Wiktionary glwiktionary https://gl.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:P%C3%A1xina_principal MediaWiki 1.47.0-wmf.15 case-sensitive Media Especial Conversa Usuario Conversa usuario Wiktionary Conversa Wiktionary Ficheiro Conversa ficheiro MediaWiki Conversa MediaWiki Modelo Conversa modelo Axuda Conversa axuda Categoría Conversa categoría Apéndice Conversa apéndice TimedText TimedText talk Módulo Conversa módulo Evento Evento Discussão 0 15134 756374 756044 2026-08-14T07:34:28Z Calq 1922 756374 wikitext text/x-wiki gp0rfgh1gjy44cvd7imx3pn02idqbqt 0 33136 756391 755744 2026-08-14T09:42:16Z Calq 1922 756391 wikitext text/x-wiki 2j3ba0o0ldfyimpoynkwpz5vybwtqsk 0 39656 756400 752751 2026-08-14T10:13:53Z Calq 1922 756400 wikitext text/x-wiki e01v240yyyf1t6vpbba8066zigj9z2c 0 42024 756397 756082 2026-08-14T10:09:10Z Calq 1922 756397 wikitext text/x-wiki 4vjfw56q76ojsozfyoz5jwomsvfdlj3 756398 756397 2026-08-14T10:09:36Z Calq 1922 756398 wikitext text/x-wiki p5vrseiy8qfh7lumv6jq09a59w91teg 756399 756398 2026-08-14T10:11:09Z Calq 1922 756399 wikitext text/x-wiki tdywum20pm3fln2sruyd9z3hdw2m6ir 0 42915 756389 755527 2026-08-14T09:33:06Z Calq 1922 756389 wikitext text/x-wiki nr6kizbitsogrccj944c4uh05sun09k 0 42916 756396 755525 2026-08-14T09:57:26Z Calq 1922 756396 wikitext text/x-wiki n4p0da6k9yg1qt7ju00l04o53xx89hs 0 42917 756407 755523 2026-08-14T10:32:40Z Calq 1922 756407 wikitext text/x-wiki 1h6lqmn1s4z32vvvys2skl4mx8fthsu 0 43832 756390 755698 2026-08-14T09:38:47Z Calq 1922 756390 wikitext text/x-wiki a64xovgzs9k13yn0g2vesfo66dsfdil 0 44136 756375 729549 2026-08-14T07:41:19Z Calq 1922 756375 wikitext text/x-wiki gptji09lgvgirhiu5owjcnrvl5dzx91 0 71441 756372 755573 2026-08-14T07:29:45Z Calq 1922 756372 wikitext text/x-wiki pzipr7rcn7a12rgg0xsl60h9626jui1 0 123967 756404 733148 2026-08-14T10:20:00Z Calq 1922 756404 wikitext text/x-wiki f4dom9e5iiz1ohyqketztpilocesd5s 0 124344 756415 733895 2026-08-14T11:50:15Z Calq 1922 756415 wikitext text/x-wiki 5faba2vhuni03hdj2h4l15ndn4o8db6 0 129555 756408 754783 2026-08-14T10:43:02Z Calq 1922 756408 wikitext text/x-wiki b9zbayj716o58yb3dkh2y6oxgodtw4v 0 132835 756370 753982 2026-08-13T14:04:14Z Calq 1922 756370 wikitext text/x-wiki 6eahsbq2mgb0ybn33t0nxo7jwjfqolz 0 132962 756371 754778 2026-08-13T15:25:37Z Calq 1922 756371 wikitext text/x-wiki nxb68bfnwqt68pims7kgma0le9rg8tf 0 133928 756373 755630 2026-08-14T07:33:57Z Calq 1922 756373 wikitext text/x-wiki 6mr9sakhijrldddm7g9q4ckw4zb84lh 0 134020 756410 755459 2026-08-14T11:02:01Z Calq 1922 756410 wikitext text/x-wiki 33j2y8r1pzn7dqbzh1sylyrcnnkcq2q 0 134032 756409 755482 2026-08-14T10:55:16Z Calq 1922 756409 wikitext text/x-wiki grg03orru9abcdb3n8ixj3h8t2hqekp 0 134514 756376 2026-08-14T07:42:27Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de orixe incerta. Segundo Cabeza Quiles, podería proceder dunha base prerromana ''*arn-'' («río, ribeira, concavidade, caixa ou leito dun río, depresión fluvial»), que concorda coa situación do lugar nun pequeno fondal á beira do río Umia. Outra posibilidade, proposta por Edelmiro Bascuas, relaciónao cun tema ''*ar-n'', procedente da raíz indoeuropea ''*er-'' («fluír»). Tamén podería proceder do {{orixe|la|gl}} ''{{la|arenatus|arenatu}}'' («... 756376 wikitext text/x-wiki d0y9f8toz9r09vylthdp3zt119nypt3 0 134515 756377 2026-08-14T07:43:55Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|bugallo}}'' e o sufixo abundancial ''{{gl|-eira}}'', referido a un lugar onde abundaban os bugallos, excrecencias arredondadas que se forman nos carballos. Segundo Cabeza Quiles, os bugallos, ricos en taninos, puideron ter antigamente aproveitamento para curtir peles. A orixe remota da voz ''bugallo'' é incerta. Nun documento do ano 1566 do Arquivo da Catedral de Santiago aparecen citados os casais da ''Bugalleria a Nova'' e da ''A Bugalleira Vell... 756377 wikitext text/x-wiki 8jt2k2m42kecob2rj1i1l16o9onjkvq 0 134516 756378 2026-08-14T07:45:25Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|codeso}}'' e o sufixo abundancial ''{{gl|-al}}'', referido a un lugar onde abundaban os codesos. O lugar do Codesal da parroquia de Codeseda non se encontrou na documentación antiga nin figura no dicionario de Madoz entre os lugares da parroquia; incorporouse aos nomenclátores a partir do de 1930.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/book/336 Toponimia da Estrada]... 756378 wikitext text/x-wiki hy6i49hqnsgkjcg6tmy1bn569oy83ss 0 134517 756379 2026-08-14T07:48:20Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|do plural con artigo de ''{{gl|currelo}}'', diminutivo de ''{{gl|curro}}'', do {{orixe|la|gl}} ''{{la|currellus|currĕllus}}''. O topónimo fai referencia á antiga existencia no lugar de pequenos curros ou construcións circulares de pedra e descubertas, utilizadas para gardar o gando. Nun documento do mosteiro de Oseira do ano 1147 aparece unha ''hereditate de Currelos''; o lugar dos Currelos da parroquia de Codeseda está documentado nun texto do mosteiro... 756379 wikitext text/x-wiki ryvtjeuxlwzpb0eo8zxs1jd6rox3hw9 0 134518 756380 2026-08-14T07:51:03Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|do {{orixe|la|gl}} ''*filicarias'', abundancial en ''-aria'', hoxe ''{{gl|-eira}}'', derivado de ''{{la|filictum|fĭlĭctu}}'' («fento, fieito»). O topónimo designa un terreo abundante en {{gl|fento|fentos}} ou {{gl|fieito|fieitos}}.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/book/336 Toponimia da Estrada]''. A Coruña: Real Academia Galega e Asociación Galega de Onomástica, p... 756380 wikitext text/x-wiki 5r5gw1vsj7za9ou9bpsz4dq9tqymluo 0 134519 756381 2026-08-14T07:51:55Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente do {{orixe|la|gl}} ''*fontanĕllu'', diminutivo relacionado con ''{{la|fons|fŏnte}}'' («fonte»), co significado de «fonte pequena». Segundo Cabeza Quiles, aínda que nun principio tamén sería posible partir do diminutivo ''*fontĕllu'', a documentación antiga do lugar de Codeseda favorece a primeira hipótese: nun documento do ano 914 aparece un lugar chamado ''Fontanelo'', que podería corresponder a este Fontenlo, e nunha atestación... 756381 wikitext text/x-wiki a8qjkmsvpteinmnj6f9fi5d6eeqraeo 0 134520 756382 2026-08-14T08:01:34Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente de ''{{gl|Agrela}}'', do {{orixe|la|gl}} ''*agrĕlla'', diminutivo de ''*agra'' («campo, terra de labor»), por falsa segmentación da vogal inicial como artigo: ''Agrela'' → ''A Grela''. O topónimo refírese, polo tanto, a unha pequena extensión de terra cultivable. Para o lugar da parroquia de Codeseda, Cabeza Quiles sinala expresamente esta orixe.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://publicacions.acad... 756382 wikitext text/x-wiki glo2tmgjvginue9fp1g7pdcoadsn401 0 134521 756383 2026-08-14T08:03:31Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|do {{orixe|la|gl}} ''{{la|insula|insŭla}}'' («illa, terra rodeada de auga») e o sufixo diminutivo ''-ĕlla > -ela'', co significado de «pequena insua». Nos lugares situados terra dentro refírese a unha pequena extensión de terreo delimitada por dúas ou máis correntes de auga. Segundo Cabeza Quiles, o lugar de Insuela da parroquia de Codeseda atópase efectivamente entre o regueiro chamado Barranco de Insuela e un pequeno afluente deste.<ref name="Ca... 756383 wikitext text/x-wiki m4ljpp3vfme92q2qobsql75gitwct0v 756384 756383 2026-08-14T08:03:49Z Calq 1922 756384 wikitext text/x-wiki f5359lrfg2qn9eahz9dexfrwhps994j 0 134522 756385 2026-08-14T09:20:06Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente do nome persoal latino ''{{la|Marcellus|Marcĕllus}}'', diminutivo de ''{{la|Marcus}}'', cun ''n'' adventicio, nun topónimo de carácter familiar referido á descendencia dun individuo chamado Marcelo. Documéntase como ''Marçeenllos'' no século XV e como ''Marcelos'' en 1570. Cabeza Quiles considera esta a hipótese máis probable, aínda que a forma medieval ''Marçeenllos'' permite tamén pensar nun antropónimo do tipo *''{{la|Marcianell... 756385 wikitext text/x-wiki h3fy55nujs862c6r5692hx8wnlcyvsc 0 134523 756386 2026-08-14T09:23:58Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|do adxectivo latino ''{{la|sacratus|sacrāta}}'' «sagrada, consagrada», que acompañaría un substantivo feminino hoxe desaparecido, probablemente ''{{gl|fonte}}'', polo que a forma orixinaria puido ser *''Fonte Sagrada''. Cabeza Quiles relaciona esta hipótese coa fonte existente no lugar e coa antiga presenza dun mosteiro feminino chamado Augas Santas, e considera posible que a denominación se refira á cristianización dun antigo lugar de culto ás aug... 756386 wikitext text/x-wiki c1rne6do9ac4i88jjvntqi313tsnwwz 0 134524 756387 2026-08-14T09:26:05Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente dun antigo topónimo de posesor medieval *''(villa) Sigefredi'', co substantivo latino ''{{la|villa}}'' «propiedade rural» elidido e ''Sigefredi'', xenitivo do antropónimo de orixe xermánica ''Sigefredus''. Cabeza Quiles, seguindo Piel e Kremer, explica a evolución ata ''Xubrei'' pola palatalización do ''S-'' inicial en ''X-'', a bilabialización de ''f'' en ''b'' e a desaparición dos ''-g-'' e ''-d-'' intervocálicos. O antropónimo ''S... 756387 wikitext text/x-wiki ishd0u12degq17nmyb6kovm9me9jtby 0 134525 756388 2026-08-14T09:29:12Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|san}} {{gl|Xurxo}}'' e ''{{gl|Codeseda}}'', pola advocación da parroquia a san Xurxo. O nome persoal ''Xurxo'' procede, a través do latín tardío ''{{la|Georgius}}'', do grego ''{{grc|Γεώργιος}}'' (''Geṓrgios''), derivado de ''geōrgós'' «labrego, agricultor».<ref name="RAG Xurxo">Real Academia Galega: «[https://academia.gal/nomes/-/nome/Xurxo Xurxo]», ''Guía de nomes galegos''.</ref> ''Codeseda'' é un abundancial de ''{{gl|code... 756388 wikitext text/x-wiki 733ildyqas2tqmrf10sn8oyel4n3hb1 0 134526 756392 2026-08-14T09:45:55Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|para o topónimo da Estrada, de orixe escura. Edelmiro Bascuas relaciónao con ''{{gl|Sieira}}'', nome dun río do concello de Porto do Son, e propón unha antiga forma *''senaria'', que contería o elemento celta *''sen'' «vello», polo que lle atribúe o significado de «río vello»; o propio Bascuas estende esta explicación ao ''Sieiro'' estradense. Documéntase como ''Siheiro'' en 1566 e como ''Sieiro'' en 1572 e 1853.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Ca... 756392 wikitext text/x-wiki 6p4mihr948ccopm2lnkqtlcf4t2m616 0 134527 756393 2026-08-14T09:47:02Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|dun antigo sintagma latino ''{{la|villa}} {{la|Christi}}'', «vila de Cristus ou Christus», co xenitivo do nome persoal ''Cristus'' ou ''Christus'', en referencia a unha ''villa'' ou explotación agrícola medieval pertencente a unha persoa así chamada. Documéntase como ''Villa Cristi'' en 1276 e como ''vila Criste'' en 1348.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://doi.org/10.32766/rag.336 Toponimia da Estrada]''. A Coruñ... 756393 wikitext text/x-wiki 1dip0xeyumkx1ijpxz4aokivuwbx697 0 134528 756394 2026-08-14T09:50:44Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|para o hidrónimo, segundo Edelmiro Bascuas, dun antigo *''senaria'', forma latinizada que contería o elemento celta *''sen'' «vello», polo que lle atribúe o significado de «río vello». Cabeza Quiles recolle esta proposta ao explicar o topónimo {{gl|Sieiro}} da Estrada e sinala que Bascuas considera ''Sieira'' o seu correspondente feminino.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://doi.org/10.32766/rag.336 Toponimia da... 756394 wikitext text/x-wiki 2pfru0kapj9wmvt3iaskn24aqei48uk 0 134529 756395 2026-08-14T09:52:50Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|De ''{{gl|san}} {{gl|Miguel}}'' e ''{{gl|Cora}}'', pola advocación da parroquia a san Miguel. O nome persoal ''Miguel'' procede do hebreo ''Mikha'el'', que pasou ao grego e ao latín como ''{{la|Michael}}''.<ref name="RAG Miguel">Boullón Agrelo, Ana Isabel (coord.): «[https://academia.gal/nomes/-/nome/Miguel Miguel]», ''Guía de nomes galegos''. A Coruña: Real Academia Galega.</ref> O topónimo ''Cora'', de interpretación difícil, podería estar relac... 756395 wikitext text/x-wiki b8opz174o4i35jdxwq9xnytj3negc3t 0 134530 756401 2026-08-14T10:14:19Z Calq 1922 Nova páxina: {{homo|barco}} {{-glref-}} {{etim|polo menos para o topónimo da Estrada, probablemente dunha antiga base prerromana de carácter oronímico ou hidronímico, relacionada coa idea de «concavidade, depresión de terreo». Cabeza Quiles considera posibles unha raíz hidronímica indoeuropea *''bher-'' «brotar, fluír» ou unha base oronímica *''barc-'' «depresión», e prefire para o topónimo o significado de «concavidade ou depresión de terreo», que concorda coa situaci... 756401 wikitext text/x-wiki 0u0hwzpgvuf24d59ndlenpx1i2h1k3j 0 134531 756402 2026-08-14T10:15:16Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente dun antigo abundancial *''amenētu'' ou *''aminētu'', formado sobre unha raíz hidronímica prerromana *''amen-'' ou *''amin-'', referido a un conxunto de {{gl|amieiro|amieiros}}. Esta interpretación concorda coa situación do lugar á beira do río Ulla, nunha zona favorable ao bosque de ribeira. Cabeza Quiles propón unha evolución *''amenētu'' > *''Ameíndo'' > ''Meíndo'', mediante a perda do ''-n-'' intervocálico e a súa posterior re... 756402 wikitext text/x-wiki jbsmwp6y0gbl1shg4wz7w3ga03kj9tf 0 134532 756403 2026-08-14T10:19:17Z Calq 1922 Nova páxina: {{homo|sequeiro}} {{-glref-}} {{etim|do {{orixe|latín|gl}} ''{{la|siccariola|siccariŏla}}'', diminutivo en ''-ŏla'' de ''{{la|siccarius|siccariu}}'' «sequeiro», en referencia a un sequeiro de pequeno tamaño empregado para secar produtos agrícolas. Documéntase como ''Sequeiroa'' en 1540, ''Sequeyroa'' en 1543, ''Sequeiroo'' en 1575, ''Cerqueyró'' [sic] en 1582 e novamente ''Sequeiroa'' en 1613.<ref name="Cabeza Quiles 2018">Cabeza Quiles, Fernando (2018): ''[https://do... 756403 wikitext text/x-wiki m9g9t3w6sxz6bbvux5hztafuslpxt1c 0 134533 756405 2026-08-14T10:21:16Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|{{gl|fitotopónimo}} abundancial derivado de ''{{gl|abelá}}'' ou, semanticamente, de ''{{gl|abeleira}}'', procedente do latín *''{{la|abellanetum|abellanētum}}'', colectivo formado sobre ''{{la|abellana|abellāna}}'' «abelá», co significado orixinario de «terreo poboado de abeleiras; abeledo, abeleiral». Para ''Abelaíndo'', Solla Varela, seguindo a Moralejo Lasso, sinala a conservación da forma sen contracción e o peche da vogal tónica ''e'' en '... 756405 wikitext text/x-wiki 3mfs6pwuumlfjlcrxmvspckwpyuhrhr 0 134534 756406 2026-08-14T10:23:43Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|santa}} {{gl|María}}'' e ''{{gl|Couso}}'', pola advocación das parroquias a santa María. O nome persoal ''María'' procede do hebreo ''Maryam'', adaptado ao grego como ''Mariám'' ou ''María'' e ao latín como ''{{la|Maria}}''.<ref name="RAG María">Boullón Agrelo, Ana Isabel (coord.): «[https://academia.gal/nomes/-/nome/Mar%C3%ADa María]», ''Guía de nomes galegos''. A Coruña: Real Academia Galega.</ref> O topónimo ''Couso'' é de etimol... 756406 wikitext text/x-wiki lrhomxz1ymoda8d3ii33gwgt8ee9p1a 0 134535 756411 2026-08-14T11:14:58Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|do plural de ''{{gl|corte}}'', do {{orixe|la|gl}} ''{{la|cohors|cohŏrte}}'' «recinto cercado ou murado, curral» ou, máis directamente, do latín vulgar ''corte''. Como topónimo, fai referencia a antigos recintos cercados ou construcións destinados principalmente ao gando, aínda que na documentación medieval a voz podía designar tamén un complexo agrícola cercado con edificacións, hortas, árbores froiteiras e outras dependencias.<ref name="Cabeza... 756411 wikitext text/x-wiki 2m9m620h6zn7n2aydn99csglwzj1tk0 0 134536 756412 2026-08-14T11:17:13Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|Curantes}}'' e o adxectivo ''{{gl|novo}}'', en oposición ao lugar próximo de {{gl|Curantes Vello}}. ''Curantes'' é un topónimo de probable orixe prerromana. Segundo Cabeza Quiles, podería tratarse dun antigo xentilicio: se o elemento inicial ''Cur-'' procedese da raíz oronímica prerromana *''kor-'', *''korr-'' «altura, altura pedrosa», relacionada con topónimos como {{gl|Cora}}, {{gl|Cures}} e {{gl|A Curota}}, podería significar «os hab... 756412 wikitext text/x-wiki pot7p7870juvnqh8h2u2rbzwombqazh 0 134537 756413 2026-08-14T11:18:08Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|de ''{{gl|Curantes}}'' e o adxectivo ''{{gl|vello}}'', en oposición ao lugar próximo de {{gl|Curantes Novo}}. ''Curantes'' é un topónimo de probable orixe prerromana. Segundo Cabeza Quiles, podería tratarse dun antigo xentilicio: se o elemento inicial ''Cur-'' procedese da raíz oronímica prerromana *''kor-'', *''korr-'' «altura, altura pedrosa», relacionada con topónimos como {{gl|Cora}}, {{gl|Cures}} e {{gl|A Curota}}, podería significar «os hab... 756413 wikitext text/x-wiki nu2f8tsczizop280txyxe8ifd94f1uv 0 134538 756414 2026-08-14T11:29:19Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|dun antigo topónimo de posesor *''(villa) (H)ermerici'', co substantivo latino ''{{la|villa}}'' «propiedade rural» elidido e ''(H)ermerici'', xenitivo do antropónimo latinizado de orixe xermánica ''Hermericus'' ou ''Ermericus''. Este nome persoal está formado polas voces góticas *''aírmans-'', *''aírmins-'' «grande» e ''-ricus'', do xermánico *''reiks'' «poderoso». Para o lugar da Estrada, Cabeza Quiles sinala que nel viviría e traballaría á... 756414 wikitext text/x-wiki gl9l6brc8zzh5l1pu2jia2tcrfon3ni 0 134539 756416 2026-08-14T11:50:46Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|topónimo de interpretación ambigua. Segundo Cabeza Quiles, pode proceder de *''A Pena (da) Barreira'', en referencia a unha {{gl|pena}} ou pedra de grandes dimensións situada quizais nas proximidades dunha {{gl|barreira}}, entendida como un lugar abundante en barro. Nunha segunda hipótese, ''Barreira'' podería corresponder a un antropónimo adxectivado a partir do apelido ''Barreiro'', e o topónimo designaría unha propiedade dunha persoa así apelidad... 756416 wikitext text/x-wiki fcow4wkokuli6wj5dfw8bso1j78gz48 0 134540 756417 2026-08-14T11:58:46Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|dun antigo *''(villa) de Sentariu(m)'', co substantivo latino ''{{la|villa}}'' «propiedade rural» elidido e o acusativo ''Sentariu(m)'' do antropónimo latinizado de orixe xermánica ''Sentarius'', en referencia a unha explotación agrícola medieval traballada ou administrada por unha persoa así chamada. O antropónimo está formado polas voces góticas *''sinths-'' «viaxe, camiño» e *''-harjis'' «exército». A diferenza da maioría dos topónimos m... 756417 wikitext text/x-wiki lcmg1blz10tqlyflqrcqyxzhfjg8f2p