانت مجبور بۊ مردۊمˇ عقاید امره بجنگه. هنه وستی اۊنه کار توشکه بوخورده بۊ. سال 1873 میان نسایی ایالتانˇ نژادپرستی وستی، کلسیا ایالتان میان، سرماىه گذاری ترس ؤ دپرکستن امره دچار بۊبؤسته بۊ. سال 1882 میان، آمريکا دادگاه عالی اعلام بۊگۊده کي کوکلاس کلأنˇ تشکیلات خلاف قانون اساسی ایسه.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-kkk/&lt;/ref&gt; 

گرانت جه محدودیت استخدام، ماىه دار میان انتقاد بۊگۊده ولي گرانت موخالفان اۊنه متهم بۊگۊديد کي ایتا نظامی دیکتاتور ایسه. گرانت اَ موشکل امره هم روبرو بۊبؤسته بۊ کي فقط ماىه دارˇ قوت امره بخوایه نسایی ایالتان اداره بوکۊنه، امکان دره دموکراتان کلیسا میان جؤمۊري خواهان امره مخالفت بوکونید. ؤ نسايی‌ئنˇ هواخواه ببید.
سال 1874 میان، گرانتˇ دستور امره [[برؤکس - باکسترˇ جنگ]] خاتمه بیگیفته. ؤ بعد صولح گۊدن گرانت دستور بازسازی [[آرکانزاس]] میان فدأ. ولي هو سال میان گرانت، بعد [[کولفاکسˇ کوشتار]] ژنرال ویلیام اچ. إموری دستور فدأ کي خۊ خلابران ؤ کله کشتی هان امره بیشید نیواورلئان تا شورشیانˇ آشوبه کي تازه فرماندار دؤجين ویلیام پیت کئلاگ وستی بۊ بوخوسانید.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 538–541&lt;/ref&gt;
ایتا جه گرانتˇ موشکلات بازسازی زمات میان هن بۊ کي سیاهان ؤ جؤمۊري خواهانˇ حزبˇ اعضا نسایی ایالتان میان مؤرد خشونت ؤ آزار ؤ اذیت قرار گیفتید. گرانت مایل بۊ کي نسایی ایالتانˇ دوشمنی، فدرال دؤلت امره تبدیل به ایتا نژادی جنگ نبه. بهار ؤ تاوستان 1874 میان ایتا جرگه جه سابقه نسایی خلابران کي اۊشانه شومار چارده هیزار کس فرسه ای ایتا سازمان چگۊدید بنام &quot;سیفیده دؤلت&quot; ؤ خوشانه &quot;کاسه مرداکانˇ حزب&quot; ([[اینگیلیسی]]:White League) دوخادید. ؤ اۊشانه هدف هن بۊ کي سیاهانه سرکوب ؤ دؤلتˇ اختیارات نسایی ایالتان میان نابودا کونید.   

[[پرونده:Harpers1874LouisianaOutrage.jpg|بندانگشتی|راست|لوئیزیانا سال 1874 میان کاسه مرداکانˇ حزب، پولیس ؤ ایالتˇ داوطلبˇ خلابران فتورکستید]]
چارده سپتامبر 1874 میان، 3500 کس جه کاسه مرداکانˇ جرگه نیواورلئان میان ضد فدرالˇ دؤلت شورش بۊگۊديد. اۊشانه موخالفات تازه فرماندار وستی بۊ. ؤ خاستید فرماندار استعفا بوکۊنه. موضوع هنه وستی بۊ کي  تازه فرماندار کي ویلیام کئلاگ نام دشتی جؤمۊري خا حزب عضو ؤ آمريکا کلسیا شین بۊ. [[جئمز لانگستریت]] سابقه کنفدراسیون چکنه، 3600 نیروی پولیس ؤ سیا داوطلبˇ خلابران ؤ دوتا [[گتلینگ]] موسلسل ؤ ایتا گوروهان توپخانه امره سعی بۊگۊده شورشیان سرکوب بوکۊنه. لانگستریتˇ خلابران جکسونˇ میدان جا تا خیابانی کي گمرک اداره منتهی بوستی کي فرماندار ؤ مسئولان ؤ باخي جؤمۊري خاهانˇ اعضا اۊنه میان پندومه (پناه) بیگیفته بید رچ بیگیفتید. ؤ جه مسئولانˇ جان حفاظت گۊدید. کاسه مرداکان، ساختمان سمت فوتورکستید ؤ لانگستریت اسیر بۊبؤسته ؤ اۊنه مرداکان شهر ˇروخان سمت پس بینیشتید ؤ باخي جیویشتید ىا تسلیم بۊبؤستید. کاسه مردکان شهرداری ؤ شورای ساختمان ؤ توپخانه مقر تصرف بوکونید. ای کله گیفتن کي [[جیگاه آزادگۊدن جنگ]] شناس بۊبؤسته ایتا ساعت میان خاتمه بیگیفته. ؤ 38 کۊشته ؤ 79 کس زخمی دشتی. متعصب کاسه مرداکان، کئلاکˇ عزل بۊگۊديد ؤ اۊنه جاسر جان مک إنری فرماندار بۊبؤسته. بعد سه روج، گرانت کي اَ شورش وستی متوجه خطر بۊبؤسته بۊ فدرالˇ ماىه دار اوسی بۊگۊده به نئواورلئان. وختی آمريکا ماىه دار ورود بۊگۊده،  &quot;کاسه مرداکانˇ حزب&quot;  پس بینیشتید ؤ جوخوفتید. گئلاک هنده فرماندار بۊبؤسته ؤ لانگستریت قولدونی جا آزادا بؤسته. مشخص بۊ بی دخالتˇ ماىه دار، گرانتˇ دؤلت، لوئیزیانا میان نتنستی دوام باوره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150623231021/http://civilwar.bluegrass.net/AftermathAndReconstruction/raceriots.html&lt;/ref&gt;       

===صلح سۊرخˇ مرداکان امره===

[[پرونده:Ely S. Parker.jpg|بندانگشتی|إلی پارکر اولی آمريکاىي بومی بۊ کي گرانت اۊنه دؤجين بۊگۊده ؤ سۊرخˇمرداکان امور مسئول بو]]
گرانت سعی گۊدی روشن فکری امره سۊرخˇمرداکان موشکلا حل بوکۊنه. جه سال 1865 به بعد گرانت، خۊ دسىار ؤ همکارˇ گبانه یعنی [[ویلیام تکامسه شرمن]] کي ضد سۊرخˇمرداکان بۊ اعتماد گۊدی. ولي هتو خۊ اویتا دستارˇ گب کي إلی پارکر نام دشتی ؤ خۊدش ایتا رگ سۊرخˇمرداک (سنکا کوگا) بۊ گوش گۊدی. پارکر، گرانتˇ توصیه گۊدی ملایمت امره سۊرخˇمرداکان امره برخورد ؤ رفتار بوکۊنه. چند دهه عملیات ؤ جنگستن سۊرخˇمرداکان جولو، مشخص بۊگۊده کي ای روش سود ؤ فایده ای نره. فقط باعث بۊبؤ کي مردۊم زرخا بید ؤ اعتراض بوکونید. پس گرانت تصمیم بیگیفته سیاستˇ مسالمت امره سۊرخˇمرداکانˇ معضله حل بوکۊنه.&lt;ref&gt;http://www.fofweb.com/History/MainPrintPage.asp?iPin=ENAW0246&amp;DataType=Indian&amp;WinType=Free&lt;/ref&gt;

گرانت سعی بۊگۊده سو ایستفاده جولویه سۊرخˇمرداکان اداره دۊرۊن بیگیره. هنه وستی سۊرخˇمرداکان مسئله ره رو به ایتا تازه سیاست باورده. گرانت جاىˇ فاسدˇ مامؤران ؤ مذهبی سازمانان، إلی پارکر دؤجين بۊگۊده کي، سۊرخˇمرداکانˇ امور مسئول بۊبؤسته ؤ اولی بار ایتا آمريکاىي بومی رئیس جؤمۊرˇ کابینه میان ورود بۊگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150906080228/http://www.nps.gov/nr/travel/presidents/grant_nhs.html&lt;/ref&gt;
واقعیت میان اَ سیاست امره آمريکاىي‌ئن ای عقیده وا دیمه بنید کي سۊرخˇمرداکان جه اۊشانه حق ؤ حقوقه محروم بوکونید ؤ بومیانˇ صارای اۊشانه دست جا جکشید. ؤ اۊشانه آزادی فگیرید ؤ اۊشانه اوسی بوکونید جایی کي مبلغان اۊشانه واموجید چیتو کشاورزی بوکونید ؤ خواندن ؤ نیویشتن واموجید ؤ خوشانه دینه عوضا کونید ؤ مسیحی بیبید ؤ آمريکاىي‌ئن منستن لیباس دوکونید. ؤ اگر بومیان موخالفت بۊگۊديد، حشروماىه دار زور امره هم کي بۊبؤسته اۊشانه کوچمال بدید.&lt;ref&gt;http://www.nlm.nih.gov/nativevoices/timeline/342.html&lt;/ref&gt; 
گرانتˇ صلحˇ سیاست، اؤ شرایطه دوره وستی ایتا سیاست خاص بۊ. ویشتره گرانتˇ اقدامات موثر نۊبۊ ؤ افاقه نوگۊده. گرانتˇ سیاستˇ هدف هن بۊ کي سۊرخˇمرداکان پذیرش ؤ اسکان بده. ؤ هتو تصمیم بیگیفته بۊبؤسته کي اصیل آمريکاىي فرهنگ ؤ اۊشانه رسم ؤ رسوم حفظ ببه. ؤ بومیان خوشانه جنگستنˇ داب ؤ شکار گۊدن آزاد ببه ؤ خوشانه خودکفایی حفظ بوکونید. گرانتˇ سیاستˇ هدف هن بۊ کي سۊرخˇمرداکان، کاسه مرداکان منستن ببید. ولي سۊرخˇمرداکان ای سیاست امره موخالفت بۊگۊديد. آمريکا ماىه دار هم گرانتˇ سیاست امره موافق نۊبۊ. پۊر ایتفاق دکفتی کي سۊرخˇمرداکان، مسیحی مبلغان امره کي اکثرا ناشی ؤ بی تجربه بید درگیر ببید. فساد گرانتˇ دؤلت میان کرا ویشترا بوستی. ؤ هتو سۊرخˇمرداکان اداره میان چند تا موشکل دشتی. مردۊمˇ اعتماد هر روج به دؤلت کمترا بوستی. ؤ گرانت صلح سیاست کمتر حمایت گۊدید. آخربسر بومیان ؤ موهاجران درگیری میان طوری بۊبؤسته بۊ کي گرانتˇ سیاست پیله توشکه بوخورده.&lt;ref&gt;http://www.fofweb.com/History/MainPrintPage.asp?iPin=ENAW0246&amp;DataType=Indian&amp;WinType=Free&lt;/ref&gt;         

گرانتˇ سیاست، آمريکا نسا آفتؤزردی سمت تحت هدایت ژنرال اولیور اؤتیس هاوارد ؤ جؤرج کروک مؤفقیت امره انجام بۊبؤسته. سال 1872 میان فریدمن سابقˇ آزاده مردانˇ اداره [[آپاچی کوگا]] امره بوگو ویشتاو بۊگۊده ؤ مؤفق بۊبؤسته بعد ایتا سال جنگستن اۊشانه امره صولح ؤ ایتا تازه جیگا اۊشانه اسکان بدأ. 
اؤرگان میان، ولي صلحˇ سیاست پیشرفت نشتی. ایتا نمونه آوریل 1873 میان آمريکا ماىه دار ؤ مؤدوکˇ کوگا میانه جنگ دکفته. مؤدوکˇ کوگا حاضر به کوچمال ؤ اسکان تازه جیگا میان نوبؤسته. ؤ آمريکا ماىه دارˇ چکنه ژنرال ادوارد کانبی کۊشته بۊبؤ. گرانت کانبی مرگ وستی پۊر ناراحت بۊبؤسته بۊ ولي آمريکا ماىه دارˇ دستور بدا کي جنگ جا خودداری بوکونید. ولي ژنرال شرمن معتقد به انتقام ؤ کوگا نابودی بۊ. ولي گرانت شرمنˇ گبانه توجه نوگۊدی. آخربسر اکتبر 1873 میان مؤدوکˇ ماىه دار تسلیم بۊبؤسته ؤ چارکس کي کانبی کوشتن میان موتهم بۊبؤسته بید،  محاکمه ؤ اعدام ؤ باقی کوگا اعضا گرانتˇ دستور امره به ایتا تازه جیگا کوچمال بۊبؤستید.&lt;ref&gt;Smith, pp. 532–535&lt;/ref&gt;  
سال 1876 میان آمريکا ماىه دار سه تا موختلفه نیرو امره لاکوتا کوگایه (ایتا سۊرخˇمردکان کوگا) فتورکسته. ایتا جه سه تا آمريکا ماىه دارˇ قسمته، سرهنگ [[جؤرج آرمسترانگ کاستر]] رهبری گۊدی. کاسترˇ واحد پیش دکفته ؤ دۊ واحد دیگرا جولو بزه. کاستر کي خؤره پۊر اعتماد داشتی ؤ بی ترس ؤ نگرانی پیشروی بۊگۊده. 25 ژوئن میان کاستر کي متوجه خطر نوبؤسته بۊ دیویست ؤ ده خلابر امره ایتا سۊرخˇمرداکان پیله روستای فتورکسته. لاکوتا چکنه معتقد بۊ کي اَ منطقه ایتا مذهبی صارا ایسه، بیج (شیطان) کوه وستی، ؤ کاستره پیشنهاد صلح فدأ. ولي کاستر قبول نوگۊده ؤ کله گیفتنه شروع بۊگۊده. ولي هیزارتا لاکوتا ؤ شیان ؤ آراپاهؤ سۊرخˇمرداکان اۊشانه بنه بر ؤ دورا گۊدید. ؤ کاستر ؤ همه تان اۊنه مرداکان کۊشته بۊبؤستید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150831022736/http://www.biography.com/people/george-custer-9264128#related-video-gallery&lt;/ref&gt;

بعد دۊ ماه کي دوارسته، گرانت، مطبوعات میان کاستر جا انتقاد بۊگۊده ؤ بوگوفته:
&quot;... من همیشک اعتقاد درم کاسترˇ جنایات وستی بۊ کي خؤره ؤ خۊ خلابرانه قربانی بۊگۊده. چیزی کي کاستر خوسر باورده واقعا ضروری نۊبۊ -  واقعا ضروری نۊبۊ.&quot;&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 565–566&lt;/ref&gt;

===خارجی روابط===
[[پرونده:Hamilton Fish Brady Edited.jpg|بندانگشتی|همیلتون فیش، گرانتˇ خارجه وزیر گؤفتي آمريکا نوا کوبا شورشیانه یاور ببه ]]
بعد داخلی جنگ آمريکاىي‌ئنˇ توجه ویشتر سمت بازسازی ؤ جنگ خرابیه آبادا گۊدن بۊ. ؤ ایتا جه گرانتˇ خؤرؤم تصمیمات هن بۊ کي [[همیلتون فیش]] خارجه امور وزیر دؤجين بۊگۊده. اَ دۊ تا مردای (گرانت ؤ فیش) خؤرؤم ایله جار امره کارگۊدید ؤ همدیگره احترام گۊدید. گرچه گاه گلف اۊشانه میان اختلاف دکفتی. ولي هتویی فیش هشت سال گرانتˇ ریاست میان خۊ کارسر بئسا. 

حتی هو اوایل کار میان هم، گرانت ؤ فیش کارائیب صارای سر تمرکز بۊگۊده بید. سال 1868 میان کوبایی شورشیان علیه [[ائسپانيا]] استعمار قیام بۊگۊديد. ؤ خوشانه آزادی وستی بجنگستید. پۊر آمريکاىي‌ئن مایل بید کوبا شورشیان یاور ببید. ؤ شورشیان امره  همدیل بۊبؤسته بید. ولي گرانت ؤ فیش دخالت امره موخالف بید. چون نخاستید [[ائسپانيا]] امره دوشنی بوکونید ؤ کله گیرید. ؤ فقط سعی بۊگۊديد کشورا بعد جنگ آبادا کونید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150902020241/http://millercenter.org/president/biography/grant-foreign-affairs&lt;/ref&gt; 
گرچه آمريکا، کوبا شورشیانه برسمیت نشناختی ؤ گرانت اۊشانه بی توجهی گۊدی. ولي هتویی کوبایی‌ئن آمريکا میان فعالیت گۊدید ؤ شورشیان وستی پول ؤ تبلیغات گۊدید ؤ اۊشانه یاور بوستید.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/crucible/tl1.html&lt;/ref&gt;
ایتا جه گرانتˇ خارجی اقدامات، کارائیب صارا میان کي دشکن بوخورده ؤ ناتمام بمانسته [[دومینیکنˇجؤمۊري]] الحاق بۊ. پۊر زمات بۊ کي آمريکا دریایی ماىه دار کرائیب میان خؤره جاجیگاه ؤ گت کله بست دشتی. وهتو دومینیکن ایتا خؤرؤم خلیج دشتی. ؤ دومینیکنˇ سیاستمردان ناجه دشتید کي اۊشانه کشور آمريکایه الحاق ببه. رئیس جؤمۊر گرانت علاقه دشتی کي ای جزیره آمريکایه الحاق ببه. ؤ فکر گۊدی کي دومینیکن خؤرؤم جیگا ببه سیاهان وستی کي نسایی ایالتان میان کي مؤرد آزار ؤ اذیت قرار گیفتید.&lt;ref&gt;millercenter.org/president/biography/grant-foreign-affairs&lt;/ref&gt;    
گرانت ای کسه کي بابکؤک نام دشتی اوسی بۊگۊده دومینیکن کي بوإناونتورا بائز دومینیکنˇ رئیس جؤمۊر امره، دومینیکن الحاق وستی بوگو ویشتا بوکۊنه ؤ بابکؤک اکتبر 1869 الحاق پیشنویس امره واگردسته.&lt;ref&gt;Smith, pp. 500–502&lt;/ref&gt;
سامنر، مجلس سنا میان خارجی روابط (1861- 1871) رئیس بۊ. ؤ آمريکا خارجی روابطه کونترل ؤ نظارت گۊدی. سامنر داخلی جنگ میان بریتانیا جا انتقاد گۊدی ؤ معتقد بۊ کي اینگیلیسیان نسایی ئن هواخواه بید. [[آلاباما ادعا]] (اینگیلیسان دخالت داخلی جنگ میان) وستی گرانت امره اختلاف دشتی. سال 1870 میان سامنر دومینیکنˇ الحاق پیشنویس امره موخالفت ؤ اۊنه رد بۊگۊده. اۊنه اختلاف، گرانت امره ویشترا بؤسته.&lt;ref&gt;http://www.history.com/topics/charles-sumner&lt;/ref&gt;

هاواىي شاه کي داوید کالاکائو نام دشتی اولین پادشاهی بۊ کي سال 1874 میان گرانت امره سیفیده کاخ دۊرۊن دیدار بۊگۊده. ؤ هر دۊ ایتا خوراک نمایشگاه میان شرکت بۊگۊديد.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150723155220/http://www.whitehousehistory.org/history/white-house-facts-trivia/facts-significant-foreign-visitors.html&lt;/ref&gt;
دوازده سپتامبر 1874 میان، گرانت هاواىي شاه امره سیفیده کاخ دۊرۊن شام بخوردید. کالاکائو سفرˇ انگیزه، هاواىي ایقتصادی موشکلات بۊ. 30 ژانویه 1875 میان ایتا موعاهده امضا بۊبؤسته کي هاواىي محصولات آمريکا میان مالیات جا معاف ببید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20160313071016/http://www.pbslearningmedia.org/resource/d03ca477-6ae8-4f6c-ad5a-4b3343ff18b0/the-first-state-dinner/&lt;/ref&gt; 

===سیا جۊمه===
ای رسوایی ریشه ؤ عامل دوتا مرداک بنام جئ گالد ؤ جیم فیسک بید کي هردوتایه اراذل شناختید. اۊشان دوتا سرماىه دار بید کي اۊشانه کار ؤ چم رشوه ؤ تقلب بۊ. اۊشان کؤرنلیوس وندربیت سهام دۊرۊن رشوه امره بتنستید راه آهنˇ ائریه تصاحب بوکونید. هسا [[وال استریت]] میان  خوشانه سرماىه گذاری دۊرۊن تقلب بۊگۊده بید. وختی گرانت رئیس جؤمۊر بۊبؤ ظاهرا سعی بۊگۊده جانسونˇ ایقتصادی سیاسته دونبال بوکۊنه. ؤ جانسون منستن، گرانت ایقتصاد بهبود وستی تصمیم بیگیفته اسکناس چاپ گۊدنه کمترا کۊنه. ؤ جاىˇ اسکناس، مردۊمه تشویق بوکۊنه کي طلا بیهینید ؤ طلا سر سرماىه گذاری بوکونید.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-black-friday/&lt;/ref&gt; 
دؤلار تقویت گۊدن وستی، خزانه وزیر جؤرج اس. باتویل، گرانتˇ تشویق امره خزانه داری وزارت جه هر ماهه طلا فروختی. قرضه اوراقه هیئن، بوجور بهره امره داخلی جنگ زمات میان باعث بۊبؤ بودجه کسری کمترا به ولي پول واحد بیجیر بایه.&lt;ref&gt;Smith, pp. 480–481&lt;/ref&gt; 

اي دۊ تا مرداک (جئ گالد ؤ جیم فیسک) وختی بفهمستید گرانت نخایه طلایانه بفروشه. توطئه بۊگۊديد ؤ آبل راسبورن کوربین امره ایله جار بۊگۊديد راسبون، گرانتˇ خاخور امره عروسی بۊگۊده بۊ. گالد ؤ فیسک سعی بۊگۊديد هتویی گرانته نزدیکترا بید. ؤ تترج گرانت امره ملاقات گۊدید ؤ موختلفه محافل میان، کوربین امره دؤلتˇ ایقتصادی سیاسته وستی گب زئید. ؤ سرماىه دارانه گفتید دؤلت طلایانه وا فروش بنه.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-black-friday/&lt;/ref&gt;
24 سپتامبر شناخته بۊبؤ به  &quot;سیا جۊمه&quot; ([[اینگیلیسی]]: black Friday). طلا قیمت بوجور بوشو. ؤ ویشتره بانکان تهدید به ورشکستگی بۊبؤستید. گرانت ˇدستور امره، خزانه داری وزیر جؤرج باتویل دؤلت طلا ذخایره بفروخته بۊ. عرضه افزایش امره بازار ایپچه خؤرؤم بۊبؤسته. ولي مردۊمˇ اعتماد گرانتˇ دؤلت جا کمترا بؤسته.&lt;ref&gt;http://www.authentichistory.com/1865-1897/1-reconstruction/2-grant/ &lt;/ref&gt;
گرانت خۊ خزانه وزیر امره، بورس تحولات زیرنظر بیگیفته بید. باتویل خزانه داری وزیر، ایستوارت جانشین بۊبؤسته بۊ. گرانت ؤ باتویل وختی بفهمستید بورسˇ ارزش فگۊردسته. زرتی چهار میلیون دولار، فعالیتˇ اداری وخت میان بورس جا آزادا گۊدید. هن فقط ایپچه جه فاجعه بۊ. بازون طلا قیمت بوجورتر بوشو ؤ هر چی دوارستی سریعتر بوجور شۊىي. ؤ سرماىه گذارانˇ وضع سرماىه گذاری وستی چتین بۊبؤسته بۊ. ایقتصادی فعالیت تا چند هفته رکود بیگیفته بۊ. همه دانه گرانت ؤ باتویل مقصر دنستید ؤ انتقاد گۊدید. اگر اۊشانه بموقع عمل نوگۊده بید کل دؤلتˇ مسئولان متهم بوستید.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه&lt;/ref&gt;

===هنده دؤجين بؤستن===
[[پرونده:Grant Liberal Gratitude.jpg|بندانگشتی|ایتا کاریکاتور ایشتاو زنه کي گرانت آمريکا کشتی فۊرانه ولي اۊنه رقیب نیشته کرا رۊزنامه خوانه]]
گرانت تا سال 1872 میان قبل افشا نۊبۊستنه اۊنه دؤلتˇ پیله رسوایی، پۊر محبوبیت دشتی. ؤ مردۊم اۊنه سیاست اینگیلیسیان جولو آلاباما ادعا وستی خؤرؤم دنستید. ولي هتو نم نم جؤمۊري خاهانˇ جرگه میان اختلاف دکفته. لیبرال جؤمۊري خاهان، املاکˇ اصلاحات ؤ حمایتی تعرفه‌ٰنˇ وستی گرانت ناتوانی جا انتقاد گۊدید.&lt;ref&gt;http://www.u-s-history.com/pages/h215.html&lt;/ref&gt;
سال 1868 میان ایتا راه آهنˇ شرکت (کردیت مؤبیلئر نام)، کنگره اعضای رشوه فدأ. مدرکی وؤجۊد نشتی کي گرانت رشوه فگیفته ولي علیه اۊنه معاۊن کولفاکس مدرک وؤجۊد دشتی. هنه وستی همه تانه باور بومو کي واشینگتون میان صداقت ؤ درستی وؤجۊد نره.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 508–509&lt;/ref&gt;  
سال 1872 انتخاباتˇ رقابت میان، لیبرال ؤ اصلاح طلبان جؤمۊري خاهان، گرانت سیاست جا انتقاد ؤ اۊنه فتورکستید. گرانت اۊشانه انتقاد اؤجا بدا ؤ اۊشانه کولهند ؤ شانته لقب بدا &quot; کي دوسته چوم امره خایید ایتا خولی جا فندرید.&quot; گرانتˇ هواخاهان اۊنه قدیمی دس براران بید کي گرانت اۊشانه گولاز (افتخار) امره دوخادی &quot;قدیمی رستران&quot;&lt;ref&gt;https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/ulyssessgrant&lt;/ref&gt; 
گرانت هنده جؤمۊري خاهان نامزد دؤجين بۊبؤ. لیبرال جؤمۊري خاهان ؤ دموکراتان ایله جار بوگوید ؤ اۊشانه نامزد هوراس گریلی کي ضد گرانت ؤ همه اۊنه دوشمنی گرانت امره شناختید دؤجين بۊگۊديد. گریلی نيۊىؤرکˇ تریبیون ناشربو. لیبرال جؤمۊري خاهان ؤ دموکراتان گرچه گرانت جا پۊر انتقاد ؤ تبلیغ گۊدید. ولي گرانت قاطعیت آرا امره هنده دؤجين بۊبؤسته. گرانت همه کلسیا ایالتان ؤ ویشتره نسایی ایالتان میان برتری دشتی. گرانت رای 3,596,745 بۊ ولي گریلی 2,843,446 رای باورده.&lt;ref&gt;انکارتا دانشنامه&lt;/ref&gt;
گرانت مشخص بۊبؤ کي هنده رئیس جؤمۊر ببه. گرانت خۊ معاۊن ؤ دسىار شایلر کولفاکس دیمه بنا ؤ هنری ویلسونه اۊنه جانشین بۊگۊده. گرانت خۊ انتخاباتˇ کمپین میان مشغول بۊ. ولي گریلی خۊ روزنامه میان تبلیغ گۊدی. گریلی گؤفتي نسایی رهبران جفرسون دیویس منستن عفو ؤ مجازات نیبید.

گریلی ای بار گرانت مؤرد ایتا اظهار نظر معروف بۊگۊده کي بوگوفته: 
&quot;... معلوم نیه (گرانت) خوایه رئیس جؤمۊر ببه ىا قولدونی بازا کۊنه...&quot;

ولی گریلی 44 درصد رای باورده بۊ نسبت به گرانت کي 56 درصد امره جولو دکفته بۊ. 
وختی گریلی بمرده اۊنه رای چندتا موختلفه حزب میان تقسیم بۊبؤسته. هنه وستی گرانت راحت 286 الکتورال رای بدس باورده ؤ هنده رئیس جؤمۊر بۊبؤسته.&lt;ref&gt;http://www.britannica.com/event/United-States-presidential-election-of-1872&lt;/ref&gt;
ماه نوامبر میان گرانتˇ پیروزی واضح بۊبؤسته بۊ. لیبرال جؤمۊري خاهان ؤ دموکراتان کار توشکه بوخورده بۊ. گریلی ایپچه بعد انتخابات بمرده. الکتورال میان فقط سه کس اۊنه وفادار بمانستید ؤ رای بدائید. باقی رای تقسیم بۊبؤسته باقی نامزدان میان. انتخاباتˇ آرا لوئیزیانا ؤ آرکانزاس میان شورش ؤ هرج ؤ مرج وستی قبول نوبؤسته.&lt;ref&gt;http://www.u-s-history.com/pages/h215.html&lt;/ref&gt; 

===سال 1873 وحشت میان، بورسˇ فگۊردستن===
گرانتˇ دومین دوره ریاست، ایتا تازه رکود امره شروع بۊبؤسته. جیکوک ؤ کمپانی ([[اینگیلیسی]]: Jay Cooke &amp; Company) ایتا مالی موسسه نيۊىؤرک میان بۊ کي اۊنه سهام سقوط بۊگۊده بعد انکی تومام خوشانه قرضه اوراقه بفروختید به ایتا شرکت بنام اقیانوسˇ آرام کلسیا راه آهن.&lt;ref&gt;Brands 2012a, p. 517&lt;/ref&gt; 
ای شرکتˇ سقوط باعث بۊبؤسته کي همه ملت وستی منفی پیامد بداره . نيۊىؤرکˇ بورس ده روج دوسته بۊبؤسته. طرحˇ مالکیتˇ حق موشترک، شرکتان ؤ بانکان میان دشکن بوخورده. کارخانه‌ٰن تعطیل ؤ خوشانه دره دوستید. هزاران کارگر بیکارا بوستید. ؤ بیکارˇ آدمان خیریه سازمانان جولو پۊر جمعا بوستید ؤ اۊشان شومار ویشتر بۊبؤ. پۊر راه آهنˇ پروژه‌ٰن ناتمام بمانسته.&lt;ref&gt;http://www.u-s-history.com/pages/h213.html&lt;/ref&gt;
ای شرکتˇ فگۊردستنˇ بازتاب باعث بۊبؤ پۊر جه بانکی ؤ صنعتی شرکتان رکود بیگیرید. ؤ مملکتˇ ایقتصاد فاجعه بار فگۊردسته. ؤ 83 تا جه 364 تا راه آهنˇ شرکتان آمريکا میان ورشکست بۊبؤستید. دۊ سال میان 18 هیزار فرصت شغلی نابودا بؤسته. بیکاری نرخ وحشتناک بوجور بوشو ؤ به 14 درصد فرسه. گرانت سعی بۊگۊده خۊ دومین دوره میان، ایقتصادی رکوده حل بوکۊنه ؤ ای وضعیت خاتمه بیگیره. کارگران ؤ تاجران استدلالˇ رکودˇ وستی اؤ چیزی نۊبۊ کي گرانت بتنه محقق بوکۊنه. گرانت برنامه هو جؤمۊري خاهان حزب منستن بۊ کي خاستید کسب ؤ کار ؤ تجارته خورتابˇ ایالتان امره رونق بدید. ؤ خوشانه ایده ی بحران حل گۊدن وستی تصویب بۊگۊديد. ولي تا سال 1877 میان کي کرانت کار سر ایسا بۊ، رکود ادامه دشتی.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-panic/ &lt;/ref&gt;    
[[پرونده:Grant Inflation Bill Veto.jpg|بندانگشتی|راست|گرانت ؤ اۊنه پۊشت سر فیش، بعد وتو گۊدن لاىحه اۊشانه هواداران چپلا زنید.]]
سال 1873 میان، آمريکا کنگره ایتا قانون تصویب بۊگۊده بنام سکه قانون. کي نم نم نقره ارز وا دیمه نهن ؤ اۊنه جاسر آمريکا دؤلار تقویب ببه. ای میانه خزانه داری وزارت 26 میلیون تازه اسکناس چاپ بۊگۊده ؤ اۊنه ایقتصادی تاثیر ؤ سرماىه اندازه سرماىه گذاران وستی دس فرس بۊ ؤ اۊشان کار اکسیژن امره بل خاموش گۊدن منستن بۊ. هسا خزانه داری میان ایپچه طلا وؤجۊد دشتی. پول ؤ اعتبار محدود بۊبؤسته بۊ ؤ بهره نرخ سربه آسمان بنا. سرماىه داران مجبور بید کم ارزش  دولارˇ اسکناس امره سرماىه گذاری بوکونید کي اۊنه ریسک بوجور بۊ ؤ ایتا قومار منستی.&lt;ref&gt;http://teachinghistory.org/history-content/beyond-the-textbook/24579&lt;/ref&gt;
بعد سال 1873 تورم،کنگره تصمیم بیگیفته سیاستˇ تورمی ؤ ایقتصادˇ تحریک گۊدن وستی 14 آوریل سال 1874 ایتا قانون بنام &quot;تورمˇ لاىحه&quot; تصویب بۊگۊده. تا پولˇ عرضه کشور میان مفیدتر ببه. ای قانونه پۊر جه کشاورزان ؤ کارگران ناجه دشتید تصویب ببه. ولي نسایی بانکداران خوشانه قرضه اوراق ؤ خارجی سرماىه وستی وتو گۊدن هواخواه بید. 22 آوریل 1874 میان یه دفعا گرانت کي گؤفتي ملتˇ اعتبار وستی ایسه، ای لاىحه وتو بۊگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150922125812/https://www.boundless.com/u-s-history/textbooks/boundless-u-s-history-textbook/reconstruction-1865-1877-19/the-grant-administration-142/panic-and-redemption-756-4666/&lt;/ref&gt; 
هیملتون فیش گرانتˇ وتو جا حمایت بۊگۊده. ؤ معتقد بۊ اَ کاره امره اۊنه جاجیگاه جؤمۊري خاهان میان حفظا به. ؤ اۊشانه حزب تعهد فدأ کي ایتا خؤرؤم دؤلار آوره ؤ حمایت کۊنه.&lt;ref&gt;Smith, pp. 580–581&lt;/ref&gt;

===اصلاحات===
[[پرونده:Whiskeyring.jpg|بندانگشتی|هارپرزˇ هفته نامه کاریکاتور، ویسکی بوشکه‌ٰنˇ بازجویی گۊدن]]
وختی کردیت مؤبیلئرˇ رشوه ؤ فساد مردۊمه ره آشکار بۊبؤسته ؤ ایقتصادˇ رسوایی وؤجۊد بومو گرانت ؤ اۊنه دؤلت متهم به فساد بۊبؤستید ؤ تومام فدرال دؤلتˇ قسمتان مؤرد اتهام قرار بیگیفتید. دؤلت میان مناقشه ؤ اختلاف اصلاح طلبان ؤ مفسدان میان وؤجۊد بومو.&lt;ref&gt;McFeely 1974, pp. 133–134&lt;/ref&gt; 
فسادˇ رشد امره، کنگره ؤ دؤلتˇ ایله جار امره، ایتا کنترل ؤ نظارت دموکراتیک امره فساد دؤلتˇ موختله قسمتان میان تحقیق بۊگۊديد ؤ اۊشانه ویشتر توجه ؤ نظارت احتکار خارجی تجارت میان بۊ.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 560–561&lt;/ref&gt; 
کنگره هتو آمريکا نیروی دریایی چکنه جؤرج ام. رابسون مؤرد رسیدگی ؤ تحقیق بۊگۊده ؤ اۊنه رشوه فگیفتنه وستی تنبیه بۊگۊده.&lt;ref&gt;McFeely 1974, p. 153&lt;/ref&gt;
سال 1875 میان ایتا پیله رسوایی، ایدفعا ویسکی بشکه فروش سر ایتفاق  دکفته. ایتا باند وؤجۊد دشتی کي شامل فروشندگان ؤ باخي دؤلتی مقامات امره جوخوسی ؤ بدون دؤلتˇ اطلاع عرخگیری دسگاهانه فروختید ؤ هتویی بتنستید چند میلیون دؤلار مالیات دئن جا جیویزید. گرانتˇ منشی اؤرویل بابکوک اَ رسوایی میان متهم بۊبؤسته. ولي گرانت اۊنه جا هواخواهی بۊگۊده ؤ آخربسر تبرئه بۊبؤ. &lt;ref&gt;http://www.history.com/topics/us-presidents/ulysses-s-grant&lt;/ref&gt;
گرانت باخي دئه اصلاحات کاران میان بۊگۊده. ایتا نمونه هن کي ایالتان پیشنهاد بدا کي زاکانˇ تحصیلات رایگان ببه. ؤ بعد گرانت لاىحه ای تصویب بۊگۊده کي کومک گۊدن ممنوع ببه اؤ مدارسی کي مذهبی تفکر درید.&lt;ref&gt;Smith, pp. 570–571&lt;/ref&gt;

گرانتˇ شهرت ؤ خؤرؤم نامه، اۊنه ناتوانی سر، دؤلت ؤ مسئولان پاکسازی وستی لکه دار بۊبؤسته. سال 1875 میان اعلام بۊگۊده قصد نره سومین بار وستی هنده خؤره کاندید بوکۊنه ؤ جؤمۊري خاهان سال 1865 میان خوشانه انتخاباتی نامزده راسرفورد بی. هئز دؤجين بۊگۊديد.&lt;ref&gt;millercenter.org/president/biography/grant-life-in-brief&lt;/ref&gt;

==بعدˇ ریاست==
===دوارستن===
سال 1877 بعد کي گرانتˇ ریاست خاتمه بیگیفته. خۊ گیشبر (جولیا) امره ایتا مسافرتی تور امره دور دۊنىا مسافرت بوگوید. وی معروف ترین آمريکاىي خۊ دوران میان بۊ. وختی  شهر به شهر دوراستی مردۊم ؤ مسئولان اۊنه پیشواز امویید. گرانت خۊ مسافرت میان [[ملکه ویکتوریا]] ؤ ژاپونˇ امپراتور ؤ ملکه امره دیدار بۊگۊده&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-biography/&lt;/ref&gt;
مسافرتˇ زمات میان، گرانت پنج روج میان ایرلند دۊرۊن بمانسته ؤ راه آهن امره دوبلین جا بوشو لؤوس ؤ جه اؤىه مدت یک شب دری ؤ بلفاست میان بمانسته.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150919035356/http://www.culturenorthernireland.org/features/heritage/ulysses-grant&lt;/ref&gt; 
اۊشان زمستان میان موقدسˇ صارا (اورشلیم) ([[اینگیلیسی]]: Holy Land) بئسائید. ؤ بعد بوشوئید یونان ؤ جه اؤىه قبل انکی ایتالیا جه واگردید، پاپ لئوی سیزدهم امره ملاقات بۊگۊديد.&lt;ref&gt;McFeely 1981, pp. 466–467&lt;/ref&gt;
اۊشان اول [[ائسپانيا]] ؤ بعد [[آلمان]] بوشوئید. آلمان میان گرانت، [[اتو فؤن بیسمارک]] امره دیدار بۊگۊده ؤ نظامی موضوع سر بوگو ویشتاو بۊگۊديد. گرانت بوگوفته کي داخلی جنگ اواخر میان بۊ کي آمريکا ماىه دار کشورˇ نجات وستی برده داریه نابودا گۊده.&lt;ref&gt;Brands 2012a, pp. 585–586&lt;/ref&gt;

سفر میان موشکلی گرانت وستی پیش نومو. ؤ گرانت خۊ سفر وستی پۊر لذت ببرده. ؤ بوگفته: &quot;احساس کونم ایتا ریک منستن ایسم کي مدرسه جا خارجا بؤسته&quot;.
گرانت سفر میان شام زیاد خوردی ولي اۊنه وزن بجیر امونده بۊ. واگردستن موقع وختی به سان فرانسیسکو فرسه هشتاد کیلو وزن دشتی. ؤ بوگوفته کشورانی کي اۊنه خوش بومو بۊ ژاپون ؤ سوئیس بید.&lt;ref&gt;http://www.granthomepage.com/grantchronology.htm&lt;/ref&gt;

===واگردستن===
سال 1879 میان، ایتا خال جه جؤمۊري خاهانˇ حزب بنام &quot;شجاعان&quot;، سناتور روسکؤ کانکلینگ رهبری امره، سعی بۊگۊديد سومین دفعا وستی گرانته ریاست جؤمۊري وستی نامزده بوکونید. بازاریان، ماىه دارˇ قدیمی رستران ؤ متدیستˇ کلیسا، گرانت جا حمایت گۊدید. گرانت ولي گفتی چیزی ایتفاق دنکفته ولي پۊشت سر خۊ حامیان خاستی خوشانه کار ادامه بدید. ولي گرانتˇ محبوبیت بجیر امونده بۊ.  ولي هتویی سال 1880 درون حزبی انتخابات میان جه 300 تا رای 36 تا گرانت رای بۊ. [[جئمز إی گارفیلد]] جؤمۊري خاهان نامزد بۊبؤسته ؤ بتنسته ایتا نزدیکه رقابت میان پیروز ببه. گرانت، انتخابات میان گارفیلد وستی تبلیغ گۊدی. گرانتˇ هواه دار کانگلینگ سال 1881 میان بعد گارفیلد ترور گرانت جا پۊر حمایت بۊگۊده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150919074458/http://www.civilwarwiki.net/wiki/Ulysses_S._Grant_-_Post_presidency#cite_note-1&lt;/ref&gt;   
سال 1881 میان، گرانت نيۊىؤرکˇ خورتاب میان ایتا کول جور خانه بیهه. ؤ خۊ پس اندازه امره ایتا مالی موسسه میان سرماىه گذاری بۊگۊده کي قبلش اۊنه ریک ای شرکت میان سرماىه دشتی. ولي سال 1884 میان ای شرکتˇ سرماىه داران اختلاس بۊگۊديد ؤ ای موسسه کار ؤ تجارت تعطیل ؤ گرانت ورشکست بۊبؤسته.&lt;ref&gt;http://www.history.com/topics/us-presidents/ulysses-s-grant&lt;/ref&gt;

==خاطرات ؤ موردن==
[[پرونده:US Grant in 1885.jpg|بندانگشتی|گرانت ژانویه ۱۸۸۵ میان خۊ خاطراته نیوشتندره، چند روج بعد بمرده.]]
گرانت وختی رئیس جؤمۊر بۊبؤسته بۊ بازنسشتگی حقوقˇ ماىه دار میان ده فینگیفته. ولي اۊن دس براران ؤ کنگره امره اۊنه تمام دس اوکوف ؤ پاداشه فدأئید.&lt;ref&gt;Smith, p. 625&lt;/ref&gt;
گرانت خۊ زندگی تامینˇ خرجی وستی شروع بۊگۊده مجلات میان خۊ خاطرات بینیوشته ؤ ناشرانˇ قرن مجله میان اۊنه بینیویشته‌ٰن چاپ گۊدید هر دفعا 500 دؤلار فگیفتی. ایتا سردبیر رابرت آندروود جانسون نامی پیشنهاد بۊگۊده گرانت خۊ خاطراته ایتا کیتاب میان بینیویسه. هوتو کي ژنرال شرمن ؤ دیگران ا کاره بۊگۊديد. ؤ گرانتˇ اصل کیتاب چند موختلف فصل میان چاپ بۊبؤسته.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 494&lt;/ref&gt; 
سال 1884 میان گرانت، جنگˇ گولازˇ مرداک مبتلا به سرطان بۊبؤسته. اَ میان بتنسته خۊ خاطراته ایتا خؤرؤم نظامی کیتاب میان بینیویسه.&lt;ref&gt;http://www.americaslibrary.gov/jb/nation/jb_nation_grant_3.html&lt;/ref&gt;
گرانت آخرین دفعا وستی سرسختی امره بجنگسته ولي گرانت ره چتین ؤ تاسیان بۊ. آخرین روجان میان کاغذ ؤ مداد اوسادی ؤ خۊ دورا پتو واپختی تلارˇ خانه سر، درد امره نیشتی ؤ خۊ خاطراته نیویشتی. نم نمی گرانت دس خط بد امره خۊ حماسی داستانˇ زندگی نیویشتی . ایپچه قبل انکی بیمیره خۊ کیتابا تومام بۊگۊده. کیتابˇ فروش پۊر مؤفقیت امره بۊ ؤ گرانت بتنسته خۊ کوگا وستی امنیت مالی بدس باوره.&lt;ref&gt;http://millercenter.org/president/biography/grant-life-in-brief&lt;/ref&gt;
ایتا روج قبل گرانتˇ موردن،اونه گیشبر (جولیا) ؤ گرانتˇ زاکان ؤ نوه‌ٰن گرانت ورجا حضور دشتید. بعد ایتا سال مبارزه سرطان امره، 23 ژوئیه سال ۱۸۸۵ میان ساعت 8 صبح، گرانت خۊ کومه میان مک گریگؤر کول جور سن 63 میان بمرده.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 517&lt;/ref&gt; 
شنبه هشتم اگوست ۱۸۸۵، گرانتˇ تشییع جنازه وستی دؤجين بۊبؤ. چهارشنبه هفته قبل گرانتˇ جنازه قطار امره نيۊىؤرکˇ شهر میان ورود بۊگۊده. ؤ شهرˇ مردۊم دۊ روج  بۊ کي رافا ایسا بید ؤ شهرˇ تالار میان جمعا بؤسته بید. ؤ گرانتˇ تابوته فندرستید.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150906230429/http://history1800s.about.com/od/19th-Century-Presidents/fl/President-Grants-Funeral.htm&lt;/ref&gt; 
[[پرونده:Grant Funeral Train3.jpg|بندانگشتی|راست|گرانتˇ مراسم وئست پؤینت میان]]
مردۊم کس کسه ور ایسا بید ؤ اۊشانه چوم زمین سر چیزی نیده ای. شهرˇ ساختمانان گرانت وستی سیا بیدوق وارگاده بید. عزادارنˇ رچ کي گرانتˇ تابوت اۊشانه امره بۊ تا هفت مایل درازا دشتی. عزاداران میان سه تا آمريکا رئیس جؤمۊران ایسا بید. اۊشانه کي سابقه زمات ؤ داخلی جنگ میان گرانت امره دوشمن بید، خوشانه دوشمنیه دیمه بنائید. گرانتˇ تابوت، ژنرال ویلیام شرمن ؤ فیلیپ شریدان چان رو بۊ کي گرانت امره داخلی جنگ میان یاور بۊبؤسته بید. جه نسایی چکنه‌ٰن سایمون بولیوار باکنر ؤ جؤزف جانسؤن مراسم میان حضور دشتید. کلسیا ؤ نسایی رستران همدیگر امره گرانت تابوت همراهی گۊدید.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-funeral/&lt;/ref&gt; 
داخلی جنگ وستی کي کلسیا ؤ نسا آمريکا سیوا بۊبؤستید ؤ بجنگستید. ای زمات گرانتˇ مراسم میان ایتا بۊبؤستید ؤ کشور هنده خۊ ايجاناىي بدس باورده.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150822062523/http://www.grantstomb.org/hist2.html&lt;/ref&gt; 

جان دانکن کي معمار بۊ گرانتˇ آستانه طراحی بۊگۊده ؤ اۊنه جیگا مورنینگ ساید، هادسون روخان ورجا نيۊىؤرک میان ایسه. معماری الگو ایتا جه هفتگانه عجایب منستن ایسه، هالیکارناسوسˇ بوقعا ([[اینگیلیسی]]: Tomb of Halicarnassus) تورکیه میان الهام بیگیفته. گرانتˇ آستانه گرانیت ؤ سنگ مرمر امره چگۊده بۊبؤسته ؤ موزائیک رو گرانت پیروزی تاتایی ویکسبورگ ؤ چاتانوگا ؤ [[رابرت لی]] تسلیم بؤستن [[آپوماتوکس دادگاه]] میان بکشه بۊبؤسته.
27 آوریل سال 1897 میان آمريکا رئیس جؤمۊر [[ویلیام مک کینلی]] گرانتˇ آستانه افتتحاح بۊگۊده ؤ یک میلیون کس نزدیکی جا مراسم میان شرکت بۊگۊده. ده روج بعد گرانتˇ تابوت منتقل بۊبؤسته. گرانتˇ آستانه پیله ترین آستانه آمريکا کلسیا میان ایسه.&lt;ref&gt;http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/general-article/grant-funeral/&lt;/ref&gt;

==تارئخ ؤ فرهنگ دۊرۊن==
دؤلت ˇ فساد وستی، گرانت ˇ شخصیت خدشه دار بۊبؤسته بۊ. ولي گرانت تصمیم نشتی سیاست ˇ چم امره مردۊم ˇ نارضایتی جا مانع ببه. گرانت کسانی کي اۊنه وفادار بید کار سر باورده بۊ هنه وستی اگر اۊشان فاسد بید ىا خلاف بۊگۊده بید اۊشانه دیمه ننا. ؤ خۊ دؤلته اصلاح نوگۊده. هنه وستی گرانت ˇ شخصیت آمريکا تارئخ میان مرموز ؤ ناشناس بۊبؤسته.&lt;ref&gt;http://millercenter.org/president/biography/grant-impact-and-legacy&lt;/ref&gt;
ویلیام اس. مک فیلی بتنسته سال 1981 میان پولیتزر ادبی جایزه، گرانت ˇ زندگینامه نیویشتن وستی فگیره. مک فیلی کیتابˇ موضوع گرانت جا اینتقادی بۊ. ؤ معتقد بۊ کي گرانت خۊ ریاست جؤمۊري زمات دشکن بخورده ؤ نامؤفق بۊ ؤ نتنسته اۊنه دؤلت پیشرفت ؤ ثبات بدره ولي اۊنه قودرت ؤ استعداد محدود نوبؤسته.گرانت الهام بخش دیگران بۊ ؤ اۊنه دؤلت آمريکا سیاست وستی ایتا اعتبار بۊ.&lt;ref&gt;McFeely 1981, p. 522&lt;/ref&gt; 

اولین دفعا وستی سال 1915میان گرانت ایتا جنجالی فیلم دۊرۊن بنام [[یکته مللتˇ بچئن]] به کارگردانی [[دیوید وارک گریفیس]] نمایش دربومو. [[دانئلد کریسپ]] ([[اینگیلیسی]]: Donald Crisp) گرانت ˇ نقشا ای فیلم دۊرۊن بازی بۊگۊده کي اۊنه نقش پاچ بۊ ؤ ایتا صحنه میان مربوط به آپوماتوکس دادگاه دۊرۊن بۊ کي گرانت وقار ؤ متانت امره آهسته قدم زنه ؤ دست دۊرۊن ایتا پیله پابلوس دره ؤ ژنرال لی خؤره تسلیم کۊنه. گریفیس ˇ فیلم بدنام ایسه چون محتوای نژادپرستانه دره.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180727163136/http://www.grantstomb.org/news/gif02.html&lt;/ref&gt;
سال 2012 میان [[ائستیون اسپیلبرگ]] ایتا فیلم چگۊده بنام لینکولن کي اۊنه موضوع اواخر آمريکا داخلی جنگ ؤ لغو برده داری بۊ. جئرد هریس، ای فیلم میان ژنرال گرانت ˇ نقشا بازی بۊگۊده.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/title/tt0443272/&lt;/ref&gt;

[[رده:مردۊم]]
[[رده:تاريخ]]
[[رده:آمريکا تاريخ]]
[[رده:آمريکا داخلی جنگ]]


{{قالب:آمریکا رئیس جؤموران}}

==جیرنيويس==
&lt;references/&gt;

==سربس==
*مایکروسافت انکارتا دانشنامه 2009
*Bonekemper III, Edward H. (April 2011). &quot;The Butcher's Bill: Ulysses S. Grant Is Often Referred to as a 'Butcher,' But Does Robert E. Lee Actually Deserve That Title?&quot;. Civil War Times 52 (1): 36–43. OCLC 67618265
*  Brands, H. W. (2012). The Man Who Saved the Union: Ulysses S. Grant in War and Peace. New York: Doubleday ISBN 0-385-53241-5.
OCLC 67618265
*  McFeely, William S. (1981). Grant: A Biography. Norton. ISBN 0-393-01372-3
*Simon, John Y. (2002). &quot;Ulysses S. Grant&quot;. In Graff, Henry. The Presidents: A Reference History (7th ed.). pp. 245–260. ISBN 0-684-80551-0
* Smith, Jean Edward (2001). Grant. New York: Simon &amp; Schuster. ISBN 0-684-84927-5

[[جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن]]</text>
      <sha1>1who3iwe3vjx2qqk56lk7ld0flmgp87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عفرین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16184</id>
    <revision>
      <id>158810</id>
      <parentid>66253</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T01:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13036</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>158810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1132" sha1="c29cs627zgbt2warx94nc3cxi4729ht" xml:space="preserve">{{زيبيل/جاجيگا}}
[[File:De facto cantons of Rojava.png|thumb|عفرين ٚ نقشه|alt=عفرين ٚ نقشه]]
'''عفرين''' ([[کۊردي زوؤن|کۊردي]] ميئن: عەفرین) يکته کانتؤن، [[سۊريه]] کلسيا دمؤکراتيک فدراسيؤن (DFNS) ٚ جي بۊ. عفرين سۊريه کۊردنشين مناطق ([[رؤژاوا]]) ٚ ميئن قرار دأنه. [[ی‌پ‌گ]] سال ۲۰۱۲ م. ميئن عفرين ٚ کؤنترؤل ؤ حيفاظت ٚ مسئۊليته گردن بيته ؤ سال ۲۰۱۴ «عفرين ٚ کانتؤن» نؤم‌گۊذاري بۊبؤ. تۊرکيه أرتش سال ۲۰۱۸ اي شهره تصرؤف بؤده ؤ نتيجتن اي کانتؤن ٚ فعاليتؤن متوقفأبؤ. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180318101031/https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/report-turkey-backed-forces-push-into-syrian-town-of-afrin/2018/03/18/1c87b1fa-2a82-11e8-a227-fd2b009466bc_story.html Turkey-backed forces capture Syrian Kurdish town of Afrin]، واشينگتؤن پؤست.&lt;/ref&gt;

==سربس==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:سۊريه]]</text>
      <sha1>c29cs627zgbt2warx94nc3cxi4729ht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تۊئيتر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16524</id>
    <revision>
      <id>158809</id>
      <parentid>154664</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T00:34:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13036</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>158809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2925" sha1="pb9v653k08cwrb9kkqpg0kydcnoqrz1" xml:space="preserve">[[فاىل:Twitter-logo.svg|thumb|تۊئيتر ٚ لؤگؤ]]

[[فاىل:Twitter logo.svg|thumb|تۊئيتر ٚ لؤگؤ ۲۰۱۰ سپتامبر ما ۱۴ پيشي]]
'''تۊئيتر''' ([[اينگيليسي]] ميئن: Twitter) يته ايجتماعي شبکه ؤ ميکرؤ وبلاگˇ سرويس دأنکس ايسه گه کارگيرؤنه ايجازه دئنه تا ۱۴۰ته حرف، وؤتي پيغؤمي گه تؤئيت ([[اينگيليسي]] ميئن: Tweet) دۊخؤنده بۊنه بخسأنن. تۊئيتره ۲۰۰۶ مارس ما جک دؤرسى چؤده ؤ ۲۰۰۶ ژۊئيه ما خۊ کاره سرأيته. اي ميکرؤ وبلاگينگ سالˇ ۲۰۱۲، ۵۰۰ ميليۊن کارگير دأشت گه ۳۴۰ ميليؤن تۊئيت در رۊز سرأدأنأبۊن ؤ ۱٫۶ ميليارد وامج اۊنˇ ميئن انجؤم بؤنأبۊ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130522034733/http://www.mediabistro.com/alltwitter/500-million-registered-users_b18842 Twitter To Surpass 500 Million Registered Users On Wednesday]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110612095629/http://engineering.twitter.com/2011/05/engineering-behind-twitters-new-search.html The Engineering Behind Twitter’s New Search Experience]&lt;/ref&gt;{{سخ}}
تۊئيتر &quot;چي کار درين؟&quot; ([[اينگيليسي]] ميئن: ?What are you doing)ˇ شۊعارˇ أمرأ پا به ميدؤنˇ وب ۲٫۰ بنأ. أمما ۲۰۰۹ نؤوامبر ما خۊ شۊعاره به &quot;چي تفاقي دکته دره؟&quot; ([[اينگيليسي]] ميئن: ?What's happening) تغيير بدأ.&lt;ref&gt;[http://blog.twitter.com/2009/11/whats-happening.html شۊعارˇ تغيير دأن]&lt;/ref&gt;
تۊئيتر به معناىˇ جيک جيک گۊدنه.&lt;ref&gt;[http://www.thefreedictionary.com/twitter تۊئيتر يعني جيک جيک گۊدن]&lt;/ref&gt;
تۊئيترˇ مرکزي شؤعبه سان فرانسيسکؤ، کاليفؤرنيا ايالتˇ ميئن دره ؤ بؤستؤن ؤ [[نيؤيؤرک]] ؤ سن آنتؤنيؤ ميئنأ ني دفاتري دأنه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120312053455/http://twitter.com/about/contact تۊئيترˇ مرکزي شؤعبه]&lt;/ref&gt;
تۊئيتر ألئکسا رۊتبه ميئن دهته برترˇ وبجيگه جي هشتۊمه.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200422054633/https://www.alexa.com/siteinfo/twitter.com ألئکسا آمار]&lt;/ref&gt;
هسأ تۊئيتر ۶۰۰ته کارمند دأنه&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130402153546/http://blog.twitter.com/2011/08/your-world-more-connected.html  تۊئيترˇ کارکۊنانˇ تعداد]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/business-12889048 تۊئيترˇ کارکۊنانˇ تعدا]، بي بي سي.&lt;/ref&gt; ؤ  ۱۶ [[زوؤن]]ˇ أمرأ دسبرس ايسه.&lt;ref&gt;[http://translate.twttr.com/home تۊئيترˇ زوؤنؤن]&lt;/ref&gt;

== سربس ==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:وبجيگه'ن]]</text>
      <sha1>pb9v653k08cwrb9kkqpg0kydcnoqrz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بيلي آىليش</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17021</id>
    <revision>
      <id>158807</id>
      <parentid>155469</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T00:27:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13036</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>158807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42066" sha1="no1rqdfti2h4xl7d7ckoibp09qrug6z" xml:space="preserve">{{زيوشنامه جعبه
|نام= بيلي آىليش
|تصویر=Billie Eilish 2019 by Glenn Francis.jpg
|تاتايي تؤضيح= بيلي آىلیش آىهارت‌رادیو مراسم ٚ مئن، مارس ۲۰۱۹
|أصلي نام= بیلي آىلیش پاىرت بىرد اؤکانل
|فعاليت ٚ زمينه= مزقان
|ميلليت= [[آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن|آمريکايي]]
|تولد ٚ تاريخ= ۱۸ دسامبر ۲۰۰۱
|تولد ٚ جيگا= لؤس آنجلس، کاليفؤرنيا، [[آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن|آمريکا]]
|والدین= پاتريک اؤکانل، مگي بىرد
|بمردن ٚ رۊج= 
|بمردن ٚ جيگا=
|زيوش ٚ جيگا= هاليوۊد، [[کاليفؤرنيا]]، [[آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن|آمريکا]]
|مختصات محل زندگی=
|مدفن=
|باخي نامان=
|پیشه= خانشگر، ترانه‌سرا
|کار گۊدن ٚ سالان= ۲۰۱۵-هأسأ
|نقش برجسته=
|همسر= 
|زيوش ٚ شريکان=
|زاکان= 
|تأثير بنأ= 
|تأثير بيگيته‌= 
|وبجيگا=[https://www.billieeilish.com/ BillieEilish.com]
|ايمضا= 
}}
'''بیلي آىليش پاىرت بىرد اؤکانل&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-40580489|title=Billie Eilish: Is she pop's best new hope?|website=BBC News}}&lt;/ref&gt; '''([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]]: Billie Eilish Pirate Baird O'Connell؛ متولد ۱۸ دسامبر ۲۰۰۱) [[آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن|آمریکایي]] خانشگر ؤ ترانه‌سرا ايسه.
{{سخ}}آىليش ۲۰۱۶ سال ٚ مئن خۊ أولي آهنگ-أ کي اۊن ٚ نام '''اۊقىانۊسي چۊمان''' بۊ بيرۊن بدأ کي اۊن ٚ جه پۊر استقبال بۊبؤسته. اۊن ٚ أولي آلبۊم ۲۰۱۶ آگؤست ٚ مئن '''مره خنده نوا گۊدن''' نام ٚ أمرأ منتشر بۊبؤست. بيلي أولي استۊديؤئی آلبۊم ني ۲۰۱۹ مارس ۲۹ مئن، منتشر بۊبؤسته کي اۊن ٚ نام '''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤىه شيم؟''' ايسه.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/news/8504689/billie-eilish-when-we-all-fall-asleep-where-do-we-go-stream-it-now |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=April 1, 2019 |date=March 29, 2019 }}&lt;/ref&gt; بيلي آر-آى-اي-اي دۊرۊن هفت‌ته طلایي آهنگ و دۊته نقره‌اي آهنگ دأره.&lt;ref name=&quot;cert&quot;&gt;https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&amp;se=Billie+Eilish |website=RIAA.com |publisher=Recording Industry Association of America |accessdate=1 April 2019}}&lt;/ref&gt;

== زيوش ٚ أوائل ==
بيلي آىلیش لؤس آنجلس ٚ هاىلند پارک ٚ مئن پيلا بؤسته.&lt;ref&gt;http://www.mtv.co.uk/billie-eilish/news/get-to-know-billie-eilish|title=Get to Know: Billie Eilish {{!}} MTV UK|accessdate=April 1, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://itunes.apple.com/us/artist/billie-eilish/id1065981054#fullText|title=Billie Eilish on Apple Music|accessdate=October 21, 2017|website=itunes.apple.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-40580489|title=Billie Eilish: Is she pop's best new hope?|date=July 15, 2017|accessdate=July 25, 2017|website=BBC News|last=Savage|first=Mark}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://itunes.apple.com/us/artist/billie-eilish/id1065981054#fullText|title=Billie Eilish - Biography|website=iTunes}}&lt;/ref&gt; اۊن ٚ پئر ؤ مار مگي بىرد ؤ پاتریک اؤکانل ايسد کي بازیگري، نوازندگي ؤ فیلمنامه‌نيویسي زمينه‌ئن ٚ مئن فعال ايسد.&lt;ref&gt;https://lnwy.co/read/introducing-billie-eilish/|title=A Day In The Life Of Billie Eilish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://groundlings.com/people/maggie-baird|title=The Groundlings|accessdate=2018-01-15|website=The Groundlings Website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116081242/http://www.groundlings.com/performers/performer-details.aspx?performerID=638|archivedate=2018-01-16|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://scrumptiousmoms.com/scrumptious-mom-maggie-baird-october-2013/|title=Scrumptious Mom Maggie Baird - October 2013|date=October 1, 2013|accessdate=May 16, 2018|publisher=scrumptiousmoms|last=October 1, 2013}}&lt;/ref&gt; بيلي آىليش ٚ تبار [[ايرلند]] ؤ [[اسكاتلند]]-أ فأرسه.&lt;ref&gt;https://www.hotpress.com/music/an-interview-with-billie-eilish-pops-ferocious-new-enigma-21675864|title=An Interview with Billie Eilish: Pop's Ferocious New Enigma {{!}} Hotpress|last=Power|first=Ed|work=Hotpress|accessdate=2018-11-08}}&lt;/ref&gt; بيلي زماتي کي کۊچي زاک بۊ خۊ خانه دۊرۊن تحصيل بۊگۊده ؤ مدرسه نۊشؤ. بيلي زماتي کي هشت سال دأشتي خۊ پيله برار ٚ جه کي خانشگر ؤ ترانه‌سرا بۊ تأثير بيگيته ؤ آهنگ نيويشتن ؤ شعر خاني-أ شرۊع بۊگۊده.&lt;ref name=&quot;Vogue&quot;&gt;https://www.vogue.com/article/billie-eilish-pops-next-it-girl|title=Meet Billie Eilish, Pop's Next It Girl |work=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |accessdate=February 3, 2018}}&lt;/ref&gt;

== هۊنري زيوش ==
=== ۲۰۱۷–۲۰۱۵: مره خنده نوا کۊدن ===
[[پرونده:Billie Eilish - Los Angeles 2017 (07).jpg|بندانگشتی|بيلي آىليش ٚ ايجرا، ۲۰۱۷ سال ٚ مئن]]
بيلي ۲۰۱۵ اؤکتؤبر ٚ دۊرۊن '''اۊقىانۊسي چۊمان''' ٚ آهنگ-أ کي اۊن ٚ آهنگ ٚ متن توسط فينياس اؤکانل کي بيلي پيله برار ايسه بينويشته بۊبؤسته، بخانده ؤ ضبط بۊگۊده ؤ خۊ رخاصي معلم ٚ ره اۊسه گۊده تا مزقان ويديؤ چأکۊني مئن اۊن ٚ جه کۊمک فگيره.&lt;ref&gt;{cite web|last1=Cirisano|first1=Tatiana|title=15-Year-Old Pop Prodigy Billie Eilish Announces Debut EP &amp; First-Ever Tour |url=http://www.billboard.com/articles/news/7865245/billie-eilish-debut-ep-dont-smile-at-me-tour |website=Billboard|accessdate=July 25, 2017}}&lt;/ref&gt;

اۊقىانۊسي چۊمان ۲۰۱۶ سال ٚ مئن ساؤند کلاؤد ٚ دۊرۊن مۊنتشر-أ بؤسته کي بيلي أولي رسمي آهنگ ايسه. أ آهنگ ٚ أولي مزقان ويديؤ ۲۴ مارچ ؤ اۊن ٚ أصلي ويديؤ ني ۲۲ نؤومبر هۊ سال بيرۊن بامؤ. اۊقىانۊسي چۊمان دارک رۊم ؤ اينترسکؤپ ريکؤردز ٚ لىبل ٚ أمرأ مۊنتشر-أ بؤسته ؤ مۊنتقدان ؤ مردۊم ٚ جه پۊر مثبت ٚ نظر بيگيته.
آىليش هۊ سال ۲۰۱۶ دۊرۊن '''شيش فۊت بيجير''' آهنگ-أ ني بيرۊن بدأ کي اۊن ٚ دۊوؤمي رسمي آهنگ ايسه. بيلي ژانويه ۲۰۱۷ مئن ايته دئه آلبؤم بخانده کي اۊن ٚ دۊرۊن چار ته آهنگ به عنوان اۊقىانۊسي چۊمان ٚ ريميکس نهأ بۊ.&lt;ref&gt;http://www.recordworldmagazine.com/blog/record-world-magazine-introduces-billie-eilish/|title=Record World Magazine Introduces Billie Eilish - ARTICLES - Record World Magazine|last=BlackMilk.com|website=www.recordworldmagazine.com|access-date=2019-03-27}}&lt;/ref&gt;

بعد أنکي اۊقىانۊسي چۊمان ٚ آهنگ، پيله استقبال أمرأ مۊواجه بۊبؤست، بيلي ۲۴ فوریه ۲۰۱۷ دۊرۊن ايته آهنگ کي اۊن ٚ نام &quot;''Bellyache''&quot; ایسه مۊنتشر-أ گۊده.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170409112021/https://noisey.vice.com/en_us/article/billie-eilishs-bellyache-is-totally-psycho-and-perfectly-pop Billie Eilish's &quot;Bellyache&quot; Is Totally Psycho and Perfectly Pop]. '' Noisey ''.&lt;/ref&gt; فينياس أ آهنگ ٚ تهيه کۊدنکس بۊ ؤ اۊن ٚ متن نيويشتن مئن ني بيلي-أ کۊمک بۊگۊده. أ آهنگ ٚ مزقان ويديؤ ۲۲ مارچ ۲۰۱۷ بیرۊن بامؤ. 
۳۰ مارچ دۊرۊن بيلي ''کسل'' ٚ آهنگ-أ به عنوان فئلم ٚ مزقان، &quot;''سيزده ته دليل أن ٚ وأسي''&quot; سرىال ٚ ره ضبط بۊگۊده.&lt;ref name=&quot;Bored&quot;&gt;http://www.noiseprn.com/2017/07/18/billie-eilish-bored/|website=Noiseprn.com|accessdate=July 25, 2017}}&lt;/ref&gt;
۳۰ ژوئن ۲۰۱۷، &quot;''بيدين''&quot; ٚ آهنگ&lt;ref name=&quot;Watch&quot;&gt;http://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Billie-Eilish-Releases-New-Single-Watch-Today-Teases-Debut-EP-20170630|website=Broadway World|accessdate=July 25, 2017}}&lt;/ref&gt; ؤ ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۷ دۊرۊن ''مقلد'' بيرۊن بامؤ ؤ خۊ آلبؤم-أ ني کي اۊن ٚ نام مره خنده نوا کۊدن ايسه مۊنشر بۊگۊده.&lt;ref name=&quot;Copycat/EP&quot;&gt;http://popcrush.com/billie-eilish-copycat-debut-ep-dont-smile-at-me/|website=PopCrush|accessdate=July 25, 2017}}&lt;/ref&gt; أ آلبؤم، بيلي أولي آلبؤم ايسه کي ۹ ته آهنگ دأره ؤ اي سري جه بيلي تک آهنگان ؤ ريميکسان ني أ آلبؤم ٚ ليست ٚ مئن نهأده.&lt;ref&gt;https://earmilk.com/2017/08/11/billie-eilish-releases-lush-debut-ep-dont-smile-at-me/|website=EARMILK|accessdate=August 15, 2017|date=August 11, 2017}}&lt;/ref&gt;

=== ۲۰۱۸-هسأ: زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤىه شيم؟ ===
آىليش فوريه ۲۰۱۸ مئن خۊ تۊر-أ شرۊع بۊگۊده کي آوريل ۲۰۱۸ تۊمامه بؤسته.&lt;ref&gt;https://www.axs.com/billie-eilish-announces-2018-where-s-my-mind-headlining-tour-125823 |website=AXS |accessdate=October 23, 2018}}&lt;/ref&gt;
بيلي آىليش &quot;''Lovely''&quot; آهنگ ٚ چأگۊدن ٚ ره، خالد رابينسؤن ٚ أمرأ کي ايته آمريکايي خانشگر ايسه ايلجار بۊگۊده. أ آهنگ آوريل ۲۰۱۸ بيرۊن بامؤ ؤ ''کسل'' ٚ آهنگ ٚ مأنستن، ''سيزده ته دليل أن ٚ وأسي'' سرىال ٚ مزقان ٚ ره استفاده بۊبؤسته.&lt;ref&gt;http://clizbeats.com/interscope-records-preps-to-release-13-reasons-why-season-2-soundtrack-with-proceeds-going-to-charity-1567/|title=Interscope Records Preps To Release &quot;13 Reasons Why&quot; Season 2 Soundtrack With Proceeds Going To Charity|work=Clizbeats|accessdate=May 12, 2018}}&lt;/ref&gt;
بيلي هأتؤني آهنگان ''عوضيان ٚ بشکفته ديل''، ''مره وا تاج ٚ أمرأ بيديني''،&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8466045/billie-eilish-you-should-see-me-in-a-crown |title= Billie Eilish Drops Dramatic Track 'You Should See Me in a Crown': Listen |website= Billboard |accessdate=July 18, 2018}}&lt;/ref&gt; ؤ ۱۷ اۊکؤتبر ''زماتي کي مئماني تۊمامه به'' &lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8480413/billie-eilish-when-the-partys-over|website=Billboard|accessdate=October 18, 2018|date=October 17, 2018}}&lt;/ref&gt; ؤ ۳۰ ژانویه ۲۰۱۹ آهنگ ''ايته رفئق ٚ بيگيل-أ گۊدن''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;http://www.mtv.co.uk/billie-eilish/news/billie-eilish-just-released-a-teaser-for-new-music-and-were-so-ready-for-it|title=Billie Eilish Just Released A Teaser For New Music And We're So Ready For It {{!}} MTV UK|website=www.mtv.co.uk|access-date=January 29, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329172657/http://www.mtv.co.uk/billie-eilish/news/billie-eilish-just-released-a-teaser-for-new-music-and-were-so-ready-for-it|archivedate=۲۹ مارس ۲۰۱۹|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;https://www.thefader.com/2019/01/28/billie-eilish-new-single-trailer|title=Watch a trailer for new music from Billie Eilish|website=The Fader|access-date=January 29, 2019}}&lt;/ref&gt; ؤ ۴ مارچ ۲۰۱۹ مئن ني ''کاش همجنسگرا بي'' به عنوان أ آلبؤم ٚ چارؤمي آهنگ بيرۊن بامؤ.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8500854/billie-eilish-wish-you-were-gay|title=Billie Eilish Is Tired Of Heartache On New Single 'Wish You Were Gay': Listen|website=Billboard|access-date=March 5, 2019}}&lt;/ref&gt; 
''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤىه شيم؟'' ٚ آلبؤم آخرپسي ۲۹ مارچ ۲۰۱۹ کامل بيرۊن بامؤ ؤ همه‌ته اۊن ٚ آهنگان مۊنتشر-أ بؤسته.&lt;ref&gt;https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-billie-eilish-when-we-all-sleep-where-do-we-go-814754/ |website=Rolling Stone |accessdate=29 March 2019 |date=29 March 2019}}&lt;/ref&gt;

=== ۲۰۲۱: ''هميشک ٚ جه خۊشحال‌تر'' ===
آىليش ايته بۊگۊبيشتاو ٚ مئن ''ونتي فر'' ٚ مجله أمرأ بۊگۊته کي ۱۸ اکتبر ۲۰۲۰ جه، خۊ تازه آلبوم ٚ سر کار کۊنه.&lt;ref&gt;{cite interview|last=Eilish|first=Billie|title=Billie Eilish: Same Interview, The Fourth Year|url=https://www.vanityfair.com/video/watch/same-interview-one-year-apart-billie-eilish-same-interview-the-fourth-year|access-date=December 16, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212105208/https://www.vanityfair.com/video/watch/same-interview-one-year-apart-billie-eilish-same-interview-the-fourth-year|archive-date=December 12, 2020|url-status=live|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|date=October 18, 2020|interviewer-last=Sabia|interviewer-first=Joe|url-access=limited}}&lt;/ref&gt;

ترانه ''تۊ اۊن-أ جخترأ دني'' ([[ايسپانيايي زوؤن|ايسپانيايي]]: Lo Vas a Olvidar) رؤساليا ايلجار أمرأ ۲۰۲۱ ژانويه مئن بيرۊن بامؤ.&lt;ref&gt;{Cite web|last=Flores|first=Griselda|date=|title=Billie Eilish and Rosalía's Highly Anticipated Collab 'Lo Vas a Olvidar' Is Dropping This Week|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9513330/billie-eilish-rosalia-lo-vas-a-olvidar-euphoria-new-song-teaser|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125160511/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9513330/billie-eilish-rosalia-lo-vas-a-olvidar-euphoria-new-song-teaser/|archive-date=January 25, 2021|access-date=|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|language=en}}&lt;/ref&gt; 
''بيلي آىليش: جهان ايبچه تار ايسه'' کي ايته مۊستند ٚ فئلمه، آر. جی. کاتلر ٚ کارگرداني أمرأ ۲۰۲۱ فبريه مئن مؤنتشر بۊبؤست.&lt;ref&gt;{Cite web|title=Billie Eilish: The World's a Little Blurry|url=https://www.rottentomatoes.com/m/billie_eilish_the_worlds_a_little_blurry|url-status=live|access-date=February 28, 2021|website=[[راتن تومیتوز|Rotten Tomatoes]]|archive-date=February 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227050621/https://www.rottentomatoes.com/m/billie_eilish_the_worlds_a_little_blurry}}&lt;/ref&gt; آىليش گرمي جائزه شصت ؤ سوؤمي مراسم ٚ دۊرۊن، &quot;No Time to Die&quot; (مؤردن ٚ ره وختي ننأ) ترانه وأسي بئترين ترانه‌اي کي تصويري رسانه‌ئن ٚ ره بينيويشته بۊبؤسته جائزه-یأ فيگيته ؤ &quot;Everything I Wanted&quot; (هرچي کي خأستيمي) ترانه وأسي ني سال ضبط گرمي جائزه-یأ فيگيته.&lt;ref&gt;{Cite web|title=Billie Eilish Wins Record of the Year at 2021 Grammys-but Says Megan Thee Stallion Deserved It|url=https://people.com/music/grammys-2021-billie-eilish-wins-record-of-the-year/|url-status=live|website=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 30, 2021|archive-date=March 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316090606/https://people.com/music/grammys-2021-billie-eilish-wins-record-of-the-year/}}&lt;/ref&gt;

آىليش ۲۰۲۱ جۊلای ۳۰ مئن خۊ دۊوؤمي آلبؤم-أ کي اۊن ٚ نام &quot;Happier than Ever&quot; (همیشک ٚ جه خۊشحال‌تر) ايسه، مۊنتشر-أ گۊده. ۱۶ ترانه دأره.

==جائزه‌‌ئن==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |جائزه
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |گيتن ؤ کانديد بؤستن
! scope=&quot;col&quot; |جائزه نام
! scope=&quot;col&quot; |نتيجه
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; |سربس
|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |آمريکا مزقان ٚ جائزه
| rowspan=&quot;6&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;4&quot; |خۊدۊش
|سال ٚ جديد ٚ هۊنرمند
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://ew.com/awards/2019/10/24/american-music-awards-2019-nominations-list/|title=Post Malone, Ariana Grande, Billie Eilish dominate American Music Awards nominations|date=October 24, 2019|accessdate=October 24, 2019|work=E! Online}}&lt;/ref&gt;
|-
|محبۊب ٚ ايجتماعي هۊنرمند
| کانديد
|-
|پاپ/راک ٚ محبۊب ٚ زن ٚ هۊنرمند
|-
|آلترنأتيو ٚ محبۊب ٚ خانشگر
| بۊبؤرده
|-
|&quot;بد ٚ آدم&quot; ٚ ترانه 
|محبۊب ٚ مۊزيک ويديۊ
| کانديد
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
| پاپ/راک ٚ محبۊب ٚ آلبؤم
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |أپل مۊزيک ٚ جائزه 
| rowspan=&quot;3&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;2&quot; |خۊدۊش
|سال ٚ جهاني هۊنرمند
|rowspan=3 |بۊبؤرده
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/business/streaming/8545227/apple-music-awards-billie-eilish-lizzo-lil-nas-x|title=Billie Eilish Earns Top Honors From Inaugural Apple Music Awards|date=December 2, 2019|accessdate=December 3, 2019|work=Billboard}}&lt;/ref&gt;
|-
|سال ٚ بئترين ترانه چاکۊن
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤىه شيم؟''
|سال ٚ آلبؤم
|-
! scope=&quot;row&quot; |اي-آر-آی-اي مزقان ٚ جائزه
|۲۰۱۹
|خۊدۊش
|بئترين بین‌المللي هۊنرمند
| کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://ariaawards.com.au/news/2019/2019-aria-awards-nominated-artists-revealed|title=ARIA Awards: 2019 ARIA Awards Nominated Artists Revealed|publisher=Australian Recording Industry Association (ARIA)|date=October 10, 2019|accessdate=October 17, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |ASCAP
|۲۰۱۹
|خۊدۊش ؤ خۊ برار (فينياس اؤکانل)
|ونگارد ٚ جائزه
| بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.ascap.com/popawards19|title=2019 ASCAP Pop Music Awards|website=ASCAP|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |بي-بي-سي راديؤئه نؤجوان ٚ جائزه
|۲۰۱۸
| rowspan=&quot;2&quot; |خۊدۊش
|ايجتماعي رسانه‌ئن ٚ بئترين ستاره
|rowspan=4 |کاندید
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.soompi.com/article/1249183wpp/bts-wins-best-international-group-best-social-media-star-bbc-radio-1s-teen-awards-2018|title=BTS Wins Best International Group And Best Social Media Star At BBC Radio 1’s Teen Awards 2018|work=soompi|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |۲۰۱۹
|بئترين بين‌المللي تکي هۊنرمند
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5kg2l9lKRQdYmyJFNH0nHTJ/best-international-solo-artist|publisher=BBC|accessdate=October 14, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|بئترين تک آهنگ
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/lzqyqnDSDMbNYx0t0dLYZR/best-single|publisher=BBC|accessdate=October 14, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''بیلبؤرد'' ٚ زنده مزقان ٚ جائزه
|خۊدۊش
|تبليغان کؤنسرت ؤ بازاریابي وأسي
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/events/billboard-live-music-summit/8541791/billboard-live-music-awards-2019-nominations|title=Billboard Live Music Awards 2019 Nominations: Full List Includes P!nk, Ed Sheeran &amp; Spice Girls|last=Brooks|first=Dave|magazine=Billboard|date=October 31, 2019|accessdate=November 1, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |''بيلبؤرد''، مزقانچي زناکان 
| rowspan=&quot;4&quot; |خۊدۊش
|سال ٚ زنأی
| rowspan=2 |بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8544457/billie-eilish-billboard-2019-woman-of-the-year|title=Billie Eilish Is Billboard's 2019 Woman of the Year|last=Mamo|first=Heran|magazine=Billboard|date=November 25, 2019|accessdate=November 25, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |براوؤ اؤتؤ
|بین‌المللي خاٰنشگر
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.bravo.de/bravo-otto-wahl-2019-vote-fuer-deinen-star-382841.html|title=BRAVO-Otto-Wahl 2019: Vote für deinen Star!|website=Bravo Germany|date=October 23, 2019|accessdate=October 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; |بریک تۊدؤ جائزه'ن
|۲۰۱۸
|بین‌المللي جديد ٚ هۊنرمند
|rowspan=4 |کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://entretenimento.oportaln10.com.br/breaktudo-awards-2018-demi-lovato-cardi-b-e-taylor-swift-estao-entre-os-mais-indicados-81780/|work=N10 Entretenimento|accessdate=August 25, 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |۲۰۱۹
|بین‌المللي زن ٚ هۊنرمند
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.allkpop.com/article/2019/08/breaktudo-awards-2019-blackpink-bts-and-red-velvet-received-multiple-nominations|title=BreakTudo Awards 2019: BlackPink, BTS and Red Velvet received multiple nominations|work=allkpop|accessdate=August 23, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|سال ٚ جهاني مۊزيک ويديؤ
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|سال ٚ آلبؤم 
|-
! scope=&quot;row&quot; |بريت ٚ جائزه 
|۲۰۲۰
|خۊدۊش
|بین‌المللي زن ٚ تکي هۊنرمند
| بۊبؤرده
|
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |سيلؤ جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;4&quot; |۲۰۱۹
|«زماتي کي مئماني تۊمانه به»
|مۊزيک ويديؤ
|rowspan=2 |بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201023055503/https://clios.com/music/winner/film-video/billie-eilish-artist/billie-eilish-when-the-party-s-over-58899%7Ctitle=Billie Eilish - when the party's over|work=Clio Awards|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|خۊدۊش
|رۊخداد ٚ طراحي
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201023052647/https://clios.com/music/winner/design/spotify-in-house/billie-eilish-experience-70989%7Ctitle=Billie Eilish Experience|work=Clio Awards|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|«تي کادؤئان تقسيم-أ کۊن»
|۶۱ ثانیه تأ پنج دقیقه - سيلؤ گرند
|rowspan=2 |بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201023061042/https://clios.com/music/winner/use-of-music/apple/share-your-gifts-72803%7Ctitle%3DShare Your Gifts|work=Clio Awards|accessdate=September 30, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |دانمارک ٚ مزقان ٚ جائزه
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|سال ٚ خارجي آلبؤم
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;http://www.ifpi.dk/vindere-til-danish-music-awards-2019|title=Vindere til Danish Music Awards 2019|date=October 17, 2019|publisher=IFPI Danmark|language=Danish|accessdate=October 17, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |جي-ای‌-اف‌-اف‌-ای جائزه‌ئن (نروژ)
|۲۰۱۸
|«زماتي کي مئماني تۊمام به»
|بئترين خارجي آهنگ
| کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://prisen.gaffa.no/|title=GAFFA-Prisen 2018|work=GAFFA|language=Norwegian|accessdate=February 6, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226233136/https://prisen.gaffa.no/|archive-date=December 26, 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |جي-ای‌-اف‌-اف‌-ای جائزه‌ئن (سۊئد)
|۲۰۱۹
|خۊدۊش
|بئترين خارجي جديد ٚ آهنگ 
| بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201023001640/https://gaffa.se/nyhet/135591/de-vann-gaffa-priset-2019%7Ctitle=De vann GAFFA-Priset 2019|date=September 20, 2019|work=GAFFA|accessdate=September 20, 2019|location=Sweden|language=Swedish}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |جهاني جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۲۰
|«بد ٚ آدم»
|بئترين آهنگ
| کانديد
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.lbc.co.uk/global-awards/nominations-revealed-for-2020-show/|title=Global Awards: Nominations revealed for 2020 show|website=LBC|language=en|access-date=2020-02-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|خۊدۊش
|بئترين زن
| کانديد
|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |گِرَمي جائزه
| rowspan=&quot;6&quot; |۲۰۲۰
| rowspan=&quot;2&quot; |''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|سالˇ بخترين آلبؤم
| rowspan=4 |بۊبؤرده
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.grammy.com/grammys/news/2020-grammy-awards-complete-nominees-list|title=2020 GRAMMY Awards: Complete Nominees List|date=November 20, 2019|work=Grammy.com|accessdate=November 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|گرمي جائزه، پاپ ٚ بئترين آلبؤم
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |«بد ٚ آدم»
|گرمي جائزه، سال ٚ بئترين ضبط
|-
|گرمي جائزه، سال ٚ بئترين ترانه
|-
|گرمي جائزه، پاپ ٚ بئترين تکي ايجرا
| کانديد
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |خۊدۊش
|گرمي جائزه، بئترين ٚ جديد هۊنرمند
| rowspan=3 |بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |''گينس ٚ جهاني رکؤرد ''
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۲۰
|جوانترین شۊماره ۱ زن ٚ هۊنرمند، بريتانيا آلبؤمان ٚ مئن
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-female-at-no1-on-uk-albums-chart|work=Guinness World Records|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|ويشترین ترانه‌ئن ٚ ايجايي ورۊد، آمريکا ۱۰۰ ته داغ ٚ ترانه ليست ٚ مئن توسط ايته زن ٚ خانشگر
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-simultaneous-us-hot-100-hits-by-a-female|work=Guinness World Records|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |ماچ مۊزیک ویديؤ فستيوال
|۲۰۱۸
|هواداران ٚ مؤرد علاقه جديد ٚ خانشگر
|rowspan=2 |کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;http://www.iheartradio.ca/news/shawn-mendes-leads-2018-iheartradio-mmvas-nominations-1.4703119|title=Shawn Mendes Leads 2018 iHeartRadio MMVAs Nominations|last=Kennedy|first=John R.|date=August 1, 2018|work=iHeartRadio|accessdate=August 1, 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;8&quot; scope=&quot;row&quot; |آی‌هارت‌راديؤ مزقان ٚ جائزه
|۲۰۱۹
|راک/آلترناتیو ٚ خۊجيرترين جديد ٚ خانشگر
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://news.iheart.com/featured/iheartradio-music-awards/content/2019-01-09-2019-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=iHeartRadio Music Award Nominations 2019: Complete List|date=January 9, 2019|work=iHeartRadio|accessdate=January 9, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |۲۰۲۰
| rowspan=&quot;4&quot; |«بد ٚ آدم»
|سال ٚ ترانه
| کانديد
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://news.iheart.com/featured/iheartradio-music-awards/content/2020-01-08-2020-iheartradio-music-awards-nominees-revealed-see-the-full-list/|title=2020 iHeartRadio Music Awards Nominees Revealed: See the Full List|date=January 8, 2020|work=iHeartRadio|accessdate=January 11, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|آلترنأتيو ٚ سال ٚ ترانه
| کانديد
|-
|بئترین وؤت
| کانديد
|-
|بئترین مۊزيک ويديؤ
| کانديد
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |خۊدۊش
|سال ٚ زن ٚ خانشگر
| کانديد
|-
|آلترنأتيو ٚ سال ٚ خانشگر
| کانديد
|-
|«بد ٚ آدم (ريميکس)» &lt;small&gt;(جاستين بيبر ٚ أمرأ)&lt;/small&gt;
|بئترین ريميکس
| کانديد
|-
! scope=&quot;row&quot; |جۊنؤ جائزه
|۲۰۲۰
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|سال ٚ بین‌المللي آلبؤم
| کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Juno_Awards_of_2020|title=Juno Awards of 2020|date=January 28, 2020|work=Juno Awards|accessdate=February 5, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |ال-اؤ-اس ۴۰ مزقان ٚ جائزه
| rowspan=&quot;3&quot; |۲۰۱۹
|خۊدۊش
|بئترین بین‌المللي جديد ٚ هۊنرمند
| کانديد
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://los40.com/los40/2019/09/12/radio/1568271871_802645.html|title=JONAS BROTHERS, ROSALÍA, AITANA, LEIVA Y MANUEL CARRASCO, MÁXIMOS NOMINADOS DE LOS40 MUSIC AWARDS 2019|work=Los40.com|accessdate=September 13, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|بئترین بین‌المللي آلبؤم
| بۊبؤرده
|-
|«بد ٚ آدم»
|بئترین آلترنأتيو ٚ مۊزيک ويديؤ 
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |ملؤن ٚ مزقان ٚ جائزه
| rowspan=&quot;3&quot; |۲۰۱۹
|خۊدۊش
|۱۰ ته برتر ٚ هۊنرمند
|طۊلانی ليست
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.melon.com/mma/fvote.htm|work=Melon|accessdate=October 30, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191030110018/https://www.melon.com/mma/fvote.htm|archivedate=October 30, 2019|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |«بد ٚ آدم»
|بئترین پاپ ٚ آهنگ
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.hankyung.com/entertainment/article/201912014288H|work=hankyung.com|accessdate=December 1, 2019|language=ko|date=December 1, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|بئترین آهنگ
| کانديد
|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |اۊرۊپا ام-تي-وي مزقان ٚ جائزه
| rowspan=&quot;6&quot; |۲۰۱۹
|بئترین آهنگ
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://variety.com/2019/music/news/ariana-grande-billie-eilish-shawn-mendes-taylor-swift-mtv-ema-nominations-1203354459/|title=Ariana Grande Leads 2019 MTV EMA Nominations|date=1 October 2019|work=Variety|accessdate=October 1, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|بئترین مۊزيک ويديؤ
| کانديد
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |خۊدۊش
|بئترین جدید ٚ هۊنرمند
| بۊبؤرده
|-
|بئترین مؤفق ٚ هۊنرمند
|rowspan=4 {{nom}}
|-
|ويشترين هوادار
|-
|بئترین [[آمريکا ايجؤنابؤ ايالتؤن|آمريکايي]] هۊنرمند
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |ام-تي-وي جائزه
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
|خۊدۊش
|جهاني اينستاگرامر
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.clarin.com/espectaculos/nominados-mtv-miaw-2019-premios-millenials_0_TMfn8e9d9.html|title=Todos los nominados a los MTV MIAW 2019, los premios de los millenials|work=Clarin|accessdate=September 20, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|جهاني مؤفقيت
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;10&quot; scope=&quot;row&quot; |ام-تي-وي جائزه
| rowspan=&quot;10&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;3&quot; |خۊدۊش
|سال ٚ هۊنرمند
| کانديد
| rowspan=&quot;10&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;http://www.mtv.com/news/3132380/2019-vma-nominations-taylor-swift-ariana-grande-billie-eilish-lil-nas-x/|title=Ariana, Taylor, Billie, and Lil Nas X Lead Your 2019 VMA Nominations|date=July 23, 2019|work=MTV Press|accessdate=July 23, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|سال ٚ جديد هۊنرمند
|rowspan=2 |بۊبؤرده
|-
|سال ٚ مؤفق هۊنرمند
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |«بد ٚ آدم»
|ام-تي-وي جائزه، سالˇ مۊزيک ويديؤ
|rowspan=3 |کانديد
|-
|بئترین پاپ ٚ مۊزيک ويديؤ
|-
|بئترین کارگرداني
|-
|بئترین تدوين
| بۊبؤرده
|-
|تاوستان ٚ بئترين ترانه
| rowspan=3 |کانديد
|-
|«زماتي کي مئماني تۊمام به»
|بئترین ویژه جلوه‌ئن
|-
|«گرؤگان»
|بئترین فئلم اۊساني
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |ژاپؤن ٚ ام-تي-وي جائزه
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;2&quot; |«بد ٚ آدم»
|بئترین بین‌المملي جديد ٚ هۊنرمند ٚ مۊزيک ويديؤ
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;http://www.mtvjapan.com/vmaj/2019/winners|work=MTV Japan|accessdate=September 20, 2019|language=Japanese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190806083716/http://www.mtvjapan.com/vmaj/2019/winners|archivedate=August 6, 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|سال ٚ مۊزيک ويديؤ
| کانديد
|-
! scope=&quot;row&quot; |ام‌-تي-وي
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
|«بد ٚ آدم»
|برنده مۊزيک ويديؤ
| rowspan=3 |بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201023060522/http://www.mtv.co.uk/music/playlists/2019-mtv-video-play-awards-top-20-music-videos%7Ctitle=2019 MTV Video Play Awards|work=MTV UK|accessdate=December 15, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |نيکلؤدؤن ٚ زاکان ٚ دؤجئه جائزه
| rowspan=&quot;3&quot; |خۊدۊش
|بین‌المللي محبۊب ٚ ستاره
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://gulfnews.com/entertainment/arab-celebs/nickelodeon-kids-choice-awards-abu-dhabi-who-won-what-1.66573917|title=Nickelodeon Kids’ Choice Awards Abu Dhabi: Who won what|date=September 21, 2019|work=Gulf News|accessdate=September 21, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |نيکلؤدؤن ٚ زاکان ٚ دؤجئه جائزه
|۲۰۱۹
|محبۊب ؤ مؤفق ٚ هۊنرمند
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.hollywoodreporter.com/lists/kids-choice-awards-complete-list-winners-2019-1191274/item/2019-kids-choice-awards-favorite-movie-actor-1190895|title=Kids' Choice Awards: Full List of Winners|date=March 23, 2019|work=Hollywood Reporter|accessdate=March 24, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۲۰
|زن ٚ محبۊب ٚ هۊنرمند
| کانديد
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.hollywoodreporter.com/lists/kids-choice-awards-avengers-endgame-leads-nominees-11-1279205|title=Kids' Choice Awards: Chance the Rapper Set as Host; 'Avengers: Endgame' Leads Nominees|work=The Hollywood Reporter|accessdate=February 13, 2020|date=February 13, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|محبۊب ٚ آهنگ
| کانديد
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |ان-آر-جی مزقان ٚ جائزه
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
|خۊدۊش
|سال ٚ بین‌الماللي مؤفقيت
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.ozap.com/actu/nrj-music-awards-2019-angele-romeo-elvis-et-lil-nas-x-dominent-la-liste-des-nommes/584030|language=French|accessdate=September 30, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|سال ٚ مۊزيک ويديؤ
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |ان‌-ام-اي جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;3&quot; |۲۰۲۰
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|جهان ٚ بئترين آلبؤم 
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/articles/news/awards/8550933/nme-awards-2020-winners-list|accessdate=February 19, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|«بد ٚ آدم»
|جهان ٚ بئترين آهنگ
| بۊبؤرده
|-
|خۊدۊش
|جهان ٚ بئترین تکي ايجرا 
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; |پيپل چؤیس ٚ جائزه 
| rowspan=&quot;4&quot; |۲۰۱۹
|خۊدۊش
| ۲۰۱۹ زن ٚ هۊنرمند
| بۊبؤرده
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.eonline.com/shows/peoples_choice_awards/news/1068008/2019-people-s-choice-awards-complete-list-of-nominees/|title=2019 People's Choice Awards:Complete List of Nominees|date=September 5, 2019|work=E! News|accessdate=September 5, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |«بد ٚ آدم»
|آهنگ ۲۰۱۹
|rowspan=4 {{nom}}
|-
|۲۰۱۹ مۊزيک ويديؤ 
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|۲۰۱۹ آلبؤم 
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |پؤل استار ٚ جائزه
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۲۰
|زماتي کي آمان خۊسيمي تۊر
|پاپ ٚ بئترين تۊر
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20250122053652/https://www.pollstar.com/article/31st-annual-pollstar-awards-to-honor-the-years-best-142726%7Ctitle=31st Annual Pollstar Awards To Honor The Year’s Best|work=Pollstar|date=November 14, 2019|accessdate=November 16, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|خۊدۊش
|بئترين جديد ٚ هۊنرمند
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; |کيۊ جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;4&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;2&quot; |خۊدۊش
|بئترین تکي هۊنرمند
|rowspan=4 |بۊبؤرده
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.standard.co.uk/go/london/music/q-awards-2019-nominations-shortlist-stormzy-dave-ceremony-date-a4235436.html|title=Stormzy, Dave and Little Simz among Londoners nominated for 2019 Q Awards|last=Embley|first=Jochan|date=September 12, 2019|work=Standard|accessdate=September 30, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|بئترین ايجرا ايمرۊجي جهان ٚ مئن
|-
|«بد ٚ آدم»
|بئترین قطعه
|-
|''زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟''
|بئترین آلبؤم
|-
! scope=&quot;row&quot; |کؤرتي جائزه‌ئن
|۲۰۲۰
| rowspan=&quot;2&quot; |«بد ٚ آدم»
|سۊرۊد
| کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.queerty.com/Queerties2020/vote-2014|title=The QUEERTIES 2020 / Anthem / Vote Now|work=Queerty|accessdate=2020-02-01}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |راکبیورنن
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
|سال ٚ خارجي آهنگ
| بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/50O6RK/hov1-kungar-over-rockbjornen|title=2019 Rockbjörnen Winners|work=Aftonbladet|accessdate=August 13, 2019|language=Swedish}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |رؤلينگ استؤن ٚ بین‌المللي خانشگر
| rowspan=&quot;7&quot; |خۊدۊش
|تازه‌کار
| بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.rollingstone.de/international-music-award-2019-die-gewinner-highlights-des-abends-1865893/|work=Rolling Stone Germany|accessdate=November 22, 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; |اسپاتيفای ٚ جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;7&quot; |۲۰۱۹
|بيشنوسته‌تر زن ٚ خانشگر
| rowspan=2 |بۊبؤرده
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20221013031946/https://www.nacionrex.com/musica/spotify-awards-200-nominados-categorias-finalistas-premios-20200219-0007.html%7Ctitle%3DConoce a todos los nominados a los Spotify Awards 2020|author=Reyes, Van|date=February 19, 2020|website=nacionrex.com|accessdate=February 22, 2020|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;
|-
|بيشنوسته‌تر زن ٚ خانشگر کؤنسۊلان ٚ مئن
|-
|بيشنوسته‌تر زن ٚ خانشگر، ۱۳-۱۷ رده سني مئن
| بۊبؤرده
|-
|بيشنوسته‌تر زن ٚ خانشگر، ۱۸-۲۹ رده سني مئن
| بۊبؤرده
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |سۊئيس ٚ مزقان ٚ جائزه‌ئن
|بئترین بین‌المللي تکي ايجرا
| کانديد
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.derbund.ch/kultur/pop-und-jazz/swiss-music-awards-das-sind-die-nominierten/story/20208392|title=Swiss Music Awards: Das sind die Nominierten|language=German|date=January 30, 2020|work=Der Bund|accessdate=January 31, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|بئترین بین‌المللي مؤفقيت
| کانديد
|-
! scope=&quot;row&quot; |جوایز تک
|«بد ٚ آدم»
|خلاقانه دستاورد - ضبط ؤ چأگۊدن تک‌آهنگ یا قطعه
|rowspan=5 |بۊبؤرده
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20201026161323/https://www.namm.org/news/press-releases/technical-excellence-creativity-winners-announced%7Cwork=National Association of Music Merchants (NAMM)|date=January 19, 2020|accessdate=January 31, 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |تين چؤیس ٚ جائزه
| rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;2&quot; |خۊدۊش
| زن ٚ منتخب ٚ هۊنرمند
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.altpress.com/news/teen-choice-awards-2019-winners-full-list/|title=Teen Choice Awards 2019 winners announced-see the full list|date=August 12, 2019|work=Alternative Press|accessdate=August 12, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|مؤفق ٚ هۊنرمند
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; |تلهیت ٚ جائزه‌ئن
| rowspan=&quot;4&quot; |۲۰۱۹
| rowspan=&quot;3&quot; |«بد ٚ آدم»
|بئترین آنگلؤ مۊزيک ويديؤ
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.telehit.com/premios-telehit/premios-telehit-lista-ganadores-2019|title=¡Conoce a los ganadores de los Premios Telehit 2019!|last=Solís|first=Erik|date=November 14, 2019|work=Telehit|accessdate=November 15, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|بئترین آنگلؤ آهنگ
|-
|بئترین مردۊم ٚ مۊزيک ويديؤ
| کانديد
|-
|خودش
|بئترین زناکان ٚ تکي ايجرا
| بۊبؤرده
|-
! scope=&quot;row&quot; |بريتانيا مۊزيک ويديؤ جائزه‌ئن
|۲۰۱۹
|«زماتي کي مئماني تۊمام به»
|بئترین پاپ ٚ مۊزيک ويديؤ
| کانديد
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;https://www.ukmva.com/130-nominations-2019|title=uk video music awards 2019 nominations|work=UK Music Video Awards|accessdate=September 30, 2019}}&lt;/ref&gt;
|}

== جهاني تۊر ==
* مي ذهن کؤیه نهأ؟ (۲۰۱۸)
* تک به تک ٚ تۊر (۲۰۱۸–۲۰۱۹)&lt;ref name=&quot;tours&quot;&gt;https://www.rollingstone.com/music/music-news/billie-eilish-plots-north-american-tour-702528/ |website=Rolling Stone |accessdate=October 25, 2018 |date=July 23, 2018}}&lt;/ref&gt;
*زماتي کي آمان خۊسيمي، کؤيه شيم؟ (۲۰۱۹)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190626180804/https://dailyovation.com/2019/02/04/billie-eilish-fall-asleep-world-tour/ |website=Daily Ovation |accessdate=February 7, 2019 |date=February 4, 2019}}&lt;/ref&gt;
*آما کؤیه شيم؟ جهاني تۊر (۲۰۲۰)

==سربس==
{{جیرنویس}}

[[جرگه:خؤندنکسؤن]]</text>
      <sha1>no1rqdfti2h4xl7d7ckoibp09qrug6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تام هاردي</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17275</id>
    <revision>
      <id>158808</id>
      <parentid>153174</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T00:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13036</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>158808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31019" sha1="6buhfsahr0fzzreovjiq6h54wgotsqb" xml:space="preserve">{{بازيگر ٚ جعبه
|نام= تام هاردي
|تصویر=Tom Hardy by Gage Skidmore in 2018.jpg
|تاتايي تؤضيح=تام هاردي، سأن ديگؤ، ونؤم ٚ فئلم ٚ اکران ٚ مئن
|أصلي نام= ادوارد تۊماس هاردي
|کۊنۊش ٚ زمينه= سينما
|ميلليت= [[اينگيليس]]، بريتانيايي
|تولد ٚ تاريخ= ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۷
|تولد ٚ جيگا= هأمرسميت، لندن، [[انگلستان|اينگيليس]]
|والدین= چپس هاردي، أني برت
|مرگ ٚ رۊج=
|مرگ ٚ جيگا= 
|زيوش ٚ جيگا= لندن، [[اينگيليس]]
|مختصات محل زندگی=
|مدفن= 
|باخي نامان= 
|پیشه=بازيگر، تهیه بۊکۊنکس، مدل
|کار گۊدن ٚ سالان= ۲۰۰۱-هسأ
|نقش برجسته= 
|همسر= سارا وارد (۱۹۹۹-۲۰۰۴){{سخ}}
شارلؤت راىلي (۲۰۱۴-هسأ)
|زيوش ٚ شريکان=رىچل اسپيد (۲۰۰۵–۲۰۰۹)
|زاکان= ۳
|تأثير بنأ=
|تأثير بيگيته‌=
|وبگاه= 
|imdb_id=
|soure_id=
|جوایز اسکار= 
|جوایز آفی=
|جایزه اریل=
|جوایز بافتا= 
|جوایز سزار=
|جوایز امی=
|جوایز جمینای=
|جوایز گوی طلایی= 
|جوایز تمشک طلایی=
|جوایز گویا=
|جوایز گرمی=
|جوایز ایفتا=
|جوایز لورنس الیور=
|جوایز فیلم ملی=
|جوایز ساگه=
|جوایز تونی=
|جوایز حافظ=
|جوایز= 
|امضا= 
}}
'''ادوارد تۊماس هاردي''' ([[اينگيليسي زوؤن|اينگيليسي]] مئن: Edward Thomas Hardy؛ ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۷)
ايته [[اينگيليس|اينگيليسي]] بازيگر ايسه کي سينما ؤ تئاتر ٚ زمينه‌ئن ٚ دۊرۊن فعاليت کۊنه. تام هاردي بازيگري أن ٚ شين ويشتر بازي گۊدن فئلمان لاک، مۊوارز، أفسانه، برانسؤن، کندۊ، دانکرک، واگردسته، تۊر ٚ مکس: خشم ٚ جاده، تاريکي شوالیه ويريزه، تلقین ؤ ونؤم مئن مأرۊف ايسه.

== زيوش ٚ أوائل ==
ادوارد تۊماس تام هاردي،&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180613213336/https://www.telegraph.co.uk/active/8722690/Tom-Hardy-timeline.html |title=Tom Hardy timeline |work=The Daily Telegraph |date=25 August 2011 |accessdate=15 January 2014}}&lt;/ref&gt; ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۷&lt;ref&gt;http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/biographies/tom-hardy|title=Tom Hardy biography - Celebrity A-Zs GLAMOUR.com|publisher=Glamour.com UK|accessdate=30 June 2013}}&lt;/ref&gt; لندن ٚ هأمرسميت ٚ دۊرۊن&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130427105619/http://www.telegraph.co.uk/travel/ultratravel/9889047/Tom-Hardys-Travelling-Life.html |title=Tom Hardy's Travelling Life |work=The Daily Telegraph |date=18 April 2013 |accessdate=15 January 2014}}&lt;/ref&gt; به دۊنىا بامؤ ؤ أني برت ؤ چپس هاردي تک زای ايسه.&lt;ref&gt;http://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2010/07/07/2003477285/3 |title=From misfit to Mad Max |work=[[Taipei Times]] |date=9 January 2014 |accessdate=15 January 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20090507172101/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article5846093.ece | location=London | work=The Times | title=A tough life for Bronson actor Tom Hardy | first=Kevin | last=Maher | date=5 March 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/film/2010/jul/04/tom-hardy-actor-film-inception | location=London | work=The Guardian | title=Tom Hardy: the rake's progress | first=Alice | last=Fisher | date=4 July 2010}}&lt;/ref&gt; اۊن ٚ مار نقاش ؤ جه ايرلندي نژاد ايسه ؤ اۊن ٚ پئر رؤمان ؤ کؤمدي نيويسه ؤ [[انگلستان|اينگيليس]] ٚ شين ايسه.&lt;ref&gt;http://uk.ign.com/articles/2002/12/09/an-interview-with-tom-hardy | publisher=IGN | title=An Interview with Tom Hardy | first=Steve| last=Head |accessdate=4 June 2011 |date=9 December 2002}}&lt;/ref&gt;
تام هاردي خؤ ابتدائي تحصيل-أ لندن ٚ دۊرۊن تمان-ه کۊده ؤ خۊ بازيگري مدرک-أ ''لندن ٚ دراما کالج'' ٚ جه فگيته.&lt;ref&gt;http://www.biography.com/people/tom-hardy-21369405#synopsis|publisher=[[Biography.com]]|accessdate=25 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.telegraph.co.uk/culture/film/8723292/Tom-Hardy-interview-Real-life-blows-that-shaped-my-acting.html |accessdate=31 December 2018 |agency=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;
تام هاردي ''گري اؤلدمن''-أ خۊ قهرمان معرفي بۊکۊده ؤ گه کي خۊ بازيگري دۊرۊن ني اۊن-ه جه الگؤ اۊساده.&lt;ref&gt;http://www.shortlist.com/entertainment/films/meet-tom-hardy|title=Meet Tom Hardy|last=Dickens|first=Andrew|website=[[ShortList]]|access-date=23 February 2017|date=2011-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.digitalspy.com/movies/interviews/a340536/tinker-tailor-soldier-spy-tom-hardy-video-interview-gary-oldman-is-my-hero/|title='Tinker, Tailor, Soldier, Spy' Tom Hardy video interview: 'Gary Oldman is my hero'|last=Reynolds|first=Simon|date=16 September 2011|work=[[Digital Spy]]|access-date=23 February 2017}}&lt;/ref&gt;

== هۊنري زيوش ==
===۱۹۹۸-۲۰۱۰===
تام هاردي ۱۹۹۸ˇ سپتامبر ما دۊرۊن لندن ٚ دراما مرکز ٚ مئن بۊشؤ ؤ ''آنتوني هاپکينز'' ٚ شاگرد بۊبؤسته ؤ أ آکادمي دۊرۊن، بازيگري رشته مئن تحصيل بۊکۊده ؤ بازيگري متؤدان-ه بامۊخته. تام هاردي خۊ أولي مؤفقيت-أ زماتي بدست باورده کي ايته تيلويزيؤني رقابت ٚ دۊرۊن بئترين سۊپر مؤدل ٚ جائزه بۊبؤرده.&lt;ref&gt;http://www.ew.com/article/2012/08/23/tom-hardy-modeling-contest-gary-oldman|accessdate=25 June 2015|work=Entertainment Weekly|date=23 August 2012}}&lt;/ref&gt; 
سال بعد (۲۰۰۰) هاردي بتانسته ''&quot;جان جانؤوک&quot;'' ٚ نقش ٚ أمرأ ''&quot;براران ٚ جرگه&quot;'' دۊرۊن کي ايته کۊچي سرىال ''استيون اسپيلبرگ'' ٚ کارگرداني أمرأ ايسه بازي بۊکۊنه.&lt;ref&gt;http://screencrush.com/way-back-when-tom-hardy/|accessdate=25 June 2015|publisher=screencrush.com|date=8 November 2012}}&lt;/ref&gt; 
تام هاردي خۊ آکادمي تحصيل-أ نصفه ول بۊکۊده تا بتانه أ سرىال ٚ فئلم اۊساني سر حضۊر بدأره. 
أ سرىال کي اۊن ٚ ژانر دۊوؤمي جهاني جنگ ايسه باعث بۊبؤسته کي هاردي ويشتر بيده ببه ؤ هۊ سال ٚ دۊرۊن ايته دئه جنگي فئلم ٚ مئن کي اۊن ٚ نام ''&quot;سیا شاهين ٚ کفتن&quot;''، ''ريدلي اسکات'' ٚ کارگرداني أمرأ ايسه بازي بۊگۊده.

تام هاردي سال ۲۰۰۲، ''&quot;نمسيس&quot;'' ٚ دۊرۊن کي ايته فئلم ''&quot;استار ترک&quot;'' ٚ سري جه ايسه بازي بۊکۊده. أ فئلم با أنکي فرۊش ٚ لحاظ ٚ جه مؤفق نۊبۊ ولي پۊر مثبت ٚ نظر دریافت بۊکۊده ؤ تام هاردي بازي مؤرد توجه قرار بيگيته.&lt;ref&gt;http://www.ew.com/article/2012/07/30/is-tom-hardys-star-trek-nemesis-screen-test-better-than-the-finished-film-video|accessdate=25 June 2015|work=Entertainment Weekly|date=30 July 2012}}&lt;/ref&gt; هاردي ۲۰۰۳ سال ٚ دۊرۊن چار ته فلم مئن نقش دأشتی ؤ ۲۰۰۴، ''لایه‌ئي کىک''ˇ دۊرۊن بازي بۊکۊده. 

۲۰۰۳ سال، تام هاردي ''&quot;عربستان ٚ دۊرۊن آمان شاه بيمي&quot;'' تئاتر ٚ دۊرۊن ''&quot;راسۊ&quot;'' نقش-أ بازي بۊکۊده کي باعث بۊبؤسته دۊواردئه مؤرد توجه ؤ تحسين قرار بيگيره.&lt;ref&gt;http://www.olivierawards.com/winners/view/item98547/olivier-winners-2004/|publisher=olivierawards.com|accessdate=25 June 2015}}&lt;/ref&gt; 

تام هاردي ۲۰۰۸ سال ٚ مئن، ''&quot;برانسؤن&quot;'' ٚ فئلم ٚ دۊرۊن چارلز برانسؤن ٚ نقش-أ بازي بۊکۊده. أ فلم بر اساس ''چارلز برانسؤن'' ٚ زيوش ٚ سر چأکۊده بۊبؤسته. چارلز برانسؤن ايته اينگيليسي مؤجرم ايسه کي ويشتر خۊ عمر-أ زندان ٚ مئن بۊگذرانه ؤ ''&quot;بريتانیا خشن‌ترين زنداني&quot;'' عنوان-ه دارا ايسه. تام هاردي أ زنداني نقش-أ بازي کۊدن ٚ وأسي خۊ وزن-ه ۱۹ کيلؤ شکلات ؤ شيريني خۊردن ٚ أمرأ بۊجؤر بۊبؤرده تا اۊن ٚ هيکل أ زنداني مأنستن ببه.&lt;ref&gt; http://www.empireonline.com/features/buffed-up-actors/default.asp |accessdate =8 December 2009}}&lt;/ref&gt; هاردي أ بازيگر-أ چند بار زندان ٚ دۊرۊن ملاقات بۊکۊده تا اۊن ٚ أمرأ آشنا ببه ؤ بتانه اۊن ٚ نقش-أ بئتر بازي بۊکۊنه. أ دۊ نفر هأ ملاقاتان ٚ دۊرۊن همديگر ٚ أمرأ رفق بۊبؤستد ؤ چارلز برانسؤن جه أنکي چۊتؤ هاردي بتانسته خۊ هیکل ؤ ديم ؤ صدا-یه أن ٚ مانستن بۊکۊنه تعجب بۊکۊده بۊ. بعد أنکي برانسؤن ٚ فئلم اکران بۊبؤسته أ فئلم-أ زندان ٚ مئن چارلز برانسؤن ٚ ره پخش بۊکۊدد ؤ برانسؤن أ فئلم ٚ جه استتقبال بۊکۊده ؤ بۊگۊته «فکر نۊکۊنم هئکس بتانسته بي مي نقش-أ أتؤ تام هاردي مأنستن دقيق ؤ عالي بازي بۊکۊنه».
أ فئلم منتقدان ؤ مردۊم ٚ مثبت ٚ نظر ٚ أمرأ مواجه بۊبؤسته ؤ تام هاردي رایه پيله‌تر فئلمان ؤ سرىالان ٚ مئن باز بۊکۊده. 
هاردي ''&quot;بريتانیا مستقل فئلم&quot;'' ٚ جه، بئترين مرد ٚ بازيگر ٚ جائزه-یه چارلز برانسؤن ٚ نقش ٚ بازي کۊدن ٚ وأسي فگيته. 

هاردي سال ۲۰۰۹ ''&quot;گيتن ٚ سرىال&quot;'' ٚ دۊرۊن ''فِرِدي'' نقش ٚ أمرأ بازي بۊکۊده ؤ ''شارلؤت راىلي'' همبازي بۊبؤسته. هأ سال هاردي ''&quot;بادگير ٚ جؤردیان ٚ سرىال&quot;'' ٚ دۊرۊن کي بر اساس ايته رؤمان هأ نام ٚ أمرأ چأکۊده بؤسته بۊ، بازي بۊکۊده ؤ ايوار دئه ''شارلؤت راىلي'' أمرأ کي هسأ اۊن ٚ زنأى ايسه همبازي بۊبؤسته.

تام هاردي سال ۲۰۱۰ ايته تئاتر ٚ دۊرۊن کي اۊن ٚ نام ''&quot;سۊرخ ٚ دراز ٚ راشي&quot;'' ؤ اۊن ٚ کارگردان ''فیلیپ سیمور'' بۊ بازي بۊکۊده.&lt;ref&gt;http://nwitimes.com/entertainment/columnists/offbeat/article_94b1759b-5493-569d-a55a-ef77869b1644.html|title=OFFBEAT: Goodman Theatre's 'The Long Red Road' is brilliant masterpiece|last=Potempa|first=Phillip|date=24 February 2010|publisher=nwi.com|accessdate=22 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://newcitystage.com/2010/02/22/review-the-long-red-roadgoodman-theatre/|title=Review: The Long Red Road/Goodman Theatre|last=Hieggelke|first=Brian|date=22 February 2010|work=Newcity Stage|accessdate=22 March 2010}}&lt;/ref&gt; هاردي هأ سال ٚ مئن ايته جه ''کريستؤفر نؤلان''ˇ آثار دۊرۊن کي اۊن ٚ نام ''&quot;تلقين (Inception)&quot;'' بۊ، ''&quot;ايمس (Eames)&quot;'' نقش-أ بازي بۊکۊده. أ فئلم ٚ ژانر علمي-تخىؤلي ايسه ؤ ايته جه بئترين کريستؤفر نؤلان ٚ اثران شناخته به. هاردي أ فئلم ٚ مئن سينما پيله بازيگران ٚ أمرأ، ''لئؤناردؤ دي کاپريؤ''، ''کيلين مۊرفي''، ''مارىؤن کۊتيار''، ''جؤزف گؤردؤن لويت''، ''الن پىج'' ؤ ''ماىکل کىن'' ٚ مانستن همبازي بۊبؤسته. أ فئلم چار ته اؤسکار ٚ جائره بۊبؤرده ؤ IMDB دۊرۊن ۲۵۰ ته تاريخ ٚ برتر ٚ فئلمان مئن رؤتبه ۱۴ دارا ايسه.
[[فاىل:TomHardyJuly10 (cropped).jpg| بندانگشتی|upright|تام هاردي، لندن، تلقينˇ فلمˇ اکرانˇ مئن]]

===۲۰۱۱-هسأ===
۲۰۱۱ سال، تام هاردي ايته دئه مؤفق ٚ فئلم ٚ مئن کي اۊن ٚ نام ''&quot;مۊوارز&quot;'' ايسه بازي بۊکۊده. أ فئلم ٚ ژانر رزمي-درام ايسه ؤ درباره ايته دريايي نيرۊ تفنگدار ايسه کي بعد أنکي به خۊ کشور واگرده، شه خۊ پئر ورجأ تا أن ٚ پئر کي قبلا خۊدۊش ورزش کۊدي اۊن-ه شرکت کۊدن ايته رزمي مسابقه وأسي تمرين بدنه ؤ بعدا فأمه کي وا خۊ برار ٚ أمرأ کي مالي مشکلان ٚ وأسي مۊوارزه-یه رۊی باورده رقابت بۊکۊنه. أ فئلم ني ايته جه ۲۵۰ ته تاريخ ٚ برتر ٚ فئلم IMDB مئن ايسه. هاردي خۊ بازي وأسي أ فئلم ٚ مئن ايته اؤسکار ٚ جائزه ره کانديد بۊبؤسته.

سال ۲۰۱۲ تام هاردي ايته دئه جه کريستؤفر نؤلان ٚ فئلمان ٚ مئن کي اۊن ٚ نام ''&quot;تاريکي شواليه ويريزه&quot;'' ايسه بازي بۊکۊده. تاريکي شواليه ويريزه آخري فئلم جه ''&quot;بتمن ٚ سۊتائي مجمۊعه&quot;'' ايسه. هاردي أ فئلم ٚ مئن، ''&quot;بىن&quot;'' ٚ نقش ٚ أمرأ کي ايته ضد قهرمان ؤ بتمن ٚ مقابل ٚ نخش ايسه ظاهر بۊبؤسته ؤ بتانسته ايوار ده سينما پيله بازيگران ٚ أمرأ، ''گري اؤلدمن''، ''کريستين بىل''، ''أن هأتأوی''، ''مارىؤن کۊتيار''، ''مؤرگان فريمن'' ؤ ''جؤزف گؤردن لويت'' ٚ مأنستن همبازي ببه.
هأ سال، هاردي ''&quot;بي قانۊن&quot;'' ٚ فئلم ٚ مئن ني ''فارست باندؤرانت'' ٚ نخش ٚ أمرأ حضۊر بيافته.&lt;ref&gt;http://latimesblogs.latimes.com/movies/2010/12/tom-hardy-shia-labeouf-wettest-county.html|title=Shia LaBeouf and Tom Hardy will be bootleggers|first=Steven|last=Zeitchik|work=Los Angeles Times|date=7 December 2010|accessdate=10 February 2011}}&lt;/ref&gt;

۲۰۱۴ سال، هاردي ''&quot;پيکي بلاىندرز&quot;'' ٚ سرىال-أ اۊن ٚ دۊوؤمي فصل ٚ جه بپیوسته ؤ فصلان ۲،۳،۴،۵ مئن ''&quot;ألفي سالامانز&quot;'' ٚ نخش-أ کي ايته یهۊدي گنگستر ايسه بازي بۊکۊده.
[[فاىل:The Drop 34 (15253481792).jpg| بندانگشتی|right|تام هاردي، تؤرنتؤ، کندۊ فئلم ٚ اکران ٚ مئن]]
۲۰۱۵ سال ٚ مئن تام هاردي کي گلف گلف خۊ درخشان بازي أمرأ مؤفق ٚ فئلمان ٚ مئن بازيگري اؤجˇ نۊقطه-یه فأرسه بۊ خۊ کار-أ بازي کۊدن ''لئؤ دميدؤف'' ٚ نخش ''&quot;زاى ۴۴&quot;'' ٚ فئلم ٚ مئن ادامه بدأ. أ فئلم ٚ پس ني ''راني'' ؤ ''رجي کرى'' نخشان ٚ أمرأ کي دۊ ته دۊقؤلۊ خلافکار ايسده ''&quot;أفسانه&quot;'' فئلم ٚ دۊرۊن بازي بۊکۊده.&lt;ref&gt;= https://www.imdb.com/title/tt3569230/|title = Legend imbd|website = }}&lt;/ref&gt; هأ سال ٚ مئن ''&quot;تۊر ٚ مکس: خشم ٚ جاده&quot;'' فئلم کي اۊن چأکۊدن ٚ مرحله ۵ سال طۊل بکشه بۊ ''جرج میلر'' ٚ کارگرداني أمرأ اکران بۊبؤسته. أ فئلم ٚ مئن تام هاردي، مکس رؤتانسکي ٚ نخش-أ بازي بۊکۊده&lt;ref&gt;http://www.newyorker.com/magazine/2015/05/25/high-gear-current-cinema-anthony-lane|title=&quot;Mad Max: Fury Road&quot; Review|date=25 May 2015|access-date=15 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://moviesblog.mtv.com/2009/12/01/exclusive-mad-max-speaks-bronson-star-tom-hardy-on-his-coming-game-changer/|publisher=MTV|accessdate=3 March 2011}}&lt;/ref&gt; ؤ ''شارليز تيرؤن'' ٚ أمرأ کي أ فئلم ٚ مئن ''&quot;ايمپؤرتر فيۊریؤزا&quot;'' نخش-أ بازي بۊکۊده، همبازي بۊبؤسته. أ فئلم منتقدان ٚ مثبت ٚ نظر ٚ أمرأ مواجه بۊبؤسته.&lt;ref&gt;https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/05/14/tom-hardy-gives-new-life-to-mad-max-fury-road/27135973/|accessdate=16 July 2015|work=USA Today|date=14 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150518020039/http://canadaam.ctvnews.ca/movie-reviews/review-mad-max-fury-road-an-out-of-control-reboot-1.2373935 |url-status=dead |archive-date=18 May 2015 |accessdate=16 July 2015 |publisher=canadaam.ctvnews.ca |date=15 May 2015}}&lt;/ref&gt; تۊر ٚ مکس ۱۰ ته جائزه ره نامزد بۊبؤسته ؤ ۶ ته جه اۊشان بۊبؤرده. أ فئلم گيشه دۊرۊن ۳۷۴ ميلیؤن دؤلار فرۊش بۊکۊده&lt;ref&gt;http://www.rottentomatoes.com/m/mad_max_fury_road/|publisher=rotten tomatoe|accessdate=16 July 2015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=furyroad.htm|publisher=box office mojo|accessdate=16 July 2015}}&lt;/ref&gt;ؤ ايته جه بئترين أکشن ٚ فئلمان سينما تاريخ ٚ دۊرۊن ايسه. أ فئلم ايته جه ۲۵۰ ته تاريخ ٚ برتر ٚ فئلمان IMDB مئن ني ايسه.
[[فاىل:Cannes 2015 43.jpg| بندانگشتی|چپ|upright=0.9|تام هاردي، کن ٚ فستيوال، جؤرج ميلر ؤ شارليز تيرؤن ٚ أمرأ، ۲۰۱۵]]

هاردي هۊ سال ٚ دۊرۊن ''واگردسته'' فئلم ٚ مئن، ''جان فیتزجرالد'' ٚ نخش ٚ أمرأ حضۊر بیافته ؤ ايواردئه لئؤناردؤ دي کاپریؤ همبازي بۊبؤسته کي ''هيۊ گلاس'' ٚ نخش-أ أ فئلم ٚ مئن دشتي. واگردسته ژانر وسترن-درام ايسه ؤ اۊن ٚ کارگردان ''الخاندرؤ گؤنسالس اينیاريتؤ''، [[مکزیک|مکزيکي]] فئلمنامه-نيويس ؤ کارگردان ايسه. هاردي خۊ بازي وأسي أ فئلم ٚ دۊرۊن نامزد بخترين مکمل ٚ نقش ٚ اؤسکار ٚ جائزه بۊبؤسته.&lt;ref&gt;http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=The 88th Academy Awards (2016) Nominees and Winners|accessdate=14 January 2016|publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS)}}&lt;/ref&gt;

۲۰۱۷ سال، تام هاردي ''&quot;تابۊ سرىال&quot;'' ٚ مئن کي ايته بريتانیايي تلويزيؤني مجمۊعه ايسه، ''جىمز کزاىه ديلىني'' نخش-أ بازي بۊکۊده. تام هاردي أ سرىال ٚ دۊرۊن ''اۊنا چاپلين'' ٚ أمرأ کي ''چارلي چاپلين'' ٚ نوه ايسه همبازي بۊبؤسته. تام هاردي أ سرىال-أ خۊ پئر ٚ کۊمک ؤ استيون ناىت ٚ أمرأ چأگۊده.&lt;ref&gt;http://tvline.com/2015/11/23/tom-hardy-taboo-fx-drama-cast-game-of-thrones-actors/|accessdate=11 August 2018|publisher=[[TVLine]]|date=23 November 2015}}&lt;/ref&gt;

۲۰۱۸ سال، رؤبن فيشر، تام هاردي بازي کۊدن ''&quot;ونؤم&quot;'' ٚ فئلم ٚ ره دعوت بۊکۊده. ونؤم ايته جه مارول ٚ ضد قهرماني فئلمان ايسه. أ فئلم ٚ عملکرد باکس آفيس ٚ دۊرۊن خؤب بۊ ؤ قرار ايسه اۊنه دۊمباله چأکۊده ببه.&lt;ref&gt;https://www.cbr.com/tom-hardy-signed-three-venom-movies/|title=Tom Hardy Is Signed for Three Venom Movies|date=25 August 2018|work=CBR|access-date=29 August 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.msn.com/en-us/movies/video/tom-hardy-signed-for-three-venom-films/vi-BBMvOti|title=Tom Hardy signed for three Venom films|website=www.msn.com|language=en-US|access-date=29 August 2018}}&lt;/ref&gt;

== خۊصۊصي زيوش==
تام هاردي تا خۊ بيس سالئگي أوائل کۊکائين ؤ الکؤل-أ اعتياد دأشتي ولي بتانسته خؤره جمع بۊکۊنه ؤ ۲۰۰۳ سال ٚ جه خۊ اعتیاد-أ ترک بۊکۊده. هاردی ۲ ژانویه ۱۹۹۹ مئن &quot;سارا وارد&quot; ٚ أمرأ کي فئلم ٚ تهيه کۊدنکس ايسه ايسمار بۊکۊده ولي چار سال ٚ پس همديگر ٚ جه جۊدا بۊبؤستد.  ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴ جه، هاردي ليندا پارک ٚ شريک بۊ کي ايته کره‌اي بازيگر ايسه. هاردي ۲۰۰۵ سال ٚ جه رىچل اسپيد ٚ أمرأ کي ايته کارگردان ايسه رابطه دأشتي ؤ ايته پسر ني دأرده کي اۊن ٚ نام «لۊئیس تۊماس» (متولد ۲۰۰۸) ايسه. ۲۰۰۹ سال ٚ دۊرۊن اۊشان ٚ رابطه ۴ سال پس تمن-ه بؤسته. هۊ سال ٚ مئن تام هاردي ''شارلؤت راىلي'' أمرأ دۊ ته سرىال ٚ دۊرۊن کي اۊشان ٚ نام &quot;گيتن&quot; ؤ &quot;بادگيرˇ جؤردیان&quot; ايسه همبازي بۊبؤسته ؤ أ دۊ نفر پنج سال ٚ پس ۲۰۱۴ جۊلای ٚ مئن ازدواج کۊنده. هسأ تام هاردي ؤ شارلؤت رالي دۊ ته زاک دأرده.

== فئلم شيناسي ==
=== فئلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! سال
! نام
! نقش
! class=&quot;unsortable&quot; | نکته
|-
| ۲۰۰۱
| ''سیا آله کفتن''
| لنس تؤمبلي
|
|-
| ۲۰۰۲
| ''استار ترک: نمسیس''
| شينزؤن
|
|-
| ۲۰۰۳
| ''فرضي''
| استراؤ
|
|-
| ۲۰۰۳
| ''مي نۊقطه''
| تام
|
|-
| ۲۰۰۳
| ''متوسط دؤز کشنده''
| مت
|
|-
| ۲۰۰۴
| ''لایه‌ئي کىک''
| کلارکي
|
|-
| ۲۰۰۶
| ''مينؤتؤز''
| تئو
|
|-
| ۲۰۰۶
| ''ماري أنتؤنت''
| رامؤنت
|
|-
| ۲۰۰۶
| ''صحنه‌ئاني جنسي ماهیت أمرأ''
| نوئل
|
|-
| ۲۰۰۷
| ''سىل''
| زاک
|
|-
| ۲۰۰۷
| ''دأبلىۊ دلتا زد''
| پير جکسؤن
|
|-
| ۲۰۰۷
| ''وراثت''
| پئر
|
|-
| ۲۰۰۸
| ''ايوارکي مۊشت''
| رادرز
|
|-
| ۲۰۰۸
| ''راک ان رؤلا''
| هندسام باب
|
|-
| ۲۰۰۸
| ''برانسؤن''
| چارلز برانسؤن
|
|-
| ۲۰۰۹
| ''کؤد''
| ماىکلز
|
|-
| ۲۰۰۹
| ''قلدران''
| ميمي لدر
|
|-
| ۲۰۰۹
| ''کامل''
| دۊکتۊر
| کۊتا فيلم
|-
| ۲۰۱۰
| ''تلقين''
| ايمز
| جزو آی‌-ام-دي-بي ۲۵۰ برترˇ فلم
|-
| ۲۰۱۱
| ''سرجنت اسلاوتر، مي پيله برار''
| دن
| کۊتا فلم
|-
| ۲۰۱۱
| ''Tinker Tailor Soldier Spy''
| ریکي تار
|
|-
| ۲۰۱۱
| ''مۊوارز''
| تامي ريؤردن کانلن
| جزو آی‌-ام-دي-بي ۲۵۰ برترˇ فلم
|-
| ۲۰۱۲
| ''أن ىعني جنگ''
| تاک هانسن
|
|-
| ۲۰۱۲
| ''تاريکي شوالیه ويريزه''
| بین
| جزو آی‌-ام-دي-بي ۲۵۰ برترˇ فلم
|-
| ۲۰۱۲
| ''بي قانۊن''
| فارست باندؤرانت
|
|-
| ۲۰۱۳
| ''لاک''
| ايوان لاک
|
|-
| ۲۰۱۴
| ''کندۊ''
| باب ساگينؤفسکي
|
|-
| ۲۰۱۵
| ''زای ۴۴''
| لئؤ دميدؤف
|
|-
| ۲۰۱۵
| ''تۊرˇ مکس: خشمˇ جاده''
| مکس راکاتانسکي
| جزو آی‌-ام-دي-بي ۲۵۰ برترˇ فلم
|-
| ۲۰۱۵
| ''لندنˇ جاده''
| مارک
|
|-
| ۲۰۱۵
| ''أفسانه''
| رؤنالد کری / رجينالد کری
|
|-
| ۲۰۱۵
|''واگردسته''
| جان فيتزجرالد
|
|-
|۲۰۱۷
|''دانکرک''
|فاریر
| 
|-
|۲۰۱۷
|''رؤجایانˇ جنگ: آخري جدي''
| FN-926
|
|-
|۲۰۱۸
|''ونؤم''
| ادي برۊک / ونؤم
|
|-
|۲۰۱۹
|''فؤنزؤ''
| آل کاپؤن
|در حال چأگۊدن
|-
|۲۰۲۰
| ''ونؤم ۲''
| ادي برۊک / ونؤم
|در حال چأگۊدن&lt;!--DO ''not'' ADD FILMS THAT ARE IN PRE-PRODUCTION OR IN DEVELOPMENT PER WP:CRYSTAL--&gt;
|}

=== تلويزيؤني مجمۊعه ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! سال
! نام
! نقش
! class=&quot;unsortable&quot; | نکته
|-
| ۲۰۰۱
| ''برارانˇ جرگه''
| جان جانؤوک
| دۊ ته قسمت مئن
|-
|-
| ۲۰۰۵
| ''کؤلديتز''
| جک رز
|-
| ۲۰۰۵
| ''ملکه''
| رابرت دادلي
| سۊ ته قسمت مئن
|-
| ۲۰۰۵
| ''گيدئونˇ کؤر''
| آندره
| تلويزيؤني فلم
|-
| ۲۰۰۶
| ''أليف آندرؤمدا ره''
| جان فلمينگ
| تلويزيؤني فلم
|-
| ۲۰۰۶
| ''سوئيني تاد''
| متي
|
|-
| ۲۰۰۷
| ''خشمˇ شنل''
| جک دانلي
| ۵ ته قسمت مئن
|-
| ۲۰۰۷
| ''اؤليور تۊیيست''
| بيل سایکس
|
|-
| ۲۰۰۷
| ''استۊوارت: ''زيوش به عقب''
| استوارت شورتر
| تلويزيؤني فئلم
|-
| ۲۰۰۸
| ''بادگیرˇ جؤرديان''
|
| دۊ ته قسمتˇ مئن
|-
| ۲۰۰۹
| ''گيتن''
| فردي
| چار ته قسمتˇ مئن
|-
| ۲۰۱۳
| ''خلافˇ جنگ''
| خۊدۊش
| دۊ ته قسمت / أ سرىالˇ تهيه بۊکۊنکس ني بۊ.
|-
| ۲۰۱۴
| ''پيکي بلاىندرز''
| ألفي سالامنز
| فصل ۲،۳،۴،۵
|-
|۲۰۱۶
| ''تابۊ''
| جىمز کزاىه ديلىني
|
|}

== جائزه‌'ن ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!سال
!کار
!جائزه
!نتیجه
|-
|۲۰۰۳
|''استار ترک: نمسيس''
|ساترنˇ جائزه، بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۰۴
|''عربستان دۊرۊن آمان شاه بيمي''
|لاؤرنس اؤليويرˇ جائزه، بخترين جديدˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۰۸
|''استۊوارت: زيوش به عقب''
|بريتانیا تلويزيؤنˇ جائزه بخترين أولˇ نقش بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۰۹
|''گيتن''
| بخترين مردˇ بازيگر 
|نامزد
|-
|۲۰۰۹
|''برانسؤن''
|بريتانیا مستقل فئلمˇ جائزه - بخترين أولˇ نقش مردˇ بازيگر
|برد
|-
|۲۰۱۰
|''برانسؤن''
|بريتانیا ايونينگ استانداردˇ جائزه - بخترين أولˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۰
|''برانسؤن''
|لندنˇ منتقدانˇ فئلمˇ أنجؤمنˇ جائزه - بريتانیا سالˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۰
|''برانسؤن''
|ويليج فئلمانˇ نظرسنجي جائزه - بخترين أولˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۰
|''تلقين''
| فۊنيکس فئلمˇ منتقدانˇ أنجؤمنˇ جائزه - بخترين بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۰
|''تلقین''
| واشينگتؤنˇ منتقدانˇ أنجؤمنˇ جائزه - بخترين بازيگري جرگه
|-
|۲۰۱۰
|''تلقین''
|اسکريمˇ جائزه - بخترين بازيگر  فرار کۊدن (جه زندان) نقشˇ مئن
|برد
|-
|۲۰۱۱
|''تلقین''
| بفتا جوائز - سينما نؤ رؤجا
|برد
|-
|۲۰۱۱
|''تلقین''
| ام-تي-وي سينمايي جائزه
|نامزد
|-
|۲۰۱۱
|''تلقین''
|مردۊمˇ منتخب بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۱
|''تلقین''
|سأترنˇ جائزه - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۱
|''Tinker Tailor Soldier Spy''
|بريتانیا مستقل فئلمˇ جائزه - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۲
|''مۊوارز''
|ام-تي-وي جائزه، بخترين مۊوارزه وأسي جۊئل أجرتؤنˇ أمرأ &lt;small&gt;([[جؤئل أجرتؤن]] أمرأ)&lt;/small&gt;
|نامزد
|-
|۲۰۱۲
|''مۊوارز''
|ستلایتˇ جائزه - بخترين مردˇ بازيگر
| نامزد
|-
|۲۰۱۲
|''مۊوارز''
|نؤجوانان منتخبˇ جائزه
| نامزد
|-
| ۲۰۱۲
|''تاريکي شوالیه ويريزه''
| نؤجوانان منتخبˇ جائزه
| نامزد
|-
|۲۰۱۳
|''تاریکي شوالیه ويريزه''
| ام‌-تي-وي جائزه - بخترين تبهکار
| نامزد
|-
|۲۰۱۳
|''تاريکي شوالیه ويريزه''
| ام‌-تي-وي جائزه - بخترين مۊوارزه &lt;small&gt; [[کريستين بیل]]ˇ أمرأ &lt;/small&gt;
| نامزد
|-
|۲۰۱۳
|''لاک''
|بريتانیا مستقل فئلمˇ جائزه - بخترين أولˇ نقش مردˇ بازيگر
| نامزد
|-
|۲۰۱۴
|''لاک''
|لؤس آنجلسˇ منتقدانˇ أنجؤمنˇ جائزه - بخترين مردˇ بازيگر
| برد
|-
|۲۰۱۴
|''لاک''
|اۊرۊپا فئلمˇ جائزه - بخترين أولˇ نقش مردˇ بازيگر
| نامزد
|-
|۲۰۱۵
|''کندۊ''
|لندنˇ منتقدانˇ فئلمˇ أنجؤمنˇ جائزه - بريتانیا سالˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۵
|''أفسانه''
|بريتانیا مستقل فئلمˇ جائزه - بخترين بازيگر
|برد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|اؤسکار جائزه - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
| نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|دالاس‌ فورت وورثˇ منتقدانˇ أنجؤمن - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|واشينگتؤنˇ منتقدانˇ أنجؤمنˇ جائزه - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|منتقدانˇ منتخب فئلمˇ جائزه - بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|ام‌-تي-وي جائزه - بخترين منفي نقشˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''واگردسته''
|لندنˇ منتقدانˇ فئلمˇ أنجؤمنˇ جائزه - بخترين مکملˇ نقشˇ بازيگر سال مئن
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''تۊرˇ مکس: خشمˇ جاده''
|منتقدانˇ منتخب فئلمˇ جائزه، بخترين أکشنˇ بازيگر
|برد
|-
|۲۰۱۶
|''تۊرˇ مکس: خشمˇ جاده''
|ام‌-تي-وي جائزه، بخترين مۊوارزه ([[شارليز تيرؤن]]ˇ أمرأ)
|نامزد
|-
|۲۰۱۶
|''أفسانه''
|لندنˇ منتقدانˇ فئلمˇ أنجؤمنˇ جائزه، سالˇ بازيگر
|برد
|-
|۲۰۱۶
|''تۊرˇ مکس: خشمˇ جاده، ''أفسانه'' ؤ ''واگردسته''
|لندنˇ منتقدانˇ فئلمˇ أنجؤمنˇ جائزه - بريتانیا سالˇ بازيگر
| برد
|-
|۲۰۱۸
|''دانکرک''
|AACTA جائزه، بخترين مکملˇ نقش مردˇ بازيگر
|نامزد
|-
|۲۰۱۸
|''تابۊ''
|ستلاىتˇ جائزه، بخترين بازيگر
|نامزد
|-
|}

== سربس ==
{{جيرنويس}}

[[جرگه:بازيگرؤن]]</text>
      <sha1>6buhfsahr0fzzreovjiq6h54wgotsqb</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>