Wikipiidiya gurwiki https://gur.wikipedia.org/wiki/P%C9%9Bgezure MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Miidiya Zure Tɔgum Tuntuna Tuntuna tɔgum Wikipiidiya Wikipiidiya tɔgum Faali Faali tɔgum MiidiyaWiki MiidiyaWiki tɔgum Tɛmpileti Tɛmpileti tɔgum Suŋerɛ Suŋerɛ tɔgum Buuri buuri Buuri buuri tɔgum TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Yoruba Music 0 3475 23147 23143 2026-05-22T15:33:08Z Ayimbila90 28 Added content 23147 wikitext text/x-wiki Yoruba Music (Yoruba Yuuma) de la bɔlembɔresi bii yuula ti Yoruba nɛreba N boi Nigeria, Togo la Benin tara zamesera. Ŋwana wa zuo ba mi bɔlembɔresi wa ti ba dɛna la buuri de'emseko  n tole nɛŋa la kɔ-ansi yele yele wuu ba san ni tara gongon golo ŋmɛ'ɛra ba. Yoruba solema yuuma yuum wa'ana dɛna la yuum n mɛ kɔ'ɔm bɔna ba tɔka West African yuuma n boi Afro-Latin la Caribbean yuuma bɔlembɔresi puan; a yuum dikɛ la ninmu'urɛ yuum yɛla basɛ Santería la Cuba yuuma puan ti ba tara zamesa. Yoruba nɛreba n boi south-western Nigeria de la ninmu'urɛ tigere diyima n boi African so'olum wa puan. Yelese'ere n basɛ ti ba bɔna bayima la yuuma tigera zo'e zo'e Nigeria tiŋa puan de la ba nyaŋɛ ba maalekɔ la ba de'eno yizuo la yele yele wuu ba yuuma yɛla la. Jùjú, fùjì, àpàlà la sákárà yuuma lagum pa'asɛ la pɔsega yuuma la puan n ze'ele Yoruba nɛreba zi'an wa'ana. Se'em la sansɛka ti yuuma wa'am Nigeria tiŋa puan na de la sɛla ti ba na ka bɔkɛ ze'ele tuusum la puan wa'ana. Gee, la de la sankirɛ ti ba sakɛ ti yuuma wa ze'ele la Yoruba nɛreba zi'an na yamene saŋa la puan ba (colonial era) nyaa zo'e bala wa lebike yuuma tiŋa la puan n sɔi mɛŋa saŋa 1960 yuuni la puan. Gɔnkɔna wa tuusum ze'ele pɔsega la Yoruba nɛreba buuri malema yuuma ninmu'urɛ yɛla Nigeria la sosi'a ti ba dola basa ti Yoruba nɛreba sɛba n boi la (diaspora) buuri yɛla tola nɛŋa la. Ba ŋmɛ nukpe'ene mɛ ti yuuma lagum dɛna la sɛla ta'asɛ ti Yoruba nɛreba buuri malema yɛla bɔna tiŋa la puan wa paɛ zina, doose zãbeseka za'a n paɛ African so'olum wa la puan. Sɔseŋa kankaŋɛ yuum sɔsɛ mɛ yesera Yoruba yuuma puan, bise Bode Omojola's gɔŋɔ puan, Yoruba yuuma yuum kɔbesi pisiyi n tole sa (University of Rochester Press, 2012). == Folk music == Yuunyuuneba n tari lɔŋa ayima yu'urɛ n de 'dundun' ŋmɛ'ɛra a de la yuuma la buuri diyima n bala ti ba yi'ira dundun. Yuunyuuneba wa boi la yima yima naɛ la bunŋmɛ'ɛla n boi ba tɔka (ogido). Gangan de la ayima. Dundun nɛŋa daana de la oniyalu se'em n ŋmɛ'ɛri lɔnsɛka n tɔgerɛ la. A ni ŋmɛ'ɛra do la Yoruba nɛreba buuri yɛla n de se'em la. Yoruba nɛreba yuuma zo'e zo'e de la sìa puan yɛla ba anŋa puan, ŋwana nyaa ni kɔ'ɔm ze'ele ba "Orisas". ==== Rhythmic structure ==== Iron agogô luma. Bɔlembɔreŋa bii wãra duma sɛba ti Yoruba buuri nɛreba tara ŋmɛ'ɛra bii de'ena de la bayopɔi bɔna "ethnomusicology" puan ti la dɛna ba yelemɛŋerɛ wãra duma. 7 Ba wãra duma paa la pɔ la butã (12/8 bii 6/8) la buyi (4/4 bii 2/2) dwo Ba wãra duma la paa la boi iron luma voole duma la puan. Bɔlembɔresi la n naɛ se'em ŋwana: 1, 1a, 2& 2a, 3, la 4, 4a. Yoruba nɛreba bunŋmɛ'ɛla yuuma iŋɛ doose la "rhythm" puan. Magese wuu yelesi'a n gãi tilum wa pa'alɛ la yɛla anuu bɔlembɔresi la aŋa (dɛna clave, Afro-Latin yuuma puan) kagano dundun bunŋmɛ'ɛla (saazuo beene). La dunduns duma n boi yi'i la tã'a beena vooleduma la naɛ mɛ la tã'a la naasi duma yɛla la puan (3:4) doose la "rhythm"—pa'alɛ doose dibesi batã nsɛ la dibesi ba naasi puan. == Popular Music == Yorùbá yuuma lagum pa'asɛ la music Nigeria’s duma yuumkãra duma la puan zina beere wa. Gee ba buuri malema yɛla la kelum dɛna la bala mɛŋa nɔɔ, zina beere wa Yorùbá yuuma tee mɛ doose la nasara yɛla la zina beere wa puti'ira yɛla tiŋa wa zuo. Ŋwana vuure de la African duma san de'ena bii yuuna yuuma yele yele wuu Yorùbá duma san yuuna—tara bunŋmɛ'ɛla buuri buuri ze'ele tiŋa la zuo zã'a waabe. e2oe6n2cvaod9e0jkdngygnsols6zot