Vikipetã gnwiki https://gn.wikipedia.org/wiki/Kuatia_%C3%91epyr%C5%A9ha MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Medio Mba'echĩchĩ Myangekõi Puruhára Puruhára myangekõi Vikipetã Vikipetã myangekõi Ta'ãnga Ta'ãnga myangekõi MediaWiki MediaWiki myangekõi Tembiecharã Tembiecharã myangekõi Pytyvõ Pytyvõ myangekõi Ñemohenda Ñemohenda myangekõi TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Mymba hetymaetáva 0 10891 137836 127842 2026-06-05T22:21:24Z InternetArchiveBot 14761 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137836 wikitext text/x-wiki {{Ficha de taxón | name = Mymba hetymaetáva | fossil_range = | image = Myriapod collage.png | image_caption = | image_width = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | subphylum = '''Myriapoda''' | subphylum_authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1802 | subdivision_ranks = classis | subdivision = * [[Chilopoda]] - Ambu'a * [[Diplopoda]] - Ambu'apuku * [[Pauropoda]] - Paurópodos * [[Symphyla]] - Sínfilos }} Umi '''mymba hetymaetáva''' ('''Myriapoda''') ha'e opaite umi mymba michĩ [[Mymba ipy apytimby|ipy apytimbýva]], ojoguáva umi [[tymbachu'i]], hákatu noĩri tymbachu'i ñemohendápe. Ko atýpe oĩ opaichagua [[ambu'a]] ha [[ambu'apuku]], ha heta mymba michĩ ambuéva ipy hetáva ha ojoguáva ambu'a, opa ko'ã mymbakuéra oiko yvýre; ojeikuaa oiko amo 16&nbsp;000 mymba hetymaetáva [[juehegua]].<ref name="cha">[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/2009/04-02-groups-invertebrates.html#myriapoda Chapman, A. D., 2009. ''Numbers of Living Species in Australia and the World'', 2nd edition. Australian Biodiversity Information Services ISBN (online) 9780642568618]</ref> Opaite ko'ã mymba iñakã michĩ ha hete pukuite, umi hetyma iñakã ykére ipopĩáva ha osu'ũ mbarete (upe mymba hérava ''Illacme plenipes'', ambu'apuku ojejuhu [[California]]-pe, oreko 750 hetyma).<ref name="Brusca">Brusca, R. C. & Brusca, G. J., 2005. ''Invertebrados'', 2ª edición. McGraw-Hill-Interamericana, Madrid (etc.), XXVI+1005 pp. ISBN 0-87893-097-3.</ref> == Mandu'apy == {{listaref}} == Joaju == {{commonscat|Myriapoda}} * [https://web.archive.org/web/20160304192638/http://photo.net/photodb/folder?folder_id=514679 Fotografías de miriápodos variados por Krister Hall] * [https://web.archive.org/web/20180618004312/http://entomoblog.net/101-cosas-que-no-sabias-miriapodos-i.html 101 cosas que no sabías sobre los miriápodos] [[Ñemohenda:Mymba hetymaetáva]] nusjfvvw8czfgaw9hoscar05wn901lo Suva 0 10916 137837 128340 2026-06-06T00:20:24Z InternetArchiveBot 14761 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137837 wikitext text/x-wiki '''Suva''' ha'e [[Fíji]] retã itavusu. Opyta upe ypa'ũme hérava [[Viti Levu]]. Suva ha'e Fíji itavusu ary [[1877]] guive. Ary [[1996]]-pe, ojeipapávo itavayguakuéra, ojejuhu Suva oreko akue amo 77.366 avakuéra oikovéva ipype.<ref name="Demografía">{{cita web|url=http://www.statsfiji.gov.fj/FjFacts%26Figs05.pdf|título=Fiyi facts and figures|editorial=Gobierno de Fiyi|fechaacceso=9 de abril de 2013|title=Archive copy|accessdate=2018-01-23|archivedate=2011-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720200054/http://www.statsfiji.gov.fj/FjFacts%26Figs05.pdf|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110720200054/http://www.statsfiji.gov.fj/FjFacts%26Figs05.pdf|fechaarchivo=2011-07-20}}</ref> Ijykére oĩ Fíji retã itáva tuichavéva: [[Nasinu]]. Ary 2007-pe oiko amo 85.691 tavayguakuéra.<ref name="Censo de 2007">{{cita web|url=http://www.statsfiji.gov.fj/Social/popn_townsarea.htm|título=Censo de 2007 de las Islas Fiyi|editorial=Gobierno de Fiyi|fechaacceso=11 de abril de 2013|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20121221031009/http://www.statsfiji.gov.fj/Social/popn_townsarea.htm|fechaarchivo=21 de diciembre de 2012|title=Archive copy|accessdate=2018-01-23|archivedate=2012-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019001457/http://www.statsfiji.gov.fj/Social/popn_townsarea.htm}}</ref> Ojeipapáramo jepe opaite táva kuéra oĩva Suva ijerére ojejuhu amo 173.399 tavayguakuéra.<ref name="Demografía" /> == Mandu'apy == {{listaref}} == Joaju == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20060703150718/http://www.suvacity.org/ Suva Tavao] [[Ñemohenda:Fíji táva]] 8v204elikdpt61cuzu5m31xf0cs3m3i Ginéa Ekuatogua 0 10954 137835 128237 2026-06-05T18:31:52Z InternetArchiveBot 14761 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137835 wikitext text/x-wiki {{Ficha de país |nombre_oficial = Tavakuairetã Ginéa Ekuatogua |nombre_común = Ginéa Ekuatogua |imagen_bandera = Flag of Equatorial Guinea.svg |imagen_escudo = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg |símbolos = |imagen_mapa = GNQ orthographic.svg |lema_nacional = «Unidad, paz y justicia» |himno_nacional = ''Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad'' |capital = [[Malabo]] |capital_población = 211.276 aprox. |capital_coor_fmt = |capital_coor = 1_30_49_N_10_22_47_E 1º 30' 49'' N 10º 22' 47'' E |ciudad_más_poblada = [[Bata (Ginéa Ekuatogua)|Bata]] |idiomas_oficiales = [[Karaiñe'ẽ]], [[hyãsiañe'ẽ]] ha [[poytugañe'ẽ]]<ref>{{cita noticia |título=Equatorial Guinea Adds Portuguese as the Country's Third Official Language |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/equatorial-guinea-adds-portuguese-as-the-countrys-third-official-language-131882808.html |obra=PR Newswire |fecha=14 de octubre de 2011 |idioma=en}}</ref> |idiomas_hablados = |gobierno = [[Tavakuairetã]] [[mburuvicharape|mburuvicharapépe]] [[Porokuái milíko|milíko aty oporokuáiva]] |título_líder1 = Tendota |título_líder2 = Tendota ombuekoviáva |título_líder3 = {{nowrap|Sãmbyhyhára peteĩha}} |nombre_líder1 = [[Teodoro Obiang]] |nombre_líder2 = [[Teodoro Nguema Obiang Mangue]] |nombre_líder3 = [[Francisco Pascual Obama Asue]] |fundación = Sãso |fundación_hitos = Oñemoañetéva |fundación_fechas = [[Epáña]] pegua<br />[[12 jasypa]] ary [[1968]] |superficie = 28051 <ref name=superficie>{{Cita web |url=http://www.oratlas.com/libro-mundial/guinea-ecuatorial/geografia |título=Guinea Ecuatorial - Geografía - Libro Mundial de Hechos |autor=CIA |fechaacceso=1 de marzo de 2017}}</ref> |superficie_puesto = 145 |superficie_agua = 0 <ref name=superficie /> |fronteras = 528 [[km]] <ref name=superficie /> |costas = 296 km <ref name=superficie /> |población = 1222442<ref name=censo>{{Cita web |title=Ehate Tomi presenta el Censo de Población de Guinea Ecuatorial |url=http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=6929 |accessdate=2018-01-28 |archivedate=2016-08-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160820075050/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=6929 |título=Archive copy |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20160820075050/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=6929 |fechaarchivo=2016-08-20 |fechaacceso=2018-01-28 }}</ref> |población_año = 2014 |población_puesto = 159 |población_densidad = 43,57 |PIB = [[US$]] 31&nbsp;769 sua |PIB_año = 2016 |PIB_puesto = 127 |PIB_per_cápita = US$ 25&nbsp;988 |IDH = {{creciente}} 0,592<ref>[http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf Informe sobre desarrollo humano 2016] Consultado el 22 de mayo de 2017</ref> |IDH_año = 2015 |IDH_puesto = 135 |IDH_categoría = <span style="color:#ffcc00;">'''Mbytegua'''</span> |moneda = [[Franco CFA de África Central]] (FCFA, <code>[[ISO 4217|XAF]]</code>) |gentilicio = EkuatoGinéagua - Ginéa Ekuatogua pegua |horario = [[UTC|UTC +1]]) |horario_verano = Ndaipóri |cctld = .gq |código_telefónico = 240 |prefijo_radiofónico = |matrícula_coche = |matrícula_avión = |código_ISO = 226 / GNQ / GQ |miembro_de = [[ONU]], [[Unión Africana|UA]], [[OEI]], [[Organización Internacional de la Francofonía|OIF]], [[Comunidad de Países de Lengua Portuguesa|CPLP]], [[PALOP]], [[ASA]], [[Zona de Paz y Cooperación del Atlántico Sur|ZPCAS]] ha [[Organización de Países Exportadores de Petróleo|OPEP]] }} '''Ginéa Ekuatogua''' —héra tee hína '''Tavakuairetã Ginéa Ekuatogua''' — ha'e peteĩ [[tetã]] hekosãsóva Mbyte [[Áfrika]] pegua, ojehechakuaáva ha'eha [[tavakuairetã]] heko peteĩva [[mburuvicharape|mburuvicharapépe]] [[Porokuái milíko|milíko aty oporokuáiva]].<ref>ABC. «[http://www.abc.es/internacional/20130526/abci-obiang-elecciones-guinea-201305251601.html Guinea Ecuatorial vota para consolidar la dictadura de Obiang]».</ref><ref>El Diario. «[http://www.eldiario.es/desalambre/Espana-juega-dictador-Obiang_0_196680681.html Cuando España juega con el dictador Obiang]».</ref><ref>El Huffington Post. «[http://www.huffingtonpost.es/2013/11/12/espana-acerca-dictadura-guinea-ecuatorial_n_4258455.html España se acerca a la dictadura de Guinea Ecuatorial con una visita oficial y un partido de La Roja]».</ref><ref>Afrol News. «[https://web.archive.org/web/20131106210918/http://www.afrol.com/es/articulos/38283 La dictadura vence, sin sorpresa, las elecciones en Guinea Ecuatorial]».</ref><ref>www.pascualserrano.net. «[http://www.pascualserrano.net/noticias/acusan-al-gobierno-espanol-de-defender-a-la-dictadura-de-guinea-ecuatorial-en-la-comision-de-ddhh-de-la-onu/ Acusan al gobierno español de defender a la dictadura de Guinea Ecuatorial en la Comisión de Derechos Humanos de la ONU]».</ref> Ijapekue oñemohenda pokõi tetãvore rupive. Itavusu ha'e [[Malabo]], hérava ymaguare Santa Isabel. Itáva tuichavéva ha orekovéva tavayguakuéra ipype ha'e [[Bata (Ginéa Ekuatogua)|Bata]], táva tuicha ambuéva ha'e [[Ebebiyín]]. Orekógui amo 28&nbsp;051&nbsp;km² ijapekue<ref name=superficie /> ha'e peteĩ umi tetã michĩvévagui [[Áfrika|Áfrika yvyrusúpe]], Ginéa Ekuatogua retã oiko yvyrusúpe ha 5 ypa'ũme orekova avakuéra ipype.<ref>{{Cita web |url=http://www.oratlas.com/libro-mundial/guinea-ecuatorial |título=Guinea Ecuatorial - Libro Mundial de Hechos |autor=CIA |fechaacceso=28 de diciembre de 2016}}</ref> Ijerére ojejuhu yvate gotyo [[Kamerũ]], tetã [[Gavõ]] ñemby ha kuarahyresẽ ngotyo ha ojejuhu [[paraguasu Atlántiko]] (parapyte Ginéa) kuarahyreike gotyo, hi'aguĩ oĩ avei ypa'ũnguéra [[Santo Tome ha Príncipe]]. Ojeipapa ary 2014-pe Ginéa Ekuatogua retãme oiko amo 1 222 442 tapichakuéra.<ref name=censo /> Tetã pehẽngue oĩva yvyrusúpe oñembohérava [[ysyry Muni]] térã Mbini, ha ijapekue hína 26&nbsp;000&nbsp;km². Ypa'ũnguéra tuichavéva ha'e [[Bioko|ypa'ũ Bioko]] (hérava ymaguare Fernando Poo) orekóva 2017&nbsp;km², ypa'ũ Annobón orekóva 17&nbsp;km², ha ypa'ũ Corisco orekóva 15&nbsp;km².<ref>{{Cita web |url=http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=46 |título=INFORMACIÓN PRÁCTICA - Página oficial del Gobierno de la República de Guinea Ecuatorial |fechaacceso=7 de febrero de 2017 |sitioweb=www.guineaecuatorialpress.com |title=Archive copy |accessdate=2018-01-28 |archivedate=2017-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170313123309/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=46 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170313123309/http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=46 |fechaarchivo=2017-03-13 }}</ref> Ginéa Ekuatogua ha'e va'ekue [[Epáña]] kolónia ymaguare, hérava Ginéa Epáñagua ha ohupyty isãso ára [[12 jasypa]] ary [[1968]]-pe. Upévare amo 87,7 % umi Ginéa Ekuatogua retãyguágui oñe'ẽkuaa [[karaiñe'ẽ]].<ref>Gloria Nistal Rosique:[http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/paises_08.pdf El caso del español en Guinea ecuatorial], Instituto Cervantes.</ref> [[Yvypóra tekoiterape]] sa'i ojehecha Ginéa Ekuatogua retãme he'iháicha kuatia momaranduha ojapo ''Freedom House''.<ref>https://web.archive.org/web/20101122180016/http://freedomhouse.org/uploads/special_report/88.pdf</ref> Hetaite Ginéa Ekuatogua retã ohasa asy ha [[sogue|imboriahuite]].<ref name="d7da2965">"Equatorial Guinea". [http://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2012/ Trafficking in Persons Report 2012.] U.S. Department of State (June 19, 2012). Esta fuente es dominio público.</ref> Ko'ãga Ginéa Ekuatogua oĩ [[Porokuái milíko|milíko aty oporokuáiva]] ipoguýpe.<ref name="d7da2965" /> == Mandu'apy == {{listaref}} == Joaju == {{commonscat|Equatorial Guinea}} * [https://web.archive.org/web/20051224134253/http://espanol.guinea-equatorial.com/ Espanol.Guinea-Equatorial.com página oficial del Gobierno de Guinea Ecuatorial]. * [http://www.guineaecuatorialpress.com/ Página oficial de la Oficina de Información y Prensa de Guinea Ecuatorial]. * [https://web.archive.org/web/20180224055832/https://www.guineainfomarket.com/ Web de Información Económica de Guinea Ecuatorial]. {{Afrika}} [[Ñemohenda:Ginéa Ekuatogua| ]] c1pg10bcgo91vhqtfiduffu75f4i6q4