Wikipiidiya gurwiki https://gur.wikipedia.org/wiki/P%C9%9Bgezure MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Miidiya Zure Tɔgum Tuntuna Tuntuna tɔgum Wikipiidiya Wikipiidiya tɔgum Faali Faali tɔgum MiidiyaWiki MiidiyaWiki tɔgum Tɛmpileti Tɛmpileti tɔgum Suŋerɛ Suŋerɛ tɔgum Buuri buuri Buuri buuri tɔgum TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Damba festival 0 3500 23704 23613 2026-08-05T20:48:21Z InternetArchiveBot 56 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 23704 wikitext text/x-wiki {{Short description|Annual festival in Ghana}} [[File:Damba Festival 16.jpg|thumb|Damba in Tamale]] Damba kibesi wa po pa'asɛ la Ghana kibesi sɛba n garege bɔna [[Ghana]] wa. Sɛba n diti kibesi wa de la Northern, Savanna, North East, Upper East la Upper West duma n boi Ghana.<ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref>Nananawa, Damba kibesi de la sɛla ti ba dita la bɔna hali solemitiŋa so'olum za'a waabi. Yuunɛ woo, ba diti kibesi wa mɛ bɔna Germany, USA, la UK.<ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref>Damba de la Dagbani yelebire. Amaa, basɛba yi'ira ka la Damma bɔna Mampruli puan la  Jingbenti bɔna Waali puan. Ba diti kibesi wa la Damba ŋmarega la puan, n de Dagomba ŋmaresi sita puan. Kibesi wa dia kankaŋi de la ba dɔla bini na'asa buuri la malema, tuusum yɛla, naduma sɛba n tole la yɛla la Dagbon na'am dia yɛla basɛba. and related kingdoms. Dagbon de la na'am la pɔsega zi'an bala tari ta paɛ Burkina Faso tinsi puan.Kibesi la dia saŋa mi ni ta makɛ la Rabia al-Awwal n de yimpu'useba kibesi la. Damba de la kibesi sɛka ti ba yuum pɔsɛ di ka ti ba tɛra  Muhammad dɔgum daarɛ, gee nananawa, ba diti kibesi la ti ba tara tɛra ba naduma la yɛla. == De'eno (Activity) == Ba ni pɔsɛ kibesi wa dia pɔsera muulegɔ ti Yidan Moli wan yele Yaa Naa.Dapia la diyima daarɛ ŋmarega la puan ti ba pɔsera “Somo” Damba kibesi la, ba san ba'asɛ bilam ti ‘Naa’ (Kings) Damba kibesi dita. Ba nyaa ni ba'asɛ mɛ la  “bielkulsi”,<ref>{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0" />La ni dɛna la dapia la anii daarɛ n de Damba kibesi wa.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |title=Archive copy |access-date=2026-06-09 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107050753/https://diamondfmonline.com/u-s-dagbon-diaspora-celebrate-damba-festival/ |url-status=dead }}</ref> sankana puan ti nɛreba ni pu'usa susera Yinɛ ti a suŋɛ ba duma gee ti sɛba mi ni pu'usa dɔla ba yaabeduma puan paara Yinɛ.Saŋa la ni dɛna la de'eŋo, yuuma la wa'a ma'a. Ba ni kelum tara sɛla n de Binchera Damba, ti kɔma ni yɛ banaasi gee da'ara mui ti ba yi'ira ti Shinkaafa Gahimbu. Yila Bɔhimbu de la yuunyuuneba n ni maasum yu'uŋɔ woo zamesera Damba yuuma la a malema. Dapia puan n bala to ba ni dikɛ maasum. Pugeto la budibeto za'a ni bɔna bini mɛ. Damba kibesi wa de la yuunɛ woo kibesi ti tiŋa la naduma la nɛreba dita ka..Tamale n  boi "Northern Region" Ghana wa n diti kibesi wa. Salurego nambua la puan ti ba ni dita kibesi wa.Dagomba, Dagaatis, Gonjas, Frafras (Bongo) la Burkina Faso tinsi wa n diti kibesi wa. '''Binchera Damba''' Sankana de la banaasi yia saŋa n bala ti nɛreba ni yɛ banaasi la ɛɛra gee wa'ara la pupeelum. La ni bɔna zi'an woo gee kɔma n ni zo'e sankana puan. '''Somo Damba''' Sankana de la pu'usegɔ  la wa'a saŋa n bala. '''Shinkaafa Gahimbu''' Sankana ti nɛreba ni digesa mui. Kootum tuntuneba n di n ni zo'e kalam gee Yidan Moli la n ze'ele Gbewaa Palace la nyaa ni bɔna niŋa. '''Nahu Glibu''' Sankana n bala ti ba nyaa ni lagesɛ nii. Naduma n iti bala. '''Naa Damba''' Damba naba saŋa n ni bala. Sankana ni dɛna la wa'a gee ti hali ba lagum tara wiiri wa'ara pa'asa. '''Belkulsi (Ba'asegɔ)''' Kalam de la sansɛka ti nɛra woo nyaa ni lagesɛ gee yɛ lɔgepaala ti la makera kibesi la ba'asegɔ. == Damba 2023 yuunɛ de'eŋo == Fu san bisera 2023 yuunɛ la puan, ba yuum di kibesi wa se'em la, di taaba ka tabelɛ iŋa. Ba di kibesi wa la Sapɔɔlegɔ la Salurego tiŋa suka puan.Kibesi wa ba'asegɔ daarɛ la n de sɛla ti ba yi'ira ti  (Bielkulsi) yuum di la October 4, 2023 yuunɛ la puan. Tinsi basɛba yuum di kibesi la la bala bɔna saa puan.Amaa, Gbewaa Palace, duma yuum tɛɛ ba kibesi wa diq daarɛ la mɛ kiŋɛ Thursday, October 5, 2023. Saama la nɛreba zo'e zo'e yuum boi tiŋa la puan mɛ dita kibesi miŋa.Nɛrekareba bii nɛrezuto n yuum ze'ele Togo yuum wa'am Gbewaa Palace ti ba lagum po di kibesi wa.De'eno sɛba n yuum kelum iŋɛ bɔna 2023 yuunɛ la puan la de la baoole ti Kumbungu la Savelugu nɛreba yuum ŋmɛ.Nɛreba kalɛ yuum paɛ wuu  20,000 bɔna Aliu Mahama Sports Stadium la puan mɛ.[8] Kumbungu la Savelugu nɛreba saari mɛ la taaba ti ba yi'ira la ti Dachahali bɔna Dagbani puan.Hali Tolon, Savelugu la Kumbungu naduma yuum lagum kiŋɛ ta bisɛ boole wa mɛ. 2023 yuunɛ la puan, ba yuum di kibesi wa se'em la, di taaba ka tabelɛ iŋa. Ba di kibesi wa la Sapɔɔlegɔ la Salurego tiŋa suka puan.Kibesi wa ba'asegɔ daarɛ la n de sɛla ti ba yi'ira ti  (Bielkulsi) yuum di la October 4, 2023 yuunɛ la puan. Tinsi basɛba yuum di kibesi la la bala bɔna saa puan.Amaa, Gbewaa Palace, duma yuum tɛɛ ba kibesi wa diq daarɛ la mɛ kiŋɛ Thursday, October 5, 2023. Saama la nɛreba zo'e zo'e yuum boi tiŋa la puan mɛ dita kibesi miŋa.Nɛrekareba bii nɛrezuto n yuum ze'ele Togo yuum wa'am Gbewaa Palace ti ba lagum po di kibesi wa.De'eno sɛba n yuum kelum iŋɛ bɔna 2023 yuunɛ la puan la de la baoole ti Kumbungu la Savelugu nɛreba yuum ŋmɛ.Nɛreba kalɛ yuum paɛ wuu  20,000 bɔna Aliu Mahama Sports Stadium la puan mɛ.[8] Kumbungu la Savelugu nɛreba saari mɛ la taaba ti ba yi'ira la ti Dachahali bɔna Dagbani puan.Hali Tolon, Savelugu la Kumbungu naduma yuum lagum kiŋɛ ta bisɛ boole wa mɛ. == Lagum bisɛ kalam (See also) == Bugum Chugu Dagbon music and dance World Damba Festival == Viisegɔ Lɔgerɔ == 0rwpelu2igwu0g12wwtavdt160vutjn