Wikipiidiya gurwiki https://gur.wikipedia.org/wiki/P%C9%9Bgezure MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Miidiya Zure Tɔgum Tuntuna Tuntuna tɔgum Wikipiidiya Wikipiidiya tɔgum Faali Faali tɔgum MiidiyaWiki MiidiyaWiki tɔgum Tɛmpileti Tɛmpileti tɔgum Suŋerɛ Suŋerɛ tɔgum Buuri buuri Buuri buuri tɔgum TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Black Sherif 0 142 23789 23765 2026-08-30T00:04:47Z InternetArchiveBot 56 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 23789 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mohammed Ismail Sherif Kwaku Frimpong''' ba dɔgɛ e la Ko'oro nambua dabesa awɛi daarɛ, 2002 yuunɛ la puan (9th January, 2002), ti ba yi'ira e Black Sherif la de [[Gaana]] yunyuuna n ze'ele Konongo m boi Kumaasi so'olum Gaana wa. A yuunse'ere ti a sɛgɛ di yu'urɛ ti "Street Anthem", ti a yese de July, nambua, 2021 yuunɛ la puan la n basɛ ti a yu'urɛ kɔ'ɔm yese zi'an woo. <ref>https://audiomack.com/world/post/black-sherif-upnow-interview</ref>Doose la e ta yuuna la zuo, Nɛresɛba n n nɔŋɛ gee kɛlesa a yuuma paɛ miileyɔn kɔbega ( 100 million). Hali, ti "NBA All stars games" me tara a yuuma la kɛlesa sansɛka ti ba ni ta dɛ'ɛna. A yuunse'ere ti di yu'urɛ ti "Kwaku the traveller", <ref>https://www.thefader.com/2022/10/06/black-sherif-the-villain-i-never-was</ref>yese 2022 yuunɛ wa puan la de yia daana bɔna Gaana la Nigeria "Apple Music" la puan.<ref>https://www.myjoyonline.com/i-didnt-know-the-sermons-will-be-hits-black-sherif/</ref> == Pɔsega Vom la Sukuu yɛla == Ba dɔgɛ Black Sherif la Konongo-Zongo m boi Ashanti Region, ti a zo'e la bilam. A dɔgereba zã'a bo la solemitiŋa bala la, na yuun kɛ'ɛri la a pugera la a nɛreba basɛba zi'an, sansɛka ti a yuun de yuumpia ( 10 years) la.<ref>https://audiomack.com/world/post/black-sherif-upnow-interview</ref> A pɔsɛ a Sukuu la Gbekpa'areba Sukuu m boi Konongo-Zongo gee ba'asɛ a sɛkɛndire sukuu me la "Kumasi Academy" Sukuu la puan. Bilam ti puti'irɛ pɔsɛ bɔna yuuma la wa'a puan.<ref>{{Cite web |url=https://grmdaily.com/black-sherif-interview/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-23 |archive-date=2022-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816181637/https://grmdaily.com/black-sherif-interview/ |url-status=dead }}</ref> A kelum kiŋɛ la University for Professional Studies (UPSA). Nananewa, kini la Gaana Yunivɛsiti la puan zamesra.<ref>{{Cite web |url=https://www.ghanaweb.com/person/Black-Sherif-6340 |title=Archive copy |access-date=2023-03-23 |archive-date=2022-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221005220148/https://www.ghanaweb.com/person/Black-Sherif-6340 |url-status=dead }}</ref> == Tuuma == Black Sherif pɔsɛ a yuuma tuuma wa la 2019 yuunɛ la puan la iŋa n yuum pɔsɛ a yia yuunɛ ti ba yi'ira ti "Cry for Me" bɔna YouTube. A yuum le iŋɛ ayima ti ba yi'ira ti "Money" bɔna 25 May 2020 yuunɛ la puan. Bɔna May 2021 yuunɛ la puan a yuum iŋɛ yuunɛ ti ba yi'ira ti "First Sermon" dee ti yuunɛ la ba'asegɔ yuum nyaa ta dɛna ti "Second Sermon," a yuum iŋɛ e la July ŋmarega la puan naɛ la African yuun yuuma ayima ti ba yi'ira e ti Burna Boy. Iŋa n tuum ta ba'asɛ iŋa la, a nyaa yuuma ta seke la yuunyuuna ayima ti ba yi'ira e ti "Kay Study" dee sɛla sɛla nan ka iŋɛ ba tiŋasuka.<ref>{{Cite web |url=https://excellentmusic.miraheze.org/wiki/Kay_study |title=Archive copy |access-date=2025-12-11 |archive-date=2025-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207045431/https://excellentmusic.miraheze.org/wiki/Kay_study |url-status=dead }}</ref> Black Sherif tuuma yuum isege la March 2022 yuunɛ la puan ti a ma'a gulesɛ yuunɛ ti ba yi'ira ti "Kwaku the Traveller," n yuum ta'am paɛ yia kalɛ bɔna  Gaana la Nigeria "Apple Music charts" puan  dee ti pooren la yuum ta dɛna a yuunsɛka ti nɛreba la zo'e zo'e yum mina. A pɔsɛ iŋɛ a yia yuunɛ ti la yu'urɛ dɛna "The Villain I Never Was" bɔna  October ŋmarega la puan "45" la se'em ti ba yi'ira ti "Soja".<ref>https://www.thefader.com/2022/10/06/black-sherif-the-villain-i-never-was</ref> Black Sherif tabelɛ tum yuuma tuuma mɛ la Sarkodie,<ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/the-blacko-collabo-hottest-picks.html</ref> la Smallgod,<ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/the-blacko-collabo-hottest-picks.html</ref>Tory Lanez, Ardee, <ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/the-blacko-collabo-hottest-picks.html</ref>Bas,<ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/the-blacko-collabo-hottest-picks.html</ref> Stormzy, Amerado, DJ Breezy, Larry Gaaga la basɛba. Yuunyuuna wa tuuma yuum isege la March 2022 yuunɛ la puan ti a ma'a gulesɛ yuunɛ ti ba yi'ira ti "Kwaku the Traveller," n yuum ta'am paɛ yia kalɛ bɔna  Gaana la Nigeria "Apple Music charts" puan  dee ti pooren la yuum ta dɛna a yuunsɛka ti nɛreba la zo'e zo'e yum mina. A pɔsɛ iŋɛ a yia yuunɛ ti la yu'urɛ dɛna "The Villain I Never Was" bɔna  October ŋmarega la puan "45" la se'em ti ba yi'ira ti "Soja". Ba yeti a tabelɛ tum yuuma tuuma mɛ la Sarkodie, la Smallgod,Tory Lanez, Ardee, Bas,Stormzy, Amerado, DJ Breezy, Larry Gaaga la basɛba. Bɔna August ŋmarega 2022 yuunɛ la puan, Black Sherif n yuum de  "Up Now" bɔna nasaara yuuma lɔkɔ la ti ba yi'ira solemiine puan ti "Audiomack".<ref>https://audiomack.com/world/post/black-sherif-is-upnow</ref>“ Bɔna 20 February 2023 yuunɛ la puan ti Black Sherif tuum di sɛla ti ha yi'ira ti "Best Hip Hop Award" bɔna "Soundcity MVP Awards" la n tuum iŋɛ bɔna "Eko Convention Centre" n boi Lagos tiŋa puan.<ref>https://africanfolder.com/soundcity-mvp-awards-2023-full-winners-list/</ref> A yuum kelum iŋɛ sɛla ti ba yi'ira solemiine puan ti "Palladium Times Square" n tuum boi New York tinkatɛ la puan n boi on 20 May ŋmarega la puan.<ref>https://africanfolder.com/soundcity-mvp-awards-2023-full-winners-list/</ref> Ze'ele March 2023 yuunɛ la puan, Black Sherif de'em mɛ bɔna sɛla ti ba yiira solemiine puan ti"Wireless Festival" n boi Abu Dhabi, <ref>https://africanfolder.com/soundcity-mvp-awards-2023-full-winners-list/</ref>A yuuma kelum nyɛ saŋa iŋɛ sɛla ti ba yi'ira solemiine puan ti "Something In The Water Festival" n yuum boi Virginia Beach<ref>https://africanfolder.com/soundcity-mvp-awards-2023-full-winners-list/</ref> la  "Afronation Miami.<ref>https://africanfolder.com/soundcity-mvp-awards-2023-full-winners-list/</ref> A de la yia Gaana nɛra ti a de'em n boi "Wireless Festival" bɔna solemitiŋa UK.<ref>https://www.myjoyonline.com/black-sherif-becomes-first-ghanaian-to-perform-at-wireless-festival-uk</ref><ref>https://www.myjoyonline.com/black-sherif-becomes-first-ghanaian-to-perform-at-wireless-festival-uk</ref> == A de'eŋo yɛla (Artistry) == Black Sheriff yuuma tuuma kɔ'ɔm pɔsɛ la sɛla n de lageŋɔ sitai duma to ba yiiƒba solemiine puan ti "highlife, reggae, la hip-hop" yeleyele wuu "UK drill" ti a tɔgesa zɛ"ɛta "US Chicago" duma yuum sitai puan n ze'ele Brixton, London, bɔna 2012 yuunɛ la puan wa paɛ zina wa. onwards that are often about violent and hedonistic criminal lifestyles. A yuuma la gulesegɔ zo'e zo'e boi a Akan tɔgum la puan yeleyele wuu, Twi, n de amiŋa  yetɔgum la. A yuum yeti yunyuuneba sɛba n suŋɛ iŋa yuuma paa de la Kanye West, Travis Scott, Saint Jhn, Dave, Stormzy, J Hus, la Gaana nɛreba magesɛ wuu Mugeez la Sarkodie.<ref>https://www.complex.com/music/black-sherif-interview/</ref> == Ba yuum sam e la (Lawsuit) == La yuum boi 11 April 2022 yuunɛ la puan la, Shadrach Agyei Owusu (aka Snap), n yuum de CEO bo'ora "Waynes Chavis Consult" yuum sam Black Sherif  ti a yuum ka doose ba yuum lagum sakɛ ti ba tum tunsɛka la. Owusu yuum ywlw Kootum duma la ti iŋa sagum ligeri mɔ yɛsa Black Sherif tuuma puan dee ti a yuum ka yelw iŋa dee yuum kɔ'ɔm kiŋɛ ta naɛ la tigere pa'alega tuna ti ba yi'ira ti "Empire" n boi in breach of a 18th August 2021 yuunɛ la puan. Bala ti Owusu yuum nyaa kiŋɛ ta gu Black Sherif ti a da kan iŋɛ a de'eŋo kuyima<ref>http://ghananews.hrforum.uk/2022/04/black-sherif-sued-over-alleged-breach-of-contract-388.html</ref><ref>http://ghananews.hrforum.uk/2022/04/black-sherif-sued-over-alleged-breach-of-contract-388.html</ref> Shadrach Agyei Owusu la Black Sherif nananawa kelum bɔna la "Accra High Court" ba ba tɔgera. Saŋa nɔma la de la "Suit Number": CM/0393/2022 == Discography == === Albums === edit * ''The Villain I Never Was'' (2022) * ''Take Care of Yourself Blacko'' (double single) (2023) * ''Iron Boy'' (2025) === Singles === edit * "First Sermon" (2021) * "Ankonam" (2021) * "Second Sermon" (Remix) (featuring Burna Boy) (2022) * "Kwaku the Traveller" (2022) * "Money" (2022) * "Soja" (2022) * "Oh No" (2023) * "Wotowoto Season" (featuring Odumodublvck) (2023) * "Fallen Angel" (featuring Smallgod) (2024) * "January 9" (2024) * "Zero" (2024) * "Shut Up" (2024) * "Kilos Milos" (2024) * "Lomo Lomo" (featuring KiDi) (2024) * "Jesus Christ" (featuring Arathe Jay) (2024) * "Rebel Music" (2024) * "So It Goes" (featuring Fireboy DML) (2025) == Bo'olum la Loosego duma == {| class="wikitable" !Year !Event !Prize !Entry !Result !Ref |- | rowspan="9" |2025 |BET Awards |Best International Act category |Himself | | |- | rowspan="8" |Telecel Ghana Music Awards |Artist of The Year |Himself |Nominated | rowspan="8" | |- |Best Hiplife/Hippop Artiste |Himself |Nominated |- |Best Hippop Song |Himself |Nominated |- |Best Afrobeat Song |lomo lomo - KiDi ft Himself |Nominated |- |Best Hiplife |Himself |Nominated |- |Telecel Most Popular Song |Himself |Nominated |- |Collaboration of the Year |lomo lomo - KiDi ft Himself |Won |- |Best Afropop Song |Himself |Nominated |- |2024 | | | | | |- | rowspan="9" |2023 |BET Hip Hop Awards |Best International Flow |Himself |Won | |- |Soundcity MVP Awards |Best Hip Hop |Himself |Won | |- |Ghana Music Awards USA |Hip Hop/Hiplife Artist of the Year |Himself |Won | |- |The Headies |West African Artiste of The Year |Himself |Won | |- | rowspan="5" |Vodafone Ghana Music Awards |Artist of The Year |Himself |Won | |- |Best Hiphop Song of the Year |Himself |Won |- |Best Music Video |Konongo Zongo |Won |- |Most Popular Song of the Year |Kweku The Traveller |Won |- |Best Collaboration of the Year |Country Side (with Sarkodie) |Won |- | rowspan="13" |2022 |Entertainment Achievement Awards |Entertainment Personality of the Year |Himself |Won | |- | rowspan="5" |3Music Awards |Hip hop song of The Year |Second Sermon |Won | |- |Breakthrough Act of The Year |Himself |Won |- |Hip life/Hip hop Artiste of The Year |Himself |Won |- |Song of the Year |Second Sermon |Won |- |Artiste of the Year |Himself |Nominated |- | rowspan="7" |Ghana Music Awards |Artiste of the Year |Himself |Nominated | |- |Vodafone Most Popular Song |Second Sermon |Nominated |- |Best New Artiste |Himself |Won |- |Best Hip life/Hip pop Artiste |Himself |Nominated |- |Best Hip pop Song |Second Sermon |Won |- |International Collaboration of the Year |Second Sermon Remix (ft. Burna Boy) |Nominated |- |Male Vocal Performance of the Year |Gold Digga |Nominated |- |2022 |Ghana Music Awards UK |Artiste of the Year |Himself |Won | |} == External linkslinks == '''Black Sherif'''at Wikipedia's sister projects * Media from Commons * Quotations from Wikiquote * Data from Wikidata * Black Sherif on Instagram == Viisɔgɔ Lɔgɛrɔ == bhhb88g43xxliddewmfs7z5xug1gdq9 Gloria Akuffo 0 260 23790 15439 2026-08-30T00:19:57Z InternetArchiveBot 56 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 23790 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gloria Akuffo''' (dɔgi 31 December 1954) dela Gaana Lawyer lɛ gɔvna nalɛgrɛ. A daa dela Gaana Attorney General and Minister for Justice, since 2017.<ref>{{Cite web |url=https://ar.ug.edu.gh/miss-gloria-akuffo |title=Archive copy |access-date=2023-03-23 |archive-date=2022-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320031402/https://ar.ug.edu.gh/miss-gloria-akuffo/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://mobile.ghanaweb.com/person/Gloria-Akuffo-3376</ref><ref>{{Cite web |url=https://thefourthestategh.com/2021/05/07/the-word-corruption-missing-in-two-state-of-nation-addresses-first-time-in-13-years/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-23 |archive-date=2022-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528101847/https://thefourthestategh.com/2021/05/07/the-word-corruption-missing-in-two-state-of-nation-addresses-first-time-in-13-years/ |url-status=dead }}</ref> A daa dela Deputy Attorney General lɛ Aviation Minister.<ref>{{Cite web |url=https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/100/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-23 |archive-date=2021-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526112709/https://www.thestandpoint.com.gh/ |url-status=dead }}</ref> == Viisɔgɔ Lɔgɛrɔ == 0jqi8g7r8vp2ymaqd3d83y9q8vj1zyt Nana Ama McBrown 0 2606 23791 23783 2026-08-30T00:52:35Z InternetArchiveBot 56 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 23791 wikitext text/x-wiki {{databox}} Felicity Ama Agyemang ( ba dɔgɛ e la Salurego 15, 1977 yuunɛ la puan)<ref>https://yen.com.gh/tags/nana-ama-mcbrown/</ref>, gee ti ba me kelum mina e ti Empress Nana Ama McBrown, de la [[Gaana]] wa sinii ita, TV pa'ala, la mina n dikeri a puti'irɛ yuuna yuuma<ref>{{Cite web |url=https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/100/ |title=Archive copy |access-date=2025-06-22 |archive-date=2021-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526112709/https://www.thestandpoint.com.gh/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref>. ka n isege a kɔ'ɔm nɔŋɛ a tuuma la mɛ n boi tv yɛla puan ti ka pɔsega dɛna "tentacles" . pooren a yuum nyɛ la zusuŋɔ yɛsera la a tuunɛ la n boi kambɔntɛ yetɔgum sinii "faarebia" ( faarebia) la Kumaasi Yonko<ref>https://www.youtube.com/watch?v=JDau-n6sw24</ref> ". Eŋa n yuum de yire daana, n boi TV zuo dia duka pa'alegɔ n boi McBrown da'aŋan la tɔgum pa'alegɔ n boi " united showbiz " n boi UTV hali Kilinkiiŋa nambua, 2023 yuunɛ la puan sa, san sɛka ti a yuum fɔregɛ miidiya zo'e zo'e puan la<ref>https://yen.com.gh/150539-american-entertainer-conan-obrien-praises-nana-ama-mcbrown-calls-fantastic-woman-video.html</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/mcbrown-unveiled-host-of-onua-tvs-onua-maakye-show.html</ref><ref>https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/mcbrown-stops-freda-rhymz-from-walking-out-of-utv-studio-after-clash-with-sista-afia/p2xhvln</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/mcbrown-unveiled-host-of-onua-tvs-onua-maakye-show.html</ref>. == '''A vom la sukuu yɛla''' == Ba dɔgɛ Nana Ama McBrown la Kumaasi ,Gaana n de Salurego 15,1973 yuunɛ la puan<ref>{{Cite web|title=Parking Page|url=https://eonlineghana.com/|access-date=2025-06-24|website=eonlineghana.com|archive-date=2025-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250616102717/https://eonlineghana.com/|url-status=dead}}</ref>. A ma yu'urɛ de la Cecilia Agyenim Boateng n ki'iri Germany ti a sɔ dɛna Kwabena Nkrumah<ref name=":0">{{Cite web|title=Biography- Nana Ama McBrown|url=https://www.modernghana.com/lifestyle/788/biography-nana-ama-mcbrown.html|access-date=2025-06-24|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>, ba e yuum basɛ taaba ti McBrown na de la bia. A sɔ n yuum kiŋɛ gee basɛ ba la, ba ma ma'a yuum ka nyaŋɛ bisɛ eŋa la a suurɔ bayoobi la ti dina zuo la Kofi McBrown la ba mabila Betty Obiri Yeboah n yuum to'e ba bisera. Dikɛ eŋa la a suurɔ la, McBrown zo'e bɔna Kwadaso-Kumasi la a mabila la la n a sɔ mina n toe ba bisera la<ref name=":0" />. == '''A tuuma yɛla''' == <ref>{{Cite web|last=Ndetei|first=Chris|date=2023-04-05|title=Top 15 latest Ghanaian movies that you should watch in 2024 - YEN.COM.GH|url=https://yen.com.gh/112726-latest-ghanaian-movies-top.html|access-date=2025-06-23|website=yen.com.gh|language=en}}</ref> '''Ambassadorial deals''' McBrown tari ambassadorial tuuma mɛ Zoe zo'e sɛla e sɔi la a tari la miilum zo'e zo'e la yɛm, sitai duma zo'e zo'e n biseri ti nɛreba bɔta a yele Gaana wa. Tigera zo'e zo'e magesɛ wuu Kasapreko Company Limited duma yuum dikɛ e mɛ ti a dɛna 'brand ambassador" bɔ',ɔra Royal Drinks n boi Ghana.<ref>https://kasapafmonline.com/?p=150845</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200114161120/https://kasapafmonline.com/2018/07/kasapreko-unveils-nana-ama-mcbrown-as-royal-drinks-brand-ambassador/</ref>. A yuum kelum dɛna la bala miŋa nuu bo'ora 'So Klin washing powder'.<ref>https://dailyguidenetwork.com/nana-ama-mcbrown-unveiled-as-so-klin-brand-ambassador/</ref> Ze'ele March 2021 yuunɛ la puan.  Ba yuum kelum low mɛ ti a dɛna ambassador bɔ'ɔra 'COVID-19 National Trust Fund'.<ref>https://www.myjoyonline.com/nana-ama-mcbrown-israel-laryea-reggie-rockstone-named-as-first-batch-of-covid-19-trust-fund-ambassadors/</ref>. Eŋa nuu e kelum dɛna 'brand ambassador bɔ'ɔra McBerry Biscuits la  'brand ambassador bɔ',ɔa 'electronic company' kayima ti ba yi'ira ka ti  'Hisense Gaaa' la Amanela Children Haven.<ref>https://www.myjoyonline.com/hisense-ghana-rewards-asante-kotoko-and-legends-of-the-club/</ref><ref>https://www.ghpage.com/top-10-brands-that-pay-nana-ama-mcbrown-as-their-brand-ambassador/293497/</ref><ref>https://www.ghpage.com/top-10-brands-that-pay-nana-ama-mcbrown-as-their-brand-ambassador/293497/</ref> Fɔɔ 1st, 2024 yuunɛ la puan la, Deedew Spices Gaana duma daa lilege Nana Ama Mcbrown ti eŋa n de ba 'ambassador' paalega. Sintex Water Tank ti nɛreba kɔ'ɔm mina ba suŋa suŋa ti bama e maali wurɔɔba lɔgerɔ suŋa suŋa  bɔna Gaana tiŋa wa puan la me daa muulɛ mɛ ti Nana Mcbrown e me de bama<ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> 'ambassador' paalega n de Sakutega 2024 yuunɛ la puan sa.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nana_Ama_McBrown#cite_note-28</ref> Nana Ama Mcbrown me le dɛna la 'ambassador' bo'decoration company' ayima yu'urɛ e de Loncha, sɛba n maale 'deon puan 'decoration' lɔgerɔ la yiŋa 'decoration' lɔgerɔ n boi Gaana tiŋa puan.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nana_Ama_McBrown#cite_note-26</ref>. Tasty Tom duma me daa muulɛ, sapɔɔlekɔ 14, 2019 yuunɛ la puan n boi 'Accra Fiesta Royal Hotel' sansɛka ti ba daa yɔ'ɔra ba 'Tasty Tom Tomanto products' paalega la, ti ba daa loe la Nana Ama Mcbrown ti a dɛna ba zipaalega la 'ambassador'<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nana_Ama_McBrown#cite_note-27</ref>. A me kelum le dɛna la 'ambassador' bo 'softcare', Afirika duma tunse'ere n maali kɔma la pɔgesi lɔgerɔ la. === Television host === A tari la de'eŋo sɛka ti ba yi'ira solemiine puan ti '''The McBrown Kitchen' la sɛla ti ba yi'ira ti'' " A yuum kelum dɛna "Onua Show time n boi UTV puan n de Kilinkiiŋa 2023 yuunɛ la puan<ref>{{Cite web|title=McBrown stops Freda Rhymz from walking out of UTV studio after clash with Sista Afia (video) {{!}} Pulse Ghana|url=https://www.pulse.com.gh/articles/entertainment/music/mcbrown-stops-freda-rhymz-from-walking-out-of-utv-studio-after-clash-with-sista-afia-2024081008072867669|access-date=2025-06-23|website=www.pulse.com.gh|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Afful|first=Aba|date=2020-03-17|title=American entertainer Conan O’Brien praises Nana Ama Mcbrown; calls her fantastic woman (video) - YEN.COM.GH|url=https://yen.com.gh/150539-american-entertainer-conan-obrien-praises-nana-ama-mcbrown-calls-fantastic-woman-video.html|access-date=2025-06-23|website=yen.com.gh|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Afful|first=Aba|date=2020-03-17|title=American entertainer Conan O’Brien praises Nana Ama Mcbrown; calls her fantastic woman (video) - YEN.COM.GH|url=https://yen.com.gh/150539-american-entertainer-conan-obrien-praises-nana-ama-mcbrown-calls-fantastic-woman-video.html|access-date=2025-06-23|website=yen.com.gh|language=en}}</ref> La dɛna sɛla ti ha yi'ira ti " subsidiary o". Media General. == '''A miŋa vom yɛla''' == McBrown la Umar Sheriff Captan kɔ'ɔm tara la zɔtɔ n ani ŋwana kaŋi kaŋi, amaa bayi la za'a ka boti taaba bii ba naɛ la taaba tuna nɛra la a sira bii nɛra la a pɔga tuuma. <ref>{{Cite web |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1465&ID=1000001793 |title=Archive copy |access-date=2025-06-23 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018150356/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1465&ID=1000001793 |url-status=dead }}</ref>Bɔna 2024 yuunɛ la puan, Mcbrown la Okyeame Kwame n daa pɔsɛ  bɔta taaba, Ghana yuunyuuna ayima n de en.Bɔna ba boolum la puan la, bayi la daa lagum dɔla taaba mɛ ɛɛra muula Kwame Solo yuunɛ la yesega.<ref>{{Cite web |url=http://omgghana.com/nana-ama-mcbrown-broke-my-heart-okyeame-kwame/ |title=Archive copy |access-date=2025-06-23 |archive-date=2015-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150222065833/http://omgghana.com/nana-ama-mcbrown-broke-my-heart-okyeame-kwame/ |url-status=dead }}</ref> Bɔna 15th Naakɛsega, 2007 yuunɛ la puan, ba daa bobe Mcbrown mɛ ti a dena 'Nkosuohemaa' (tin-maalegɔ pɔgenaba) bɔna Assin-Basiako n lɛm la Assin-Fosu n boi Assin North so'olum la puan n boi 'central so'olum katɛ la puan,  Ghana tiŋa puan. <ref>{{Cite web |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1603&ID=1000005412 |title=Archive copy |access-date=2025-06-23 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018151129/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1603&ID=1000005412 |url-status=dead }}</ref> Bɔna 2016 yuunɛ la puan, a daa ele la a  zabekɛka yu'urɛ n de Maxwell Mawu Mensa,<ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/marriage-not-easy-nana-ama-mcbrown.html</ref>. Bɔna fɔɔ, 2019, Mcbrown daa dɔge la bipugela bɔna 'Canada' tiŋa puan.<ref>{{Cite web |url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201903/377133.php |title=Archive copy |access-date=2025-06-23 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107094303/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201903/377133.php |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/showbiz/news/nana-ama-mcbrown-welcomes-baby-girl.html#&ts=undefined</ref><ref>https://www.modernghana.com/entertainment/62655/nana-ama-mcbrown-shows-babys-face-for-the-first.html</ref><ref>https://yen.com.gh/128155-nana-ama-mcbrown-holds-naming-ceremony-baby-maxin-mawushi-mensah-name.html</ref> N daa ta basɛ TV sɛka ti ba yi'ira solemiine puan ti UTV la, a daa nya siŋɛ ta pa'asɛ la 'Media General' duma puan, ti a pɔsɛ wi'ira nɛreba ti ba sina sɔsera yɛla zuo. Bilam ti ba daa loe en ti a dena 'Onua Showtime' <ref>https://3news.com/showbiz/an-exclusive-look-at-the-set-of-onua-tvs-showtime-with-mcbrown/</ref> Mcbrown la ayibesi siyoobi la daa lagum zo'e la Kwadaso, n boi Kumasi tiŋa puan bɔna ba pugera la ba sɔ sɛka n dikɛ ba bisɛ ti ba zo'e la. Ta paakɛ zina wa, Mcbrown kɔ'ɔm pegera a pugera la mɛ, ti a de la enŋa mɛŋa ma n kɔ'ɔm bala. A pa'ale enŋa nini n tige la a pugera la se'em dɔla la n tari susunɛ se'em la en bisɛ eŋa suŋa suŋa se'em la. Mcbrown daa siŋɛ la 'St Peter International Residential School',  ze'ele bilam tole Minnesota International, dee nya me ze'ele bilam siŋɛ sukuu sɛka ti ka yu'urɛ dɛna 'Central International'. A daa le tole la Kwadaso L.A.J.S.S,. Amaa a daa ta basɛ sukuu la mɛ, dee me daa pugum ka nyaŋɛ gulesɛ 'Basic Certificate Exams' la.[10] pooren ti  Mcbrown daa nya wa siŋɛ 'College of Business sukuu'. Bilam ti a daa ta to'e mi'ilum sebo ti ba yi'ira ti 'Secretariat Certificate'<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nana_Ama_McBrown#cite_note-:0-9</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nana_Ama_McBrown#cite_note-11</ref>. == '''Fimiliduma sɛba ti a po bɔna bini (Selected filmography)''' == Nana Ama MckBrown n lagum iŋɛ fimiliduma basɛba n bala n boi tilum wa: ** ''Alicia'' (bɔna 2006 yuunɛ la puan ) - Alicia ** ''Obidea Aba'' (bɔna 2005 yuunɛ la puan) - Maame Serwaa (snr) ** My Mother's Heart (bɔna 2005 yuunɛ la puan ) - Aboagye ** ''Madam Joan'' (bɔna 2004 yuunɛ la puan ) - Joan ** ''Kumasi Yonko'' (bɔna 2002 yuunɛ la puan ) - Yaa Akyaa ** ''That Day'' (bɔna 2001 yuunɛ la puan ) - Scorpion's Girlfriend ** ''Nnipa ye bad'' ** ''He Is Mine'' ** ''Nsem Pii'' ** ''Odo Ntira'' ** ''Love Comes Back'' ** ''Kae Dabi'' ** ''Wo Nyame som po ni'' ** ''Fools Paradise'' ** ''Playboy'' ** ''Di Asempa (Osofo Maame)'' ** ''Asabea (The Blind Girl)'' ** ''Pastors Club'' ** ''Onyame Tumi'' ** ''I Know My Rights'' ** ''The End'' ** ''Onyame ye Onyame'' ** ''My Soldier Father'' ** ''Alhaji Grusa'' ** ''Nana Goes To Mecca'' ** ''Games of the Heart'' ** ''Otan Hunu Kwah'' ** ''Aloe Vera'' ** ''Asantewaa'' ** Soantie Pastor ** ''Bɔna 2024 yuunɛ la puanGreat and Mighty a series on Empress Production on YouTube.'' == Na'asegɔ duma lahebaarɛ == Mcbrown wa iŋɛ de'eŋo duma zo'e zo'e gee me to'ose bo'olum duma zo'e zo'e, ayima de la Ghana solemiine de'ende'ena n mɔ gaŋɛ  za'a bo'olum la de'ende'ena mina n mɔ gana bɔna n iti yelese'ere bɔna de'eŋɔ la puan la bo'olum, la 'traditional de'ende'ena mina n mɔ gana za'a, la solemiine de'ende'ena n mɔ gana za'a bo'olum bɔna 2012 'Kumawood' bo'olum dum la puan. A me daa kelum le di wia bɔna Ghana 'Favorite actors awards' puan la 'Eurostar Best Dressed Female celebrity award' puan bɔna 'red carpet' bɔna 2016 la puan. A me daa le di wia bɔna 'Golden Actress' bɔna de'eŋɔ sinii duma puan dɔla la a sinii sɛka n de 'sidechic gang' bɔna 'Golden movie award, 2018<ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> 2020 puan la a daa le to'e la 'Radio and Television Personality Award' bo'olum, dee le to'e Pɔgesi TV 'entertainment show Host' yuune la puan, 2019-2020<ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> Bɔna 2020 puan la, a daa to'e pɔgemɛnka n me nɛreba ka'asegɔ bo'olum ba bo'olum bu'a butã zuo la puan bɔna 'Ghana outstanding Women Awards (GOWA)' <ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> Dawalega, 2021 puan la, ba daa bɔ en la pɔgesɛka sinii n ani suŋa gaŋɛ  bɔna 'entertainment' yɛla zuo bɔna yuunɛ la puan bo'olum.<ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> Bɔna tigerɛ, 2024, Mcbrown daa nyɛ girima bo'olum bɔna 'Ghana leadership Award' puan dɔla la enŋa n daa de midiya pɛsinaliti yuunɛ la puan <ref>{{Citation|title=Nana Ama McBrown|date=2025-06-02|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nana_Ama_McBrown&oldid=1293540109|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-06-24}}</ref> == Surgery == Ba yuum iŋɛ e la 'Surgery' bɔna 2013 yuunɛ la puan. Sɛla n sɔi la a yuum nyɛ la moteo zuo dɛŋa yuum gee la kum nuurɛ bɔna  George Walker Bush Highway n lɛm la Lapaz n boi Accra puan la bɔna 2 a.m January 30, 2013 yuunɛ la puan.<ref>https://yen.com.gh/193889-ghanaian-actress-nana-ama-mcbrown-age-children-husband-surgery-latest-updates.html</ref>Dɛŋa la yuum basɛ ti a kɔ la a nu'o.The accident left her with a fractured hand. Ba yuum nyaa iŋɛ e la surgery. Amaa, a yuuma kelum kiŋɛ le ta iŋɛ surgery ka yima le pa'asɛ bɔna 2021 yuunɛ la puan n boi Germany ti ba bisɛ tuure sɛka san bɔna bini. == Kelum bisɛ kalam wa (also see) == * McBrown Kitchen * ''SideChic Gang'' * List of Ghanaian actors == '''Viisegɔ Lɔgerɔ (References)''' == [[Buuri buuri: Nɛra]] 8zvt0cmnvf5p1vp5yjs9q5nolk61hao Abena Brigidi 0 3392 23788 22615 2026-08-29T23:57:31Z InternetArchiveBot 56 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 23788 wikitext text/x-wiki {{databox}} Abena B. Brigidi de la [[Ghana]] wa nɛra gee mɛ dɛna ni bisiri ligeri bigeri yɛla zuodaana la tɔgetɔgera. A de la nɛrisɛba ni mi ligeri yɛla tuuma, dɛna bred banker ti paɛ yuuma pia gee dogele ligeri tuuma yizuo la puan.<ref>https://web.archive.org/web/20190423141435/https://womanrising.org/2018/08/12/abena-b-brigidi-mrs-founding-partner-ceo-nimed-capital-limited/</ref> Eŋa de founding Partner la Chief Executive Officer bo Nimed Capital Limited, zi'an ti ligeri tuuma yɛla bɔna nɛŋa Accra, Gaana so'olom wa puan<ref name=":1">https://www.abenabrigidi.com/about-abena/</ref> == Pɔsega Vom == Brigidi kige la Achimota School la Aburi Girls Senior High School. A tari la bachelor's degree in Humanities puan ze'ele University of Ghana ta pa'asɛ la Masters of Business Administration (MBA) puan General Management ze'ele University of East London.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Abena_Brigidi#cite_ref-3</ref> A pu'usire mɛ la Restoration Center of the Assemblies of God Church Roman Ridge.<ref name=":2">http://www.abenabrigidi.com/about-abena/</ref><ref name=":0">http://www.amazonswatchmagazine.com/exclusive-qa/abena-brigidi-a-commitment-to-exceeding-expectations-and-working-extra-hard/</ref> == A Tuuma Yɛla (Career) == Brigidi yuum tuni la Halifax PLC puan, bank n boi United Kingdom tuna, Bank of Scotland so'olom kayima. A yuum dikɛ amɛŋa pa'asɛ Zenith Bank Ghana dɛna tuutuna bii lɔgeda'ara nyaa yuum ze'ele belam ta paɛ dɛna relationship manager la customer service zuodaana bɔna Ghana Branch puan.<ref name=":0" /> A yuum basɛ Zenith Bank gee nyaa yuum dikɛ amɛŋa lagum la All-Time Capital, investing banking firm ni boi Accra nyaa yuum dɛna kukazuo daana podola bo kuusego la gu'ulegu yɛla, ti a tuuni kankanŋi yuum de la kuusego la lɔgepaala maalegɔ yɛla.<ref name=":1" /> Yuuma ayi pooren ti a yuum tum la All-Time Capital, gee nyaa yuum dikɛ amɛŋa pa'asɛ Kariela Oil la Gas Gaana Ko'oro ŋmareŋa 2010 yuuni la Salirego ŋmareŋa 2014 yuuni, zi'an ti a yuum tum paɛ yuuma anaasi chief financial officer na'am wa puan.<ref name=":2" /> Brigidi yuum lagum dɛna pɔsega nɛra la chief executive officer n boi Nimed Capital Limited, banksɛka ti liɣiri la kuusego yɛla kɔ'ɔm bɔna nɛŋa.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/100/ |title=Archive copy |access-date=2026-02-03 |archive-date=2021-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526112709/https://www.thestandpoint.com.gh/ |url-status=dead }}</ref> == A Mɛŋa Vom Yɛla == Abena yuum ɛlɛ la legal practitioner, n de David Cobbina Brigidi, ti eŋa la a sira wa yuum dɔgɛ liiba bii nu'usi siyi.<ref name=":1" /> == Viisegɔ Lɔgerɔ == 51rsxgwcfn6gcof8s1lcn3psejok3iv