વિકિપીડિયા guwiki https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિપીડિયા વિકિપીડિયા ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk 0 27050 901438 854807 2026-06-11T01:40:40Z Kekin Furia 87776 શ્રી આઠ કોટી નાની પક્ષ સ્થાનકવાસી જૈન સંપ્રદાયના હાલમાં સ્થાપિત કરવામાં આવેલ નૂતન આચાર્ય 901438 wikitext text/x-wiki {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}} '''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ ની આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રઁથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાઁબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનક વાસી સાધુ સાધ્વીજીઓ (યતિ) સફેદ વસ્ત્રો પહેરે છે અને મોઁ પર મુહપતી તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી વાળેલું સફેદ વસ્ત્ર બાઁધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનું તાત્પર્ય મોઁમાં જતી જીવાત અને હવાના અન્ય અદ્રશ્ય જીવની હિઁસા રોકવાનો છે. (વળી મુહપતી બાંધતા પવિત્ર ગ્રંથો નો અભ્યાસ કરતાં તેના પર થૂંક પણ નથી ઉડતી.) વાયુમાઁ રહેલ અનંત જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરઁપરા અહીંસાના નિયમનું ઉલ્લંધન માને છે. તેઓ પોતાનુઁ ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી વહોરીને (ભિક્ષા)લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો બીજા ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતાં નથી અને પાણીને તો એક રાતથી વધુ પણ ભરી રાખતા નથી. તેઓ ખાવા પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચેજ આટોપી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની બાધને ચોવિહાર કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતાં નથી. સ્થાનકવાસી સંતોની કોઇ પ્ણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકાય તે માટે સ્થાનકવાસી સાધુ અવાવરુ ખંડિયેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા આથી તેમને ઢૂંઢીયા કહેવાતા. અમુક પુસ્તકો પહેરવા ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થમાંથી બનેલા પાત્રા સિવાય અન્ય કોઇ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનક વાસી સંપ્રદાયની અંદર વધુ મતભેદ થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યાં, જેમકે તેરા પંથ, બૈસ ટોલાનો બૈસસંપ્રદા (હસ્તમલજી મહારાજસા, નાનાલાલજી મહારાજસા, અને અમુક અન્ય સાધુની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિર્કા વિહરમાન છે જેમકે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય આદિ. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] blnyiu8nyz5gip6983irwz5fdjkwq8p 901439 901438 2026-06-11T01:54:53Z Kekin Furia 87776 ગુજરાતી Grammatical error 901439 wikitext text/x-wiki {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}} '''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ ની આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બૈસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] dzasfatpzh7sglkxrprp80dwjbim8jv 901440 901439 2026-06-11T02:19:06Z Kekin Furia 87776 /* સંતો */ 901440 wikitext text/x-wiki {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}} '''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ ની આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બાવીસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. કચ્છ દેશમાં સૌ પ્રથમ પૂજ્ય સાધુ મહારાજ વિક્રમ સંવત ૧૭૭૨માં પધાર્યા. પૂજ્ય શ્રી ધર્મદાસજીના શિષ્ય શ્રી ઈન્દ્રજી સ્વામી અને શ્રી મુલચંદજી સ્વામી કચ્છમાં પધાર્યા.<ref name=":0">સામાન્ય</ref> ત્યારબાદ તેમણે ભુજથી ઉગ્ર વિહાર કરી, બાર ગાઉ દૂર ધમડકા ગામે પધાર્યા. સાંજ વખતે પૂ. સાધુજીઓ કાઉસગ્ગ ધ્યાનમાં ઊભા હતા ત્યારે રાજાએ મોકલેલા માણસો ધમડકે પહોંચ્યા અને ધ્યાનમાં ઊભેલા સાધુજીને જોઈ વિચારમાં પડ્યા કે આવા ઉત્તમ સંતોને મારીને અમે કયા ભવમાં છુટશું! તેઓએ રાજાના આદેશનો અમલ ન કર્યો. પૂ. સાધુજીને તેમણે કચ્છ છોડી જવા વિનંતી કરી અને ભુજ જઈને રાજાને જણાવ્યું કે અમે તમે આપેલા આદેશનું પાલન કરી આવ્યા છીએ.<ref name=":0" /> આમ કચ્છમાં ધર્મોપદેશ કારણે આવેલા મુનિરાજો રાજાની અવળી બુદ્ધિના કારણે કચ્છ છોડી પાછા ચાલ્યા ગયા.<ref name=":0" /> વિક્રમ સં. ૧૭૮૬માં કચ્છ રાજ્યના દિવાનપદે જૈન ધર્મના જાગ એવા શ્રી પારેખ થોભણ હતા. એ સમયે પરદેશી સાધુ શ્રી ભગવાનજી સ્વામી કચ્છ દેશે પધાર્યા. દિવાન સાહેબના ભાણેજ સોમચંદજી હતા. તેમને વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થતાં પૂ. ભગવાનજી સ્વામી પાસે દીક્ષા લેવાના ભાવ થયા. ત્યારે દિવાન સાહેબે કચ્છના મહારાવશ્રી લખપતજી સાહેબને જૈન ધર્મનો મર્મ સમજાવ્યો અને મહારાવશ્રીના મનમાં ધર્મ અને સાધુજીઓ પ્રત્યે જે અભાવ હતો, જે ભ્રમ હતો તે કાઢ્યો, મહારાવશ્રી સારી રીતે સમજ્યા અને શ્રી સોમચંદજીનો દીક્ષા મહોત્સવ પોતે કર્યો. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] 9vu1kig8s31l2x6ql2hny45i21c47nk 901441 901440 2026-06-11T02:31:54Z Kekin Furia 87776 /* સંતો */ 901441 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:સ્થાનકવાસી જૈન સંપ્રદાય}} {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}}'''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ ની આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બાવીસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. કચ્છ દેશમાં સૌ પ્રથમ પૂજ્ય સાધુ મહારાજ વિક્રમ સંવત ૧૭૭૨માં પધાર્યા. પૂજ્ય શ્રી ધર્મદાસજીના શિષ્ય શ્રી ઈન્દ્રજી સ્વામી અને શ્રી મુલચંદજી સ્વામી કચ્છમાં પધાર્યા.<ref name=":0">સામાન્ય</ref> ત્યારબાદ તેમણે ભુજથી ઉગ્ર વિહાર કરી, બાર ગાઉ દૂર ધમડકા ગામે પધાર્યા. સાંજ વખતે પૂ. સાધુજીઓ કાઉસગ્ગ ધ્યાનમાં ઊભા હતા ત્યારે રાજાએ મોકલેલા માણસો ધમડકે પહોંચ્યા અને ધ્યાનમાં ઊભેલા સાધુજીને જોઈ વિચારમાં પડ્યા કે આવા ઉત્તમ સંતોને મારીને અમે કયા ભવમાં છુટશું! તેઓએ રાજાના આદેશનો અમલ ન કર્યો. પૂ. સાધુજીને તેમણે કચ્છ છોડી જવા વિનંતી કરી અને ભુજ જઈને રાજાને જણાવ્યું કે અમે તમે આપેલા આદેશનું પાલન કરી આવ્યા છીએ.<ref name=":0" /> આમ કચ્છમાં ધર્મોપદેશ કારણે આવેલા મુનિરાજો રાજાની અવળી બુદ્ધિના કારણે કચ્છ છોડી પાછા ચાલ્યા ગયા.<ref name=":0" /> વિક્રમ સં. ૧૭૮૬માં કચ્છ રાજ્યના દિવાનપદે જૈન ધર્મના જાગ એવા શ્રી પારેખ થોભણ હતા. એ સમયે પરદેશી સાધુ શ્રી ભગવાનજી સ્વામી કચ્છ દેશે પધાર્યા. દિવાન સાહેબના ભાણેજ સોમચંદજી હતા. તેમને વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થતાં પૂ. ભગવાનજી સ્વામી પાસે દીક્ષા લેવાના ભાવ થયા. ત્યારે દિવાન સાહેબે કચ્છના મહારાવશ્રી લખપતજી સાહેબને જૈન ધર્મનો મર્મ સમજાવ્યો અને મહારાવશ્રીના મનમાં ધર્મ અને સાધુજીઓ પ્રત્યે જે અભાવ હતો, જે ભ્રમ હતો તે કાઢ્યો, મહારાવશ્રી સારી રીતે સમજ્યા અને શ્રી સોમચંદજીનો દીક્ષા મહોત્સવ પોતે કર્યો. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ 7reosq8zo1n1z2bxehe69x0snwnwe88 901442 901441 2026-06-11T03:01:18Z Kekin Furia 87776 Reference 901442 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/File:File_0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png<ref>શ્રી આઠ કોટી પક્ષ</ref>{{DISPLAYTITLE:સ્થાનકવાસી જૈન સંપ્રદાય}} {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}}'''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ [[c:File:File_0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png|ની]] આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બાવીસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. કચ્છ દેશમાં સૌ પ્રથમ પૂજ્ય સાધુ મહારાજ વિક્રમ સંવત ૧૭૭૨માં પધાર્યા. પૂજ્ય શ્રી ધર્મદાસજીના શિષ્ય શ્રી ઈન્દ્રજી સ્વામી અને શ્રી મુલચંદજી સ્વામી કચ્છમાં પધાર્યા.<ref name=":0">સામાન્ય</ref> ત્યારબાદ તેમણે ભુજથી ઉગ્ર વિહાર કરી, બાર ગાઉ દૂર ધમડકા ગામે પધાર્યા. સાંજ વખતે પૂ. સાધુજીઓ કાઉસગ્ગ ધ્યાનમાં ઊભા હતા ત્યારે રાજાએ મોકલેલા માણસો ધમડકે પહોંચ્યા અને ધ્યાનમાં ઊભેલા સાધુજીને જોઈ વિચારમાં પડ્યા કે આવા ઉત્તમ સંતોને મારીને અમે કયા ભવમાં છુટશું! તેઓએ રાજાના આદેશનો અમલ ન કર્યો. પૂ. સાધુજીને તેમણે કચ્છ છોડી જવા વિનંતી કરી અને ભુજ જઈને રાજાને જણાવ્યું કે અમે તમે આપેલા આદેશનું પાલન કરી આવ્યા છીએ.<ref name=":0" /> આમ કચ્છમાં ધર્મોપદેશ કારણે આવેલા મુનિરાજો રાજાની અવળી બુદ્ધિના કારણે કચ્છ છોડી પાછા ચાલ્યા ગયા.<ref name=":0" /> વિક્રમ સં. ૧૭૮૬માં કચ્છ રાજ્યના દિવાનપદે જૈન ધર્મના જાગ એવા શ્રી પારેખ થોભણ હતા. એ સમયે પરદેશી સાધુ શ્રી ભગવાનજી સ્વામી કચ્છ દેશે પધાર્યા. દિવાન સાહેબના ભાણેજ સોમચંદજી હતા. તેમને વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થતાં પૂ. ભગવાનજી સ્વામી પાસે દીક્ષા લેવાના ભાવ થયા. ત્યારે દિવાન સાહેબે કચ્છના મહારાવશ્રી લખપતજી સાહેબને જૈન ધર્મનો મર્મ સમજાવ્યો અને મહારાવશ્રીના મનમાં ધર્મ અને સાધુજીઓ પ્રત્યે જે અભાવ હતો, જે ભ્રમ હતો તે કાઢ્યો, મહારાવશ્રી સારી રીતે સમજ્યા અને શ્રી સોમચંદજીનો દીક્ષા મહોત્સવ પોતે કર્યો. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ tno9cseqnrbj0nsk0npbxj8r05h4bbk 901443 901442 2026-06-11T03:03:49Z Kekin Furia 87776 Cover page 901443 wikitext text/x-wiki <gallery> ચિત્ર:File 0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png|શ્રી આઠ કોટી પક્ષ </gallery>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:File_0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png<ref>શ્રી આઠ કોટી પક્ષ</ref>{{DISPLAYTITLE:સ્થાનકવાસી જૈન સંપ્રદાય}} {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}}'''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ [[c:File:File_0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png|ની]] આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બાવીસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. કચ્છ દેશમાં સૌ પ્રથમ પૂજ્ય સાધુ મહારાજ વિક્રમ સંવત ૧૭૭૨માં પધાર્યા. પૂજ્ય શ્રી ધર્મદાસજીના શિષ્ય શ્રી ઈન્દ્રજી સ્વામી અને શ્રી મુલચંદજી સ્વામી કચ્છમાં પધાર્યા.<ref name=":0">સામાન્ય</ref> ત્યારબાદ તેમણે ભુજથી ઉગ્ર વિહાર કરી, બાર ગાઉ દૂર ધમડકા ગામે પધાર્યા. સાંજ વખતે પૂ. સાધુજીઓ કાઉસગ્ગ ધ્યાનમાં ઊભા હતા ત્યારે રાજાએ મોકલેલા માણસો ધમડકે પહોંચ્યા અને ધ્યાનમાં ઊભેલા સાધુજીને જોઈ વિચારમાં પડ્યા કે આવા ઉત્તમ સંતોને મારીને અમે કયા ભવમાં છુટશું! તેઓએ રાજાના આદેશનો અમલ ન કર્યો. પૂ. સાધુજીને તેમણે કચ્છ છોડી જવા વિનંતી કરી અને ભુજ જઈને રાજાને જણાવ્યું કે અમે તમે આપેલા આદેશનું પાલન કરી આવ્યા છીએ.<ref name=":0" /> આમ કચ્છમાં ધર્મોપદેશ કારણે આવેલા મુનિરાજો રાજાની અવળી બુદ્ધિના કારણે કચ્છ છોડી પાછા ચાલ્યા ગયા.<ref name=":0" /> વિક્રમ સં. ૧૭૮૬માં કચ્છ રાજ્યના દિવાનપદે જૈન ધર્મના જાગ એવા શ્રી પારેખ થોભણ હતા. એ સમયે પરદેશી સાધુ શ્રી ભગવાનજી સ્વામી કચ્છ દેશે પધાર્યા. દિવાન સાહેબના ભાણેજ સોમચંદજી હતા. તેમને વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થતાં પૂ. ભગવાનજી સ્વામી પાસે દીક્ષા લેવાના ભાવ થયા. ત્યારે દિવાન સાહેબે કચ્છના મહારાવશ્રી લખપતજી સાહેબને જૈન ધર્મનો મર્મ સમજાવ્યો અને મહારાવશ્રીના મનમાં ધર્મ અને સાધુજીઓ પ્રત્યે જે અભાવ હતો, જે ભ્રમ હતો તે કાઢ્યો, મહારાવશ્રી સારી રીતે સમજ્યા અને શ્રી સોમચંદજીનો દીક્ષા મહોત્સવ પોતે કર્યો. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ dxafz3xeueg1b9kb3zsr8xc1wdfu4rt 901444 901443 2026-06-11T03:05:24Z Kekin Furia 87776 Removed url 901444 wikitext text/x-wiki <gallery> ચિત્ર:File 0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png|શ્રી આઠ કોટી પક્ષ </gallery>{{DISPLAYTITLE:સ્થાનકવાસી જૈન સંપ્રદાય}} {{જૈનત્વ|પૂજ્ય આચાર્ય ભગવંત શ્રી નાનાલાલજી સ્વામી તથા પૂજ્ય પ્રવર્તિની મહાસતી હંસાબાઈ સ્વામીની પાવન નિશ્રામાં હાલમાં વિચરતા ૨૨ ઠાણાઓ}}'''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ [[c:File:File_0000000033ac720887729a6bc38c67d1.png|ની]] આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રંથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાંબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ (યતિઓ) શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને મુખ પર 'મુહપત્તી' તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી કરેલું સફેદ વસ્ત્ર બાંધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનો હેતુ મોંમાં જતી જીવાત તથા હવામાં રહેલા અદ્રશ્ય (વાયુકાય) જીવોની હિંસા અટકાવવાનો છે. વળી, મુહપત્તી બાંધવાથી પવિત્ર ગ્રંથોનું અધ્યયન કરતી વખતે તેના પર થૂંક પણ ઊડતું નથી. વાયુમાં રહેલા અસંખ્ય જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરંપરા અહિંસાના નિયમનું ઉલ્લંઘન માને છે. તેઓ પોતાનું ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી ભિક્ષા રૂપે વહોરીને લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો એક ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતા નથી અને પાણીનો પણ એક રાતથી વધુ સંગ્રહ કરતા નથી. તેઓ ખાવા-પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચે જ પૂરી કરી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની પ્રથાને 'ચોવિહાર' કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ-સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતા નથી. સ્થાનકવાસી સંતો કોઈ પણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકે તે માટે અવાવરુ ખંડેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા, આથી તેઓ 'ઢૂંઢીયા' તરીકે ઓળખાતા. થોડાક પુસ્તકો, પહેરવા-ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થોમાંથી બનેલા પાત્રો સિવાય અન્ય કોઈ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ-સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનકવાસી સંપ્રદાયમાં વધુ મતભેદો થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જેમ કે તેરાપંથ, બાવીસ ટોળાનો બૈસ સંપ્રદાય (હસ્તમલજી મહારાજસાહેબ, નાનાલાલજી મહારાજસાહેબ અને કેટલાક અન્ય સાધુઓની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિરકાઓ વિહરમાન છે, જેમ કે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય વગેરે. કચ્છ દેશમાં સૌ પ્રથમ પૂજ્ય સાધુ મહારાજ વિક્રમ સંવત ૧૭૭૨માં પધાર્યા. પૂજ્ય શ્રી ધર્મદાસજીના શિષ્ય શ્રી ઈન્દ્રજી સ્વામી અને શ્રી મુલચંદજી સ્વામી કચ્છમાં પધાર્યા.<ref name=":0">સામાન્ય</ref> ત્યારબાદ તેમણે ભુજથી ઉગ્ર વિહાર કરી, બાર ગાઉ દૂર ધમડકા ગામે પધાર્યા. સાંજ વખતે પૂ. સાધુજીઓ કાઉસગ્ગ ધ્યાનમાં ઊભા હતા ત્યારે રાજાએ મોકલેલા માણસો ધમડકે પહોંચ્યા અને ધ્યાનમાં ઊભેલા સાધુજીને જોઈ વિચારમાં પડ્યા કે આવા ઉત્તમ સંતોને મારીને અમે કયા ભવમાં છુટશું! તેઓએ રાજાના આદેશનો અમલ ન કર્યો. પૂ. સાધુજીને તેમણે કચ્છ છોડી જવા વિનંતી કરી અને ભુજ જઈને રાજાને જણાવ્યું કે અમે તમે આપેલા આદેશનું પાલન કરી આવ્યા છીએ.<ref name=":0" /> આમ કચ્છમાં ધર્મોપદેશ કારણે આવેલા મુનિરાજો રાજાની અવળી બુદ્ધિના કારણે કચ્છ છોડી પાછા ચાલ્યા ગયા.<ref name=":0" /> વિક્રમ સં. ૧૭૮૬માં કચ્છ રાજ્યના દિવાનપદે જૈન ધર્મના જાગ એવા શ્રી પારેખ થોભણ હતા. એ સમયે પરદેશી સાધુ શ્રી ભગવાનજી સ્વામી કચ્છ દેશે પધાર્યા. દિવાન સાહેબના ભાણેજ સોમચંદજી હતા. તેમને વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થતાં પૂ. ભગવાનજી સ્વામી પાસે દીક્ષા લેવાના ભાવ થયા. ત્યારે દિવાન સાહેબે કચ્છના મહારાવશ્રી લખપતજી સાહેબને જૈન ધર્મનો મર્મ સમજાવ્યો અને મહારાવશ્રીના મનમાં ધર્મ અને સાધુજીઓ પ્રત્યે જે અભાવ હતો, જે ભ્રમ હતો તે કાઢ્યો, મહારાવશ્રી સારી રીતે સમજ્યા અને શ્રી સોમચંદજીનો દીક્ષા મહોત્સવ પોતે કર્યો. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ 4ub3t6lolpnpyge3rgckk4nx5z0lmd9 901459 901444 2026-06-11T10:00:51Z Dsvyas 561 [[Special:Contributions/Kekin Furia|Kekin Furia]] ([[User talk:Kekin Furia|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:KartikMistry|KartikMistry]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા. 854807 wikitext text/x-wiki {{જૈનત્વ}} '''સ્થાનકવાસી''' (स्थानकवासी) એ જૈન ધર્મનો એક પંથ છે જેની સ્થાપના લગભગ ૧૬૫૩ ની આસપાસ લવજી નામના વ્યાપારી દ્વારા થઈ. આ સંપ્રદાય માને છે કે ભગવાન નિરાકાર છે અને તેથી કોઈ પણ પ્રકારની મૂર્તિ પૂજા નથી કરતો.<ref>સ્ટીવન્સન , એસ.: હાર્ટ ઑફ જૈનીઝમ, p. ૧૯</ref> આ સંપ્રદાય ૧૫મી સદીના જૈન સુધારક લોઁકા દ્વારા પ્રેરિત સુધારિત વિચારસરણીનું પુનર્ગઠન છે. આ સંપ્રદાયનું પ્રાર્થના સ્થળ સ્થાનક તરીકે ઓળખાય છે જેને ઉપાશ્રય પણ કહે છે. સ્થાનકનો અર્થ હઁગામી આશ્રય સ્થળ એવો થાય છેૢ કેમકે સાધુ કે શ્રાવકો બંને ને તે હંગામી આશ્રય આપે છે. સ્થાનકમાં પ્રાર્થના દરમ્યાન પોતાનાથી ઇતર જિઁગની વ્યક્તિને સ્પર્શવું વર્જિત હોય છે. સ્થાનક વાસીઓ [[શ્વેતાંબર]] સંપ્રદાયના બત્રીસ આગમ (ગ્રઁથ) સિવાયના અન્ય કોઇ પણ ક્રિયાકાંડ, પૂજન, રિતી આદિનો સ્વીકાર નથી કરતાં અને આને પરિણામે તેઓ [[તેરાપંથ|તેરાપંથી]] સંપ્રદાયથી ઘણા મળતા આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં લગભગ ૫ લાખ જૈનો વસે છે. શ્વેતાઁબર જેઓ સ્થાનક વાસી નથી તેમને દેરાવાસી કહે છે. ==સંતો== [[File:Sthanakvasi monks.jpg|thumb|120px|left|સ્થાનકવાસી પરંપરાના જૈન સંતો.]] [[File:Shravak Priests, Guzerat, 19515701.jpg|thumb|ગુજરાતના સ્થાનકવાસી સંતો.]] સ્થાનક વાસી સાધુ સાધ્વીજીઓ (યતિ) સફેદ વસ્ત્રો પહેરે છે અને મોઁ પર મુહપતી તરીકે ઓળખાતું ચોરસ ઘડી વાળેલું સફેદ વસ્ત્ર બાઁધે છે. મુહપત્તી બાંધવા પાછળનું તાત્પર્ય મોઁમાં જતી જીવાત અને હવાના અન્ય અદ્રશ્ય જીવની હિઁસા રોકવાનો છે. (વળી મુહપતી બાંધતા પવિત્ર ગ્રંથો નો અભ્યાસ કરતાં તેના પર થૂંક પણ નથી ઉડતી.) વાયુમાઁ રહેલ અનંત જીવોની હિંસાને સ્થાનકવાસી પરઁપરા અહીંસાના નિયમનું ઉલ્લંધન માને છે. તેઓ પોતાનુઁ ભોજન શ્રાવકોના ઘરેથી વહોરીને (ભિક્ષા)લાવે છે. તેઓ ખાદ્ય સામગ્રીનો બીજા ભોજન સમયથી વધુ સંચય કરતાં નથી અને પાણીને તો એક રાતથી વધુ પણ ભરી રાખતા નથી. તેઓ ખાવા પીવાની બધી ક્રિયા સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની વચ્ચેજ આટોપી લે છે. રાત્રે ભોજન ન લેવાની બાધને ચોવિહાર કહે છે. ચતુર્માસના ચાર મહિના સિવાય સાધુ સંતો એક સ્થાનમાં વધુ સમય રોકાતાં નથી. સ્થાનકવાસી સંતોની કોઇ પ્ણ પ્રકારના વિક્ષેપ વિના સાધના કરી શકાય તે માટે સ્થાનકવાસી સાધુ અવાવરુ ખંડિયેર જેવા સ્થળો શોધતા રહેતા આથી તેમને ઢૂંઢીયા કહેવાતા. અમુક પુસ્તકો પહેરવા ઓઢવાના બે જોડી વસ્ત્રો અને પ્રાકૃતિક પદાર્થમાંથી બનેલા પાત્રા સિવાય અન્ય કોઇ પણ પ્રકારનો પરિગ્રહ સ્થાનકવાસી સાધુ સાધ્વીજીઓ રાખતા નથી. પાછળથી સ્થાનક વાસી સંપ્રદાયની અંદર વધુ મતભેદ થયા અને અન્ય ફિરકાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યાં, જેમકે તેરા પંથ, બૈસ ટોલાનો બૈસસંપ્રદા (હસ્તમલજી મહારાજસા, નાનાલાલજી મહારાજસા, અને અમુક અન્ય સાધુની આગેવાનીમાં). આ સિવાય ગુજરાતમાં સ્થાનકવાસી પરંપરાના અન્ય ફિર્કા વિહરમાન છે જેમકે છ કોટી સંપ્રદાય (અજરામર સંપ્રદાય), આઠ કોટી સંપ્રદાય (મોટા અને નાના), લીંબડી ગોપાલ સંપ્રદાય, દરિયાપુરી સંપ્રદાય, ગોંડલ સંપ્રદાય, ખંભાત સંપ્રદાય આદિ. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} * ફ્લુગેલ , પીટર (૨૦૦૮) 'ધ અન-નોન લોઁકા: ટ્રેડીશન એન્ડ ધ કલ્ચરલ અંકોંશીયસ.' In: Caillat, Colette and Balbir, Nalini, (eds.), Jaina Studies. Papers of the 12th World Sanskrit Conference Vol. 9. . Delhi: Motilal Banarsidas, pp. 181-279. == આપણ જુઓ == * [http://ajaramar.com/index.php અજરામર સંપ્રદાયની વેબસાઈટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210171230/http://ajaramar.com/index.php |date=2010-12-10 }} [[શ્રેણી:જૈનત્વ]] 5sq8m12kc4tqqga5tc9j296semqr608 0 30604 901462 786899 2026-06-11T10:24:36Z SiddhrajSinh Chavda 87786 /* */ 901462 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = એરવાડા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = દસાડા | latd = 23.324081 | longd = 71.830379 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]], [[તૂવેર]], [[મઠ]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''એરવાડા (તા. દસાડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[દસાડા તાલુકો|દસાડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. એરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:દસાડા તાલુકો]] 82cs3z7cgyzjztipv0kvyesm71vmzyj 901463 901462 2026-06-11T10:26:45Z SiddhrajSinh Chavda 87786 /* */ 901463 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = એરવાડા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = દસાડા | latd = 23.324081 | longd = 71.830379 | area_total = | altitude = | population_total =૨૧૦૦ | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]], [[તુવેર]], [[મઠ]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''એરવાડા (તા. દસાડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[દસાડા તાલુકો|દસાડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. એરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:દસાડા તાલુકો]] kx4jtkltmhfdrfyjlonc9c9yp6odhkb 0 53314 901454 860900 2026-06-11T06:49:22Z Kano Radadiya 87780 /* */ 901454 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = {{PAGENAME}} | other_name = | nickname = | iucn_category = <!-- for protected areas only --> | state_name = ગુજરાત | metro = <!-- for neighbourhoods/suburbs only --> | skyline = Mango kesar variety.JPG | skyline_alt = તાલાલા તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | skyline_caption = તાલાલા તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | latd =21.035908 | longd =70.663977 | display = inline, title | base_map = <!-- only if default map not wanted --> | base_map_alt = <!-- needed even if default map is used --> | inset_map_alt = <!-- likewise --> | locator_position = right<!-- left/right --> | base_map_label = <!-- yes/no --> | inset_map_marker = <!-- yes/no --> | map_caption = | area_total = | area_magnitude = | area_rank = | area_total_cite = | area_metro = | area_metro_cite = | altitude = | altitude_cite = | coastline = | International_Border = | climate = ઉષ્ણ કટિબંધ | precip = 932 | temp_annual = ૩૪.૨૬ | temp_winter = ૧૪.૪૫ | temp_summer = ૩૮.૮૨ | destination_1 = | direction_1 = | distance_1 = | mode_1 = | destination_2 = | direction_2 = | distance_2 = | mode_2 = | destination_3 = | direction_3 = | distance_3 = | mode_3 = | destination_4 = | direction_4 = | distance_4 = | mode_4 = | destination_5 = | distance_5 = | mode_5 = | destination_6 = | distance_6 = | mode_6 = | destination_7 = | distance_7 = | mode_7 = | destination_8 = | distance_8 = | mode_8 = | capital = <!-- for states/territories/regions only --> | hq = <!-- for districts only --> | largest_city = | largest_metro = | nearest_city = તાલાલા ગીર, વેરાવળ, જુનાગઢ, ઉના, કોડીનાર | region = | division = | district = ગીર સોમનાથ<!-- names --> | districts = <!-- number --> | taluk_names = તાલાલા ગીર | population_total = | population_rank = | population_as_of = | population_total_cite = | population_density = | population_density_cite = | population_metro = | population_metro_rank = | population_metro_as_of = | population_metro_cite = | sex_ratio = | HDI = | HDI_rank = | HDI_year = | HDI_category = | literacy = | literacy_rank = | literacy_male = | literacy_female = | official_languages = <!--For several entries use "collapsible list" (see below)--> | regional_languages = ગુજરાતી<!--Officially recognized languages--> | languages_type = <!--Other type of languages --> | languages =<!--Other languages list--> | ethnic_groups =<!--List/breakdown of ethnic groups--> | ethnic_groups_year = <!--Year of ethnic data (if provided)--> | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | leader_title_3 = | leader_name_3 = | established_title = | established_date = | legislature_type = | legislature_strength = | parliament_const = | assembly_const = | planning_agency = | civic_agency = | corp_zone = | corp_ward = | jurisdiction_title_1 = | jurisdiction_name_1 = | jurisdiction_title_2 = | jurisdiction_name_2 = | jurisdiction_title_3 = | jurisdiction_name_3 = | blank_title_1 = | blank_value_1 = | blank_title_2 = | blank_value_2 = | blank_title_3 = | blank_value_3 = | blank_title_4 = | blank_value_4 = | abbreviation =<!-- ISO 3166-2 --> | area_telephone = | postal_code = | unlocode = | vehicle_code_range = GJ-32 | website = | website_caption = | portal = | footnotes = | seal = | seal_size = | seal_alt = | seal_caption = | coord_title = yes |સ્થિતિ=યોગ્ય }} '''{{PAGENAME}}''' એ [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત]] રાજ્યના [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ જિલ્લાના]] એક તાલુકા [[તાલાલા તાલુકો|તાલાળા તાલુકામાં]] આવેલ એક ગામ છે<ref>{{cite web|url=https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|title=તળાળા તાલુકા પંચાયત|access-date=૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૦|archive-date=2020-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615085714/https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|url-status=dead}}</ref>. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત [[કેરી|કેસર કેરી]] એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે. == આ પણ જુવો == # [[કેરી|કેસર કેરી]] # [[ભારત]] # [[ગુજરાત]] # [[જૂનાગઢ]] == પ્રવાસન માહિતી == # [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|ગીરનું જંગલ]] == તાલાલા તાલુકાના ગામ == {{તાલાલા તાલુકાના ગામ}} == સંદર્ભો == {{reflist}} {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} 4uw1emfur93qvf93gonaa83puvc8ipa 901455 901454 2026-06-11T06:54:58Z Kano Radadiya 87780 901455 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = {{PAGENAME}} | other_name = | nickname = | iucn_category = <!-- for protected areas only --> | state_name = ગુજરાત | metro = <!-- for neighbourhoods/suburbs only --> | skyline = Mango kesar variety.JPG | skyline_alt = તાલાળા ગીર તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | skyline_caption = તાલાળા ગીર તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | latd =21.035908 | longd =70.663977 | display = inline, title | base_map = <!-- only if default map not wanted --> | base_map_alt = <!-- needed even if default map is used --> | inset_map_alt = <!-- likewise --> | locator_position = right<!-- left/right --> | base_map_label = <!-- yes/no --> | inset_map_marker = <!-- yes/no --> | map_caption = | area_total = | area_magnitude = | area_rank = | area_total_cite = | area_metro = | area_metro_cite = | altitude = | altitude_cite = | coastline = | International_Border = | climate = ઉષ્ણ કટિબંધ | precip = 932 | temp_annual = ૩૪.૨૬ | temp_winter = ૧૪.૪૫ | temp_summer = ૩૮.૮૨ | destination_1 = | direction_1 = | distance_1 = | mode_1 = | destination_2 = | direction_2 = | distance_2 = | mode_2 = | destination_3 = | direction_3 = | distance_3 = | mode_3 = | destination_4 = | direction_4 = | distance_4 = | mode_4 = | destination_5 = | distance_5 = | mode_5 = | destination_6 = | distance_6 = | mode_6 = | destination_7 = | distance_7 = | mode_7 = | destination_8 = | distance_8 = | mode_8 = | capital = <!-- for states/territories/regions only --> | hq = <!-- for districts only --> | largest_city = | largest_metro = | nearest_city = તાલાળા ગીર, વેરાવળ, જુનાગઢ, ઉના, કોડીનાર | region = | division = | district = ગીર સોમનાથ<!-- names --> | districts = <!-- number --> | taluk_names = તાલાળા ગીર | population_total = | population_rank = | population_as_of = | population_total_cite = | population_density = | population_density_cite = | population_metro = | population_metro_rank = | population_metro_as_of = | population_metro_cite = | sex_ratio = | HDI = | HDI_rank = | HDI_year = | HDI_category = | literacy = | literacy_rank = | literacy_male = | literacy_female = | official_languages = <!--For several entries use "collapsible list" (see below)--> | regional_languages = ગુજરાતી<!--Officially recognized languages--> | languages_type = <!--Other type of languages --> | languages =<!--Other languages list--> | ethnic_groups =<!--List/breakdown of ethnic groups--> | ethnic_groups_year = <!--Year of ethnic data (if provided)--> | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | leader_title_3 = | leader_name_3 = | established_title = | established_date = | legislature_type = | legislature_strength = | parliament_const = | assembly_const = | planning_agency = | civic_agency = | corp_zone = | corp_ward = | jurisdiction_title_1 = | jurisdiction_name_1 = | jurisdiction_title_2 = | jurisdiction_name_2 = | jurisdiction_title_3 = | jurisdiction_name_3 = | blank_title_1 = | blank_value_1 = | blank_title_2 = | blank_value_2 = | blank_title_3 = | blank_value_3 = | blank_title_4 = | blank_value_4 = | abbreviation =<!-- ISO 3166-2 --> | area_telephone = | postal_code = | unlocode = | vehicle_code_range = GJ-32 | website = | website_caption = | portal = | footnotes = | seal = | seal_size = | seal_alt = | seal_caption = | coord_title = yes |સ્થિતિ=યોગ્ય }} '''{{PAGENAME}}''' એ [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત]] રાજ્યના [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ જિલ્લાના]] એક તાલુકા [[તાલાળા ગીર તાલુકો|તાલાળા ગીર તાલુકામાં]] આવેલ એક ગામ છે<ref>{{cite web|url=https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|title=તાલાળા ગીર તાલુકા પંચાયત|access-date=૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૦|archive-date=2020-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615085714/https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|url-status=dead}}</ref>. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત [[કેરી|કેસર કેરી]] એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે. == આ પણ જુવો == # [[કેરી|કેસર કેરી]] # [[ભારત]] # [[ગુજરાત]] # [[જૂનાગઢ]] == પ્રવાસન માહિતી == # [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|ગીરનું જંગલ]] == તાલાળા ગીર તાલુકાના ગામ == {{તાલાળા ગીર તાલુકાના ગામ}} == સંદર્ભો == {{reflist}} {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} cuc1hk7b26flha79ry4rlxfzylc519j 901460 901455 2026-06-11T10:01:23Z Dsvyas 561 [[Special:Contributions/Kano Radadiya|Kano Radadiya]] ([[User talk:Kano Radadiya|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:KartikBot|KartikBot]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા. 860900 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = {{PAGENAME}} | other_name = | nickname = | iucn_category = <!-- for protected areas only --> | state_name = ગુજરાત | metro = <!-- for neighbourhoods/suburbs only --> | skyline = Mango kesar variety.JPG | skyline_alt = તાલાલા તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | skyline_caption = તાલાલા તાલુકાના ગામો ઓળખ -કેસર કેરી | latd =21.035908 | longd =70.663977 | display = inline, title | base_map = <!-- only if default map not wanted --> | base_map_alt = <!-- needed even if default map is used --> | inset_map_alt = <!-- likewise --> | locator_position = right<!-- left/right --> | base_map_label = <!-- yes/no --> | inset_map_marker = <!-- yes/no --> | map_caption = | area_total = | area_magnitude = | area_rank = | area_total_cite = | area_metro = | area_metro_cite = | altitude = | altitude_cite = | coastline = | International_Border = | climate = ઉષ્ણ કટિબંધ | precip = 932 | temp_annual = ૩૪.૨૬ | temp_winter = ૧૪.૪૫ | temp_summer = ૩૮.૮૨ | destination_1 = | direction_1 = | distance_1 = | mode_1 = | destination_2 = | direction_2 = | distance_2 = | mode_2 = | destination_3 = | direction_3 = | distance_3 = | mode_3 = | destination_4 = | direction_4 = | distance_4 = | mode_4 = | destination_5 = | distance_5 = | mode_5 = | destination_6 = | distance_6 = | mode_6 = | destination_7 = | distance_7 = | mode_7 = | destination_8 = | distance_8 = | mode_8 = | capital = <!-- for states/territories/regions only --> | hq = <!-- for districts only --> | largest_city = | largest_metro = | nearest_city = કેશોદ, જુનાગઢ, વેરાવળ | region = | division = | district = જુનાગઢ<!-- names --> | districts = <!-- number --> | taluk_names = તાલાલા | population_total = | population_rank = | population_as_of = | population_total_cite = | population_density = | population_density_cite = | population_metro = | population_metro_rank = | population_metro_as_of = | population_metro_cite = | sex_ratio = | HDI = | HDI_rank = | HDI_year = | HDI_category = | literacy = | literacy_rank = | literacy_male = | literacy_female = | official_languages = <!--For several entries use "collapsible list" (see below)--> | regional_languages = ગુજરાતી<!--Officially recognized languages--> | languages_type = <!--Other type of languages --> | languages =<!--Other languages list--> | ethnic_groups =<!--List/breakdown of ethnic groups--> | ethnic_groups_year = <!--Year of ethnic data (if provided)--> | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | leader_title_3 = | leader_name_3 = | established_title = | established_date = | legislature_type = | legislature_strength = | parliament_const = | assembly_const = | planning_agency = | civic_agency = | corp_zone = | corp_ward = | jurisdiction_title_1 = | jurisdiction_name_1 = | jurisdiction_title_2 = | jurisdiction_name_2 = | jurisdiction_title_3 = | jurisdiction_name_3 = | blank_title_1 = | blank_value_1 = | blank_title_2 = | blank_value_2 = | blank_title_3 = | blank_value_3 = | blank_title_4 = | blank_value_4 = | abbreviation =<!-- ISO 3166-2 --> | area_telephone = | postal_code = | unlocode = | vehicle_code_range = GJ-11 | website = | website_caption = | portal = | footnotes = | seal = | seal_size = | seal_alt = | seal_caption = | coord_title = yes |સ્થિતિ=યોગ્ય }} '''{{PAGENAME}}''' એ [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત]] રાજ્યના [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ જિલ્લાના]] એક તાલુકા [[તાલાલા તાલુકો|તાલાળા તાલુકામાં]] આવેલ એક ગામ છે<ref>{{cite web|url=https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|title=તળાળા તાલુકા પંચાયત|access-date=૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૦|archive-date=2020-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615085714/https://girsomnathdp.gujarat.gov.in/gu/taluka/Talala/home|url-status=dead}}</ref>. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત [[કેરી|કેસર કેરી]] એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે. == આ પણ જુવો == # [[કેરી|કેસર કેરી]] # [[ભારત]] # [[ગુજરાત]] # [[જૂનાગઢ]] == પ્રવાસન માહિતી == # [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|ગીરનું જંગલ]] == તાલાલા તાલુકાના ગામ == {{તાલાલા તાલુકાના ગામ}} == સંદર્ભો == {{reflist}} {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} c81j0mlmo6wezhoj3znmss4lfwuftlw 0 57346 901465 794422 2026-06-11T11:40:33Z HemaKumari29 87787 901465 wikitext text/x-wiki [[ચિત્ર:Badrinath Vedavyasa.jpg|300px|thumbnail|right|ત્રિયુગી નારાયણ મંદિર]] '''ત્રિયુગી નારાયણ''' ભગવાન વિષ્ણુનું એક પ્રાચીન વિશાળ મંદિર છે, જે ઉત્તરાખંડ રાજ્યના [[રુદ્રપ્રયાગ]] જિલ્લામાં આવેલું છે. ત્રિયુગી નારાયણ સોનપ્રયાગથી લગભગ 12 કિમી અને કેદારનાથ મંદિરથી 32 કિમી દૂર આવેલું છે. એક પૌરાણિક માન્યતા છે કે ભગવાન [[શિવ]] અને દેવી [[પાર્વતી|પાર્વતીના]] લગ્ન અહીં થયા હતા, જેમાં ભગવાન બ્રહ્માએ મુખ્ય પુરોહિત તરીકે ભૂમિકા ભજવી હતી, ભગવાન વિષ્ણુએ માતા પાર્વતીના ભાઈ તરીકે અને અન્ય દેવતાઓ સાક્ષી તરીકે ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref name=vishnu>{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm|title=Places of worship: Vishnu Temple|access-date=2009-07-25|archive-date=2008-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20080531120756/http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm|url-status=dead}}</ref><ref name=trig>{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title=Triyuginarayan|access-date=2009-07-25|publisher=National Informatic Centre|archive-date=2009-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410072118/http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|url-status=dead}}</ref>. આ મંદિરને અખંડ ધુની મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે મંદિરની સામે એક હવન કુંડ બળી રહ્યો છે. આ હવન કુંડમાં આ અગ્નિ દેવતાઓના મહાપ્રાણથી જીવંત હોવાનું માનવામાં આવે છે.<ref name="kedarnath">{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|access-date=2009-08-12}}</ref>. આ મંદિરમાં આવતા ભક્તો સમૃદ્ધ અને સુખી જીવનની આશા સાથે આ હવન કુંડમાં લાકડાં અર્પણ કરે છે. ત્રિયુગીનારાયણ મંદિરના મુખ્ય ઉપાસક જમલોકી બ્રાહ્મણો પણ છે. મંદિરનું પ્રાંગણ એક પ્રવાહનું સ્ત્રોત પણ છે, જે નજીકમાં સ્થિત ચાર પવિત્ર સ્નાન કુંડ (કુંડ) ને પાણી આપે છે.અહિં નારાયણની નાભિમાંથી જળ નીકળીને આસપાસ આવેલા ચાર કુંડમાં જાયછે. આ કુંડ બ્રહ્મકુંડ, રુદ્રકુંડ, વિષ્ણુકુંડ અને સરસ્વતીકુંડના નામથી ઓળખાય છે.<ref>{{Cite web|last=|date=|title=Triyuginarayan Temple - Shiva Parvati Marriage Place|url=https://musafirresort.in/triyuginarayan-temple/|url-status=live|access-date=2026-06-11|website=Musafir Resort|language=en-US}}</ref> == સંદર્ભો == {{reflist}} [[શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ]] [[શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો]] jisv4d6y68qi9h9u012r6llxnsu381a 0 65235 901437 890283 2026-06-10T23:45:19Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 901437 wikitext text/x-wiki [[File:Aaam Murabba.jpg|thumb|કેરીનો મુરબ્બો]] [[ચિત્ર:Shaftali murebbesi hazir e-citizen.jpg|300px|thumbnail|right|પીચ (ફળ)નો મુરબ્બો]] [[File:Cherry muraba.jpg|thumb|ચેરીનો મુરબ્બો]] [[File:Blackberry muraba.jpg|thumb|બ્લેકબેરી મુરબ્બો]] [[File:Saib Ka Murabba.JPG|thumb|સફરજનનો મુરબ્બો]] '''મુરબ્બો''' (અંગ્રેજી:Jam; હિન્દી:मुरब्बा) એ એક ભારતીય અથાણું છે જેને ફળ અને ખાંડમાંથી બનાવવામાં આવે છે<ref>{{Cite web |url=http://www.bhagvadgomandal.com/index.php?action=dictionary&sitem=%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%B0%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%AC%E0%AB%8B&type=1&page=0 |title=આર્કાઇવ ક .પિ |access-date=2015-04-19 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305051821/http://www.bhagvadgomandal.com/index.php?action=dictionary&sitem=%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%B0%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%AC%E0%AB%8B&type=1&page=0 |url-status=dead }}</ref>. આને રોટલી, થેપલા સાથે અથવા તો ફરસાણ સાથે ચટણી જેમ ખાવામાં આવે છે. આની બનાવટમાં ફળ સિવાય અન્ય શાકભાજી પણ વાપરી શકાય છે. મુરબ્બો આમ તો ભારતીય ઉપખંડની વાનગી છે પણ [[ગુજરાત]] સહિત સમગ્ર ભારતમાં ખવાય છે. ફળો માત્ર ચોક્કસ ઋતુ દરમિયાન મળતાં હોવાથી જે રીતે કેરીમાંથી બનતા અથાણાઓને તેલ કે ખાંડના આધારમાં અથાણા બનાવીને કાચની બરણીમાં સાચવવામાં આવે છે, તે રીતે મુરબ્બો પણ સાચવવામાં આવે છે. આ રીતે મુરબ્બો અને અન્ય અથાણાનો આનંદ આખા વર્ષ દરમ્યાન માણી શકાય છે. == સંદર્ભો == {{reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.jeevanshailee.com/આમળાનો-મુરબ્‍બો/ આમળાનો મુરબ્બો બનાવવાની રીત] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520041053/http://www.jeevanshailee.com/%E0%AA%86%E0%AA%AE%E0%AA%B3%E0%AA%BE%E0%AA%A8%E0%AB%8B-%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%B0%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E2%80%8D%E0%AA%AC%E0%AB%8B/ |date=2015-05-20 }} [[શ્રેણી:આહાર]] [[શ્રેણી:વાનગી]] [[શ્રેણી:અથાણાં]] 4fj45197pjmrjeofium2owwbtz4j5cq 0 66313 901433 898429 2026-06-10T14:40:25Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 901433 wikitext text/x-wiki {{Taxobox| image = Saw-scaled Viper (Echis carinatus) Photographed By Shantanu Kuveskar.jpg| image_width = 350px| image_caption = ''Echis carinatus'' in [[Mangaon]], ([[Maharashtra]], [[India]])| regnum = [[Animal]]ia| phylum = [[Chordata]]| subphylum = [[Vertebrate|Vertebrata]]| classis = [[Reptilia]]| ordo = [[Squamata]]| subordo = [[Snake|Serpentes]]| familia = [[Viperidae]]| subfamilia = [[Viperinae]]| genus = ''[[Echis]]''| species = '''''E. carinatus'''''| binomial = ''Echis carinatus''| binomial_authority = ([[Johann Gottlob Theaenus Schneider|Schneider]], 1801)| synonyms = * [''Pseudoboa''] ''Carinata'' <small>Schneider, 1801</small>* ''Boa Horatta'' <small>[[George Shaw|Shaw]], 1802</small>* ''Scytale bizonatus'' <small>[[François Marie Daudin|Daudin]], 1803</small>* [''Vipera'' (''Echis'')] ''carinata'' <small>&mdash; [[Blasius Merrem|Merrem]], 1820</small>* [''Echis''] ''zic zac'' <small>[[John Edward Gray|Gray]], 1825</small>* ''Boa horatta'' <small>&mdash; Gray, 1825</small>* ''Echis carinata'' <small>&mdash; [[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1830</small>* ''Vipera echis'' <small>[[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1837</small>* ''Echis'' (''Echis'') ''carinata'' <small>&mdash; Gray, 1849</small>* ''Echis ziczic'' <small>Gray, 1849</small>* ''V''[''ipera'']. ''noratta'' <small>[[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1854</small>* ''V''[''ipera'' (''Echis'']. ''carinata'' <small>&mdash; [[Giorgio Jan|Jan]], 1859</small>* ''Vipera'' (''Echis'') ''superciliosa'' <small>Jan, 1859</small>* ''E''[''chis'']. ''superciliosa'' <small>&mdash; Jan, 1863</small>* ''Vipera Echis Carinata'' <small>&mdash; [[Silvestre B. Higgins|Higgins]], 1873</small>* ''Echis carinatus'' <small>&mdash; [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1896</small>* ''Echis carinata'' var. ''nigrosincta'' <small>[[Christopher Martin Ingoldby|Ingoldby]], 1923</small> ([[nomen nudum]])* ''Echis carinatus carinatus'' <small>&mdash; [[John Davidson Constable|Constable]], 1949</small>* ''Echis carinatus'' <small>&mdash; [[Robert Mertens|Mertens]], 1969</small>* ''Echis carinatus'' <small>&mdash; [[Mahmoud Latifi|Latifi]], 1978</small>* ''Echis'' [(''Echis'')] ''carinatus carinatus'' <small>&mdash; [[Vladimir Alexadrovich Cherlin|Cherlin]], 1990</small>* ''Echis carinata carinata'' <small>&mdash; [[:fr:Indraneil Das|Das]], 1996</small><ref name="McD99">McDiarmid RW, [[Jonathan A. Campbell|Campbell JA]], Touré T. 1999. ''Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Volume 1.'' Washington, District of Columbia: Herpetologists' League. 511 pp. ISBN 1-893777-00-6 (series). ISBN 1-893777-01-4 (volume).</ref>}} '''ફુરસા''' કે '''પડકું''' કે '''પૈડકું''' (અંગ્રેજી:Saw-Scaled Viper, Carpet Viper; દ્વિપદ-નામ:Eachis carinatus) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨) કુટુંબોની ત્રેસઠ[૧] (૬૩) જાતિઓમાંની એક ઝેરી સર્પની જાતી છે<ref name="sarpsandrabh2017book૧">{{cite book |last=દેસાઈ |first=અજય મ. |date=એપ્રિલ ૨૦૧૭ |title= સર્પ સંદર્ભ (ગુજરાતનાં સાપ વિષે માહિતિ) |url=https://drive.google.com/file/d/0B4_aNYLcCt_oYmZSVWVrQUJqdHM/view |publisher=પ્રકૃતિ મિત્ર મંડળ |page=૧૪ }}</ref><ref name="ભગોમં-ફુરસા">{{cite web|url= http://www.bhagvadgomandal.com/index.php?action=dictionary&sitem=%E0%AA%AB%E0%AB%81%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE&type=1&page=0|title= ફુરસા|author= ગોંડલનરેશ શ્રી ભગવતસિંહજી|date= |work= ભગવદ્ગોમંડલ|publisher= www.bhagvadgomandal.com|access-date= ૦૭ જુન ૨૦૧૫|archive-date= 2019-09-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20190922063454/http://www.bhagvadgomandal.com/index.php?action=dictionary&sitem=%E0%AA%AB%E0%AB%81%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE&type=1&page=0|url-status= dead}}</ref> ==ઓળખ== પૃખ્ત વયનાં સર્પની વધુમાં વધુ લંબાઈ ૩૨ ઇંચ જોવા મળી છે<ref name="sarpsandrabh2017book૧"></ref>. ==આહાર== આ સર્પ ભોજન માટે મોટેભાગે તીડ, કરચલા, જીંવડા, અળસિયા, ગોકળગાય, કરોળીયા, વીંછી, કાનખજુરા, દેડકા, ગરોળી અને કાચિંડા પસંદ કરે છે<ref name="sarpsandrabh2017book૧"></ref>. ==પ્રજનન== વરસમાં એક કે બે વખત પ્રજનન કરી દરેક વેતરે ૪ થી ૮ બચ્ચા ને જન્મ આપે છે. જન્મ સમયે બચ્ચાની લંબાઈ ૩ ઈંચ હોય છે<ref name="sarpsandrabh2017book૧"></ref>. ==અન્ય માહિતિ== '''હીમોટોક્સિન''' પ્રકારનું ઝેર ધરવાતો હોવાથી એ કરડે ત્યારે માણસનાં લોહીમાંના રક્તકણો નાશ પામે છે અને અંતે મગજને પ્રાણવાયું ન મળવાથી માણસનું મૃત્યુ થાય છે<ref name="Daniels">Daniels JC. 2002. ''The Book of Indian Reptiles and Amphibians''. Mumbai: Bombay Natural History Society & Oxford University Press. 252 pp. [151-153]. ISBN 0-19-566099-4.</ref>. એ ગુંચળું વળીને પોતાના શરીર પરનાં ભીંગડાં એકબીજા સાથે ઘસીને એક ખાસ અવાજ પેદા કરે છે<ref name="ભગોમં-ફુરસા" />. પોતાના શરીરનાં ગુંચળાનો સ્પ્રીંગની માફક ઉપયોગ કરીને એ કુદકો મારી શકતો હોવાથી<ref name="ભગોમં-ફુરસા" /> લોકબોલીમાં એને '''ઉડકણું''' પણ કહે છે. અંગ્રેજીભાષાનું નામ '''સો-સ્કેલ્ડ વાઇપર''' છે<ref name="MAVIN">[http://www.toxinfo.org/antivenoms/indication/ECHIS_CARINATUS.html ''Echis carinatus'' antivenoms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201071908/http://www.toxinfo.org/antivenoms/indication/ECHIS_CARINATUS.html |date=2010-12-01 }} at [http://www.toxinfo.org/antivenoms/ Munich Antivenom Index]. Accessed 13 September 2006.</ref>. [[Image:Echis carinatus head sal.jpg|thumb|left|300px|દક્ષીણભારતમાં જોવામળતો ''ફુરસા''.]]<br clear=all/> ==સંદર્ભ== {{reflist}} {{સ્ટબ}} == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:સર્પ]] [[શ્રેણી:ઝેરી સર્પ]] [[શ્રેણી:બચ્ચાને જન્મ આપતા સર્પ]] 5wv6ysz8rlxi78d527uheot0j0j1aek 0 150567 901435 901190 2026-06-10T20:24:03Z JoinedW 87743 /* */ removed dead links 901435 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = Galloping Horse | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=en-us}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] 3gx0jan4cp7m087gq28oxr6jg9xr48e 901436 901435 2026-06-10T20:27:17Z JoinedW 87743 /* */ gujarati maa lakhyu 901436 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=en-us}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] 954xqtr3qeyxhaifp46elp2gfhk333d 901445 901436 2026-06-11T03:54:31Z JoinedW 87743 901445 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો] 83s6j177n1lzexbj0nmnckqaxtqnq63 901446 901445 2026-06-11T03:54:57Z JoinedW 87743 [[Special:Contributions/JoinedW|JoinedW]] ([[User talk:JoinedW|talk]])એ કરેલો ફેરફાર [[Special:Diff/901445|901445]] પાછો વાળ્યો 901446 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=en-us}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] 954xqtr3qeyxhaifp46elp2gfhk333d 901447 901446 2026-06-11T05:27:58Z JoinedW 87743 /* સંદર્ભ */ 901447 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] i91st7tn00aoz9rr9c5ulkv7mh7agdo 901448 901447 2026-06-11T05:33:34Z JoinedW 87743 901448 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=|url-status=live}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] lc9g3n3a6gtbswi2buwffdpibd35qn3 901449 901448 2026-06-11T05:34:20Z JoinedW 87743 901449 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=|url-status=live}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=|url-status=live}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] hh0y0u9g94u6j0e4e39hfls5ml721ez 901450 901449 2026-06-11T05:35:48Z JoinedW 87743 901450 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=|url-status=live}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|url-status=live}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] 1huyqwt5z82zfo181eysx2w4vz3dgu0 901451 901450 2026-06-11T05:40:57Z JoinedW 87743 901451 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=|website=}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|url-status=live}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] m41ytpbhhlnxnan9vxg3d3rwfhyid69 901452 901451 2026-06-11T05:41:56Z JoinedW 87743 901452 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગાલોપીંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = ભારત | branch = ભારતીય વાયુસેના | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=|website=}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] g8p22dsk7twnlog2fuyx7w3z62s79kk 901457 901452 2026-06-11T09:51:50Z Dsvyas 561 [[Special:Contributions/JoinedW|JoinedW]] ([[User talk:JoinedW|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા. 901190 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = Galloping Horse | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = {{Country|India}} | branch = {{Air force|India}} | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=en-us}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] q7nd1h17ee08875t9caerlu02mjqrlk 901458 901457 2026-06-11T09:59:51Z Dsvyas 561 ગેલોપિંગ હોર્સ 901458 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = એર માર્શલ | name = અવધેશ કુમાર ભારતી | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=IND|size=90%|SYSM|AVSM|VM}} | native_name = | native_name_lang = | image = File:Air Marshal Bharti.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ઓપરેશન સિંદુર વિષે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ દરમિયાન એર માર્શલ ભારતી | office = ડેપ્યુટી ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના નાયબ વડા) | 1blankname = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata = અમર પ્રીત સિંઘ | term_start = ૧ જૂન ૨૦૨૫ | term_end = | predecessor = તેજીંદર સિંઘ | successor = | office1 = ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ એર ઓપરેશન્સ | term_start1 = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ | term_end1 = ૩૧ મે ૨૦૨૫ | 1blankname1 = ચિફ ઓફ એર સ્ટાફ (વાયુદળ કર્મચારીઓના વડા) | 1namedata1 = અમર પ્રીત સિંઘ | predecessor1 = સુરત સિંધ | successor1 = જ્યોર્જ થોમસ | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{birth date|YYYY|MM|DD}} if dead --> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = ગેલોપિંગ હોર્સ | birth_place = પૂર્ણિયા, [[બિહાર]] | allegiance = {{Country|India}} | branch = {{Air force|India}} | service_years = ૧૩ જૂન ૧૯૮૭ – હાલપર્યંત | rank = [[File:Indian IAF OF-8.svg|24px]] એર માર્શલ | military_blank1 = સર્વિસ નંબર | military_data1 = ૧૮૭૮૧ | unit = નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન | commands = {{plainlist| * ૨ વિંગ * નં. ૨૪ સ્ક્વોડ્રન * નં. ૩૦ સ્ક્વોડ્રન * એડ્વાન્સ હેડક્વાર્ટર, ઇસ્ટર્ન એર કમાન્ડ }} | battles = ઓપરેશન વિજય (૧૯૯૯)<br>ઓપરેશન પરાક્રમ<br>ઓપરેશન સિંદુર | battles_label = યુદ્ધો | military_blank2 = પારિતોષિકો | military_data2 = {{plainlist| * [[File:Sarvottam Yudh Seva Medal ribbon.svg|20px]] સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ * [[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] અતિવિશિષ્ટ સેવા મેડલ * [[File:Vayusena Medal ribbon.svg|20px]] વાયુ સેના મેડલ }} | spouse = | relations = | laterwork = | signature = | website = | other_name = | memorials = | signature_size = | signature_alt = | module = | alma_mater = ઇન્ડિયન એરફોર્સ એકેડેમી<br>[[File:National Defence Academy NDA.png|20px|class=skin-invert]] નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી<br>સૈનિક સ્કુલ, તિલૈયા }} '''એર માર્શલ''' '''અવધેશ કુમાર ભારતી, એવીએસએમ, વીએમ,''' ભારતીય વાયુસેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી છે. તેમને એર માર્શલ એકે ભારતી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|title=Who is Air Marshal AK Bharti? One of the minds behind India's air strikes against Pakistan|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-is-ak-bharti-one-of-the-minds-behind-indias-air-strikes-against-pakistan-101747047689426.html|newspaper=Hindustan Times|date=2025-05-12|access-date=2025-05-17|language=en-us}}</ref> હાલમાં ભારતી નાયબ વાયુસેના પ્રમુખ છે. તેઓ ૧ જૂન ૨૦૨૫થી આ પદ પર છે.<ref>{{Cite web|title=Service Record for Air Marshal Awadesh Kumar Bharti 18781 F(P) at Bharat Rakshak.com|url=http://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/18781|access-date=2025-06-01|website=Bharat Rakshak|language=en-gb}}</ref> આ પહેલા તેઓ એર ઓપરેશન્સના ડિરેક્ટર જનરલ હતા. તેમણે [[ઓપરેશન સિંદૂર]]<nowiki/>માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title='Without fear...': Air Marshal quotes Ramcharitmanas at Operation Sindoor briefing|url=https://www.indiatoday.in/india/story/operation-sindoor-air-marshal-defence-briefing-ramcharitmanas-pakistan-conflict-2723565-2025-05-12|access-date=2025-05-16|website=India Today|language=en}}</ref> ભારત સરકારે ભારતીને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને વાયુ સેના મેડલ આપ્યા છે.<ref>{{Cite news|title=Small-town roots, sky-high valour: Bihar’s sons at the helm of Operation Sindoor|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/small-town-roots-sky-high-valour-bihars-sons-at-the-helm-of-operation-sindoor/articleshow/121170360.cms|newspaper=The Times of India|date=2025-05-15|access-date=2025-05-24|issn=0971-8257}}</ref> == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] 5lje2ejk5i72v07fiprjipiuqlttyge 0 153078 901434 896333 2026-06-10T15:47:31Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 901434 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય | native_name = বাংলাদেশ জাতীয় জাদুঘর | native_name_lang = bn | logo = | image = Bangladesh National Museum southern side (01).jpg | former_name = ઢાકા સંગ્રહાલય | established = ૨૦ માર્ચ ૧૯૧૩ | location = શાહબાગ, ઢાકા, બાંગ્લાદેશ | coordinates = {{Coord|23|44.25|N|90|23.67|E|region:BD_type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|bangladeshmuseum.gov.bd/}} | director = મોહમ્મદ કમ્રુજમાન<ref>{{Cite web |url=http://www.bangladeshmuseum.gov.bd/site/page/e511a1d3-f3c1-4fbf-809e-e7bc2ca9aeed/ |title=Director General |website=bangladeshmuseum.gov.bd |language=en-gb |access-date=2022-12-24 |archive-date=25 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225064304/http://www.bangladeshmuseum.gov.bd/site/page/e511a1d3-f3c1-4fbf-809e-e7bc2ca9aeed/ |url-status=live}}</ref> | map_type = | visitors = {{circa|15 million}} (including c. 1.2 million foreigners) per year }} '''બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય''' એ બાંગ્લાદેશની સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક કલાકૃતિઓનો રાષ્ટ્રીય ભંડાર છે, જે ઢાકાના શાહબાગ વિસ્તારમાં સ્થિત છે. તેની સ્થાપના ૨૦ માર્ચ, ૧૯૧૩ના રોજ ઢાકા સંગ્રહાલયના નામથી કરવામાં આવી હતી અને ૭ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૩ના રોજ તેનું ઔપચારિક ઉદ્‌ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. ૩૭૯ વસ્તુઓના પ્રારંભિક સંગ્રહ સાથે, તે ૨૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૪ના રોજ જાહેર જનતા માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું હતું.<ref name="about" /> ૧૯૭૧માં બાંગ્લાદેશની સ્વતંત્રતા પછી, સંસ્થાને બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયના નામથી પુનર્ગઠિત કરવામાં આવી, જેમાં ભૂતપૂર્વ ઢાકા સંગ્રહાલયના વિવિધ ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો, અને ૧૯૮૩માં તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં ઔપચારિક રીતે ઉદ્‌ઘાટન કરવામાં આવ્યું.<ref>{{cite news |title=Bangladesh National Museum: A unique tourism attraction |work=Daily Sun |date=May 14, 2019 |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/392133 |access-date=November 7, 2025 |archive-date=નવેમ્બર 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112222904/https://www.daily-sun.com/printversion/details/392133 |url-status=dead }}</ref> સંગ્રહાલયમાં નૃવંશશાસ્ત્ર અને સુશોભન કલા, ઇતિહાસ અને શાસ્ત્રીય કલા, કુદરતી ઇતિહાસ અને વિશ્વ સભ્યતાના વિભાગો છે. પ્રાગૈતિહાસિક યુગથી લઈને સમકાલીન ઇતિહાસ સુધીની કલાકૃતિઓ અહીં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે, જેમાં ૫૦,૦૦૦થી વધુ પ્રાચીન અને મધ્યયુગીન સિક્કાઓ, ગાંધાર કાળના બૌદ્ધ શિલ્પો અને ૧૯૭૧ના મુક્તિ યુદ્ધ સંબંધિત પ્રદર્શનોનો સમાવેશ થાય છે.<ref>{{cite web |title=Universepg An Independent International Academic Publisher |website=universepg.com |date=November 14, 2023 |url=https://www.universepg.com/ajssls/role-of-bangladesh-national-museum-in-preservation-of-history-culture-and-heritage-of-bangladesh |access-date=November 7, 2025}}</ref> [[File:Rishabhdeva at Bangladesh National Museum.png|thumb|150px|બેઠેલી મુદ્રામાં ઋષભદેવની મૂર્તિ.]] == ઇતિહાસ == [[File:National Museum1.JPG|thumb|સૈયદ મૈનુલ હુસૈન દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]] ૧૮૫૫માં, એશિયાટિક સોસાયટી ઓફ બંગાળે ઢાકામાં એક સંગ્રહાલય સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, પરંતુ લોજિસ્ટિક (સુપ્રચાલન તંત્ર) મર્યાદાઓને કારણે તે મુલતવી રાખવામાં આવ્યું હતું. બાદમાં, ૧૯૦૭માં, આ પહેલ ઢાકાના ઉચ્ચ વર્ગમાં ફરી ઉભરી આવી. આ પછી, ૨૦ માર્ચ, ૧૯૧૩ ના રોજ, અવિભાજિત બંગાળ સરકાર દ્વારા ઢાકા મ્યુઝિયમની ઔપચારિક સ્થાપના કરવામાં આવી. તે શરૂઆતમાં જૂના સચિવાલય મકાન (બાદમાં ઢાકા મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલનો ભાગ) ના એક રૂમમાં સ્થિત હતું. આ સંસ્થાને ઢાકાના રહેવાસીઓ તરફથી લગભગ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનો ફાળો અને ૨,૦૦૦ રૂપિયાના પ્રારંભિક સરકારી અનુદાન દ્વારા ટેકો આપવામાં આવતો હતો. ૭ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૩ના રોજ, બંગાળના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર, લોર્ડ થોમસ ડેવિડ ગિબ્સન કાર્માઇકલ દ્વારા સ્થાનિક મહાનુભાવોની હાજરીમાં, જગન્નાથ યુનિવર્સિટી કોલેજના જૂના મકાનમાં જાહેર જનતા માટે તેનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. પ્રારંભિક સંગ્રહમાં લગભગ ૫૦૦ વસ્તુઓનો સમાવેશ થતો હતો, જેમાં મુખ્યત્વે પ્રાદેશિક પુરાતત્વીય કલાકૃતિઓ, સિક્કા, હસ્તપ્રતો અને લોક કલાનો સમાવેશ થતો હતો. સંગ્રહ વધતો ગયો તેમ, ૧૯૧૫ સુધીમાં તેને નિમતાલી બારોદુઆરી બિલ્ડિંગમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યું.<ref>{{cite web |title=National Museum of Bangladesh in Bangladesh , The National Museum of Bangladesh is located in the historic capital of Dhaka. It is one of the oldest and ... |website=Archaeology |url=https://www.greatarchaeology.com/museum_details.php?museum=National_Museum_of_Bangladesh |access-date=November 7, 2025 }}{{Dead link|date=જાન્યુઆરી 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ૧૯૪૭માં ભારતના ભાગલા પછી, સંસ્થા પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં ઢાકા સંગ્રહાલય તરીકે કાર્યરત રહી અને તેને અનેક વહીવટી પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ઉદાહરણ તરીકે, તેના પ્રથમ ક્યુરેટર, નલિની કાંતા ભટ્ટાસાલીના મૃત્યુ પછી, ૧૯૪૭ થી ૧૯૫૧ સુધી કોઈ કાયમી ક્યુરેટર નહોતા, અને આ સમય દરમિયાન, તેના પરિસરમાં અસ્થાયી રૂપે એક પ્રેસ એજન્સીનો કબજો હતો.<ref>{{cite book |last=Bhuiyan |first=Mokammal H. |editor1-last=Chaturvedi |editor1-first=Neekee |editor2-last=Panwar |editor2-first=Tamegh |editor3-last=Meena |editor3-first=Jigyasa |chapter=From Dacca Museum to Bangladesh National Museum: A Journey |title=Rethinking Museum Spaces: The South Asian Turn |url=https://www.researchgate.net/publication/390948356 |access-date=November 7, 2025 |year=2025 |publisher=Centre for Museology and Conservation, University of Rajasthan |isbn=978-81-981096-9-9 |pages=133–141}}</ref> ૧૯૫૧-૧૯૫૨માં એક અંશકાલીન ક્યુરેટરની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, અને ૧૯૫૪માં, ઇનાયતુર રહેમાન ક્યુરેટર તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૭૧માં પાકિસ્તાન આર્મીના હુમલાથી નુકસાન પામેલા સ્થળો (જેમ કે દિનાજપુર રાજબારી અને બલધા મ્યુઝિયમ) ના પ્રદર્શનો અહીં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં, બંગાળી મુક્તિ સંગ્રામ વિશેની માહિતીનું દસ્તાવેજીકરણ કરવાના ઉદ્દેશ્યથી યુદ્ધ સંબંધિત દસ્તાવેજો અને કલાકૃતિઓનો સંગ્રહ શરૂ થયો.<ref>{{cite news |last=Kamal |first=Masum |title=Where history breathes: Families touch the past to explore Liberation War legacy at National Museum |work=bdnews24.com |date=March 26, 2025 |url=https://bdnews24.com/bangladesh/9338ac858dc5 |access-date=November 7, 2025}}</ref> સ્વતંત્રતા પછી, ૧૯૭૨માં, નવા સ્વતંત્ર રાજ્યની ઓળખને અનુરૂપ સંસ્થાનું નામ બદલીને 'બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય' રાખવામાં આવ્યું, અને ૧૯૭૪માં સરકારી આદેશ દ્વારા તેને સત્તાવાર રીતે આ નામ મળ્યું. ૧૯૭૦માં ટ્રસ્ટી બોર્ડ અને ૧૯૭૪માં રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય કમિશનની રચના કરવામાં આવી હતી, જેનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૯૭૦ અને ૧૯૮૦ના દાયકા દરમિયાન પુનર્ગઠનના ભાગ રૂપે, ડિસેમ્બર ૧૯૭૫માં ECNEC દ્વારા શાહબાગમાં સંગ્રહાલય માટે એક નવી જગ્યાને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. વધતા જતા સંગ્રહનું સંચાલન કરવા માટે માનવશાસ્ત્ર, સુશોભન કલા અને ઇતિહાસ જેવા વિશિષ્ટ ક્યુરેટોરિયલ વિભાગોની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. અંતે, ૧૭ નવેમ્બર, ૧૯૮૩ના રોજ, શાહબાગમાં આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ નવી ઇમારત જાહેર જનતા માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવી.<ref name="about">{{cite web |title= About |website=Bangladesh National Museum |date=November 17, 1983 |url=https://bangladeshmuseums.com/BNM/ |access-date=November 7, 2025}}</ref> ૨૦૧૭ સુધીમાં, ચાલુ સંપાદન અને સંશોધનના પરિણામે, બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયનો સંગ્રહ ૯૧,૨૮૭ કલાકૃતિઓ સુધી પહોંચ્યો, જેમાં ઐતિહાસિક, નૃવંશશાસ્ત્રીય અને કુદરતી ઇતિહાસની વસ્તુઓ ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે.<ref>{{cite news |title=Bangladesh National Museum in space crisis |work=New Age |date=November 7, 2025 |url=https://www.newagebd.net/article/18891/bangladesh-national-museum-in-space-crisis |access-date=November 7, 2025}}</ref> વ્યાપક સંસ્થાકીય આધુનિકીકરણના ભાગ રૂપે, સંગ્રહાલયે ૨૦૧૨માં ડિજિટાઇઝેશન પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો. તેનો ઉદ્દેશ્ય સમગ્ર સંગ્રહનો ડેટાબેઝ બનાવવાનો હતો, મર્યાદિત પ્રદર્શન જગ્યામાં કલાકૃતિઓની પહોંચ અને જાળવણીમાં સુધારો કરવાનો હતો.<ref>{{cite web |title=Digitization of government agencies related to culture and creative sectors and upgradation of various cultural services |publisher=UNESCO |url=https://media.unesco.org/sites/default/files/webform/dce002/QPR_2020_BD_86792748-014b-40d0-ba02-ff712ec3dafe_5.pdf |language=rw |access-date=November 7, 2025}}</ref> એપ્રિલ ૨૦૧૭ માં, સંગ્રહાલયે ૩૬૦-ડિગ્રી વર્ચ્યુઅલ ગેલેરી શરૂ કરી, જેનાથી પસંદગીના પ્રદર્શનો ઓનલાઇન પ્રવાસો દ્વારા વૈશ્વિક પ્રેક્ષકો માટે સુલભ બન્યા.<ref>{{cite news |title=National Museum goes virtual |work=New Age |date=November 7, 2025 |url=https://www.newagebd.net/print/article/14297 |access-date=November 7, 2025}}</ref> વધુમાં, ૨૦૧૦થી, યુનેસ્કો અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસા સંબંધિત કાર્ય પર સંસ્થા સાથે સહયોગ કરી રહ્યું છે.<ref>{{cite web |title=Implementing community-based heritage festivals in eight administrative divisions of Bangladesh - UNESCO Intangible Cultural Heritage |publisher=UNESCO |url=https://ich.unesco.org/en/assistances/implementing-community-based-heritage-festivals-in-eight-administrative-divisions-of-bangladesh-02226 |access-date=November 7, 2025}}</ref> == મુલાકાતીઓ == દરરોજ સરેરાશ ૨૦૦૦થી વધુ મુલાકાતીઓ બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયની મુલાકાત લેવા આવે છે. તેમાં વિદેશીઓ પણ શામેલ છે. મુલાકાતી ફી પુખ્ત વયના લોકો માટે ૪૦ રૂપિયા અને સગીરો માટે ૨૦ રૂપિયા, વિદેશીઓ માટે ૫૦૦ રૂપિયા અને સાર્ક દેશોના મુલાકાતીઓ માટે ૩૦૦ રૂપિયા છે.<ref>{{Cite web |title=Entry Fee |url=https://bangladeshmuseum.gov.bd/site/page/d490ec7c-2c01-4f92-8c6d-620c572178e4/- |access-date=12 August 2023 |archive-date=12 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230812072923/https://bangladeshmuseum.gov.bd/site/page/d490ec7c-2c01-4f92-8c6d-620c572178e4/- |url-status=live}}</ref> જોકે, ૩ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો અને શારીરિક રીતે અક્ષમ વ્યક્તિઓ માટે ટિકિટ જરૂરી નથી. ==ગેલેરી== <gallery> Image:Composition by Novera Ahmed.jpg Image:Reclining Figure.jpg Image:Seated Woman Sculpture.jpg Image:National Museum Dhaka1.jpg Image:National Museum Dhaka2.jpg Image:National Museum Dhaka3.jpg Image:National Museum Dhaka4.jpg Image:National Museum Dhaka5.jpg Image:National Museum Dhaka6.jpg Image:National Museum Dhaka7.jpg Image:National Museum Dhaka8.jpg Image:National Museum Dhaka9.jpg </gallery> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{commons category|Bangladesh National Museum|બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય}} * {{Official website|http://www.bangladeshmuseum.gov.bd/ અધિકારીક વેબસાઇટ}} [[શ્રેણી:સંગ્રહાલય]] 9d2q6s6d3jtyfnqoaqce1jere89sxzj 0 154553 901432 901369 2026-06-10T12:04:57Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 901432 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Parbati Ghose 2023 stamp of India.jpg | caption = ૨૦૨૩ની ભારતીય ટપાલ ટિકિટ પર પાર્વતી ઘોષ | honorific_prefix = | name = પાર્વતી ઘોષ | birth_name = ચપલા નાયક | birth_date = {{Birth date|1942|03|28|df=y}} | birth_place = [[કટક જિલ્લો]], [[ઑડિશા]], બ્રિટીશ ભારત | death_date = {{Death date and age|2018|02|12|1942|03|28|df=y}} | death_place = [[ભુવનેશ્વર]], [[ઑડિશા]], ભારત | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = સનત નલિની ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલ, કટક | occupation = {{hlist | અભિનેત્રી | ફિલ્મ નિર્દેશક | ફિલ્મ નિર્માતા }} | years_active = ૧૯૪૯–૨૦૧૨ | era = | known_for = ઓડિશાના પ્રથમ મહિલા ફિલ્મ નિર્માતા | notable_works = | spouse = ગૌર પ્રસાદ ઘોષ }} '''પાર્વતી ઘોષ''' (જન્મ ચપલા નાયક; ૨૮ માર્ચ ૧૯૪૨ – ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮)<ref>{{Cite web |url=http://www.womanodisha.com/parbati-ghosh/ |title=Parbati Ghosh {{!}} FlatNews |language=en-US |access-date=28 February 2019 |archive-date=27 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927130321/http://www.womanodisha.com/parbati-ghosh/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/yearender-2018-list-of-important-people-who-died-2018-1412886-2018-12-19 |title=30 important people who died in 2018 |newspaper=India Today |language=en |access-date=28 February 2019 |agency=Ist}}</ref> એક ભારતીય અભિનેત્રી, ફિલ્મ દિગ્દર્શક અને ફિલ્મ નિર્માતા હતા.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/cuttack/actress-parbati-ghosh-passes-away/articleshow/62883199.cms |title=Actress Parbati Ghosh passes away |website=The Times of India |date=12 February 2018 |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.telegraphindia.com/odisha/hubby-helped-not-industry-filmmaker/cid/273414 |title=Hubby helped, not industry: Filmmaker |website=The Telegraph (India) |language=en |access-date=1 February 2019}}</ref> તેઓ [[ઑડિશા]] રાજ્યના પ્રથમ મહિલા ફિલ્મ નિર્માતા હતા.<ref>{{cite news |title=Parbati Ghose, Odisha's first female filmmaker, passes away |url=http://www.thehindu.com/news/national/parbati-ghose-odishas-first-female-filmmaker-passes-away/article22733418.ece |work=The Hindu |date=12 February 2018 |access-date=7 March 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Parbati Ghose: The actor who dazzled on and off camera in Odisha film industry |url=http://odishasuntimes.com/parbati-ghose-the-actor-who-dazzled-on-and-off-camera-in-odisha-film-industry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214175427/http://odishasuntimes.com/parbati-ghose-the-actor-who-dazzled-on-and-off-camera-in-odisha-film-industry/ |url-status=usurped |archive-date=14 February 2018 |date=12 February 2018 |access-date=7 March 2018}}</ref> == પ્રારંભિક જીવન == આઠ ભાઈ-બહેનોમાંના એક પાર્વતીનો જન્મ ૨૮ માર્ચ ૧૯૩૩ના રોજ બ્રિટિશ ભારતના ઑડિશાના કટક જિલ્લાના માનસિંહપટણામાં ચપલા નાયક તરીકે થયો હતો.<ref>{{Cite web |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/regional-cinema-renowned-odia-actress-parbati-ghosh-passes-away-in-bhubaneswar-427443 |title=Renowned Odia actress Parbati Ghosh passes away in Bhubaneswar |date=12 February 2018 |website=indiatvnews.com |language=en |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://odishasuntimes.com/veteran-odisha-film-actress-parbati-ghosh-no-more/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214175342/http://odishasuntimes.com/veteran-odisha-film-actress-parbati-ghosh-no-more/ |url-status=usurped |archive-date=14 February 2018 |title=Veteran Odisha film actress Parbati Ghosh no more {{!}} OdishaSunTimes.com |last=Bureau |first=Odisha Sun Times |language=en-US |access-date=28 February 2019 |date=12 February 2018}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/actress-parbati-ghosh-passes-away.html |title=Actress Parbati Ghosh passes away |last=Pioneer |first=The |website=The Pioneer |language=en |access-date=28 February 2019 |archive-date=1 માર્ચ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301074451/https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/actress-parbati-ghosh-passes-away.html |url-status=dead }}</ref> તેમના પિતા, વાસુદેવ નાઈક, પ્રખ્યાત પુસ્તક પ્રકાશક પેઢી મનમોહન પ્રેસનું સંચાલન કરતા હતા. તેમણે સનત નલિની ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમણે કેલુચરણ મહાપાત્રા, દયાળ શર્મા અને સુરેશ રાઉત્રેય પાસેથી નૃત્યાંગના તરીકે પણ તાલીમ લીધી હતી.<ref>{{Cite web |url=https://odishasuntimes.com/parbati-ghose-the-actor-who-dazzled-on-and-off-camera-in-odisha-film-industry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214175427/http://odishasuntimes.com/parbati-ghose-the-actor-who-dazzled-on-and-off-camera-in-odisha-film-industry/ |url-status=usurped |archive-date=14 February 2018 |title=Parbati Ghose: The actor who dazzled on and off camera in Odisha film industry {{!}} OdishaSunTimes.com |last=Bureau |first=Odisha Sun Times |language=en-US |access-date=28 February 2019 |date=12 February 2018}}</ref> == કારકિર્દી == ઘોષે ફિલ્મોમાં પ્રદાર્પણ કરતા પહેલાં ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો પર બાળ અવાજ કલાકાર તરીકે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે ૧૯૪૯માં આવેલી ફિલ્મ 'શ્રી જગન્નાથ'માં 'નીલા માધવ' નામના બાળ કલાકાર તરીકે પોતાની ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. ૧૯૫૩માં આવેલી ફિલ્મ "અમારી ગામ ઝુઆ" (અવર વિલેજ ગર્લ)માં મોટી સફળતા મળી, જેમાં તેમને મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. બાળલગ્નની વિવાદાસ્પદ પ્રથા પર આધારિત ફિલ્મ 'અમારી ગામ ઝુઆ' માટે તેમના ખૂબ જ વખાણ થયા હતા અને સકારાત્મક સમીક્ષાઓ મળી હતી.<ref>{{Cite web |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/parbati-ghose-first-female-filmmaker-of-odisha-passes-away-1518519763-1 |title=Parbati Ghose, first female filmmaker of Odisha passes away |date=13 February 2018 |website=Jagranjosh.com |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.khaleejtimes.com/international/india/veteran-odia-cine-actress-parbati-ghosh-dies |title=Veteran Odia cine actress Parbati Ghosh dies |last=PTI |website=Khaleej Times |access-date=28 February 2019}}</ref> ૧૯૫૬માં, પાર્વતી ઉડિયા ભાષાની સફળ ફિલ્મ 'ભાઈ ભાઈ'માં મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે તેમના ભાવિ પતિ ગૌર પ્રસાદ ઘોષ સાથે જોવા મળ્યા હતા, જેઓ આ ફિલ્મના નિર્માતા પણ હતા. 'ભાઈ ભાઈ' ફિલ્મે મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે તેમની ક્ષમતા પ્રદર્શિત કરી અને ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં તેમની લોકપ્રિયતામાં ઘણો વધારો કર્યો. આ ફિલ્મને કારણે ફિલ્મ નિર્દેશન અને નિર્માણમાં તેમનો રસ જાગ્યો. ત્યારબાદ તેણી ૧૯૫૯માં 'મા' ફિલ્મમાં જોવા મળ્યા હતા, જેનું નિર્માણ પણ ગૌર પ્રસાદ ઘોષ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web |url=https://www.thebetterindia.com/133759/iconic-indian-women/ |title=4 Iconic Indian Women Who May Have Gone but Will Never Be Forgotten! |date=8 March 2018 |website=The Better India |language=en-US |access-date=28 February 2019}}</ref> પાર્વતી ઘોષ અને તેમના પતિએ 'લક્ષ્મી' (૧૯૬૨), 'કા' (૧૯૬૫) અને 'સ્ત્રી' (૧૯૬૮) ફિલ્મોનું નિર્માણ, સહ-નિર્દેશન અને તેમાં અભિનય કર્યો હતો. આ ત્રણેય ફિલ્મો માટે તેમને નિર્દેશક અને નિર્માતા તરીકેના તેમના કામ બદલ ત્રણ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો મળ્યા હતા. થોડા વર્ષો પછી, તેમણે ૧૯૮૬માં 'છ માણા આઠ ગુંઠ' ફિલ્મનું નિર્માણ અને નિર્દેશન કર્યું હતું.<ref>{{Cite web |url=https://odishatv.in/odisha/body-slider/veteran-ollywood-actress-parbati-ghosh-passes-away-275778 |title=Veteran Ollywood actress Parbati Ghosh passes away {{!}} OTV |date=12 February 2018 |language=en-US |access-date=28 February 2019 |archive-date=1 માર્ચ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301074437/https://odishatv.in/odisha/body-slider/veteran-ollywood-actress-parbati-ghosh-passes-away-275778 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://eodishasamachar.com/en/odishas-first-female-filmmaker-parbati-ghose-passes-away-condolences-pour-in/ |title=Odisha's first female filmmaker Parbati Ghose passes away, condolences pour in {{!}} Odisha Samachar |last=kanungo_bbsr |language=en-US |access-date=28 February 2019 |archive-date=1 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301074427/https://eodishasamachar.com/en/odishas-first-female-filmmaker-parbati-ghose-passes-away-condolences-pour-in/ |url-status=dead}}</ref> તેમણે 'પ્રશ્ન' અને 'સોપાન' જેવી હિન્દી અને બંગાળી ભાષાની ટેલિફિલ્મ્સમાં પણ કામ કર્યું હતું.<ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/parbati-ghose---s-1st-death-anniv-today.html |title=Parbati Ghose's 1st death anniv today |last=Pioneer |first=The |website=The Pioneer |language=en |access-date=28 February 2019 |archive-date=1 માર્ચ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301013339/https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/parbati-ghose---s-1st-death-anniv-today.html |url-status=dead }}</ref> આ સિવાય તેઓ ૧૯૭૧માં 'સંસાર' ફિલ્મમાં પણ જોવા મળ્યા હતા.<ref>{{Cite magazine |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/veteran-odia-cine-actress-parbati-ghosh-dies-1167655-2018-02-12 |title=Veteran Odia cine actress Parbati Ghosh dies |author=P. T. I. |date=12 February 2018 |magazine=India Today |language=en |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/feb/13/first-odia-woman-director-parvati-ghosh-dead-1772578.html |title=First Odia woman director Parvati Ghosh dead |website=The New Indian Express |date=13 February 2018 |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://orissadiary.com/veteran-odia-cine-actress-parbati-ghosh-passed-away-cm-naveen-patnaik-dharmendra-pradhan-condole-death/ |title=Veteran Odia cine actress Parbati Ghosh passed away, CM Naveen Patnaik, Dharmendra Pradhan condole her death |last=bureau |first=Odisha Diary |date=12 February 2018 |website=OdishaDiary |language=en-US |access-date=28 February 2019}}</ref> નિર્દેશક અને નિર્માતા તરીકે તેમની છેલ્લી ફિલ્મ ૧૯૯૮માં આવેલી 'સાલબેગ' હતી.<ref>{{cite news |first=Anwesha |last=Ambaly |title=Fraternity mourns actress |url=https://www.telegraphindia.com/states/odisha/fraternity-mourns-actress-208113 |work=The Telegraph (Calcutta) |date=13 February 2018 |access-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307141621/https://www.telegraphindia.com/states/odisha/fraternity-mourns-actress-208113 |archive-date=7 March 2018 |url-status=dead}}</ref> == ફિલ્મોગ્રાફી == * શ્રી જગન્નાથ (૧૯૪૯) (બાળ કલાકાર) * આમારી ગામ ઝુઆ (૧૯૫૩) * ભાઈ ભાઈ (૧૯૫૬) * મા (૧૯૫૯) (નિર્માતા) * લક્ષ્મી (૧૯૬૨) (નિર્માતા, સહ-દિગ્દર્શક અને અભિનેતા) * કા (૧૯૬૫) (નિર્માતા, સહ-દિગ્દર્શક અને અભિનેતા) * સ્ત્રી (૧૯૬૮) (નિર્માતા, સહ-દિગ્દર્શક અને અભિનેતા) * સંસાર (૧૯૭૧) * છ માણા આઠ ગુંઠ (૧૯૮૬) (નિર્માતા અને દિગ્દર્શક) * સાલબેગ (૧૯૯૮) (નિર્માતા અને દિગ્દર્શક) * પ્રશ્ન (ટેલિફિલ્મ) * સોપાન (ટેલિફિલ્મ) == અંગત જીવન == ૧૯૫૯માં, તેમણે ગૌરપ્રસાદ ઘોષ સાથે લગ્ન કર્યા અને પાર્વતી ઘોષ નામ અપનાવ્યું, જે તેમના સાસરિયાઓ દ્વારા તેમને આપવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web |url=https://kalingatv.com/state/veteran-ollywood-actress-parbati-ghosh-dies-85-cm-naveen-condoles/ |title=Veteran Ollywood Actress Parbati Ghosh dies at 85, CM Naveen condoles |date=12 February 2018 |publisher=KalingaTV |language=en-US |access-date=28 February 2019}}</ref> == અવસાન == ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮ના રોજ ૮૪ વર્ષની વયે ભુવનેશ્વરમાં પાર્વતી ઘોષનું અવસાન થયું હતું. ઓડિશાની રાજ્ય સરકારે તેમના સન્માનમાં સરકારી સન્માન સાથે અંતિમ સંસ્કાર કર્યા હતા.<ref>{{Cite web |url=http://www.pragativadi.com/veteran-odia-film-actress-parbati-ghosh-no/ |title=Veteran Odia film actress Parbati Ghosh no more |date=12 February 2018 |website=Pragativadi: Leading Odia Dailly |language=en-US |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301074545/http://www.pragativadi.com/veteran-odia-film-actress-parbati-ghosh-no/ |archive-date=1 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.womanodisha.com/veteran-odia-actress-director-parbati-ghosh-dies-at-85/ |title=Veteran Odia actress-director Parbati Ghosh dies at 85 {{!}} FlatNews |language=en-US |access-date=28 February 2019}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ઓરિસ્સાના મુખ્ય પ્રધાન નવીન પટનાયકે પાર્વતી ઘોષ અને સ્થાનિક તેમજ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં તેમના યોગદાનને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં નોંધ્યું હતું કે, "તેઓ એક જ સમયે અભિનેત્રી, દિગ્દર્શક અને નિર્માતા હતા. ઓડિયા સિનેમાના શરૂઆતના દિવસોમાં, તેમણે એકલે હાથે તેને એક નવા સ્તરે પહોંચાડ્યું હતું. જ્યારે મહિલા સશક્તિકરણ જેવો વિચાર પણ સાંભળવા મળતો નહોતો, ત્યારે તેમને મહિલા સશક્તિકરણના પ્રતીક તરીકે ગણવામાં આવતા હતા. તેમની વિદાય એ આપણા ઉદ્યોગ અને રૂપેરી પડદાની દુનિયા માટે મોટી ખોટ છે. ઓડિયા સિનેમામાં તેમના યોગદાન માટે તેમને હંમેશા યાદ રાખવામાં આવશે."<ref>{{Cite news |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/veteran-odia-actress-parbati-ghosh-dead-118021200331_1.html |title=Veteran Odia actress Parbati Ghosh dead |last=IANS |date=12 February 2018 |work=Business Standard India |access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mycitylinks.in/i-lost-my-mother-again-kuna-tripathy |title=I Lost My Mother Again: Kuna Tripathy |website=Mycitylinks- Bhubaneswar {{!}} Cuttack {{!}} Puri |language=en |access-date=28 February 2019}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:૧૯૪૨માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૨૦૧૮માં મૃત્યુ]] [[શ્રેણી:અભિનેત્રી]] 3du44ntdmqw0bxtei7bprpceqcft9lk 3 154560 901453 2026-06-11T06:39:11Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[Template:Welcome|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 901453 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Kano Radadiya}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૨:૦૯, ૧૧ જૂન ૨૦૨૬ (IST) t6levnabjuhagah3rchb3mdy6gxt1un 10 154561 901456 2026-06-11T09:51:22Z Dsvyas 561 [[ઢાંચો:Flag]] પર દિશાનિર્દેશિત 901456 wikitext text/x-wiki #Redirect [[ઢાંચો:Flag]] 8x2h4zlrjr85gv6cbz4ov7geuflp6uo 3 154562 901461 2026-06-11T10:14:43Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 901461 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=SiddhrajSinh Chavda}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૫:૪૪, ૧૧ જૂન ૨૦૨૬ (IST) t75j5pkpoco62vcpp0m7z03fggmktw1 3 154563 901464 2026-06-11T11:16:11Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 901464 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Thakor bhavshig}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૬:૪૬, ૧૧ જૂન ૨૦૨૬ (IST) n1hfkjecnnd9fr3tbtekl4y1zgtfg02