भारत

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="gom">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>gomwiki</dbname>
    <base>https://gom.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">माध्यम</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेश</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">वापरपी</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">वापरपी चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">फायल</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">फायल चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">सांचो</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">सांचो चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">आदार</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">आदार चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">एकक</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">एकक चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">विशय</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>भारत</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1090</id>
    <revision>
      <id>217187</id>
      <parentid>215625</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T17:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46112-75</username>
        <id>12134</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>217187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8622" sha1="1kk63ppbrn0k062wnt64dpi6466raen" xml:space="preserve">{{lipi|.|Bharot}}
{{double image|right|flag of India.svg|195|Emblem of India.svg|84|{{SUBPAGENAME}} चो बावटो|{{SUBPAGENAME}} चें प्रतीक}}
'''भारत''' हो जगांतलो सगळ्यांत व्हड लोकशाय-प्रधान देश.

भारत जगांतलो सगळ्यांत चड लोक आशिल्लो देश.
[[File:India-map-en.svg|thumb|'''भारत''']]

भारत, अधिकृतपणान भारत प्रजासत्ताक हो दक्षिण आशियांतलो एक देश. क्षेत्रफळाप्रमाण हो सातवो व्हडलो देश; जून २०२३ सावन सगळ्यांत चड लोकसंख्या आशिल्लो देश आनी १९४७ वर्सा स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत संवसारांतलो सगळ्यांत चड लोकसंख्या आशिल्लो देश. दक्षिणेक हिंदु म्हासागर, नैऋत्येक अरबी दर्या आनी आग्नेयेक बंगालाची खाडी अशी शिमो आशिल्ल्या ह्या शाराची अस्तंतेक पाकिस्तानाकडेन जमनीवयली शिमो आसात.उत्तरेक चीन, नेपाळ आनी भूतान; आनी उदेंतेवटेन बांगलादेश आनी म्यानमार. हिंदु म्हासागरांत भारत श्रीलंका आनी मालदीव हांचेलागीं आसा; ताचे अंडमान आनी निकोबार जुंवे थायलंड, म्यानमार आनी इंडोनेशिया हांचेकडेन दर्यावेले शिमो वांटून घेतात.

आर्विल्ले मनीस आफ्रिकेंतल्यान भारतीय उपखंडांत ५५,००० वर्सां आदीं पावले.मुखेलपणान शिकारी-संग्रहकर्ते म्हणून एकसुरेपणांत तांचो लांब वेवसाय आशिल्ल्यान हो वाठार खूब विविधतायेचो जाला आनी मनशाच्या आनुवंशिक विविधतायेन आफ्रिके उपरांत दुसरो क्रमांक मेळ्ळा. सिंधू न्हंयच्या देगणाच्या अस्तंत किनाऱ्या वाठारांत ९,००० वर्सां आदीं वसणुकेचें जिवीत निर्माण जालें आनी ल्हव ल्हव ताची उदरगत जावन इ.स.प. इ.स.प.१२०० मेरेन इंडो-युरोपीय भास आशिल्ल्या संस्कृताचें एक पुरातन रूप वायव्येकडल्यान भारतांत पातळ्ळें. ताच्या स्तोत्रांनी भारतांत हिंदू धर्माचो उदय जाल्लो.भारतांतल्या आदल्या द्रविड भासांचो उत्तरेकडल्या वाठारांनी सुवात मेळयली.इ.स.प.४०० मेरेन हिंदू धर्माभितर जातीचो उदय जाल्लो आनी बौध्द आनी जैन धर्म निर्माण जावन वंशपरंपरेन संबंदीत नाशिल्ल्या समाजीक वेवस्थेची घोशणा जाली. सुरवेच्या राजकीय एकवटांक लागून सुटसुटीत गुंथिल्लें मौर्य आनी गुप्त साम्राज्य निर्माण जालें.ह्या युगांत व्यापक सृजनशीलतेचो आस्पाव जालो, पूण बायलांचो दर्जो देंवलो आनी अस्पृश्यताय हो एक संघटीत समज जालो. दक्षिण भारतांत मध्य राज्यांनी द्रविड भाशेच्यो लिपी आनी धर्मीक संस्कृताय आग्नेय आशियांतल्या राज्यांनी निर्यात केली.

==भूगोल==
प्रशासना खातीर भारताचें २८ राज्यां आनी ८ केंद्रशासीत प्रदेशांत विभाजन केलां.

सगळीं राज्यां आनी दिल्ली, जम्मू आनी कश्मीर आनी पॉँडिचेरी हे ३ केंद्रशासीत प्रदेशांत निर्वाचीत सरकारां आसात; बाकी केंद्रशासीत प्रदेशांत केंद्र शासन-नीयुक्त प्रशासनावरवीं राज्यकारभार चलयता.

==राज्यां==

*#[[अरुणाचल प्रदेश]]
*#[[अस्तंत बंगाल]]
*#[[आंध्र प्रदेश]]
*#[[आसाम]]
*#[[उत्तर प्रदेश]]
*#[[उत्तरांचल]]
*#[[ओरिसा]]
*#[[कर्नाटक]]
*#[[केरळ]]
*#[[गुजरात]]
*#[[गोंय]]
*#[[छत्तीसगढ]]
*#[[झारखंड]]
*#[[तमिळनाडू]]
*#[[तेलंगाणा]]
*#[[त्रिपुरा]]
*#[[नागालँड]]
*#[[पंजाब]]
*#[[बिहार]]
*#[[मणिपूर]]
*#[[मध्य प्रदेश]]
*#[[महाराष्ट्र]]
*#[[मिज़ोरम|मिझोराम]]
*#[[मेघालय]]
*#[[राजस्थान]]
*#[[सिक्किम]]
*#[[हरियाणा]]
*#[[हिमाचल प्रदेश]]

==केंद्रशासित प्रदेश==
*#[[अंदमान आनी निकोबार]]
*#[[चंडीगढ]]
*#[[दादरा आनी नगर हवेली आनी दामांव आनी दीव]]
*#[[दिल्ली]]
*#[[जम्मू आनी कश्मीर]]
*#[[लडाख]]
*#[[लक्षव्दिप]]
*#[[पाँडिचेरी]]

==व्हड शारां==
* [[नवी दिल्ली]]
* [[Bombaim|बाॅंबाईं]]
* [[कोलकाता]]
* [[चेन्नय]](पयलींचें मद्रास)
* [[पुणे]]
* [[बंगलुरु]] (पयलींचें बंगलोर)
* [[चंडीगढ]]
* [[हैदराबाद]]  
* [[अहमदाबाद]]

==समाजवेवस्था==

==='''धर्म'''===
भारतात ६ मुखेल धर्म असात.

१) हिंदू - 
भारतांत हिंदुधर्मीयांची लोकसंख्या (अंदाजे) ८५% आसा.

२) इस्लाम - 
भारतात मुस्लीम धर्माचे लोक (अंदाजे) १२% आसा.

३) सिख - 
भारतात सिख धर्माची लोक संख्या (अंदाजे) २% आसा.

४) क्रिस्तांव - 
भारतात क्रिस्तांव धर्माची लोक संख्या १-२% (अंदाजे) आसा.

५) बौद्ध - 
भारताते बौद्ध धर्माची लोक संख्या १% (अंदाजे) आसा.

६) जैंन - 
भारतात जैंन धर्माची लोक संख्या ०.५% (अंदाजे) आसा.

== संदर्भ ==
{{reflist}}

[[वर्ग:देवनागरी पानां]]
[[वर्ग:आशीयांतले देस]]</text>
      <sha1>1kk63ppbrn0k062wnt64dpi6466raen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tiatr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1410</id>
    <revision>
      <id>217191</id>
      <parentid>216852</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T03:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>311</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Tiatr,_a_popular_Konkani_folk_theatre_from_from_Goa_12.jpg|Tiatr,_a_popular_Konkani_folk_theatre_from_from_Goa_12.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Tiatr, a popul</comment>
      <origin>217191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18825" sha1="cmlw9ceh1m7oasm02w8jxndg7wlzba1" xml:space="preserve">{{Lipi|तियात्र|.}}

[[फायल:Prominent Goan Konkani singer Rita Rose, at a function in Goa. August 2019 2.jpg|130px|thumb|Tiatrist bai Rita Rose, Goeant, Agost 2019]]
'''Gõycho tiatr''' Paskanchea Aitaradis, 17 Abril 1892 vorsak, [[Bombaim]] xarant zolmank ailo. Tiatr mhollear nattyokolentolo ek agllo vegllo prokar. Gõychea her nattyoprokarache tulnent tacheant songitacho motthea promannar aspavo axilean taka gody nattok mhonnpak mellna. Punn songit asunuy to songit nattkachea prokarant moddna.
Tiatr agllo vegllo to hech khatir. Tiatrache so va sat vattem astat. Protek vantteak 'podd'dd' mhonnjech,tiatrak so,va sat 'podd'dde' astat. Hea podd'ddeam mojgotim mukhel kothasutr ani 'kanta'mhonnjech podam astat.Protek 'podd'ddeank' kant aspakoch zai oxi goroz na. Him kanta mukhel kothasutracher adarun astat ani tiatrantolim patranch tim mhonnttat. Hem tiatrachem ek ang mhonnu yeta.[1]

Tiatrachem dusrem ang mhollear 'kantaram'.Protek podd'ddea mojgoti don va tin kantaram gaup zata. Him kantaram kitleaxach vixeancher adarun astat.Zancho tiatrachea mukhel kothasutrakodden kosloch sombond nasta.Him kantaram kothanokantolim patranch nhoi,zalear veglley kolakar gaitat.
Tanchoch orth,tiatr eka vixeacher adaril'lo asta mat tantli kantara 12 tem 14 vegvegolle vixoi hatallottat.Hech khatir ho nattyoprokar goyantolem nattyokolentolo agllo vegllo prokar dista.[2]

105 vorsam adim mhollear 17 epril 1892 hea disa tiatracho zolm' zalo. Tea disa paskancho aitar‍ (Easter Sunday) aslo. Sokoilo vaddo, Asgamv, Bardes hangacho gõykar tornnatto Lukasin Riboir hannem mubomychea Nyu Alfredd Thiettorant‍ jem atam ostitvant nam 'Italiyon Bhurg' ho poilo tiatr kelo.
Gõychea tiatracho oxem toremn Mumbyont zolm' zalo. Ostonti nattkachea probhavantlean tiatr zolmolo. 19vea xenkddeant Ittalisaun yeupi 'epera' bhartantlea Mumboi, Punnem, Modras, Kolokt'ta, Dil'li ani her xaramni proyog kortale. Him Ittaliyon nattkam tea vellar lokpriy aslim ani Inglez bhas kollpi tornatteank hea nattkamni podd'ddoya fattle kolakar mhunn nokreo mellttaleo tea kallant thoddeach mettrikechi porikxa zal'loyam'modim lukasinacho aspavo zatalo. Inglez bhaxechim ttyuxnam divpi Asgamvocho to ekmevo bhurgo nokri sodpakhatir to Mumboi ailo ani Ittaliyon nattok kompnint podd'ddea fattlo kolakar mhunn kamak laglo.

==Tiatrachi survɑt==
Nattkachim sabar angam tannem hangach xikun ghetlim. Ittaliyon nattkachoch tannem konknnint onnkar kelo ani 'ittaliyon bhurg'oxem tache namv dourolem.Mull ittaliyon nattkat kitlexech dekhave asle. Tekhatir nepthy bodlant vell votalo.Hea modlea vellant lokank ubgonn yeuchi nhoi he khotir tamnni tantut veglle nach ani podam haddlim.Jen'nam podd'ddea bhitor nepthy bodol choltalo ten'nam podd'ddea fuddlean he nach ani podam choltalim.Hea podancho mull kothanokakodden sombond aspacho proxon sahjikoch yenasolo.Lokanche monoronzon korpapuroto tancho vantto aslo.Hea novea bodlant lukasin riboir haka tiatrantolo anik ek mhalgoddo zuamv agustin fernandix hancho adar mell'llo.Tiatracho uchchar kortalo 'tiatru' purtugez bhaxen 'tiatru'mhollear inglixintolem thiettor.Purtugez razouttint ani purtugez probhavakhala 'tiatru'hem utor gõyatuy ghollttalem.Tekhatir lukasin riboiran aplea poilea nattkak 'tiatru'cho mholle. Ozunuy zanntte tiatrist 'tiatru' oxem purtugez utor boroitat.Novem inglix zannkar kolakar 'thiettor' oxem boroitat.Gõyche suttke uprant gõychea kaim umedi tiatristamni 'tiatr' ho xobd boroilo zo 'tiatru' choch uchchar aslo.Tiatru,thiettor va tiatr him utram oxim ailim ani aizuy ho prokar lokanchem monoronzon korta. [3]
tiatra adle monoronzonache prokar 'zagor','khell' va 'fell' he nattkache kaim promannant opripkv oxe nattyoprokar tiatra adim lokanchem monoronzon kortale. Zagor ho ut'tor gõyant chodd lokpriy aslo zalear 'khell' va 'fell' ho prokar dokxinn gõyant lokpriy aslo.Zagor hem chodd korun gamvchea festadis zatalo.Eka uktea mollar lok zomtale.Modim uzo pettoitale.Nachpakhatir zago soddun lok sorbhomvotonni bostalo.Ghumott hea ekach vad yacho zagorant vapor kortale. Zagorentolem kam' (acting)hem aitea vellar suchta tepromann astalem.Lokanchim ani ekamekanchim unnindunnim kaddpachem kam' kolakar kortale.Zacher ttika zata to nattkantleamnoch tachi zap ditalo.Hea zagrant oxlilotayek odik mhotv astalem.Zagrakhatir yesayo,nattyosomhita,digdorxon oxe kainch prokar nasle.Tori astona zagor lokanchem monoronzon mat nixchit kortalo. 'khell' va 'fell' he dokxinn gõyant porbamvellar ani paskanchea vellar bhovo motthea promannar zatale.Zagorak pollounk gelear 'khell' ho thoddo sudharil'lo nattyoprokar.Khellak nattyosomhita astali.Tacheo yesayo zataleo.Punn he khell machyer va palkar mat zainasole.Te zomnir zatale.He khell choddxe lokachea angnnamni zatale.Khellankhatir nepthy va podd'dde nastale.Mat protikatmok neptheantolean vegvegolle dekhave dakhoitale.Adle khell mhollear dusrem kainch nasun aichi 'proyogik rongmachi' oxem amcheamni mhonnum yeta. 'khell' va 'fell' he lokanchea ghoramukhar zatale.Taka poilech khepe protyokx machyer haddle te namneche tiatrist anton moraix hamnni.He khell machyer zaunko lagle uprant tankam namv dourolem 'khell tiatr'.Kaim zann taka 'nean stteap ddrama' mhonnunk lagle.'khell tiatr' gõychea khanchi konxamni toxench goyambhair pavoupachem xrey namneche lekhok,digdorxok ani vinodi kolakar xri.Ruzhar rodrigix hankam favo zata.[4]

==Tiatrache Ghottok==
===Kothanok===
[[फायल:Goa Tiatr 2018 stampsheet of India.jpg|thumb]]
Kothanok mhollear ek ghoddonn.Tiatr boroupi aplea monant ek kotha nirmann korta ani likhnnecho adar gheun tiatr rupan boroita. Hem kothanok soty ghottnonancher va kolponik xokticher aspavil'lem asta. Kothanokacho vixoi dhormik, somajik va itihasik asum yeta. Tiatrachem kothanok hem onnkarit,rupantorit va svotontr asum yeta. Poilo tiatr ittaliyon bhurgo rochlo ten'na ittaliyon operacher adarun kothanok zolmak ailem. Hem oslem kothanok onnkarit va rupantorit faskent bosta. Svotontr kothanokachi survat zuvamv agustin fernamnodisan kavelochi sundri (bel ef kavel) hea tiatra vorvim keli. Tiatrachem kothanok so va sat podd'ddoyamni vinnil'lem asta.

===Somvad===
[[फायल:Goa Tiatr 2018 stamp of India.jpg|thumb]]
Tiatrache machyer patram modim uloup zata va ken'na ken'nai ekuch patr uloup korta taka somvad oxem mhonnttat. Tiatrachem purai kothanok somvadacher bandil'lem asta. Somvad kothanokak jivsann haddpachem kam' kortat. Somvad jivall-jive korpak patrancho upeog zata. Somvad ucharopak ek kola aschi poddtta. He kolecho jitlo boro vapor zata titloch somvad probhavi zaunk pauta. Tea tea patra pormanne somvad nirmonni zaupak zai. Khoinchyai eka patrachea tonddat khoinchey ani kosley somvad ghatle zalear tiatrachi jivsann jirun votli. Yogy patrachea tonddat yogy somvad asop nibel gorjechem. Somvad lhan ani suttsuttit asop khub mhotvachem.

===Patram===
[[फायल:House of 'PAI TIATR' at Modsai in Margao.JPG|alt=House of 'PAI TIATR' at Modsai in Margao|thumb|House of 'PAI TIATR' at Modsai in Margao]]
Tiatr machier sador kortona jim monxam ekameka lagim somvad kortat va havo-bhavanim uloitat tankam patram mhonnttat. Him patram jivall jivim, konnacho tori bhes ghetat. Patram ekameka lagim somvad kortona va havo-bhavanim uloitona bhauna progott kortat. Him bhauna spoxtt korpak, dor eka patran, bhes gheta tea patrachea angant bhitor rigchem asta. Patr jitlem patrachea angant bhitor sorta titlench probhavi zaunk pauta. Patranchi nivddonnuk yogy toren zaup khub mhotvachi. Tea tea bhesak favo sarkench patr vichun kaddtat ten'nach obhinoi fulun yeta.[5]
komeddi va saidd xouz tiatrachem anik ek khaxelem ang mhollear komeddi va saidd xouz. Komeddi va saidd xouz mhollear tiatrant aspavil'lim vinodi va hamseallim prohsonam. Him prohsonam mukhel kothanok zullun va zullill'lim nastat.

===Songit===
Tiatr machyer sador zatna songitak khub mhotv dil'lem asta. Ddrom', ttrompett, seksafon, piano... Him vadeam vazoupi songit pongodd ghoddun haddtat. Ho pongodd tiatrachi surbus vaddoita. Songit pongodd kant ani kantaram gaupak sangat kortat. Tech borobor kothanok cholta ten'na favo thoim ani fovo tea vellar paxrousongitachi (background music) goroz asta. Somvadak odik probhavo divche khatir songitacho upeog zata. Komeddi odik probhavi korche khatir vinodi songitacho vapor korcho poddtta.

===Kant===
Jim gaupam tiatrachea kothanokak zullun astat tankam kantux va kant oxem mhonnttat. He kant chodd korun ek vers (verse) ani ek koros oxe bosoil'lem astat . Chodd korun eka tiatrant tin va char kant aspautat. Tanchem svorup: mogache umalle , khuxalokayeche ulhas ani dukhache tollmolle oxea tin bhaunamni progott zata. Hem gaup patram khaxa gaitat.

===Kantaram===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 17.jpg|thumb|Tiatr]]Tiatrachea kothanoka kodden sombond naxil'lea gaupak kantaram mhonnttat. Solo,dduyett, dduvo, trio, kvarttett, ani korol oxe torechim kantaram eka tiatrant aspautat. Eka tiatrant komit komi dha kantaram aspakoch zai. Chodd korun eka tiatrant bara tim pondra kantaram astat. Odik kitlim aschim tim tiatr sador korotlean tharavo yetat.

===Songhrx===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 17.jpg|thumb|Tiatr]]Patra bhitor va patram modem motbhed asta ani hea motbhedak lagun ji protikria zolmak yeta taka songhrx oxem mhonnum yeta. Tiatr boroupi jen'na tiatrachi rochna korta ten'na songhrx asop nibel gorjechem. Hea songhrxak lagun virodh zata va vadavadi zaupak pauta. Songhrx nirmann korop mhollear likhnnechi ek kola. Hi kola lekhkak asop mhollear ek bhagy.

===Bhas===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 09.jpg|thumb|Tiatr]]Jim utram va vakeam likhnnechea va ucharonnechea rupan (tiatrant) ghollnnukent yetat, taka bhas oxem mhonnop. Tiatracho zolm' zalo ten'na konknni bhaxenuch machyer sador kelo. Azun pasun konknni bhaxechi porompora choloit asa.Tiatrantlean konknni bhaxecho prochar zata. Tiatrachi likhnni zata ten'na bhaxa sadi,sompi,ani suttsuttit aspak zai.

===Vatauronn nirmiti===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 18.jpg|thumb|Tiatr]]Vell-kall ani tholl hachem vornnon tiatr likhnnent aspauta taka vatauronn nirmiti oxem mhonnop. Tiatrachem kothanok koslea vixeacher kendrit asa tea pormannem tiatrachem vatauronn disun yeupak zai. Tiatrachem kothanok somzumya khoinchyai somazacher adarit asa zalear tea somazachem poddbimb thoim disun yeup yogy. Tancheo chali-ritinchem, achar-vichar, devo-dhorm', somoz adi hanchem prodorxon khub mhotvachem. Hem vatauronn nirmiti zata ten'na vell-kall ani tholl hachem bhan boroupean dourochem poddtta.

===Machi===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 01.jpg|thumb|Tiatr]]Tiatr ho natty prokar zalean machyechi nibel goroz. Tiatrachi likhnni zali ani to machyer sador korunk na zalear tacho yogyoponni asvad gheupak mellna. Tiatr jen'na machyer sador zata ten'nach tachem khaxeleponn nodrek bhorta. Tiatr ani machi hanchem natem doxi korpak zaina. Tiatr ho prokar machyer dakhoupa khatiruch asta. Tiatr machyer sador kortat ten'na eka poros odik prekxokank tacho asvad gheupak melltta.

===Nepthy===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 07 Musicians.jpg|thumb|Tiatr]]Tiatr sador kortona machyer vegvellea vostu manddil'leo astat va zanchem prodrxon zata taka nepthy oxem mhonnttat. Vostu mhonnttat ten'na dekhave, podd'dde,mez, koddel, fon, ttivi, sofa adi hancho aspavo zata. Nepthyokar apli kola vaprun tiatrak vastovik rup divpak vavurota. Tiatrak so va sat podd'ddoyanchi bandaull asta. Ek ek podd'ddoya promann neptheachi goroz lagta.

===Tontrik manddaull===
Machyer tiatr sador zatna bijli yeuzonnecho ani dhvoni yeuzonnecho vapor zata taka tontrik manddaull oxem mhonnttat. Jen'na tiatrant ek patr odik mhotvachem mhonn dakhvonchem asta ten'na bijlecho purai ujvadd tea patracher ghalun ani her kodden kallokh kortat. Bijle yeuzonnecho favo te porim vapor zata ten'nach tea tea dekhaveak odik jivsann yeta. Machyer tiatr sador zatna dhvoni yeuzonnecho vapor khub mhotvacho. Patram somvad ucharotat te dhvoni yeuzonn prekxokam meren pauytat.

===Rongounn===
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 05.jpg|thumb|Tiatr]]Tiatrache machyer patram obhinoi kortona aplea angar olonkar sozoitat taka rongounn oxem mhonnttat. Rongounn korpi patranchem bhan monant dourun tea tea promann rongounn korta. Patranchi rongounn kelea uprant tea tea patrak aplea bhitor apunn khelloita tea patrachi odik zann yeta.

===Digdorxok===
Tiatr ho natty prokar machyer sador korpa khatiruch asta. Tiatr machyer sador zaunche poilim, patramni obhinoi konn bhoxen korchem hachem margodrxon divpeak digdorxok oxem mhonnttat. Ek pautt digdorxokachea hatant tiatrachi likhnni poddli mhonnttoch ti vachun ticher atmosad korta. Tiatr likhnnechi purai somzonni ghetlea uprant fuddlea vaurak lagta.

===Vexbhuxa===
Tiatrantolim patram aplea bhesa pormannem aplea angak vostrancho vapor kortat taka vexbhuxa oxem mhonnttat.

===Onubodhok===
Tiatr machyer sador zatna patram apapole somvad ucharotat. Somvad ucharotona patram visrunk xoktat oxea vellar ghuspagondoll zaupachi palli yeta. Oslo prosong vattauche khatir onubodhokachi goroz lagta. Ho onubodhok sobond vell lhou avazan patranchea kanat somvad futfut'ta.

===Prekxok===
Tiatr ho polloupa-aikupacho sahity prokar. Tiatr machyer sador zatna polloupa-aikupa khatir hajir astat tankam prekxok oxem mhonnttat. Prekxok na zalear tiatr opurnn. Tiatr ani prekxok hankam doxi korpak zaina.

===Pai tiatrixt===
Lukasin Riboir hamnni zori poilo tiatr 'italiyon bhurg' palkar haddlo tori tankam tiatracho bapuy mhunn vollkhonant.Dakhleanchem opurnnotayek lagun zamv zannttoya mhalogddea tiatristam koddlean mellil'le mhaticher adarun zamv. 1942 vorsa tiatrachea bhangara utsvi vorsa nimtan ujvaddayil'le yadstikent lukasin riboiravixim vhoddlixi kainch mhaiti mellunk na.'italiyon bhurg' hea tiatrachi somhitai sampddunk na.Tekhatir lukasin riboira vangdda poilea tiatrist nachpi zuamv agustin fernandix hanchi kamgiri nond zali.Aiz gova konknni akadomin he dakle samballun dourleat. Zuamv agustin fernandix ho mull moddgamvocho.Mumboi hanga kamank astona to tiatrachea mollar paulo.Lukasin riboira vangdda tamnni nixtthen ani eka dhyeyan kam' suru kelem.' bhattkara ','dotichem kestamv',' kavelachi sundri ',' kunnbi zaki ' oxe kitlexech famad tiatr tamnni palkar haddle.Tanchi somhitam ozun samballun dourleat.Apleo nattyosomhita pustok rupan chhapun fuddle pillgekhatir samballun douropi tem poilech tiatrist.

==Poilo tiatr== 
[[File:On the tiatr stage, Goa.JPG|thumb|Tiatr is a popular form of Konkani theatre. Seen here is Tomazinho Cardozo.]]
[[File:Scene from a tiatr (a popular form of Konkani theatre) in Goa.JPG|thumb|Photo shows an actor.]]
Assagao Bardez Gõy zolmololea, Lucasinho Ribeiro, hannem ho poilo Tiatr 'Italian Bhurgo' machier haddlo.

To songit-tiatr, eka Italian Operacher adharit aslo. Moddgonvcho Joao Agostinho Fernandes, Taleigaumcho Caitaninho Fernandes, Agostinho Mascarenhas , ani anink eklo zachem nanv amkam azun mellonk na, hea panch zannanim Lucasinhok urba dili tiatr machier haddunk.

To machier haddun ek novo itihas ghoddoylo ani Konknni machiek ek novo prokar dilo.

== Adlea Tiatrist anchi Volleri ==

==List of tiatrists==
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.goa-world.com/goa/tiatr/index.htm |title=Archive copy |access-date=2015-08-21 |archive-date=2010-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811180009/http://www.goa-world.com/goa/tiatr/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===Addle tiatrist===
 * A J Fernandes
* A. M. Pacheco
* Agostinho Fernandes (Pai Tiatrist)
* Aiti Pinto
* Alex de Sanvordem
* Alexinho de Candolim
* Alexinho de Maxem
* [[Alfred Rose (singer)|Alfred Rose]] (Rosario Alfred Fernandes)
* AMB Rose
* Andrew Fernandes
* Annie Quadros
* Anthony de Sa
* Anthony Mendes
* Anthony San
* Antonette Mendes
* Antonio Francisco de Gauravaddo
* Augustine Rebello
* Bab Peter
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 03.jpg|thumb|Tiatr]]* Babush Fernandes
* Benny de Aldona
* Bernard de Parra
* Betty Ferns (Maria Vital Fernandes),Sangolda
* Betty Naaz
* Bom Jezu
* [[C. Alvares]](Celestino Alvares) Saligao/Sangolda
* C D'Silva
* Cajetan Pereira
* Carmo Rod
* Champion Alvares (Sebastiao Alvares) , Saligao
* Clara
* Clemmie Pereira
* Coutinho (Miss Julie, from Candolim)
* Cypriano (Star of Oxel)
* Cyriaco Dias
* Damiao D'Costa
* Derik Mendes (Mendes Bros.)
[[फायल:Tiatr, a popular Konkani folk theatre from Goa 11. Tickets.jpg|thumb|Tiatr]]* Diogo Cardoz de Khobravado
* Duettancho
* Dummulo de Gauravaddo
* Earnest Rebello
* Effie
* Emmy Fernandes (Colva)
* Felix Mendes (Mendes Bros.)
* Filipe Dias
* Flora Mendes
* Francis de Parra
* Francis de Verna
* Genevieve
* Greg
* [[H. Britton]] (Herminizildo Camilo)
* J B Rod.
* J.P. Soazalin
* [[Jacinto Vaz]]
* Jerry Braganza
* Jessie Dias
* John Claro
* John Dias (Candolim)
* Jose Rod
* Josephine
* Junior Rod
* Kid Boxer
* Laverent Pereira
* Lawrence de Tiracol
* Leena de Anjuna
* [[Lorna Cordeiro]]
* Lucian Dias
* Luiza Fernandes
* [[M. Boyer]]
* Marceline de Betim
* Marcus Vaz
* Marian Rodrigues
* Mario de Colva
* Mario de Navelim
* Master Ingnatius de Mapusa
* Master Vaz
* Menino de Bandar
* Mike Mehta (Transfiguracao de Jesu Cristo Rodrigues)
* Miss Mohana
* Nelson
* Ophelia de Souza
* Patrick Dourado
* Paul Romy
* Peter Gomes de Umtavaddo
* Peter V Fernandes
* Philomena Crasto
* Philu de Aldona
* Platilda
* Prem Kumar (Peter D'Costa), Chandor
* Premanand Lotlikar
* Querobina Carvalho
* Remmie Colaco
* Rico Rod
* Rita Rose
* Robin Vaz
* Roglo Naik
* Romaldo D’Souza
* Romeo Mendes
* Rosario Rodrigues
* Rosario Agnelo Dias
* Rosary Ferns
* S Lemos
* Sabina
* Sebastian (S.B. Radio)
* Seby Coutinho
* Shalini Mardolkar
* Sharon Mazarello
* Shrirang Narvekar
* Souza Boy
* Souza Ferrao
* Souza Guiao
* Star of Arossim
* Jose Rod de Parra
* Succorine Figaredo
* Sandra Dias
* Titta Pretto
* [[Tomazinho Cardozo]]
* Tony Call
* Tommy Alvares ( J.S Alvares)Brother of C.Alvares - Sangolda
* Tony King (Anthony Alvares),son of Champion Alvares
* Tony Martins
* Victor de Calangute
* Vincent de Saligao
* Vincy Quadros
* Wilson Mazarello
* Willy Fernandes
* Xavier Gomes
* Xavier Mendes (Mendes Bros.)
* Young Menezes
* Teotonio D'Costa
* Joaquim Jack
* J Menezes ( John Menezes)
* Dada De Maina ( Xavier)

===Active tiarists===

* Wilmix Wilson Mazarello
* Sharon Mazarello
* Agnelo 'Nel'
* [[Benzer Fernandes]]
* Cezar D'Melo
* Felcy
* Comedian Bryan
* Francis de Tuem
* [[Humbert]]
* Joe Dicarpale
* Joe Rose
* [[John D'Silva]]
* [[Mario Menezes]]
* Milagres de Bhatlem (Bhatlem Bab)
* Peter Roshan
* [[Prince Jacob]] (Minguel Jacob Carmo Luis Fernandes)
* [[Roseferns]]
* [[William de Curtorim]]
* Braz de Parra

[[वर्ग:Konknni]]
[[वर्ग:Tiatr]]
[[वर्ग:Romi panam]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>cmlw9ceh1m7oasm02w8jxndg7wlzba1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tendullechim Tenddulim - Dekhni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3056</id>
    <revision>
      <id>217188</id>
      <parentid>200065</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T19:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChasingBots</username>
        <id>11750</id>
      </contributor>
      <comment>Added lipi template</comment>
      <origin>217188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="16ow9du2o8e69qq16b98drqukt7knyj" xml:space="preserve">{{Lipi|टेंडुलेचीं टेंडुली|.}}

''“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”''

== Tendullechim Tenddulim ==

The tendllis of the tendlli creeper

Type: [[Deknni]]

Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,

Musical form: Binary

Literary form: Satire ?

Translated by José Pereira

'''Chorus'''

'''Tenddulechim tenddulim,'''

The tendllis of the tendlli creeper,

Bara ga deva deva!

Are twelve, oh God, oh God!

Tenddulechim tenddulim bara.

The tendllis of the tendlli creeper are twelve.

Muzo poti naim-im gara,

My husband is not at home,

Ga deva deva,

Oh God, oh God,

Poti naim-im gara.

My husband is not at home.

Muja hankeantum gatulim,

They were thrown into my lap,

Ora [64] ga deva deva!

Ora oh God, oh God,

Hankeantum gatulim ora.

They were thrown into my lap, ora.

'''Dekhṇi''' (also spelled Dekni, Dekni, Dekhṇi) is a semi [[ballet|classical]] [[Goa]]n ([[India]]n) dance form. The plural of dekṇi in Konkani remains the same.

One of the most famous Deknni songs is ''Hanv Saiba Poltodi Vetam'' by Carlos Eugenio Ferreira (1860–1926) first published in [[Paris]] in 1895 and then in Goa in 1926. The song was adapted by [[Raj Kapoor]] as ''Na mangoon sona chandi'' in his [[Hindi]] movie [[Bobby (1973 film)|Bobby]].&lt;ref name=&quot;r111-112&quot;/&gt; The story that is depicted in this song is about two temple dancers who want to go for Damu's wedding and they approach the boatman to ferry them across the river. The boatman says, &quot;No! The river is rough!&quot; The dancers offer the boatman their gold jewellery; but the boatman is still firm. &quot;No!&quot; he says. So the dancers dance for the boatman and this time he ferries them across the river.{{cn|date=August 2012}}

One of the earliest deknnis which may be dated around 1869 is ''[[Kuxttoba]]'' in which he is called “heir to India and terror of Goa”, implying resistance to Portuguese rule. Kuxttoba was a member of the Salekar branch of the Rane family. Information about his birth, the reason and the course of his rebellion and the manner of his end are vague. He did rebel as an individual against the rule of the Portuguese in Goa but he presented no concept for a free Goa.

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-weight:bold&quot;, align=&quot;center&quot;| Hanv Saiba Poltoddi Vetam (I'm Crossing to the Other Side of the River)
|-
!Konkani lyrics !! Translation
|-
!colspan=&quot;2&quot;|First stanza
|-
|style=&quot;font-family: Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-style:italic;&quot;|
Hanv Saiba Poltoddi Vetam,&lt;br/&gt;
Dalmulea lognak(u) vetam,&lt;br/&gt;
Mhaka saiba vatt(u) dakoi,&lt;br/&gt;
Mhaka saiba vatt(u) kollona.&lt;br/&gt;
|
Oh, to the other side I'm crossing,&lt;br/&gt;
I'm going for Damu's wedding,&lt;br/&gt;
Show me the route, I pray,&lt;br/&gt;
For I do not know the way.
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Second stanza
|-
|style=&quot;font-family: Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-style:italic;&quot;|
Damulea matt(u) vant(u),&lt;br/&gt;
Kolvontacho kell(u),&lt;br/&gt;
Damulea matt(u) vant(u),&lt;br/&gt;
Kolvontacho kell(u).
|
In the tent of Damu's wedding&lt;br/&gt;
The dancing girls are playing.&lt;br/&gt;
In the tent of Damu's wedding&lt;br/&gt;
The dancing girls are playing.&lt;br/&gt;
|-
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-weight:bold&quot;, align=&quot;center&quot;| Refrain
|-
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-weight:bold&quot;, align=&quot;center&quot;| Ghe, Ghe, Ghe (Take it, Sir!) 
|-
!Konkani lyrics !! Translation
|-
|style=&quot;font-family: Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-style:italic;&quot;|
Ghe, ghe, ghe, ghe, ghe, ghe ga saiba,&lt;br/&gt;
Mhaka nakka go, mhaka naka go.&lt;br/&gt;
Him mhojea paianchim painzonnam, ghe ga saiba.,&lt;br/&gt;
Mhaka nakka go, mhaka naka go.&lt;br/&gt;
|
Take it, take, take, take, oh!,&lt;br/&gt;
No, I don't want, I don't want it, oh no!,&lt;br/&gt;
These anklets from my feet, do take them, go!,&lt;br/&gt;
No, I don't want, I don't want it, oh no!
|-
|colspan=2 align=&quot;center&quot;| &lt;ref name=&quot;r111-112&quot;&gt;{{b|Rodrigues|2009|pp=111–112}}&lt;/ref&gt;
|}

Other deknni songs are:
* Arê tanddela
* Tendulechim tendulim
* Vaingem kazar zata mhunn
* Voddekara
* Vhoir vhoir dongrar
* Xeutim mogrim abolim

== Polleiat ==

[http://www.songs-from-goa.at/info12-deknni.html Dekhnni ]

== Sondorbh ==

&lt;ref&gt;
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
&lt;/ref&gt;

[[वर्ग:Konknni]]
[[वर्ग:देखणी / Dekhnni]]
[[वर्ग:Romi panam]]</text>
      <sha1>16ow9du2o8e69qq16b98drqukt7knyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bharot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3914</id>
    <revision>
      <id>217185</id>
      <parentid>209802</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T17:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46112-75</username>
        <id>12134</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>217185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1923" sha1="tmbk5ovq71vz5se0kaj8xyjjoz3kz9a" xml:space="preserve">{{Lipi|भारत|.}}
{{Sonvsarachim Raxttram‎
| native_name              = Republic of India 
| conventional_long_name   = Republic of India 
| common_name              = Bharot
| image_flag               = Flag of India.svg
| image_coat               = Emblem of India.svg
| image_map                = India (orthographic projection).svg
| official_languages       = [[Hindustani]], [[Inglix bhas]]
| capital                  = [[New Delhi]]
| latd=5 |latm=50 |latNS=N |longd=55 |longm=10 |longEW=W
| largest_city             = [[Mumbai]]
| area_km2                 = 3.287.263  
| percent_water            = 
| population_estimate      = 1.193.627.00
| population_estimate_year = 
| currency                 = [[Indian rupee]]
| currency_code            = 
| time_zone                = 
| utc_offset               = 
| time_zone_DST            = 
| utc_offset_DST           = 
| cctld                    = [[.in]]
| calling_code             = +91
| footnotes                = 
}}
[[File:India-map-or.svg|thumb|left|India-map-or]]'''Bharot''' zaun asa zogantlo soglleant vhod lok-shai prodhan des ani soglleant vhod loksonkhya aslolo des. Bharotache 28 rajya ani 8 kendr-xasit prodes asat.

==Bharotachem rajyam==
#[[Andhra Pradex]]
#[[Arunnachal Pradex]]
#[[Asam]]
#[[Bihar]]
#[[Chhat'tisgaddh]]
#[[Gujrat]]
#[[Gõy]]
#[[Haryanna]]
#[[Himachal Pradex]]
#[[Jharkhandd]]
#[[Kerall]]
#[[Kornattok]]
#[[Madhya Pradex]]
#[[Maharaxhttr]]
#[[Mannipur]]
#[[Meghalay]]
#[[Mizoram]]
#[[Nagaland]]
#[[Orisa]]
#[[Ostont Bongal]]
#[[Panjab]]
#[[Rajasthan]]
#[[Sikkim]]
#[[Tamillnaddu]]
#[[Telanganna]]
#[[Tripura]]
#[[Ut'tar Pradex]]
#[[Ut'taranchal]]

==Bharotachem kendraxasit pradesham==
#[[Andaman ani Nicobar]]
#[[Chanddigaddh]]
#[[Dadra ani Nagar Haveli ani Damanv ani Diu]]
#[[Dil'li]]
#[[Jammu ani Kashmir]]
#[[Ladakh]]
#[[Lakshadweep]]
#[[Pondicherry]]

[[वर्ग:Sonvsarachim Raxttram]]
[[वर्ग:Romi panam]]</text>
      <sha1>tmbk5ovq71vz5se0kaj8xyjjoz3kz9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>217186</id>
      <parentid>217185</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T17:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46112-75</username>
        <id>12134</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>217186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1923" sha1="gxbdvw82dsg2fxcwskixs4yc6gbuhs0" xml:space="preserve">{{Lipi|भारत|.}}
{{Sonvsarachim Raxttram‎
| native_name              = Republic of India 
| conventional_long_name   = Republic of India 
| common_name              = Bharot
| image_flag               = Flag of India.svg
| image_coat               = Emblem of India.svg
| image_map                = India (orthographic projection).svg
| official_languages       = [[Hindustani]], [[Inglix bhas]]
| capital                  = [[New Delhi]]
| latd=5 |latm=50 |latNS=N |longd=55 |longm=10 |longEW=W
| largest_city             = [[Mumbai]]
| area_km2                 = 3.287.263  
| percent_water            = 
| population_estimate      = 1.193.627.00
| population_estimate_year = 
| currency                 = [[Indian rupee]]
| currency_code            = 
| time_zone                = 
| utc_offset               = 
| time_zone_DST            = 
| utc_offset_DST           = 
| cctld                    = [[.in]]
| calling_code             = +91
| footnotes                = 
}}
[[File:India-map-or.svg|thumb|left|India-map-or]]'''Bharot''' zaun asa zogantlo soglleant vhod lok-shai prodhan des ani soglleant chod loksonkhya aslolo des. Bharotache 28 rajya ani 8 kendr-xasit prodes asat.

==Bharotachem rajyam==
#[[Andhra Pradex]]
#[[Arunnachal Pradex]]
#[[Asam]]
#[[Bihar]]
#[[Chhat'tisgaddh]]
#[[Gujrat]]
#[[Gõy]]
#[[Haryanna]]
#[[Himachal Pradex]]
#[[Jharkhandd]]
#[[Kerall]]
#[[Kornattok]]
#[[Madhya Pradex]]
#[[Maharaxhttr]]
#[[Mannipur]]
#[[Meghalay]]
#[[Mizoram]]
#[[Nagaland]]
#[[Orisa]]
#[[Ostont Bongal]]
#[[Panjab]]
#[[Rajasthan]]
#[[Sikkim]]
#[[Tamillnaddu]]
#[[Telanganna]]
#[[Tripura]]
#[[Ut'tar Pradex]]
#[[Ut'taranchal]]

==Bharotachem kendraxasit pradesham==
#[[Andaman ani Nicobar]]
#[[Chanddigaddh]]
#[[Dadra ani Nagar Haveli ani Damanv ani Diu]]
#[[Dil'li]]
#[[Jammu ani Kashmir]]
#[[Ladakh]]
#[[Lakshadweep]]
#[[Pondicherry]]

[[वर्ग:Sonvsarachim Raxttram]]
[[वर्ग:Romi panam]]</text>
      <sha1>gxbdvw82dsg2fxcwskixs4yc6gbuhs0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लक्ष्मीदास कृष्ण बोरकार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9621</id>
    <revision>
      <id>217189</id>
      <parentid>202190</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T21:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SerChevalerie</username>
        <id>4491</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>SerChevalerie हाणें [[लक्ष्मीदास कृष्णा बोरकार]] पानाक [[लक्ष्मीदास कृष्ण बोरकार]] हालयला</comment>
      <origin>202190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6956" sha1="h02xnpt0lc59o0v3q7038ij3dc3bw99" xml:space="preserve">'''लक्ष्मीदास कृष्णा''' बोरकार हो एक सुटके झुजारी आशिल्ले.

== जल्म आनी शिक्षण ==
लक्षमीदास कृष्णा बोरकार हांचो जल्म 17 ऑगसट 1925 दिसा मडगांव हांगासर जालो. तेन्नाचो काळ म्हणल्यार गोँयचेर पुर्तूगेजांची हुकूमशाय.सरकाराच्या विरूध्द एक शब्द लेगीत काडपाक मेऴनासलो. सात वर्सा मेरेनचें तांणी लिसेवाचें शिश्रण घेतलें. 1946 त ते गोंय काँग्रेस कमिटीचे कार्यकारी समितीचे वांगडी जाले.

== हेर वावर ==
स्वातंत्र्या खातीर उठाव करपी भाशणाऩ भाऱावल्ले तरणाटे आंदोलनांत सामील जाले. तातूंत लक्षमीदासांनी वांटो घेतलो. डॉं. लोहिया हांणी मडगांवात घडोवन हाडिल्ले सभेंत ते वांटेकार जाल्ल्यान हेर वांगडया बरोबर तांकांय धरून बंदखणींत दवरले. गोंयकारांक नागरी अधिकार आनी उलोवपाचें स्वातंत्र्य मेळचें म्हणून तांणीं 7 नोव्हेंबर 1946 दिसा रॉक सिकैर हांच्या पालवान शिरोडयां सत्याग्रह केलो. जेन्ना तांणी आपलो मोर्चो बोरये वटेन घुंवडायलो तेन्ना तांका अटक जावन, मोच्र्याचेर [[गोंय|गोंयांत]] पयले फावट फारपेट जाली.16 नोव्हेंबर 1946 दिसा तांची सुटका जाली . 8 डिसेंबर 1946 दिसा परत एक़दां तांणी आनंद नायक हांच्या आदारान सत्याग्रह घ़डोवन हाडलो. ह्या वेऴार तांकां अटक जाली आनी बंदखणीची ख्यास्त जाली. ते सविनय कायदेभंग चऴवऴ (CIVIL DISOBEDIENCE) हिचो परत परत, प्रचार करताले देखून तांकां पांच खेपे बंदखणीची ख्यास्त जाली.1947 वर्सा ते बेऴगांव सावन आयल्सा उपरांत गोंय नॅशनल काँग्रेसीचे प्रतिनिधी ह्या नात्यान तांणी गांधीजी कडेन गोंयचे सुटके विशीं उलोवप केलें.

== गोंयचे सुटके खातीर वावर ==
तांणी आपले बरपावऴीतल्यान गोंयचे सुटके चऴवऴीक नेट हाडपाचे पुरायपणान यत्न केल्ले. आनी हेच पसत तांकां खुबदां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली.गुलामगिरींतल्यान सुटका करून घेवचे पसत गोंयांत लिपचोरयां सतत काम चलतालें. हातूंत गोंयचे तरणाटे स्वखोशयेन वांटेकार जाताले. तातूंतले एक तरणाटे जावन आशिल्ले लक्षमीदास बाेरकार.पुर्तुगेज सरकारान गोंयची रेल्वे येरादारी स्थगीत केल्ली म्हणून 18 मे 1955 दिसा तांणी नाथ पै हांच्या फुडारपणा खाला कॅसरलॉकाक सत्याग्रह घडोवन हाडिल्लो. प्रजा समाजवादी पक्ष आनी सेवा दल हांचे कडेन तांचे लागींचे संबंद आशिल्ले.

== पदवी ==
1950 वर्सा गोंय नॅशनल काँग्रेसीचे भांडारी म्हणून तांची नेमणूक जाली.गोंय द हेगां हांगाच्या इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टीस प्रतिनिधित्वाचेर निशाणी करपा खातीर गोंयकारांचे प्रतिनिधी म्हणून लक्षमीदास बोरकारांक वेंचून काडिल्ले.
1958 वर्सा ते ‘गोवा नॅशनल काँग्रेसी’ च्या मुंबय फांटयाचे अध्यक्ष जाले. लोकसत्ता ह्या मराठी दिसाऴ्याचे ते मुखेल उपसंपादक आशिल्ले. उपरांत 1978-1983 ह्या काऴांत ते ‘नवप्रभा’ ह्या मराठी दिसाऴ्याचे संपादक जाले. हाचे भायर तांणी ‘राष्ट्रमत’ आनी ‘समाचार’ ह्या दिसाऴ्यां खातीरुय कांय तेंप वावर केला.

== मरण ==
तांणी पत्रकारितेंतल्यान स्वातंत्र्य चऴवऴ चलयली तेच प्रमाण समाजीक प्रस्नूय तांणी भोव कुशऴतायेन हाताऴ्ऴ्यात. अशा ह्या पत्रकार आनी सुटके झुजाच्याक डिसेंबर 1999 वर्सा मुंबय मरण आयलें.

== संदर्भ ==
&lt;ref&gt;हाणीं घडयलें गोंय, दामोदर प्रकाशण, 2013.&lt;/ref&gt;

[[वर्ग:देवनागरी पानां]]
[[वर्ग:गोंयचो सुटके झुजारी]]</text>
      <sha1>h02xnpt0lc59o0v3q7038ij3dc3bw99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सोनिया शिरसाट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10026</id>
    <revision>
      <id>217192</id>
      <parentid>215259</parentid>
      <timestamp>2026-08-24T11:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SerChevalerie</username>
        <id>4491</id>
      </contributor>
      <comment>/* फादोंत प्रवेश */ Updated section name</comment>
      <origin>217192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14436" sha1="jh0a5nhsl1iba7c05aofvl1pkfow6o3" xml:space="preserve">{{lipi|.|Sonia Shirsat|ಸೋನಿಯಾ ಶಿರ್ಸಾಟ್}}
[[File:Sonia Shirsat, the Fado singer from Goa 1.jpg|thumb|सोनिया शिरसाट]]
'''सोनिया शिरसाट''' (जल्म १९८०, पोंडा) एक [[भारत]]आंतली [[फादो]] गावपी. ती [[गेन]]ची, जें १९६१ वर्सा मेरेन एक [[पुर्तुगेज]] वसाहत आसली आनी आतां [[भारत]]आचें एक [[राजियो]] जावन आसा. तिका &quot;जगांतली [[गेन]]च्या संगिताची राजदूत&quot;.&lt;ref name=&quot;DaijiWorld&quot;&gt;{{cite web|title=Doha: Music, football to blend at World Goa Day celebrations|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=199265|publisher=Daijiworld|date=4 November 2013|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt; म्हण पाचार्तात आनी तिणें संवसार भर, [[भारत]]आंत आनी चड करून [[गयान]]त्ल्या सन्स्क्रुतीक आनी संगिताच्या सुवाळ्यांनी कारियोक्रं केल्यात. ती १३ वेगळ्या भासांनी गायता&lt;ref name=&quot;GoaStreets&quot;&gt;{{cite web|last1=Abreu|first1=Aliya|title=Thank You For The Music, Sonia Shirsat|url=http://goastreets.com/thank-you-for-the-music-sonia-shirsat/|publisher=Goa Streets|date=20 November 2015|access-date=13 September 2016|archive-date=29 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329065957/http://goastreets.com/thank-you-for-the-music-sonia-shirsat/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== फाटभुयं ==
सुर्वातेक, स्हिर्सात कायद्यांत एक व्याख्यान दिवपी आसली. [[गयान]]त्ल्या वर्तमनपत्राचे नियाळ हाणीं नंद केलां की तिणें &quot;उलवपाचे कसबेंत, ती वेवसायक गावपी जावचे पयलीं एक अंतराश्ट्रियो तस्रीप पटकायलां,&quot;.&lt;ref name=&quot;ToI&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodrigues|first1=Jonathan|title=A little bit of Portugal in PONDA|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/A-little-bit-of-Portugal-in-PONDA/articleshow/46006487.cms|work=The Times of India|date=25 January 2015|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt; तिणें ळ.म (मासतेर'स ईन लाव) पद्वी मेळयल्या.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt; ती ती छंद कशी गावपाक लागली आनी ती एक वेवसायक गावपी १९९९ वर्सा पासून आसा.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt; तिची आवय रमी कातल्क आनी तिचो बापूय, हिंदू.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt;

== फादोंत प्रवेश ==
स्हिर्सात, [[भारत]]यां थड्या मदें, एकूच न्हय जाल्यार, [[फादो]]-_ंत  उत्क्रुश्ट, एक संगिताची तरा जाचो सद [[पुर्तुगाल]]आंत १८२० वो आदीं सुमाराक आसा; एकटी जावन आसा. तिका थडीं वर्सां  फाटीं गयांत गितार शिकयतालो, त्या [[पुर्तुगेज]] [[गितारिसत]] आंतनियो चायन्हो हाका श्रय दिता. कारियाशाळा जाल्या उपरांत, तो फादो गावपाच्या सदांत आसलो. स्हिर्सात्य्चो ताळो &quot;ह्या कांताराक परिपुर्णांत बसलो&quot;, आनी ह्या वर्वीं “तिचो सुमेळ ह्या तरांत” जालो, अशें ती सांग्ता. पांच वर्सां मदेकात, तिणें आपली पयली एकडी कारियावळ २००८ वर्सा [[पुर्तुगाल]]आंत केली.

२०१६ मेरेन, तिणें [[गें]], [[दामांव]], [[बांगालरे]], [[मुंबय]], [[देल्ही]], [[कल्काता]], [[लुशेंबवर्ग]], [[माचाव]], [[कुवायत]], [[फ्रांचे]], [[सिंगापरे]], [[हावाय्ी]], [[नेपाल]], [[चानादा]], [[लंदन]], [[दुबाय]], [[मुसचात]], [[लिसबन]] आनी [[कातार]] हांगा कारियाक्रं केल्यात.&lt;ref name=&quot;DaijiWorld&quot; /&gt; तिणें [[चालिफर्निया]],  [[तरंतो]],  [[पारीस]],  [[पर्तो]],  [[अेइरास]] आनी [[स्योूल]] हांगाय कारियावळी केल्यात.

स्हिर्सात हिणें नांव्वसत्या जगांतल्या [[फादो]] गावप्यां सांगाता दाखवण्यो केल्यात, जांतुंत कातिया गुेर्रेइरो, मारिया आना बबने, राकुेल तावारेस, रा क्या, चारलस दो चार्मो, आर्गेंतिना सांतस, मिगुेल चापुचो, रिचार्दो रचा आनी मेसत्रो आंतनियो चायन्हो हांचो समावेश आसा.&lt;ref name=&quot;BlueFrog&quot;&gt;{{cite web|title=Sonia Shirsat|url=http://www.bluefrog.co.in/sonia-shirsat|work=BlueFrog|publisher=Blue Frog Media|access-date=13 September 2016|archive-date=10 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410215640/https://bluefrog.co.in/sonia-shirsat/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; तिणें साबार फावटी जायत्याच [[पुर्तुगाल]]आंत आसलल्या त्व वाहिनिचेर कारियावळी केल्यात, जांतुंत जिव्या दाखवण्याचो समावेश आसा आनी हें [[र्त्पी]], सचियेदादे इंदेपेंदेंते दे चमुनिचाçãओ आंदी तेलेवीसãओ इंदेपेंदेंते हांतुंत जावंक पावलां.&lt;ref name=&quot;BlueFrog&quot; /&gt;

गयांत, तिका साबार कडेन जिव्या कारियावळीं खातीर वळखतात जांतुंतचालांगुतेच्या आर्त चांबेर&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Sudan|first1=Jugneeta|title=Alchemical Music|url=http://www.navhindtimes.in/alchemical-music/|work=The Navhind Times|date=28 August 2016|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt; हाचो समावेश आसात .

== हेर प्राप्त्यो ==
स्हिर्सात ही एकूच वेवसायक फादिसता (फादो गावपी) भारती उपखनडांत आसा, एक तरा तिणें २००३ वर्सा सावन आपणायल्या. ती कारियाशाळो हाताळटा आनी निंशासत्रियो तराच्या संगीत फादो हाचेर उलवपां कर्ता. पुर्तुगेज फादो शिवाय, स्हिर्सात-आक पारंपरीक आनी पप संगीत गयांत गावपी म्हण वळखतात.

== संगितशासत्र आनी दाखवण्यो ==
* आगसत २०१६: फादो ईन थे चित्य दाखवण
* २०१३: एक कंकानी आलबूं उगडास, उज्वाडायलो जी एक लकप्रियो कांतारांची पुंजी त्या भाशेची जावन आसा.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Achrekar|first1=Pratima|title=It's all about memories: Sonia Shirsat|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Its-all-about-memories-Sonia-Shirsat/articleshow/18710513.cms|work=The Times of India|date=27 February 2013|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt; हे पुंजेंत फामाद संगित्कारांच्या संगिताचो तर्जुमो जशे परीं आलफ्रेद रसे, च्रीस पेरऱ्य, फ्रांक फेर्नांद, विलफ्य रेमेंबूस, हेरां सांगाता आसा. स्हिर्सात अर्शीं फादो गावपा खातीर गाजल्या, जरूय ती कंकणी संगिता खातिरूय हालीं वावुर्ता.
* मास २०१०: 'लिसगा' आलबुमाचें विमचन जांतुंत स्हिर्सात हिणें आंतनियो चायन्हो सांगाता कां केलां. 
* माय २०१०: स्हिर्सात हिणें आपलो पयलो आलबूं, 'सावदादेस दे फादो', रचक आनी राागा,हांच्या सांगाता गयांत उज्वाडायला.
* २००६: पुर्तुगालांत  फादो शिश्व्रुती खातीर वेंचपांत आयली.&lt;ref name=&quot;GoaStreets&quot; /&gt;

== तस्रिपां ==
स्हिर्सात हिणें २०१६ आबरिलांत: बऱ्यांतली गावपी (असतरी) तस्रीप&lt;ref&gt;{{cite web|title=TAG awards the cream of the Konkani music and song world|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/TAG-awards-the-cream-of-the-Konkani-music-and-song-world/articleshow/51644391.cms|work=The Times of India|date=1 April 2016|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt;  तियात्र आचादेंय अफ गा कडल्यान मेळयलां.

तिका उसताद बिस्मिळा खान युवा पुरसकार, २०१६, पारंपरीक संगीत&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://sangeetnatak.gov.in/uploads/2017-18/PressReleaseUBYP2016.pdf|title=Sangeet Natak Akademi|last=|first=|date=26 May 2017|work=Sangeet Natak Akademi|access-date=18 October 2018}}&lt;/ref&gt; ह्या वर्गणांत मेळ्ळा जो सांगेेत नाताक आकादेमी, भारताच्या सर्काराच्या सन्सक्रूत मंत्रायलेन भेटयला. युवा स्रुजान पुरसकार २०११, गेंच्या सर्कारान तर्णाट्यांच्या वर्गणांत सगळ्यांत व्हड तस्रीप सन्सक्रुताय्े विभागांत  तिका दिवपांत आयला.

== प्रसार माध्योमाची प्रतिक्रिया ==
''थे हिंदू '' वर्तमानपत्रान तिचे विशीं अशें म्हळां: &quot;सनिया एक चमत्कारी गावपी जिका एक भवगुणी ताळो आसा. बऱ्यांतली बरी भारतांतली फादिसता सगळ्या काळांत आसून, ह्या फिशाल्काय्ेच्या गावप्यान जग भर भंवडी मारल्या.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Moses R.|first1=Allan|title=From coast to coast|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/from-coast-to-coast/article784325.ece|work=The Hindu|date=27 March 2010|access-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt;

== दिसचग्रापह्य ==
* ''सावदादेस दे फादो'', २०१०
* ''उगडास'', २०१३
* ''मेलदियोूस गा'', २०१४
* ''सावदादेस दे फादो ईि'', २०१६

== संदर्भ ==
{{reflist|30em}}

== एश्तेर्नाल लिंक्स ==
* Odhikrut mhazallem -- &lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20181017215949/http://www.soniashirsat.com/ Official website]&lt;/span&gt;
* [https://vimeo.com/180667178 Goa – O Fado da Historia; Rui Pires]
* [https://www.youtube.com/watch?v=E7te7NrztdU Saudades de Fado]
* [https://www.youtube.com/watch?v=Nj9zvqWpOTk Gonzaga Coutinho and Sónia Shirsat on RDP Africa]
* [https://www.youtube.com/watch?v=uU8-zgtxkmY Noite de Fado, Cidade de Goa]
* [https://www.youtube.com/watch?v=HZ2NOGzurk4 Sonia Shirsat and Gonzaga Coutinho render &quot;Claudia&quot;, vídeo by Jojo Cortez]
* [https://web.archive.org/web/20170329065957/http://goastreets.com/thank-you-for-the-music-sonia-shirsat/ Thank You For The Music, Sonia Shirsat, ''Goa Streets'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=gGu_feIVMuw&amp;feature=youtu.be Fado in the City]
* [https://www.youtube.com/watch?v=t1lDEx051Lk&amp;feature=youtu.be&amp;list=PLKsUZmb4At5U6zSfQbtkqSYrBwvvliI8c Portugueses na India - Sonia Shirsat - Hora dos Portugueses - Episódio 17]
* [https://www.youtube.com/watch?v=kkCV4tl-PTs&amp;feature=youtu.be Portuguese in India - Fado de Goa - Hora dos Portugueses - Ep 54 (8min)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=bn9ai3fTrGg&amp;feature=youtu.be Festa de Fado, 2018]
* [https://www.youtube.com/watch?v=DBFnzfh3tUo&amp;feature=youtu.be Bollywood Republic-Goa: Sonia Shirsat: Yeh Rishta Kya Kehlata Hain]

[[वर्ग:देवनागरी पानां]]</text>
      <sha1>jh0a5nhsl1iba7c05aofvl1pkfow6o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लक्ष्मीदास कृष्णा बोरकार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12633</id>
    <redirect title="लक्ष्मीदास कृष्ण बोरकार" />
    <revision>
      <id>217190</id>
      <timestamp>2026-08-23T21:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SerChevalerie</username>
        <id>4491</id>
      </contributor>
      <comment>SerChevalerie हाणें [[लक्ष्मीदास कृष्णा बोरकार]] पानाक [[लक्ष्मीदास कृष्ण बोरकार]] हालयला</comment>
      <origin>217190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="olmv2s5lu1gf3jrjvlwkcgtuy4ybeyw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[लक्ष्मीदास कृष्ण बोरकार]]</text>
      <sha1>olmv2s5lu1gf3jrjvlwkcgtuy4ybeyw</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>